Вы находитесь на странице: 1из 40

1. Bir soutma sistemi, ideal buhar sktrmal soutma evrimine gre almaktadr. evrimin soutma kapasitesi 300 kJ/dakikadr.

Arac akkan olarak soutucu akkan-12nin kullanld evrimde,akkan kompresre 140 kPa basnta doymu buhar olarak girmekte ve 800 kPa basnca sktrlmaktadr. evrimi doymu sv ve doymu buhar erilerinin de yer ald bir T-s diyagramnda gsterin. Ayrca, (a) kslma ilemi sonunda soutucu akkann kuruluk derecesini, (b) evrimin etkinlik katsaysn, (c) kompresr altrmak iin gerekli gc hesaplayn. ( Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 10-15).
(a) In an ideal vapor-compression refrigeration cycle, the compression process is isentropic, the refrigerant
enters the compressor as a saturated vapor at the evaporator pressure, and leaves the condenser as saturated liquid at the condenser pressure. From the refrigerant tables,

P1 140kPa h1 s1 sat.vapor P2 s2 0.8MPa h2 s1

hg @140kPa s g @140kPa

236.04kJ / kg 0.9322kJ / kg K

272.05kJ / kg h f @0.8MPa 93.42kJ / kg


T QH
3 0.8 MPa 2

P3 0.8MPa h3 sat.liquid h4 h3

93.42kJ / kg throttling

The quality of the refrigerant at the end of the throttling process is

Win

x4

h4 h fg

hf
@140kPa

93.42 25.77 210.27

0.14 MPa

0.322

QL

(b) The COP of the refrigerator is determined from its definition ,

COPR

qL w in

h1 h 4 h 2 h1

236.04 93.42 272.05 236.04

3.96

(c) The power input to the compressor is determined from


W in Q L COPR 5 kW 3.96 1.26 kW

2. Soutucu akkan 12 ile alan bir s pompas, 8 C scaklktaki yer alt suyunu s kayna olarak kullanp bir evi stmaktadr. Evin s kayb 60000 kJ/hdir. Soutucu akkan kompresre 280 kPa basn ve 0 C scaklkta girmekte, 1 MPa basn ve 60 C scaklkta kmaktadr. Soutucu akkann youturucudan k scakl 30 Cdir. (a) Is pompasn altrmak iin gerekli gc, (b) yer alt suyundan birim zamanda ekilen sy, (c) s pompas yerine bir elektrikli stc kullanlmas durumunda fazladan tketilecek elektrik gcn hesaplayn. (Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 10-30).

(a) From the refrigerant tables,

P1 280kPa h1 T1 0 C P2 T2 P3 T3 h4 1.0MPa h2 60 C 1.0MPa h3 30 C h3


Q H qH

247.64kJ / kg
T
House 2 60 C

291.36kJ / kg
30 C 3 1 MPa

QH

Win

h f @30C

91.49kJ / kg
0.28 MPa 4

91.49kJ / kg throttling

QL
Water, 8 C

0 C

The mass flow rate of the refrigerant is

R m

Q H h2 h3

60,000 / 3,600kJ / s 291.36 91.49 kJ / kg

0.0834kg / s

Then the power input to the compressor becomes

W in

h2 m

h1

0.0834 kg / s 291 .36 247 .64 kJ / kg

3.65kW

(b) The rate of hat absorption from the water is

Q L

h1 m

h4

0.0834 kg / s 247 .64 91 .49 kJ / kg 13.02kW

(c) The electrical power required without the heat pump is

W e
Thus,

Q H

60,000 / 3,600 kJ / s 16.67 kW W e W in 16.67 3.65 13.02 kW

W increase

3. ki kademeli sktrma ve genilemenin olduu, ideal bir gaz trbini evrimi dnn. Kompresr ve trbinin her iki kademesinde de basn oran 3tr. Hava kompresrn her iki kademesine de 300 K scaklkta, trbinin her iki kademesine de 1200K scaklkta girmektedir. evrimin geri i orann ve sl verimini, (a) sistemde rejeneratr olmadn kabul ederek, ( Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 8-103).
(a) Air at specified conditions can be treated as an ideal gas with variable specific heats. The work inputs to each stage of compressor are identical, so are the work outputs of each stage of the turbine.

T1 Pr 2 T5 Pr 6 wC ,in wT ,out
Thus,
rbw

300K P2 Pr P1 1 1200K P6 Pr P5 5 2 h2 2 h5 h1 h6

h1 Pr1 3 1.386 h5 Pr 5 1 238 3

300.19kJ / kg 1.386

T 1200 K qin
9 5 6 7 8

4.158 h7 238 79.33

h2

h4

411.26kJ / kg
4 2

1277.79kJ / kg
300 K

10

h6

h8

946.36kJ / kg

2 411.26 300.19 2 1277.79 946.36


33.5%

222.14kJ / kg 662.86kJ / kg

wC, in wT , out

22214 . kJ / kg 662.86 kJ / kg

qin wnet
th

h5 h4 wT , out wnet qin

h7 wC ,in

h6

1277.79 411.26

1277.79 946.36

1197.96kJ / kg

662.86 222.14 36.8%

440.72kJ / kg

440.72kJ / kg 1197.96kJ / kg

4. Bir gaz trbini santrali, havayla alan basit bir ideal Brayton evrimi olarak zmlenecektir. Hava kompresre 95 kPa basn ve 290 K scaklkta, trbine ise 760 kPa basn ve 1100 K scaklkta girmektedir. Havaya s geii 50000 kj/s olmaktadr. Bu santralin gcn, (a) oda scaklnda sabit zgl slar kabul ederek, (b) zgl slarn scaklkla deiimini gz nne alarak hesaplayn. (Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 8-78). (a) Air at specified conditions can be treated as an ideal gas. Assuming constant specific heats,

T2 s

P T1 2 P1 T3 P4 P3

k 1 /k

290K 8
k 1 /k

0.4 / 1.4

525.3K
T

T4 s

1 1100K 8 C p T4 T1

0.4 / 1.4

607.2 K T T 1 4 1 T3 T2 607.2 290 1 1100 525.3

1100 K
2

qin

th

q 1 out q in T Qin

C p T3 T2

0.448
290 K
1

qout

W net

0.448 50,000kW

22,400k W

(b) Assuming variable specific heats,

T1 Pr2 T3 Pr4
th

290K P2 Pr P1 1 1100K P4 Pr P3 3 1
T

h1 Pr1

290.16kJ / kg 1.2311 9.8488 h2 526.11kJ / kg

8 1.2311 h3 Pr3 1 167.1 8 1 h4 h3 h1 h2

1161.07kJ / kg 167.1 20.89 1 h4 651.37kJ / kg 0.431

q out qin Q in

651.37 290.16 1161.07 526.11 22,550k W

W net

0.431 50,000kW

5. deal bir Otto evriminin sktrma oran 9.5dir. Sktrma ileminin balangcnda havann basnc 100 kPa, scakl 17 C, hacmi 600 cm3tr. zantropik genilemenin sonunda havann scakl 800 Kdir. Oda scaklnda sabit zgl slar kullanarak. (a) evrimin en yksek scaklk ve basncn, (b) kJ olarak evrime verilen sy, (c) evrimin sl verimini ve (d) evrimin ortalama efektif basncn hesaplayn.(Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 8-37).
a) We treat air as an ideal gas with constant specific heats.

Process 1-2: isentropic compression.

T2 P2 v 2 T2

v T1 1 v2 P1v1 T1

k 1

290K 9.5 P2

0.4

713.7 K 9.5 713.7 K 100kPa 290K 2338kPa


P
3

v1 T2 P1 v 2 T1

Process 3-4: isentropic expansion.

T3

T4

v4 v3

k 1

800K 9.5

0.4

1969K
2

Qin

Qout

4 1

Process 2-3: v = constant heat addition.

P3 v3 T3
(b)

P2 v2 T2
P1V1 RT1

P3

T3 P2 T2

1969K 2338kPa 713.7 K

6449kPa

100kPa 0.0006m 3 0.287kPa m 3 / kg K 290K

7.21 10 4 kg

Q23 W23
or,

m u3

u2

Qin

Q23

m u3

u2

mCv T3 0.650kJ

T2

Qin

7.21 10 4 kg 0.718kJ / kg K 1969 713.7 K

(c) Process 4-1: v = constant heat rejection.

Q41
or,

W41

m u1

u4

Q23

m u1

u4

mCv T1

T4 0.264kJ

Qout
Wnet

Q41
Qin Qout

7.21 10 4 kg 0.718kJ / kg K 290 800 K


0.650 0.264 0.386 kJ

th

Wnet Qin

0.386 kJ 0.650 kJ

59.4%

(d)

V m in MEP

V2

V m ax r Wnet V1 (1 1 / r ) 0.386kJ 0.0006m 3 1 1 / 9.5 kPa m 3 kJ 719k Pa

Wnet V1 V 2

6. Su buhar, iki kademeli adyabatik bir trbinin birinci kademesine 8 MPa basn ve 500 C scaklkta girmekte, 2 MPa basn ve 350C scaklkta kmaktadr. Birinci kademeden kan buhar sabit basnta yeniden 500 C scakla stlmakta ve daha sonra ikinci kademede 30 kPa basn ve yzde 97 kuruluk derecesine genilemektedir. Trbinin gc 5 MWtr. evre scaklnn 25C olduunu kabul ederek, bu trbin iin tersinir ii ve tersinmezlii hesaplayn.(Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 7-93).
Buhar tablolarndan,

Is 2 MPa 350 C 2 MPa 500 C

Kademe 1

Kademe II 5 MW

8 MPa 500 C

30 kPa x = 97%

Heat

P1 T1 P2 T2 P3 T1 P4 x4

8 MPa h1 500 C s1 2 MPa h2 350 C s 2 2 MPa h3 500 C s3 100 kPa h4 s4 0.94

3398.3 kJ / kg 6.7240 kJ / kg K 3137.0 kJ / kg 6.9563 kJ / kg K 3467.6 kJ / kg 7.4317 kJ / kg K hf sf x 4 h fg x 4 s fg

2 MPa 350 C

2 MPa 500 C

Kademe I

Kademe2

5 MW

8 MPa 500 C

30 kPa x = 97%

289.23 0.94 2336.1 2555.25 kJ/kg 0.9439 0.94 6.8247 7.5639 kJ/kg K

Ktle debisi dzgn akl enerji eitliinin sisteme uygulanmas ile elde edilir.

