Вы находитесь на странице: 1из 121

. .

-
FACLAIR GIDHLIG - RUISEANAIS
GAELIC - RUSSIAN DICTIONARY
( 2600 )

2006
1


. . . .

DEDICATED TO MY PARENTS,
Mitroshin V. G. and Mosolova M. N.

Gaelic-Russian
Dictionary

. .

A. V. Mitroshin

, 2006.

.
.

.

, ,
.

: corrdictionary@mail.ru
,
,
,
.
. .
( Sabhal Mr Ostaig),

( AC)
.
. . ,
. .


.. ,
.

Alexey Vyacheslavovich Mitroshin, 2006.


This dictionary is not completed. It is designed
for educational purposes. Making copies of the
present dictionary for personal use is permitted.
Commercial use or use it in any way which
violates the authors rights is not permitted.

Send your reports on any mistakes found to


corrdictionary@mail.ru. Please send extracts
from any original sources which could provide
evidence of a mistake and links to those sources.
The author is very much obliged to K.P.
Donnelly (PhD from Sabhal Mr Ostaig) who
looked through the Gaelic part of the first version
of the dictionary (letters A-C) and pointed out
some mistakes and spelling inconsistencies.
The author expresses his gratitude to A. V.
Sokolov, S. N. Kopylov and all those staff
members of the Balabanovo affiliate of Moscow
State Open Pedogogical University, named after
M. A. Sholokhov, without which this work could
not be published.

:
1)
- - ( . . ..
. , 1993. . 1 3.

- Watson A. The essential Gaelic-English dictionary: A dictionary for students and learners of
Scottish Gaelic. Edinburgh : Birlinn, 2001.
2)
( 1 Sabhal Mr Ostaig
(http://www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/ ).
)

- An Str-dta Briathrachais Gidhlig (http:www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/sbg/lorg.php).


- Faclair nan Gnthasan Cainnte (http://www.akerbeltz.org/faclair/rannsachadh.htm ).
)
- Faclair Gidhlig-Beurla (http:www.taic.btinternet.co.uk/faclair.htm).
- MacBean L. Guide to Gaelic Conversation (http:smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/faclair/ggc/ ).
- MacFarlane M. The School Gaelic Dictionary. Stirling. 1912
(http:www.ceantar.org/Dicts/MF2/index.html ).
1

: , .
.

- Vocabulario Galico-Espaol (http:www.terra.es/personal5/albannach/lengua/vocab.htm )


- Wentworth R. English-Gaelic dictionary (Uncorrected draft: September 2000)
(http:www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/wentworth/faclair/bun-tomhasach/).
- Wentworth R. Gaelic words and phrases from Wester Ross. 2003
(http:www.smo.uhi.ac.uk/gaidhlig/wentworth/faclair/dualchainnt/ ).

. =
. = -
. =
. = ,
. =
. =
. =
. = ,
. =

. =
. =
. =
. =
.-. =
. =
. =
. =
.=
. = ( )
. =
. =
. =
. =

. =
. =
. =
. =
. =
. =
. = (
)
. =
. =
.-. =
. =
. = ,
. =
. =
. =
. =
. =
. =
. = , (
)
. =
.=

1, 2, 3 = 1-, 2-, 3-
adj. =
adj. num. =
adv. =
attr. =
(, )
coll. =
comp. =
conj. =
def. art. =
defec. =
dimin. = -

emph. = ()

excl. phr. =
fem. =
imper. sg.= ,

imper. pl.= ,

interr. =
inv. =
masc. =
neg. =
nf. =
nm. =
nf. =
nom. =
num. adj. = -
num. sub. = -
p. =
pers. = ()
pl. =
poss. = ()
pref. =
prep. =
prep. phr. = ;

prep. pron. =
pron. =
pron. interr. =

ptcl.=
rel. =
sg. =
sub. =
suff. =
superl. =
vb. =
vb. phr. =
vi. =
vn. =
voc. =
vt. =

a
I. ptcl.
( ,

)
a h-aon deug
II. ptcl.
(+ voc.; + .) ( )
A Charaid
III. ptcl.
(+ .)

:
tha mi a dol a shnmh
IV. pron. rel.
( nach)
,
V. adj. poss.
(+ .)
(
)
chunnaic e a mhac s a mhthair

vi. adj. poss.
( ., + h-)
( )
chunnaic i a mac s a mthair

VI. prep.
(+ .)
(
)
a dh no a thr a bhliadhnaichean

uair a thde (.
)
. . de, 1)
VII. prep.
(+ .)
, ( )
thid i a Ghlaschu
. . do, III., 2)

prep.
(
s; .: )
,
a
I. def. art.
. an, I.
II. ptcl.
.: ag

ab(a)
nm. (gen. aba, pl. abachan)
,
mac-an-aba
(. )
abachadh
nm. (gen. abachaidh)
()
abaich
1. adj. (comp. abaiche)
1) , ,
2) ( ),
2. vt. , vi. (vn. abachadh nm.)
1) ; ,
2)
abaichead
nm. (gen. abaicheid)
1)
2)
abaid
nf. (gen. abaide, pl. abaidean)
,
abair
vt. (vn. rdh)
(.: abair )
1) (ri -.)
2) :
abair duine grach!
excl. phr.
!
abair brach
excl. phr.
!
abair e
excl. phr.
!
abairt
nf. (gen. abairte, pl. abairtean)
1) ,
2) . , ;

bhachd
nf. inv.
; , , ,

bhachdach
adj. (comp. bhachdaiche)
; , ;
;
abhag
nf. (gen. abhaig, pl. abhagan)
( )

abhainn
nf. (gen. aibhne, pl. aibhnichean)
1)
2)
bhaist
nf. (gen. bhaiste, pl. bhaistean)
, ;
mar as bhaist

mar a bbhaist
( ), ,
bbhaist dhomh a bhith a seinn ,

bhaisteach
adj. (comp. bhaistiche)
,
a-bhn
adv.

a bhn-d
adv.
,
a bhn-raoir
adv.

a bhn-uiridh
adv.

a-bhos
adv.
;
thall 's a-bhos ,
ablach
nm. (gen. ablaich, pl. ablaichean)
1) ; ;
2) .
ablach bochd
3) . ,
abstol
nm. (gen. abstoil, pl. abstolan)
.
aca
prep. pron.
,
. .: aig, aig
acasan
prep. pron. emph.
() , ()
. .: aig, aig
acadamh
nm. (gen. acadaimh, pl. acadamhan)

acaid

nf. (gen. acaide, pl. acaidean)


, ,
ac(fh)ainn
nf. coll. (gen. ac(fh)ainne, pl. ac(fh)ainnean)
1) ,
2)
3) ;
4) .
acair
nf. (gen. acrach, pl. acraichean)

acarsaid
nf. (gen. acarsaide, acarsaidean)
;
ach
conj.
1) ,
2) ( )
chan eil innte ach an leanabh

3) ,
4) ; ,
achadh
nm. (gen. achaidh, pl. achaidhean, achannan)

a cheana
adv.

mar a thuirt mi a cheana


a chionn 's
conj.

a-chaoidh
adv.
- ( )
chan eil fhios agam an tig e a-chaoidh
tuilleadh , -

acras
nm. (gen. acrais)

tha an t-acras orm


actair
nm. (pl. actairean)

ad
nf. (gen. aide, pl. adan)

adhar
nm. (gen. adhair)
1)
2)
adharc

nf. (gen. adhairce, pl. adhaircean)

adhart
nm. (gen. adhairt)
, , ;
air adhart
adv.
, ; ,
tha i a faighinn air adhart
ceum air adhart
adhartach
adj. (comp. adhartaiche)
,
adhartas
nm. (gen. adhartais)
, ; ,
adhbhar
nm. (gen. adhbhair, pl. adhbharan)
,
a dhaindeoin
prep. phr.
(+ gen.)
(-.)
ag
ptcl. ( a ;
ag rdh;

gam, gad, ga, gar, gur, gan /
gam)


:
a briseadh
bidh sinn gur faicinn! !
agair
vt. (vn. agairt nf.)
.: tagair
tha iad ceart ann a bhith ag agairt gur e bu
chir a bhith mar amas coitcheann ach an tslighe a riteachadh, agus chan ann a choigneachadh , ,
,

agad
prep. pron.
,
. .: aig, aig
agadsa
prep. pron. emph.
() , ()
. .: aig, aig
agaibh
prep. pron.

,
. .: aig, aig
agaibhse
prep. pron. emph.
() ,
. .: aig, aig
againn
prep. pron.
,
. .: aig, aig
againne
prep. pron. emph.
() , ()
. .: aig, aig
agam
prep.
,
. .: aig, aig
agamsa
prep. pron. emph.
() , ()
. .: aig, aig
agh
nf. (gen. aighe, pl. aighean)
;
aghaidh
nf. (gen. aghaidhe, pl. aghaidhean)

an aghaidh
prep.
(+gen.)
1)
bha e nam aghaidh
2) (-., -.),
,
is dcha gu bheil an d fhacal seo an aghaidh
a chile gu re , ,
,
ghmhor
adj. (comp. ghmhoire)
1) ; ,
2) ; ,
agus
conj. (.
: is, s)
,
m athair s mo mhthair

aibidil
nf. (gen. aibidile, pl. aibidilean)
,
aice
prep. pron.

,
. .: aig, aig
aicese
prep. pron. emph.
() , ()
. .: aig, aig
aidich
vt. , vi. (vn. aideachadh nm.)
1) (), (-.)
2)
3) (), ()
aideachadh
nm. (gen. aideachaidh, pl. aideachaidhean)

aidmheil
nf. (gen. aidmheile, pl. aidmheilean)
, ,
Leabhar Aidmheil a Chreidimh

aig
prep. (. .: air)
(+ dat.)
, ,
aige
prep. pron.
,
. .: aig, aig
igeach
nm. (gen. & pl. igich)

aigesan
prep. pron. emph.
() , ()
. .: aig, aig
aighear
nm. (gen. aigh(e)ir)
, , , ;

aighearach
adj. (comp. aighearaich)
,
aimsir
nf. (pl. aimsire)
1) ,
2)
ain-dein
nf.
1) ,
2)
ainm
nm. (gen. ainme, pl. ainmean)

d an t-ainm a thort? ?

ainmeachadh
nm. (gen. ainmeachaidh)
,
ainmear
nm. (gen. ainmeir, pl. ainmearan)
. ()
ainmeil
adj. (comp. ainmeile)
, ,
ainmh-elas
nm. (gen. ainmh-elais)

air
I. air
1. prep. (. .: air)
(+ dat.)
1) ,
2) , (

)
2. prep. pron.
( air)
airsa
prep. pron. emph.
()
. .: air, air
air ais
adv.
1) ( )
mos air ais
2) , ( )
ghabh e ceum air ais
air ball
adv.
, (),
air beulaibh
prep. phr.
(+ gen.)

bha e na sheasamh air mo bheulaibh



airchealladh
nm. (gen. aircheallaidh)
, ;
air choreigin
adj.
-, -;
nech air choreigin -
air chor is gu
conj.
, ; ;
n mi e air chor s gun tig e
,

air chor 's


conj.
.: air chor is gu
air chl
. air claibh
air claibh
prep.
, (+ gen.)
tha an leas air claibh an taighe

air dheireadh
adv.
1) ,
2) ,
; :
cuid air dheireadh agus cuid air thoiseach
,
air fad
adv.
, ;
, , , ;
tha na taighean-cruinne a chithear bhon tslighe nan eisimpleirean den t-sersa a
gheibhear san ite-thuineachaidh air fad
,

air falbh
adv.
,
chaidh e air falbh
air feadh
prep. phr.
, , . .
cnain a tha daoine a' bruidhinn air feadh
Alba ,

air sgth
prep. phr.
-, ,
chan fhaigh mi air falbh air sgth mobrach
-
air thoiseach
adv.
;
tha an gleoc air thoiseach an-drsta

ird
nf. (gen. irde, pl. irdean)
1) ,
2) . ,
bha mi a seinn (aig) ird mo chlaiginn

3)

4) ()
irde
nf. inv.
1) , ,
2) ;
3) (, )
aire
nf. inv.
1) ,
2)
thoir an aire ,
,
3) ,
airgead
nm. (gen. airgid)
1)
2)
airson
prep.
,
air a shon sin
,
aiste
pron. pers.
,
. .: ,
aistese
prep. pron. emph.
() , ()
. .: ,
ite
nm. (g. ite, pl. iteachan & itichean &
iteannan)

bha a h-uile rud na ite fhin



an ite
prep. phr.
(+ gen.)
;
aiteal
nm. (gen. aiteil, pl. aiteil, aitealan)
;

aiteas
nm. (gen. aiteis)
; ;
aithris
1. vt. (vn. aithris nf.)
1) ,
2) ; ( )
2. nf. (gen. aithrise, pl. aithrisean)
1) ; ;

2) , (,
)
3)
aithghearr
adj.
1) , ,
2)
a dh'aithghearr
adv.
1) ,
2) ,
aithisg
nf. (gen. aithisge, pl. aithisgean)
; ; ()
Alba
nf. dat. Albainn, gen. na h-Alba, na h-Albann

Albannach
nm. gen. Albannaich

allt
nm. (gen. & pl. uillt)
,
alltan
nm. (gen. & pl. alltain)
,
m
nm. (gen. ama, pl. amannan)
1)
2)
a-mach
adv.

amadan
nm. (gen. & pl. amadain)

a-mireach
adv.

amais
vi. (vn. amas (nf.), amaiseadh (nm.) )
1) ( -. air)
bha e ag amaiseadh air an targaid

2) , ,
( -. air),
3) , (-. air)
thathar a sileachadh gum bi a chlann ag
amas air re iomchaidh litreachaidh ,


am bliadhna
adv.


am broinn
adv.
,
amhach
nf. (gen. amhaiche, pl. amhaichean)

a-mhin
1. adv.
,
2. ach a-mhin
prep.
,
mhainn
nf. (gen. mhainne, pl. mhainnean)
;
amhairc
vi. (vn. amharc nm.)
,
amharc
nm. (gen. amhairc)
(
san amharc
adv.
( )
s an amharc
adv.

am measg
prep. phr.
(+ gen.)
,
tha an laogh a' ruith am measg nan uan

a-muigh
adv.
,
an
I. def. art.
( ,

) , . ,
II. adj. poss.
( am b, f, m, p)
1) (


)
chan urrainn dhomh am faicinn
/
an didh am fuadach ,
(. )
III. prep.

( ann an;
am b, f, m, p;
anns
an (: anns a , anns na;
: san, sna, sa); .: an)
1) ( )
an treun a neirt ;
2)
-. (

); . :
is einseach a th annad (.
, )
s e poileasmain a th annta

is e l bragha a th ann! !
tha i na banaltram
tha iad nan seasamh
3) :
seo a phoit, cuir an t innte! ,
!
cur nad mhileid e (.
)
4) (
:
a bheil Iain ann? ?
IV. ptcl. interr.
( a bheil, am
b, f, m, p; nach
)
an robh e ann? ?
anail
nf. (gen. analach, pl. anailean)
1)
2)
3)
leigidh sinn ar n-anail mionaid

fo danail
adv. phr.
,
an ceart(u)air
adv.
1) ( )
bha e ann an ceartair
2) , ,
( )
tha mi trang an ceatair
bidh mi agad an ceartair
; . !
an comhair
prep.
(+ gen.)

(-.)
an-d
adv.

an d chuid
adv.
..., ...; ..., ...; ,

an didh
prep.
(+gen.)
1) ( ),
dhfhaodadh tu an doras a dhnadh s mo
dhidh
2)
an didh do
conj.
,
an didh sin
adv.
, ;
na didh
adv.
, ;
na dhidh sin, feumaidh cuid slighean eadardhealaichte , ,

s didh
prep.
.: an didh
an-drsta
,
tha iad a fuireachd ann an Canada a-nis

a-nos
adv.
( )
a-nis(e)
adv.
, , (
, ,
an-drsta)
anmoch
1. adj. (gen. sg. fem. anmoich, comp.
anmoiche)

2. adv.
,
ann
1. .: ann an
2. prep.

. .: an, III.; an

annad
prep. pron.

. .: an, III.; an
annadsa
prep. pron. emph.
()
. .: an, III.; an
annaibh
prep. pron.

. .: an, III.; an
annaibhse
prep. pron. emph.
()
. .: an, III.; an
annainn
prep. pron.

. .: an, III.; an
annainne
prep. pron. emph.
()
. .: an, III.; an
annam
prep. pron.

. .: an, III.; an
annamsa
prep. pron. emph.
()
. .: an, III.; an
ann an
prep.
( an;
ann am b, f, m, p;
anns
an (: anns a , anns na;
: san, sna, sa); . .:
an)
1) (. .)
bha an rm ann an brach

2)
-. :
is e caraid dhomh a tha ann an Dmhnall
(. ,
)
anns
.: anns an
anns a
prep. + def. art.
.: anns an

annsan
prep. pron. emph.
()
. .: an, III.; an
anns an
prep. + def. art.
(.: ann an, an; : anns a, anns na,
as; : san, sna, sa)
( ; .
)
anns na / sna Stitean Aonaichte

sa gheamhradh (
as)
as t-earrach / as t-samhradh / as fhoghar
/ /
anns na
prep. + def. art.
.: anns an
annta
prep. pron.

. .: an, III.; an
anntasan
prep. pron. emph.
()
. .: an, III.; an
a-nochd
adv.

an uair a
conj.

a-nuas
adv.
( )
thig a-nuas thugainn! !
thinig e a-nuas
an-uiridh
adv.

antaidh
nf. (pl. antaidhean)
,
aodach
nm. (gen. aodaich, pl. aodaich, aodaichean)
; pl.
chirich i an t-aodach leis an t-snathaid

aoideanach
adj.
(gen. fem. sg. aoideanaich)
; ;

aois
nf. (gen. aoise, pl. aoisean)

a dhaois
( -.)
aon
1. nm. / nf.
1) , ,
air aon
prep. phr.
,
c a tha airson falbh? tha mise air aon!
, ? , .
2) an t-aon ( )
2. num. adj.
1) , ,
2) (+ def. art.)
3) (+ def. art.) ,
bha sinn a fuireachd san aon taigh
( )
aonadh ciird
nm. (gen. aonaidh chiird, pl. aonaidhean
ciird)
-;
aonan
nm.

aonar
nm. / nf. (gen. aonair)
1)
nam aonar, nad aonar ... / ,
/ ..
2) ,
(() )
aosda
adj., .: aosta
aosta
adj.
, , ,
ar
adj. poss.
,
raidh
adj. (comp. raidhe)
, ,
aran
nm. gen. arain

a-raoir
adv.
;
arbhar
nm. gen. arbhair

,
rd
adj. (gen. sg. fem. irde)

rdachadh
nm. (gen. rdachaidh, pl. rdachaidhean)
1) ( )
2) ( )
rdaich
vt. , vi (vn. rdachadh nm.)
(); ( )
rd(-)sgoil
nf. (gen. rd(-)sgoile, pl. rd(-)sgoiltean)

a-rir
prep.
(+ gen.)
1) , ,
a-rir aoise, irde ,

2) (-. ;
(-.) ; (.)
a-rir mar
conj.

argamaid
nf. (gen. argamaide, argamaidean)
1) ,
2) ;

a-rs
adv.

a rithist
adv.
.: a-rithist
a-rithist
adv.
,
arm
nm. (gen. & pl. airm)
( );
ghabh e san arm ,

rmann
nm. (gen. & pl. rmainn)
,
arsa
def. vb.
,
as
prep.

I. anns
.: anns an
II. a + is
.: is
s
1. prep.
.:
2. prep. pron.
,
. .: ,
asad
prep. pron.
,
. .: ,
asadsa
prep. pron. emph.
() , ()
. .: ,
asaibh
prep. pron.
,
. .: ,
asaibhse
prep. pron. emph.
() , ()
. .: ,
asainn
prep. pron.
,
. .: ,
asainne
prep. pron. emph.
() , ()
. .: ,
asam
prep. pron.
,
. .: ,
asamsa
prep. pron. emph.
() , ()
. .: ,
s aonais
prep. phr.
(+ gen.)
, (-.)
asgair
nm. (gen. asgair, pl. asgairean)

a-riamh
adv.
1) ( )

2) (
; )
s-san
prep. pron. emph.
() , ()
. .: ,
a-staigh
adv.
, ;
taobh a-staigh is taobh a-muigh an togalaich

asta
prep. pron.
,
. .: ,
astar
nm. (gen. astair, pl. astaran)
1) ,
2)
astasan
prep. pron. emph.
() , ()
. .: ,
a steach
adv.
.: a-steach
a-steach
adv.
(do (+ dat.))
, ( )
chaidh sinn a-steach don taigh

a stigh
adv.
.: a-staigh
at
vi. (vn. at nm., atadh nm.)
,
ath
adj.
( )
ath-ionnsaich
vt. (vn. ath-ionnsachadh nm.)
( );
feumaidh mi ath-ionnsachadh a dhanamh
air mo chuid Fraingis

athair
nm. (gen. athar, pl. athraichean)

a thaobh
.: a-thaobh
atharrachadh

nm. (gen. atharrachaidh, pl.


atharrachaidhean)
( ), ;

atharraich
vt. , vi. (vn. atharrachadh nm.)
(); ();
b
nf. pl., .: b
bachlach
adj. (comp. bachlaiche)

bachlag
nf. (gen. bachlaig, pl. bachlagan)
,
bachlaich
vt. (vn. bachlachadh nm.)
, ,
bad
nm. (gen. baid, pl. badan)
1)
2) ,
3) ;
4) ,
baga
nm. (pl. bagannan)

bgh
nm. (gen. bigh, pl. bighean)
,
bidheil
adj. (comp. bidheile)
, ,
baile
nm. pl. (bailtean)
, , ,
baile mr
nm. (pl. bailtean-mra)

bainne
nm.
balach
nm. (gen. & pl. balaich)
1) ;
2) ,
balgair
nm. (gen. balgaire, pl. balgairean)
1)
2) .
ball
nm. (gen. & pl. buill)

mar bhall de theaghlach nan cnan Ceilteach



ball-coise
nm. (gen. & pl. buill-choise)
.
balla
nm. pl. ballachan

bn
adj.
nf. (comp. bine)
1)
2)
3) ( )
banacharaid
nf. (gen. banacharaide, pl. banacharaidean)

A Mhrag, a bhanacharaid
()
A Bhanacharaid
(
)
bana-Ghaidheal
nf. (gen. & pl. bana-Ghaidheil)

banais
nf. (gen. bainnse, pl. bainnsean)

banaltram
nm. (gen. banaltraim, pl. banaltraman)

banca
nm. (pl. bancannan, bancan)

ban-dia
nf. (gen. ban-d, pl. ban-diathan)

bangaid
nf. (pl. bangaidean)
, ; ,
barail
nf. (gen. baralach, pl. baralaichean)
,
brd
nm. (gen. & pl. bird)
,
brdachd
nf.

brr
nm. gen. barra, pl. barran
1) , , -.

2) ,
barrachd
nf. inv.
1) , , ;

2) ,
a bharrachd air
prep. phr.
1)
2) , ,
bas
nf. (gen. boise, pl. basan, boisean)

bs
nm. (gen. bis)

bascaid
nf. (gen. bascaide, pl. bascaidean)
,
= basgaid
basgaid
nf. (gen. basgaide, pl. basgaidean)
,
bata
nm. (pl. bataichean)
1) ;
2)
bta
nm. (pl. btaichean)
1) ;
2)
dhfhs am bta aoideanach
( )
air bta
adv.
,
batailian
nm. (gen. & pl. bataliain
.
bta-siil
nm. (pl. btaichean-siil)
1)
2)
bta-selaidh
nm. (pl. btaichean-selaidh)
1)
2)
bth
(vn. bthadh nm.)
1. vi.

2. vt.

beachd
nm. (pl. beachdan)
,
beag
adj. (gen. fem. sg. bige, comp. lugha)
,
beagan
nm. (gen. beagain)
,
bean
nf. (gen. mn, mnatha, d. mnaoi, pl. mnathan)
1)
2) ,
beannachd
nf. (pl. beannachdan)

berr
vt. (vn. bearradh nm.)

beartach
adj. (gen. fem. sg. beartaiche)
,
beartas
nm. (gen. beartais)
,
beairteas
nm. (gen. beairteis)
,
beinn
nf. (gen. beinne, pl. beanntan)

beir
vi. (vn. breith nf.)
1) (-. air),
2) ,
be
adj. (comp. betha)

beothachail
adj.
, ;
,
beuc
1. vi. (vn. beucadh nm.)
, ;
2. nm. (gen. beuc, pl. beucan)
, (, );
beuc na mara
beucach
nm. (gen. beucaich)
, ()
beucadh
nm. (gen. beucaidh)

, ()
beud
nm. (gen. beud, pl. beudan)
1) ;
bu mhr am beud nan tachradh sin
,

2) , ,
beul
nm. (gen. & pl. beil)

thoir droch bheul do


vb. phr. (vn. toirt droch bheil do)
, ;
thug i droch-bheul dha-rribh dhaibh

beum
nm. gen. beuma, pl. beumannan

Beurla
nf.

bha
.: bi, bi
bhrr
prep.
c,
bhrr air sin
adv.
, ;
bheil
. bi, bi
bheir
.: thoir, thoir
bhios
.: bi, bi
bhith(eas)
.: bi, bi
bho
1. prep. (. .: o, bho)
(+ dat.; + .)
1) , ()
2) ()
na gabh rud sam bith bhuapa

2. conj.
, (-. )
bho chionn
prep. phr.
(+ gen. ; . o chionn )
1)
bho chionn ghoirid

2) , ; (-. );
(-. )
tha mi ag obair aige bho chionn bliadhna

bhon
bhon, on
conj.
;
on tha e fliuch cha tid mi a-mach \
[\] ,
bhuaibh
prep. pron.

. .: o, bho, bho
bhuaibhse
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
bhuainn
prep. pron.

. .: o, bho, bho
bhuainne
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
bhuaipe
prep. pron.

. .: o, bho, bho
bhuaipese
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
bhuaithe
prep. pron.

. .: o, bho, bho
bhuaithesan
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
bhuam
prep. pron.

. .: o, bho, bho
bhuamsa
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
bhuapa
prep. pron.

. .: o, bho, bho
bhuapasan
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
bhuat
prep. pron.

