You are on page 1of 25

Ch :

Huy ng vn trn thi trng chng khon Thc trng v gii php

Nhm 2: Lp sng th 6, ca 1, H508

LI M U
Mt doanh nghip c ba quyt nh c bn, l : quyt nh u t, quyt nh ngun vn v quyt nh phn phi li nhun. Nu quyt nh u t l quyt nh quan trng to ra gi tr cho doanh nghip th quyt nh ngun vn l quyt nh tin quyt, v c vn th doanh nghip mi c th hot ng c. C rt nhiu cch huy ng vn, v trong thi k c phn ha nn kinh t nh hin nay, huy ng vn trn th trng chng khon l la chn c nhiu u im cho doanh nghip. Trong bi tiu lun ny, nhm xin cp n hnh thc huy ng vn trn th trng chng khon: thc trng v gii php. Bi tiu lun gm 3 phn chnh: phn 1 l l thuyt chung, phn 2 l thc trng huy ng vn trn th trng chng khon Vit Nam, phn cui l nh gi v gii php cho th trng chng khon Vit Nam.

A. L thuyt chung I. Huy ng vn 1. Khi nim 2. Phn loi II. Huy ng vn trn th trng chng khon 1. Khi nim 2. Phn loi 3. Vai tr th trng chng khon 4. Qui trnh huy ng vn trn TTCK 5. Ri ro v chi ph khi huy ng vn trn TTCK 6. u & nhc im B. Thc trng huy ng vn trn TTCK Vit Nam I. Thc trng huy ng vn 1. Nm 2010 2. Nm 2011 3. Nm 2012 II. Thun li v kh khan III. Gii php nng cao kh nng huy ng vn trn TTCK 1. Nng cao t l tham gia ca cc doanh nghip vo th trng chng khon. 2. Nng cao tnh hiu qu ca th trng chng khon Vit Nam. 3. Nng cao nh mc tn nhim ca cc doanh nghip. 4. Nng cao hiu qu ca vic pht hnh tri phiu cng ty. 5. Mt s gii php khc.

I. Huy ng vn 1. Khi nim Huy ng vn l cch m doanh nghip s dng ti tr cho nhu cu vn trong hot ng sn xut kinh doanh ca mnh. 2. Phn loi a. Cn c vo quyn s hu - Huy ng vn thng qua vic tng vn ch s hu thn lp doanh nghip, ban u cc doanh nghip u cn s vn nht nh, y chnh l ngun vn ch s hu ca doanh nghip. Nhng p ng nhu cu kinh doanh ca doanh ngy cng m rng, i hi doanh nghip phi b sung vn ch thng qua cc khon li nhun li.Tc l sau khi tin hnh hot ng sn xut kinh doanh v c c khon li nhun, doanh nghip gi li mt phn ti u t, vic huy ng vn bng cch ny l cch doanh nghip ch ng trong kinh doanh m trnh b ph thuc vo ngun vn bn ngoi. Tuy nhin,nhng khon li nhun li s khng p ng nhu cu v vn ca doanh nghip, do pht hnh thm c phiu l cch lm tng VCSH ca doanh nghip, tuy nhin khng phi doanh nghip no cng c th pht hnh c phiu, hin nay ch c cng ty c phn, cc doanh nghip nh nc chuyn sang c phn ha mi c pht hnh c phiu. - Huy ng vn thng qua cc khon n phi tr huy ng vn b sung ngun vn p ng nhu cu vn cho doanh nghip trong khi vic tng VCSH l c hn th vic s dng cc khon n phi tr nh ngun vn m c doanh nghip tn dng v s dng nh n by thc y hot ng kinh doanh trong doanh nghip. Ngoi nhng khon phi tr m doanh nghip c th tm thi s dng nh lng cha n k thanh ton, khon thu th doanh nghip c th s dng c hnh thc vay thng qua pht hnh tri phiu, tn phiu, vay ngn hng, tn dng thng mi, duy ng thm ngun vn p ng nhu cu v vn cho doanh nghip.