0 Q
m

( h m
W h4

ke

pe )

( h2 m

h1 )

( h4

h3 )

h2

h1

h3

5000 kJ / s (3137.0 3398.3 2555.25 3467.6) kJ / kg

4.26 kg / s

Ardndan tersinir i,

W rev

m h1 m

h h2

ke h3

pe T0 s T0 ( s 2 s1 s4 s3 )

h4

(4.26 kg/s) 5463 k W


Tersinmezlik,
I W rev W

(3398.3 3137.0 3467.6 2555.25)kJ/kg (298 K)(6.9563 6.7249 7.5639 7.4317)kJ/kg K

5463 5000

463 kW

7.

ekilde grlen dikey-piston silindir dzeneinde balangta 20 C scaklkta 0.1 m3 helyum bulunmaktadr. Pistonun ktlesi silindir iindeki basncn 300 kPa olmasn salayacak byklktedir. Daha sonra vana almakta ve helyum silindir iindeki hacim balangtakinin yars oluncaya kadar dar akmaktadr. Helyumla 25 C scaklk ve 100 kPa basntaki evre arasnda olan s geii sonucu, silindir iindeki helyumun scakl sabit kalmaktadr. (a) ilk halde helyumun en byk (maksimum) i potansiyelini, (b) ilem srasndaki tersinmezlii hesaplayn. (Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 776).

evre HELYuM 300 kPa 0.1 m3 20 C 25 C


Q

100 kPa

(a) Bu zamanla deien bir aktr. Helyunu ideal gaz kabul edersek, silindirde balangtaki ve son durumdaki ktleler
m1
me

P1V RT1
m2

(300 kPa)(0.1 m3 ) (2.0769 kPa m3 / kg K)(293 K)


m1 / 2 0.0493 / 2 0.02465 kg

0.0493 kg

balangta helyumun kullanlabilirlii,kapal sistemler iin kulanlabilirlik bantsndan bulunur.


1

m1
RT1 P1 RT0 P0

m1 ( u1

u0 )

T0 (s1

s0 )

P0 (v1

v0 )
2.0284 m3 / kg 61892 . m3 / kg

v1 v0

(2.0769 kPa m3 / kg K)(293 K) 300 kPa (2.0769 kPa m3 / kg K)(298 K) 100 kPa

Helyum
Q

300kPa 0.1 m3 20 C

ve

s1

s0

T1 P R ln 1 T0 P0 293 K = (5.1926 kJ / kg K) ln 298 K 2.370 kJ / kg K C p ln

(2.0769 kJ / kg K) ln

300 kPa 100 kPa

Bylece,

(0.0493 kg) 13.5 k J

(3.1156 kJ/kg K)(20 25) C (298 K)( 2.370 kJ/kg K) + (100 kPa)(2.028 4 6.1892)m 3 /kg[kJ/kPa m 3 ]

ilem srasnda s transferi enerjini korunumu bantsndan bulunur.


Q Wb me h e m i hi
0

( m2 u 2

m1u1 )

yada,
Q ( m1 ( m1 ( m1 0 m2 ) h e m2 u 2 m1u1 m2 ) h e m2 u 2 m1u1 m2 m2 m1 ) h1 Wb

Wb + U2 -U1 = H2 - H1 (sabit basnta genileme ve sktrma iin), ve ayn zamanda bu ilem iin he = h2 = h1. lem srasnda tersinmezlik aadaki gibi bulunur.

T0 S gen T0 me s e ms ( m2 s 2 m2 m2
0 i i

( m2 s 2

m1 s1 )

Qevre

Tevre ( m2 s 2 m1 s1 )

T0 me se T0 (m1 0

m1 s1 ) m1 ) s1

T0 (m1

m2 ) s e

Balang,son ve k durumlar ayn olduu iin, se = s2 = s1. bu yzden ilem tersinirdir.

8. Hava, pencere tipi bir iklimlendirme sisteminin buharlatrcsna 100 kPa basn ve 27 C scaklkta, 6 m3/dakika hacimsel debiyle girmektedir. Dier taraftan, soutucu akkan-12 buharlatrcya 120 kPa basnta 0.3 kuruluk derecesinde girmekte, ayn basnta doymu buhar olarak kmaktadr. Soutucu akkan-12nin debisi 2 kg/dakikadr. Havann buharlatrcdan k scakln ve buharlatrcdaki tersinmezlii, (a) 32 C scaklndaki evreden buharlatrcya 30 kJ/dakika s geii olduunu, (b) buharlatrcnn evreye kar yaltlm olduunu kabul ederek hesaplayn. ( Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 7-71). (a) Belirtilen artlarda hava ideal gaz kabul edilebilir. Cp = 1.005 kJ/kgK. Soutucunun giri ve k zellikleri,

P1 120 kPa h1 s1 x1 0.3 T2 120 kPa h2

hf sf

x1 h fg x1 s fg

21.32 0.3 212.54 85.08 kJ/kg 0.0879 0.3(0.9354 0.0879) 0.3685 kJ/kg K 233.86 kJ/kg 0.9354 kJ/kg K

hg @120 kPa hg @120 kPa

doymu buhar s 2
Havann ktle debisi,

P1V 1 RT1

(100 kPa)(6 m 3 / dak ) (0.287 kPa m 3 /kg K)(300 K)

6.97 kg/dak

btn s deitiricisini sistem olarak kabul ederiz. Potansiyel ve kinetik enerjiyi ihmal ederek, dzgn akl sistem iin ktle ve enerjinin korunumu u ekilde ifade edilir.

m R (h2 Q
T4 iin zersek,

havaC p (T4 T3 ) h1 ) m

T4

T3

m R (h2 h1 ) Q havaC p m

Deerleri yerine yazarsak,

T4

27 C +

(30 kJ/dak) (2 kg/dak)(23 3.86 85 .08 ) kJ/kg (6.97 kg/dak)(1. 005 kJ/kg K)

11.2 C

Bu sistem iin tersinmezlik,

TS I 0 gen

T0

e se m
P R ln 4 P3
0

i si m

Q evre Tevre

R (s2 T0 m

hava (s4 s1 ) m

s3 )

Q evre Tevre

s4

s3

T C p ln 4 T3

(1005 . kJ / kg K) ln

261.8 K 300 K

0137 . kJ / kg K

Bylece,

(305 K)

2 (0.9354 60

0.3685 )

6.97 ( 0.137 ) 60

30 / 60 kW/K = 0.41 kW 305

(b) evreden s transferi olmadnda, dzgn akl sistem iin enerji eitlii bu sistem iin u hali alr. Ktle: Enerji: Birletirirsek, T4 iin zersek,

e m
0 Q 0 W

i m
e he m

1 m

2 m
i hi m

R m

ve

3 m

4 m

hava m
i hi m 0

e he m

R (h2 m

h1 )

hava (h3 m

h4 )

havaC p (T3 m

T4 )

T4

T3

R (h2 h1 ) m havaC p m

Deerleri yerine yazarsak,

T4

27 C +

(2 kg/dak)(23 3.86 85 .08 ) kJ/kg (6.97 kg/dak)(1. 005 kJ/kg K)

15.5 C = 257.5 K

Bu sistem iin tersinmezlik,

TS I 0 gen

T0

e se m
P4 P3
0

i si m

0 Q evre Tevre
T4 T3

R (s2 T0 m

hava ( s 4 s1 ) m

s3 )

s4

s3

C p ln

T4 T3

R ln

C p ln

(1005 . kJ / kg K) ln

257.5 K 300 K

0154 . kJ / kg K

Bylece,

(305 K) 2 (0.9354 I

0.3685 )

6.97 ( 0.154 ) 1/60 kW/K = 0.31 kW


80 m/s

9. Su buhar adyabatik bir trbine 6 MPa basn, 600 C scaklk ve 80 m/sn hzla girmekte, 50 kPa basn, 100 C scaklk ve 140 m/s hzla kmaktadr. Ak srekli olup, trbinin gc 5MWdr. Trbin iin, (a) birim zamanda tersinir ii, (b) ikinci yasa verimini hesaplayn. evre scaklnn 25 C olduunu kabul edin. (Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 7-57).
(a) Buhar tablolarndan,

6 MPa

600 C
su buhar

5 MW
50 kPa 100 C 140 m/s

P1 T1 P2 T2

6 MPa h1 600 C s1 50 kPa h2 100 C s 2

3658.4 kJ/kg 7.1677 kJ/kg K 2682.5 kJ/kg 7.6947 kJ/kg K

Buharn ktle debisi dzgn akl sistem iin olan enerji denklemi, bu sistem iin yazlarak belirlenir.
0 Q W ( h m ke pe0 ) W
80 m/s

(h2 m

h1

ke)
6 MPa

600 C

ke

V22 2

V12

(140 m/s)2 2
5000 kJ / s m

(80 m/s)2

1 kJ/kg 1000 m 2 / s 2

Su Buhar

6.6 kJ/kg
50 kPa 100 C

5 MW

(2682.5 3658.4 m 5.16 kg / s

6.6) kJ / kg

Ardndan tersinir i
140 m/s

W rev

h1 m

h2

ke

pe

T0 ( s 2

s1 )

(5.158 kg/s) 3658.4 2682.5 + (298 K)(7.6947 7.1677) kJ/kg K 5.81 MW

10. 85 C scaklnda, ktlesi bilinmeyen bir demir kle, iinde


20C scaklkta 100 L su bulunan yaltlm bir kaba konmaktadr. Klenin suya braklmasyla birlikte 200 W gcnde bir motora bal dner kanat da altrlarak suyun srekli olarak kartrlmas salanmaktadr. 20 dakika sonra sl dengeye eriildii ve suyun scaklnn 24 C olduu grlmektedir. evre scaklnn 20 C olduunu kabul ederek, (a) demir klenin ktlesini, (b) bu hal
100 L 20 C Demir 85 C 200 W

SU

deiimiyle ilgili tersinmezlii hesaplayn. (Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 7-48).
(a) Demir blou ve suyu sistem olarak alrz. Daha sonra bu sistem iin enerjinin korunumu denklemi aadaki hali alr.

