Вы находитесь на странице: 1из 799

1- ( )

: .. .
. 1.
1
1
. .

, .
-,
(. ) . 1895 .
, (Chaney) ,
:
.
; 3 ,
: 22 , 880
132 .
. ,
,
( ).
, .
,
: "
62F 16

1

,
,
(we consider this report so far provisional)".
,
;
, .
,
"
". "ignoramus" "
", " ". Hi ignoramus
, , .
, ,
, .
,

, : ?
,

. , ,
, honoris
causa (" "), ,
, .
, ,
.
.
,

,
2

,
,
. ,
,
.
:
. ?
, , -,

, , :
,

-,

. ,
, .
? ,
.
, ,
. , .
,
, .
,
, , ,
, , , ,
, .

, .
3

,
, . ,
? .
, ,
" " (. 1886).
, , -, ,
, . ,
? ,
, ?
, , , .
,
,
. .
, , .
, ,
. .
.
, 25 1898 ,

? ,
.
,
;

.
, .
4

, .
,

.
, ?
, .
, ,
,
:
. -,
,
;
,
( ,
200 , , 200
).
,
. ,
, .
,
,
. ,
;
, .
, , , ,

(,

)
5

.
, -
- ,
. , .
,
.
,
, , ,
,
. ,
.
, - ,
, .
, , ,
, .

,
.
, ,
.
, ,
, ,
, .
,
, .
, , ,
6

. , ,
.

, .
.
,
; ,
.
0,142857142857... ,
, .
.
, , .
, , .

. 14;
14 28;
. 28
, .
.
: ,
, ,
,
.
,
, ,
. ,
7

. ,
Fi . ,
- .
: " " (- er kennt, know), ganati, .
: " " (- er weiss)
- vetti vid. ,
.
"" ("") "" (",
, "); ""
(video ), ""
novi, ignovi (. notus, ignotus).

? , , ,
"". , ,
;
.
, .
("") (", "); ,
, -,
, .
,
. ' (" ", "
") ,
. .
(" ")
8

(. I, 18) . '
,
,
-.
""
. ""
, "" .
:
;
, , .
; , .
, () ();
. ,
, , , ;
. ;

. ,
; wissen,
kennen.
.
. ,
. ;
, . : "
: , " -: ",
; , " (. XXI, 17).
, ,
9

"

".


, .
"", " ,
,
. ,
.
, ;
.
( ') .

.
,
, , ""
. .

. ,
- ,
. ""
.
, ,
.
.
: ,
,
10

, .
. ,
,
,

, ,
, ""
. ,
, ,
,
.

.
1872 - -

"

, ;
, .
". ,
, ,

.
, " ";
.

. , ,
;
, .
11

,
. ,
,
; ,
.
,
, .
2 . .
.
3 .

. ,

, ,

.
.
4

"ujiku"

"Kirche"

( church)
, ;
IV V . , .

, .
: chirihha kiricha.
12

ch

,
-- ; ,
, .
kirche VIII .
, ,
aikklesj ().

,

chirihha kyreiko (-),


-.
,
,
, .
IV .
5 ,
, ;
,
( hrugg
); "", ""
,

, .
XV () -
(: (" ")
13


6 ; ,
""). "" "",
"" "". ">
( ), 15-
"", ""

""

"",
: 1016 II
,
; : .
"",
.

""

, : ^ so nfopoiyfejfi;
e-fciyfc ').
7 , , Kirche,
.
biserica,
, basilica. egyhza
(), , . kos'ciol,

castellum

(,

),

. ,
,
; ,
, .
14


(beta kns-tiyn, ).
8 , , , ,
( ),

(ecclesia, . chiesa,
. eglise, . iglesia).
: ()
(). " 'edta
(, Mdta). kanisatun
kenaS "" ;
"" . ,
, ,
"".
9 , ,
, . '
("").
;
; ,
(", ")
, .

, .
, , ,
,
,
15

. ,
, " "
(. concire concionem). ,
, (""),
.

.
. . ,
" ", "
" (. I. 1, 7).
"".
" , "
(. IV, 1). ,
. ""
: 1) " ", 2)
" ", 3) " " (. XVI, 1;
XVIII, 17).
, , . .
10 ,
.
11 , ,
- -, ", .
,
""? , , >

. 1)
16


, .,
- -. 2) "",
,
"", status con-str. "".
12
, ( ).
, D'-u
().

.
;
.
.

(iPto

).

"", , ;
.

, , (IV, 1, 11).
,
,
(XXXI, 23).
, , ,
, " ".
17

; ,
.
.
13 () ,
, ", ,
"", ,
. ,
, ,
,
.
,
, , - ,
.
14 ,
,
.
.

-.

" " contradictio in adjecto.


.
,
.
: .

.
18

15
. , (""),
, . ,
, " " (. II, 19).

; ,
.
16 ,
.

.
Populus Romanus Quiritum ( = quires).
,

( ).
,
.
17

: " " (1 . II,


9), " ". ,
.
"" (). ,
.
; ,
, ,
. .
19

,
.
,
. ?...
.
, . . .
18 , *
, , .

, ,

, . ,
,
,
,
, .
19 :
("").
. Ergo
,
; ,
.
2
1 . .
.
,
20

.
,
. ,
, 1) ,
, , ,
, . ., 2) , ,
.
, , ) ,
) , , ,
,
8).

8)

, , , ,
.

, A
Dictionary of Christian Antiquities, ed. by W. Smith and S. Cheetham.
Vol. III. London 1875-1880, Real-Encyclopadie der christlichen
Alterthumer, bearb. und herausgeg. von F. X. Kraus. B. III. Freiburg
im

Br.

18801886,

Dic-tionnaire

d'archeologie chretienne et de liturgie, publie par F. Cabrol. T. I. Paris


1903-1906 ( ).

,
21

. Wachsmuth, Einleitung in das Studium der alten


Geschichte. Leipzig 1895. . ,
. 2 . 1904.
.
Potthast, Bibliotheca historica medii aevi. Wegweiser durch die
Geschichtswerke des europaischen Mittelalters bis 1500. B. III. 2
Aufl. Berlin 1896.
,
. W. Wattenbach, Deutschlands Geschichtsquellen im Mittelalter
bis zur Mitte des XIII Jahrhunderts. B. I11. 7 Aufl. Berlin 1904 (B. I).
Dahlmann-Waitz, Quellenkunde der deutschen Geschichte. Th. III. 7
Aufl. von E. Brandenburg. Berlin 1905 (Th. 1). A. Molinier, Les sources
de l'histore de France au moyen age. 1-V ( 1494). Paris 1902-1904.
Ch. Gross, The sources and literature of english history from the earliest
times to about 1485. London 1900.

, . de Smedt, Introductio generalis ad historiam ecclesiasticam
critice

tractandam.

Gandavi

1876,

"" (. 2). .
Bratke,

Wegweiser

zur

Quellen

und

Litteratur-kunde

der

Kirchengeschichte. Gotha 1890.



-
. . Bardenhewer, Patrologie.
2 Aufl. Freiburg im Br. 1901. , Geschichte der altkirchlichen
Litteratur. B. I. ( ). Freiburg im Br. 1902-1903. A.
22

Harnack, Geschichte der altchristlichen Litteratur bis Eusebius. Th.


(bearb. unter Mitwirkung von E. Preuschen)\\, 1-2. Leipzig 18931904. G. Kruger, Geschichte der altchristlichen Litteratur in den ersten
drei Jahrhunderten. 1 u. 2 Aufl. Freiburg im Br. u. Leipzig. 1895;
Nachtrage, 1897. G. Slang a Historiographie ecclesiastica. Frib.
Brisg. 1897 - .
. . ,
IV
XX. 2 . . 1903.

(. 2).
. . . ,
. . 1. . 1890 (
1887-1889
.). ( .) 108.



.
,
.
.


"Biblio-theca
23

sanctorum patrum", 15751579 . . 8


Marguerin de la Eigne, de
Bayeux; ,
.

"Bibliotheca maxima patrum Lugdune 1677 . 27
; XVI . (,
XIII . ) , .
, A. Gallandi,
"Bibliotheca veterum patrum" 14 U/651781, 1788),
.
Angelo
Mai), (f I854).
{

. "Scriptorurn veterum nova
collectio" (in 4) 1825 1838
"Classici auctores" 10
1828 1838 . (in 8). 1839-1844 .
" " "Spicilegium Romanum" (in
8).
"Nova Patrum bibliotheca", 7 , 1844
1854 . (in 4); 8 9 1871
1888 . [ 1906 . ].
, ,
,
24

""
, "
", J. . Minge, Patrologiae cursus completus seu Bibliotheca
universalis omnium SS. Patrum, Doctorum Scriptorumque ecclesiasticorum. .
40- .
18441855 . 221 , 8 4

III (1216 .), 218221 ;


18571866 . 161 ,
. ,

.
,
.
.
, ,

.
, Bibliotheca cleri universa,
,

" ",
25

.
.
,

. .
1875 . (
) 1868 .
"" ,

. ,
, ,
.
, . ,
. ,
,
. ,
. -
,
""
. , ,
,
,
.
> :
.
26

......... ("").
ix . -
(Floss).
prolegomenon (""),
, ,
. ,
.
, ,
,
. ,
.
,
,
; ,

.
,
, ,
"" ,
.

-
"" .
, .
,
27

,
. ,
,
,

.
,

("") .
,
.
, .
, . ,
. .
. , .
,
. .
,

( )
( ).
,
. .
,

28

""
. ,
.