b. Cn c vo thi gian huy ng vn Trong qu trnh sn xut kinh doanh,doanh nghip c th s dng vn ngn hn hoc di hn u t ngn hn hay di hn. Thng thng, vn ngn hn dng u t ngn hn, v ngc li., vn di hn ng ti cho nhu cu di hn. - Huy ng vn ngn hn Vn ngn hn l ngun vn c thi hn trong vng mt nm. Ngun vn ngn hn m doanh nghip s dng ti tr cho nhu cu vn ngn hn, bao gm : + N tch ly: cc khon n ngn hn khc pht sinh trong qu trnh sn xut kinh doanh nh n ngi cung cp, n tin lng ngi lao ng trong doanh nghip. + Ngun ti tr ngn hn do vay mn: cc khon vay ngn hn ca ngn hng v cc t chc tn dng: tn dng thng mi, tn dng th, vay th chp hng ha, - Huy ng vn di hn Vn di hn l ngun vn c tnh cht n nh m doanh nghip c th s dng di hn(trn 1 nm) vo hot ng sn xut kinh doanh ca doanh nghip. Theo doanh nghip c th huy ng vn di hn thng qua vn ch nh (s tin khu hao TSC c tch ly hng nm, pht hnh c phiu, phn li nhun hng nm li). Hoc, doanh nghip cng c th huy ng vn di hn thng qua vay n ( vay di hn ngn hng v cc t chc tn dng khc, pht hnh tri phiu, thu ti chnh) c. Cn c vo phm vi huy ng vn - Huy ng vn t ngun vn bn trong ngun vn c huy ng t chnh hot ng ca doanh nghip, bao gm ngun li nhun gi li ti u t,ngun t khu hao TSC cha c s dng vo mc ch thay th, i mi ti sn c nh, v cc ngun khc. ngun vn bn trong th hin kh nng t ti tr ca doanh nghip, khi ngun vn bn trong khng p ng nhu cu u t th phi i tm kim ngun vn t bn ngoi.
5

- Huy ng vn t ngun vn bn ngoi Khi ngun vn bn trong khng p ng nhu cu v vn ca doanh nghip, doanh nghip s huy ng cc ngun vn bn ngoi, thng qua cc hnh thc: vay ngn hng v cc t chc tn dng khc, thu ti chnh, tn dng thuong mi,pht hnh c phiu, tri phiu trn th trng chng khon, nhn vn lin doanh lin kt,

Huy ng vn l mt hot ng thuc quyt nh ngun vn trong qu trnh qun tr ti chnh doanh nghip. Hn nay cng vi s pht trin ca th trng ti chnh, cc hnh thc ti tr vn cho doanh nghip ngy cng a dng v phong ph, do , ty theo tnh hnh c th m mi mt doanh nghip s la chn v kt hp cc hnh thc huy ng khc nhau nhm p ngcho nhu cu vn ca mnh.

II. Huy ng vn trn TTCK. 1. Khi nim L hot ng ca cc doanh nghip huy ng ngun vn phc v cho sn xut kinh doanh ca mnh bng cch pht hnh ra cc loi chng khon trn th trng.
2. Cc ch th tham gia huy ng vn trn TTCK

Theo php lut Vit Nam, cc i tng c pht hnh chng khon l : - Cng ty c phn : c pht hnh c c phiu v tri phiu - Cng ty trch nhim hu hn 1 thnh vin v 2 thnh vin tr ln : c pht hnh tri phiu. 3. Th trng s cp v th trng th cp a. Th trng chng khon s cp : Th trng chng khon s cp l th trng mua bn cc chng khon mi pht hnh. Trong th trng s cp, vn t nh u t s c chuyn sang nh pht hnh qua vic nh u t mua cc chng khon mi pht hnh. c im ca th trng chng khon s cp:

- Th trng chng khon s cp l b phn cu thnh hu c v khng th tch ri ca th trng chng khon Th trng s cp l tin cho s ra i v pht trin ca th trng chng khon. - Th trng chng khon s cp l th trng pht hnh chng khon mi hay cn c gi l th trng pht hnh. - Hot ng ca th trng s cp to ra mt knh huy ng vn u t cho nn kinh t. th trng s cp, ngi pht hnh nhn c tin t vic bn chng khon. Qua hot ng ny th trng s cp, cc ngun tin nhn ri trong dn c, trong cc t chc kinh t, x hi c chuyn thnh vn u t di hn cho ngi pht hnh chng khon. Th trng s cp l mt knh phn b vn c hiu qu. Chnh v vy, th trng s cp khng nhng ng vai tr tp hp cc ngun vn m cn l cng c hu hiu nhm nng cao hiu qu hot ng ca nn kinh t. - Th trng chng khon s cp l th trng hot ng khng lin tc, n ch hot ng khi c t pht hnh chng khon mi. - Tham gia vo th trng chng khon s cp ch yu l cc nh pht hnh, cc nh u t v cc nh bo lnh (trng hp pht hnh chng khon theo phng thc bo lnh pht hnh). - Tin bn chng khon trn th trng s cp thuc v cc nh pht hnh, do hot ng th trng ny lm tng vn u t cho nn kinh t. - Khi lng v nhp giao dch th trng s cp thp hn nhiu so vi th trng th cp. Cc ch th pht hnh : - Chnh ph - Doanh nghip (doanh nghip trch nhim hu hn ch c pht hnh tri phiu v doanh nghip c phn c pht hnh c c phiu v tri phiu ) Phng thc cho bn - Pht hnh ring l Chng khon c bn trong phm vi mt s nh u t nht nh (thng thng l cc nh u t c t chc ) vi nhng iu kin hn ch v khng tin hnh rng ri ra cng chng. - Cho bn ra cng chng Chng khon c cho bn rng ri cho tt c cc nh u t vi nhng iu kin v thi gian nh nhau.
7

Cho bn chng khon ln u iu kin cho bn - iu kin v quy m vn : doanh nghip phi c mc vn iu l nht nh theo quy nh ca php lut. - iu kin v tnh hiu qu : Hot ng kinh doanh ca doanh nghip c hiu qu nht nh trong mt s nm lin tc trc khi xin php cho bn ra cng chng - iu kin v tnh kh thi : Doanh nghip phi c phng n kh thi v vic s dng s vn huy ng thng qua pht hnh chng khon.