Q
yada,

Wb

W pw

KE

PE

W pw

U demir + U su

100 L

W pw

mC (T2

T1 )

demir

mC (T2

T1 )

su

20 C demir 85 C Wpw

msu m pw

V W

(1000 kg/m3 )(0.1 m 3 ) 100 kg t (0.2 kJ/s)(20 60 s) 240 kJ

Su

pw

demir ve sv su iin zgl s deerlerini kullanarak (Tablo A-3a,)

( 240 kJ) = mdemir (0.45 kJ/kg C)(24 85) C (100 kg)(4.184kJ/kg C)(24 20) C mdemir
(b) bu hal deiimi iin tersinmezlik,

52.2 kg

T0 S gen

T0 ( S demir

S su

S evre )

S demir S su
Bylece,

mCort . ln mCort . ln

T2 T1

(52.2 kg)(0.45kJ/kg K) ln (100 kg)(4.184kJ/kg K) ln

297 K 358 K

4.388 kJ/K 5.673 kJ/K

T2 T1

297 K 293 K

(298 K)( 4.388 5673 . ) kJ / K = 376.5 kJ

11. inde 500 kPa basnta doymu su buhar bulunan 0.4 m3 hacminde yaltlm bir depo,

ekil P6-125te grld gibi vana araclyla bir piston silindir dzeneine balanmtr. Silindir ve piston yaltlm olup, balangta piston silindirin tabanna dokunmaktadr. Pistonu hareket ettirmek iin silindir iindeki basncn 150 kPa olmas gerekmektedir. Daha sonra vana biraz almakta ve su buhar silindire akmaktadr. Depo iindeki basn 150kPae dtnde vana kapatlmaktadr. Depoda kalan buharn tersinir adyabatik bir hal deiimi geirdiini kabul ederek, (a) depo iindeki, (b) silindir iindeki buharn son scakln hesaplayn.

(a) Depodaki buhar tersinir, adyabatik bir hal deiimi geirdii iin, s2 = s1. Buhar tablosundan,

P1

500kPa

doymu buhar

v1 u1 s1

v g @500kPa 0.3749m 3 / kg u g @500kPa 2561.2kJ / kg s g @500kPa 6.8213kJ / kg K T2, A

Tsat @150kPa 111.37 C s 2, A s f 6.8213 1.4336 P1 150kPa x 2, A 0.9306 s fg 5.7897 s 2 s1 3 doymu karisim v 2, A v f x 2, A v fg 0.001053 0.9306 1.1593 0.001053 1.079m / kg u 2, A u f x 2, A u fg 466.94 0.9306 2052.7kJ / kg 2377.2kJ / kg
A tanknda balangtaki ve son durumdaki ktle

m1, A
ve,

VA v1, A

0.4m 3 0.3749m 3 / kg m2, B m1, A

1.067kg ve m2, A m2, B

VA v 2, A

0.4m 3 1.079m 3 / kg

0.371kg

1.067 0.371 0.697kg

lem srasnda yaplan snr ii,

Wb

2 1

P dV

PB V2, B

PB m 2, B v 2, B

Btn suyu sistem olarak alrsakkapal sistem iin enerji korunumu u ekilde ifade edilir

Q0 Wother
ya da,

Wb

KE 0

PE0

Wb

PB m2, B v 2, B
ya da,

m2 u 2

m1u1

m2 u 2
A

m 2 , B h2 , B
Bylece,

m2 u 2

m1u1

h2 , B

m2 u 2

m1u1

m 2, B

1.067 2561.2 0.371 2377.2 0.696

2659.3kJ / kg

150 kPada, hf = 467.11 ve hg = 2693.6 kJ/kg. Bu yzden son durumda B tank doymu sv -buhar karm iermektedir (hf < h2 < hg). Bundan dolay,
T2 , B Tsat @ 150 kPa 111.37 C

12. Helyum gaz srekli akl bir kompesrde 80 kPa basn ve 20 C scaklktan, 600 kPa basnca sktrlmaktadr. Helyumun kompresr giriindeki hacimsel debisi 0.2 m3/sdir. Kompresr altrmak iin gerekli gc, sktrmann (a) izantropik, (b) n=1.2 olmak zere politropik, (c) escaklkta ve (d) n=1.2 olmak zere politropik, iki kademeli ve arasoutmal olduunu kabul ederek hesaplayn. (Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 6104). Belirtilen artlarda, helyum ideal gaz kabul edilebilir. Helyumun belirtilen artlardaki ktle debisi, 2

P1V 1 RT1

80kPa 0.2m 3 / s 2.0769kJ / kg K 293K

0.0263kg / s
He

(a) zoentropik sktrma iin (k = 1.667) (Denklem. 6-57a):

W comp

kRT1 m 1 k 1

P2 P1

k 1 /k

0.2 m /s 1

1.667 2.0769kJ / kg K 293K 0.0263kg / s 1.667 1 49.6kW


(b) Politropik sktrma iin (n = 1.2) (Denklem. 6-57b):

600kPa 80kPa

0.667 / 1.667

W comp

nRT1 m 1 n 1

P2 P1

n 1 /n

1.2 2.0769kJ / kg K 293K 0.0263kg / s 1.2 1 38.3kW


(c) Sabit scaklkta sktrma (Denklem. 6-57c):

600kPa 80kPa

0.2 / 1.2

W comp

RT ln m

P1 P2

0.0263kg / s 2.0769kJ / kg K 293K ln

80kPa 600kPa

32.2kW

(d) n=1.2 olmak zere politropik, iki kademeli ve arasoutmal durumda, btn kademelerdeki basn oran ayndr, ve bu deer 6-58 denklemi ile bulunur.

Px

P1 P2

80kPa 600kPa

219kPa

Ayn zamanda btn kademelerdeki kompresr iide ayndr, bu yzden toplam kompresr ii tek kademede elde edilen iin iki katdr:

W comp

2 wcomp, I m

nRT1 2m 1 n 1

Px P1

n 1 /n

1.2 2.0769kJ / kg K 293K 2 0.0263kg / s 1.2 1 35.1kW

219kPa 80kPa

0.2 / 1.2

13. Yaltlm, sabit hacimli kapal bir kapta balangta 450 kPa basn ve 30 C scaklkta 4 kg argon ARGON4 kg gaz bulunmaktadr. Daha sonra kaba bal bir vana almakta ve argon, kap iindeki basn 150 kPa 450 kPa oluncaya kadar dar akmaktadr. Kap iinde kalan argonun tersinir adyabatik bir hal deiiminden getiini kabul ederek, son halde kap iindeki argonun ktlesini bulun. (Mhendislik Yaklamyla 30 C Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 6-92). Argon belirtilen artlarda ideal gaz kabul edilebilir. lem tersinir ve adyabatiktir (izoentropik), bu yzden izoentropik bantlar kullanlr. Sabit zgl s kabul yaparak,

T2

P T1 2 P1

k 1 k

150kPa 303K 450kPa

0.667 1.667

195K

Tankn iinde son haldeki ktle ideal gaz bantsndan bulunur.

P1V P2V

m1 RT1 m2 RT2

m2

P2T1 m1 P1T2

150kPa 303K 4kg 450kPa 195K

2.07kg

14. Hava, 5 kW gc olan srekli akl bir kompresrde 100 kPa basn ve 17 C scaklktan,

600 kPa basn ve 167 C scakla sktrlmaktadr. Havann ktle debisi 1.6 kg/dakikadr. Sktrma ilemi srasnda kompresrle 17 C scaklktaki evre hava arasnda bir miktar s geii olmaktadr. (a) Havann birim zamanda olan entropi deiimini, (b) evrenin birim zamanda olan entropi deiimini (c) sktrma ilemi srasndaki toplam entropi retimini hesaplayn.
(a) Belirlenen artlarda hava ideal gaz kabul edilebilir. Hava tablosundan,
P2 = 600 kPa T2 = 440 K
Hava Kompresr

5 kW

P1 = 100 kPa T1 = 290 K

T1 P1 T2 P2

290K 100kPa s 440K 600kPa s


1

h1

290.16kJ / kg 1.66802kJ / kg K 441.61kJ / kg 2.0887kJ / kg K

h2
2

Havann entropi deiimi

S sistem

s2 m

s1

R ln

P2 P1 0.287kJ / kg K ln 600kPa 100kPa

1.6 / 60kg / s 2.0887 1.66802 0.00250k W/K

(b) lem srasndaki s transferi dzgn akl enerji eitliinden bulunur.

W Q
Bylece,

h m

ke0

pe 0

W Q

h2 m

h1 0.961kJ / s

5kJ / s

1.6 / 60kg / s 441.61 290.16 kJ / kg

Daha sonra evrenin entropi deiimi,

S evre

Q evre Tevre

Q Tevre

0.961kW 290K

0.00331k W/K

(c) Entropi retimi,

S gen

S sistem

S evre

0.00250 0.00331 0.00081 kW/K

15. Hava, pencere tipi bir klima cihaznn

buharlatrcsna 100 kPa basn ve 27 C scaklkta 6 m3/dakika debiyle girmektedir. Soutucu akkan-134a ise buharlatrcya 120 kPa basnta, 0.3 kuruluk derecesiyle girmekte ve ayn basnta doymu buhar olarak kmaktadr. Soutucu akkan-134ann debisi 2 kg/dakikadr. Havann k scakln ve soutma ilemi srasndaki toplam entropi retimini (a) klima cihaznn d yzeylerinin yaltlm olduunu, (b) klima cihazndan 32 C scaklktaki evre ortama 30 kJ/dakika s geii olduunu kabul ederek hesaplayn.