(J. . Pitra),
(t 1889 ).
,

. ,
.

.
. ,
,
.
. "monachus Bene-" dictinus sancti
Mauri", "-".
(1837).
. 1852-1858 .
: "Spicilegium Solesmense" "
" (4 in 4). ,
.
, 18761884 .
"Analecta sacra" ( 1-4, 6,
8 in 8).
,
29

. - Analecta novissima 1885-1888


. (2 . in 4) Analecta sacra et classica 1888 . (in 4).
VII
. , 1866 . "
scriptorum ecclesiasticorum latinorum".
.
,
,
.
.
, ,


.

, ,

.

: -
IV, V VI .


.
.
:
30

. -
. , (1868-1871),
, ,
, , -
, ,

. ' Sionnet

; ,
.
-
.
, , ,
. ;
: " , abbe
, , ,
".
,
, .
(Jahn) :
.

. ,
,
,
31

.
.
; .
""
, ,
, .

, .
. , 1882 .
, Zangenmeister
| 15 ; 15
.
, ,
,

, , .

.

, , .
. ,
, ,
,
,
, -,
, , , .
,
32

,
, 9).
, ,
,
,
. "Monumen-ta
Germaniae historica", ;
"Scriptores", "auctores antiquissimi" (18771898, 13
) ,
, .
, ,
,
.
, ,

""

, ,
. ""
.
, XX
. , ,
,
- ;

.
,
, .,
33

, . ,
, ,

.
- (de Boor),
, -,

"" , ,
.
.
-,
,

,
, . ,

.
-,
,

.
,
. ,
,
,
- 10).
, , -
34

,
. ,
,
. ""

) , ,
" " . [" "
80 ,
]. ,

"" .


.
. ,

.
.

{Jacques Merlin) 1524 .
, 2 .

. ,
, ,
.
35


. V (553 .)
. ,

536

.,

, .
,
. 1530 1536
.
1538 .
, 2 in folio. , ,
500 .
, , , "Breviarium"
.

, , , IV
,
, ,

,

,
, .
, ,
4- 1567 .
(8 .), V
36

, "codex encyclicus",

I. 1585 .
5 . , ,
; 1-
1606 . , ,
. ,
, -
.

"Collectio Romana" 16081612 .,
V. ,
(Sirmond).
.
,
;
, ,
( )
. ,
, , ,
,
. ,
,
. ,

; ,
37

,
. , ,
,
.
"Conciliorum collectio regia"
( ), 1644 .
37 .
, , 553
V .
:
, . ,
. , ,
.

(Labbe), ,
:
,

. 30
, .
.
1667 ., 9- 10-.

(Cossart) 1672 .,
17- .
"Collectio Romana".
38


(Baluze),

.

, romani correctores

IV : ) )
.

, ,

1683 .
355 . 359 . ,
411 . .

V .
,
,
, ,
,
- ,
,
.
, {Hardouin, 1729)
39

"Conciliorum collectio regia maxima" 12


1715 ., 1711 .

.

, , ,
, .

, , ,
.
,
, ,
.
.
(Mansi)

-,

23 17281734 .
,
. ,
. , ,

, 17481752 .
. "Sacrorum conciliorum nova et
amplissima collectio" 31 ,
1759 ., 1798.

40

( 1765 .).
.
,
.
,
, .
.
. ,
.

'
, .

. Supplementa
; , .
, .
, ,
- .
1870 1884 .
(Victor Palme).
, ,
32- , ,
.
,
, .
41

, ,
.
.
,
.
,
. ,
, ,
.
(Coustant), ,
(Thiel),
"Monumenta Germaniae". ,

. , , ,
, ,
,
"Liber pontificalis".
.
,
"Liber
pontificalis". ,
,
(. / Hefele, Conciliengeschichte. 2
Aufl. Freiburg im Br. 1873 .)
42

, suum cuique
.
, .
, . ,
,
(Liber synodicus), ,

. ,
. ,
.
-
, , ,
,
,
. , ,
, . , ,
, ,
, . ,

, .
,
, , ,
, , ,
, , ,
.
, ,
43

,
, , ,
,

,
. , ,
: 1) .......... .......
; 2)

, ,
; 3) ,
,
"......." ,

. ,
"......." .
. )
II ,
,
, . , II
,
. ) III
,

"..........".
III VII
44

536

649 . . VII
). , ,
,
, ,
.
, 3
:
,
, III, 1
.
.
,
,

VI


. .
;
-
( ), ,
12).


, . . Bruns, Bibliotheca ecclesiastica. Canones aposto-lorum
et conciliorum. III. Berolini 1839. in octavo 12

45

.

,
, ,
"acta sanctorum".

: "Acta sanctorum, quotquot toto in orbe
coluntur", " ,
". ,
, 1665 . ,
, ,
(Rosweyde f 1629).
, Henschen (t 1681), Papebroch 1714) . ,
, ,
.
;
,
, -
,
. ,
, ,

.
, ,
6 , (1570
1575);
46

, 18
. ,
:
,
. ,
.
.
,
. (115 )
1643 .
.

, 1794 . 53 (6-
). 30-

. , 1845 . 15 16
.
,
.
1882 . "Analecta Bollandiana",
, .
, "Acta
santctorum", , -, ,

,
.
: 47

, .
,
.
,
. ,
"Acta sanctorum"
,
"Acta", , c
, . ,
,
, ,
,
, "Acta sanctorum"
, . ,
, ,
, .
.
"Acta sanctorum" .

, ,
,
. ,
, ,

,
, .
48

, ,
. ,
,
. , ,
,

.
.
, ,
14).

77. Ruinarfa "Acta pri-morum
martyrum sincera et selecta" (Paris 1689,
Ratisbonae 1859).

,
. ,
( ), , Le
Blant (Les Actes des martyrs. Paris 1882), (
).
,
Le Blant'a, 15)

9) 40 ,
,
- , . (.
.) 126.
49

10) , , ,
,


,

.
, 1891 . ,
"Die griechischen christlichen Schriftsteller der
ersten drei Jahrhunderte" herausgeg. von der Kirchenvater-Commission
der konigl. preussischen Akademie der Wissenschaften (Leipzig,
Hinrichs),

, ,
;
,
. 1897 .
, .
(
-, , , ,
, , Oracula Sibyllina).
50 .
,
;
. , "
"
50

.
( , ,
)
,
, .
,
,

.
, ,
.
1897 . Texte und Untersuchungen zur
Geschichte der altchristlichen Literatur herausgeg. von O. Gebhardt und
A. Harnack, : Archiv fur die
von

der

Kirchenvater-Sommission

der

kgl.

preuss.

Akademie

unternommene Ausgabe der alteren christlichen Schriftsteller.


IV
,
. ,
(. Krumbacher
1892 Byzantinische Zeitschrift , Ch. Diehl
, 1894 .

).

, - Corpus
51

, ,
.

.
, 1903 . "Patrologia
Orientalis", R. Graffin F. Nau,
. ,
""

, ,
Graffin'oM,
Patrologia syriaca (1894,
). ,
.

(, , , ).
-
.
"", , ,
, /. .
Chabot, J. Guidi, .. Hyvernat, . Carra de Vaux
"Corpus scriptorum
christianorum orientalium".
(scriptores arabici, aethiopici,
coptici, syri), .

.
52

16 . - , ,
200 in 8. ,
, ;
.

, ,
, , ( Corpus).
,

,
(. . . ,

. . . . . 1905, 1)


(

, Seybold Corpus Evetts Patrologia).


,


,
.
(. .)
..
. , " ",
( " "
"
53

"), 50 ,
( VI . ..).
, , .
, . , .
, , " "
. . : "
"
130 . (
) ,
, ,
. " " (Patrologia Orientalis)
200 ( , ,
, , ). "
" (Corpus Scriptorum Christianorum
Orientalium), (, ,
, , ),
"" 500 ,

.
: -,
"

"

(Corpus

Christianorum),

(
""). "" :
" " (Series Latina),

250

( 170
54

); "
" (Continuatio Mediaevalis),
VIII XII . ( 70 ); ( 1977 .)
" " (Series Graeca),
,
" " (
20 ); , " " (Series
Apocryphorum), 1983 . ( "
"

"

").

""
"" ,
,
. -,

"

" (Sources chretiennes).


,
( ,
),
(
). ,
, ,

.
400. (. .) 127.
11) . ,
1899 .,
55

(.

Welter).

, 45
( 50) , -,
.
, . Quentin,
Jean-Dominique Mansi et les grandes collections conciliaires. Paris
1900.
(Finke Litterarische Rundschau
Fur das katholische Deutschland 1902).



, . (. .) 132.
12) .. .
1914 . (Acta
Conciliorum Oecume-nicorum). , .
(1940 .) ,
.
. . , V
.
. ,
649 . VI
. (. .) 135.
13) . . . , :
- , .
. . . [Die Kanones der wichtigsten altkirchlichen
56

Concilien nebst den Apostolischen Kanones, herausgeg. von F. Laucher.


Freiburg im Br. und Leipzig 1896]. . , 1896, II, 178-195.

,
. . Turner, Ecclesiae occidentalis monumenta juris
antiquissima. Canonum et conciliorum grae-corum interpretationes
latinae. Fase. I, 1-2. Oxonii 1899-1904 (
). "
" (. IVII, 1859-1873,
2- , 5- 3-), ,
1 , .

,
.