Th tc cho bn Doanh nghip pht hnh chng khon mi cho bn ra cng chng phi ng k v phi c php ca chnh ph thng qua c quan qun l nh nc ( Vit Nam l y bn chng khon nh nc ). Cc bc tin hnh : Np h s ng k cho bn Cng b vic pht hnh Phn phi chng khon ra cng chng Bo co kt qu t pht hnh.

Phng thc cho bn - Pht hnh trc tip - y thc pht hnh (bo lnh pht hnh) - Cho bn qua u thu (u gi). Qun l ca nh nc - Qun l theo cht lng - Qun l theo m hnh cng b thng tin - Qun l theo cht lng kt hp vi m hnh cng b thng tin b. Th trng chng khon th cp ( l ni h tr cho tt s cp pht trin )

4. C cu TTCK a. Theo tnh cht ca th trng - TTCK khon tp trung (th trng chng khon c t chc ) thc hin mua bn cc loi chng khon nim yt c t chc mt cch cht ch. Vic giao dch ch yu c thc hin theo phng thc khp lnh tp trung. - TTCK phi tp trung (OTC over the counter market) l th trng giao dch cc chng khon cha nim yt c cc cng ty chng khon thc hin qua mng thng tin b. Theo loi hng ha giao dch trn th trng - Th trng c phiu - Th trng tri phiu - Th trng chng khon phi sinh. 5. Vai tr ca th trng chng khon - i vi chnh ph Th trng chng khon cung cp cc phng tin huy ng vn v s dng cc ngun vn mt cch c hiu qu cho nn kinh t quc dn. Chnh ph huy ng vn bng vic bn tri phiu v dng s tin u t vo cc d n cn thit ca mnh. Th trng chng khon cn gp phn thc hin qu trnh c phn ho. Chnh th trng chng khon c thc mi c th tuyn truyn s cn thit ca th trng chng khon mt cch tt nht. T khuyn khch vic c phn ho nhanh ln cc doanh nghip quc doanh. Th trng chng khon l ni thc hin cc chnh sch tin t. Li sut th trng c th tng ln hoc gim xung do vic chnh ph mua hoc bn tri phiu. Ngoi ra th trng chng khon l ni thu ht cc ngun vn u t gin tip t nc ngoi qua vic nc ngoi mua chng khon. - i vi cc doanh nghip Th trng chng khon gip cc cng ty thot khi cc khon vay kh c chi ph tin vay cao cc ngn hng. Cc doanh nghip c th pht hnh c phiu hoc tri phiu. Hoc chnh th ttng chng khon to ra tnh thanh khon cho cng ty c th bn chng khon bt k lc no c tin. Nh vy, th trng chng khon gip cc doanh nghip a dng ho cc hnh thc huy ng vn v u t.
9

Th trng chng khon l ni nh gi gi tr ca doanh nghip v ca c nn kinh t mt cch tng hp v chnh xc (k c gi tr hu hnh v v hnh) thng qua ch s gi chng khon trn th trng. T to ra mt mi trng cnh tranh lnh mnh nhm nng cao hiu qu s dng vn, kch thch p dng cng ngh mi, ci tin sn phm. Th trng chng khon cn l ni gip cc tp on ra mt cng chng. Th trng chng khon chnh l ni qung co t chi ph v bn thn doanh nghip. - i vi nh u t Th trng chng khon l ni m cc nh u t c th d dng tm kim cc c hi u t a dng ho u t, gim thiu ri ro trong u t. 6. Quy trnh huy ng vn trn th trng chng khon . T chc i hi c ng xin kin chp thun ca i hi c ng v vic pht hnh chng khon ra cng chng, ng thi thng nht mc ch huy ng vn; s lng vn cn huy ng; chng loi v s lng chng khon d nh pht hnh; c cu vn pht hnh d tnh phn phi cho cc i tng: Hi ng qun tr, c ng hin ti, ngi lao ng trong doanh nghip, ngi bn ngoi doanh nghip, ngi nc ngoi - Hi ng qun tr ra quyt nh thnh lp ban chun b cho vic xin php pht hnh chng khon ra cng chng. Chc nng ch yu ca ban chun b l chun b cc h s xin php pht hnh np ln c quan qun l mnh s gip cho vic phn phi chng khon ca t chc pht hnh din ra mt cch sun s. Chnh v vy, khi tin hnh pht hnh chngkhon ra cng chng th vic la chn t chc bo lnh pht hnh c ngha rt quan trng, v mang tnh quyt nh n s thnh bi ca t pht hnh. - Ngi ng u t hp bo lnh pht hnh la chn cc thnh vin khc ca t hp. Trong trng hp khi lng chng khon pht hnh l qu ln, vt qu kh nng ca mt t chc bo lnh pht hnh th t chc bo lnh pht hnh chnh (t chc bo lnh
10