(a) Verilen hallerde hava mkemmel gaz ve zgl slar oda scaklnda sabit kabul edilebilir.
Buharlatrc, bir tr s deitiricisidir. Buharlatrc srekli akl ak sistem (SASA) olarak gznne alnabilir:

Ak Sistem Giri halleri

: Buharlatrc (SASA) : (SA-134a) P1 = 120 kPa, x1 = 0.3 (Hava) P3 = 100 kPa, T3 = 27 C,

V 3

6 m 3/ dakika

Giri halleri

: (SA-134a) P2 = 120 kPa, (Hava) P4 = 100 kPa

x2 = 1.0

Ktlenin Korunumu:

g m

veya

2 m

1 m

SA m

ve

4 m

3 m

hava m

SA m

2 kg / dakika

hava m

P3 V 3 R T3
h1 s1 h2 s2

100 6 0. 287 300

6. 97 kg / dakika

P1 x1

120kPa 0. 3

h f x1h fg 21. 32 0. 3 212. 54 s f x1s fg 0. 0879 0. 3 ( 0. 9354 hg,120kPa s g,120kPa


g hg m

85. 10 kJ / kg 0. 0879) 0. 3422 kJ / kg K

P2 x2
0 Q

120kPa 1. 0

233. 86 kJ / kg 0. 9354 kJ / kg K
h m g hg m

Enerjinin Korunumu:

0 W

h m

0
R-134a

Hava

2 h2 (m

4 h4 ) m

1 h1 (m

3 h3 ) m

SA h2 m
T4 T3

h1

hava h3 m

h4

hava c po T3 m

T4

SA h2 h1 m hava c po m
2 233 . 86 85 . 10 6. 97 1. 005 1 5. 5 C

T4

27 C

Entropi retimi:

S retim S retim

s m SA s2 m s1

g sg m

0 Q evre

Tevre s3

hava s4 m

zgl slar sabil kabul edildiinde mkemmel gazn entropi deiimi aadaki ekilde hesaplanr:

s4

s3

T c po ln 4 T3

P 0 R ln 4 P3

T c po ln 4 T3

1. 005 ln

257. 5 300

0. 1535 kJ / kg K

S retim

2kg / dak 0. 9354 0. 3422 kJ / kg K 0. 1163 kJ / dakika K 0.00194 kW/K

6. 97kg / dak

0. 1535 kJ / kg K

Klima cihazna evre ortamdan 30 kJ/dakika s geii olmaktadr:

(b)

. HAVA V3= 6 m /dakika


3

30 kJ / dakika
P3=100 kPa SA-134a T3=27 C

Is geii olmas nedeniyle, birinci yasa ifadesi aadaki ekilde olacaktr:

30 kJ/dakika

SA h2 m

h1

havaC p T4 m

T3

P1=120 kPa x1= 0.3 P4=100 kPa T4= ? P2=120 kPa x2= 1.0

T4

T3

SA h2 h1 m hava c po m

T4

27C

30kJ / dak

2kg / dak 233. 86

85. 1 kJ / kg

6. 97kg / dak 1. 005kJ / kg C

11.2 C

Birim zamandaki Entropi retimi:

S gen

S s2 m

s1

evre s 4 m P 0 R ln 4 P3

s3

Q evre Tevre 1. 005 ln 261. 8 300 0. 1369 kJ / kg K

s4

s3

T c po ln 4 T3

T c po ln 4 T3

S retim

0. 9354

0. 3422

6. 97

0. 1369

30 305

0. 293 kJ / dakika K

0.00223 kW/K

16. Sabit hacimli iki kapal kap bir vanayla

birbirlerine balanmlardr. A kab yaltlm 600 kJ olup, balangta iinde 400 kPa basnta ve 3 yzde 80 kuruluk derecesinde 0.2 m su buhar A B bulunmaktadr. B kab yaltlmam olup, 0.2 m3 3 kg balangta iinde 200 kPa basn ve 250 C su buhar su buhar scaklkta 3 kg su buhar bulunmaktadr. Daha sonra vana almakta ve A kabndaki basn 300 400 kPa 200 kPa kPa olana kadar, Adan Bye buhar ak olmaktadr. Bu sre iinde B kabndan 0 C x = 0.8 250 C scaklktaki evre ortama 600 kJ s gemekte-dir. A kabnn iinde kalan buharn tersinir adyabatik bir hal deiiminden getiini kabul ederek, (a) her iki kap iindeki son scakl, (b) toplam entropi retimini hesaplayn.

(a) A kab iinde kalan buharn tersinir adyabatik hal deiiminden getii kabul edilirse,
Kapal Sistem : A kabnda kalan buhar (m 2,A)

lk hal Son hal

: P1 = 400 kPa, : P2 = 300 kPa,

x1 = 0.8, V2 =VA = 0.2 m3,

(V1

VA)

s2 = s 1

Ktlenin korunumu : kalacaktr: m 2 = m1 = m A kab iinde kalan buharn entropisi sabit s2,A 2,A = s1,A

P1, A x1, A

400 kPa 0. 8

T1, A

Td, 400kPa

143. 63 C

u1, A
v1, A

uf
vf

x1 u fg
x1 v fg

604. 31

0. 8
0. 8

2553. 6 604. 31

2163. 74 kJ/ kg
0. 3702 m 3 / kg

0. 001084

0. 4625 0. 001084

s1, A

sf

x1 s fg

1. 7766

0. 8

6. 8959 1. 7766

5. 872 kJ/ kg K

A kab iindeki ilk ve son haldeki ktleler aadaki ekilde bulunur:

m1, A m2, A

VA v1, A VA v 2, A

0. 2 0. 540 kg 0. 3702 0. 2 0. 418 kg 0. 4788

P2, A s2, A

300 kPa s1, A 5. 872 kJ / kg K

(s f , 300kPa

s2, A

sg, 300kPa )

Islak buhar

T2, A

Td, 300kPa
4. 2002 5. 3201

133. 55 C
0. 79

x2, A

s2, A s fg

sf

5. 872 1. 6718 6. 9919 1. 6718

v 2, A

vf

x2 v fg

0. 001073

0. 79

0. 6058 0. 001073

0. 4788 m 3 / kg

u2, A

uf

x2 u fg

561. 15

0. 79

2543. 6 561. 15

2127. 29 kJ/ kg

A kabndan kan ktle:

m, A mg, B

m1, A m, A

m2, A

0. 540 0. 418

0. 122 kg

B kabna giren ktle, A kabndan kan ktleye eittir:

0. 122 kg

B kab iindeki son haldeki ktle aadaki ekilde bulunur:

mg, B m2, B

m2, B m1, B

m1, B mg, B

0. 122 kg 3 0. 122 3. 122 kg

B kabnn hacmi aadaki ekilde bulunur:

P1, B T1, B
VB

200 kPa 250 C


m1, B v1, B

v1, B

1. 1988 m 3 / kg

( Kzgn buhar )

u1, B s1, B

2731. 2 kJ/ kg 7. 7086 kJ/ kg K


3. 596 m 3

3 1. 1988

B kab iindeki buharn son haldeki zgl hacmi aadaki ekilde bulunur:

v 2, B

VB m2, B

3. 596 3. 122

1. 152 m 3 / kg

Son haldeki ikinci bamsz zelii birinci yasadan yararlanarak bulmamz gerekecektir. Bunun iin A ve B kaplarndaki su buharn kapal sistem olarak seelim:
Kapal Sistem : A ve B kaplarndaki su buhar (m=3.540 kg)

lk hal

: (A) P1,A = 400 kPa, (B) P1,B = 200 kPa,

x1,A = 0.8,

V1,A = VA = 0.2 m3

T1,B = 250 C, V1,B = VB

Son hal

: (A) P2,A = 300 kPa, s2,A = s1,A = 5.872 kJ/kg-K, V2,A = VA = 0.2 m3 (B) V2,B = V1,B =VB

Ktlenin korunumu :

m2,A + m2,B = m1,A + m1,B = m

m= 0.540 + 3 = 3.540 kg Q12= 600 kJ, Qevre = Q12=+600 kJ, W12=0

A ve B kaplarndaki su, sistem olarak seildii iin birinci yasa aadaki ekilde yazlr:

Q12 600

W120

KE 0 PE0 Q U A U B Q m2u2 m1u1 A m2u2 m1u1 B 0. 418 2127. 29 0. 540 2163. 74 (3. 122 u2, B 3 2731. 2) U u2, B 2521. 7 kJ / kg

v 2, B u 2, B

1. 152 m 3 / kg 2521. 7 kJ / kg

T2, B

113 C

(Kzgn buhar)

s2, B P2, B

7. 225 kJ / kg K 152 kPa


Qevre Tevre ( 600) 273

(b)

Entropi retimi veya toplam entropi deiimi aadaki ekilde bulunur:

S retim

S sistem

S evre

m2 s 2

m1s1 A

m2 s 2

m1s1 B

0. 418 5. 872 0. 7164 0.912 k J/K

0. 540 5. 872 2. 1978

3. 122 7. 225

3 7. 7086

0. 5694

17. Su buhar adyabatik bir trbine 6 MPa basn, 600 C scaklk ve 80 m/s hzla girmekte, 50 kPa basn, 100 C scaklk ve 140 m/s hzla kmaktadr. Trbinin gc 5 MWtr. (a) Trbinden akan buharn debisini, (b) trbinin adyabatik verimini (izantropik verimini) hesaplayn. (a)Trbin srekli akl ak sistem (SASA) olarak gznne alnrsa: 1 Ak Sistem lk hal Son hal : Gerek Trbin (SASA) : P1 = 6 MPa, T1 = 600 C, : P2 = 50 kPa,
5 MW Trbin

V1 = 80 m/s s2 > s1

T2 = 100 C, V2 = 140 m/s,

Ktlenin Korunumu (bir giri ve bir kl SASA iin) :

2 m

1 m

m
:

Enerjinin Korunumu (bir giri ve bir kl SASA iin) 0 W ( h Q m ke pe0 ) t

T KN
1

P1=6 MPa P2=50 kPa


2 2s

P1 T1

6 MPa 600 C

h1 s1

3658 . 4 kJ / kg 7. 1677 kJ / kg K

P2 T2

50 kPa 100 C

h2

2682 . 5 kJ / kg

0 Q

W t W t

( h m ( h2 m

ke h1 )

pe0 )
2 ( V2 2 )/ 2 V1

( 2682. 5 5000 m m 5.16 kg/s

3658. 4)

(140 2

80 2 ) /( 2 1000)

(b) zantropik genileme halinde buharn trbinden k scakl ve entalpisi ile izantropik trbin
gc aadaki ekilde bulunur:

P2 s s2s

50kPa s1

T2s
x2 s

Td,50kPa
s2 s s fg sf

81. 33 C

( s f ,50kPa

s 2s

s g,50kPa )

7. 1677 1. 0910 6. 5029

0. 934

h2s
0 Q s W ts W ts W ts h m ( h2 s m 5. 16 5976 kW ke

hf
pe0

x2s h fg

340. 49

0. 934

2305. 4

2493. 7 kJ / kg

2 h1 ) ( V2

2)/ 2 V1

( 2493. 7

3658. 4)

(140 2 2

80 2 )

10 3

Trbinin izantropik verimi (trbinin adyabatik verimi):

ts

W t W

ts

5000 5976

0. 837

% 83.7

veya

ts

wt wts

( h1 ( h1

h2 ) h2s )

2 (V1 2 (V1

2 )/ 2 V2 2 )/ 2 V2

969 1158

0. 837

% 83.7

18. Hava bir piston-silindir dzeneinde 100 kPa basn ve 17 C scaklklktan, 800 kPa

basnca tersinir adyabatik bir hal deiimiyle sktrlmaktadr. Son haldeki scakl ve yaplan ii (a) zgl slarn sabit olduunu kabul ederek, (b) zgl slarn scaklkla deitiini gznne alarak hesaplayn.
Kapal Sistem : Hava

lk hal Son hal

: P1 = 100 kPa, : P2 = 800 kPa,

T1 = 17 C s2 = s1
HAVA

Tersinir h.d.