. (. .) 135.
14) ,

Analecta

Bollandiana


. Acta
Sanctorum;

"

"

(Bibliotheca

hagiographica graeca) " " (Subsidia


hagiographica).
. ,
57

.
. . P. Devos, Frangois Halkin, Bollandiste.
Analecta Bollandig-na, t. 106, fasc. 3-4, 1988, p. V-XL. (A. C.) 137.
15) .. Delehaye, Les legendes hagiographiques. 2 ed.
Bruxelles 1906,
Ruinart'a , , ,
. . . Harnack, Geschichte der altchristlichen
Litteratur bis Eusebius. Th. II. 2 (Die Chronologie). Leipzig 1904. S.
463-482.
R. Knopf, Ausgewahlte Martyreracten. Tubingen und Leipzig
1901,

Gebhardt,

Acta

mar-tyrum

selecta.

Ausgewahlte

Martyreracten und andere Urkunden aus der Verfolgungszeit der


christlichen Kirche. Berlin 1902. (. .) 137.
1.
..

- (

).

, ,
(),
.

(. II, 9-15) : Ne quid falsi dicere audeat, ne quid veri


non audeat ..
. III
IV . , :
, .
, .(.
58

)
3
1

.

,
,
.
(, ),
.
,
.
, ,
.
; ,
; , ;
, .
, ,

, ) ,
, , )
, ) , )
2)
,
", ".
59

,

, ,,
,
. ,
,
( ),
( , ,
, ),
( , , ,
). ,
.
.
,
,
, , . ..
.
,

( )
: Divinitas te servet (" ").
" " : Legi ("").

"legi", .
.
60

.

, ,
.

.

, . ,
- ,

.
.

.
,
. , ,
,

.
(=1,
=40, =8, =50): 99.

, 2- ,
, 3- , , 4-
, , 5-
, , :
61

..

, ,
: " , ,
. ", ,
,

. 566
. ,
epistola formata -
372 . ,
:

[]=80;

[]=400;

[]=80;

[]=1;

[]=1; [][-]=1; [][]=8; [][]=60;


ind.XV(=372)=15 epistola =646, , ,
=99 (=).
,
. ,
,

Abhandlungen , 1876). -
" " (1879),
,

Mabillon'a, De re diplomatica.
Paris 1681, 17092. : 77. Sickel,
Urkundenlehre. Wien 1867. J. Ficker, Beitrge zur Urkundenlehre.
Innsbruck 1877-1878. F. Leist, Urkunderlehre. Mnchen 18821 [H.
Bresslau, Handbuch der Urkundenlehre fr Deutschland und Italien. I.
62

Leipzig 1889. A. Giry, Manuel de diplomatique. Paris 1894].


, , ,
. ,
, .

).

, , ,
.
.
XVI (
1553 ).
.
, .
.
.
,

(,

) , sigilla
pendentia ( ). , ,
,
(
40). VII . ,
. (bulla),
.
,
.

"".

63

, ""
. ,
, .

, , -,
, .
, , ,
- (ad hoc) ,
. ,
, .

.

"", "".
. , ,
"sub annulo piscatoris".
, , ""
, , , .
, ,
.
,
,

.
64

, ,
, .
. ,
.
.
,
.
, ;

, ,
.
,
( "").
,
; , , .
, liber;
. ,
.
, .
, ,
, -
. ,

,
, ,
65

.
,
.
:
,
.

.
, , .

. .
.
.
, .
"codices" "libri" .
, ,
,
, ,
"omnes libros",
"codices". ,
,
, .
"", ,
,

.
66

.

, .
, ,
.
,
, ,
; . ,
, ,
"". ,
, .
, "charta
bombycina".
"papier", ""
Charta bombycina.
"bombyx", ,
( ).
, Charta
bombycina, . ,
.
1887 . . (Wiesner)
.
bombyx'a, ,
, ,
.
, .
67

Charta linea Charta bombycina


, .
,
,
. , .
. ,
,
, ,
.
.
. -
, , .

; .
,
,
. , ,
,
- .
.
.
,
.

, .
, .
,
68

. .
.
.
,
: .
.
.

(,

;
).
: ,
, ,

( ) ,
. , , "" ,
, S .
. ,
, .
.
.
.
, ( )
, ,
( ,
12-
).
69

"":
() ().
,
. ,
,
.

--

, , .
, .
- . ,

. ,
- ? : "
". ,
, - -
().


.
, ,
.
,
,
,
. .
,
,
70

. .
. ,
IV , VI- ,
VI IV .
,
. ,
, V ,
( -).
-: , , ,
; , ,
, , "".
, ,
.

,
.
, ,
- .
. ,

,

, -
. , ,
, . ,
. ,
,
71

.
,

. , .
,
" " (""),
"sanctus".
, ,
. " "
4).
,
, .
. ,
, .
, , , ;
.
,
,
.
, .

.
,
.

72

"codices archaizantes", ,
. -
(. .
) ,
.
.
, " . ,
.

, .
,

,
.
. "codices archaizantes"
. , ,

codex

Amiatinus.

- ,
. ,
,

.
, ,


, .
73

, ,
. ,
-.
. ,
, ,
. VIII IX .,
X XI .
.

, , ,
.

.
,
, .

.
: ("")
, , .
, .

.
,
. 6

. .
74

.
, ,
.
. ,
, . ,
.
.

. .
IV . . .
, .
.
, ,
, 1 .
, ,
( I") .
X . . . XI .
, XII .
. -,
.
,
.
). X .
. ,
, .
, ,
75

. ,
,
, "" Rhoma.
. h , ,
, ,

.
.
.
,
. ,
.


. -
,
,
.
, ,
. ;
,

.
.
.
, .
76

, , ,
("") , ("") ,
("") .
, : ,
.
;
, .
, .
, 1
: ,
4- , ,
- .
. "
" ,
.
, ,

, -
. , ,
, .. , , ,
.
,
. ,
, , ,
; , :
- , , 15 ,
77

: (""),
.
: ,
.. , . ,
, ,
. , VIII 16 .,
, , : .
;
(""), ("");
, ,
.
.
,
2, 3 4 . , ,
, ,
. ,
.
, , .
, , ,

, .
,
,
, , ,
78

,
.


. .

W. Wattenbach'a,

: Anleitung zur lateinischen Palographie. 4 Aufl. Leipzig
1886; Anleitung zur griechischen Palographie. 3 Aufl. Leipzig 1895
[ Das Schriftwesen im Mittelalter. 3 Aufl. Leipzig 1896].

V.

Gardthausen'

Griechische

Palographie.

Leipzig

1879.

. . Thompson's.
Handbook of Greek and Latin Palography. London 1893,
compendium'oM
. [ .
Prou, Manuel de paleographie latine et franchise du 6 au 17 siecle. 2 ed.
Paris 1892. /. Reusens, Elements de paleographie. Louvain 1899].
. ,
.
.
: - ,
- , . .

.
, ,
79

, , ,
, ,

. ,
. . ,
,
,
, . ,

, ,
. ,
5
10 .

, ,
.

.
.
,
. VIII , ,
.
"Liber pontificalis".
, - ,
, ,
80

,
.

,
, , ,

.
,
; : monsieur, .. , ... .
. .

,
. . , ,
: , "
"

, ,
"", "".
. "" (, .) ,
"", ""
.
"madame" ,
"Notre Dame" .
. , "".
""
.
81

: (", ").

, , ,
, ,
.

;
.
: G. . Winer, Grammatik des neutesta-mentlichen
Sprachidioms. [8 Aufl. bearb. v. Schmiedel. Gttingen 1894-1898. F.
Blass, Grammatik des neutest. Griechischen. 2 Aufl. Gttingen 1902. /.
H. Moulton, A Grammar of New Testament Greek. I. Edinbourgh 1906].

Ducange, Glossarium
ad scriptores mediae et infimae graecitatis. Lugduni 1688 2
(

Breslau

1891).

. Ste-phani, Thesaurus graecae


linguae. Paris 1572 (5 ); ed. tertia 1831 1865 (8 ).
. A. Sophocles, Greek Lexicon of the
Roman and Byzantine Periods. Ed. 3. New-York 1888.
J. .
Suicerus, Thesaurus ecclesiasticus patribus graecis. Amstelodami 1682
(1728, 1738, 1746).


. Ducange, Glossarium ad scriptores mediae et infimae la82

tinitatis. Paris 1678 (3 ); ed. Henschel, Paris 1840-1850 (7 );


ed. Favre, Paris 18821887 (10 ). [
1900 . Thesaurus
linguae latinae, VI
. . G. Koffmane, Geschichte
des Kirchenlateins. III. Breslau 1879-1881.
. ,

.
,
;
, .
, ,
.

, ,
.
,

().

,

.
, ,
83

: 1) , , ,
, ; 2) ,
, .
,

,
.

,
, ,
.
,
. ,
. , ,
,
. ,
, ,
. , ,
. ,

,
,
, ; ,
, .
,
. , ,
84

.
,
. , V
,

;
, .
, .


.
, , , -
. ,
, ,
.

Ch. Ce-llarius, Notitia orbis
antiqui, Schwartz'eM (Lipsiae 1732).
-| ,
,
.
.
Forbiger, Handbuch der alten Geographie. IIII. Leipzig 18421850;
IIP 1877. . Kiepert, Lehrbuch der alten
85

Geographie. Berlin 1878. [


R. Kiepert, Formae orbis
antiqui. Berlin 1901 .].
, W. . Ramsay, The historical
geography of Asia Minor. London 1890; The cities and bishoprics of
Phrygia. III. Oxford 1895-1897.
.