c la chn) s ng ra la chn cc thnh vin khc cng vi mnh tin hnh bo lnh cho ton b t pht hnh. - Ban chun b cng vi t hp bo lnh pht hnh, cng ty kim ton v t chc t vn tin hnh nh gi chng khon pht hnh. nh gi chng khon l khukh khn nht v phc tp nht khi tin hnh pht hnh chng khon ra cng chng. Nu nh gi chng khon qu cao th s kh khn trong vic bn chng khon, cn nu nh gi chng khon qu thp th s lm thit hi cho t chc pht hnh. V th, vic nh gi chng khon mt cch hp l sao cho ngi mua v ngi bn u chp nhn c l ht sc quan trng v cn phi c phi hp ca t chc bo lnh, cng ty kim ton v t chc t vn ca cng ty. - Chnh thc thnh lp t hp bo lnh pht hnh v k hp ng bo lnh pht hnh vi t chc pht hnh. - Cng ty kim ton xc nhn cc bo co ti chnh trong h s xin php pht hnh. - T chc pht hnh np h s ln U ban chng khon. Thng thng t chc pht hnh s c tr li v vic cp hay t chi cp giy php trong mt thi hn nht nh k t ngy np h s xin php pht hnh y v hp l. Trong thi gian ch U ban chng khon Nh nc xem xt h s, t chc pht hnh c th s dng ni dung trong bn co bch s b thm d th trng. - nh nc v chng khon v th trng chng khon; la chn t chc bo lnh pht hnh (nu cn), cng ty kim ton v t chc t vn v cng vi cc t chc ny xy dng phng n pht hnh v d tho bn co bch cung cp cho cc nh u t. - Ban chun b la chn ngi ng u t hp bo lnh pht hnh. Trong phn ln cc trng hp pht hnh chng khon ln u ra cng chng, m bo s thnh cng ca t pht hnh th t chc pht hnh phi chn ra c mt t chc bo lnh pht hnh. T chc bo lnh pht hnh vi uy tn v mng li rng ln ca - Sau khi c cp php pht hnh, t chc pht hnh phi ra thng bo pht hnh trn cc phng tin thng tin i chng, ng thi
11

cng b ra cng chng bn co bch chnh thc v vic thc hin vic phn phi chng khon trong mt thi gian nht nh k t khi c cp giy php. Thi hn phn phi c qui nh khc nhau i vi mi nc. Vit nam, theo qui nh ti Ngh nh 48/Chnh ph v chng khon v th trng chng khon th thi hn ny l 90 ngy, trong trng hp xt thy hp l v cn thit, U ban chng khon nh nc c th gia hn thm. - Tin hnh ng k, lu gi, chuyn giao v thanh ton chng khon sau khi kt thc t phn phi chng khon. - Sau khi hon thnh vic phn phi chng khon, t chc pht hnh cng vi t chc bo lnh pht hnh phi bo co kt qu t pht hnh cho U ban chng khon v tin hnh ng k vn vi c quan c thm quyn. - Trng hp t chc pht hnh c iu kin nim yt th c th lm n xin nim yt gi ln U ban chng khon v S giao dch chng khon ni cng ty nim yt. 7. Ri ro v chi ph huy ng vn trn th trng chng khon Chi ph huy ng vn - Chi ph pht hnh :Cp in n ,cp php ,Cp bo lnh pht hnh - Chi ph c hi V thi gian pht hnh,cho bn ko di gn 1 nm nn chi ph c hi ca vic tp trung ngun nhn lc vo vic pht hnh l tng i cao. - Chi ph bn chng khon trn th trng chng khon - Chi ph li ,c tc Ri ro i vi nhng cng ty pht hnh chng khon - Ri ro trong vic bn chng khon Trng hp cng ty khng bn c chng khon s gp ri ro cao.
12

iu ny d nhn thy cc doanh nghip v l tr ngi ln nht trong qu trnh huy ng vn ca cc doanh nghip VN.V vy cc doanh nghip nh thng tm n ngun vn vay t cc trung gian ti chnh - Ri ro trong vic hon tr cc loi chng khon + i vi cc loi chng khon n: tri phiu ,chng chth phi hon tr vo ngy o hn .Trng hp cng ty khng tr c li s dn ti tnh trng ph sn hoc mt hnh tng cng ty. + i vi chng khon vn

13

Thc trng huy ng vn trn TTCK Vit Nam

S ra i ca TTCK Vit Nam Sau nhiu nm chun b v ch i , ngy 11-7-1998 Chnh ph k Ngh nh s 48/CP ban hnh v chng khon v TTCK chnh thc khai sinh cho Th trng chng khon Vit Nam ra i. Cng ngy, Chnh ph cng k quyt nh thnh lp Trung tm Giao dch Chng khon t ti TP.HCM v H Ni. Vic chun b cho TTCKVN thc ra do U Ban Chng khon Vit Nam ra i bng Ngh nh 75/CP ngy 28-11-1996.