. .: o, bho, bho
bhuatsa
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
bhur
adj. poss.
,
bi
vi.
,
.: bi
biadh
1. nm. (gen. bdh, pl. biadhan)
,
2. vt. ( vn. biadhadh)

bidh
.: bi, bi
binn
adj. (comp. binne)
,
binnean
nm. (gen. binnein, pl. binneanan)
, ; ,

bog
nf. (gen. boga, pl. bogan)
; , ;

biomaid
.: bi, bi
bior
nm. (gen. biora, pl. bioran)
1) ,
2) ,
biorach
adj. (comp. bioraiche)
; ,
bitheam(aid)
.: bi, bi
bitheadh
.: bi, bi
bithibh
.: bi, bi

bithidh
.: bi, bi
blas
nm. (gen. blais, pl. blasan)
1) ,
2) ( )
blasad
nm. (gen. blasaid, pl. blasadan
,
blth
adj.
adj. (comp. blithe)
;
bleoghainn
vt. (vn. bleoghann nf.)

blths
nm. (gen. bliths)
,
bliadhna
fem. (pl. bliadhnaichean, bliadhnachan)

b
nf. (dat. boin, gen. & pl. b)

bochd
adj. (comp. bochda)

bochdainn
nf.

bocsa
nm. (pl. bocsaichean)
,
bodach
nm. (gen. & pl. bodaich)
,
bog
adj. (comp. buige)

bogha-froise
nm. (gen. bogha-fhroise, pl. boghachan-froise)

boglach
nf. (gen. boglaich, pl. boglaichean)
,
bogsa
nm. (pl. bogsaichean)
,
bidhchead
nm. (gen. bidhcheid)

bidheach

adj. (gen. sg. fem. bidhich, comp. bidhche)


, ,
boireannach
nm. (gen. & pl. boireannaich)

bonaid
nf. (gen. bonaide, pl. bonaidean)

bonn
nm. (gen. buinn, pl. bonnan)

bonnach
nm. (gen. & pl. bonnaich)
,
brd
nm. (gen. & pl. bird)

bst
nm. (gen. bsta)
,
dan bst
vb. phr. (vn. danamh bst nm.)
, , (-. )
bstair
nm. (pl. bstairean)

botal
nm. (gen. & pl. botail)

both
nm. (gen. botha, pl. bothan)
, , ;
bothan
nm. (gen. & pl. bothain)
, ;
bracaist
nf. (gen. bracaiste, pl. bracaistean)

brach
nf. (gen. bracha)

mac-na-bracha (.
)
bradan
nm. (gen. & pl. bradain)

braidean
nm. (gen. & pl. braidein)

braich
nf. (gen. braiche)
.: brach
bra(i)m

braim, bram
nm. (gen. brama, pl. bramannan)
;
brislead
nm. (gen. brisleid, pl. brisleadan)

briste
nf. (pl. bristean)
,
bras
adj. (comp. braise)
, ,
bratach
nf. gen. brataiche, pl. brataichean
,
brth
nm. (gen. brtha)
, ;
l a bhrtha . ,
; ,

gu brth
adv.
, , ( )
brthair
nm. (gen. brthar, pl. brithrean)

brithreachas
nm. (gen. brithreachais)

breabadair
nm. (pl. breabadairean)
1)
2) ( Tipulidae )
3) ( Gerridae )
4) - ( Phalangida )
breac
nm. (gen. & pl. bric)

bragha
adj. (comp. braighe, bragha)
1) , ; ;
,
2) , ,

breic
nf. (gen. breice, pl. breicean)
.: breig
breig
nf. (gen. breige, pl. breigean)

breite
adj.

,
breug
nf. (gen. brige, pl. breugan)

breug-chrbhadh
nm. (gen. breug-chrbhaidh)
, ,
breugach
adj.
;
briagha
adj.
1) ,
2) ,
. . bragha
briathar
nm. (gen. briathair, pl. briathran)

brgh
nf. (gen. brghe)
1) ,
2) , ;
briogais
nf. (gen. briogaise, briogaisean)
,
briosgaid
nf. (gen. briosgaide, pl. briosgaidean)
, ;
bris
vt. (vn. briseadh nm.)
, ,
bhris e a chas
briste
adj.

b fherr Gidhlig bhriste na Gidhlig anns


a chiste ,

bristeadh
nm. (gen. bristidh, pl. bristidhean)
;
britheamh
nm. (gen. britheimh, pl. britheamhan)

brg
nf. (gen. brige, pl. brgan)
, ;
broidse
nm. (pl. broidseachan)

brot
nm. (gen. brota, pl. brotan
1) ;

2)
bruach
nf. (gen. bruaiche, pl. bruachan)
()
brchd
nm. (gen. brchda, pl. brchdan)

bruich
vt. (vn. bruich) nf.)
;
bruidhinn
vt. , vi. (vn. bruidhinn fem.)
,
bu chir a chlann a mhisneachadh gus a
bhith a bruidhinn anns a Ghidhlig
-
bruthach
nm., .: bruthaich
bruthadh
nm. (gen. bruthaidh, pl. bruthaidhnean)
; ,
bruthaich
nm. / nf. (gen. bruthaich, pl. bruthaichean)
1) , ( )
a ruith ris a bhruthaich
a ruith leis a bhruthaich
chunnaic mi a' bhruthaich againn, nach
fhaigheadh tu a-bhn no an ird innte le
sneachd ,
, -

2) (, )
bu
.: is; is
buachaille
nm. (pl.buachaillean)

buachaille-bh
nm. (pl. buachaillean-bh)

buail
vt. (vn. bualadh nm.)
, ,
buair
vt. (buaireadh nm.)
1) ,
2) ,
buannachdail
adj. (comp. buannachdaile)
; , (do
-.)
gu buannachdail
adv.

, ;
buannaich
vt. (vn. buannachadh nm.)
1)
2) ; (-.)
buidhe
adj.

buidheach
adj. (comp. buidhiche)

buidheann
nf. (gen. buidhne, dat. fem. buidhinn, pl.
buidhnean, buidhnichean)

buidsear
nm. (gen. buidseir, pl. buidsearan)
.: bidsear
bidsear
nm. (gen. bidseir, pl. bidsearan)
ann am bth bhidseir
buinne
nf. (pl. buinneachan)
1) , ( )
chaidh sinn tro na tr buinneachan

2)
birean
nm. (gen. & pl. birein)

bun os cionn
adv.
; ;
buntta
nm.
,
brn
nm. (gen. birn)

bus
I. nm. (gen. bus, pl. busaichean)

ite-stad bus
tha am bus gun tighinn fhathast

II. nm. (gen. buis, pl. busan)
1) . ,
2) ; , ,

chuireadh i bus oirre an uair a chineadh a
mthair i ,

a-mach air a bhus le

. -.
bth
nf. (gen. btha, pl. bthan & bithean,
bithtean)
;
bth-chungaidhean
bth chiird ,

ann am bth bhuidseir
cab
nm. (gen. & pl. caib)
. ,
duin do chab! !
cabach
adj.
. , ,

cabadaich
nf. (gen. cabadaiche)
1) ; ;
2) (
): a cabadaich ,

cabaireachd
nf. inv.
;
dan cabaireachd
vb. phr. (vn. danamh cabaireachd nm.)
,
cball
nm. (gen. cbaill, pl. cballan & cbaill)
1) ;
slighe-chbaill
nf. (pl. slighean-cbaill)
,
2)
cabar
nm. (gen. & pl. cabair)
1)
bha an cabar am fradharc seachad air a
chluais
cabar fidh
nm. (gen. & pl. cabair fidh)

cabair fidh (
; .
)
2) , ,
cabar-droma (= maid-droma)
,
3) (
)
cabhag

nf. (gen. cabhaig)


,
tha cabhag orm / ort , /
,
bi ann an cabhaig
prep. phr.
,
cuir cabhag air (cuideigin)
vb. phr.
-.,

dan cabhag
vb. phr.
, ,
cabhagach
adj.
1)
2) , ,
3) ,
cabhlach
nm. (gen. cabhlaich, pl. cabhlaichean)
(, ); -

Cabhlach Roghail
nm. (gen. Cabhlaich Roghail)
- ()
cabhsair
nm. (gen. cabhsair, pl. cabhsairean)
1) ; (.
causey)
2)
cabstair
nm. (gen. cabstair, pl. cabstairean)
, ()
cac
1. nm. (gen. caca)
1) ,
2) ., .

trr caca ,
2. vi. (vn. cac & cacadh nm.)

cacadh
nm.(gen. cacaidh)
1) ()
2) ;
cch
pron. pl. (gen. chich)
,
cch-a-chile
pron.

cadal

nm. (gen. cadail)


1) ()
2)
cadal math dhut! !;
!
oidhche gun chadal
tha an cadal orm
an cadal-deilgneach
( , )
dan cadal
vb. phr.
;
norrag chadail
nf.
.: norrag
rach a chadal
vb. phr.

cadalach
adj.

cafaidh
nm. / nf. (gen. cafaidh, pl. cafaidhean)

cagailt
nf. (gen. cagailte, pl. cagailtean)
;
na shuidhe ris a chagailt
cagainn
vt. (vn. cagnadh nm.)
1) ,
2) ,
cagair
vt. , vi. (vn. cagar, cagarsaich, cagartaich)

cagar
I. nm. (gen. cagair, pl. cagairean)
1) ()
2)
3) ,
II. nm. (nom. cagar & cagaran, gen. cagair, pl.
cagairean)
() ; () ;
cagarach
adj.

cagnadh
nm. (gen. cagnaidh)
1) ()
2) ()
caibe
nm. (gen. caibe, pl. caibeachan)
1)

2) ;
caibeal
nm. (gen. caibeil, pl. caibealan)

caibideil
nm. / nf. (gen. caibideil, pl. caibideilean)
()
caidil
vi. (vn. cadal nm.)

caidil gu math!
!; !
cil
I. nm.
1) -, -,
bha a h-uile cil troimh-chile

a bheil cil cerr? ?


2) , (
)
chan eil cil againn ri dhanamh

cil sam bith


-; () (
)
a bheil cil sa phreas? chan eil cil sam
bith! - ?
!
cil a
, ; -
cil a dhfhios
II. nf.
, ;
(. cil bidhe)
cailc
nf. (gen. cailce, pl. cailcean)
1)
2)
3)
caileag
nf. (gen. caileige, caileagan)
1) ,
2)
balaich agus caileagan
caileag bragha
cailin
nf. (gen. cailin, pl. cailinean)
, ,
caill
vt. , vi. (vn. call nm.)
1) ,
2) .
3) ,

chaill mi an trana
4)
nach robh thu aig a chilidh? cha do chaill
thu mran! ?
!
cailleach
nf. (gen. cailliche, pl. cailleachan)
1) ,
2)
3) . ()
4)
5) . ,
cailleach-dhubh
.: cailleach, 4)
cailleach-oidhche
nf. (gen. caillich-oidhche, pl. cailleachanoidhche)

caime
nf. (gen. caime, pl. caimean)
; ; ;
cin
I. vt. (vn. cineadh nm.)
1) ; , ,

2) ; ,
II. nf. (gen. cine, pl. cintean)
1) ;
2) ;
3) ,
leig cin air an t-sluagh

cainb
nf. (gen. cainbe)
1) .
lus-cainb (),
2)
cineadh
nm. (gen. cinidh, pl. cinidhean)
1) ; ,
2) ;
caineal
nm. (gen. caineil)

cainnt
nf. (gen. cainnte)
1) ( )
comas cainnte
2) ,
3) ,
droch cainnt , ,
cainnt-bheil
nf.


caiptean
nm. (gen. caiptein, pl. caipteanan)
1) (, );

2) . ()
cir
I. nf. (gen. cire)
.: crr
II. vt.
cirich
cirdeach
adj.
(do -.), ,
(. .)
chan eil mi cirdeach dhut
cirdeas
nm. (gen. cirdeis)
1)
cirdeas fala
cirdeas psaidh
2) ,
cirdeil
adj.
;
cirdineal
nm. (gen. cirdineil, pl. cirdinealan)
.
cirean
nm. (gen. cirein)
.: cireas
cireas
nm. (gen. cireis)

cairgein
nm. (gen. cairgein)
,
( ; Chrondus crispus)
cirich
vt. (vn. cradh nm.; . cir)
1) ; ,
2) ()
cairt
I. vt. (vn. cartadh nm.)
1) ()
2) (, , )
II. nf. (gen. cartach, pl. cairtean)
1) ,
cairt-chluiche ()
cairt-bhrd
2)
3) ,
4)

5)
III. nf. (gen. cartach, pl. cairtean)
;
cairt-iil
nm. (pl. cairtean-iil)
()
cairteal
nm. (gen. cairteil, pl. cairtealan)
1)
cairteal na h-uarach

tr chairteal na h-uarach

2) ( = 1,14 , = 0,95)
cise
nm. (gen. cise, pl. cisean)

caisead
nm. (gen. caiseid)
;
Cisg
nf. (gen. Cisge)
( a Chisg, na Cisge)

Diluain na Cisge
,
( )
caisg
1. vt. (vn. casgadh nm.)
, , ;

2. vi. (vn. casgadh nm.)


, , ( )
caismeachd
nf. (gen. caismeachd, pl. caismeachdan)
1) ; .
2) ,
3) ()
caisteal
nm. (gen. caisteil, pl. caistealan)
;
cit(e)
it, cite ( cite
)
adv. interr.
?
cit a bheil an ceannard? ?
caith
vt. (vn. caitheamh nf.)
1) , ()
2) , ;
3) , ,

4) ()
5) ,
fiodh air a chaitheamh don chladach
,
caitheadair
nm. (gen. caitheadair, pl. caitheadairean)

caitheamh
nf. (gen. caitheimh)
1) ()
2) , ()
3) ()
4) (),
()
5) , ()
a chaitheamh
nf. (gen. na caitheimh)
. ,
air a chaitheamh
adj. phr.
, ;
luchd-caitheimh

caithte
adj.
1) , ;
2) .
an trth caithte

caith(t)each
adj.
;
Caitligeach
1. nm. (gen. & pl. Caitligich)

2. adj.

cl
nm. (gen. cil)

cala
nm. (gen. cala, pl. calachan)
,
caladh
nm. (gen. calaidh, pl. calaidhean)
,
cl-colaig
nm. (gen & pl. cil-cholaig)

calg
nm. (gen. cuilg)
1) ,
2) ;

3) . ()
calg-d(h)reach
1. adj.

2. adv.
, ;
calg-dhreach an agaidh
(-., -.);
(-., -.)
tha mi calg-dhreach na aghaidh

call
nm. (gen. calla)
1) ,
2) , (, )
3) . (, )
4) , ()
@air chall
adj.
; ,

bha sinn air chaill


()
rach air chall
vb. phr. (vn. dol air chall nm.)

chaidh sinn air chaill


()
3) , ,
(, )
is e call a bh ann \[\]
calla
adj.
1) ,
2) , ( )
callachadh
nm. (gen. callachaidh)
(),
callaich
vt. (vn. callachadh nm.)

callaid
nf. (gen. callaide, pl. callaidean)
, ,
Callainn
nf. (gen. Callainne)

callda
adj.
.: calla
calltainn
nm. (gen. calltainne)
. ,

cn challtainn ()
calman
nm. (gen. & pl. calmain)

calpa
I. nm. (gen. calpa, pl. calpannan)
()
tha mo chas goirt a-bhn cl a chalpa

II. nm. (gen. calpa, pl. calpannan)
.
calpachas
nm. (gen. calpachais)

cam
adj.
, ;
cama(-)chasach
adj.
,
camag
nf. (gen. camaig, pl. camagan)
1) , ()
2)
camagach
adj.

caman
nm. (gen. camain, pl. camain & camanan)
1)
2)
camanachd
nf. inv.
(
)
camara
nm. (gen. camara, pl. camarathan)
( )
solas agus suidhichidhean camara

camas
nm. (gen. camais, pl. camais & camasan)
1) ,
2) ()
cmhal
nm. (gen. & pl. cmhail)
camhal Baictriach . ,
(Camelus bactrianus)
camhana(i)ch
nf. (gen. camhanaich)
1) ,
2) , ()
campa

nm (gen. campa, pl. campaichean)


;
campachadh
nm. (gen. campachaidh)
,
()
lrach campachaidh

campaich
vi. (vn. campachadh nm.)
, ,

can
vi. defec. (vn. cantainn nm., cantail;
.
,

; .: can)
, ; (ri -.)
canaidh mi seo ribh... ...
can a-rithist e
mar a chanas iad ,
tit for tat, mar a chanas iad sa Bheurla
, - (tit for tat .
)
can air
vb. phr.
(-. )
d a chanas sibh ri spade sa Ghidhlig?
-? (spade
. )
can ri
vb. phr.
, ( , )
Dibhidh Bn, mar a chanadh iad ris
,
cana
nm. (gen. cana, pl. canaichean)
;
canabhas
nm. (gen.canabhais)
1) ; ;
2) , ; ()
canach
nm. (gen. canaich)

cnain
nf. (gen. cnaine, pl. cnanan & cnainean,
gen. pl. cnan)
1) ( )
cnainean cin
mion-chnain, cnain bheag

aon de dhireamh mhr mhion-chnanan na


h-Erpa (.
)

2) . ( )
cnan
nm. (gen. cnain, pl. cnanan & cnain)
1) ( )
cnain cin
comas cnain
mion-chnan, cnan beag

2) . (; . cnan
prgramaidh)
cnanach
adj.
;
-chnanach
-
d-chnanach ) ; )

tr-chnanach ) ; )

ioma-chnanach ) ; )
()
cnanaiche
nm. (gen. cnanaiche, pl. cnanaichean)
,
canastair
nm. (gen. canastair, pl. canastairean)
;
Canidianach
1. nm. (gen. & pl. Canidianaich)

2. adj.

cantainn
nm. (gen. cantainne)
(),
()
caochail
vi. (vi. caochladh nm.)
1) ,
2) , ( )
caochladh
nm. (gen. caochlaidh, pl. caochlaidhean)
1) ()
2) , ()
3) , ;
4) (+ gen. pl.) , (-.);

ann an caochladh iteachan

caochlaideach
adj.
1) , ;
aimsir chaochlaideach, sde chaochlaideach

2) ( ),
,
( ), (
)
tha an saoghal caochlaideach na dhigh

caochlaideachd
nf.
1) , ;
caochlaideachd ghaoithe
2) , ,

caog
vi. (vn. caogadh nm.)
1) ,
2)
caogad
nm. (gen. caogaid, pl. caogadan)
1) .
2) .
caogadh
nm. (gen. caogaidh)
1) , ()
2)
caoidh
1. vi. (vn. caoidh nf.)
1) ; ; ,
2)
2. nf. (gen. caoidhe)
1) ()
2) ()
3) ,
caoimhneas
.: coibhneas
caoimhneil
.: coibhneil
caoin
vi. (vn. caoineadh nm.)
1) ;
2) ; ; ,
caoineadh
nm. (gen. caoinidh)
1) (),
2) ();
caol
1. adj. (gen. sg. fem. caoile, comp. caoile)
1) ,
claidheamh caol

an taigh caol (. )
2) . ( )
leathann ri leathann is caol ri caol \
[\] , (
)
3) ( );
;
2. nm. (gen. caoil, pl. caoil & caoiltean)
1) () (. kyle)
chaidh iad tarsainn air a chaol

.: An Caol
2)
3) ()
4) , (-.)
caol an droma
caol an dirn
caol na coise
nm. (gen. & pl. caoil na coise)
.
caolan
nm. (gen. caolain, pl. caolain & caolanan)
;
chuir mi a-mach rchd mo chaolanan .

beul a chaolain
nm. (gen. beil a chaolain)

fosglan a chaolain
nm. (gen. fosglain a chaolain)

caolas
nm. (gen. & pl. caolais)

caol-shrid
nf. (gen. caol-shride, pl. caol-shridean)
, ;
caomh
adj.
1) ;
2) : is caomh leam / leat ...
/ ...
is caomh leis cel traidiseanta

cha chaomh leatha creamh

caomhain
vt. (vn. caomhnadh nm.)
, , ;
-.
caomhain gus a-mireach e

caitheamh airgid gun chaomhnadh


,

caomhnadh
nm. (gen. caomhnaidh)
(), ,

caon
adj.
, ;
caora
nf. (gen. caorach, dat. caora, pl. caoraich, gen.
pl. caorach)

risg na caoraich
caora uain
caorann
nm. (pl. caorainn)
.
(Sorbus aucuparia)
car
nm. (gen. cuir, pl. caran, cuir)
1) ,
an car a bhios san t-seann mhaide, is deacair
a thoirt s
(. ; )
2) ,
bheir mi car a-muigh

cuir car den chuibhle! !,
!
cuir car den bhrot! !
car a mhuiltein ( );

3) ,
cuir car de
vb. phr.
,
na cuir car dheth! !
cuir car dhot! !, !
4) , ,
thoir an car s
vb phr.
, (-.)
cha tugadh an donas an car s
()
5)
:
aig a char as m cha chaill sinn ach fichead
nota

aig a char as miosa


aig a char as lugha


,
6) ( : a chiad char sa
mhadainn )
2. adv.
;
car anmoch
ged tha mi car sgth
( )
cr
nm. ( gen. cir, pl. cireachean)
,
car(a)bhaidh
nf. (gen. car(a)bhaidh, pl. car(a)bhaidhean)
. , ,

carach
adj.
1) , ;
2) , ;

carachadh
nm. (gen. carachaidh)
, ()
carachd
nf. inv.
.
caractar
nm. (gen. caractair, pl. caractaran &
caractairean)
(, ),
s e for charactaran a bha annta

cradh
nm. (gen. craidh nm.)
1) ()
2) ,
luchd-craidh
3) craidh attr.
obair chraidh
4) .
is truagh mo chradh

caraich
vt. , vi. (vn. carachadh nm.)
(), ()
na caraich am brd! !
craich
vt. (vn. cradh nm.)
,
caraiche
nm. (gen. caraiche, pl. caraichean)
.

caraid
nm. (gen. caraid, pl. cirdean)
1) (. pl. caraidean)
tha thu nad dheagh charaid dhomh

cha chall na gheibh caraid ,
, ()
2) ( pl.)
tha mo chirdean air fad ann an
Sternabhagh

3) ..., ... ( )
A Sheumais, a charaid
A Charaid
. ;

A Chirdean
. ;

craid
nf. (gen. craide, pl craidean)
1) ,
2) -
caora chraid

carraigean
nm. (gen. carraigein)
,
( ; Chrondus crispus)
caran
adv. (dimin. car)
, -;
tha thu caran fadalach!

bha sinn caran sgth


carbad
nm. (gen. carbaid & carbad, pl. carbadan)
1)
, ;
d an carbad anns an dealbh a tha Sasainn?

?
2) . ;
carago
nm. (gen. carago, pl. caragothan)

carbon
nm. (gen. carboin)

d-ogsaid carboin
.
cargu
.: carago

crn
1. nm. (gen. cirn & cirn, pl. cirn & cirn)
1) ,
2) , (,
-. )
cuiridh sinn clach air a chrn
(= )
crn-cuimhne
3) ()
2. vt. (vn. crnadh nm.)
1) ,
2) , ,
crn maoin is airgead

crnadh
nm. (gen. crnaidh)
1) (),
2) ()
crnaid
nf. (gen. crnaide, pl. crnaidean)
. (Dianthus caryophyllus)
crnan
I. nm. (gen. crnain, pl. crnain & crnanan;
dimin. crn, 1.)
,
II. nm. (gen. crnain, pl. crnanan)
. - (Blattella germanica)
car-oibre
nm.

girnealair car-oibre

bha am brd aig an m sin na ghirnelair
car-oibre

crr
nf. (gen. crra)
1) , ,
2)
carragh
nf. (gen. carraigh, pl. carraighean)
1) ,
2) ,

carragh-chuimhne
nf. (gen. carraigh-cuimhne, pl. carraigheancuimhne)

carragh-chuimhne le sgrobhadh-grbhalaidh
fada oirre
carraig
nf. (gen. carraige, pl. carraigean)
, (. )

carson
adv. interr.
?; ?
carson a dhfhalbh e? ?
na faighnich carson ,
cartadh
nm. (gen. cartaidh)
1) (
), ()
2) ()
carthannachd
nf. inv. , .: carthannas
carthannas
nm. (gen. carthannais)
1) . () ( ),

2) ;
buidheann-chartannachd

3) ,

cas
I. nf. (gen. coise, pl. casan)
1) ;
cas-lom, casruisgte ) ; )

air (mo) chois


prep. phr.
,
nach trth a bha thu air do chois an-diugh!
!
de chois
prep. phr.

daoine a tha a siubhal don cois / den cois


,
rim chois!
.: cl mo chois!
thoir do chasan leat!
prep. phr.
!, !
2) ,
cas sgeine
cas na spaide
an cois
prep. phr.
(+ gen.)
1) , -.
caora is uan na cois
cha tinig iad nam chois

2) ,

an cois na litreach (
)
taing airson do litreach agus na seic na cois
()

3) -.
bochdainn agus na duilgheadasan a thig na
cois
cl mo chois!
! ( )
cuir air chois
vb. phr.
, ,
(-.)
cuir rudeigin an cois
vb. phr.
(-. )
II. adj. ( comp. caise)
1) ,
bruthach c(h)s
2) , ()
2) , , ;
;
cs
nm. (gen. cis, pl. cis & csan)
1) , , ,

2) ,
ann an cruaidh-chs
an cs
pred.
,
bha e an cs gun tigeadh tu
,
casad
nm. (gen. casaid, pl. casadan & caisaidean)
1)
tha casadan orm ,

2)
rinn i casad
dan casad
vb. phr. (vn. danamh casaid nm.)

casadaich
1. vi. (vn. casadaich nf.)

2. nf. inv.
1) , ()
2)
casa-goblach
adj. & adv.