,
,
,
. Itinerarium provinciarum Antonini
Augusti , Itinerarium
Burdigalense (Hierosolymitanum), " " (ed. Parthey
und Pinder 1848,
1882), Tabula Peutingeriana (ed. Miller 1888),

.
.
,
77. Wiltsch, Handbuch der
kirchlichen Geographie und Statistik. Berlin 1846 ( Atlas sacer
1843 ). ,
,
.
,
86

. , ;
,
. [
. Harnack, Mission und
Ausbreitung des Christentums in den ersten drei Jahrhunderten. 2 Aufl.
Leipzig 1906.
-- .
Heussi und H. Mulert, Atlas zur Kirchengeschichte. Tbingen 1905].

Sinecdemus () Notitiae
episcopatuum (ed. Parthey 1866,
Burckhardt 1893).
, .
.
,
:
. Notitiae episcopatuum
.

].
,
,
.

,
.
87

,
,
.
, , ,
.
- , ,
.
,

,
.
. ,
, *
. ,
. , ,
.

. :
,
. ,

- , .
,
.

().
88

"

4 ", . Lequien, Oriens christianus in


quatuor patriarchatus digestus. Paris 1740, 3 T. fol.
. ,
.

;
,
.
, ,
, ,
, ,
, , ,
,
;
,
, .
.
.

, . . Gams, 1873
Series episcoporum ecclesiae catholicae. "
".
,
- ,
89

,
, .
,

. . ,
, -
. ,
,
, ,
, .
,
.
,
.
, 80-
.
:
, , .

XI Hardouini "Collectio concilio-rum"
(1715).
, - ,
.
,
;
90

, W. Cave, Historia litteraria scriptorum eccle-siasticorum. III.


London 1688-1698 (Oxford 1740-1743).

,
,

, (1736).
Ada sanctorum
, Rigollot, Ad Acta Sanctorum Supple-mentum. Paris
1875. [
, . I| 2 . 1901].

, Prosopographia imperil Romani saec. I.
II. Ill von Dessau, Klebs und Rohden. IIII. Berlin
18971898.
,
.

,
,
, Smith and Wace, Dictionary of Christian Biography. I_IV.
London 18771887, . ,
. ,
, , .
- , ,
.
. , ,
, , ; -
91

,
.

, .

U. Chevalier, Repertoire des
sources histori-ques du moyen age. Bio-bibliographie. 2 ed. III. Paris
19031907.

Topo-

bibliographie. III. Paris 1894-1903].


,
, 1880 .
, .
, ,
. , ?
,
(Kinn).
, , ,

: "saneto patri filius", "saneto iratri",
"Ferrandus exiguus",
" "
"illustris". ,
, .
, , .
. ,
Historia arcana ,
92

. ,
. ,
- ""
, .
; ,

, .
.
.
,
.
,

.
,
.
,
, .
,
.
, ,
.
. 1
, . -
. [
93

Handbuch der rmischen


Alterthmer von /. Marquardt (Rmische Staatsverwaltung. 1II. 3
Aufl. 1884. III. 2 Aufl.) und Th. Mommsen (Rmisches Staatsrecht. I
II. 3 Aufl. 1887. III. 1 Aufl. 1887);
.
. Hirschfeld, Die kaiserlichen
Verwaltungsbeamten bis auf Diokletian. 2 Aufl. Berlin 1905].
2- , ,
.

/. Manso, Das Leben Constantin des
Grossen. Breslau 1827.
Bethmann-Hollweg, Der Civil-Process des gemeinen Rechts
in geschichtlicher Entwicklung. 6 Bde Bonn 1864 , 1 , ,

, . Kuhn, Die stdtische und


brgerliche Verfassung des Rmischen Reichs bis auf die Zeiten
Justinians. III. Leipzig 1864.
,
.

. . ,
XI . . 1884.
.

.
94

, .
, , , , ,
, , - -
, : ,
"", .

, F. Hultsch, Griechische und rmische Metrologie.
2 Aufl. Berlin 1882.
,

. ,

. ,
(, ), ,
..
2 ( . .. :
. 1982 .).
.
.
,
, .

,
.
.
95

.
, ,

, , .

1)

, , , 2) .

.
(Peta) Opus de doctrina temporum (1627).
, .
,
. , ,
(De emen-datione
temporum

1583,1598,

Thesaurus

temporum

1606),



.
,

, , ,
, . Opus de
doctrina temporum ,
, .
,
" " Clemencet
et Durand, L'art verifier les dates des faits historiques. Paris 1750. 21.; 4
96

ed. par St. Allais 1818-1844.441. 8, 111. 4.


. , ,
. 1
1)

,

.
, .
.

( ) ,
, . 3 . . 1900.
,
.
.

Weingarten'., Zeittafeln und berblicke zur
Kirchengeschichte [6 Aufl. bearb. von Arnold. Leipzig 1905],
.
Annales ecclesiastici ,
.
(Pagi),
(ed. Theiner 18641883).
, Tillemont, Memoires pour servir
l'histoire ecclesiastique des six premiers siecles. 16 t. Paris 1693-1712. 2
97

ed. 8 t. Bruxelles 1707-1719; Histoire des empereurs et des autres


princes qui ont regne durant les six premiers siecles de l'eglise. 6 t. Paris
16901738. ,
- . ,
,
.
, F.
Clinton, Fasti Romani. III. Oxford 18451850,
, -
.
,
,
, ,
,
. ,

, ,
. Fasti ,
,
. .
,
, ,
, ,
,
- .
,
98

, An Epitome of the civil and


literary Chronology of Rome and Constantinople from the death of
Augustus to the death of Heraclius. Oxford 1853.
, -, ,
" -",
: . Muralt, Essai de Chronographie
byzantine de 395 1057. St.-Petersbourg 1855.
, , ,
.

, ,
,
.
,
. ,
, ,
.
.

, ,
,

-,


. , 1
, 29-, 30 .
, 2
3 .
99

. , ,
,
, , ,
, .
,

, ,
( )
.

, .
,
.
,
,
.
2) :

, .
, ,
, .

, ,
.

,
.
;
100

,
,
, , ,
, , . . ,
. ,
, ,
, .
,
, . ,

) ) .

,
, ,

).

, . . ,
,
.

.
, .
,
. ,
, .
101

(introitus).
: Quasi modo geniti,

.
, ,

. ,
,
(, ),
.
,
, .

L.
Ideler'a Handbuch der mathematischen und technischen Chronologie.
Berlin 1825-1826. -,

; ,
. , 18251826 .,
,
. [
t F.
. Ginzel, Handbuch der mathematischen und technischen Chronologie.
. I. Leipzig 1906.
, , (
102

),

, .
].
) .
Unger'a
, Zeitrechnung der Griechen und Rmer,
Handbuch der klassischen Altertums-Wissenschaft
Iwan Mller .
. , ,
.

,
.
. ,
.

, . Dulaurier, Recherhes sur Chronologie Armonienne.
Paris 1859. ,
.
( )
.
,
F. Rhl, Chronologie der Mittelalters und der Neuzeit.
Berlin 1897.
. Grotefend, Handbuch der historischen Chronologie des
Mittelalters und der Neuzeit. Hannover 1872 [2 Aufl.: Zeitrechnung des
103

deutschen Mittelalters und der Neuzeit. Hannover 1891-1892].



,
.


.
. 35
, .
,

"

",

,
35- . -
, ,
;

.
.
(2 . 1880),
35- .

-.
,
raison d'etre .
,
.

, R. Schrm, Hilfstafeln fr Chronologie. Wien 1883.
104

.
,

, ,
. ,
,

,
. ,
, ,
, , : " ,
".
,
,
.
)


. ,
, , j
. | ,

105

, ,
.
, .

. ,
.

, ,
, , ,

,
,
. , ,
,
. , ,
, , . .
5492 .
, ;
, ,
, .
.
, ,
,
, (,
106

),

, , .
,
. "Fasti
Romani" . ,

.
"
" .

. 1882 .
, . Lehmann, Tafeln zur
Berechnung der Mondphasen und der Sonnen und Mondfinsternisse.
Berlin 1882. " "

Th. von Oppofcer, Syzygientafeln fr den Mond. Leipzig 1881.
,
. ,
,
.
.
,
.
, , .
.
, 1898 , ,
107

,
.
,

,
. ,
. ,

.

, ,
,
. "Syzygientafeln"
.
. ,
, 200
.
0,1 , 200
.
, ,
,
;

.

,
.
108

,
, . . Hansen, Tables de la lune.
Londres 1851 ,
, ,
,
,
. -
- .
.
, Syzygientafeln Tafeln zur
Berechnung der nheren Umstnde der Sonnenfinsternisse. Wien 1886.
,
.
, ,
. X.
. LH . "
" " " (Canon der Finsternisse.
Denkschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. B. LII.
Wien 1887). ""
, ;
.

1208 . X. 2161 .
. X. 8000
5200 . 160 ,

,
109


,
: ,
, ,
.
,
, .

:
, ,
. ,
.
.
"" , Reduction-stafeln fr den
Oppolzerschen Finstemiss-Kanon zum bergang auf die Ginzelschen
empirischen Korrectionen. Wien 1889.
,

.
W.
Wislicenus, Astronomische Chronologie. Leipzig 1895. -

.


.
, . ,
110

. ,
: ,
- .

,
,
, .
, , , .
, .
.
, .
.
,
,
.
.
( ),
.
,
.
1-
"designati" (consules), "ordinarii".
,
;
"suffecti"
(): .
111

consules ordinarii
consules suffecti.
, ; ordinarii
. suffecti,
,
.