S ra i ca th trng chng khon Vit Nam c nh du bng vic a vo vn hnh Trung tm giao dch chng khon TP.H Ch Minh ngy 20/07/2000 v thc hin phin giao dch u tin vo ngy 28/07/2000. thi im lc by gi, ch c 2 doanh nghip nim yt 2 loi c phiu (REE v SAM) vi s vn 270 t ng v mt s t tri phiu Chnh ph c nim yt giao dch.

Giai on 2010 2012 l giai on kinh t Vit Nam c phn khi sc sau khng hong kinh t th gii 2007 2010. Di y l thc trng ca vic huy ng vn ti Vit Nam trong giai on 2010-2012:

I. Thc trng huy ng vn : 1. Nm 2010 Hn 13.500 t ng l con s huy ng vn (tnh theo phng n nu trong bn co bch) ca cc cng ty thng qua TTCK tnh t u nm n 20/04/2010. Theo s liu t UBCK, tnh t u nm n 20/4/2010, gi tr huy ng vn (tnh theo phng n pht hnh nu trong bn co bch) t

14

13.551 t ng, u gi c phn ha t 290 t ng, u thu tri phiu chnh ph t 2.760 t ng. So vi nm 2009, con s ny c s tng trng vt bc (4 thng u nm 2009, vn huy ng bng pht hnh qua TTCK ch t khong 3.000 t ng). Trn thc t, vic huy ng vn ca doanh nghip t na cui 2010 chu rt nhiu bt li. Trc ht, nhng bt n v m nh li sut, lm pht, t gi VND/USD tng nh hng ln n hot ng kinh doanh, khin nhiu doanh nghip phi cn nhc li k hoch tng vn. Bt n v m cng l nguyn nhn quan trng y gi c phiu trn th trng chng khon gim su, lm v khng t k hoch huy ng vn ca doanh nghip. Tnh trung bnh, khi lng giao dch mi phin ca c 2 sn trong 11 thng qua ch t khong 30,3 triu c phiu, vi gi tr bnh qun c t 1.018 t ng. So vi 42 triu c phiu v 1.400 t ng ca nm 2009 th thanh khon ca th trng khng nhng khng c tip sc m cn st gim. Lng vn huy ng qua TTCK

2. Nm 2011 6 thng, huy ng vn qua TTCK t gn 6.500 t ng. S tin thu c t cc t u gi c phn ha t 928 t ng, bng 3 ln so vi cng k nm ngoi.

15

Theo s liu ca UBCK, 6 thng u nm, huy ng vn thng qua hnh thc pht hnh c phiu ra cng chng t 6.431 t ng (tnh theo phng n nu trong bn co bch). Con s ny ch bng xp x 40% so vi cng k nm ngoi. Vn huy ng qua pht hnh thm c phiu, u gi c phn ha t 17,5 nghn t ng, tng ng 22% so vi nm 2010, ring vn huy ng qua tri phiu Chnh ph v Chnh ph bo lnh t 73,7 nghn t ng, gp 2,6 ln so vi nm 2010. 65 cng ty chng khon thua l v 71 cng ty chng khon c l ly k. Gi tr vn ha th trng ch cn hn 20% GDP Mc d c nhiu kh khn v thch thc, nhng nm 2011, S GDCK Tp. H Ch Minh vn c 30 cng ty nim yt mi, huy ng vn qua th trng chng khon. S t chc c 11 cuc u gi, thu c 672 t ng cho doanh nghip, cc cng ty nim yt thc hin pht hnh thm huy ng c 16,9 ngn t ng. 3. Nm 2012 Th trng chng khon huy ng 84 nghn t ng 6 thng u nm 2012. Kt qu ny tng gp 2 ln cng k nm 2011. Tuy nhin, vn huy ng qua pht hnh c phiu gim 50% so vi cng k. UBCKNN t chc 9 phin u gi ti 2 S GDCK vi tng gi tr cho bn t 206 t ng (gim 50% so vi cng k); t chc c 82 t u thu tri phiu chnh ph vi tng gi tr trng thu t trn 78,8 nghn t ng, tng gp 3,5 ln so vi cng k nm trc. II. Thun li v kh khn khi huy ng trn TTCK Vit Nam 1. Thun li Th trng chng khon lun l ni huy ng vn hiu qu nht trong cc phng thc huy ng vn. Ngun vn ny di hn v sc phc v cho cc k hoch u t lu di. Thng k ca y ban Chng khon Nh nc, huy ng vn ca th trng chng khon qua 12 nm c 700.000 t ng. Vi con s ny, TTCK v ang c xem l knh huy ng vn trung v di hn chnh cho nn kinh t, nht l trong bi cnh ngn hng kh khn.