Ktlenin korunumu

m2 = m1 = m

1-2 tersinir adyabatik (izantropik) hal deiimi, s2 = s1 (a)Ortalama scaklktaki zgl slar sabit kabul edilecek olursa
Son scaklk 520 K olarak tahmin edilirse 405 K de Tort = (290+520)/2 = 405 K k = cpo/cvo =1.395

cpo =1.014 kJ/kg-K, cvo = 0.727 kJ/kg-K,

zgl slar sabit kabul edilen mkemmel gazn izantropik hal deiiminde :

s2 = s1 (Mkemmel gaz ve zgl slar sabit ise)

P v k = sabit T v (k-1) = sabit T P (1-k)/k = sabit

(P2 /P1) = (v1/v2)k (T2 /T1) = (v1 /v2)(k-1) (T2 /T1) = (P2 /P1)(k-1)/k

T2

P T1 2 P1

k 1 k

290

800 100

0. 395 / 1. 395

522. 53 K

T2=520 K kabul ile Tort scakln 405 K tahmin etmitik. T ort=405 K deki zgl slar kullanarak T2 scakln 522.53 K ve Tort=(290+522.53)/2=406.3 K bulduk. Dolaysyla, tahmin edilen ortalama scaklkla hesaplayarak bulduumuz ortalama scaklk birbirine yakn olduu iin, bir baka deyile 405 K deki zgl slarla 406.3 K deki zgl slarn deerleri arasnda byk bir fark olmad iin tekrar deneme yapmamza gerek yoktur.

Birinci kanun (kapal sistem iin)

q 0 w w

w u

u u2

ke0 u1 T1

pe0

cvo T2

0. 727

522. 53

290

169. 1 k J/k g

(b)zgl slarn scaklkla deiimi gznne alnrsa,


zgl slarn scaklkla deiimi gznne alndnda mkemmel gazn izantropik hal deiimi iin aadaki bantlar geerli olmaktadr:

P2 P1 s sabit

Pr2 Pr1

v2 v1 s sabit

v r2 v r1
(T. Derbentli,

T1

290 K

Pr1
u1

1. 2311
206 . 91 kJ/kg

Hava iin Tablo A-17den Mh. Yak. Termo.)

Pr2

P2 Pr P1 1
9. 849

800 100

1. 2311

9. 849

Pr2

T2 u2

522.4 K 376 . 16 kJ/kg

19. Bir s makinesi 1100 K scaklnda bir sl enerji deposundan 700 kJ s almakta, 310 K scaklndaki bir sl enerji deposuna ise 500 kJ s vermektedir. Bu makinenin termodinamiin ikinci yasasna aykr olup olmadn, (a) Clausius eitsizlii, (b) Carnot ilkeleri nda belirleyin. Bu makinann toplam entropi retimini de hesaplayn. (a) Bu s makinas iin,

1100 K 700 kJ IM 500 kJ 310 K

Q T

QH TH

QL TL

700 1100

500 310

0. 977 kJ / K

olduundan dolay Clausius eitsizlii salanmaktadr. Toplam entropi retimi:

S retim, evrim

Q T

QH TH

QL TL

0.977 kJ/K

(b) Ayn scaklk snrlar arasnda alan tersinmez (gerek) ve tersinir s makinelerin in verimi
srasyla aadaki ekilde bulunur:

th

QL QH TL TH

500 700 310 1100

0. 286

(%28. 6)

th,tr

0. 718

(%71. 8)

th

th, tr olduundan dolay bu makinenin termodinamiin ikinci yasasyla uyum iinde

olduu grlmektedir.

20) 5 m 6 m boyutlarnda bir duvarn kalnl 30 cm olup i ve d yzeyleri srasyla 20oC ve 5oC scaklklarda tutulmaktadr. Duvarn s iletim katsays 0.69 W/m oC dir. (a) Duvarda birim zamanda iletimle olan s geiini (W), ve (b) duvar iindeki entropi retimini (W/K) hesaplayn. (Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 6-38).

Q=?

30 cm 20 C 5 C

(a) Srekli halde duvardan iletimle s geii aadaki ekilde bulunur:


Q iletim kA (Tiy L Tdy ) 0. 69 (5 6) 20 5 0. 3 1035 W

(b) Duvar kapal sistem olarak gznne alabiliriz. Dolaysyla srekli halde, bu sistem iin
entropi dengesi aadaki ekilde yazlabilir:

dS 0 dt S retim, sistem

Q k Tk Q k Tk

S retim, sistem 1035 293 1035 278

0.191 W/K

21)Sabit hacimli kapal bir kapta bulunan 40oC scaklndaki mkemmel bir gaz bir dner kanatla kartrlmaktadr. Dner kanat mkemmel gaz zerinde 200 kJ i yapmakta bu arada 25oC scaklktaki evreye s geii sonunda mkemmel gazn scakl sabit kalmaktadr. (a) Mkemmel gazn entropi deiimini, (b) evrenin entropi deiimini hesaplayn. Bu hal deiimi entropinin art ilkesi ile uyumlu mudur?
Kapal sistem (Kontrol ktlesi) : Mkemmel gaz (hangi madde olduu belli deil) lk hal Son hal : T1=40oC : T2 =T1=40oC, V2 =V1=V=sabit m2 = m1 = m

MKEMMEL
200 kJ

GAZ 40 C

Is

25 C

Ktlenin korunumu

(a) Scaklk (T) ve zgl hacim (v=V/m) sabit olduundan dolay gazn ilk hali ve son hali ayndr. Bir baka deyile, son haldeki btn zelikler ilk haldeki zeliklerle ayndr: Dolaysyla s2 = s1 dir. Bu nedenle,

S sistem

(b) :
W12 Ws,12
0

Wdiger,12

W12

Wdiger,12

Wdnerkanat

200 kJ

Kapal sistem iin termodinamiin birinci yasas:

Q W

KE 0

PE0 veya

Q12 W12 Q12 W12

m cvo m cvo

u0 T 0

( Not: Mkemmel gaz iin u = u (T) dir. Dolaysyla mkemmel gaz iin T=sabit ise uda sabittir.)

Q12

W12

200 kJ Qevre Tevre Q12 Tevre 200 298 0.671 kJ/K

S evre

Sretim

Stoplam

S sistem 0

S evre

0. 671

0. 671 kJ / K

olduundan dolay bu hal deiimi entropinin art ilkesi ile uyumludur.

22. Srtnmesiz bir piston-silindir dzeneinde balangta 200 kPa basnta doymu sv halinde su bulunmaktadr. Daha sonra suya 500oC scaklktaki bir kaynaktan 450 kJ s geii olmakta ve suyun bir blm sabit basnta buharlamaktadr. Bu hal deiimi iin toplam entropi deiimini kJ/K cinsinden hesaplayn. Bu hal deiimi tersinir mi, tersinmez midir, yoksa gereklemesi olanaksz mdr?
Kapal sistem (Kontrol ktlesi) : H2O lk hal Son hal : P1=200 kPa, x1=0.0

H2O 200 kPa 450 kJ

Kaynakk 500 C

: P2 =P1=P=200 kPa, slak buhar (nk suyun bir blm buharlayor.)

Ktlenin korunumu

m2 = m1 = m

(a) Hal deiimi sabit basnta gerekletiinden ve su son halde doymu sv buhar karm (slak buhar) halinde olduundan dolay scaklk da sabit kalacaktr: T2=T1=T=sabit.
T Td, 200kPa 120. 23 C

Su buharnn hal deiimi iten tersinir izotermal (sabit scaklkta) hal deiimi olarak gznne alnabilir. Bu durumda sistemin entropi deiimi aadaki ekilde yazlabilir:

S sistem

Q12 T

450 393. 23

1. 144 kJ / K

Kaynan entropi deiimi (kaynak scakl sabit olduundan) aadaki ekilde yazlabilir:

S kaynak

Qkaynak Tkaynak

Q12 Tkaynak

450 773

0. 582 kJ / K

Toplam entropi deiimi veya dier adyla entropi retimi,

Sretim

Stoplam

Ssistem

Skaynak

1. 144 0. 582

0. 562 kJ / K

0 olduundan

dolay hal deiimi tersinmezdir.

(u2

u1 )

(376 . 16

206 . 91)

169.3 kJ/kg

23) 90 kW gcndeki bir otomobil motorunun sl verimi yzde 28dir. 44000 kJ/kg sl deeri olan bir yakt kullanan bu motorun, bririm zamandaki yakt tketimini hesaplayn. (Mhendislik Yaklamyla Termodinamik, engel ve Boles, ev. T. Derbentli, Problem 527). Bu araba motoru yanma ileminde aa kan kimyasal enerjinin % 22sini ie evirmektedir. Giren sl enerji, 90 kWlk g elde etmek iin kullanlmaktadr. Isl verim tanmndan sl enerji girii

Q H

W net ,out
th

90kJ / s 0.28

321.4kJ / s

Yanma Odas
HE
th

olarak hesaplanr. Bu sl enerjiye karlk gelen yakt debisi ise

90 kW = 28%

evre

321.4kJ / s 44,000kJ / kg

7.31 10 3 kg / s

7.31g/s

eklinde bulunur.