1)
a marcachd casa-goblach
2)
casa-goblachd air a chathair
casa-goblach air a stairsnich ;

casaid
nf. (gen. casaide, pl. casaidean)
1) ,
2) . ; ;

feumaidh e na casaidean aige a thoirt air ais


neo dearbhadh a thoirt orra
,

dan casaid
vb. phr. (vn. danamh casaid nm.)
(air -.);
(an aghaidh -.)
rinn e casaidean orra

fear-casaid
.: neach-casaid
Fear-casaid a Chrin
.: Neach-casaid a Chrin
casaidiche
nm. (pl. casaidichean)
.
cas-chaibe
nf. (gen. coise-caibe, dat. cois-chaibe, pl.
casan-caibe)
.
chaidh an t-ite-iadhaidh dreach a ruamhar
leis a' chaibe-ruamhair no leis a chois-chaibe
,

cas-chrom
nf. (gen. cois(e)-cruim(e), dat. cois-chruim, pl.
casan-chroma)
.
casg
nm. (gen. caisg)
1) , ;

2) ,
cuir casg air
vb. phr. (vn. cur casg air nm.)
1) , ;

2) , ;
casgadh
nm. (gen. casgaidh)
1) ()

2) , ; ;

casgair
vt. (vn. casgairt nf., casgradh nm.)
1) ,
2) ;

casgairt
nf. inv.
.: casgradh
casgradh
nm. (gen. casgraidh)
1) ()
2) () , () ;

casgan
nm. (gen. casgain, pl. casgain & casganan)
1)
2)
casg-gineamhainn
nm. inv.
1) ,

2)
cat
nm. (gen. & pl. cait)
,
biadh chat
nm.

cat-fiadhaich
(Felis silvestris)
cath
nm. (gen. catha, pl. cathan & cathanan)
, ,
cath nan coileach (
)
misg chatha / mire catha
cth
nf. (gen. ctha & cthann)

cho mn ris a chthainn ,


()
cathadh
nm. (gen. cathaidh, pl. cathaidhean)

cathadh-mara
( ),
cathag
nf. (gen. cathaig, pl. cathagan)
. (Corvus monedula)
cathair

nf. (gen. cathrach, dat. cathair, pl.


cathraichean)
1)
cl cathrach
cathair-chuibhle .: sithear-cuibhle
2) ( )
cathair-eaglais
cath-bhuidheann
nf. (gen. cath-bhuidhinn & cath-bhuidhne, pl.
cath-bhuidhnichean & cath-bhuidhnean)
.
cathair-ghirdeanach
nf. (gen. cathrach-girdeanaich, pl.
cathraichean girdeanach)
( )
cathraiche
nm. (pl. cathraichean)

cead
nm. inv.
1) ,
le ur cead
thug mi cead dhaibh falbh

2) ( pl. ceadan) ,

cead-dol-thairis
3) ,
ghabh sinn ar cead dhiubh

ceadach
adj.
, ( -.)
ceadachadh
nm. (gen. ceadachaidh)
1) , ()
2) ,
()
Brd Ceadachaidh
nm.

ceadachail
adj.
, , ;
,
ceadachas
nm. (gen. ceadachais, pl. ceadachais &
ceadachasan)
1) ,
2) ,
ceadaich
vt. , vi. (vn. ceadachadh nm.)
1) , ;

2) ( -.);
,
ceadaichte
adj.
1)
2) ,
3) ;
ceird
nf. (gen. ceirde & ciirde, pl. ceirdean)
, ,
fear-ceirde ,

cealg
nf. (gen. ceilge, pl. cealgan)
1)
2) , ,
cealgach
adj.
1) ;
2)
cealgair(e)
nm. (gen. cealgair(e), pl. cealgairean)
1) , ; ,
2) ,
cealgaireachd
nf.

cealla
nf. (gen. cealla, pl. ceallan)
.
ceanalta
adj.
1) , ;
2) ,
ceangail
vt. (vn. ceangal nm.)
1) , , (ri .);
cheangail e iallan a bhrgan

ceangail ri chile
2) . ,
ceangal
nm. (gen. ceangail, pl. ceanglaichean)
1) , ()
2) , ,
3) (. .) ; , ;

bha dlth-cheangal aca ris a Ghidhealtachd



( )

chan fhaic mi an ceangal eadar an dealbh s


na faclan

3) .
ceann
nm. (gen. & pl. cinn)
1) , .
2) , (-.)
cead an rathaid
bho cheann gi ceann
ceann / as irde / as sle / (-.)
ceann as irde a mhullaich

ceann-obrach
nm. (gen. & pl. cinn-obrach)
. ,
an ceann
prep.
1) (-. ); ( )

an ceann uair a thde


an ceann greiseig
2) ,
an ceann a chile
, ,
chan urrainn dha d fhacal a chur an ceann a
chile
tr tubaistean an ceann a chle

air a cheann fhin

tha iad ag obair air an ceann fhin

ceannach
nm. (gen. ceannaich)
1) (),
2) ,
ceannachd
nf. inv.
.: ceannach
ceannaich
vt. (vn. ceannach nm., ceannachd nf.)
, (do -.)
thoir oirre paidhir bhrg a cheannach dhut

ceannaich air deagh phrs

ceannaiche
nm. (gen. ceannaiche, pl. ceannaichean)
1) ;
2) ; ()
ceannard
nm. (gen. ceannaird, pl. ceannardan)

1) , ; ; ,
2) ;
ceannbheart
nf. (gen. ceannbheairt)

ceann-bliadhna
nm. (gen. & pl. cinn-bhliadhna)

bha ceann-bliadhna agam an-d

ceann-cinnidh
nm. (gen. & pl. cinn-chinnidh)
, ,
ceann-cinnidh nan Dmhnallach

ceann-dearg(an)
nm.
. - (Phoenicurus
phoenicurus)
ceann-feadhna
nm. (gen. & pl. cinn-fheadhna)
. : ceann-cinnidh
ceann-l
nm. (gen. & pl. cinn-l)
, ,
ceann-latha
nm. (gen. & pl. cinn-latha)
.: ceann-l
ceann-latha breith
nm. (gen. & pl. cinn-latha bhreith)

ceann-lidir
adj.
; ,
ceann-naidheachd
nm. (gen. & pl. cinn-naidheachd)

sin a tha an ceann-naidheachd ag rdh

ceann-phol(l)an
nm. (gen. ceann-phol(l)ain, pl. ceannphol(l)ain, ceann-phol(l)anan)

ceannruisgte
adv.
,
tha mi a falbh ceannruisgte

ceannsachadh
nm. (gen. ceannsachaidh)
1) , ()
2) , ()
3) , ()

ceannsaich
vt. (vn. ceannsachadh nm.)
1) , , ()
2) , , ,
,
cheannsaich am poileas an aimhreit

cheannsaich mi m fhearg

3) , ()
ceannsal
nm. (gen. ceannsail)
1) , ,
fo cheannsal a nmhaid

2) ,
ceannsalach
adj.
1) ,
2) ,
ceannsalachd
nf.
,
ceann-simid
nm. (gen. ceann-simide, pl. ceann-simidean)
.: ceann-phollan
ceann-suidhe
nm. (gen. & pl. cinn-shuidhe)
();
()
ceann-uidhe
nm. (gen. & pl. cinn-uidhe)
1) ,
ceann-uidhe bhusaichean
();
s e Glaschu mo cheann-uidhe
2)
ceap
nm. (gen. cip, pl. ceapan & ceapannan)
1) , ;
ceap mna
2) , ;
ceap fiodha
3) (, . ceap-brige)
4) ,
ceapach
nm. (gen. ceapaich, pl. ceapaich, ceapaichean)
1) ,
2) ; ,
ceapaire
nm. (gen. ceapaire, pl. ceapairean)
,
cearb

nf. (gen. cirbe, pl. cearban)


1) ,
2) ,
3) . , , ()
cearbach
adj. (comp. cearbaiche)
1) ( ), ,
( )
2) , , ,
( )
cearbair(e)
nm. (gen. cearbair(e), pl. cearbairean)
1) ,
2) ;
cearc
nf. (gen. circe, pl. cearcan)
1) ()
2) ( ;
)
cearc ruadh . ,
(Lagopus scoticus)
cearcall
nm. (gen. cearcaill, pl. cearcaill & cearcallan)
1) ; ,
a dannsadh ann an cearcall ;

2) ;
3) attr. ()
aodainn chearcaill
cearclach
adj.
,
cerd
nm. (nom. card & cerd, gen. ceird & ciird,
pl. cerdan)
1) , ,
2) ( ): ,
cerd-airgid nm.
cerd-copair nm., cerd-umha nm. ;

cerd-staoin nm. ,
r-chard
nm. (gen. & pl. r-chird)
cerdach
nf. (gen. cerdaich, pl. cerdaichean)
; ()
cern(aidh)
nm. (gen. cernaidh, pl. cernaidhean &
cernan)
1) , , ,
cernaidh-tionail
nm. (pl. cernaidhean-tionail)

, ,

2)
cern farsainn, cern farsaing
cern caol
nm. (gen. cerna caoile, pl. cernan caola)

cern fosgailte
nm. (pl. cernan fosgailte)
. ,
180 360
cernach
adj. (comp. cernaiche)
1) ,
2) , ;
camagan cernach
slatan cernach
cernag
nf. (gen. cernaig, pl. cernagan)
1) .
airson do chuideachadh a lorg na btha tha
cernagan air a mhapa, agus tha na cernagan
seo a danamh suas cliath ,
,
,

2) ()
cernagach
adj. (comp. cernagaiche)
,
cerr
adj. (comp. cearra & ciorra)
1) , , ;

bha mi cinnteach gun robh mi ceart, ach bha


mi cerr , ,

2) ;
mo lmh cherr
3) ,
tha rudeigin cerr air mo dhruim
-
cerraiche
nm. (gen. cerraiche, pl. cerraichean)
, ,
ceart
adj. (comp. ceirte)
1) , ,
tha thu psta a-nis, a bheil sin ceart?
, ?
tha na cunntasan / na freagairtean ceart
/

ann an ceart-mheadhan a bhaile



ceart ma-tha!
excl.
, !
2) ;
binn cheart
duine ceart /
cuir ceart na tha cerr ,

3) ,
Iain brthair Mraig, a bheil thu a
minigeadh? an ceart duine!
, ? !
ach feumaidh mi rdh aig a ceart m ...
...
4) ;
a cheart cho
adv.
, ; ; ;

tha margarain a cheart cho math ri m


,
tha am fear r a cheart cho mr

5) (
): , ;

cho ceart ri ceart


(. , )
thid neart thar ceart
, ()
ceartachadh
nm. (gen. ceartachaidh, pl. ceartachaidhean)
1) ();
dan ceartachadh air
vb. phr. (vn. danamh ceartachaidh air nm.)
faodaidh am piste dearbhadh is ceartachadh
a dhanamh air litreachadh

2) ,
()
3) , ;
ceartaich
vt. (vn. ceartachadh nm.)
1) , ;
2)
bha i a cearachadh obair a sgoilearan )
; )

ceartas

nm. (gen. ceartais)


; ;
ceartuair
.: an ceartuair
ceart-uilinn
nf. (gen. ceart-uilinn, pl. ceart-uilnean)

ceas
nm. (gen. ceasa, pl. ceasaichean)

ceasnachadh
nm. (gen. ceasnachaidh, pl. ceasnachaidhean)
1) ();
2) ; ;
3) ;
4)
ceasnachail
adj.
,
ceasnaich
vt. (vn. ceasnachadh nm.)
1) , ;

2) . ,
3) .
4)
ceathach
nm. (gen. & pl. ceathaich)
() ;
ceathrad
nm. (gen. ceathraid, pl. ceathradan)
( )
ceathramh
1. nm. (gen. ceathraimh, pl. ceathreamhan)
1) ,
2) ,
ceathramh gu sia
2. adj. num.

ceathramh deug
adj. num.

ceathrar
nm. inv.
1) , .
bha ceathrar mhac aice

tha ceathrar mun bhrd


(. )
2)
cic
nf. (gen. cice, pl. cicean & ciceachan)
; ;

piece cic
cidse
nf. (gen. cidse, pl. cidsichean)

am broinn nan togalaichean mra seo tha


sreathan de chidsichean air a bheil
bataraidhean
,

ceil
vt. (vn. ceileadh nm., cleith nf., ceiltinn nf.)
, ,
ceil an fhrinn air do machair
!
cha b urrainnear a chur as leth a bhird
gum bitheadh e a cleith fhaoineis fhin mun
deoch ,


cile
nm. / nf. inv.
1) ;
2) ;
3) , ( ,
-
)
a chile

phg iad a chile
aig a chile
;
tha sinn mr aig a chile
( )
ri chile
,
a bruidhinn ri chile (
)
thar a chile

tha na brithrean thar a chile

ceileadh
nm. (gen. ceilidh)
1) , (),

2) ,
ceilearadh
nm. (gen. ceilearaidh)
(); ()
cile-cmhraig
nm. (gen. cile-chmhraig, pl. cileachancmhraig)
, ,

ceileir
vi. (vn. ceileireadh nm.)
1) , ( );
2) (, )
cilidh
nf. (gen. cilidhe, pl. cilidhean)
1) ,
thinig i a chilidh oirnn a-raoir

2) , ;

bu chir don sgoil cilidhean a chur air digh


gu cunbhalach

cilidheach
adj.
, ;

ceilp
nf. (gen. ceilpe)
(. )
losgadh na ceilpe
.
Ceilteach
1. nm. (gen. & pl. Ceiltich)

2. adj.

na cnainean Ceilteach
ceiltinn
nf. inv.
.: ceil, ceileadh
Ceiltis
nf.

ceimig
nf. (gen. ceimig, pl. ceimigean)
; ;

feumaidh an luchd-obrach aodach donach


iomchaidh a bhith orra an uair a bhitheas iad
a limhseachadh dh-ghalarain lidir agus
cheimigean



ceimigeachd
nf. inv.

ceimigeir
nm. (gen. ceimigeir, pl. ceimigeirean)
1)

2) . aig bth a cheimigeir


(.: cungaidh)
cin
adj.
1) , ;
lghdachadh air an ireimh de bhtaichean
cin
2) , ,
cir
nf. (gen. cire)

cir-chluaise
cis
nf. (gen. cise, pl. cisean)
1)
thid an comharradh-postachd a stampadh
air a chis anns a bhaile san tid an litir a
phostadh
,
2) ,
cis dealbha / baidhsagail /

cis streap ( )
ciseag
nf. (gen. ciseig, pl. ciseagan)
1)
2) attr.
clradh ciseig
cis-litreach
nf. (gen. cise-litreach, pl. cisean-litreach)

ceist
nf. gen. ceiste, pl. ceistean

cuir ceistean
vb. phr. (vn. cur cheistean)
, ;

chur e ceist dhoirbh orm



2) , ()
a bheil e ro chosgail? s e sin a cheist!
? !
Citean
nm. ( gen. Citein)
(. an Citean)
air madainn Chitein ()
ceithir
1. num. sub.

2. num. adj.

ceithir-deug

1. num. sub.

2. num. adj.

ce
nm. (gen. ce & ceotha, pl. ceothannan)
1) () ; ,
Eilean a Che (.
)
bha na beanntan fo che

2)
3)
cel
nm. (gen. ciil)

cmhlan-ciil
ceud
1. nm. ceud, ciad (pl. ceudan)
,
2. adj. ceud, ciad

ceudameatair
nm. (gen. ceudameatair, pl. ceudameatairean)

ceum
nm. (gen. cim & ceuma, pl. ceumannan)
1)
2) , ;
3) ,
4) ,
cha(n)
neg. ptcl.
(cha, fh,
, chan
( ); . .: is,
is)
a bheil thu sgth? chan eil ?
cha mhr
(
)
chaidh
.: rach, rach
chaoidh
.: a-chaoidh
cheana
.: a cheana
chile
.: cile
ch
.: faic, faic
chitheadh
.: faic, faic

chithinn
.: faic, faic
cho
adv.
1) ,
2) ( ) ; ,
chan eil an aimsir cho math agus a chleachd i
(a bhith) ,

cho ... sin
, ,
chan eil mi cho aosta sin! !
cho ... ri
...,
cho mr ri taigh
d cho...s
()?, ?
d cho fada s a bhios sibh a fuireach
againn? ?
chon
prep.
, ,
chuala
vt.
.: cluinn, cluinn
chuca
prep. pron.

. .: gu, gu
chucasan
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
chugad
prep. pron.

. .: gu, gu
chugadsa
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
chugaibh
prep. pron.

. .: gu, gu
chugaibhse
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
chugainn
prep. pron.

. .: gu, gu

chugainne
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
chugam
prep. pron.

. .: gu, gu
chugamsa
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
chuice
prep. pron.

. .: gu, gu
chuicese
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
chuige
prep. pron.

. .: gu, gu
chuigesan
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
chun
prep.
,
chun a bhaile
.: gu, I.
chunnaic
vi.
.: faic, faic
ciad
num.
ciad, ceud
1)
2)
ciall
nf. (gen. cille, pl. cialltan)
1) ,
2)
3)
gu d as ciall dhut?
?
a chiall!
interj.
!; !
ciamar
adv. interr.

?; ?
cia mheud
adv. interr.
?
cian
1. adj. (comp. cine)
1) , , ;
2) , ( )
2. nm. (gen. cin)
, ;
ciar
adj. (comp. cire)
1) ; ( )
2) , ( ),
( )
ciarachadh
nm. (gen. ciarachaidh)
()
cidsin
nm. (gen. cidsin, pl. cidsinean)

cileagram
nm. (gen. cileagraim, pl. cileagraman)

cinnt
nf. (gen. cinnte)
1)
2)
cinnteach
adj. (gen. fem. sg. cinntich, comp. cinntiche)
;
a bheil thu cinnteach gun tig i? tha mi lnchinnteach s! , ?

ciontach
1. adj. (gen. fem. sg. ciontaich, comp.
ciontaiche)
(de -.)
chaidh fhaighinn ciontach de dh chasaid

2. nm. (gen. & pl. ciontaich)
,
cr
1. vt. (vn. creadh nm.)
;
2. nf. (gen. cre, pl. crean)
1) , ;
2)
3)
cr-mheala
nf. (gen. cre-meala, pl. crean-meala)

cs

nf. (gen. cse, pl. csean)


1) , ;
2) ; ;

a chs-chinn

ciin
adj. (comp. ciine)
1) , ;
madainn chiin
2) ; ;
oiteag chiin
3) , ; ; ,

maighdeann chiin
clach
nf. (gen. cloiche, pl. clachan)

clach-mheallain
nf. (pl. clachan-meallain)

clach sheasaimh
nf. (gen. cloich sheasaimh, pl. clachan
seasaimh)
,
cladach
nm. (gen. cladaich, pl. cladaichean)
(, )
cladhaich
vi. (vn. cladhach nm.)
1) ,
2) . ( -. );
,
clag
nm. (gen. & pl. cluig)
; ;
clann
nf. coll. (gen. cloinne)
1)
2)
Clann a Cheo
- (. )
cleachd
vt. , vi. (vn. cleachdadh nm.)
1) , ,
2) (-. -.)
3) ( ),
chan eil iad cho filteach s a chleachd id a
bhith ,
-
cleith
nm. / nf. (gen. cleithe)
.: ceileadh

cliabh
nm. (gen. & pl. clibh)
1) ( );
2) ( ); ;

3) . ,
4) . ,
cl
adj.

air a limh chl /


clisgreadh
nm. (gen. clisgridh)

clisg-phuing
nf. (pl. clisg-phuingean)

cli
nm. inv.
1) , ,
2) ;
clobhan
nm. (gen. clobhain, pl. clobhanan)
;
clobhraisg
nf. (pl. clobhraisgean)
,
cl(-)bhuail
vt. (vn. cl(-)bhualadh nm.)

cl(-)bhualadh
nm. (gen. cl(-)bhualaidh, pl.
cl(-)bhualaidhean)
1) , ()
2) , , ()
cluas
nf. (gen. cluaise, pl. cluasan)
1)
cir-chluaise
nf.

2) (, )
cluasag
nf. (gen. cluasaige, pl. cluasagan)
;
cluich
1. nm. (nom. cluich(e), gen. cluiche, pl.
cluichean & cluicheannan)
1) (, )
2)
2. vt. , vi. (vn. cluich(e))
1)
2) (-.)

cluich Hamlet air an rd-rlar



cluinn
vt. (vn. cluinntinn nf.)
1) ,
2) ,
cnag
nf. (gen. cnaig, pl. cnagan)
1) ,
2) ()
3)
4) , , ( ,
-. )
5)
cnag na cise
,
cnag-dealain
nf. (gen. cnaig-dealain, pl. cnagan-dealain)
()
cnimh
nm. (gen. cnmha, pl. cnmhan & cnimhean)

cnmh
I. nm. (gen. cnimh, pl. cnmhan)
.: cnimh
II. nm. (gen. cnimh)
( )
. .: gaiseadh
III. vt. (vn. cnmhadh nm.)
1) ,
2)
a cnmh na cre
( )
cnatan
nm. (gen. & pl. cnatain)
;
cn
nf. (gen. cn, pl. cnothan)
1)
2) . ;
cnoc
nm. (gen. & pl. cnuic)
( );

c
pron. interr.
1) ? ( )
2) ?, ? ( )
c...s...?
?
co aca
.: co-dhiubh a
co-dhi

adv.
;
co-dhiubh a
conj.

co mheud
.: cia mheud
cobhair
nf. (gen. cobhrach & coibhre, dat. cobhair)
;
cobhair orm!
interj.
!, !
cofaidh
nm. (gen. cofaidh, pl. cofaidhean)
1)
2)
co-fharpais
nf. (gen. co-fharpaise, pl. co-fharpaisean)
, ;
cofhartail
adj. (gen. fem. sg. cofhartail, comp.
cofhartaile)
; ;
co-fhlaitheachd
1. nf. inv.

2.
a Cho-Fhlaitheachd Bhreatannach

co-fhlaiteas
nm. (gen. co-fhlaiteis, pl. co-fhlaiteasan)
()
An Co-fhlaiteas
()
cogadh
nm. (gen. cogaidh, pl. cogaidhean)
; . ;

rinn iad cogadh /
An Cogadh Mr
( (19141918 .))
cuimhneachan-cogaidh
nm.

cogais
nf. (gen. cogaise, pl.cogaisean)

co-ghin
vi. (vn. co-ghineadh nm.)
;
co-ghineadh

nm. (gen. co-ghinidh)


1) ,
2) ,
coibhneas
nm. (gen. coibhneis)
, ,
coibhneil
adj.
; ;
cig
1. num. sub.

2. num. adj.

cig-deug
1. num. sub.

2. num. adj.

cigeamh
adj. num.

cignear
nm. inv. (+ gen.)
,
cignear mhinistearan
coigreach
nm. gen. & pl. coigrich)
1) , ,
2)
3)
coileach
nm. (gen. & pl. coilich)

coille
nf. (gen. coille, pl. coilltean)

coille-uisge
nf. (pl. coilltean-uisge)
; ;
coilltean sor-ghorm
nf. pl.

coimhead
nm. (gen. coimhid)
, ()
.: coimhid
coimhid
vi. (vn. coimhead nm.)
1) ()
2) , (air -. / .)

a bhith a coimhead air tachartasan o


shealladh chaochladh phearsachan

3) (ri -.)
4) , , ( . to
look)
tha sin a coimhead math! !
coineanach
nm. (gen. & pl. coineanaich)

coinneachadh
nm. (gen. coinneachaidh)
()
.: coinnich
coinneal
nm. (gen. coinnle, pl. coinnlean)

coinneamh
nf. (gen. coinneimh, pl. coinneamhan)
,
an coinneimh
prep. phr.
,
rachamaid nan coinneimh

mu choinneimh
1. adv.
,
2. prep. phr.
(+ gen.)
1) ,
2) ( )
coinnich
vi. (vn. coinneachadh nf.)
1) ,
2) () (ri -.)
coire
nm. (pl. coireachan)
1) ; ;
2) . , ,
;
coisich
vi., vt. (vn. coiseachd nf.)
, ,
coisinn
vt. (vn. cosnadh nm.)
1) , ,
(, )
2) ,
cisir
nf. (gen. cisre, pl. cisirean)
, ;

co-l-breith
nm. (gen. co-l-breith, pl. co-lithean-breith)

colaiste
nf. (pl. colaistean)

coltach
adj. (comp. coltaiche)
, , (-.
ri)
tha an clr sde a sealltainn c ris a bha an tsde coltach gach latha
, (=
)
coltas
nm. (gen. & pl. coltais)
1) , ;
2) ; ; 3)
,
comain
nf. (gen. comaine, pl. comainean)
1) , ,
2) ;

nam chomain / nad chomain /

comann
nm. (gen. & pl. comainn)
, ,
comhairle
nf. (pl. comhairlean)
, ; ,
comharradh-ceiste
nm. (gen. comharraidh-cheiste, pl.
comharraidhean-ceiste)
,
comharradh-clisge
nm. (gen. comharraidh-chlisge, pl.
comharraidhean-clisge)

cmhdach
nm. (gen. cmhdaich, pl. cmhdaichean)
1)
2) ()
3) ,
comhartaich
vi. (vn. comhartaich nf.)
,
cmhla (ri)
prep.
,
cmhnard
nm. (gen. comhnaird, pl. cmhnardan)

,
ird-threan agus cmhnardan dthcha

cmhradh
nm. (gen. cmhraidh, pl. cmhraidhean)
, ,
companaidh
nm. (pl. companaidhean)
,
connlach
nf. (gen. connlaich)

connrag
nf. (gen. connraige, pl. connragan)

consart
nm. (pl. consartan)

co-ogha
nm. (pl. co-oghaichean)
,
co-rdanaiche
nm. (pl. co-rdanaichean)
;
copan
nm. (gen. copain, pl. copannan)
,
crd
vi (vn. crdadh nm.)
1) ; ,
(ri -.)
2) ,
3)
crdadh
nm. (gen. crdaidh, pl. crdaidhean)
; ,
corp
nm. (gen. & pl. cuirp)
, ,
corrag
nf. (gen. corraige, pl. corragan)
( )
cosg
vt. (vn. cosg nm.)
1) ,
2) ,
3)
cta
nm. (pl. ctaichean)

cotan
nm. (gen. cotain)

cothrom
nm. (gen. cothruim, pl. cothroman)
1) ;

2)
3) , ,
crannchur
nm. (gen. crannchuir, pl. crannchuir,
crannchuran)

craobh
nf. (gen. craoibhe, pl. craobhan)

creach
1. nf. (gen. creiche, pl. creachan)
1) ; ;
2) ,
2. vt. (vn. creachadh nm.)
1)
2) ,
creag
nf. (gen. creige, pl. creagan)
,
creid
vt. (vn. creidsinn nm.)

na creid idir e
creidheamh
nm. (gen. creidheimh)
, ,
cridhe
nm. (pl. cridheachan)

croch
nf. . crche, . crochan
; ;
crios-fasgaidh
nm. (gen. crios-fhasgaidh, pl. criosanfasgaidh)
(
);
crodh
nm. (gen. & pl. cruidh)

crileagan
nm. (gen. crileagain)
;

crom
vt. , vi. (vn. cromadh nm.)
1) ,
2) ,
cruach

nf. (gen. cruaiche, pl. cruachan)


1) ,
2) (); (); ()
cruaidh
adj. (comp. cruaidhe)
; ;
cruinn
adj. (comp. cruinne)
,
cruinnich
vt. (vn. cruinneachadh nm.)

crisleach
nm. (gen. crislich, pl. crislichean)

crislig
nm. (pl. crisligean)
.: crisleach
c
nm. (gen. coin, dat. c, voc. choin, pl. coin, gen.
pl. con)
,
c-chaorach

cuan
nm. (gen. cuain, pl. cuantan)

cuairt
nf. (gen. cuairte, cuairtean)
1) ; ;
2)
3) ; () ,
4) . ,
mu chuairt
adv.
.: mun cuairt
mun cuairt
adv.

cuairt-shruth
nm. (pl. cuairt-shruthan)

cuairt-shlugan
nm. (gen. cuairt-shlugain, pl. cuairtshluganan)

cuartaich
vt. (vn. cuartachadh nm.)
1) , ,
2) , ( .)
cuartich
vt. , .: cuartaich

cbaid
nf. (gen. cbaide, pl. cbaidean)
( )
cbhraidh
adj. (gen. sg. fem. cbhraidh, comp.
cbhraidhe)
, ;
cudrom
nm. (gen. cudruim)
1) ;
2) ; ;
3) , ,
cudthromach
adj. (gen. sg. fem. cudthromaich, comp.
cudthromaiche)
1)
2) , ,
duine mr cudthromach
nm.
, VIP,
cudthrom
nm.
.: cudrom
cuid
nf. (gen. codach, pl. codaichean)
, ,
cuide ri
prep.
(-., -.);
(-., -.)
cuideachd
.
,
cuideigin
sub.
-, -, -
cuideigin a ghairm air ainm -.

cuidich
vt. (vn. cuideachadh nm.)
,
cuileag
nf. (gen. cuileige, pl. cuileagan)

cuimhne
nf.

cuimhnich
vt. (vn. cuimhneachadh)
1) ; (air - / -.)
2) ,
cuir
vt. (vn. cur nm.)