16

Vi doanh nghip ln do c uy tn lu nn vic pht hnh CK huy ng vn l d dng hn ng thi tit kim chi ph li vay cng nh nhiu chi ph khc. Huy ng c ngun vn di do v r, c li hn vic vay vn ngn hng. 2. Kh khn - iu kin cho bn CK ra cng chng trn TTCK l kh khn nh: Theo iu 12 Lut CK: + c th cho bn c phiu ra cng chng phi:c vn iu l trn 10 t Vit Nam ,hot ng kinh doanh nm lin trc phi c li, ng thi khng c li ly k. + Cn vi tri phiu l: c vn iu l trn 10 t VND, hot ng kinh doanh nm lin trc ng k phi c li, ng thi khng c l ly k, khng c cc khon n phi tr qu hn trn 1 nm, - Ch doanh nghip vay vn bng ch Tn Nhiu doanh nghip va v nh do cha c uy tn trn thng trng nn khi pht hnh chng khon huy ng vn gp nhiu kh khn v c th b huy nim yt trn SGD do khng bn c chng khon - Vic s dng vn huy ng ca nhiu doanh nghip l khng hiu qu dn n gnh nng n tng cao, doanh nghip d ri vo ph sn - Vi vic pht hnh c phiu cng ty s phi chia s quyn s hu cng ty, v c th dn n mt s c ng sng lp s mt quyn quyt nh cao nht. - Vn chi tr li tc cho tri phiu, c phiu cng nh hng n li nhun ca cng ty - Nhiu ri ro: c 700.000 t ng trong 12 nm, TTCK Vit Nam khng t ln bin ng mnh. Nm 2007, khi TTCK t nh cao ca s hong kim, nhiu nh u t xem TTCK nh mt canh bc ln, x u t chng khon. T doanh nghip (DN), cng chc, vin chc n ch u bp u tham gia th trng nhm kim li. Bc sang 2008, TTCK bt u c du hiu i xung. Th nhng, nhiu nh u t vn k vng, s i xung ch l nht thi, TTCK s sm tr li thi hong kim. V th, s lng nh u t v cc CTCK vn tip tc tng. Tuy nhin, t
17

nm 2009 n nay, TTCK tut dc khng phanh, bt chp cc nhn nh: th trng s sm khi sc. Thc t cho thy, s i xung ca th trng l tt yu, khi vic lm gi v bo co ti chnh ca cc DN nim yt phn ln l o. Cha k, tnh hnh kinh t kh khn ko cc DN nim yt ri vo kh khn, n nn chng cht. H qu s tng trng nng ca tn dng do s cho vay d di, cng vi s suy yu ca kinh t lm TTCK lin tc sn. R rng, TTCK tuy hot ng 12 nm nhng vn l ngnh kinh doanh mi, cha ng nhiu kh khn, ri ro.

Ti cu trc cn minh bch Trong bi cnh TTCK c nhng nt trm ny, iu lo lng nht vn chnh l tnh thanh khon trn th trng. y cng chnh l thc o sc khe khng ch ca TTCK ni ring, m ca nn kinh t ni chung. Theo , thanh khon tt s lm cho gi c phn nh thc cht cung cu m khng b bp mo bi cc giao dch thao tng, lm gi trn th trng. Sau 12 nm pht trin, quy m th trng c hn 100 CTCK, 2 S giao dch chng khon, hn 700 cng ty nim yt v 131 cng ty ng k giao dch. Tuy nhin, quy nh php lut v chng khon v TTCK cn chm ban hnh, cha theo kp din bin th trng. Cc t chc trung gian hot ng cha chuyn nghip, cht lng qun tr iu hnh, qun tr ri ro cn km V th, sp ti y UBCKNN s ti cu trc TTCK, c th l hp nht 2 S giao dch chng khon thnh mt. iu ny ng ngha, TTCK Vit Nam s chuyn sang tp trung vo cht lng. Theo s gim t hn 100 xung cn vi chc CTCK. iu ny s gip cho th trng ci thin v nng cao thanh khon, gip TTCK pht trin bn vng. Hin c 40/105 CTCK kh khn v thanh khon khng m bo ch tiu an ton ti chnh , c 71 CTCK b thua l (do gi c phiu gim thp v u t khng hiu qu). Cha k qu I/2012, c 4 CTCK xin rt nghip v mi gii, iu ny ng ngha nhng CTCK ny s xa s hot ng. Nhiu chuyn gia d bo, trong