,
,
, .
.
, ,
. . ,
, : - ,
(et qui pronunciatus erit) .
.
1- . ,
,
,
, ,
,
.
.
: post consulatum ( , . .
)

virorum

clarissimorum.

"post consulatum" ,
112

, .
,

.
,
,
. , ,
7- , , 1-
,
, ,
: , 7- ,
;
, ,
, , , ,
, , ,
,
, .
, , ,

. 430 Flavius Theodosius Flavius
Valentinianus , 431 .
, . 431 . 3-
, ,
post consulatum (.. ). 448 .
() 449 .
(consulibus). 451 . ,
113

,
, : "Flavio Marciano
Augusto consule et qui fuerit nuntiatus",
. 419 .
26 1-
: "post consulatum" (
).
post consulatum
,
. ;
"" Publius Cajus,
praenomen
, p(ost)
c(onsulatum).
, -
, ,

"consules ordinarii",
. ,
, 10,
().

, , .
,
. ,
114

.
suffecti,
. , L. Rubellio Gemino et . Fufio
Gemino consulibus (29 . ". X.) duobus Geminis consulibus,
Gemini
.

-,

,
.
,
.
.
, , . 8
98- 98+8, 98+7,
8 98 , 99, ,
inclusive, exclusive.
. nundinae .. noveni dies
" ". 9 ,
, 8.
. ,
, - in
quarto anno, .
. , ,
: exlusive inclusive (""
"") ,
.
115

,
.
, .
. .


(, 9 6); 9 (VIIII)
. ,
.
.
.
17

Scili; "Acta martyrum


Scilitanorum".

;
, 200 . :
praesidente bis Claudiano consule (
) Saturninus proconsul dixit.
,

, praesidente
praestante, praesente existente. ,
. , ,
^ ( 200
Claudius Severus), Leon Renier ,
116

180 , Lucius Fulvius


Bruttius Praesens Sextus Quintilius Condianus.
1881 . ,
:
- . 1890 .
, : Praesente bis et Claudiano
consulibus. .
(200) ,
.
,
, . ,
.

.
,
. -, ,

. ,
.
; .
(
) Hilfsta-feln fr
Chronologie. ,
.
Borghesi ,
. /. Klein, Fasti consulares. Lipsiae
117

1881,
. ,
,
.
, suffecti,
.
.
, ,
.
, ,
, . .
, , ,
. 541 .
(Flavius Basilius Junior), : 1, 2-, 3-, . . post consulatum Basilii.

.
postconsulata, ,

(886912). ,
.
ab urbe condita,
.
, 21 4- 6-
, , -,
3- 6- .
118

, , , 753 .
X., 754 .
, . ,

47 . . X. 800- . ,
, .
248 . 1000- ,
.. 1001-.
, ,
, .
4- :
,

).


,
.
776 . X., 4733 .
.

. ,
. 1,
4 , . . ,
; , ,
777 776,
. X. . X.
4
119

1 , .
;

.


, : ,
, , . .
, - ;
. , ,
, ,
, . ,
,

, ,
, .
, ,
, ,

,
, .
,
. [
].
, -, , -,
120

. , ,
.

, .


;
,
. ,
.
.
, . .
,

: "Simoni Sancto Deo".
. 1574 . ;
: "Semoni Sanco Deo Fidio
sacrum", ,
, Semo Sancus.

. 1551 ,
.
,

(
) ;
121

222-333 . . X., . . 112-


(16x7= 112), , 112
-.

(1880) ,
149 .
.
.
.
,
, , ,
166 .,
155156, .
,
, 149-
155, 166.
1882 . , .
.
,

;
,
: ,
, ,
.
,
122

, , ,

. ,
, .
.
,
, , ,
, . .
,
. .

-.
, ""
, ..
, ,
.
.
"" ,
, . (1868)

;
.
, .
(Richard Khn 1882) ,
, ,
, . ,
123

, praefectus
quinquennalis Marcus Caecilius Quinti filius Natalis. ,
, ,
. 211-217 .,
, ,
( 1, 5, ex conjectura) Cirtensis (. 9,
6; 31, 2),
. , ,
. ,
Dessau (1880) ,
,
; 210 ,
, "" 200
"".
Aemilius Baehrens (1886) ,
.

, ,
. ,
,
,
. ,
. ,
,
II . , ,

124

. ;

II ., ,
.
,
. -
,
.
,
24 307 . 15 309 .,
, 23 17 309 .
, , ..
,
.
, .

, ,

, .
,
, ,
, (thurificatio),
,
. , ,
. .
, ,
125

, ,
.
,

. ,
.
. ,
, .
.
.
,
,
. ,
,
: ,
, ,
.
,
. ,
, ,
, , ,
.

.
, , 554 ,
13-

541

126

, ,
().
(448 .), .
,
, ,
.
,
,
, : ,
,
;
, .
, ,
.
,
. ,
,
14-17 , 12-13 .

, ,
.
,
, : "Corpus
inscriptionum Graecarum ( 1825) et Romanarum ( 1863)".
,
. ,
127

,
.
.
. , Le Blant (18561865)
.
(1871) (1876).
de Rossi (1861
1888), .

,
, , .
, ,
(sigilla pendentia)
;
, .

, ,
, .
,
,
. , ,

- .
,
,
.
128

.
.
. , ,
, ,
. ,
. ,
: " " '
" (" , "). ,
, . ,
"fasti episcopates", ,

(692 .), .


. ,
. ,
,
.

, . Heineccius, De
veteribus Germanorum aliarumque nationum sigillis. Francof. 1719.
Grotefend,

ber

Sphragistik.

Breslau

1875.

G. Schlumberger,
Sigillographie de Empire Byzantin. Paris 1884].

,
129

- .

, ,
. ,
,
- .
, , ,
,
,
. , ,
, : "Capta Judaea".
,

, .
,
, ,
,

. , ,
,
,
.
(Madden 1877
1878). ,
: "pudicitiae Augusti", " ",
,
130

, .

. : "Imp. Nerva Caesar
Augustus Pontifex Maximus Tr. P. Consul II", :
"Fisci judaici calumnia sublata", "
". .
,
.
.
.

, ,
, .
, ,
"L"; .
, , "L" ,
, 29

.
, ,
. ,
.

: Cajus Messius
Quintus Trajanus Decius.
131

, :
"imperatore Cajo Mense Quinto Trajano Decio"...
, "Mense Quinto"
"Messio Quinto". ,
, ,
.
,
, : )
, , , ,
) ,
.


.
. ,
,

-,

, ,
. ,
, ,

.
,
. : ,
. .
,
132


. ,
. ,
"Cajus Aurelius Valerius Jovius ( )
Diocletianus".
- "Marcus Aurelius Valerius Herculius
Maximianus". -
: . ,
,
, , "Cajus
Valerius Constantius", "Cajus Galerius Valerius".
, ,
, .
,
, "",
, : "Cajus Claudius Flavius
Valerius Aurelius Constantinus".
; "Valerius Aurelius"
. "Flavius"
,
. , ,
"" .
I, II, ,
. .
, , ,
.
133

,
, .
. ,


, .

, / Eckheh Doctrina
nummorum veterum. Vindobonae 17921799 (8 if 4).
ff. Cohen, Description historique des frappees sous
l'Empire Romain. Continue par F. Feuardent 2 ed. Paris 18801892 (8
in 8). , 2 ,
,
, J. Sabotier, Description generate des
monnaies Byzantines. Paris 1862. ,
, ,
, .
,
.



.
134

,
.
.


"Bibliotheca
sanctorum patrum", 15751579 . 8
Marguerin de la Eigne, de
Bayeux; ,
.

"Bibliotheca maxima patrum Lugdune" 1677 .
27 ; XVI . (,
XIII . ) , .
, A. Gallandi,
"Bibliotheca veterum patrum" 14 U/651781, 1788),
.

(Angelo Mai), (f 1854).


. "Scriptorurn veterum
nova collectio" (in 4) 1825 1838
"Classici auctores" 10
1828 1838 . (in 8). 1839-1844 .
" " "Spicilegium Romanum" (in
135

8).
"Nova Patrum bibliotheca", 7 , 1844
1854 . (in 4); 8 9 1871
1888 . [ 10 1906 . ].
, ,
,
.

""
, "
", J. . Minge, Patrologiae cursus completus seu Bibliotheca
universalis omnium SS. Patrum, Doctorum Scriptorumque ecclesiasticorum. .
40- .
18441855 . 221 , 8 4

III (1216.), 218221 ;


18571866 . 161 ,
. ,

.
,
.
.
, ,

.
136

, Bibliotheca cleri universa,


,

" ",
.
.
,

. .
1875. (
) 1868 .
"" ,

. ,
, ,
.
, . ,
. ,
,
. ,
. -
,
""
137

. , ,
,
,
.
:
.
:

("").

(Floss).
prolegomenon (""),
,
, . ,
.
,
, ,
.
,

,
; ,

.
,
, ,
138

"" ,
.

-
"" .
, .
,
,
. ,
,
,

.
,

("") .
,
.
, .
, . ,
. .
. , .
,
. .
,

139

( )
( ).
,
. .
,

""
. ,
.

(J. . Pitra),
(t 1889 ).

, .

. .
, ,

. .
"monachus Bene-" dictinus sancti Mauri", "".

(1837). .
140

1852-1858 .
: "Spicilegium Solesmense" "
" (4 in 4). ,
.
, 18761884 .
"Analecta sacra" ( 1-4, 6,
8 in 8).
,
. - Analecta novissima 1885-1888
. (2 . in 4) Analecta sacra et classica 1888 . (in 4).