24) Bir Carnot s makinas 750 K scaklndaki bir ortamdan s almakta ve 300 K scaklndaki evreye s vermektedir. Is makinasnn rettii gcn tm bir soutma makinasn altrmak iin kullanlmaktadr. Soutma makinas 15oC scaklktaki bir ortamdan dakikada 400 kJ s ekmekte ve 300 K scaklktaki evreye s vermektedir. (a) Is makinasna yksek scaklktaki sl enerji deposundan olan s geiini, (b) evreye her iki makinadan olan toplam s geiini hesaplaynz. (a) The coefficient of performance of the Carnot refrigerator is
COPR ,C 1 TH / TL 1 300 K / 258 K 6.14
750 K -15 C
400 kJ/min

H, HE Q
HE R

Then power input to the refrigerator becomes

W net ,in

Q L COPR ,C

L, HE Q

H, R Q

400kJ / min 6.14

65.1kJ / min

300 K

which is equal to the power output of the heat engine, W net , out .

The thermal efficiency of the Carnot heat engine is determined from

th ,C

TL TH

300K 750K

0.60

Then the rate of heat input to this heat engine is determined from the definition of thermal efficiency to be

Q H ,HE

W net ,out
th ,HE

65.1kJ / min 0.60

108.5k J/min

(b) The total rate of heat rejection to the ambient air is the sum of the heat rejected by the heat engine ( Q L , HE ) and the heat discarded by the refrigerator ( Q H , R ),

Q L ,HE Q H ,R
and

Q W H ,HE net ,out Q W L ,R net ,in

108.5 65.1 43.4kJ / min 400 65.1 465.1kJ / min

Q Ambient

Q Q L ,HE H ,R

43.4 465.1 508.5kJ/min

25) Kapal bir sistemde gerekleen ve arac akkan olarak 0.96 kg soutucu akkan-12 kullanld bir Carnot soutma evrimini gznne aln, evrim doymu sv buhar karm blgesinde gereklemektedir. evrimin mutlak scaklk olarak en yksek scaklnn en dk scaklna oran 1.2 olup evrime net i girii 22 kJdr. evrimden s atma ilemi srasnda soutucu akkan doymu buhar halinden doymu sv haline dnmektedir. evrimin alt basn snr kPa cinsinden ne kadar olur? The coefficient of performance of the cycle is
COPR 1 TH / TL QL Win 1 5 1 1.2 1 QL COPR Win 5 22kJ 110kJ
T
TH = 1.2TL

Also,
COPR

4 TH

QH

QL W QH m

110 22 132kJ h fg @TH

1 TL

and

qH

132kJ 137.5kJ / kg 0.96kg

since the enthalpy of vaporization hfg at a given T or P represents the amount of heat transfer per unit mass as a substance is converted from saturated liquid to saturated vapor at that T or P. Therefore, TH is the temperature which corresponds to the hfg value of 137.5 kJ/kg, and is determined from the R-12 tables to be
TH 26 C 299K 1.2 299K 249.3K 24 C

Then,
TL

TH 1.2

Therefore,

Pmin

Psat @

24 C

128.8kPa

26) Bir Carnot s pompas kn bir evi stmak ve i scakln 20oC scaklkta tutmak iin kullanlmaktadr. D scakln 2oC olduu bir gnde evin s kayplar yaklak 82000kJ/h olarak belirlenmitir. Eer s pompas alrken ebekeden 8 kW g ekiyorsa (a) belirtilen gnde s pompasnn ka saat altn bul (a) The coefficient of performance of this Carnot heat pump depends on the temperature limits in the cycle only, and is determined from
COPHP ,rev 1 1 TL / TH 1 1 2 273 K / 20 273 K 16 .3
82,000 kJ/h

House 20 C

The amount of heat the house lost that day is


QH 1day Q H 82 ,000 kJ / h 24 h 1,968 ,000 kJ

HP

8 kW

Then the required work input to this Carnot heat pump is determined from the definition of the coefficient of performance to be

2 C

Wnet ,in

QH COPHP

1,968,000kJ 16.3

120,736kJ

Thus the length of time the heat pump ran that day is

Wnet ,in W
net ,in

120,736kJ 8kJ / s

15,092s

4.19h

27) Yaltlm,dikey bir piston-silindir dzeneinde balangta 10 kg su bulunmaktadr. Suyun 8 kglk blm
buhar fazndadr. Srtnmesiz pistonun ktlesi, silindir iindeki basncn 300 kPa olmasn salayacak byklktedir. Silindir ayrca bir vana araclyla iinden 0.5 MPa basn ve 350 C scaklkta su buhar akan bir boruya balanmtr. Daha sonra vana almakta ve silindirdeki tm sv buharlancaya kadar borudan silindire buhar girmektedir. Bu noktada vana kapatlmaktadr. (a) silindir iindeki son haldeki scakl, (b) kaba giren buhar ktlesini hesaplayn.
(P = 300 kPa) m1 = 10 kg H2O Pi = 0.5 MPa Ti = 350 C

(a) Bu bir kararsz ak durumudur ve dzgn akl sistem olarak dnlebilir. Silindir son durumda 300 kPa basnta doymu buhar iermektedir, silindirin iindeki son scaklk T2 = Tsat @ 300 kPa = 133.6C (b) The conservation of mass- and energy equations for this uniform-flow system reduces to Ktle: Enerji:

mi W me he
0

me

m2

m1 m2 u 2

CV

mi m1u1

m2

m1 Wb mi hi m2 u 2 m1u1

Q0

mi hi
Wb m 2 h2 m2

CV

ki denklemi eitlersek, Ya da, 0

m1 hi

m2 u 2

m1u1

m2

m1 hi

m1 h1

nk sabit hacimde genileme ve sktrma ilemlerinde Wb + U2 - U1 = H2 - H1 . m2 iin zersek,


m2 hi h1 m1 hi h2

Buharn zellikleri

P1 x1 P2 Pi Ti

300kPa 0.8 300kPa 0.5MPa 350 C

h1 h2 hi

hf

x1 h fg

561.47 0.8 2163.8 2292.51kJ / kg 2725.3kJ / kg


(P = 300 kPa) m1 = 10 kg Pi = 0.5 MPa Ti = 350 C

sat .vapor

h g @300kPa

3167.7kJ / kg

Yerine yazarsak, Bylece,

m2

3167.7 2292.51 kJ / kg 10kg 3167.7 2725.3 kJ / kg

19.78kg

H2O

mi = m2 - m1 = 19.78 - 10 = 9.78 kg

28) 5 m3 hacminde, yaltlm bir basnl kapta, balangta 500 kPa basn ve 52 C scaklkta hava bulunmaktadr. Daha sonra kabn zerinde bulunan bir vana alarak havann basnc 200 kPae drlmektedir. Bu ilem srasnda ,kabn iine yerletirilmi bir elektrikli stc, kap iindeki havann scakln sabit tutmaktadr. Yaplan elektrik iini hesaplayn.

HAVA 5m
3

W
e

500 kPa 52 C

Bu bir kararsz ak durumudur ve dzgn akl sistem olarak dnlebilir. Havay ideal gaz olarak kabul edersek, tankn iinde balangtaki ve son durumdaki ktleler aadaki gibi bulunur.

m1 m2

P1V RT1 P2V RT2

500kPa 5m 3 0.287kPa m 3 / kg K 325K 200kPa 5m 3 0.287kPa m 3 / kg K 325K

26.80kg 10.72kg

Daha sonra ktlenin korunumu yasasndan,

mi

me

m2

m1

CV

me

m1

m2

26.80 10.72 16.08kg

(b) Bu ilem srasndaki s transferi dzgn ak enerji eitliinden bulunur.

Q0

We

me he
Ti T1 T2 325 K 325 K 325 K

mi hi

m2 u 2

m1u1

CV

We

me he

m2 u 2

m1u1

Tablo A-17den,

hi 325.31 kJ / kg u1 232.02 kJ / kg u2 232.02 kJ / kg

HAVA 5m
3

Yerine koyarsak ,

W
e

500 kPa

We

16.08kg 325.31kJ / kg 26.80kg 232.02kJ / kg 1500kJ

10.72kg 232.02kJ / kg
52 C

29) Dikey bir piston-silindir dzeneinde balangta 1 MPa basn ve 250 C scaklkta 0.2 m3 su buhar bulunmaktadr. Piston bu konumdayken dorusal bir yay sktrmaktadr. (ekil P4-98). Daha sonra silindire bal olan vana alarak buharn dar akmas salanmaktadr. Piston aa doru hareket ederken yay almakta ve son halde basn 800 kPa ,hacim 0.1 m3 olmaktadr. Son halde silindir iinde doymu buhar olduunu kabul ederek, (a) silindir iinde ilk ve son hallerdeki ktleleri,(b) varsa, s
geiini ve hangi ynde olduunu belirleyin.

SU BUHARI

V1=0.2 m3 P1=1 MPa T1=250 C

(a) ) Eer tank terkeden buharn ortalama zelliklerini kabul edersek, bu bir kararsz ak durumudur ve dzgn akl sistem olarak dnlebilir. Buhar tablolarndan,

P1 T1 P2

1MPa v1 250 C u1 800kPa

0.2327m 3 / kg 2709.9kJ / kg, h1

2942.6kJ / kg 2769.1kJ / kg

v2 doymu buhar u 2

0.2404m 3 / kg 2579.8kJ / kg, h2

Tank terkeden buharn durumu ve entalpisi deiiyor. Fakat basitletirmek amacyla tank terkeden buharn btn zelliklerini ortalama deerde sabit kabul ediyoruz. Bylece,

he

h1 h2 2

2942.6 2769.1kJ / kg 2

2855.9kJ / kg

Tankn iindeki ilk ve son ktleler


m1 m2 V1 v1 V2 v2 0.2 m3 0.2327 m3 / kg 01 . m3 0.2404 m3 / kg 0.859 kg 0.416 kg

Ktlenin korunumu yasasndan,

mi
Snr ii

me

m2

m1

CV

me

m1

m2

0.859 0.416 0.443kg

Wb

P1 2

P2

V2 V1

1000 800 kPa 0.1 0.2 m 3 2

90kJ

lem srasnda s geii, bulduumuz deerleri dzgn akl enerji eitliine koyarak bulunur.