18

tng s cc CTCK hin nay, s ch cn khong 1.3 tn ti, khi m cc quy nh qun l CTCK ngy cng cht ch. Nhng im cn hn ch trong vic huy ng vn thng qua pht hnh chng khon ra cng chng. - Khng c k hoch s dng vn huy ng c - Khi cc cng ty pht hnh chng khon huy ng vn, c doanh nghip thu v cng lc mt lng vn rt ln ri lng tng, lc mi lm k hoch s dng vn. iu ny th hin s thiu cht ch trong vic khai thc ngun tin ca i chng, c th lm mi trng pht hnh xu i. - Thi im pht hnh chng khon huy ng vn l khng thch hp - Nu la chn sai thi im pht hnh th thng tin v t pht hnh c th nh hng xu n th trng v qua nh hng n c phiu ca cng ty ang lu hnh (gi c phiu ang lu hnh gim) v nh hng n s vn d kin huy ng. - S dng vn huy ng c vo u t ti chnh, bt ng sn - Thng d vn t vic pht hnh c phiu nhiu DN l kh ln. vn khng nm cht mt ch, DN a tin tr li TTCK thng qua hnh thc u t ti chnh, hoc dng tin huy ng u t bt ng sn. Trong tnh hnh nn kinh t n nh th khng nh hng nhng nu c bin ng th c nguy c ko theo v dy chuyn. - Vic tng vn qu ln trong mt l trnh qu nhanh c th dn n ph v cu trc vn, mt cn i gia vn ch s hu v vn n, dn n s dng vn khng hiu qu - Khng xc nh c c ng chin lc ca cng ty trong pht hnh chng khon - Xy ra tnh trng long gi chng khon khi pht hnh thm chng khon ra cng chng

19

III. Gii php nng cao kh nng huy ng vn trn TTCK 1. Nng cao t l tham gia ca cc doanh nghip vo TTCK Cc gii php xoay quanh vic tng quyn li cho cc doanh nghip khi nim yt trong iu kin c th nh: gim thu nhiu hn, gim thiu cc loi ph, th tc n gin, thun tin hn, h tr t vn nim yt, h tr kim ton; tng cng tuyn truyn v u th nim yt trong tng lai di hoc h tr cng ty h c thm cc d n u t,Tuy nhin, gii php c tnh then cht, quyt nh li phi tp trung gim thiu nhng u th khng chnh ng ca vic khng nim yt hin nay ca cc cng ty c phn. Nhng u th ny ang l iu tai hi cho bn thn tng cng ty, cho c nn kinh t, x hi trn nhiu phng din nht l trong giai on hi nhp hin nay. 2. Nng cao tnh hiu qu ca th trng chng khon Vit Nam. - Hon thin khung php l cho th trng chng khon. - Tng cung chng khon cho th trng c v s lng, cht lng v chng loi + Gn tin trnh c phn ha doanh nghip Nh Nc vi vic tng pht hnh c phiu ra cng chng v nim yt trn th trng chng khon. + La chn cc doanh nghip ln, cc ngn hng thng mi c phn c iu kin pht hnh thm c phiu v tham gia nim yt trn th trng chng khon tp trung. + M rng vic chuyn cc doanh nghip c vn u t nc ngoi thnh cc cng ty c phn v cc chnh sch khuyn khch cc doanh nghip tham gia nim yt c phiu trn th trng phi tp trung.

20

+ Pht trin cc loi chng khon khc: quyn mua c phiu, tri phiu cng ty, tri phiu chuyn i ca doanh nghip, chng ch qu u t a vo nim yt v giao dch trn th trng chng khon. + Gim st v h tr cc cng ty nim yt trong vic thc hin thng l tt nht v gi tr cng ty, thc hin ch kim ton theo quy nh ca php lut, tng cng qun l, gim st cc cng ty nim yt trong vic thc hin ngha v cng b thng tin v cc ngha v i vi nh u t. - Thc hin cc chnh sch khuyn khch cc t chc, c nhn, tham gia th trng chng khon + Thc hin chnh sch khuyn khch v thu i vi nh u t + Khuyn khch v to iu kin cc t chc tn dng, cc t chc v c nhn nc ngoi tham gia trn th trng chng khon . + M rng gii hn u t c phiu i vi nh u t nc ngoi trn th trng chng khon Vit Nam - Nng cao cht lng hot ng ca th trng chng khon. + p dng bin php cng ch thc thi quyt nh v gi tr cng ty theo thng l quc t i vi cc cng ty nim yt, cc cng ty chng khon, cng ty qun l qu u t v ch cng b thng tin theo lut nh. + Nng cao cht lng kim ton bo co ti chnh ca t chc pht hnh, nim yt v kinh doanh chng khon. + Nng cao nng lc qun l Nh nc v th trng chng khon. + Tng cng nng lc qun l nh nc, bo m s qun l linh hot, nhy bn i vi th trng chng khon. Nh nc thc hin
21