VII . , 1866.
" scriptorum ecclesiasticorum latinorum".
.
,
,
.
.
, ,


.

, ,

.
141


: -
IV, V VI .


.
.
:
. -
. , (1868-1871),
, ,
, , -
, ,

. ' Sionnet

; ,
.

.
, , ,
. ;
: " , abbe
, , ,
".
142

,
, .
(Jahn) :
.

. ,
,
,
.
.
; .
""
, ,
, .

, .
. , 1882 .
, Zangenmeister 15
; 15
.
, , ,
. ,
, .
.
,
, .
143

.
, ,
, ,
,
,
- , , ,
,

,
, ,
[9].
, ,
,
,
. "Monumen-ta
Germaniae historica", ;
"Scriptores", "auctores antiquissimi" (18771898, 13
) ,
, .
, ,
,
.
, ,
""
, ,
. ""
.
144

, XX
. , ,
,
- ;

.
,
, .,
, . ,
, ,

.
- (de Boor),
, -,
.
"" , ,
.

. -,

, , . ,
;
.
-,
,
145

,
.
,
. ,
,
,
- [10].
, , -
,
. ,
,
. ""

) , ,
" " . [" "
80 ,
]. ,

"" .


.
. ,

.
146

.

(Jacques Merlin) 1524 .
, 2 .

. ,
, ,
.


. V (553 .)
. ,

536

.,

, .
,
. 1530 1536
.
1538 .
, 2 in folio. ,
,

500

, , , "Breviarium"
.

, , ,
IV
, , ,
147

. ,
,

,
, .
, ,
4- 1567.
(8 .), V
, "codex encyclicus",

I. 1585.
5 . , ,
; 1-
1606. , ,
. ,
,
.

"Collectio Romana" 16081612 .,
V. ,
(Sirmond).
.
,
;
, ,
( )
148

. ,
, , ,
,
. ,
,
. ,

; ,
,
. , ,
,
.
"Conciliorum collectio regia"
( ), 1644 .
37 .
, , 553
V .
:
, . ,
. , ,
.

(Labbe), ,
:
,

149

. 30
, .
.
1667., 9- 10-.

(Cossart) 1672.,
17- .
"Collectio Romana".

(Baluze),

.

, romani correctores

IV : ) )
.

, ,

1683 .
355. 359. ,
411. .

V .
150

,
,
, ,
,
- ,
,
.
, {Hardouin, 1729)
"Conciliorum collectio regia maxima" 12
1715 ., 1711 .

.

, , ,
, .

, , ,
.
,
, ,
.
.
(Mansi)

-,

23 17281734 .
,
151

. ,
. , ,

, 17481752 .
. "Sacrorum conciliorum nova et
amplissima collectio" 31 ,
1759 ., 1798.

( 1765 .).
.
,
.
,
, .
.
. ,
.

'
, .

. Supplementa
; , .
, .
, ,
- .
152

1870 1884 .
(Victor Palme).
,
, 32- , ,
.
,
,
- .
,

, ,
.
.
,
.
,
. ,
, ,
.
(Coustant), ,
(Thiel),
"Monumenta Germaniae". ,

. , , ,
, ,
,
153

"Liber pontificalis".
.
,
"Liber
pontificalis". ,
,
(. / Hefele, Conciliengeschichte. 2
Aufl. Freiburg im Br. 1873 .)
, suum cuique
.
, .
, . ,
,
(Liber synodicus), ,

. ,
. ,
.
-
, , ,
,
,
. , ,
, . , ,
, ,
, . ,
154


, .
,
, , ,
, , ,
, , ,
.
, ,
,
, , ,
,

,
. , ,
: 1)
; 2)
,
, ,
; 3) ,
,
"" ,

. ,
""
.
. )
155

II ,
,
, . ,
II ,
. ) III
,

"".
III VII

536

649 . . VII
). , ,
,
, ,
.
,
3 :
,
, III, 1
.
.
,
,

VI


. .
156

;
-
( ), ,
[12].


, . . Bruns, Bibliotheca ecclesiastica. Canones aposto-lorum
et conciliorum. III. Berolini 1839. in octavo 12

.

,
, ,
"acta sanctorum".

: "Acta sanctorum, quotquot toto in orbe
coluntur", " ,
". ,
, 1665 . ,
, ,
(Rosweyde f 1629).
, Henschen (t 1681), Papebroch 1714) . ,
, ,
.
;
,
157

, -
,
. ,
, ,

.
, ,
6 , (1570
1575);
, 18
. ,
:
,
. ,
.
.
,
. (115 )
1643.
.

, 1794. 53 (6-
). 30-

. , 1845. 15 16
.
,
158

.
1882 . "Analecta Bollandiana",
, .
, "Acta
santctorum", , -, ,

,
.
: .
, .
,
.
,
. ,
"Acta sanctorum"
,
"Acta", , c
, . ,
,
, ,
,
, "Acta sanctorum"
, . ,
, ,
, .
.
159

"Acta sanctorum" .

, ,
,
. ,
, ,

,
, .
, ,
. ,
,
. , ,
,

.
.
, ,
[14].

77. Ruinarfa "Acta pri-morum
martyrum sincera et selecta" (Paris 1689,
Ratisbonae 1859).

,
. ,
( ), , Le
160

Blant (Les Actes des martyrs. Paris 1882), (


).
,
Le Blant'a, [15]
[9] 40 ,
,
- , . (.
.) 126.
[10] , , ,
,


,

.
, 1891 . ,
"Die griechischen christlichen Schriftsteller der
ersten drei Jahrhunderte" herausgeg. von der Kirchenvter-Commission
der knigl. preussischen Akademie der Wissenschaften (Leipzig,
Hinrichs),

, ,
;
,
. 1897 .
, .
161

(
-, , , ,
, , Oracula Sibyllina).
50 .
,
;
. , "
"
.
( , ,
)
,
, .
,
,

.
, ,
.
1897 . Texte und Untersuchungen zur
Geschichte der altchristlichen Literatur herausgeg. von O. Gebhardt und
A. Harnack, : Archiv fr die
von

der

Kirchenvter-Sommission

der

kgl.

preuss.

Akademie

unternommene Ausgabe der lteren christlichen Schriftsteller.


IV
,
162

. ,
(. Krumbacher
1892 Byzantinische Zeitschrift , Ch. Diehl
, 1894 .

).

, - Corpus
, ,
.


. , 1903 .
"Patrologia Orientalis", R. Graffin F. Nau,
.
, ""
, ,
Graffin'oM,
Patrologia syriaca (1894,
). ,
.
-

(,

).


-
. "",
163

, , ,
/. . Chabot, J. Guidi, . Hyvernat, . Carra de Vaux

"Corpus

scriptorum christianorum orientalium".


(scriptores arabici,
aethiopici, coptici, syri),
.

.
16 . -
, , 200 in 8.
, ,
;
.

, , ,
, ( Corpus).
,


(. . . ,
. .
. . . 1905, 1)

(
, Seybold
Corpus Evetts Patrologia). ,
164


,

. (. .)
..
. , " ",
( " "
"
"), 50 ,
( VI . ..).
, , .
, . , .
, , " "
. . : "
"
130 . (
) ,
, ,
. " " (Patrologia Orientalis)
200 ( , ,
, , ). "
" (Corpus Scriptorum Christianorum
Orientalium), (, ,
, , ),
"" 500 ,

165

.
: -,
"

"

(Corpus

Christianorum),

(
""). "" :
" " (Series Latina),

250

( 170
); "
" (Continuatio Mediaevalis),
VIII XII . ( 70 ); ( 1977 .)
" " (Series Graeca),
,
" " (
20 ); , " " (Series
Apocryphorum), 1983 . ( "
"

"

").

""
"" ,
,
. -,

"

" (Sources chretiennes).


,
( ,
),
166

(
). ,
, ,

.
400. (. .) 127.
[11] .
, 1899 .,

(.

Welter).

, 45
( 50) , -,
.
, . Quentin,
Jean-Dominique Mansi et les grandes collections conciliaires. Paris
1900.
(Finke Litterarische Rundschau
Fr das katholische Deutschland 1902).



, . (. .) 132.
[12] .. .
1914 .
(Acta Conciliorum Oecume-nicorum). ,
. (1940 .) ,
.
167

. . ,
V .
. ,
649 . VI
. (. .) 135.
[13] . . . , :
- , .
. . . [Die Kanones der wichtigsten altkirchlichen
Concilien nebst den Apostolischen Kanones, herausgeg. von F. Laucher.
Freiburg im Br. und Leipzig 1896]. . , 1896, II, 178-195.

,
. . Turner, Ecclesiae occidentalis monumenta juris
antiquissima. Canonum et conciliorum grae-corum interpretationes
latinae. Fase. I, 1-2. Oxonii 1899-1904 (
). "
" (. IVII, 1859-1873,
2- , 5- 3-), ,
1 , .

,
.


. (. .) 135.
[14] ,
168

Analecta

Bollandiana


. Acta
Sanctorum;

"

"

(Bibliotheca

hagiographica graeca) " " (Subsidia


hagiographica).
. ,
.
. . P. Devos, Frangois Halkin, Bollandiste.
Analecta Bollandig-na, t. 106, fasc. 3-4, 1988, p. V-XL. (A. C.) 137.
[15] . Delehaye, Les legendes hagiographiques. 2 ed.
Bruxelles 1906,
Ruinart'a , , ,
. . . Harnack, Geschichte der altchristlichen
Litteratur bis Eusebius. Th. II. 2 (Die Chronologie). Leipzig 1904. S.
463-482.
R. Knopf, Ausgewhlte Mrtyreracten. Tbingen und Leipzig
1901,

Gebhardt,

Acta

mar-tyrum

selecta.