Q W

me he

mi hi

m2 u 2

m1u1

CV

Q Wb

me he

m2 u 2

m1u1

90kJ 0.443kg 2855.9kJ / kg 0.859kg 2709.9kJ / kg 80.7kJ

0.416kg 2576.8kJ / kg

30)Kresel bir balonun iinde, balangta 20 C scaklk ve 150 kPa basnta, 25 m3 helyum gaz bulumaktadr. Balona bal vana alarak helyum gaznn yavaa darya akmas salanmaktadr. Balon iindeki basn atmosfer basnc olan 100 kPae dt zaman vana kapatlmaktadr. Balon iindeki basnla balonun hacmi arasndaki iliki P=a+bV bantsyla verilmektedir. Burada a= -100 kPa olup b ise sabittir. Is geiini gzard ederek, (a) balon iindeki havann son haldeki scakln, ,(b) darya akan helyumun ktlesini hesaplayn.

HELYUM V1=25 m3 T1=20 C P1=150kP

(a) ) Bu bir kararsz ak durumudur ve dzgn akl sistem olarak dnlebilir. Helyumu sabit a zgl sda ideal gaz olarak kabul edebiliriz Cp = 5.1926 and Cv = 3.1156 kJ/kgK. Helyumun son hacmi

P1 P2

100 bV1 100 10V2

b V2

P1 100 / V1 P2 100 / 10

150 100 / 25 10 100 100 / 10 20m 3

balonun iindeki balang ktlesi ve son ktleler

m1 m2

P1V1 RT1 P2V2 RT2

150kPa 25m 3 2.0769kPa m 3 / kg K 293K 100kPa 20m 3 2.0769kPa m 3 / kg K T2

6.162kg

962.974 T2

Ktlenin korunumu yasasndan,

mi

me

m2

m1

CV

mi

m2

m1

6.162

962 .974 T2

lem srasnda snr ii

Wb

P1 2

P2

V2

V1

150 100 kPa 20 25 m 3 2

625kJ

Balonu terkeden helyumun zellikleri ilem srasnda deiiyor. Fakat biz ortalama scaklkta buunlar sabit kabul edeceiz. Bylece Te (T1 + T2)/2. Ayn zamanda h = CpT ve u = CvT.

Son scaklk T2 dzgn akl sistem enerji eitliinden bulunur.

Q0 W
ya da,
Wb me C p

me he

mi hi

m2 u 2

m1u1

CV

Wb

me he

m2 u 2

m1u1

T1 T2 2

m2 Cv T2

m1Cv T1

Yerine koyarsak,

625

6.162

962.974 293 T2 5.1926 T2 2


T22 66.37T2 45,789 0

962.974 3.1156 T2 T2

6.162 3.1156 293

T2 iin zersek

T2 = 249.7 K

(b) Kaan helyum miktar


me m1 m2 6162 . 962.974 T2 6162 . 962.974 249.7 2.306 kg

31) 5 MPa basn ve 500 C scaklktaki su buhar bir lleye 80 m/s hzla girmekte, 2 MPa basn ve 400oC scaklkta kmaktadr. Ak sreklidir. Llenin kesit alan 50 cm2 olup, evreye 90 kJ/s s kayb vardr. (a) Akn ktle debisini, (b) Akn k hzn, (c) Llenin k kesit alann hesaplaynz.
Ak sistem (Kontrol hacmi) : Lle (SASA) Giri hali : P1=5 MPa, T1=500oC, V1=80 m/s k hali : P2=2 MPa, T2=400oC (a) Buhar tablosundan 1
90 kJ/s buhar

P1 T1 P2 T2

5MPa v1 500 C

0.06857m 3 / kg h1 3433kJ / kg

ve

2MPa v 2 0.15120m 3 / kg 400 C h2 3247.6kJ / kg

Buradan buharn ktlesel debisi

1 V1 A1 v1

1 80 m / s 50 10 4 m 2 3 0.06857 m / kg

5.833kg/s

(b) k hz iin srekli akl srekli ak sistemde Termo.nun birinci yasasndan

W 0 Q 90kJ / s

h2 m

h1

V22 2

V12

pe 0

V22 ( 30m / s ) 2 1kJ / kg 5.833kg / s 3247.6 3433.8 2 1000m 2 / s 2


V2 = 585.2 m/s

(c) Lle k kesit alan

1 V2 A2 v2

A2

v2 m V2

5.833kg / s 0.1512m 3 / kg 585.2m / s

15.1 10 4 m 2

32) 80 kPa basn ve 127oC scaklktak hava srekli akl adyabatik bir yaycya 6000 kg/h debiyle girmekte, 100 kPa basnta kmaktadr. Hava akmnn hz yaycda 230 m/sden 30 m/sye dmektedir. (a) Havann k scakln, (b) yaycnn k kesit alann hesaplayn.
Ak sistem (Kontrol hacmi) : Yayc (SASA) Giri hali : P1=80 kPa, T1=127oC, V1=230 m/s k hali : P2=100 kPa, T2=400oC, V2=30 m/s (a) Hava mkemmel gaz kabul edilirse, enerji denkleminden

h2

h1

V22 2

V12

pe0

veya,

h2

h1

V22 2

V12

400.98kJ / kg
T2 = 425.6 K

30m / s

230m / s 2

1kJ / kg 1000m 2 / s 2

426.98kJ / kg

Tablo A-17,

(b) zgl hacim

v2

RT2 P2

0.287kPa m 3 / kg K 425.6K 100kPa

HAVA

1.221m / kg

Ktlenin korunumundan

1 A2 V2 v2

A2

v2 m V2

6000 3600kg / s 1.221m 3 / kg 30m / s

0.0678m 2

33) Soutucu akkan-134a, adyabatik bir kompresre doymu buhar olarak 20oC scaklkta girmekte ve 0.7 MPa basnca sktrldktan sonra kompresrden 70oC scaklkta kmaktadr. Soutucu akkann debisi 1.2 kg/sdir. (a) Kompresr bu artlarda altrmak iin gerekli gc, (b) soutucu akkann kompresr giriindeki hacimsel debisini hesaplayn.
Ak sistem (Kontrol hacmi) : Kompresr (SASA) Giri hali : T1=-20oC, x1=1.0 k hali : P2=0.7 MPa, T2=70oC (a) Tablodan

T1

v1 0.1464m 3 / kg doymu buhar h1 235.31kJ / kg

20 C

R-134a

P2 T2

0.7MPa 70 C

h2

307.01kJ / kg
1
pe 0

Termo.nun birinci yasas (sasa iin)

0 W Q

h2 m

h1

ke0

h2 m

h1

1.2kg / s 307.01 235.31 kJ / kg 86.04k J/s


(b) Giriteki hacimsel debi

V 1

v1 m

1.2kg / s 0.1464 m 3 / kg

0.176m 3 /s

34. Boruda akan 1 MPa basn ve 80oC scaklktaki soutucu akkan-134a, bir youturucuda borular zerinden geirilen hava ile 1 MPa basn ve 30oC scakla soutulmaktadr. 800 m3/dakika debisindeki hava youturucuya 100 kPa basn ve 27oC scaklkta girmekte, 95 kPa basn ve 60oC scaklkta kmaktadr. Soutucu akkann ktle debisini hesaplayn.

Kinetik ve potansiyel enerjiyi ihmal edersek, s deitiricisi iin ktle ve enerjinin korunumu denklemleri aadaki gibi ifade edilir Ktle: Enerji:

mi 0 W 0 Q

me e he m

m1 i hi m
a h2 m h1

m2

ma 1h1 m
R h3 m

ve

m3

m4 2 h2 m

mR 4 h4 m

3 h3 m
h4

ki denklemi birletirirsek,
R iin zersek: m

R m

h2 h1 a m h3 h4

C p T2 T1 h3 h4

a m

Havay oda scaklnda zgl ss sabit ideal gaz olarak kabul ettik Cp = 1.005 kJ/kg C. Giriste havann zgl hacmi

v1
Bylece,

RT1 P 1

0.287 kPa m3 / kg K 300 K 100 kPa 800 m3 / dak 0.861 m3 / kg 929.2 kg / dak

0.861 m3 / kg
HAVA

V m 1 v1

3
R-134a

Sogutucu akkan tablosundan,

1 2

P3 T3 P4 T4
R m

1MPa 80 C 1MPa 30 C

h3 h4

313.20kJ / kg h f @30C 91.49kJ / kg


yerine

denklenminde

yazarsak,

mR

1.005 kJ / kg C 60 27 C 313.20 91.49 kJ / kg

929.2 kg / dak

139.0kg / dak

35. Bir piston-silindir dzeneinde, balangta 150 kPa basn ve 25 C scaklkta 50 kg su bulunmaktadr. Pistonun kesit alan 0.1 m2 dir. Daha sonra suya s geii olmakta, suyun bir blm buharlaarak genilemektedir. Hacim 0.2 m3 olduu zaman, piston yay sabiti 100 kN/m olan bir yaya dokunmaktadr. Is geii ve genileme, piston 20 cm daha ykselinceye kadar devam etmektedir. (a) Son haldeki basnc bulun, (b) hal deiimi srasnda yaplan ii hesaplayn. Ayrca hal deiimini P-V diyagramnda gsterin.