1) , ,
2) ,
3) ,
cuir air
vt. (vn. cur air nm.)
1) (, ..)
2) ()
cuir orm / ort ... / ()
(-.); (air
)
cuir am falach
vt. (vn. cur am falach nm.)
,
cuir de
vt. (vn. cur de nm.)
()
cuir dhom / dhot ... /
( ) (-.); (de
)
cuir dheth
vt. (vn. cur dheth nm.)
(, ..)
cuir roimh
vt. (vn. cur roimh nm.)
, (roimh
)
cuirm-chiil
nf. (gen. cuuirme-chiil, pl. cuirmean-ciil)

cuirm-chnuic
nf. (gen. cuirme-cnuic, pl. cuirmean-cnuic)

cirt
nf. (gen. cirte, pl. cirtean)
1) ()
2)
cirtean
nm. (gen. cirtein, pl. cirteanan)
;
cirtear
nm. (gen. cirteir, pl. cirtearan)
;
cis
nf. (gen. cise, pl. cisean)
1) ;
2) ,
3) , ,
cl
nm. (gen. il, pl. cil, ciltean))
1)
2)
3)
4) (-.)

cum
vt. , .: cm
cm
vt. (vn. cumail nf.)
, ,
cumhach
adj.
.
cls cumhach
an trth cumhach
cumhang
adj. (gen. sg. fem. cumhaing, comp. cuinge)
;
cunbhalach
adj.
, , ,

gu cunbhalach
adv.
, ,

cungaidh
nf. (gen. cungaidh, pl. cungaidhean)
1) . ; , ,
,
2) . ,
3) ,
d a chungaidh a tha i a gabhail?
?
bth-chungaidh
fear-chungaidhean, neach-chungaidhean
,
cungaidh-leighis
.: cungaidh, 3)
cunnart
nm. (gen. cunnairt, pl. cunnartan)
, ;
(ann) an cunnart
gn an cunnart .
cunnart bis
cuir an cunnart
vb. phr. (vn. cur an cunnart nm.)
; ;
(cuideigin / ruideigin -. / .)
cunnartach
adj. (comp. cunnartaiche)
, ;
cunnt
vt. (vn. cunntadh)
,
cunntas
nm. (gen. cunntais, pl. cunntasan)

1) . sg. ;
2) ;
thoir cunntas
vt. (vn. toirt cunntais nf. )

cupa
nm. (gen. cupain, pl. cuppannan, cupaichean)
,
. copan
cramach
adj. (gen. cramaich, comp. cramaiche)
1) , ; ,

2) , ,

gu cramach
adv.
, ; ,
crsair
nm. (gen. crsair, pl. crsairean)
.
cur-seachad
nm. (gen. cuir-seachad, pl. cur-seachadan)
, ;
; ,
ie e ball-coise an cur-seachad as fherr leam /
as fherr a th agam

crtair
.: cirtean
cus
nm. (gen. cuis)
, ;

dhl mi cus a-raoir!
!
cus bruidhne
cusbainn
nf. inv.

cs-chusbainn
cusp
nf. (gen. cusp, pl. cuspan)
(
)
cuspair
nm. (pl. cuspairean)
1) , ()
2) ()
3) (-. )
4) .
5) .
custamair

nm. (pl. custamairean)

cut
vt. , vi. (vn. cutagh nm.)
()
cutair
nm. (gen. cutair, pl. cutairean)
()
cuthach
nm. (gen. cuthaich)
1) ,
2) , ,
ghabh e an cuthach (dearg)

cuthag
nf. (gen. cuthaig, pl. cuthagan)

d
1. num. sub.

2. num. adj.
(+ .)
,
dpref.
-, d-chnanach adj. ,

dachaidh
nf., .: dachaigh
dachaigh
1. nf. (gen. dachaighe, pl. dachaighean;
inv. )
1) ,
2) , , ,
eilean beag Ledhais, dachaigh nan seid
,
2. .: dhachaigh
d-chnanach
adj. (gen. sg. fem. d-chnanaich, comp. dchnanaiche)

dad
nf. inv.
, -,
dad ort!
!, !;
!
dil
nf. (gen. dlach, pl. dlaichean)
,
daingneachadh
nm. (gen. daingneachaidh)

1) , (, )
2) ; ()
daingnich
vt. (vn. daingneachadh nm.)
1) , ,
,
2) , ;
tha mi a sgrobhadh thugad gus
daingneachadh gun tig am dreuchd agad gu
ceann air 31 Mrt ,
,
31 .
dhaingnich i a creideamh le a bhith a dol na
caillich dhuibh
,
dir
nf. (gen. dra)
; ()
b fo dhir
dall
1. adj. (comp. doille)
,
2. nm. (gen. & pl. doill)
,
3. vt. (vn. dalladh nm.)
,
dalladh
nm. (gen. dallaidh)
1) ()
2)
dmais
nf. inv.

damh
nm. (gen. & pl. daimh)
1) - ( )
2)
3) , ,
dmhair
nf.
1) , ,
(
;
))
2)
Dmhair
nf.
( : An
Dmhair)

damhan-allaidh
nm. (gen. & pl. damhain-allaidh)
. (Araneida)

danns
vt. , vi. (vn. dannsa(dh) nm.)
;
dannsa
nm. (gen. dannsa, pl. dannsaichean)
;
daonnan
adv.

dara
adj. num.
(. drna)
1)
2) , , (
eile)
an dara cuid
..., ...
cuir an dara taobh
vt. (vn. cuir an dara taobh nm.)
( )
darach
nm. (gen. & pl. daraich)
. (Quercus gen.)
dara-deug
adj. num.

drna
adj. num.

da-rreadh
adv.
.: da-rribh
da-rribh
adv.
:
ann an da-rribh
,
cha robh iad an d-rribh ,

math dha-rribh
; ; ,

dath
1. nm. (gen. datha, pl. dathan)
1)
2) ,
cuir dath air
vt. (vn. cur dath air nm.)
,
2. vt. (vn. dathadh)
, ,
dathte
adj.

1)
2)
d
I. adv.

. . an-d
II. pron. interr.
1) ?
d a tha a tachairt? ?
2) ?; ...?
d an t-ainm a th oirbh? ?
gu d
pron. emph.
()?
gu d as ciall dhut?
?
de
de, dhe
prep.
(.: de; + dat.; + .)
1) (
)
2) -.,
)
aig an m seo den bhliadhna
3) ; ,
4) ()
briste de dhairgead
ullamh de
adj. phr.
-., -.
bha am poileas ullamh de a cheasnachadh

deagh
1. adj.
( ; + .)
bidh a chlann ag isteachd gu cunbhalach ri
deagh stiridhean
()
deagh-thoil
nf.

deagh-chridheadh
adj.
,
2. adv.
;
deagh-bheus
nf. (gen. deagh-bheusa, pl. deagh-bheusan)
1) ; ,
;
2) pl. deagh-bheusan ,
dealan

nm. (gen. dealain)


1)
2) ( )
teine dealain nm.
dealanach
1. nm. (gen. & pl. dealanaich)

2. adj.

dealanaich
vt. (vn. dealanachadh)

dealanair
nm. (gen. dealanaire, pl. dealanairean)
,
dealan-d
nm. (gen. dealain-d, pl. dealanan-d)

dealasach
adj.
, ; ;

dealbh
nm. (gen. deilbh & dealbha, pl. deilbh,
dealbhan
1) ,
taigh-dhealbh nm.
2)
3) , ,
tog dealbh
vi. (vn. togail dealbh nf.)
,
dealbhadair
nm. (pl. dealbhadairean)

dealbhaiche
nm. (pl. dealbhaichean)
1)
2) ; , ;

dealg
nf. (gen. deilg, pl. dealgan)
1) ,
2) () ;
3)
delrach
adj.
1) ; ;
2) ,
delradh
nm. (gen. delraidh)
1) ()
2) , ,

deamhais
nm. / nf. (gen. deamhais, pl deamhaisean)
()
deamhan
nm. (gen. & pl. deamhain)

dan
vt. (vn. danamh nm.)
.: dan
1) ;
2) ,
3)
4)

rinn iad ar sbhaladh
deanadach
adj. (gen. sg. fem. deanadaich, comp.
deanadaiche)
; , ,

dearbh
1. adj.
, ;

gu dearbh ,
2. vt. (vn. dearbhadh nm.)
;
dearg
adj. (comp. deirge)

derrs
vt. (vn. derrsadh nm.)
,
deas
adj. (comp. deise)
1) ,
2)
deasaich
vt. (vn. deasachadh nm.)
1) ,
2)
deich
1. num. sub. inv.

1. num. adj. inv.

deicheach
adj.

deicheamh
adj. num.

deichnear

nm. / nf.
,
dideadh
nm. (gen. dididh)

dideag
nf. (gen. dideige, pl. dideagean)
1)
2) ;
didh
:
an dhidh (sin)
adv.
,
as a dhidh sin
adv.
; ; ;

na dhidh sin
conj.
, , ; -
deigh
nf. (gen. deighe)

deireadh
nm. (gen. deiridh, pl. deiridhean)
,
deireadh-sheachdain
nm. (pl. deireadh-sheachdainean)
,
deiseil
adj. (gen. sg. fem. deiseil, comp. deiseile)
; ,
deoch
nf. (gen. dighe, dibhe, pl. deochannan,
deochan)
,
deoch-an-dorais
,
tinneas na dighe
nm.
,
denach
adj. (gen. sg. fem. denaich, comp. denaiche)
, , ,
()
deuchainn
nf. (gen. deuchainne, pl. deuchainnean)
; ,
deur
nm. gen. & pl. deir)
,
dhachaigh

adv.
,
dhaibh
prep. pron.
;
. .: do, do
dhaibhsan
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: do, do
dha
prep. pron.
;
. .: do, do
dhasan
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: do, do
dhanadh
.: dan, dan
dheth
1. prep. pron.

. .: de, de
2. adv.
1) ( )
cuir dheth an ridio
2) ( )
tha an t-uachdar a dol dheth
()
dhethsan
prep. pron. emph.
()
. .: de, de
dhibh
prep. pron.

. .: de, de
dhibhse
prep. pron. emph.
()
. .: de, de
dhom
prep. pron.

. .: de, de
dhomsa
prep. pron. emph.
()
. .: de, de
dhinn
prep. pron.

. .: de, de
dhinne
prep. pron. emph.
()
. .: de, de
dhot
prep. pron.

. .: de, de
dhotsa
prep. pron. emph.
()
. .: de, de
dhi
prep. pron.
;
. .: do, do
dhise
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: do, do
dhith
prep. pron.

. .: de, de
dhithse
prep. pron. emph.
()
. .: de, de
dhiubh
prep. pron.

. .: de, de
dhiubhsan
prep. pron. emph.
()
. .: de, de
dhomh
prep. pron.
;
. .: do, do
dhomhsa
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: do, do
dhuibh
prep. pron.
;
. .: do, do
dhuibhse
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: do, do

dhuinn
prep. pron.
;
. .: do, do
dhuinne
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: do, do
dhu(i)t
prep. pron.
;
. .: do, do
dhu(i)tsa
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: do, do
dia
nm. (gen. d, pl. diathan)
1) Dia ( )
2) , ()
Dia leat!
prep. phr.
!; !
Diardaoin
nm. inv.

dcheall
nm. (gen. dchill)
1) ; ,
2) ;
dan do dhcheall
vb. phr. (vn. danamh do dhcheall nm.)
,
(air -.),
rinn mi mo dhcheall ,
dcheallach
adj.
1) , ,
2) , ,
Diciadain
nm. inv.

Didmhnaich
nm. inv.

d-ghalaran
nm. (gen. & pl. d-ghalarain)

Dihaoine
nm. inv.

dleas
adj. (gen. dlise, comp. dlse)

,
Diluain
nm. inv.

Dimirt
nm. inv.

dnnear
nf. (gen. dnnearach, pl. dnnearan)

d a th againn gu / air ar dnnear?


?
dochuimhnich
vt. (vn. dochuimhneachadh nm.)
(air -.)
tha thu a dochuimhneachadh nan rudan sin
nuair a thid thu a-mach le c
,
dochuimhneachadh
nm. (gen. dochuimhneachaidh)
();
diog
nm. (gen. diog, diogan)
( )
don
1. nm. (gen. dona)
, ,
2. vt. (vn. don nm., donadh nm.)
, ,
gus am brr a dhon agus gus an talamhionaltraidh a ghlidheadh bha na beathaichean
air an gluasad gu irighean san t-samhradh


donach
adj.
1) ,
2) ;
3) , ;

donadh
nm. (gen. donaidh)
, ()
dreach
adj. (gen. sg. fem.. drich, comp. driche)
1) ;
2) ;
3) , -
bhiodh sin dreach sgoinnel!
!
4) !, !, -!
dreachadh
nm. (gen. dreachaidh)

, ()
dreadh
nm. (gen. drich)
; ()
drich
I. vt. , vi. (vn. dreachadh nm.)
(), ()
II. vt. (vn. dreadh nm.)
,
Disathairne
nm. inv.

dt
vt. (vn. dteadh nm.)
1) ,
dht iad ar dol-a-mach

2) . ;
dteadh
nm. (g.dtidh, pl. dtidhean)
1) (),
2) . , ;
;
dth
nf.
1) ,
tha a dhth orm... / ort ... ... /
...
2) ( -. ); ,
dithis
nf.
, ,
dilt
vt. , vi. (vn. diltadh nm.)
1) ( -.),
(-. )
2) , ()
do
I. ptcl.
;


II. adj. poss.
( , fh +
t)
, , ,
III. prep.
( dha, .: do)
(+ . + dat.)
1)
;

thoir do dhIain e

d a thachair dhut? ?
2) , ( ;
a; don do na
dhan, dha na)
3) ,
4) :
tha e na dheagh charaid dhomh

an urrainn dhaibh a dhanamh?
?
dopref.
-, do-ireamh
adj.
, ,
do-dhanta
adj.

do-labhairt
adj.
( )
dcha
adj. comp.

s dcha!
adv. phr.
!, !; !
s dcha
conj.
;
s dcha gun tig e a-mireach ,

dchas
nm. (gen. dchais, pl. dchasan)

tha mi / thu an dchas /

tha mi an dchas nach tig ,



doctair
nm. (nom. do(c)tair, gen. do(c)tair, pl.
do(c)tairean)
,
doimhne
nf. inv.
, ; , ;
digh
nf. (gen. dighe, pl. dighean)
1) , ,
2) ; ;

3) , (),

4) ,
air dhigh is gu
conj.
( air digh is
nach)
, ; ,
bhruidhinn e air dhigh s nach cuala mi e
,
digheil
adj.
; ;
, ,
gu bheil sgaradh digheil air an obair

( )
ciamar a tha thu? tha gu digheil
? ! ( !)
doirbh
adj. (comp. doirbhe)
;
tha sin uabhasach doirbh a rdh

dirt
vt. , vi. (vn. drtadh nm.)
1) , ;
2) , ,
dol
1. nm. inv.
1) , ()
2) , ( )
2. vn.
.: rach, rach
domhainn
adj. (comp. doimhne)
1)
eu-domhainn ,
2) . , ,

dona
adj. (comp. miosa)
1) , ; ,

2) ,
3) ,
, (

dona)
4) ,
donn
adj. (comp. duinne)
1) ;
2) ( )
doras

nm. (gen. dorais, pl. dorsan, dorais)


1)
2) ;
deoch-an-dorais ,

dorch(a)
adj. (comp. duirche)
;
dorchadas
nm. (gen. dorchadais)
; ;
drtadh
vn. nm.
.: dirt
dotair
nm. (pl. dotairean)
.: doctair
drama
nm. (pl. dramaichean)

dreasa
nf. (pl. dreasaichean)

dreuchd
nf. (pl. dreuchdan)
1) , , ,
2) , ;
3)
droch
adj. ( )
,
an droch-shil
nf.

droch-chainnt
nf.

droch-ndarrach
adj.
; ;
drochaid
nf. (gen. drochaide, pl. drochaidean)

droga
nf. (gen. droga, pl. drogaichean)
1) , ;
2)
druim
nm. (gen. droma, pl. dromannan)
1)
tha pian nam dhruim
2) ,
3) ()

duais
nf. (gen. duaise, pl. duaisean)
1) , ( ,
)
2) , ()
choisinn i duais aig a Mhd
( )
dubh
adj. (comp. duibhe)
1)
2) , dubh-ghorm (-)
3) .-. ,
tha a leisg agus dubh leisg! !
Ddlachd
nf.

duilich
adj. (gen. sg. fem. duilich, duilghe)
1) ( );
2) , ,
3) ;
tha mi duilich ()!
tha sin duilich!
!
duine
nm. (gen. duine, pl. daoine)
1) ,
2)
3) , -,
4)
5) pl. ,
6) pl. , , ,
,
disg
vt. , vi. (vn. dsgadh nm.)
1)
2) ,
3) . nam / nad ... d(h)isg
,
a bheil thu nad dhisg? ?
dn
nm. (gen. din, pl. din, dintean)
1) , ;
2) , ,
3) (,

)
drachd
nf. (pl. drachdan)
1) ; ; ,

2) ,

3) ,
4) ,
5) ,
dusan
nm. (gen. & pl. dusain)

dust
nm.

dthaich
nf. (gen. dthcha, pl. dthchannan)

Cd na Dthcha
(
,
)
e
pron. pers.
1)
2) ,
3) ; , ; ; ; ; ,
(

)
eabar
nm. (gen. eabair)
,
each
nm. (gen. & pl. eich)
,
each dollaid ;

eachdraidh
nf.

eadar
prep.
(.: eadar)
1) ,
2)
3) (+ .) ..., ...; ..., ...
tha e eadar beag agus mr ,

eadaraibh
prep. pron.

. .: eadar, eadar
eadaraibhse
prep. pron. emph.
()
. .: eadar, eadar
eadarainn
prep. pron.


. .: eadar, eadar
eadarainne
prep. pron. emph.
()
. .: eadar, eadar
eadar-dhealaichte
adj.
, ;

eadar-theangaich
vt. (vn. eadar-theanagachadh)
( )
eagal
nm. (gen. & pl. eagail)
;
tha eagal orm / ort /... /
/ ...
cuir eagal orm / ort / ... ( /
/ ...)
air eagal s gu
conj.
; , ,
eaglach
adj.
1) ,
2) ,
eaglais
nf. (gen. eaglaise, pl. eaglaisean)

ealamp
adj.
, ; , (
-. )
ealanta
adj.
1) ;
2) , , ;

tha e ealanta air cluich na poba


()
3) ;
ealantach
nm. (gen. & pl. ealantaich)
; ;
ealantair
nm. (pl. ealantairean)

ealantair litreachais
tha e a cur an re gur e ealantair a tha ann
,
eanchainn
nm. (gen. eanchainne, pl eanchainnean)

1) . ;
2) . , ,
earb
I.
1. vt. , vi. (vn. earbsa(dh) nf.)
1) vi. (, s -.); ,

cha robh iad ag erbsadh s na nbaidhean


aca
2) vt. , (ri -.)
na h-earb thu fhin riutha!
! (. )
2. nf.
II. nf.
.: earba
earba
nf. (gen. earba, earbaichean)
(Capreolus capreolus)
boc-earba
nm.
-
earball
nm. (gen. & pl. earbaill)

c a crathadh earbaill ,

earbsa
nf.
;
earrach
nm. (gen. & pl. earraich)

as t-earrach
asgaidh
adj. (comp. asgaidhe)
1) , , ;

2) ( -.);
(-.); ,
asgaidh gus a dhanamh

easgann
nf. (gen. easgainn, pl. easgannan)
.
eatarra
prep. pron.

. .: eadar, eadar
eatarrasan
prep. pron. emph.
()
. .: eadar, eadar
eibhinn

adj.
, ; ;

eigheachadh
nm. (gen. eigheachaidh, pl. eigheachaidhean)
. ()
iginn
nf. inv.
1) ,
,
bha am bta ann an iginn nuair a chuir amac an sgiobair fios-iginn ,

2) ,
3) ,
air iginn
; -; ;
eile
adj.
(), ( )
chan eil mi ag iarraidh cil eile
, -
eilean
nm. (gen. eilein, pl. eileanan)

eireachdail
adj. (gen. sg. fem. eireachdail, comp.
eireachdaile)
, ; ,
Eireannach
1. nm. (gen. & pl. Eireannaich)

2. adj.

irich
vi. (vn. irigh nf.)
1) ,
2) ,
3) , ; ;
(-.)
d a dhirich dhaibh? ?,
?
is bochd mar a dh'irich dhut
,
eisimpleir
nm. (gen. eisimpleir, pl. eisimpleirean)

mar eisimpleir

ist
I. vt. (vn. isteachd nf.)
(ri -.)
II. interj.

(sg. ist, pl. istibh)


!, !, ()!
elach
adj. (gen. sg. fem. elaiche)
(a air -.)
chan eil sinn fada elach air a chile

elaiche
nm. (gen. elaiche, pl. elaichean)
1) , ;
2) ,
3) / / ;

elas-leighis
nm. (gen. elais-leighis)
,
tha i a foghlam elais-leighis

esan
pron. pers.
. ,
is esan a rinn e
eucoir
nf. (gen. eucorach, d. eucoir, pl. eucoirean)

eug
1. vi. (vn. eugadh)

2. nm. (g. eig)

eun
nm. (gen. & pl. ein)

fbhar
nm. (gen. fbhair, pl. fbharan)
, ,
fbharach
adj. (comp. fbharaiche)
; ;
fabhra
nm. (gen. fabhra, pl. fabhran)
1)
2)
faca
.: faic, faic
facal
nm. (gen. facail, pl. faclan, facail)

facal-iasaid
nm. (gen. facail-iasaid, pl. faclan-iasaid)
;
fa chomhair
prep.

,
fad
nm. (gen. faid)

air fad adv. , ,


fad an l
adv.
,
fada
adj. (comp. faide)
1)
2)
fadalach
adj. (gen. sg. fem. fadalaich, comp. fadalaiche)
;
faide
nf.

fg
vt. (vn. fgail nf.)
,
faic
vt. (vn. faicinn nf.)
.: faic

faiceallach
adj. (gen. sg. fem. faiceallaich, comp.
faiceallaiche)

f(h)ac(inn)
.: faic, faic
faigh
vt. (vn. faighinn nf., faotainn nf.)
.: faigh
1) , ,
2)
faighnich
vt. (vn. faighneachd nf.)
(-.); cc (de
-.)
tha thu an cmhnaidh a faighneachd rudan
-
fileadh
nm. (gen. filidh, pl. filidhean)

fairich
vt. , vi. (vn. faireachdainn nm.)
,
faisg
adj. (comp. faisge)
, , ,

faisg air

adv. phr.
,
falamh
adj. (gen. sg. fem. falaimh, comp. falaimhe)
1) , ,
2) ,
falbh
vi. (vn. falbh nm.)
, ; ,
thug e am baile mr air fhin

fallain
adj. (gen. sg. fem. fallain, comp. fallaine)
1)
2) ,
fallas
nm. (gen. fallais)
,
tha fallas orm /ort /
fireag fhallais
nf. (gen. fireig fallais, pl. fireagan fallais)

falt
nm. (gen. fuilt)

fan
vi. (vn. fantainn)
1) , (ri -.)
2) , ( .
)
faobhar
nm. (gen. faobhair, pl. faobharan)
(), ;
faod
vt. , vi. defec.
1) ( )
2) , ,
:
ma bhios i bragha sa mhadainn faodas tu
bhi n dil gu fs i doil fo fheasgar
, ,

dhfhaodadh gun
, ; , ;
math dhfhaodteadh
, ,

s ann a dhfhaodadh
() ( -.)
ged a tha e follaiseach nach robh seo for gu
litireil, an didh sin s ann a dhfhaodadh sinn a
bhith air creideas a thoirt do phirt dheth
,

,

3)
faodte :
(is) ma(th) dhfhao(i)dte
adv. phr.
, ;
faodar
impers.
( -.)
faodar an cuir ann a sin

. faod
Faoilteach
nm. (gen. Faoiltich)

far
I. prep.
, ,
II. conj.

suidh far a bheil thu! , !


faradh
nm. (gen. faraidh, pl. faraidhean)
;
fs
vi. (vn. fs)
1)
2) ,
mar a bhitheas a' chlann a' fs nas sine
,
fasgadh
nm. (gen. fasgaidh, pl. fasgaidhean)
, ,
fathast
adv.
.: fhathast
feadhainn
nf. (gen. feadhna)
. ; ;
feannag
nf. (gen. feannaige, pl. feannagan)
( Corvus cornix )
fear
nm. (gen. & pl. fir)
; ;
fear-selaidh
nm. (gen. & pl. fir-shelaidh)
1) ;
2) ,
fearg
nf. (gen. feirge)
, ; ()

cuir fearg
vt. (vn. cur fearg nm.)
( ~ orm, ~ ort), ,
(-.) ;
feasgar
nm. (gen. feasgair, pl. feasgaran)

feis
nf. (nom. feis(e), gen. feise)
,
fist
nf. (gen. fiste, pl. fistean)
1) ; ;
2) .: fisteas
fisteas
nm. (gen. fisteis)
(); ;
feith
vi. (vn. feitheamh nm.)
, (air, ri -.)
feil
nf. (gen. fela(dh))
1) ;
2)
feuch
vt. , vi. (vn. feuch(d)ainn nf.)
1) , (ri -. )
2) ; ,
;
feuch an leann a tha seo
3) ; (
)
feuch d na chuireas tu de dh'fhacail ra ris
an liosta ,

4) feuch! !, !
feum
1. nm. (gen. feuma & fim, pl. feumannan)
1) ,
tha feum agam air... / agat air... / /
...
2) ,
d am feum a bhith a bruidhinn?
?
2. def. vb. (
)
1) , (
b fheudar
dhomh)
Am feum mi seinn? ? (.
?)
2) ( -.)
feur

nm. (gen. & pl. feir)

fhathast
adv.
; ,
bidh e fhathast ann, ma dhfhg thu an sin e
,
fiacail
nf. (gen. fiacla, pl. fiaclan)

fiach
I.
1. nm. (gen. feiche, pl. fiachan)
1) , , ,
2) ,
2. adj.
, ;
II. vt. , vi., .: feuch
fiaclair
nm. (pl. fiaclairean)
,
fiadh
nm. (gen. & pl. fidh)

fiadhaich
adj. (gen. fem. sg. fiadhaich, comp. fiadhaiche)
1) ( )
2) . , ,

3) . , ,
, (
, ..)
figh
vt. , vi. (vn. fighe(adh) nf.)
1)
2)
fill
vt. (vn. filleadh nm.)
1) (); ,
( )
2) ; ()
3) ; ;
film
nm. (pl. filmichean)
()
fiodh
nm. (gen. fiodha)
() ,
fiolm
nm. (pl. fiolmaichean)
()
for
adj. (comp. fora, fre)

1) ,
2)
fios
nm. (gen. fiosa)
;
fiosrachadh
nm. (gen. fiosrachaidh, pl. fiosraichidhean)
1) ; ;
2) , ; ,

gus cnuasachadh air smaointean,


fiosraichidhean agus beachdan ,
,

fiosraich
vt. (vn. fiosrachadh nm.)
, ,
(-.)
fitheach
nm. (gen. & pl. fithich)
(Corvus corax)
flathail
adj. (gen. sg. fem. flathail, comp. flathaile)
; ; ,

fliuch
adj. (comp. fliche)
,
flr
nm. (gen. flir, pl. flraichean)

fo
prep. (.: fo)
(+ dat., + .)
( ., -.) ,
fodha
prep. pron.