Ausgewhlte

Mrtyreracten und andere Urkunden aus der Verfolgungszeit der


christlichen Kirche. Berlin 1902. (. .) 137.
2. .
,
.
.
,
169

.
, ,
,
: ,
, .
, ,
, .
,
, - .
: 1)
, 2) ,

,
.
,
, ,
: ,
- . ,
, , , .

(),

; "" ,
;
170


, ,
,
(Gemeinde) .
, , (Rothe)
)
1517 . ) . ,
,
. ,
, -
:

.
,
,
: , .
.

.
(Hasse)
)
,
, ) ,
, )
, .
,
171

,
. (Neander, Schaff, Baur,
Mller, Loofs, Kraus)
. 590 . 604 .; (Kurtz, Zckler, Alzog,
Hergenrther, Funk) - 692 .;
(726);
.,
800 . ( , Hase) 814 . (f, Guericke).
(Mller)

. 800 .,
.

(Bildungsformen). ,
(Monier) : )
-
, ; )
VIII XV . ) ~~
XV -
,

(Verschmelzung).
(Zckler) : )
, (-) , )
, , , )
. : 1)
ecclesia pressa , (100323),
172

2) , , (323692).
: 1) (Vorbildung) (692
1085), VII, 2) , (1085
1303),

VII

VIII

(Ausbildung,

), 3) (1303-1517), VIII
,
(Durchbildung).
(1517 .) : 1)
(15171648), (Grundlegung) , 2)
1648-1814, ,
3) 1814
()
.
: )
- )
. () 1453
: 1) 323 , 2) 323 692 3) 692
1453 . (), IV . ,
: )
- , 1517 ., )
.
:
, 1,2,3
2,3 . , ,
173

.
,
,
: ,
(respective ).
, ,
.
,
, .. -
-, ,
. : 378
. ,
, ,

, .
,
, .
. IV
, , ,

VI ,
II.
-
. ,
, .
174

, -
.
,
II .

1887 . Wolff (Zur
Zeittheilung der Kirchengeschichte Zeitschrift fr kirchliche
Wissenschaft und kirchliches Leben 1887).
, ,
,
, ,
, ;
, , ,
.
,
,
,
( ), ,
, .
, , ,
;
.
( )
(, );
,
175

, .

. ,
800 813 ( ),
(
; ,
, ),
- ( )
Bildungsform ,


, ,
praecursor Christi in naturalibus,
),
858 , I,
" ,
", "
",
( ).
, .
, , ,

"

"

), ,
,
,

"

"

,
176

, :

*.
, ,

. ,
-- .
)
(), ) , )
()
, ,
.

, )

: ) )
.
().
1) ,
, .
2) ,

(). 3)
,
, ,
177

. , 1)
-
. 2)
:
,
,
,
,
(.
, , ,
1054 ). 3)

. ,
.
, (,
) ( Filioque ). ,
, -
,

1204 1453 ,

,
1054 ,
.
, ()
,
().
178

, .

,
,
, VI
, .
,
,
.

. (325 .) , (381 .)

( 325 381) ,
, -
. ,
,

(). -
IV (451 .) ,
, VI (680681 .) , .

III ,
,

179

pog'a ("")
,
. ;
(711715)
. VI
"
(" ") .
. (787)
.
, 681
,
;
.

VI :
681
. . 451

-
(
), 451 ,
, - ,
;
,
. ,
180

,

, 662 , , ,
,
. 681
:
;

; VI
sedes vacantes
(" "), . ., ,
;
- (
, , ), ,
, ( )
,
. ,
VI
,
.
,
- ,


,
181

( "nunquam a via veritatis in quarlibet erroris parte


defluxa est") (
- ). .
, VI ()
:
(700 .) ,
" ".
, 681

(857)

, ,
, .

. , ,
. , .
XI .
, , ,
. ,
: , :
" , " (" ,
") , ,
.
, ,
.
,
182

IX

, .

; ,
,
; . ,
, ,
, .
,
, IX
, ,
, , ,
, .
, , ,
- ,
. , ,
.
,
.
. , ,
.

,
" " . ,

183

,
.
, .
.
- , .
, .
, , ,

.
III ,
.
.

.
, .
,
, .
. , .
, ,
, .
, .
, ,
, ,
, , . ,
, ,
184

28 , , ,

,
, .

.
. ,
,


. ,
(519 .).
? .
,
, ., , -
, , -.
, ,
, . .
- , ,
. VII
. , ,
,
(""),
,

.
, .
185

, ,
.
, ,
, ("")
(""), ,
, . ,
.
.
. ,
.
,
.
, ,
, ,
, , ,
, .
. , , .
.
^ ;

. .

,
, , ,
.
,
186

,
, ,
,

(867),

(Filioque), ,
. ,
, ,
,
. ,
: VIII
,
IX,
.
,
.

.
,
,

.
, ,
, .
,

-,

187

, :
?

. -
,
. ,
-
;
,
. ,
,
;
. , VII

.
, , ,
. ,
, ,
:
. , - ,
;
, ,
;
.
()
,
188

.
. ,
. ,
.
.
. 311, 313, 323 325.
313 ., . 323
.,
, (Kurtz, Zckler) ,
ecclesia
pressa, .
ecclesia pressa; , 323-
. 311 .,
, , , ,
, de^invita voluntate,
311 . 313 .,
,
ecclesia pressa, , ,
.
, , ,
. ,
,
.
.
.
,
189

.
, .
.
325 ,
(Wolff). 325-
,

( )
().
,
;
(" "), (orbis terrarum,
""). , , ,
, ,
. .
.,
325 ,

, ,

--

,

. , ,
313 .

. ,
190


, .

;
.
, .
: , ,
, -, .


.

, .
. ,

, ;

,
.
.
,
, , , ,
, .
,

. ,
191

,
,
,
.
, ,
, *
. ,

,
,
, .
, /
, . ,
,

. ,
.
,
, ,
. ,
, , ,
, .

,
.
192

5
1 . .
,

.


: Libri chronicorum II,
Historia ecclesiastica Vita Constantini.
. 260 270 , 340 .

,
"". ,
.

: , ,
" ", ,
, , "'
",
, ,
"-"
.
.
. ,
. : ,
.
,
193

-
.
-.

. V .
, ,
. ,
,
.
,
.

, ,
, . , ,
-. ,
, ,
. ,
,

,
: ,
,
, ,
. ,

. ,
,
.
194

. ,
, ,
,
: , ,
[16]

, .

, "De vita Constantini" ("
"). .
,
, ,

. .
,
.
,
,
,
, .
, , , ,
,
, .
, ,
, .
Vita Constantini ,
195

. , -
.

;

,
, ,
. , , ,
, ,
, , ,
. ,
,

. ,
. ,
:
- .
, ,

. ,
-,
.

.

, .

196

:
. ,
: ,
, .

,
, IV , ,
,
. ,
, ,
.
,
"

".

, Vita Constantini.
Vita
Constantini, Libri chronicorum.
, :
. ,
;
. ,
, .
(1606) ,
,
.
,
, .
197

.
, (. Geizer, Sextus
Julius Africanus und die Byzantinische Chronographie. Lpz. 1880
1885).

, , ,
,
; ,
,
, , ,
, , , ,
, ,
.
,
, .
, ^
,
, ,
. ,
.
,
,
, . ,
,
. ,
,
198

, .
, ,
, ,
.
) : 1) ,
, ,
; 2)
, . (
, , )

"fila

regnorum",

("

").
"spatium historicum", . . ,

. ,
.
.
43
, (
), 22 , -
() , 1 16- (
, ). ,
fila regnorum: ,
, ', ,
. spatium historicum :
' ', (" "),
199

: ,
, ("

"). Fila regnorum 10,


: ,
, .
, ,
.
,
. ,
,
,
;
(. . )
. , ,
10 .
,
, - .
"spatium historicum"
.
,
.. ,
. -
1- 4; , 6- .

,
200

, . .
,
, . ,
. ,
, . ,
, ,
,
, ,
, 378 .
,

,
, .

1606 ,
. ,
,
,
. 1787 .
, 1790 1793
. .
,
.
.
, , (Zohrab), ,
1818 .
201

, -
(Aucher),
. 1833 . 8
Nova collectio. ,
. 33 ,
.
{Schne) "Eusebii chronicorum
libri duo"; 1866 ,
1875 . ,
.
, , ,
.

.
"N"), 1696
, ,
.
1179 . ,
.
,

. ,
, .
: () , ..

, fila
202

regnorum spatium historicum. fila regnorum


;
spatio historico.
( spatium historicum) .
, : fila
regnorum, spatium historicum, ( spatium historicum)
,
,
. , 2342 ,
,
.