A = 0.1 m2 H2O Q m = 50 kg

x = 0.2 m

x = 0.2 m x=0

A p= 0.1 m2 H2O Q

Kapal sistem lk hal Ara hal Son hal

: H2O (m=50 kg) : P1 = 100 kPa, T 1 = 25 C : P2 = P1 = 100 kPa , V 2 = 0.2 m3 : P3 = P2 + Pyay , V3 = V2 + x A p

Ktlenin korunumu 1-2 2-3 P

m1 = m2 = m3 = m

P = sabit hal deiimi

V hal deiimi :

P3

P2

ky A2 p
ky x Ap

( V3 V2 )

(a) Son haldeki basn


P3 P2 Pyay P2 F yay Ap P2 150 100 0.2 0.1 350 kPa

hal iin hacim ve zgl hacimler:

T1 P1 V1 V2 V3 v3

25 C v v 0.001003 m 3 / kg f ,25 C 150kPa 1 m v1 50 0.001003 0.05 m 3 0.2 m 3 V2 x A p 0.2 0.2 0.1 0.22 m 3 V3 0.22 0.0044 m 3 / kg m 50

350 kPade vf=0.0010 m3/kg ve vg = 0.5243 m3/kg dr. Dolaysyla vf < v3 < vg olduundan su son halde doymu sv-buhar karm (slak buhar) halindedir. Bu nedenle son haldeki scaklk 350 kPa deki doyma scakl olacaktr:

T3

Td ,350kPa

138.88 C
kJ/kg)

(son halde

kuruluk derecesi x3= 0.0065 ve u3 =

(b) Hal deiimi srasnda yaplan i (W13), aadaki ekilde hesaplanr:

Ws ,13

Ws ,12 Ws ,23

( V3 V2 ) 2 ( 150 350 ) 150 ( 0.2 0.05 ) ( 0.22 0.2 ) 22.5 5 2


0

P1 ( V2 V1 )

( P2

P3 )

27.5 kJ

W13 W13
P

Ws ,13 Wdier ,13 27.5 kJ

Ws ,13

3 1 2

Not: 2-3 hal deiimi iin hareketli snr ii aadaki ekilde de

1 2 x2 ) Ws ,23 W( atm pis ),23 W yay ,23 P2 ( V3 V2 ) k y ( x3 2 2 bulunabilirdi: 1 150 ( 0.22 0.2 ) 100 ( 0.2 2 0 2 ) 3 2 5 kJ 2

36) Bir piston-silindir dzeneinde, balangta 200 kPa basnta doymu sv halinde 3 kg su bulunmaktadr. Daha sonra suya s geii olmakta, suyun bir blm buharlamakta ve piston ykselmektedir. Hacim 60 L olduunda piston durduruculara dokunmaktadr. Istma ilemi basn ilk haldeki basncn iki kat oluncaya kadar devam etmektedir. Hal deiimini, doyma erilerini de gstererek P- diyagramnda izin. Ayrca, (a) son halde sistemin sv fazndaki ktlesini, (b) son haldeki scakl, (c) hal deiimi srasnda yaplan toplam ii ve s geiini hesaplayn.
Kapal sistem lk hal Ara hal Son hal H2O 3 kg 200 kPa
Q

H2O 3 kg
Q

200 kPa

: H2O (m=3 kg) : P1 = 200 kPa, x 1 = 0.0 : P2 = P1 = 200 kPa , V 2 = 0.060 m3 : P3 = 2P1 = 400 kPa , V3 = V2 =0.06 m3
m1 = m2 = m3 = m
1 2 3

Ktlenin korunumu

1-2 P = sabit hal deiimi 2-3 V = sabit hal deiimi

(a) lk ve son haldeki zelikler aadaki ekilde bulunur:

P1 200 kPa v v 3 1 f ,200 kPa 0.001061 m / kg x1 0.0 u1 u f ,200 kPa 504.49 kJ / kg


v3 V3 m 0.06 3 0.02 m 3 / kg

P3 v3

400 kPa vf 0.02 m 3 / kg uf

0.001084 m 3 / kg, v g 604.31 kJ / kg, uf

0.4625 m 3 / kg 1949.3 kJ / kg,

vf < v2 < vg olduundan dolay su son halde doymu sv-buhar karm (slak buhar) halindedir.

x3

v3 vg

vf vf

0.02 0.001084 0.4625 0.001084

0.041

mf 3

mt 3

mg 3

m x3 m ( 1 x3 ) m ( 1 0.041 ) 3 2.877 kg

u3

uf

x3 u fg

604.31

0.041 1949.3

684.23 kJ / kg

(b) Su son halde doymu sv-buhar karm halinde olduundan, son haldeki scaklk 400 kPa
deki doyma scakldr.

T3 = Td, 400 kPa = 143.63 C (c)


1-2 P= sabit hal deiimi

Ws,12 = P1 (V2

V1)

Ws ,12

2-3 V=sabit hal deiimi 2 PdV P1 ( V2 V1 ) 1

Ws,23 = 0
m P( v 2 v1 ) 3 200 ( 0.02 0.001 ) 11.4 kJ

Ws ,13 W13

0 Ws ,12 Ws ,23 0 Ws ,13 Wdier ,13

11.4 kJ 11.4 kJ

Enerjinin Korunumu (Termodinamiin 1. Yasas)

Q13 W13 Q13 m ( u3

KE 0

PE0

u1 ) W13

Q13 = 3

(684.23 - 504.49) + 11.4 kJ = 550.6 kJ


5000 kJ/h

37) 4 m 5 m 7 m boyutlarnda bir oda buharl stma sisteminin radyatryle stlmaktadr. Radyatrn verdii s 10000 kJ/h olup, 100 W gcnde bir fan da odada hava dolamn salamaktadr. Odann s kayb 5000 kJ/h olarak tahmin edilmektedir. Odann 10 C scaklktan 20 C scakla gelmesi iin geecek zaman hesaplayn. Oda scaklnda sabit zgl s deerlerini aln.

ODA
4m Buhar Wfan 5m 7m

10,000 kJ/h

Herhangi bir hava kaa olmadn kabul edersek, odadaki havay kapal sistem olarak gznne alabiliriz.
5000 kJ/h

ODA
4m Buhar Wfan 5m 7m

Kapal sistem lk hal Sonhal


10,000 kJ/h

: Oda havas : T 1 = 10 C, V1 = 140 m3 : P2 = P1 = 150 kPa , V 2 = V 1 = V =140 m3


Ktlenin korunumu m1 = m2 = m

Q 12

V = sabit hal deiimi = 0 kJ / h 1.39 kW Q 000 5000 )Ws,12 5000 giren1-2 Q kan ( 10 100 W 0.1 kW

W 12 W fan
Havann ktlesi

V m

4 5 7 140 m 3 P1 V 100 140 R T1 0.287 283

172.4 kg

W12

0 Ws ,12 Wdier

W fan

Termodinamiin 1. Yasas

Q12 W12
Q12 W12

U
m ( u2

KE0
u1 )

PE0

Ortalama scaklkta zgl slar sabit kabul edildiind e,

u2

u1 = cvo,ort (T2

T1) yazlabilir.

Q12 W12 Q 12 Q12


(Q 12

m cvo ( T2

T1 )

ve W 12 Q 12 t
) t W 12

sabit olduundan, ve
m cvo ( T2

W12
T1 )

W 12 t

yazlabilir .

Oda scaklndaki cvo deeri kullanlrsa (Tablo A-2adan cvo = 0.718 kJ/kg-K)

1.39

( 0.1 )

172.4 0.718 ( 20 10 )

t = 831 s

38)yi yaltlm bir yatay silindir ekilde grld gibi bir pistonla iki blmeye ayrlmtr. Piston serbeste hareket N2 He edebilmekte, s iletmekte, fakat bir blmeden dierine gaz 3 3 szmasna izin vermemektedir. Balangta bir tarafta 500 kPa 1m 1m 3 basn ve 80 C scaklkta 1 m azot, dier tarafta 500 kPa basn 500 kPa 500 kPa ve 25 C scaklkta 1 m3 helyum bulunmaktadr. Azot ve helyum gaz halindedir. Daha sonra azottan helyuma piston araclyla s 80 C 25 C geii olmakta ve sistem sl dengeye ulamaktadr. Oda scaklnda sabit zgl s deerlerini kullanarak azotun ve helyumun son haldeki scakln ve basncn bulun. Piston sabit olsayd sonu ne olurdu? 4)
N2 1m
3

Kapal sistem
He 1m
3

: Silindir ierisindeki Azot (N2) ve Helyum (He) : (N2) P1,N2 = 500 kPa, (He) P1,He = 500 kPa, T1,N2 = 80 C, T1,He = 25 C, T2 ,N2 = T2 ,He = T2 , T2 ,He = T2 ,N2 = T2 , V1,N2 = 1 m
3

lk hal

V1,He = 1 m

500 kPa 80 C

500 kPa

Son hal
25 C

: (N2) P2 ,N2 = P2 ,He = P2 , (He) P2 ,He = P2 ,N2 = P2 ,

V2,N2 = 2 - V2,He V2,He = 2 - V2,N2

N2 ve Henin ktleleri aadaki ekilde bulunur:

mN 2 m He

P1V1 RT1 N 2 P1V1 RT1 He

500 1 0.2968 353 500 1 2.0769 353

4.77 kg 0.808 kg

Termodinamiin 1. Yasas

Q0 U

W 0 U N 2 T1

KE 0 U He 0

PE0

m cvo T2

N2

m cvo T2

T1 He

4.77 0.743

T2

80

0.808 3.1156

T2

25

T2 = 57.2 C Vsilindir=(V1)N2 + (V1)He = (V2)N2 + (V2)He = 2 m3

( V2 )N 2

( V2 )He

m R T2 P2 N2

m R T2 P2 He

4.77 0.2968 330.35 P2


P2 = 510.6 kPa

0.808 2.0769 330.35 P2

( V2 )N 2 ( V2 )He

4.77 0.2968 330.35 510.6 2 0.916 1.084 m 3

0.916 m 3

Eer piston sabit olsayd, N2 ve Henin hacimleri sabit kalacakt. Bu durumda 1.Yasadan yararlanarak scaklk yine T2=57.2 C olarak bulunacakt. Ancak son haldeki basnlar aadaki ekilde olacakt: (P2)N2 = (mRT2 /V2)N2 = (4.77x0.2968x330.35)/1= 467.69 kPa (P2)He = (mRT2 /V2)He = (0.808x2.0769x330.35)/1= 554.32 kPa