. .: fo, fo
fodhad
prep. pron.

. .: fo, fo
fodhadsa
prep. pron. emph.
()
. .: fo, fo
fodhaibh
prep. pron.

. .: fo, fo
fodhaibhse

prep. pron. emph.


()
. .: fo, fo
fodhainn
prep. pron.

. .: fo, fo
fodhainne
prep. pron. emph.
()
. .: fo, fo
fodham
prep. pron.

. .: fo, fo
fodhamsa
prep. pron. emph.
()
. .: fo, fo
fodhasan
prep. pron. emph.
()
. .: fo, fo
f(dh)pa
prep. pron.

. .: fo, fo
f(dh)pasan
prep. pron. emph.
()
. .: fo, fo
foghar
nm. (gen. foghair, pl. fogharan,
fogharaichean)

foi(dh)pe
prep. pron.

. .: fo, fo
foi(dh)pese
prep. pron. emph.
()
. .: fo, fo
foirm
nm. (pl. foirmean)
, ,
follaiseach
adj. (comp. follaisich)
, ,
fn
1. nm. / nf. (g. fn, pl. fnaichean)
1) ,
2)

chuir e fn thuice
2. vi. (vn. fnadh & fnaig)
( ) (gu -.)
fnadh
nm.

forc
nf. (gen. forca, pl. forcan & forcaichean)

fosgail
vt. , vi. (vn. fosgladh nm.)
()
fosgailte
adj.
1) ,
2) ,
coinneamh fhosgailte
fraoch
gen. & pl. fraoich)
( Calluna vulgaris )
fras
nf. (gen. froise, pl. frasan)

freagair
vt. , vi. (vn. freagairt nf.)
,
freagair air ais
vi. (vn. freagairt air ais nf.)
, ( );

freagairt
nf. (gen. freagairte, pl. freagairtean)

freagarrach
adj. (comp. freagarraiche)
, ; ()
freagradh
nm. (gen. freagraidh, pl. freagraidhean)

fritheil
vt. (vn.frithealadh nm.)
1) (-. / -. air),

2) , -.
fritheil do
vt. (vn. frithealadh do nm.)
, ( )
sin an dotair a bha a' frithealadh dha
,
fuachd
nm.
,
Fuadach nan Gaidheal

nm.
. (

18 - 19


)
fuadaich
vt. (vn. fuadachadh nm.)
, ; ,

fuaigheil
vt. (vn. fuaigheal nm.)

fuaim
nf. (gen. fuaime, pl. fuaimean)
1)
2)
fuar
adj. (comp.fuaire)

fuaradair
nm. (pl. fuaradairean)

fuath
nf. (gen. fuatha, pl. fuathan)
,
fuiling
vt. (vn. fulang nm.)
1)
2) ,
chan fhuiling mi iad faisg orm

3) (o -.); ,

fuiltean
nm. (gen. fuiltein, pl. fuilteanan)
,
fuin
vt. (vn. fuine nf.)
,
fuirich
vi. (vn. fuireach nm.)
1) , (-.)
2) (-. ri)
fuirich ort /

3) (-.) (+ an)
furasta
adj. (gen. sg. fem. furasta, comp. fasa)
,
furm
nm. (gen. fuirm, pl. fuirm, fuirmean)

, ,
gabh
1. vt. (vn. gabhail nm.)
1) ; ,
an do ghabh thu an tabhartas?
?
gabh mo leisgeul (.
)
2)
ghabh na saighdearan e
3)
gabhaidh an talla tr cheud duine
300
3) ( ); ;
(gu , dhionnsaigh -.)
ghabh iad chon na sabaid

4) ; ()
ghabh sinn an cnatan
5) (); ()
gabh cupan t
6) , ,
ghabh iad chun a mhonaidh

ghabh i an rathad, ghabh i roimhpe

ghabh e san nibhidh

7) (, )
gabh ran! -!
8) ,
cha ghabh sin a dhanamh

tha an mhainn cho teth s a ghabhas



9) (
,
:)
gabh ite ,
gabh cead de ,
gabh comhairle ) ,
; )
ghabh e eagal
gabh truas de chuideigin / ri cuideigin
/ ( -.)
gabh air
vt. , vi. (vn. gabhail air nm.)
1) ;
gabh air / oirre! ! / ; !
bha iad a gabhail air le slatan

2) () ,
3) (, )

na gabh ort
gabh ort (fhin)
vb. phr. (vn. gabhail ort (fhin) nm.)
,
ghabh e ghdarras air fhin

gabh a-steach
vt. (vn. gabhail a-steach nm.)
,
gabh gnotach ri rudeigin
-., .;
gabh ri
vt. (vn. gabhail ri nm.)
1) ,
2) , ,
ghabh iad ris an t-suidheachadh r

3) ,
gabhar ris gum bi obair anns an rainn seo a
leantainn ,

gbhadh
nm. (gen. gbhaidh, pl. gbhaidhean)
1) , (, cunnart)
ann an gbhadh
2) ,
gbhaidh
adj.
;
gabhail
nm. / nf. (gen. gabhalach, pl. gabhalaichean)
1) (, );
(, )
2) (, )
3) (, ),
()
4) ()
5) ,
thug an t-uachdaran seachad tuathanas air
gabhail
6) ; ; .
chuir thu s mo ghabhail mi )
; )

7) ();
d sersa gabhail a fhuair sibh?
?
gabhal
.: gobhal
gabhaltach
adj. (comp. gabhaltaiche)
1) ,

a bheil e gabhaltach? ?
2)
tinneasan gabhaltach

gabhaltas
nm. (gen. gabhaltais)
1)
2)
gabhaltachd
nf. (pl. gabhaltachdan)
. ;
gach
adj.
, ,
leis gach deagh dhrachd

gach aon
emph.
;
bha an t-uisge ann gach aon l

gach uile
emph.

bidh i an ss annam mu gach uile n

gach cuid
, ..., ...
thoir dhomh gach cuid sicar is salann
,
gad
I. nm. (gen. goid, pl. gadan)
1)
2) ; ,
II. conj., .: ged
gadaiche
nm. (gen. gadaiche, pl. gadaichean)
1) ,
2)
gagach
adj.

gagachd
nf. inv.
;
gagaire
nm. (gen. gagaire, pl. gagairean)

Gidheal
nm. (gen. & pl. Gaidheil)
1) ; ( )
2) ,
( ,

, -

3) . , -
( )
Gidhealach
adj.
1)
2) (
)
Gidhealtachd
nf.
1) ., .: a Ghidhealtachd
2) (,
-, ..
, )
Gidhlig
nf. (gen. Gidhlig(e))

cuir Gidhlig air Beurla

bruidhinn Gidhlig / sa Ghidhlig / anns a
Ghidhlig -
Comunn na Gidhlig

luchd na Gidhlig ,

is e facal gidhlig a th ann

Gidhlig Albannach
nf. (gen. Gidhlig Albannaich)
(
)
Gidhlig ireannach
nf. (gen. Gidhlig ireannaich)
(
)
Gidhlig na h-Alba(nn)
nf.
.: Gidhlig Albannach
Gidhlig na h-ireann
nf.
.: Gidhlig ireannach
gail
vi. (vn. gail nm.)
.: guil
gailbheach
adj.
( ), ( );

gailearaidh
nm. (gen. gaileiridh, pl. gailearaidhean)
()

bu chir tadhal air gailearaidhean



gailleann
nf. (gen. gaillinn, pl. gailleannan)
;
gaileiridh
.: gailearaidh
gainmheach
nf. (gen. gainmhich(e))

gainmheach an fhsaich
pipear-gainmhich
nm.
,
gainmheil
adj.
;
gainne(ad)
nf. inv.
, ;
gir
I. vi. (vn. gireachdainn nf.)

II. nm. (gen. gir, pl. girean)


; ; ,
gairbhe
nf. inv.
1) , ;
2) , ;

3)
4) , ; ;

gairbhead
nm. (gen. gairbheid)
.: gairbhe
girdeachas
nm. (gen. & pl. girdeachais)
; ;
dan girdeachas
vb. phr.
(ri -.)
girdean
nm. (gen. girdein, pl. girdeanan)
1) ( )
bha an leanabh aice na girdeanan

girdeanan paisgte
bha e na sheasamh agus na girdeanan aige
paisgte ,
air girdeanan a chile
adv. phr.

bha iad a coiseachd air girdeanan a chile


,
2) , ()
gire
nm. / nf. inv.

c a tha a danamh gire? ?


gireachdainn
nf. inv.
1) ()
2)
gairge
nf. inv.
1) ,
2) ,
gairm
1. nf. (gen. gairme, pl. gairmean,
gairmeannan)
1) , ()
2) ()
3) , , ()
4) (. gairm coilich)
5) , ;
gairm-chogaidh
6) ;
2. vi. (vn. gairm nf.)
1)
gairm ri chile
2)
3) ,
cuideigin a ghairm air ainm -.

4) ; ,
ghairm iad oirre sin a dhanamh

5) ()
gairm cogadh
gairmeach
adj.
.
an tuseal gairmeach
girnealair
nm. (gen. girnealair, pl. girnealairean)

girnealaireachd
nf. inv.

gaiseadh
nm. (gen. gaisidh )
( ;
)
tha an gaiseadh anns a bhuntta

gaiseadh buntta
nm. (gen. gaisidh buntta)
.: gaiseadh
gaisge
nf. inv.
, , , ;

gaisgeach
nm. (gen. & pl. gaisgich)
1)
2)
gaisgeach na cruinne
nm. (gen. & pl. gaisgich na cruinne)
bha gaisgeach na cruinne an-uiridh san treas
ite
gaisgeachd
nf. inv.
.: gaisge
gaisgeil
adj. (comp. gaisgeile)
, ;
gal
nm. (gen. gail)
.: gul
galan
nm. (gen. galain, pl. galanan)
( )
galar
nm. (gen. galair, pl. galaran)
, , ,
is trom an galar an gaol
( )
Gall
nm. (gen. & pl. Goill)
1) . ,
2) , (
)
tr nan Gall
(
)
galla
nf. (gen. galla, pl. gallachan)
1) ;
bha iad aig saobhaidh mada-ruaidh agus
fhuair iad an c, a ghalla is na cuileanan
, ,

2) . ,
cr na galla! !
taigh na galla dhaibh! !;
!; ...!
gallan
nm. (gen. gallain, pl. gallain & gallanan)

,
.: clach sheasaimh
Gallda
adj.
(
)
air a Mhachair Ghallda

Beurla Ghallda
nf. (gen. Beurla Gallda)
( : , ;
; . (Lowland) Scots,
Lallans)
gmag
nf. (gen. gmaig, pl. gmagan)
.
gamhainn
nm. (gen. & pl. gamhna & gaimhne)
1) -
2)
gamhlas
nm. (gen. gamhlais)
, , ; ,

gamhlasach
adj.
, ; ,

gann
adj.
, ;
bha airgead gann air a mhos sin

brr gann
is gann
; ; ; -; ,
is gann a rinn sinn a-mach d a bha e ag rdh
,
is gann a ch thu a leithid
,
gnrachadh
nm. (gen. gnrachaidh)
. ;
gaoid
nf. (gen. gaoide, pl. gaoidean)
, ;
gun ghaoid gun ghalar

gaoir
nf. (gen. gaoire, pl. gaoirean)
1) ( ),
2) ,

cuir gaoir air


phr. vb.
(-.)
gaoisid
nf. (gen gaoiside)
1) , ( );
()
2)
gaol
nm. (gen. gaoil)

gaol na h-ige
mo chiad ghaol
tha i ann an gaol
tha gaol gam ort
thug mi mo ghaol dhut s mi g
,
a ghaoil
, ; ,
()
gaolach
adj. (comp. gaolaiche)
1) , ,
2) , ;
gaosaid
nf., .: gaoisid
gaoth
nf. (gen. gaoithe, pl. gaothan & gaoithean)
1)
tha gaoth ann /
a ghaoth an iar
an n a thig leis a ghaoith, falbhaidh e leis an
uisge ,
(;
)
2) . ,

gaothach
adj. (comp. gaothaiche)
1)
tha e gaothach an diugh
2) . ( )
gaothar
adj.
.: gaothach
gaotharan
nm. (gen. gaotharain, pl. gaotharanan)
,
gaotharan teasachaidh

garbh
1. adj. (comp. gairbhe)

1) , ; ,

stuth garbh
2) ; ,
allt garbh
oidhche gharbh /
tr gharbh
3) , ,
4) ; ; ; ;

2. adv.
,
grradh
nm. (gen. grraidh, pl. grraidhean)

gas
nf. (gen. gaise, pl. gasan)

gasan traoghaidh
ge
conj.
. , ,
ge b e
, , ; ,
...; ...; ...
ge b e c a dhinnis e dhut, chan eil e for
, ,
ge b e cuin a rinig iad...
...
ge b e mar a bhios an t-sian, cuir do shol
anns a Mhrt ,
()
gadh
nm. / nf. (gen. & pl. geidh)
;
geal
adj. (comp. gile)

gama
nm. (pl. gamachan)

geamhradh
nm. (gen. geamhraidh, pl. geamhraidhean)

gerd
nm. (gen. geird, pl. gerdan & geird)
;
gerr
vt. (vn. gearradh nm.)
,
Gearran
nm. (gen. Gearrain)

geata
nm. (pl. geataichean)
;
ged
conj. (. gad)
, ,
cha do sguir i den obair ged a bha i claoidhte
,

ch mi e cho math s ged a b ann an-d a bh
ann ,

geug
nf. (gen. gige, pl. geugan)
,
geur
adj. (comp. gire)

gheibh
.: faigh, faigh
Giblean
nm. (gen. Giblein)

gille
nm. (pl. gillean)
;
giorrachadh
nm. (gen. giorrachaidh, pl. giorrachaidhean)

giorrachaidhean agus bunan \


[\]
gilain
vt. (vn. gilan nm.)
1) , ; , ,

2) , ( -.)
3) , (-.)
glac
I. vt. (vn. glacadh nm.)
1) ,
2) ,
3) . ;
II. nf. (gen. glaice, pl. glacan)
1) ( )
2)
glainne
nf. (gen. glainne, pl. glainneachan &
glainnichean)
1)
2) pl.
glais
vt. (vn. glasadh )
( )

glan
1. vt. (vn. glanadh nm.)
,
2. adj. (comp. glaine)
1) ;
tubhailte ghlan
feumar uisge glan a chleachdadh airson gach
neach-cloinne

2) , , ;

glaodh
1. vi. (vn. glaodhach nm.)
, ;
2. nm. (gen. glaoidh, pl. glaoidhean)

glas
I. nf. (gen. glaise, pl. glasan)

II. adj.
1)
2)
gl
adv.
(+ .)
,
gleann
nm. (gen. glinn, pl. gleanntan & glinn)
, ;
glidh
vt. (vn. glidheadh nm.)
,
gleoc
nm. (gen. gleoca, pl. gleocaichean)
(, , )
tha an gleoc air dheireadh an-drsta

glic
adj. (comp. glice)
1) , ;
2)
3) , ,

gluais
vt. , vi. (vn. gluasad nm.)
1) (), ()
2) (), (),
gnth
nm. (gen. gntha, pl. gnthan(nan))
1) ; , ;

2) .
gnth(a)s

nm. (gen. gnthais)


.: gnth
gnth-cheannaiche
nm. (pl. gnth-cheannaichean)
; ;
gnomh
nm. (gen. gnomha, pl. gnomhan)
1) , ,
fear gnomha
nm.
//,
2) , , ,
gnomh bodhaig ()
3) .
gnomhas
nm. (gen. gnomhas, pl. gnomhasan)
. ( -.); ;

gob
nm. (gen. & pl. guib)
1)
2) ; ,
3) . ,
gobhal
nm. (nom. gobhal & gabhal, gen. gobhail &
goibhle, pl. goibhlean)
1) , ; (
); ()
gobhal san rathad
gobhal-gleusaidh
gobhal baidhsagail ()
2) .
gobhal briogais
(),
goid
1. vt. (vn. goid nf.)
,
2. nf. (gen. goide)
1) (),
2)
goil
vt. , vi. (vn. goil nf.)
; ,
goireas
nm. (gen. goireis, pl. goireasan)
1) , ,
2) (. pl. ) ; (.
); ,

goireasan clasruim
( )
goireasan cur-seachad

3) (.. pl. ) , ,
tha goireasan gu ler aig a chlub shisealta


4) pl. na goireasan ,
( )
goireasach
adj. (comp. goireasaich)
,
goirid
adj. (comp. giorra)
1) ,
tha na lithean a fs goirid

2) , , ( )
goirt
adj. (comp. goirte)
1) ,
2) ; ; (
)
3) . , , ;
,
mhghar goirt
grach
adj. (comp. graiche)
1) , ,
2) , , ;

gorm
adj. (comp. guirme)
1)
2)
3)
grdh
nm. (gen. gridh)

grdhach
adj. (comp. grdhaiche)
, ,
s e balach beag gl ghrdhach a tha ann

nighean ghrdhach
greadhnach
adj.
; ,

greim
.: grim
grim
nm. (gen. greime, pl. greimeannan)
1) ; ;
2) ()
grim bdh ()

3)
greis
nf. (gen. greise, pl. greisean)
;

grian
nf. (gen. grine, pl. grianan)

beum-grine
nm.
.
irigh na grine
nf.

gabh a ghrian
vi.
;
laighe na grine
nm. / nf.
,
grianach
adj. (gen. fem. sg. grianaich, comp. grianaiche)

tha e grianach an diugh


grinneal
nm. (gen. grinneil)
, ;
grod
adj. (gen. fem. sg. grod, comp. groda)
1) , ;
2) . ;
gruamach
adj. (comp. gruamaiche)
1) , , ;
;
aghaidh ghruamach
2) ;
3) , ; ;
,
gu
I. prep. ( gus
;
gun, chun, thun; .
.: gu)
1) , ; , (
)
thug mi clobadh is fhreagair mo chas bhon
ghlin chun an adhbrainn ,

2) , ( )
cha do thachair e chun a seo

3) , , (+ vn.)

4) , -.
-.
tha sinn gu falbh

bha e gus a mhn a chall ag isteachd riutha


,
II. ptcl.

:
mr gu mr ,
math gu math ;
III.
1. prep. (. gus)
(+ dat.)
, ( )
2. conj. ( : gus an, gus am, gus
nach)
(); , ()
cm e gus nach bi feum agad air
,

IV. conj.

.: gun, I.
gual
nm. (gen. & pl. guail)
1)
2)
guala(i)nn
nf. (gen. gualainn, guailne, pl. guailnean,
guaillean)
1)
2) ( )
gual-fiodha
nm. (gen. guail-fhiodha)

guanach
adj.
1) , ,
,
2) ;
gu dearbh
adv.
, , ,

guil
vi. (vn. gul nm.)
, ;
gul
nm. (gen. guil)
, ();
gu lir
adv.

, ; (
) , ,
chaidh an t-arm gu lir an ss

gum
.: gun, I.
gn
nm. (gen. gin, pl. gintean)
();
(. gown)
gn-oidhche
gun
I. conj. ( : gum ( b, f, m, p);
gu; nach; gur, guma ( is))

tha mi toilichte gun tinig sibh ,

II. prep.
(+ ., d, n, t)
,
gun a bhith
conj.

dhiarr e orm gun a bhith m-mhodail
, (
)
II. prep.
.: gu I.
gunna
nm. (pl. gunnachan)

gus
I. conj. ( : gus an, gus am, gus
nach)
1) ; , ; ,
2)
II. prep.
.: gu I.; gu III.
gus an
.: gus I.; gu III.
gus am
.: gus I.; gu III.
gus nach
.: gus I.; gu III.
guth
nm. (gen. gutha, pl. guthan)

i
pron. pers.
1)
2) ;

3) ; , ; ; ; ; ,
(

)
iad
pron. pers.
1)
2) ;
iadsan
pron. pers. emph.
1) ()
2) () ; ()
iall
nf. (gen. ille, pl. iall(t)an)
1) ,
2) ,
iarann
nm. (gen. iarainn, pl. iarannan)

iarr
vt. (vn. iarraidh nm.)
1) (air -.)
2) (air -.);
bha i ag iarraidh reiteag

bi ag iarraidh
vt.

iasad
nm. (gen. iasaid, pl. iasadan)
-.

air iasad
adv.

iasg
nm. (gen. & pl. isg)

iasgaich
vt. , vi. (vn. iasgach nm.)
,
iasgair
nm. (pl. iasgairean nm.)
,
idir
adv.
, (), (),
()
cha deach e idir ann

m
nm. (gen. ime)
()

inneal
nm. (gen. inneil, pl. innealan)
,
innis
vt. (vn. innse nf.)
, (do -.)
innte
prep. pron.

. .: an, III.; an
inntese
prep. pron. emph.
()
. .: an, III.; an
inntinneach
adj. (gen. sg. fem.inntinnich, comp.
inntinniche)
, ,

s e bun-bheachd inntinneach a tha sin



iolaire
nf. (gen. iolaire, pl. iolairean)

iomair
I. vi. (vn. iomramh nm.)
1) ()
2) ( -.),
( )
II. vi. (vn. iomairt nf.)
;
iomadh
nm. (+ sub. sg.)

iomlaid
nf. (gen. iomlaide)
, ; ,
iomradh
nm. (gen. iomraidh, pl. iomraidhean)

dan iomradh air


vb. phr. (vn. danamh iomraidh air)

thoir iomradh air


vb. phr. (vn. toirt iomraidh air)

ionaltair
vt. , vi. (vn. ionaltradh nm.)
(), ()
ionaltraich
vt. , vi. (vn ionaltradh nm.)
(), ()
iongantach

adj. (gen. sg. fem. iongantaich, comp.


iongantaiche)
, ,

iongantas
nm. (gen. iongatais, pl. iongantasan)
1) ,
gabh iongantas
vi. (vn. gabhail iongantas nm.)
//-.
2) , ;
iongantasan na cruinne-c
iongnadh
nm. (gen. iongnaidh, pl. iongnaidhean)
, ;
is iongnadh leam / leat ... /
...
cuir iongnadh
(vn. cur iongnadh nm.)
(orm / ort ... / ...)
ionnsaich
vt (vn. ionnsachadh nm.)
, (-.); (-.)
ionnsaigh
nf. (pl. ionnsaighean)
1) ,
2) ; , ;

a dhionnsaigh
prep.
,
ionnsramaid
nf. (gen. ionnsramaide, pl. ionnsramaidean)
,
osal
adj. (gen. sg. fem. osail, pl. comp. sle)
,
iosgaid
nf. (pl. iosgaidean)
,
iris
nf. (gen. irise, pl. irisean)
;
is
conj.
(
)
ise
pron. pers. emph.
;
isean
nm. (gen. isein, pl. iseanan)
1) ;

2)
isean cait
3) droch isean
sleachadh
nm. (gen. sleachaidh)
1) ,
2) . ( , )
2) ;
4)
slich
vt. , vi. (vn. sleachadh nm.)
1) (); ,

2) . ,
3) , ; ;
4) ,
isneach
nf. (gen. isnich(e), pl. isnichean)

ist(ibh)!
interj.
(sg. ist, pl. istibh)
!, !, ()!
ite
nf. (gen. ite, pl. itean)
1) ;
2) (, )
itealaich
vi. (vn. itealaich nf.)
;
itealan
nm. (gen. & pl. itealain)
;
ith
vt. (vn. ithe)
, :
iubhar
nm. (gen. iubhair, pl. iubharan)
,
iuchair
nf. (gen. iuchrach, pl. iuchraichean)

Iuchar
nm. (gen. Iuchair)

L na Sbaid
nm.
1)
2) .
l
nm. (nom. l, ltha, gen. l, ltha, pl. lithean,
lathachan, lathaichean)

lithean-saora
nm. pl.
;
ladarna
adj.
, ; ; ,

lag
I. adj. (comp. laige)
, ;
II. nm. / nf. . (gen. laig, luig, pl. lagan)
1) ,
2) , ,
3) , ,
lagh
nm. (gen. lagha, pl. laghanan)

fear-lagha
nm.
1)
2) , ;
laghach
adj.
( ) , , ,
;
lidir
adj. (gen. sg. fem. lidire, comp. lidire, treasa)
,

Laideann
nf. (gen. Laidinne)
,
Laidinneach
adj.

laigh
vi. (vn. laighe nm. / nf.)
,
litheil
adj.
;
lmh
nf. (gen. limhe, pl. lmhan)
1) ()
2) ,
lmh-fhailean
nm. (gen. lmh-fhailein, pl. lmh-fhaileanan)

lampa
nm. / nf. . (gen. lampa, pl. lampaichean)
,
ln
1. adj. (comp. line)

1) ,
2) ( ): ,
tha sinn ln-chinnteach

2. nm. (gen. lin, pl. lin)


; (-.)
ln-mara
nm. (gen. & pl. lin-mhara)
;
ln-spin
nm. (gen. & pl. lin-spin)
( -.)
laogh
nm. (gen. & pl. laoigh)
;
lr
nm. (gen. & pl. lir)

ltha
.: l
lthair
nf. (gen. lthaire)

an lthair
1) -.
2) ,
bha mi elach air na bha an lthair
, ()
le
prep. (
leis; . . le)
(+ dat.)
1) , , (
)
le chile
2) , (

)
chaidh a mharbhadh le peilear

3) ;