iu chnh, iu tit th trng thng qua cc chnh sch, cng c kinh t- ti chnh- tin t: thu, li sut, u t v cc cng c ti chnh khc. - y mnh hot ng v tng cng vai tr ca hip hi ngnh chng khon trong vic h tr cc c quan qun l nh nc trn cc phng din: xy dng khun kh php l, o to nhn lc, gim st, - Tng cng hp tc quc t. 3. Nng cao nh mc tn nhim ca cc doanh nghip. Vic nng cao nh mc tn nhim ca cc doanh nghip khng phi t mnh doanh nghip l c th thc hin c. Ngoi nhng n lc t chnh bn thn doanh nghip t hon thin mnh, nng cao uy tn ca bn thn trong mt cc nh u t th cc doanh nghip phi tm c cho mnh cc cng ty nh mc tn nhim c uy tn cao. Hin nay trn th gii c 3 cng ty nh mc tn nhim quc t ang thng lnh th trng, u l cng ty MTN ca M, gm : Moodys; Standard and Poor v Fitchratings. Trong khu vc Chu c mt s cng ty MTN c uy tn nh cng ty nh mc tn nhim v thng tin quc gia Hn Quc, cng ty MTN v thng tin Thi LanTuy nhin Vit Nam cha c chnh sch no khuyn khch hay to iu kin cho t chc tn nhim ra i. 4. Nng cao hiu qu ca vic pht hnh tri phiu cng ty. - Gii php u tin nh ni phn 3, l thnh lp cng ty MTN Vit Nam. Cng ty ny c trch nhim nh gi cc t chc pht hnh trn th trng nhm gip cc nh u t nhn nh c hi u t tri phiu, ng thi gip cc doanh nghip v cc t chc trung gian khc xc nh mc li sut ph hp trn th trng. - Hai l, hnh thnh li sut chun tri phiu chnh ph, lm c s xc nh li sut tri phiu cng ty trn th trng.
22

- Ba l: c chnh sch khuyn khch cc doanh nghip pht hnh tri phiu cng ty. - Bn l: pht huy vai tr v nng cao nng lc ca cc t chc trung gian trn th trng, c bit l cc cng ty chng khon trong vic bo lnh pht hnh tri phiu. - Nm l: pht huy vai tr ca cc t chc bo lnh thanh ton tri phiu. to nim tin cho cc nh u t, trong giai on u, tri phiu cng ty rt cn c s nng ca cc t chc ti chnh c uy tn trn th trng nh: ngn hng thng mi nh nc, qu h tr pht trin, - Su l: y mnh pht trin th trng chng khon nhm nng cao tnh thanh khon cho tri phiu cng ty, to thun li cho vic pht hnh. c bit ch trng n cc nh u t c t chc trn th trng, y chnh l cc i tng quan trng trong to lp th trng. - By l: xy dng cc th ch th trng trong vic gim st cc ngun vn pht sinh t tri phiu, minh bch ha cc thng tin v t chc pht hnh. - Tm l: a dng ha hnh thc cc loi tri phiu. T chc pht hnh c th la chn cc hnh thc li sut c nh hay th ni, tri phiu c bo m hoc km chng quyn, tri phiu chuyn i nhm to tnh hp dn cho tri phiu thu ht nh u t. - Chn l: lm cho cc t chc pht hnh, cc nh u t, cc tng lp dn c hiu r li ch ca vic pht hnh tri phiu cng ty. 4. Mt s gii php khc Bn cnh nhng gii php ch yu khc phc nhng hn ch cn tn ti trn, ta c th i tm mt s gii php khc lm tng kh nng huy ng vn qua th trng chng khon Th nht: cn c chnh sch m rng t l tham gia ca cc nh u t nc ngoi vo th trng chng khon Vit Nam. Hin nay, t l
23

nm gi c phiu ca nh u t nc ngoi chim khong 30 49% tng s c phiu ca cc cng ty nim yt. Vic m rng t l tham gia ca cc nh u t nc ngoi trn th trng chng khon l mt gii php nhm thu ht vn u t, ng thi cng l mt bc i nm trong l trnh m ca th trng ph hp vi cc cam kt quc t m Vit Nam tham gia khi tr thnh thnh vin ca WTO. Tuy nhin, iu li gy nhiu kh khn cho cc nh u t trn th trng chng khon, c bit l sau khi Vit Nam ra nhp WTO ngy 7/11/2006, bi s c rt nhiu doanh nghip nc ngoi ln nhy vo th trng chng khon Vit Nam, iu i hi cc doanh nghip Vit Nam cn phi bn lnh v phi ch ng trc nhng c hi, thch thc ca th trng. Th hai: bn cnh vic tch cc pht hnh tri phiu ra th trng trong nc, cn y mnh pht hnh tri phiu cng ty ra th trng quc t. y l mt hnh thc kh mi m, phc tp i hi cc doanh nghip phi i tng bc, khng c nng vi. Cn phi thn trng khi xc nh cc th trng s pht hnh cng nh s lng s pht hnh; khi mi pht hnh, nn chn nhng th trng khng i hi xp hng tn nhim( th trng chu , th trng t nhn M,) bi v hu ht cc doanh nghip Vit Nam cha c xp hng tn nhim hay mc tn nhim khng cao. Nhng gii php a ra trn y ch l l thuyt, cn c a n c vo thc t hay khng l cn ph thuc vo cc c quan qun l nh nc, v kh nng ca chnh bn thn cc doanh nghip. Hi vng rng trong tng lai khng xa, vic huy ng vn qua th trng chng khon Vit Nam s tr thnh knh quan trng.

24

25