Вы находитесь на странице: 1из 3

1.

POJAM KRIMINOLOGIJE

Kriminologija je nauka o zloinu , latinski crimen-zloin. Kriminologija je nauka koja izuava kriminalitet kao negativnu drutvenu pojavu. U najoptijem smislu kriminologija je nauka o zloinu. Ovaj termin je prvi upotrebio francuski antropolog P. Topinard u svom delu Antropologija 1879, oznaavajudi kriminologiju kao nauku o prouavanju zloina. Prvo delo pod nazivom Kriminologija objavio je italijanski pozitivista sudija kriviar RAFAELE GAROFALO 1884. Definisanjem pojma kriminologije bavio se veliki broj autora

Tradicionalan pojam zloin, a u savremenom znaenju to je kriminalitet. Kriminalitet je veoma stara drutvena pojava i za nju se zanimaju mnoge nauke kao to su: pravna nauka, sociologija, psihologija,psihopatologija, antropologija, fenomenologija i dr. Prouavajudi kriminalne probleme sa raznih aspekatavremenom su se razvile i posebne kriminoloke discipline kao to su: kriminalna antropologijasocijologija, psihologija, politika, etiologija, fenomenologija i druge koje ne nose predznak kriminalne kao to su: viktimologija, penologija i slino.

Nekadanji direktor kriminolokog drutva u Beu Grasberger smatra da kriminologija obuhvatabrojne naune discipline koje meusobno povezuje jedino to to predmete njihovog istraivanjapredstavljaju krivina dela. On smatra da je Franc List s pravom okvalifikovao kriminologiju kao pomodnu nauku krivinog prava. Neki autori smatraju dapostoji pet i vie podruja na kojima se iskazuje predmet kriminologije. Holist tvrdi da se u teorijikriminologija pojavljuje: prvo, kao samostalna nauna disciplina koja se baviistraivanjem krivinih dela i kazni, zatim kao nauka o zloinu u irem smislu, kojom seobuhvataju uzroci kriminaliteta, metodi njihovog suzbijanja, pitanje kriminalne politike,penologije, materijalnog i formalnog krivinog prava; trede kao nauka o pojavama i uzrocimakriminaliteta, uz kriminalistiku, krivino pravo i kriminalnu politiku; etvrto kao nauka o linostii peto podruje po kome se kriminologija u uem smislu shvata kao nauka o uzrocima ipojavama kriminaliteta. Iz trede grupe pravca kriminologije izdvajaju se stavovi Reklesa koji ovudiscipline smatra naukom o kanjavanju, policiji, sistemu sudstva, kriminalitetu maloletnika idrugo.Po Danskim naunicima Hurvitu i Kristijansenu kriminologiju ine: kriminografija-opisnideo zasnovan na statistici; kriminalna sociologija, kriminalna biologija, kriminalna somatologija, kriminalna psihologija, drutvenopsiholoko tretiranje delikvenata, kriminalna genetika,predikciona istraivanja i viktimologija. etvrti pravac zastupaju savremeni ameriki kriminolozi koji u svojim radovima akcenatstavljaju na linost delikventa i njegov tretman, uede o injenicama zloina i nainu njegovogsuzbijanja. Po uverenju Saderlanda i Kresija kriminologijaje nauka koja tim nazivom obuhvatatri discipline: sociologiju krivinog prava,. kriminalnu etiologiju i penologiju.

Predstavnici petog pravca su preteno nemaki kriminolozi koji su veoma brojni. Lernel razlikuje kriminologiju sensu stricto, kao nauku o genetskom iniocu zloina i sensu largo koja pored prvog znaenja obuhvata i kriminalnu femenologiju, strukturu i dinamiku. Po Midendorfu kriminologija u Nemakoj smatra se naukom o zloinu, kao pojava pojedinaca i naroda, po Eksneru to je nauka o kriminalitetu. Poljski kriminolog Valak smatra da je kriminologija nauka iji je predmet istraivanje uzroka kriminaliteta, njegovih oblika, pravilnosti i zavisnostipovezanih s prestupnikom i kriminalitetom. Veoma rano se kriminalitetom bavila i kriminalna sociologija koja je svoja kriminoloka shvatanja zaela praktino sa klasinom kolom u 18 veku. Poznati francuski sociolog Dirkem je preko definisanja pojma kriminaliteta ustanovio pojam kriminologije. On je rekao da je kriminalitet proizvod meanja uticaja ljudi i drutva, iji se koreni nalaze u drutvu i da je imanentan samom drutvu. Po njemu pojava kriminaliteta sadrana je u kanjavanju dok nauka koja se tim bavi naziva sekriminologija.S obzirom da postoji razliito definisanje pojma kriminologije u teoriji postoje razliiti pokuaji odreenja kriminolokih podruja i diciplina .Po tome kriminologija kao grupna nauka deli se na teorijske i aplikativne discipline. U teorijske, spadaju kriminalna sociologija,kriminalna antropologija, kriminalna psihologija, kriminalna psihopatologija i penologija.Aplikativna ili primenjena kriminalogija obuhvata kriminalnu politiku, kriminalnu profilaksu i kriminalistiku.

ENCIKLOPEDIJSKA SHVATANJA - Predstavnici austrijske enciklopedijske skole smatraju da je kriminologijamultidisciplanarna nauka koja obuhvata parcijalne discipline: od kojih se jedne bavekriminalnom stvarnodu: kriminalna fenomenologija, kriminalna sociologija, kriminalnapsihologija i kriminalna antropologija; druga se bavi injenicama krivinog postupka: kriminalistika, sudska medicina, sudska psihologija, a trede spreavanjem krivinih dela: kriminalna profilaksa, kurativna pedagogija, penologija. SINTETIKA SHVATANJA - kriminologiju vide kao sintetiku nauku koja se svodi na enciklopedijsko shvatanje kriminaliteta. Nju su postavili Nideforo i Feri.. Prema Feriju kriminologija je opti pojam za sve krivine nauke pa i za krivino pravo. Ovakva shvatanja temelje se na teoriji da je kriminologija nauka koja se bavi sveobuhvatnim prouavanjem zloinai i zvrioca, kao delatnost oveka i masovne pojave. Ona koristi saznanja drugih nauka poput biologije , medicine, psihologije, sociologije i psihopatologije. KRIMINOLOKE DISCIPLINE I PODRUJA - nastale su iz razliitih pristupa u definisanju. Najeda podela je na kriminalnu fenomenologiju, kriminalnu etiologiju i kriminalnu profilaksu-prevencija i suzbijanje.Kriminalna fenomenologija simptomatologija, bavi se dinamikom i strukturom delikta kaonjihovom rasprostranjenodu (krim.geografija), dok oblasti kriminalne etiologije pripadaju pitanja faktora i uzronosti koje su usmerene prvenstveno ka linosti delikventa. Slina ovoj je i podela na optu i kliniku kriminologiju.

DEFINICIJA kriminologija se formirala u savremenu nauku koja inkorporira sva validna saznanja drugih nauka o zlocincu, njegovom delu, uzrocima, pojavnim oblicima.