4)
is leamsa an gleann (
)
5)
, ,
-.)
is toigh leam e
is duilich leam e ) ; )
,
6) , , ( )

leis (a) sin


adv. phr.
,
le bhith
prep.
, ,
leabhar
nm. (gen. leabhair, pl. leabhrachan)
,
leabharlann
nm. (gen. & pl. leabharlainn)

leam
prep. pron.
()
. .: le, le
leamsa
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: le, le
leanabh
nm. (gen. leanaibh, pl. leanaibh, leanabhan)
, ,
leannan
nm. (gen. leannain, pl. leannanan)

leabaidh
nf. (gen. leapa, pl. leapannan)
,
leac
nf. (gen. lice, pl. leacan)
1) ,
2) , , ,
leag
vt. (vn. leagail nm.)
1) ,
2) ,
3) ,
4) ; ()
leat
prep.
;
. .: le, le
leatha
prep. pron.
;
. .: le, le
leathad
nm. (gen. leathaid & leothaid, pl. leathaidean
& leidean)
(, ), ,
leathad cas

tha leidean casa agus boglaichean air an tslighe



leathan
adj. (gen. sg. fem. leathain, comp. leatha)

leatsa
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: le, le
leathase
prep. pron. emph.
;
. .: le, le
leibh
prep. pron.
;
. .: le, le
leibhse
prep. pron. emph.
;
. .: le, le
leig (le)
vt. (vn. leigeil (le))
, ;
chaidh leigeil leotha fuireach air an cois
anmoch

line
nf. (pl. lintean)
,
leinn
prep. pron.
;
. .: le, le
leinne
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: le, le
leis
prep. pron.
;
. .: le, le
leisg
adj. (comp. leisge)
1)
2) ; ;
(-.)
leisgeul
nm. (gen. leisgeil, pl. leisgeulan)
1)
2) ,
leis-san

prep.
() ; ()
. .: le, le
lith
1. nf. (gen. lithe, pl. lithean)
.
2. adj.
.: liath, 2.
leitir
nf. (gen. leitire, pl. leitirean)

Ledasach
1. nm. (gen.& pl. Ledasaich)
;

2. adj.

leithid
nf. (gen. leithide, pl. leithidean)
1) -. ; ;
2) -.
an leithid seo de
,
tha cir aig an leithid seo de theacsaichean a
bhith goirid

a leithid sin de
,
is ann s a leithid sin de dhighean obrach a
chruthaicheas sgoiltean suidhichidhean
freagarrach foghlaim

()
an leithidean sin de
,
thtar a gabhail ris cheana anns an
fharsaingeachd gu bheil feum air an leithidean
sin de ghoireasan
(
)
leithid de
, ; () , ()
ler
nf. inv.
, ;

fhuair mi mo ler de dhrain a-raoir


,
, ,

gu ler
adv.
, ;

leotha
prep. pron.
;
. .: le, le
leothasan
prep. pron. emph.
() ; ()
. .: le, le
leth
nm. (pl. lethean)

air leth
1. adj.
,
duine air leth
2. adv.
1) , ;
2) ,
s leth
prep. phr.
(+ gen.)
,
cuir s leth
vt. (vn. cur s leth nm.)
1)
2) (-.); (-.)
gu leth
adv.

lethbhreac
nm. (gen. & pl. lethbhric)
1)
2) , ;
leth-uair
nf.

leud
nm. (gen. leid)

leugh
vt. (vn. leughadh nm.)
(-. ri)
leum
1. vi. (vn. leum nm.)
,
2. vt. (vn. leum nm.)
,
3. nm.
, ,
liath
1. vt. , vi. (vn. liathadh nm.)
,
2. adj. (comp. lithe)

1) ,
2) ,
lighiche
nm. (pl. lighichean)
,
linn
nf. (gen. linn, pl. linntean)
,
lon
I. vt. (vn. lonadh nm.)
,
II. nm. (gen. ln, pl. ln, lontan)
1)
2)
3) . (Linum usitatissimum)
4) .
lon-olann
nf. (gen. lon-olainn)
,
liosta
nf. (gen. liosta, pl. liostaichean)
,
lite
nf. inv.
()
litir
nf. (gen. litreach, d. litir, pl. litrichean)
1)
2)
lom
1. vt. (vn. lomadh nm.)
1)
2) ;
3) ; ()
4) , ()
2. adj. (comp. luime)
1) ,
2)
3) , ,
loch
nm. (gen. locha, pl. lochan)
1) ,
2)
loisg
1. vi. (vn. losgadh nm.)
, ,
2. vt. (vn. losgadh nm.)
,
bidh sinn a losgadh mu ochd tunna sa
bhliadhna

long
nf. (gen. luinge, pl. longan & luing)

;
lorg
1. nf. (gen. luirge, pl. lorgan)
1)
2) , (-.)
mar as trice chan fhaighear lorg idir an diugh
air togalaichean le ballachan fil


2. vt. (vn. lorg, lorgadh)
1) , ;
2) , ( )
luath
adj. (comp. luaithe)
,
luch
nf. (gen. lucha, pl. luchan)

luchd
I. nm. (gen. luchda, pl. luchdan)
; ;
II. nm. inv.
(pl. neach, fear)
luideag
nf. (gen. luideig, pl. luideagan)
, ; ()
Lnasdal
nm. (gen. Lnasdail)
(an Lnasdal)

Lnastal
nm. (gen. Lnastail)

lus crnaid
nm. (pl. lusan crnaid)
.: crnaid
ma
conj.
(neg. mur(a))
()
leig d anail ma tha thu sgth ,
()
cha tig mi ma bhios Anndra ann ,
()
cha tid mise mura bheil thusa air a shon
, (. mur eil
= mura bheil)
din an doras, mas e ,
(mas e = ma is e)
. .: ma-t
mb
vt. (vn. mbadh nm.)
1) ; ,

2) ;
mbadh
nm. (gen. mbaidh)
1) ; ()
2) ; ()
mac
nm. (gen. & pl. mic)
1)
tha dithis mhac aca
am mac strdhail / struidheil
2) (
,
)
MacAonghais - ( )
Mac an Tilleir
a mhic an donais!
, !, !, !
(. !)
macanta
adj.
1) , ; ,
2)
mach
.: a-mach
machair(e)
nm. / nf. (gen. machrach, pl. machraichean)
1) ; ;
air a Mhachair Ghallda

2) ( ,
,
,
)
machlag
nf. (gen. machlaig, pl. machlagan)
.
mac-meanmna
nm. (gen. mic-meanmna)
;

tro Dhrma faodar gnomhan togarrach agus


beothachail a chur air chois gus am macmeanmna a ghluasad

,

mac-meanmnach
adj.
1) ; ;
2) ;
mac-samhail
nm. (gen. & pl. mic-samhail)
1) ;

2) , ;
3) -. ; -.

mac-talla
nm. (gen. & pl. mic-talla)
,
madadh
nm. (gen. madaidh, pl. madaidhean)
1)
2) (. madadh-ruadh)
cho carach ris a mhadadh-ruadh
()
3) (. madadh-allaidh)
madainn
nf. (gen. maidne, pl. maidnean)

aithris na maidne
bha uisge ann air a mhadainn
,
rugadh i sa mhadainn an-diugh / an-d
/
tr uairean sa mhadainn
Migh
nm.

maighistir-sgoile
nm. (pl. maighistirean-sgoile)
,
mair
vi. (vn. mairsinn nm.)
1)
2) ,
malairt
nf.
() ,
neach-malairt
nm. (pl. luchd-malairt)
() ;
mall
adj. (comp. maille)
,
manach
nm. (gen. & pl. manaich)

mar
prep.
(), (-. / -.)
mar seo
adv.
() ,
mar sin
adv.
() ,

mar th
adv.

marbh
vt. (vn. marbhadh)
,
Mrt
nm.

mas
ma + is
mas e do thoil e
sg., .
mas e ur toil e
pl., .
ma-t
adv.
(. ma-th)
, ;
tha an doras fosgailte, uin e ma-t!
, !
math
adj. (gen. sg. fem. maithe, comp. fherr)

gu math
adv.
1)
2)
ma-th
adv.
ceart, ma th! , !; , !
.: ma-t
mthair
nf. (gen. mthar, pl. mthraichean)
;
meadhan
nm. (gen. meadhain, pl. meadhanan)
,
meadhan-l
nm.

meadhan-oidhche
nm.

meadrachd
nf. (pl. meadrachdan)
, , ( ,
)
meal
vt. (vn. mealtainn nm.)
; , ,
(-. )
Meal do naidheachd!

!; !
Mealaibh ur naidheachd!
!; !
meall
I. vt. (vn. mealladh nm.)
1)
mheall thu mi
2) , ,
II. nm. (gen. mill, pl. meallan)
,
mearachd
nf. (pl. mearachdan)
,
meatair
nm. (pl. meatairean)
( )
minn
nf. (gen. minne, pl. minnean)
;
mirleach
nm. (gen. & pl. mirlich)
;
meud
nm.
;
meudaich
vi. (vn. meudachadh nm.)
,
meur
nm. (gen. meir, pl. meir, meirean)
( )
miann
nm. (pl. mianntan)
; ;
miannaich
vt. (vn. miannachadh nm.)
, ;
m-chilear
adj. (comp. m-chileire)
; ,
mil
nf. (gen. meala, pl. mealan)

mle
nf. ( pl. mltean)
1)
2)
mlsead
nm. (gen. mlseid)
,
mlseag
nf. (gen. mlseige, pl. mlseagan)

mlsean
nm. (gen. mlsein, pl. mlseanan)
(),
mlsich
vt. (vn. mlseachadh n?.)
,
m-mhodhail
adj. (gen. sg. fem. m-mhodhail, pl. mmhodhaile)
, ; ;

mnich
vt. (vn. mneachadh nm.)
; , (-.
do)
ministear
nm. (gen. ministeir, pl. ministearan)
( )
cha robh am ministear ag iarraidh a dhol anull ach bhiodh e a smuaineachadh gu robh e
dleasail dha a dhanamh
, ,

mionaid
nf. (gen. mionaide, pl. mionaidean)

mos
nm. (gen. mosa, pl. mosan)
( )
miotag
nf. (gen. miotaig(e), pl. miotagan)

mr
nm. (gen. mre, pl. mrean)
;
dhith e a h-uile mr (.
)
misg
nf. (gen. misge)
1) ,
air mhisg

cuir air mhisg



2) . ; ;
misg chatha
misneach
nf. (gen. misnich)
1) , , ; ,

2) ;
misneachadh
nm. (gen. misneachaidh)

1) ;
()
2) , ,
dan misneachadh air
vb. phr. (vn. danamh misneachaidh air nm.)
, ; (
-.)
misneachail
adj.
1) ,
2) / ;
,
3) ;
misneachd
nf. inv.
.: misneach
misnich
vt. (vn. misneachadh nm.)
1) , ;
2) , ,
miste
adj.
(. misde)
,
cha mhiste sibh e

cha bhu mhiste mi pinnt

mithich
1. nf. inv.
( -.);

2. adj.
; ;
mn
gen. sg. nf., .: bean
mnatha
gen. sg. nf., .: bean
mnathan
nom. pl. nf., .: bean
mo
adj. poss.
, ,
mathair
m
adj. comp., mr
moch
1. adj.

anns a mhoch-mhadainn
2. adv.

moch sa mhadainn

bho mhoch gu dubh


adv. phr.

md
nm. (gen. mid, pl. mdan)
1) ; ;
2) , ,
3) (
)
modh
nm. (pl. modhan)
.
modhail
adj. (gen. sg. fem. modhail, comp. modhaile)
, ,
mine
nf. (gen. mna)

mire
adj. gen. sg. fem., .: mr
minteach
nf. (gen. mintiche, pl. mintichean)
1) , ,
2) ,
monadh
nm. (gen. monaidh, pl. monaidhean)
1) ,
2)
3)
mr
adj. (gen. sg. fem. mire, comp. motha & m)
, , ,

mran
nm. (gen. mrain)
(-.), ,

mr-rathad
nm. (gen. mr-rathaid, pl. mr-ridean)
, , ,

motha
adj. comp., .: mr
mu
1. adv.
1) ;
2)
2. prep.
(+ dat.; .: mu)
1)
2) , ;
mu dheireadh
1. adj.

1)
din de ghainmhich, de ghrinneal, de
chlachan agus de dhulbhagan a chaidh fhgail
aig m an eigheachaidh mu dheireadh
, , ,

2) ,
2. adv.
1) (. mu dheireadh thall)
2) , ,
mu dheidhinn
prep.
, ;
muin
nf. inv.
1) ()
2) , ,
air muin
prep. phr.
1)
rach air muin
(+gen.)
1) -.
2) (. )
faigh muin
vb.
,
muir
nf. (gen. mara, pl. marannan)

muladach
adj. (gen. sg. fem. muladaich, comp.
muladaiche)
, ; ,
mullach
nm. (gen. mullaich, pl. mullaichean)
1) , ,
2)
3)
mun
conj.
.: mus
mur
conj.

.: ma
mus
mus, mun, mum
1) ; , ; ,
mus / mun tig an geamhradh

2) ; ; ,
(-.)

mu thimcheall
prep. phr.
(+ gen.)
;
na
I. neg. ptcl.
(+ )
na bi grach! !; !
II. interr. ptcl.
(= an do;
)
na chm e air ais sibh? ?
III. conj.

bidh a' chlann sin nas fhaide gun tiseachadh


air leughadh 's air sgrobhadh, anns a'
chumantas, na feadhainn a tha fileanta sa
Ghidhlig
, ,
-
IV. pron. rel.
1) , ; , ; ,
thug mi dha na bha agam de bhiadh
,
2) ( ,
: nas (na + is) )
tha am fear seo nas m

bha an trana na bfhaide

V. def. art. pl.


. an, I.
vi. prep. pron.
.: an, III.
nbaidh
nm. (gen. nbaidh, pl. nbaidhean)

nbaidheachd
nf. (pl. nbaidheachdan)
; () ,
nbaidheil
adj.

nach
1. neg. interr. ptcl.
nach do rinn thu e? ?
2. neg. rel. pron.
am fear nach till ,

an l air nach till ,

cha chaoidh duine an rud nach fhaic e


,
()
3. neg. conj.
a chionn s nach eil stailc ann \
[\]
ged nach robh e tinn
air dhigh s nach bithinn m-mhodhail

nad
prep. + adj. poss.
,
. .: an, III.; an
ndar
nm. (gen. ndair)
1)
maise ndair
2) ,
ndarra(ch)
adj.
1) ,
gas ndarra
2) , ;
meudachadh ndarrach
naidheachd
nf. (gen. naidheachd, pl. naidheachdan)
1) ,
d do naidheachd? ?
fear-naidheachd
2) ,
(. )
naidheachdair
nm. (gen. naidheachdair, pl.
naidheachdairean)
, ;
nidhlean
nm. (gen. nidhlein)

nimhdeas
nm. (gen. nimhdeis)
. ; ;
nmhdeil
adj.
, ,

nire
nf. inv.
1) , ,
gabh nire ,
mo nire! !
mo nire oirbh! !
2) ,
nireach

adj.
.: nrach
nisean
nm. (gen. nisein, pl. niseanan)
1) ,
2) , ,
niseanta
adj.
;
Am Md Niseanta
niseantach
1. nm. (gem. & pl. niseantaich)

2. adj.

niseantachd
nf. inv.
1)
2) ;

naisgear
nm. (gen. naisgeir, pl. naisgearan)
.
nam
prep. + adj. poss.
,
. .: an, III.; an
nmhaid
nm. (gen. nmhad, pl. nimhdean)
1) ; ,
2)
nan
1. conj.
nan, nam
(+ )
nan robh e air tighinn ()

2. def. art.
( b, f, m, p)
. .: an, I.
3. prep. + adj. poss.

. .: an, III.; an
naoi
1. num. sub.

2. num. adj.

naoi-deug
1. num. sub.

2. num. adj.

naoidhean
nm. (gen. naoidhein, pl. naoidheanan)
1) , ,
2)
naodh
.: naoi, 1.; 2.
naodh-deug
.: naoi-deug, 1.; 2.
naoinear
nm.
,
naomh
1. nm. (gen. & pl. naoimh)
. ;
2. adj.
, ,
am Baile Naomh
()
naomhachd
nf. inv.
1) ,
2) ;
nr
adj.
, ,
is nr sin! !
nar
1. prep. + adj. poss.
,
. .: an, III.; an
2. neg. ptcl.
...
nar leigeadh Dia! !
nrach
adj.
1) (-.); ;
2) ; , ,

nrachadh
nm. (gen. nrachaidh)
1) ();
2) (),

nraich
vt. (vn. nrachadh nm.)
1) ,
2) ; ;

neach
nm. inv.
1) , , , ; (
)

chan fhaca mi neach sam bith



2) ,
( ):
neach-casaid
nm. (pl. luchd-casaid)

Neach-casaid a Chrin
nm. (gen. & pl. Luchd-casaid a Chrin)
. ()
neach-cathrach
nm.

neach-ciil
nm. (pl. luchd-ciil)

neach-ceirde
nm. (pl. luchd-ceirde)
,
neach-cloinne
nm.

neach-labhairt
nm. (pl. luchd-labhairt)
,
neach-obrach
nm. (pl. luchd-obrach)
;
neach-bruidhne Gidhlig
nm. (gen. neach-bhruidhne Gidhlig, pl.
luchd-bruidhne Gidhlig)
, -,
neach-ceannaich
nm. (gen. neach-cheannaich, pl. luchdceannaich)

neach-ionaid
nm. (pl. luchd-ionaid)
1) . ()
2) . / ;

3) . () (,
)
neach-teagaisg
nm. (pl. luchd-teagaisg)
,
neactar
nm. (gen. neactair)

nead
nm. (gen. & pl. nid)

thig gach eun a dhionnsaigh nid


()
namh
nm. (gen. nimh, pl. namhan)
1)
2) . ,
namhaidh
adj.
;
neapaigear
nm. (gen. neapaigeir, pl. neapaigearan)

neapaigin
nf. (gen. neapaigine, pl. neapaiginean)

nearbh
nf. (pl. nearbhan)

nearbhach
adj.
, ,
neart
nm. (gen. neirt)
, () ; ,
,
an trine a neirt
neartachadh
nm. (gen. neartachaidh)
(, ),
neartaich
vt. , vi. (vn. neartachadh nm.)
. ( . . .
), ,
neartmhor
adj.
, ,
neas
nm. (gen. neasa, pl. neasan)
1) .
2) . ( )
3) .
neasgaid
nf. (gen. neasgaide, pl. neasgaidean)
1) . , ,
2) .
3) .
nibhi(dh)
nm. / nf. (gen. nibhi(dh), pl. nibhidhean)
-
saoilidh balaich ... nach eil cerd as fherr na
n Nibhi gus an tid iad innte ,
, ,
, ( )

neimh
.: nimh
Neiptin
nm. (gen. Neiptiin)
.
neo
conj.
., .: no
air neo
conj.
, ,
neopref.
-, neo-bhaisteach
adj. (comp. neo-bhaistich)
,
neo-chiontach
adj. (gen. sg. fem. neo-chiontaich, pl. neochiontaiche)
;
neo-chomasach
adj.
;
neo-chmhnard
adj. (comp. neo-chmhnaird)

neo-chothromach
adj.
( )
neo-chramach
adj.
;
neodrach
adj.
.
gn neodrach
neo-eisimeil
adj.

neo-eisimeileach
adj.
;
bheir an tidsear dhaibh misneach gu bhith
neo-eisimeileach

neo-eisimeileachd
nf.
;
neo-iomlan
adj.

neinean

nm. (gen. neinein, pl. neinein & neineanan)


.
neinean-grine
nenach
adj. (gen. sg. fem. nenaich, comp. nenaiche)
1) , ; ,
nach nenach sin? ?
2) ,
neoni
nf. inv.
1) ,
2) , ( )
neo-phirteach
adj.
, ,
,
neo-riaghailteach
adj. (comp. neo-riaghailtiche)
.
neo-thruacanta
adj.
;
neul
nm. (gen. & pl. neil)
1) ,
2)
3)
neulach
adj.
; ,
neulaich
vt. , vi. (vn. neulachadh)
1) ()
2) ()
n
I. .: dan, dan
II. nm. (gen. n, pl. nithean)
1) , ,
a h-uile n
n sam bith ; - ()
nitheigin -, , -
iomraidhean smplidh mu dhaoine, mu
nithean agus mu iteachan
,
2) ,
3) ; ; ;
deiseil air gach n ,
\[ \]
nic
pref.
,

Mrag Nic-Dhmhnaill

Senaid NicBhtair
nigh
vt. (vn. nighe nf.)
; ;
nighe
nm. inv.
, ()
nigheadair
nm. (gen. nigheadair, pl. nigheadairean)
1)
2)
nigheadair-shoithichean

nigheadaireachd
nf. inv.
( )
nighean
nf. (gen. nighinne, pl. nighnean)
1)
2)
3)
nghneag
nf. (nom. nghneag & nonag, gen. nghneig, pl.
nghneagan)
.-.
1)
2) , ( )
nimh
nm. (nom. neimh, & nimh, gen. n(e)imhe)
1) ,
2) . ; ;
nimheil
adj.
1)
2) . ,
nonag
.: nghneag
nis(e)
.: a-nis
nitheil
adj.
; ,
niuclasach
adj.

cumhachd niuclasach nm.


sgudal niuclasach nm.
no
conj.

nobhail
nf. (gen. nobhaile, pl nobhailean)

caibideil a-mach nobhail


nochd
1. vt. (vn. nochdadh nm.)
1) ,
nochd dhomh e
2. vi. (vn. nochdadh nm.)
1) , ,
an uair a nochd e a-staigh
(),
2) ( )
Nollaig
nf. (gen. Nollaige)
.
Nollaig Chridheil! !
aig m na Nollaighe
norradaich
nf. (gen. norradaiche)

norrag
nf. (gen. norraig, pl. norragan)
()
cha dfhuair mi norrag chadail
,
ns
nm. (gen. nis, pl. nsan)
1) , , ,
2) ; ,
an seann ns ( )
not(a)
nm. (gen. nota, pl. notaichean)
1) . ;
2) (
, 20 ,
240 ; 1971 . 100 )
3) ,
bha na h-oileanaich a gabhail notaichean

4) ,
nuadh
adj.
,
an Tiomnadh Nuadh .
nuadh-fhacal
nm. (gen. nuadh-fhacail, pl. nuadh-fhacail &
nuadh-fhaclan)

nuadhachadh
nm. (gen. nuadhachaidh)
1) (, ),

2) ( )
nuadhaich
vt. (vn. nuadhachadh nm.)

, ;
,
nuair (a)
adv.

nuair bha mi g () ()
.: an uair a
nuallaich
vi. (vn. nuallaich nf.)
1) ,
2) ;
nur
prep. + adj. poss.
,
. .: an, III.; an
nurs
nf. (gen. nurs, pl. nursaichean)

o
prep.
(+ dat.)
,
.: bho, bho
obair
1. nf. (gen. obrach, oibre, d. obair, pl.
obr(a)ichean)
1) ,
2) , ( -.
)
obair-ghris ;
3) ,
2. pres. part.

bha sinn ag obair fad an latha an-d



obair-dachaigh
nf.

obann
adj.
,
obraich
vt. , vi. (vn. obair nf.)
1. vi.
,
2. vt.
1) ,
(-. )
2) ()
obraiche
nm. (nom. oibriche, obraiche, gen. obraiche,
pl. obraichean)
1) ();

2) () ;

ochd
1. num. sub.

2. num. adj.

ochd-deug
1. num. sub.

2. num. adj.

ochdad
nm.

ochdamh
adj. num.

ochdnar
nm.
,
o chionn
prep. phr.
(+ gen. ; . bho chionn )
1)
o chionn mos(a)
2) , ; (-. );
(-. )
g
adj. (comp. ige)
,
g-mhos
nm.

oibriche
nm. (pl. oibrichean)

oidhche
nf. (pl. oidhcheannan)

a dh'oidhche
;
an oidhche ro raoir

oifis
nf. (gen. oifise, pl. oifisean)
, ,
oir
I. nf. (gen. oire, pl. oirean)
, ; ,
II. conj.
; - ,
ir

adj.

oirbh(se)
prep.

. .: air, air
irleach
nm. / nf. (gen. & pl. irlich)
( ; 2,54 )
oirnn
prep. pron.

. .: air, air
oirnne
prep. pron. emph.
()
. .: air, air
oirre
prep. pron.

. .: air, air
oirrese
prep. pron. emph.
()
. .: air, air
oisean
nm. (gen. oisein, pl. oiseanan, oisein)
,
aig oisean na sride
oitir
nf. (gen. oitire, pl. oitirean)
, ;
l
vt. , vi. (vn. l nm.)
1)
2) ,
olc
adj. (gen. sg. fem. uilce, comp. miosa)
, ; ;
2) , ;
on
.: bhon
r
nm. (gen. ir)

ran
nm. (gen. & pl. rain)
;
rd
nm. (gen. & pl. ird)
,
orm
prep. pron.


. .: air, air
ormsa
prep. pron. emph.
()
. .: air, air
orra
prep. pron.

. .: air, air
orrasan
prep. pron. emph.
()
. .: air, air
ort
prep. pron.

. .: air, air
ortsa
prep. pron. emph.
()
. .: air, air
os cionn
prep. phr.
(+ gen.)
, ,
bha an t-uisge os cionn an glinean

ospadal
nm. (gen. ospadail, pl. ospadalan)

paca
nm. (pl. pacannan)
.
paidhir
nm. / nf. . (gen. masc. paidhir, gen. fem.
paidhreach, pl. paidhirichean)

paidir
nf. (gen. paidire, pl. paidrichean)
. ( )
pigh
1. vt. (vn. pigheadh nm.)
1) ,
2) . , ;
, ()
2. nm. inv.
; , ,

pailt
adj. (comp. pailte)
; ;
pipear

nm. (gen. pipeir, pl. pipearan)


1)
2) ,
pipearan poileasaidh
pipear-naidheachd
nm. (gen. pipeir-naidheachd, pl. pipearannaidheachd)

pirc
nf. (gen. pirce, pl. pircean)

pirt
nf. (gen. pirte, pl. pirtean)
,
mar phirt de
prep. phr.
(-.)
pirtich
vt. (vn. pirteachdh nm.)
, ()
piste
nm. (pl. pistean)
; ,
prant
nm. (pl. prantan)
;
parsail
nm. (pl. parsailean)
, ; ,
prtaidh
nm. (pl. prtaidhean)

pasgan
nm. (gen. pasgain, pl. pasgain, pasganan)
, ; ,
pathadh
nm. (gen. pathaidh)

peanas
nm. (gen. peanais, pl. peanasan)
;
peanasachadh
nm. (gen. peanasachaidh, pl.
peanasachaidhean)
;
peann
nm. (gen. & pl. pinn)
( )
pian
nf. (gen. pin, pl. piantan)
,
pina
nm. (pl. pinathan)

;
pile
nf. (pl. pilichean, pileachan)
;
pinc
adj. (comp. pince)
pink
pos
nm. (pl. posan)
1) ;
2) , ;
piseag
nf. (gen. piseige, pl. piseagan)

piuthar
nf. (gen. peathar, pl. peathraichean)

plaosg
nm. (gen. plaoisg, pl. plaosgan)
1) ( ); ,
, ( , )
2) , , , ( )
pcaid
nf. (gen. pcaide, pl. pcaidean)

pg
nf. (gen. pige, pl. pgan)

poit
nf. (gen. poite, pl. poitean)
, ; ()
poll-cheannan
nm. (gen. & pl. poll-cheannain)

pongail
adj. (gen. sg. fem. pongail, comp. pongaile)
1) , ( )
2) , ( )
3) ,
4) , ,
( )
port
I. gen. & pl. puirt)
1) ,
2)
II. nm. (gen. & pl. puirt)
, ;
ps
vt. , vi. (vn. psadh nm.)
, ;
(aig -.)
post
I. nm. (gen. puist)

;
post-adhair

chuir i an litir air falbh air a' phost-adhair



II. nm. (gen. & pl. puist)
, ;
preas
nm. (gen. preasa, pl. preasan)
; ( . )
priobadh
nm. (gen. priobaidh, pl. priobaidhean)
1) ;
2)
prosan
nm. (gen. & pl. prosain)

prosanach
nm. (gen. & pl. prosanaich)
;
prs
nf. (gen. prse, pl. prsean)

prgram
nm. (gen. prgraim, prgraman)

prothaideach
adj. (comp. prothaidiche)
1)
2) ,
puinnsean
nm. (gen. puinnsein, pl. puinnseanean)
,
punnd
nm. (gen. & pl. puinnd)
( )
purpaidh
adj. (gen. sg. fem. purpaidh, comp. purpaidhe)
;
put
vt. (vn. putadh)
,
putan
nm. (gen. putain, pl. putanan, putain)
1)
2)
rach
vi. (vn. dol nm.; .: rach)
,
rach agam air
vb. phr. (vn dol agad air nm.)
1) (-. ), (-.
)

2)
clann le duilgheadasan a tha mar thoradh air
nach deach aca air na bun-sgilean
, - .

rach am falach
vi. (vn. dol am falach nm.)
, ( )
rach fodha
vi. (vn. dol fodha nm.)
,
chaidh am bta fodha
radan
nm. (gen. & pl.radain)

rag
adj. (comp. raige)
1) , ; ,
2)
3)
ragaich
nm. (vn. ragachadh nm.)
;
rith
nf. (gen. rithe, pl. rithean)
,
rathad
nm. (gen. rathaid, pl. ridean)

rathad-a-mach
nm. (gen. rathaid-a-mach, pl. ridean-a-mach)

rathad-mr
nm. (gen. rathaid-mhir, rothaid-mhir, pl.
ridean-mra)
,
r
prep.
(+ gen.)
, ;
r na h-ine dhrdhaidh

reamhar
adj. (gen. sg. fem. reamhair, comp. reamhra)
, ,
reic
vt. (vn. reic nm.)
(-. ri),
ridio
nm. (pl ridiothan)

rile
nf. (pl. rilichean)

; ;

reothadh
nm. (gen. reothaidh, pl. reothaidhean)

reiteag
nf. (gen. reiteige, pl. reiteagan)

reul na maidne
nf. (gen. ril na maidne)
,
ri
prep.
(
ris; ..: ri)
(+ dat.; + .)
1) ;
2) , ;
3) ( )
4) ,
5)
, :
tha mran agam ri dhanamh

6) ,
(
, ):
a bheil thu ri brdchd fhathast?
?
riaghailt
nf. (gen. riaghailte, pl. riaghailtean)
1) ;
2) ,
riaghailt-bhdh
nf. (pl. riaghailtean-bdh)
,
riaghailt bunaiteach
nf. (gen. riaghailt bunaitich, pl. riaghailtean
bunaiteach)
,
riaraich
vt. (vn. riarachadh nm.)
1) ,
2) , ; ()
3)
riamh
adv.
.: a-riamh
ribh
prep. pron.

. .: ri, ri
ribhse

prep. pron. emph.


()
. .: ri, ri
rinn
I. vb.
.: dan, dan
II. prep. pron.

. .: ri, ri
rinne
prep. pron. emph.
()
. .: ri, ri
roghachd
nf. (pl. roghachdan)
,
ris
1. prep.
.: ri
2. prep. pron.

. .: ri, ri
ris-san
prep. pron. emph.
()
. .: ri, ri
rithe
prep. pron.

. .: ri, ri
rithese
prep. pron. emph.
()
. .: ri, ri
rium
prep. pron.

. .: ri, ri
riumsa
prep. pron. emph.
()
. .: ri, ri
riut
prep.

. .: ri, ri
riutsa
prep. pron. emph.
()
. .: ri, ri
riutha
prep.

. .: ri, ri
riuthasan
prep. pron. emph.
()
. .: ri, ri
ro
I. adv.
(+ .)
,
II. prep.
(. roimh;
ron; . .: ro)
(+ dat.)
1) ( )
2) ( )
3) ,
cuir ro
vt. (vn. cur ro nm.)
(-. ), ;

roI. pref.
(+ .)
1) -, ro-nochd
vt.
-.
2) , ; (
)
ro-gheal -
II. -, - (, ;
; , .)
ro-leasachan
nm.

ro-thaghadh
nm.
1)
2) ; ;
roghainn
nf. / nm. (gen. rohgainn, pl. roghainnean)
; ,
mo roghainn fhn de chel

roimh
prep.
.: ro, ro
roimhe
1. adv.
, ,
2. prep. pron.

. .: ro, ro
roimhesan
prep. pron. emph.
()
. .: ro, ro
roimhe seo
adv.
,
roimhpe
prep. pron.

. .: ro, ro
roimhpese
prep. pron. emph.
()
. .: ro, ro
Rominianach
1. nm. (gen. & pl. Rominianaich)

2. adj.

romhad
prep. pron.

. .: ro, ro
romhadsa
prep. pron. emph.
()
. .: ro, ro
romhaibh
prep. pron.

. .: ro, ro
romhaibhse
prep. pron. emph.
()
. .: ro, ro
romhainn
prep. pron.

. .: ro, ro
romhainne
prep. pron. emph.
()
. .: ro, ro
romham
prep. pron.

. .: ro, ro
romhamsa
prep. pron. emph.
()
. .: ro, ro

romhpa
prep. pron.

. .: ro, ro
romhpasan
prep. pron. emph.
()
. .: ro, ro
ron
prep.
.: ro, ro
rpa
nm. (pl. rpan, rpaichean)
; ;
rn
nm. (gen. & pl. rin)
. (Phocidae)
rs
nm. (gen. ris, pl. rsan, ris)

rosg
nm. (gen. ruisg, pl. rosgan)

ruadh
adj. (comp. ruaidhe)
1) ; -
2) ( .: dearg)
rud
nm. (gen. rud, pl. rudan)
1) , , ;
2) , ,
a bheil rud cerr? - ?
rud beag
adv.
1) , -,
2) , ,
rud sam bith
-; (
)
ruig
vt. , vi. (vn. ruigsinn nf., ruiginn nf.,
ruigheachd nf.; .: ruig)
1) (-.), (
-. ),
an drinig iad fhathast
2) (),
ruig air
vt. (vn. ruigsinn air nf., ruiginn air nf.,
ruigheachd nf.)
, ; ( -.)
an ruig thu air an sgeilp as irde?
?
ruith

vi. (vn. ruith nf.)


,
rm
nm. (gen. rim, pl. rmannan)
1)
2) ,
rnaire
nf. (pl. rnairean)

s
I. conj.
.: agus
II. vi.
.: is
sa
I. prep. + def. art.
.: anns an
II. adj., pron.
.: seo
-sa
suff. emph.
( ) ,
Sbaid
nf. (gen Sbaid, pl. Sbaidean)
. , (
)
sabaid
1. nf. (pl. sabaidean)
1) ; ()
dan sabaid vi.
2) ( . . ), ;

2. vi. (vn. sabaid nf.)


, (ri -. / -.);

sbh
1. vt. , vi. (vn. sbhadh )

2. nm. (gen. sibh, pl. sibh & sbhan)

sbhail
vt. (vn. sbhaladh)

sbhailte
adj.
, ,
sabhal
nm. (gen. sabhail, pl. sabhalan, saibhlean)
;
Sboint
nf. (gen. Sboint, pl. Sbointean)
. ,
( )

sa chaidh
adj.
,
smhach
adj. (comp. smhaiche)
, ; ;
sr
adj.
1)
2)
sagart
nm. (gen. sagairt, pl. sagartan)
,
saighdear
nm. (gen. saighdeir, pl. saighdearan)
,
saighdear saor-thoileach
nm. (gen. saighdeir-shaor-thoilich, pl.
saighdearan-saor-thoileach)
()
saighead
nf. (gen. saighde, pl. saighdean)

salach
adj. (gen. sg. fem. salaich, comp. salaiche)
, ;
salann
nm. (gen. salainn)

salm
nm. (gen. & pl. sailm)

sam bith
adj.
( )
1) : ,
;
feumaidh fios a bhith air bileig-chlraidh
gach neach-chloinne a thaobh gnothaich
mheidigich sam bith no aileirgidhean a
bhitheas a cur air an neach-chloinne



,
2) : ,
;
cha chuir duine sam bith air chl a shliochd
fhin
adv.
1) (), ()

cha do nochd e spis mhr sam bith dhaibh


2) . ; ,

Samhain
nf. (gen. Samhna)

samhradh
nm. (gen. samhraidh, pl, samhraidhean)

san
prep. + def. art.
.: anns an
sanas
nm. (gen. sanais, pl. sanasan)
1)
2) ,
3) ,
4)
saobh-chrbhadh
nm. (gen. saobh-chrbhaidh)
1) ,
2)
saoghal
nm. (gen. saoghail, pl. saoghail, saoghalan)
1) , , ,
2) , , ;
saoil
vi. (vn. saoilsinn nf.)
1) , ( -. air)
2) ,
3), ,
saoil an tig e? tha eagal orm s ,
? ,
saoil mran de
vt. (vn. saoilsinn mrain de nf.)
, ;
saor
I. nm. (gen. & pl. saoir)
;
II. 1. adj.
1) ,
2) ,
3) , ,
4) ;
2. vt. (vn. saoradh nm.)
1) ,
2) ,
3) ( -.)
chaidh a saoradh bhon h-uile casaid

3) ; ,

saor-l
nm. (pl. saor-lithean)
; ,
saothair
nf. (gen. saothrach, d. saothair, pl.
saothraichean)
1) ( ),

2) , , ,
; ,
sgin
vt. (vn. sgineadh nm.)

sgal
1. vi. (vn. sgaladh nm.)
1) ; ,
2) , , ( )
2. nm. (gen. sgala, pl. sgalan)
1) , ; ()
2) , , ;
sgl
nm. (gen. & pl. sgil)

sgla
nf. (gen. sgla, pl. sglaichean)
.
sgaladh
nm. (gen. sgalaidh)
, ()
sgalag
nm. nf. (gen. sgalaig, pl. sgalagan)
1) ,

2) ; ,
sgalanta
adj.
, ; ;
seacaid
nf. (gen. seacaide, pl. seacaidean)
;
seach
I. prep.
1) , ; ..., ...
gabhaidh sinn iasg seach feil , ,

2) (-.),
3) , ,
fear seach fear, chaidh iad tron doras
, ,
4) (-.)
chaidh i seach an taigh

mu seach

adv.
1) , ; ;
;
2) ,
seach 's
-
seachad air
prep.
( )
ruith a chlann seachad oirnn

seachd
1. num. sub.

2. num. adj.

seachdamh
adj. num.

seachdain
nf. (gen. seachdaine, pl. seachdainean)

seachdnar
nm. inv.
,
seall
vt. (vn. sealltainn nm.)
, (do -.)
seall air
vt. (vn. sealltainn (air) nm.)
( -., -.)
sealladh
nm. (gen. seallaidh, pl. seallaidhean)
, ( -.)
sealg
1. nf. (gen. seilge, pl. sealgan)
;
2. vt. (vn. sealg nf.)
( -.)
sean
adj. (comp. sine)
, (
)
seanchaidh
nm. (pl. seanchaidhean)
;
seanmhair
nf. (gen. seanmhar, pl. seanmhairean)

seann
adj.
(
)

searbh
adj. (comp. seirbhe)
( )
searmon
nm. (gen. searmoin, pl. searmonan)

seas
vi. (vn. seasamh nm.)

sid
vi. (vn. sideadh nm.)
1) ( )
2) ( -. / -.),
3) (); ()
seinn
vt. (vn. seinn nf.)

seinneadair
nm. (pl. seinneadairean)

sithear
nm. (gen. sitheir & sithir, pl. sithrichean)

sithear-cuibhle
nm. (gen. sitheir-chuibhle, pl. sithricheancuibhle)
, -
sithir-rd
nm. (gen. sitheir-ird, pl. sithrichean-rda)

seo
1. adj.
, , ,
a t-seachdain seo chaidh
a t-seachdain seo tighinn

2. pron.
, ,
ann an s(h)eo
adv.
.: an seo
an seo
adv.

d a tha thu a danamh an seo?


?
sel
1. nm. (gen. & pl. siil)

2. vi., vt. (vn. seladh nm.)


1) ,
2) (, )
seladair

nm. (pl. seladairean)

seladh
nm. (gen. selaidh, pl. selaidhean)
( )
semar
nm. (gen. semair, pl. semraichean)

semar dorcha
nm. (gen. semair dhorcha)
-
semar-suidhe
nm. (gen. semair-shuidhe, pl. semraicheansuidhe)
; ;
,
sersa
nm. (pl. sersachan)
, , , ,
sgilean-uisge
nm. (gen. sgilein-uisge, pl. sgileanan-uisge)
,
sgaoth
nm. (gen. sgaotha, pl. sgaothan)
, ( )
sgthan
nm. (gen. sgthain, pl. sgthanan)

sgeilp
nf. (gen. sgeilpe, pl. sgeilpean)

sgeir
nf. (gen. sgire, pl. sgirean)
; ;
sgeul
nm. / nf. (gen. & pl. sgeil)
, ,
sgeulachd
nf. (pl. sgeulachdan)
1) , ,
2)
sgian
nf. (gen. sgeine, dat. sgithinn, pl. sgeinean)
;
sgiath
nf. (gen. sgithe, pl. sgiathan)
1)
2) ; ;
3)
sgillinn
nf. (gen. sgillinne, pl. sgillinnean)
,
sgioba

nm. / nf. (pl. sgioban)


;
sgiobalta
adj.
1) , ; ,

2) , ; ,
sgioblaich
vt. (vn. sgioblachadh)
, (-.)
sgre-ghlacaidh
nf. (pl. sgrean-glacaidh)
, ,

sgth
adj. (comp. sgthe)
, ; ;

Sgitheannach
nm. (gen. & pl. Sgitheannaich)

sgoil
nf. (gen. sgoile, pl. sgoiltean)

sgoilear
nm. (gen. sgoileir, pl. sgoilearan)
1) , ,
2) ( )
sgth
nf. (gen. sgtha, pl. sgthan)

sgth cirrus .
sgriach
nm. (gen. sgriacha, pl. sgriachan)
, ,
sgrobh
vt. (vn. sgrobhadh nm.)
(gu -.)
sgrobhadair
nm. (pl. sgrobhadairean)
;
sgrios
vt. (vn. sgrios nm., sgriosadh nm. )
1) ; ;
2)
sguab
1. nf. (gen. sguaibe, pl. sguaban)
;
2. vt. (vn. sguabadh nm.)
; ,
sgudal
nm. (gen. sgudail)
, ,

sguir
vi. (vn. sgur)
(de -.), ,
; (de -.)
shos
adv.
()
shuas
adv.
()
sia
1. num. sub.

2. num. adj.

sia-deug
1. num. sub.

2. num. adj.

sianar
nm.
,
sibh
pron. pers.
1) ;
2) ; ; ;
sibhse
pron. pers. emph.
1) () ; ()
2) () ; () ; () ;
()
sde
nf. inv.

sil
vi. (vn. sileadh nm.)
, , ( )
sin
1. adj.
1) , , ,
2) . , ;
chan eil mi cho math sin
2. pron.
, , ,
c / d a tha sin? / ?
ann an s(h)in
adv.
an sin, 1)
an sin
adv.
1)
tha an cat ann an sin

2) , ,
sn
vt. (vn. sneadh nm.)
; ;
sinn
pron. pers.
1)
sinn fhn
2) ;
sinne
pron. pers. emph.
1) ()
2) () ; ()
sinnsear
nm. (gen. sinnsir, pl. sinnsirean)

sol
nm. (gen. & pl. sl)
, ;
gnomhan mar a bhith a' cur sl...
, ...
sos
adv.
, , (
)
sth
nf. (gen. sthe)
; ;
sitir
nf. (gen. sitire)

sitrich
nf.

bi sitrich
vi.

dan sitrich
vi.

siubhal
nm. (gen. siubhail)

siubhail
vi. (vn. siubhal nm.)
1) ,
2) ,
sicar
nm. (gen. sicair, pl. sicaran)

siud
pron.
, ,

ann an s(h)iud
adv.
.: an siud
an siud
adv.

an siud 's an seo
adv.
, -
slinte
nf.

slaodach
adj. (gen. sg. fem. slaodaich, comp. slaodaiche)
,
na bi cho slaodach! !
slat
nf. (gen. slaite, pl. slatan)
1)
2)
3) ( )
sliabh
nm. (gen. slibh, pl. slibhtean)
1)
2)
3)
slighe
nf. (pl. slighean)
,
slighe mhalairt
nf. (pl. slighean malairt)

smal
nm. (gen. smail, pl. smalan)
;
smaoinich
vi. (vn.smaointinn nm., smaoineachadh nm.)
(air -. / -.),
sna
prep. + def. art.
.: anns an
snmh
vi. (vn. snmh nm.)
,
snthad
nf. (gen. snthaide, pl. snthadan)
,
sneachd
nm. (gen. sneachda)

snip
nf. (pl. snipean)
. ,

snog
adj. (comp. snoige)
1) ( , ),
2) ;
soisgeul
nm. (gen. soisgeil)

soitheach
nm. (gen. soithich, pl. soithichean)
1)
2) ,
soilleir
adj. (gen. sg. fem. soilleir, comp. soilleire)
1) ,
2) , ,
3) ,
soilleirich
vi. (vn. soilleireachadh nm.)
( )
solas
nm. (gen. & pl. solais)
1)
2)
3) .
spin
nf. (gen. spine, pl. spinean)

spealg
1. nf. (gen. speilg, pl. spealgan)
,
2. vt. , vi. (vn. spealgadh nm.)
(), (),
()
spis
nf. (gen. spise)
,
speur
nm. (gen. speura, pl. speuran)

spocach
adj. (gen. sg. fem. spocaich, comp. spocaiche)
, ;
spg
nf. (gen. spige, pl. spgan)
1)
2)
sporan
nm. (gen. & pl. sporain)
1) ;
2) ,
( )
srbh
nm. (gen. srbha, pl. srbhan)

( )
srid
nf. (gen. sride, pl. sridean)

srac
vt. (vn. sracadh nm.)
, ,
sracadh
nm. (gen. sracaidh)
()
sracte
adj.
,
sreath
nm. (gen. sreatha, pl. sreathan)
1) , ; ( ); ()
2) ; ;
3) ,
sruth
nm. (gen. struith, srutha, pl. sruthan)
1) ,
2) ,
stad
I. vt. , vi. (vn. stad(adh))
1) ()
2) ( -.)
II. nm. (gen. stad(a), pl. stadan)
1) , ;
2) ,

stad-bhus
nm. (gen. stadan-bhus)

staidhir
nf. (gen. staidhreach, pl. staidhrichean)
1) ()
2) ,
staidhre
nf. (gen. staidhre, pl. staidhrichean)
1) ()
2) ,
stilinn
nf. (gen. stilinne)

stairsneach
nf. (gen. stairsnich, pl. stairsnichean)

stampa
nf. (gen. stampa, pl. stampaichean)
()
stiir
vt. (vn. stiireadh nm.)
1) , (, )

2) , (,
)
3) , ,
4) ,
tha cir aig na tidsearan a bhith a' stiireadh
na cloinne gu bhith a' toirt bheachdan


stiireadh
nm. (gen. stiiridh, pl. stiiridhean)
1) ();

2) ,
3) ,
stoc
I. nm. (gen. & pl. stuic)
1) ()
2) ;
3) ,
II. nm. (gen. & pl. stuic)

stocan cil
nm. (gen. stocain chil, pl. stocanan cil)
()
stoirm
nf. (gen. stoirme, pl. stoirmean)
, ,
stoirmeil
adj. (gen. sg. fem. stoirmeil, comp. stoirmeile)
, ;
tha e stoirmeil an diugh
str
nm. (gen. stir, pl. stran)
1) , ; ;
2) (), ;
3) .: stras
str-dta
.
stras
nm. (gen. strais)
; , ;

streap
vt. , vi. (vn. streap nm.)
; , ;

suas
adv.
, ( )
sud
pron.
., .: siud
suidh

vi. (vn. suidhe nm.)

bi a' chlann air am misneachadh gu suidhe gu


cofhartail ,

suidheachadh
nm. (gen. suidheachaidh, pl.
suidheachaidhean, suidhichidhean)
1) ,
2) , ,
suidhich
vt. (vn. suidheachadh )
1) , ,
2) , ,
3) () , ,
4)
thid luchd-riteachaidh a shuidheachadh

5) ( )
sil
nf. (gen. sla, pl. silean)
1) ;
2)
suirghe
nf. inv.

dan suirghe ri nighean

fear-suirghe ,
suiridhe
nf. inv.
= suirghe
suiteas
nm. (gen. & pl suiteis)
,
sith(e)
nm. / nf. (gen. sithe)
,
slaire
nm. / nf. (gen. slaire, pl. slairean)
1) . (Sula bassana)
2) .
sult
nm. (gen. suilt)
(), ;
Sultain
nf. (gen. Sultaine)
( )
Sultuine
nf. inv.
( )
t
.: do, II.

tachair
vi. (vn. tachairt nf.)
,
bidh a' chlann a' faighneachd d tha a'
tachairt ,
tadail
1. nm. (gen. & pl. tadhail)
, ;
2. vt. (vn. tadhal nm.)
, (-. / -. air)
tagair
vt. (vn. tagairt nf., tagradh nm.)
1) , ,
, ; (
); ;
2) , ( ),

is iomadh adhbhar a thagair e



3) , ;
, ;
-.
tha e tagradh cirdeas dhaibh ,

tagh
vt. (vn. taghadh nm.)
1) ,
2)
taibhse
nf. (pl. taibhsean, taibhseachan)
,
taigh
nm. (gen. taighe), pl. taighean)

taigh-beag
nm. (gen. taigh-bhig, pl. taighean-beaga)
,
taigh-dhealbh
nm. (pl. taighean-dhealbh)
()
taigh-seinnse
nm. (gen. taigh-sheinnse, pl. taighean-seinnse)
, , , ,
taigh-sta
nm. (pl. taighean-sta)

taillear
nm. (gen. tailleir, pl. taillearan)

taingeil
adj. (gen. sg. fem. taingeil, comp. taingeile)

tinig

.: thig, thig
tairbheach
adj. (comp. tairbhiche)
1) ,
2)
tairbhich
vi. (vn. tairbheachadh, tarbhaich)
,
talamh
nm. (gen. talmhainn nf., pl. talmhanan nm.)
,
talla
nm. (pl. tallachan)
; ;
tmh
1. nm. (gen. timh)
1) ()
2) ,
3) , ,
4) (-.)
2. vi. (vn. tmh nm.)
1)
2) ;
3) ,
tana
adj. (gen. sg. fem. tana, pl. taine)
1)
2) , ( )
3) , ( )
4) ( )
taobh
nm. (gen. taoibh, pl. taobhan)
1)
2)
3) ,
4) ()
a-thaobh
prep. (+ gen.)
, , ;

a-thaobh is gun
prep., conj.
-,
ri taobh( ri taobh)
prep.
, ,
tapachd
nf. inv.
1) ; , ,

2) ;
3) ;
tapadh

nm. (gen. tapaidh)


1) , ; ,
; ,
2) , , ;
3) ;
4) , ()
tapadh leat!
!
tapadh leibh!
!; !
tapag
nf. (gen. tapaig, pl. tapagan)
1)
2)
tapaidh
adj. (comp. tapaidhe)
1) , ; ,
2) , , ;
, ; ,
balach tapaidh, bha ochd puinnd ann
,

s e boireannach glan, tapaidh th' ann Shes a


good-looking, well-built woman
3) ,
4) ; , ;
tarsainn
prep.
(+ gen.)
,
tarbh
nm. (gen. & pl. tairbh)

tarbhach
adj.
.: tairbheach
tarbhaich
.: tairbhich
tarbh-nathrach
nm. (gen. & pl. tairbh-nathrach)

tarraing
vt. (vn. tarraing nf.)
1) , ;
2) ,
t
nf.

teagaisg
vt. (vn. teagasg nm.)
, (do -.)
teaghlach
nm. (gen. teaghlaich, pl. teaghlaichean)

teanga
nf. (gen. teangaidh, dat. teanga, pl.
teangannan)

teas
nf.

teine
nm. (pl. teintean)

teth
adj. (gen. sg. fem. teithe, comp. teotha)
,
thinig
.: thig, thig
thairis
1. adv.
,
chaidh iad thairis (
);
2. prep. pron.

. . thar, thar
thairis air
prep.
(+ dat.)
, ,
chaidh e thairis air an drochaid

thairis-san
prep. pron. emph.
()
. . thar, thar
thairte
prep. pron.

. . thar, thar
thairtese
prep. pron. emph.
()
. . thar, thar
thall
adv.
1) ;
2) ,
thall thairis
adv.
; ; ;
thall 's a-bhos
adv.
, -
thar

prep. (. .: thar)
(+ gen.)
1) , , (
)
bha raidhfil aige thar a ghuailne

2) ,
thoir mo shoraidh thar a chuain

3) , ,
tharaibh
prep. pron.

. . thar, thar
tharaibhse
prep. pron. emph.
()
. . thar, thar
tharainn
prep. pron.

. . thar, thar
tharainne
prep. pron. emph.
()
. . thar, thar
tharam
prep. pron.

. . thar, thar
tharamsa
prep. pron. emph.
()
. . thar, thar
tharad
prep. pron.

. . thar, thar
tharadsa
prep. pron. emph.
()
. . thar, thar
tharta
prep. pron.

. . thar, thar
thartasan
prep. pron. emph.
()
. . thar, thar
thig
vi. (vn. tighinn nm.)
.: thig

1) ,
2) ,
tighinn be
nm.
;
thoir
vt. (vn. toirt nf.)
.: thoir
1) , (do -.)
2) ,
3) ,
4) ()
thoir air
vt. (vn. toirt air nf.)
,
thoir air iasad
vt. (vn. toirt air iasad nf.)
(do -.),
, (do -.), (do
-.)
thort
.: thoir, thoir
thu
pron. pers.
1)
2) ,
thuca
prep. pron.

. .: gu, gu
thucasan
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
t(h)ug
.: thoir, thoir
thugad
prep. pron.

. .: gu, gu
thugadsa
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
thugaibh
prep. pron.

. .: gu, gu
thugaibhse
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
thugainn

prep. pron.

. .: gu, gu
thugainne
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
thugam
prep. pron.

. .: gu, gu
thugamsa
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
thuice
prep. pron.

. .: gu, gu
thuicese
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
thuige
prep. pron.

. .: gu, gu
thuigesan
prep. pron. emph.
()
. .: gu, gu
thun
prep. gu + def. art. an (+ gen.)
.: chun; . .: gu
thusa
pron. pers. emph.
, ,
tha thusa nas fharr gu dhanamh
,
.: thu
t
nm.

ticead
nf. (gen. ticeid, pl. ticeadan)

tde
nf. (gen. tde, pl. tdean)
1)
a thde
, (
)

rinig e o chionn uair a thde



2)
3) (+ def. art.) ,
tig
.: thig, thig
tilg
vt. (vn. tilgeil, tilgeadh nm.)
, , (air -. /
-.)
till
vi. (vn. tilleadh nm.)

a tilleadh dhachaigh
tilleadh
nm. (gen. tillidh)
()
turas-tillidh
nm.

tinn
adj. (comp. tinne)
, ,
tiodhlac
nm. (gen. tiodhlaic, pl. tiodhlacan)
; ,
tioram
adj. (gen. sg. fem. tioraim, comp. tiorma)
1) ,
2)
3) . ,
tiormaich
vt. , vi. (vn. tiormachadh nm.)
1) , ;
2) ;
tiugh
adj. (comp. tighe)
1) ;
ce tiugh
2) . ,
todhar
nm. (gen. )
;
tog
vt. (vn. togail nf.)
1) ,
togaibh na siil
2) ,
3)
4) ; (-.)
tog air
vb. phr.
1) ,

thog e air chon a mhonaidh

2) ,
tog ort! !
togair
vt. , vi. (vn. togairt nf., togradh nm.)
, ; (-.)
togalach
nm. (gen. togalaich, pl. togalaichean)
,
toileat
nm. / nf. (pl. toileatan)
,
toilichte
adj.
;
timhseachan
nm. (gen. & pl. timhseachain)
;
timhseachan-tarsainn
nm. (gen. & pl. timhseachain-tarsainn)

toir(t)
vn. nf. inv.
.: thoir, thoir
toit
nf. (gen. toite, pl. toitean)
1)
cha tig s a phoit ach an toit a bhios innte
,
()
2)
toitean
I. nm. (gen. toitein, pl. toiteanan)

II. nf. pl., .: toit


tiseachadh
nm. (gen. tiseachaidh)
1) ()
2) , ,
tiseachadh r
tisich
vi., vt. (vn. tiseachadh nm.)
1) ( -. air),
-.
2)
toll
nm. (gen. & pl. tuill)
1) ,
2) ; ; , ;

3) . , ,

toll-coire
nm. (gen. & pl. tuill-choire)
. ,
tormachan-d
nm. (gen. tormachain-d, pl. tormachanan-d)

tombaca
nm. (gen. tombaca, pl. tombacan)

tn
nf. (gen. tine, pl. tnan)
1) . , ,

2) .
3) . ,
tonn
1. nf. (gen. tuinne, pl. tonnan)
1) ( )
2) .
fuaim-thonn
2. nm. (gen. & pl. tuinn)
.: tonn, 1.
tonna
nm. (gen. tonna, pl. tonnachan)
( )
trigh
nf. (gen. trghad, pl. trighean)

trang
adj. (comp. trainge)
(ri -.)
trannsa
nf. (gen. trannsa, pl. trannsaichean)
1)
2) ;
trth
1. adj. (comp. trithe)
1)
2) ,
2. adv.
1)
2) , ;
3. nm. (gen. trith & trtha, pl. trthan)
1) , ;
2) ,
3) ,
4) .
mu thrth
adv. ( mar a tha, mar-th)

mar a thubhairt mi mu thrth

trthach
nm. (gen. trthaich)

treabh
vt. (vn. treabhadh nm.)
,
tran
nm. (nom. tran(a), gen. trana, pl.
tranaichean)
(.-., )
treas
adj. num.

an treas l den mhos


treas earrann
nf. (gen. treas earrainn, pl. treas earrannan)
; ,
treas deug
adj. num.
( )
treubhanras
nm. (gen. treubhantais)
,
tr
1. num. sub.

2. num. adj.

tr fichead
num. adj.
( )
triall
vi. (vn. triall nm.)
; ; ;

trian
nm. inv.
,
chaill mi d thrian de na shbhail mi

triath
nm. (gen. triaith, pl. triathan)
1) ; ,
2)
trd
prep.
,
trdpref.
-, trd-shoilleir
adj.

tr-deug
1. num. sub.

2. num. adj.

tritheamh earrann
nf. (gen. tritheamh earrainn, pl. tritheamh
earrannan)
; ,
triubhas
nm. (gen. triubhais, pl. triubhasan)
1) ; ()
2) ( )
triir
nmf. inv.
; (+ gen. pl.)
triir bhrithrean
trod
nm. (gen. & pl. troid)
1) , ()
2) () , ,
troid
vi. (vn. trod nm.)
(ri -.); ,
,
troigh
nf. (gen. troighe, pl. troighean)
,
trom
adj. (comp. truime)

tro(imh)
tro, troimh
prep.
(+ dat.) .: tro
1) ,
2) ,
troimhe
prep. pron.

. .: tro, tro
troimhesan
prep. pron. emph.
()
. .: tro, tro
troimhpe
prep. pron.

. .: tro, tro
troimhpese
prep. pron. emph.
()
. .: tro, tro

tromhad
prep. pron.

. .: tro, tro
tromhadsa
prep. pron. emph.
()
. .: tro, tro
tromhaibh
prep. pron.

. .: tro, tro
tromhaibhse
prep. pron. emph.
()
. .: tro, tro
tromhainn
prep. pron.

. .: tro, tro
tromhainne
prep. pron. emph.
()
. .: tro, tro
tromham
prep. pron.

. .: tro, tro
tromhamsa
prep. pron. emph.
()
. .: tro, tro
tromhpa
prep. pron.

. .: tro, tro
tromhpasan
prep. pron. emph.
()
. .: tro, tro
truagh
adj. (comp. truaighe)
1) , ,
2) ,
3) -:
is truagh sin! !, !, !;
!
truinnsear
nm. (gen. truinnseir, pl. truinnsearan)

tuarastal
nm. (gen. tuarastail, pl. tuarastalan)
, ; ,

tuathanach
nm. (gen. & pl. tuathanaich)
, ,
tubaist
nf. (gen. tubaiste, pl. tubaistean)
; ;
tro thubaist
adv.
, ,
tuig
vt. (vn. tuigsinn nf.)
;
tuit
vi. (vn. tuiteam nm.)
1)
2) , , (
)
tunna
nm. (gen. tunna, pl. tunnachan)
( )
turas
nm. (gen. turais, pl. tursan, turasan, turais)
1) ;
2)
chunnaic mi tr tursan e
ts
nm. (pl. tsan)
()
uabhasach
adj. (comp. uabhasaiche)
1) ,
2)
uachdar
nm. (gen. uachdair, pl. uachdaran)
1)
2)
uaibh(se)
prep.

. .: o, bho, bho
uaine
adj.

am Prtaidh Uaine

uainn(e)
prep.

. .: o, bho, bho
uaipe(se)
prep.

. .: o, bho, bho

uair
I. adv.

II. nf. (gen. uarach, dat. uair, pl. uairean)


1)
2)
uaireadair
nm. (pl. uaireadairean)

uaithe
prep. pron.

. .: o, bho, bho
uaithesan
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
uam
prep. pron.

. .: o, bho, bho
uamsa
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
uan
nm. (gen. & pl. uain)
, ;
uapa
prep. pron.

. .: o, bho, bho
uapasan
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
uasal
adj. (gen. sg. fem. uasail, comp. uaisle)
1) , ,
2) ; ;
uat
prep. pron.

. .: o, bho, bho
uatsa
prep. pron. emph.
()
. .: o, bho, bho
ubhal
nm. (gen. ubhail, pl. bhlan)

chan eil na h-bhlan abaich fhathast


ud
pron.
() , ()
thug an dn ud toileachadh dhomh

ugh
nm. (gen. uigh, pl. uighean)

Uibhisteach
nm. (gen. & pl. Uibhistich)

uidheam-bhacaidh
nf. (gen. uidheim-bacaidh, pl. uidheamanbacaidh)
1)
2)
feumar uidheaman-bacaidh iomchaidh a
chleachdadh air sithrichean-rda


uile
adj.
( .; . + .)
, ,
uilebheist
nm. (pl. uilebheistean)
,
uime
prep. pron.

. .: mu, mu
uimesan
prep. pron. emph.
()
. .: mu, mu
uimpe
prep. pron.

. .: mu, mu
uimpese
prep. pron. emph.
()
. .: mu, mu
ine
nf. (pl. inean)
, ,

uinneag
nf. (gen. uinneige, pl. uinneagan)

uiseag
nf. (gen. uiseige, pl. uiseagan)
(Alauda arvensis)

uisge
nm. (pl. uisgeachan)
1)
2)
tha an t-uisge ann
ullachadh
nm. (gen. ullachaidh)
,
ullaich
vt. (vn. ullachadh)
,
umad
prep. pron.

. .: mu, mu
umadsa
prep. pron. emph.
()
. .: mu, mu
umaibh
prep. pron.

. .: mu, mu
umaibhse
prep. pron. emph.
()
. .: mu, mu
umainn
prep.

. .: mu, mu
umainne
prep. pron. emph.
()
. .: mu, mu
umam
prep. pron.

. .: mu, mu
umamsa
prep. pron. emph.
()
. .: mu, mu
umpa
prep. pron.

. .: mu, mu
umpasan
prep. pron. emph.
()
. .: mu, mu
uncail
nm. (pl. uncailean)

nnsa
nm. (pl. nnsachan)

praid
nf. (pl. praidean)
, , , ; ;

r
adj. (comp. ire)
1)
2)
beanntan iom-fhillte ra

rar
adj.
()
rlar
nm. (gen. rlair, pl. rlaran, rlair)

urramach
adj.
1) , , ,

2)
ball urramach
nm.

3) ( ;
)
an t-Urramach Uilleam Caimbeul

a Bheilg
nf. (gen. na Beilge)
.
a Bhrasail
nf. (gen. na Brasail)
.
a Chrn
nf. (gen. na Cirn)
.
a Chuimrigh
nf. (gen. na Cuimrigh)
.
Afraga
nm. / nf.

a Ghidhealtachd
nf.
(. Gidhealtachd)
1) , -

air (a ) Ghidhealtachd

Gaidhealtachd an Ear
nf.
-

Gaidhealtachd an Iar
nf.
-
gheibhear air a Ghaidhealtachd an Iar na
creagan as sine ann am Breatainn
-

a Ghalldachd
nf. inv.
(

;
,
(. Southern
Uplands))
a Ghearmailt
nf. (gen. na Gearmailt)
.
a Ghraonlainn
nf. (gen. na Graonlainn)
.
Aigian
nm. (gen. Aigiain)
.
saor-lithean san Aigian

Ameireaga(idh)
nf.
.
an Aisia
nf. inv.
.: an isia
thachair e san Aisia
an isia
nf. (gen. na h-isia)
.
An Caol
nm.
.
an Cuan Simh
nm. (gen. a' Chuain Shimh)
.
an Danmhairc
nf. (gen. na Danmhairc)
.
an Eadailt
nf. (gen. na h-Eadailt)

.
an ipheit
nf. (gen. na h-ipheit)
.
an Eiphit
nf. inv.
.
an Fhionlainn
nf. (gen. na Fionlainn)
.
an Fhraing
nf. (gen. na Frainge)
.
an Iarac
nf. (gen. na h-Iarac)
.
an Iarain
nf. (gen. na h-Iarain)
.
an Laplainn
nf. (gen. na Laplainn)
.
an Roinn Erpa
nf. (gen. na Roinn Erpa)
.
an Ruis
nf. (gen. na Ruis)
.
an Spinn
nf. (gen. na Spinne)
.
Antar(c)taig
nf.
.
Cearcall na h-Antar(c)taig
.
an t-Seapan
nf. (gen. na Seapan)
.
an t-Seirb
nf. (gen. na Seirb)
.
an t-Suain
nf. (gen. na Suaine)
.
an Tuirc
nf. (gen. na Tuirce)
.
an Ungair
nf. (gen. na h-Ungair)
.
a Phlainn
nf. (gen. na Plainn)

.
a Phortagail
nf. (gen. na Portagail)
.
Arcaibh
nm.
( )
Ar(c)taig
nf.
.
Cearcall na h-Ar(c)taig
.
Astrilia
nf. inv.
.
Breatainn
nf.
.
tha Breatainn a-nis air t de na dthchannan
as adhartaiche san t-saoghal sa chis seo


Canada
nf.
.
Cuan Atlantach
nm. (gen. Cuain Atlantaich)
.
Cuan Siar
nm. (gen. Cuain Siar)
.
Dn idinn
. .
Earra-Ghidheal
. , (
)
Erpa
nf. inv.
.
Aonadh na h-Erpa

()

irinn
nf. (gen. na h-ireann, dat. irinn)
.
Glaschu
. .
chaidh rach an Glaschu
(. )
Innis Tle
nf. (gen. Innis Tle)
.
Innse Gall
nf. pl.
. ,
Iosrael
nf.
.
Lochlann
nf. (gen. Lochlainn)
1) . .
2) .
na h-Innseachan
nf. pl.
.
na Stitean Aonaichte
nf. pl. (gen. nan Stitean Aonaichte)
. ()
Nirribhidh
nf.
.
Roinn na Gidhealtachd
nf.
.: a Ghidhealtachd
Ruisia
nf.
.: an Ruis
Sirbia
nf.
.
Sona
nf.
.




aig
air
an
bho
de
do
eadar
fo
gu
le
mu
ri
ro
thar
tro

abair
beir
bi
can
cluinn
dan
faic
faigh
is
rach
ruig
thig
thoir

-
1 . . . asam ( asamsa)
2 . . . asad ( asadsa)
3 . . . . . s ( s-san)
3 . . . . . aiste ( aistese)
1 . . . asainn ( asainne)
2 . . . asaibh ( asaibhse)
3 . . . asta ( astasan)
aig
-

1 . . . agam ( agamsa)
2 . . . agad ( agadsa)
3 . . . . . aige ( aigesan)
3 . . . . . aice ( aicese)
1 . . . againn ( againne)
2 . . . agaibh ( agaibhse)
3 . . . aca ( acasan)
air
-
1 . . . orm ( ormsa)
2 . . . ort ( ortsa)
3 . . . . . air ( airsan)
3 . . . . . oirre ( oirrese)
1 . . . oirnn ( oirnne)
2 . . . oirbh ( oirbhse)
3 . . . orra ( orrasan)
an
-
1 . . . annam ( annamsa)
2 . . . annad ( annadsa)
3 . . . . . ann ( annsan)
3 . . . . . innte ( inntese)
1 . . . annainn ( annainne)
2 . . . annaibh ( annaibhse)
3 . . . annta ( anntasan)

1 . . . nam
2 . . . nad
3 . . . . . na
3 . . . . . na
1 . . . nar
2 . . . nur
3 . . . nam / nan
bho
-
1 . . . (bh)uam ( (bh)uamsa)
2 . . . (bh)uat ( (bh)uatsa)
3 . . . . . (bh)uaithe ( (bh)uaithesan)
3 . . . . . (bh)uaipe ( (bh)uaipese)
1 . . . (bh)uainn ( (bh)uainne)
2 . . . (bh)uaibh ( (bh)uaibhse)
3 . . . (bh)uapa ( (bh)uapasan)
de
-
1 . . . dhom ( dhomsa)
2 . . . dhot ( dhotsa)
3 . . . . . dheth ( dhethsa)
3 . . . . . dhith ( dhithse)

1 . . . dhinn ( dhinne)
2 . . . dhibh ( dhibhse)
3 . . . dhiubh ( dhiubhsan)
do
-
1 . . . dhomh ( dhomhsa)
2 . . . dhu(i)t ( dhu(i)tsa)
3 . . . . . dha ( dhasan)
3 . . . . . dhi ( dhise)
1 . . . dhuinn ( dhuinne)
2 . . . dhuibh ( dhuibhse)
3 . . . dhaibh ( dhaibhsan)
eadar
-
1 . . . eadarainn ( eadarainne)
2 . . . eadaraibh ( eadaraibhse)
3 . . . eatarra ( eatarrasan)
3 . . . () eatorra ( eatorrasan)
fo
-
1 . . . fodham ( fodhamsa)
2 . . . fodhad ( fodhadsa)
3 . . . . . fodha ( fodhasan)
3 . . . . . foi(dh)pe ( foi(dh)pese)
1 . . . fodhainn ( fodhainne)
2 . . . fodhaibh ( fodhaibhse)
3 . . . f(dh)pa ( f(dh)pasan)
gu
-
1 . . . thugam ( chugam; thugamsa, chugamsa)
2 . . . thugad ( chugad; thugadsa, chugadsa)
3 . . . . . thuige ( chuige; thuigesan, chuigesan)
3 . . . . . thuice ( chuice; thuicese, chuicese)
1 . . . thugainn ( chugainn; thugainne, chugainne)
2 . . . thugaibh ( chugaibh; thugaibhse, chugaibhse)
3 . . . thuca ( chuca; thucasan, chucasan)
le
-
1 . . . leam ( leamsa)
2 . . . leat ( leatsa)
3 . . . . . leis ( leis-san)
3 . . . . . leatha ( leathase)
1 . . . leinn ( leinne)
2 . . . leibh ( leibhse)
3 . . . leotha ( leothasan)
mu
-

1 . . . umam ( umamsa)
2 . . . umad ( umadsa)
3 . . . . . uime ( uimesan)
3 . . . . . uimpe ( uimpese)
1 . . . umainn ( umainne)
2 . . . umaibh ( umaibhse)
3 . . . umpa ( umpasan)
ri
-
1 . . . rium ( riumsa)
2 . . . riut ( riutsa)
3 . . . . . ris ( ris-san)
3 . . . . . rithe ( rithese)
1 . . . rinn ( rinne)
2 . . . ribh ( ribhse)
3 . . . riutha ( riuthasan)
ro
-
1 . . . romham ( romhamsa)
2 . . . romhad ( romhadsa)
3 . . . . . roimhe ( roimhesan)
3 . . . . . roimhpe ( roimhpese)
1 . . . romhainn ( romhainne)
2 . . . romhaibh ( romhaibhse)
3 . . . romhpa ( romhpasan)
thar
-
1 . . . tharam ( tharamsa)
2 . . . tharad ( tharadsa)
3 . . . . . thairis ( thairis-san)
3 . . . . . thairte ( thairtese)
1 . . . tharainn ( tharainne)
2 . . . tharaibh ( tharaibhse)
3 . . . tharta ( thartasan)
tro
-
1 . . . tromham ( tromhamsa)
2 . . . tromhad ( tromhadsa)
3 . . . . . troimhe ( troimhesan)
3 . . . . . troimhpe ( troimhpese)
1 . . . tromhainn ( tromhainne)
2 . . . tromhaibh ( tromhaibhse)
3 . . . tromhpa ( tromhpasan)
abair
: rdh (nm.)

: their

: abair
: their
( )
: thuirt
: tuirt, tubhairt, dubhairt, duirt

: theirinn / theireamaid / theireadh
: abrainn / abramaid / abradh

1 . . . abram, na h-abram
2 . . . abair, na h-abair
3 . . . abradh e / i, na h-abradh e / i
1 . . . abramaid, na h-abramaid
2 . . . abaraibh, na h-abaraibh
3 . . . abradh iad, na h-abradh iad
beir
: breith (nf.)

: beiridh
: beir
: bheireas
( )
: rug
: do rug, drug

: bheirinn / bheireamaid / bheireadh
: beirinn / beireamaid / beireadh ( am, nach)
: bheirinn / bheireamaid / bheireadh ( cha)

1 . . . beiream, na beiream
2 . . . beir, na beir
3 . . . beireadh e / i, na beireadh e / i
1 . . . beireamaid, na beireamaid
2 . . . beiribh, na beiribh
3 . . . beireadh iad, na beireadh iad
bi
: bhith

: tha mi
: a bheil mi?
: chan eil mi
- : nach eil mi?


: bithidh, bidh mi
: am bi mi?
: cha bhi mi
- : nach bi mi?

ma bhitheas, ma bhios
( )
: bha mi
: am robh mi?
: cha robh mi
- : nach robh mi?

tha mi air a bhith

bha mi air a bhith

: bhithinn / bhitheamaid / bhiomaid / bhitheadh / bhiodh
: bhithinn / bhitheamaid / bhiomaid / bhitheadh / bhiodh ( chan)
: bithinn / bitheamaid / biomaid / bitheadh / biodh ( nach am)

1 . . . bitheam, na bitheam
2 . . . bi, na bi
3 . . . bitheadh e / i, na bitheadh e / i
1 . . . bitheamaid / biomaid, na bitheamaid / biomaid
2 . . . bithibh, na bithibh
3 . . . bitheadh iad, na bitheadh iad
can
: cantainn (nm.)

: canaidh
: can ( an, nach)
: chan ( cha)
: chanas
( )
: rug
: do rug, drug

: chanainn / chanamaid / chanadh
: chanainn / chanamaid / chanadh ( cha)
: canainn / canamaid / canadh ( an, nach)

1 . . . canam, na canam
2 . . . can, na can
3 . . . canadh e / i, na canadh e / i
1 . . . canamaid, na canamaid
2 . . . canaibh, na canaibh
3 . . . canadh iad, na canadh iad
cluinn
: cluinntinn

: cluinnidh
: cluinn ( an, nach)
: chluinn ( cha)
: chluinneas
( )
: cluinn ( an, nach)
: chluinn ( cha)

: chluinninn / chluinneamaid / chluinneadh
: cluinninn / cluinneamaid / cluinneadh ( an, nach)
: chluinninn / chluinneamaid / chluinneadh ( cha)

1 . . . cluinneam, na cluinneam
2 . . . cluinn, na cluinn
3 . . . cluinneadh e / i, na cluinneadh e / i
1 . . . cluinneamaid, na cluinneamaid
2 . . . cluinnibh, na cluinnibh
3 . . . cluinneadh iad, na cluinneadh iad
dan
: danamh (nm.)

: n
: dan
: n
( )
: rinn
: do rinn, drinn

: dhanainn / dhanamaid / dhanadh
: danainn / danamaid / danadh

1 . . . danam, na danam
2 . . . dan, na dan
3 . . . danadh e / i, na danadh e / i
1 . . . danamaid, na danamaid

2 . . . danaibh, na danaibh
3 . . . danadh iad, na danadh iad
faic
: faicinn (nf.)

: ch
: faic ( am)
: fhaic ( chan)
: f(h)aic ( nach)
: ch
( )
: chunna(ic)
: faca ( am)
: fhaca ( chan)
: f(h)aca ( nach)

: chithinn / chitheamaid / chitheadh
: faicinn / faiceamaid / faiceadh ( am)
: fhaicinn / fhaiceamaid / fhaiceadh ( chan)
: f(h)aicinn / f(h)aiceamaid / f(h)aiceadh ( nach)

1 . . . faiceam, na faiceam
2 . . . faic, na faic
3 . . . faiceadh e / i, na faiceadh e / i
1 . . . faiceamaid, na faiceamaid
2 . . . faicibh, na faicibh
3 . . . faiceadh iad, na faiceadh iad
faigh
: faighinn (nf.), faotainn

: gheibh
: faigh ( am); fhaigh ( chan), f(h)aigh ( nach)
: gheibh
( )
: fhuair
: dfhuair

: gheibhinn / gheibheamaid / gheibheadh
: faighinn / faigheamaid / faigheadh ( am)
: fhaighinn / fhaigheamaid / fhaigheadh ( chan)
: f(h)aighinn / f(h)aigheamaid / f(h)aigheadh ( nach)

1 . . . faigheam, na faigheam

2 . . . faigh, na faigh
3 . . . faigheadh e / i, na faigheadh e / i
1 . . . faigheamaid, na faigheamaid
2 . . . faighibh, na faighibh
3 . . . faigheadh iad, na faigheadh iad
is
:

: is, s
: chan ( )
: an ( ; am , b, f, m, p)
: nach ( - )
( )
: bu (b , fh)
: cha bu ( ; cha b ,
)
: am bu ( ; am b , )
: nach bu ( - ; nach b ,
)
rach
: dol (nm.)

: thid
: tid
: thid
( )
: chaidh
: deach(aidh)

: rachainn / rachamaid / rachadh
: dheighinn / dheigheamaid / dheigheadh
: rachainn / rachamaid / rachadh
: deighinn / deigheamaid / deigheadh

1 . . . racham, na racham
2 . . . rach, na rach
3 . . . rachadh e / i, na rachadh e / i
1 . . . rachamaid, na rachamaid
2 . . . rachaibh, na rachaibh
3 . . . rachadh iad, na rachadh iad
ruig
: ruigsinn (nm.)

: ruigidh
: ruig
: ruigeas
( )
: rinig
: do rinig, drinig

: ruiginn / ruigeamaid / ruigeadh
: ruiginn / ruigeamaid / ruigeadh

1 . . . ruigeam, na ruigeam
2 . . . ruig, na ruig
3 . . . ruigeadh e / i, na ruigeadh e / i
1 . . . ruigeamaid, na ruigeamaid
2 . . . ruigibh, na ruigibh
3 . . . ruigeadh iad, na ruigeadh iad
thig
: tighinn (nm.)

: thig
: tig
: thig
( )
: thinig
: tinig

: thiginn / thigeamaid / thigeadh
: tiginn / tigeamaid / tigeadh

1 . . . thigeam, na tigeam
2 . . . thig, na tig
3 . . . thigeadh e / i, na tigeadh e / i
1 . . . thigeamaid, na tigeamaid
2 . . . thigibh, na tigibh
3 . . . thigeadh iad, na tigeadh iad
thoir
: toirt (nf.)

: bheir
: toir
: bheir

( )
: thug
: tug

: bheirinn / bheireamaid / bheireadh
: toirinn / toireamaid / toireadh

1 . . . thoiream, na toiream
2 . . . thoir, na toir
3 . . . thoireadh e / i, na toireadh e / i
1 . . . thoireamaid, na toireamaid
2 . . . thoiribh, na toiribh
3 . . . thoireadh iad, na toireadh iad
toir, thoir toirt tabhair, thabhair tabhairt