. , , ,
, :
?
,
. , ,
.
:

221
203

2120
7

2121
8
; 4

2122
9
,
. .
, ,
2123
10
: 1)
( ) minimum
, , , .
, :
? ,
, ,
:
; ,
,
204

,
8- .
, .
, ,
1868
. (, II ,
), : De temporum notis
quibus Eusebius utitur ii Chronicis Canonibus [ 1
. von Gutschmid, Kleine Schriften. Herausgeg. von F.Rhl. Leipzig
1889. S. 448-482].
: )
(. . ) ,
, 1 777 . X.
;
( 1
776 . . X.). )
, ;
,
,
,
. ,
,
. ,
, ,
. ) , ""
;
205

( ,
"" ).
;
, , ; , ,
, .
,
, )
. X. . X.
,
: 1) 11239 . ;
2019 (),
. X., (2019- = . X.). 2)
1240-2016 .; 2017 = . X.
(2017- = . X.). 3) 2017-2209 .;
2016 = . X. (-2016=
. X.). 4) 2210-2343 .; , 2018 =
. . (-2018 = . X.). , 5) ,
, 23432395; , 2017,
. X.

: 2017, 2016 (. von Gutschmid: "
2017 = . X.; : -2016 = . X.). ,
, 19 , ,
,
-.
206


2395 ., :
(Lacrimabile bellum in Thracia),
. , 9 378 .
,
, .
, , ,

-,

2395-178

2017.

, .
2395, 2394
; 2394-378= 2016. ,
2016.
2) "" ,
,
.
spatium historicum ;

"", ,
, ,
,
; , ,
, , ..
2122 (116) , 2122
, 2123
. , ,
: A[mandinus], [-garsianus], F[reherianus],
207

P[etavianus], R[eginensis], (S[fragments Petaviana]), M[iddlehillensis],


: N [], XG [],
. (

() ()


. ,
, (
) ,
"" - (Teil-Mahr),
(818845),
1850 . (Upsala);
.
1884 ()
(,
).

: Untersuchungen ber die syrische
Epitome der Eusebischen Canones. Stuttgart 1886 [ 1
Kleine Schriften, S 483-529].

: )
: 1) 2) . ) 115 (=
99+16) 45 (=
29+16) , - 44. Igitur:
208

. ) , 115
45 (29+16) , 15
, 16 cod. P., 18
, 11 , 10 .
, )
: 59 , -
, 34
25 . )
: 1) die Gte von , 2) der geringe Werth von E, 3) die
Werthlosigkeit von , ,
. ) :

NR. ,
codex Petavianus.
spatio historico fila regnorum
- .
, ,
, N. , spatio
his

(in insula Coo).


G 2013 ., N 2012
2011, 2012, 2012-
, 2012- .
, :

?
209

,

, .
""
, "
". ,
, ,

. ,
( -) 2342 (324),
[17].
) ,
, ,
, spatii historici.
- : .
9
10- ,
. 9-
,
. ,
,

..

18 323
, .

210

. , ,
323 . 325 ., ,
315 316 . [18].
.
,
, ,
.
.
,
").
,
,

, . , ,
.
.
. ,
,

. ,
: .
,
. ,

. ,
211

. -
, ,
,

.
Bibliotheca Vaticana (1719-1728).

, .

,
.
, :
.
,
. ,
,
.
.
. ,

.
,
,
,
.
. ,
, , , .
212

. ,
. , , ,
.
,
, ,
. ,
, .
,
, -
- . , ,
; ,

. .
:
, ,
,
.
,
,
,
, , .
, - ( )
;
.
;

, , , ,
213

.
, ,
, ,
, .

. ,
, "
" ( ).
, .
,
, . ""
.
,
1861 ( Cureton, History of the Martyrs in Palestine.
London 1861). , ,
, ,
,
[20].

. ,
.
.
,

.
(editio princeps)
214

1544 . in folio .
, , -
. ,
,
"codex Regius" [
, ,
, codex Medicaeus]. ^
1659 . {Valesius).
.
.
[Mazarinaeus],
[Medicaeus], D [Fuketianus], Fa [Savilianus],
,
. 1720 . Reading.
"" (1857).
Stroth'a 1779 . Zimmermann'
1822. 1827 Heinichen'&
.
. , ,
Eduard Burton, 1838
1872 1881 . Bright'oM.
Albert's. Schwegler'a 1852 . ,
,
. , ,
,
[Mazarinaeus Parisiensis 1430].
215

(Scaphusiae) 18591862 .
,
, ,

Hugo

Lmmer.

,
.
"Misericordia Dei",
. , , persona grata ,
,
.
, , ,

24 .
. , (Venetus 338)

, , ,
.
.
,
. ,
,
.
1868 .
, . -
. , ,
216

, Vita Constantini, ,
5 , 24.

.
.
;
,
.

.

1871 .
,
.
2 3
, . -

( ) ;
, ,

.
, ,
?

,
. .
217

, , ,
.
-
, . ,
, ,
. ,
, .
, -,
, , (. 1333 ).
;
X .
. , ..
, .
,
. .

,
,
.
, ,
,
.
,
"De viris illustrious".

.
218

.
VI .
;
. 120
462 ., .
.-; 6- 7- .
(Wright). [
1898 . '
().
(Bedjan)]. , &[1 ], .
,
. (Djarian) 1877 .
,
[ ].
, , V .
[21].

.
, ,
: (,
), (G ,
, . J).
, .
, , ,
( ,
219

); ,
, , , ,
[22].
) ,
, "" ()
, 4 ,
. 5-
(" ")
, , ,
").

,
, ;
.
,
. ,

"" .

, ,
.
,
, . . . ""


.
220

V VI .

, .

;
.

, 425 12 ,
.
,

, ,
(Biblioth. cod. 40). ,

,
.
; ,

.
, .
,
.
.
,
221

. ,
-, ,
. , , .
,
;
,
, 5 .
,
(cod. 35).

, ,
.
. " " 7
305 8-
, 439 .
,
. , ,
, , ,
.
. , ;
,
; .
, ,
, IV . ,
,
222


(388389). ,

,
, 250
; , ,
, 200 .
.
,
, .
,
.
.

, ,
,

, , ,
.
,
, . , ,
, (
"" );
.
223


.
.
, ,
, , , . ,
,

.
; , ,
, .
.
,
, ,
;

.

. ,
, :

.
. , , ,
, - ,
;
, .

224

,
, .
.
,
. ,
,
,
,

, , .
,
,
-,
.

.
,
. , ,
. , , , ,
.
, ; ,

,
:
; , ,
.
, , ,
225

. ,
.
, , .
-.
,
, " " ( )
, , .

. ,
, :
,
, . , ,

;
,
.
.
; ,
, , ,
.

,
. ,
;
. .

226

347 , .
,
[Cureton 1848, . .
Larsow 1852], , 343 [24].

; 371
, 373 . -,
,

,
.
,
. , ,
,
, ,
, .
, , ,

Stephanus

(1544

Christophorson (1612), Valesius (1668) Reading (1720). 1


Robert Hussey, Oxonii 1853 ( 5 4 ^
codd. Florentini FM . Brighfa (1878)
.
.
, ,
;
227

, ,
, (),
. ,
.
, ,
.
,
.
, 324 439 .
9 .
423 . , ,
.
, ,
. , , ,
. ,
,
. ,
, ,
. , ,
, ,
. . ,
.
, .
.
,
228


.
,
. , ,
.
,
,

.
?
,

.
( )
,
. ,
, ,
.
, ,
,
. , ,
- 323 .,
.
,
. -
,
229

,
.

,
,
:
, . ,
. ,
, .

1738 .
"Historia acephala", .

, , .
, ,
,
45 30 , 46 .
, ,
. , ,
, ,

. ,
.
, ,
. ,
,
230

, , , .
, [25].
,
. ,
. ,
.
,
.
, ,
, -,
. .

, ,

. ,
,
, ,
, ,
. .
, ,
(, ,
,
),
.
,
. - ,
231

.
Robert Hussey [ /. BarrowOxonii
1860 ( 5 , 6 [ 4 ).
Codex Baroccianus () ab Husseio collatus
[26].

: 1890 .
. .
(

. III. . 1890[27].
5 323

428

- .
; ,

441449-.

.
,
, , -
. . ,
,
,
. :
, .
,
.
?
232

(Ieep) ,
.
, , ; .
. ,

,
.
,
. ,
12 ,
.

,
;
. ()
.
,
.

,
, ,
, ,
, .
, ,
.
233

, .
,

. ,
,
. ,
.
. ,
,
.
,
, -
( ). ,
,
; , , .

, ;
.
,
, .
.
V : " ,
;
;
, ,
". ,
234

,
.

. .
1535 . 1544
,
.

1612

. 1642
"Opera" . ,
,
. , ,
.
, .
1612 .
1673 ,
- .

, 1677 1695 .
1720 . (
1748). ,
-, "Opera omnia Theodoreti" (1772). 1854

(Gaisford),

. ""
(. 82) .

. " (Historia
235

religiosa)", " ".


, :
- ? .
.


(Haereticarum fabularum compendium)", "
".

.
12 ,
. , .
, , , ,
, ,
, [28].
, Corpus haereseologicum
(hler) .
, VI ,
,
: , , ,
. .
;
"" .
. ,
, , , 3-
. ,
236

Baroccianus.
, 7
. ,
, cod. Baroccianus
cod. Regius .
- (. 1333 .),
, .
2 , "" (1 37 , II
65). I, 1-37 II, 1-37 ( ); II,
3859 , , -

);

II,

6065

) ,
. , VII
, .
.
, (Bibl. 41),

. .
, , ;
(Bibl. 42, .
107).
, , , ,
.
, -
. VI
-
237

, 536 ,
594 .
, ,
( ).
, ,
, ,
. 6
, (431 )
(594
). ,
.
, .
,
[29].
. (1720)
1844 . [
Bidezw Parmentier, London 1899].
,
.
XIV
[30].
2 .


, ,
,
238

,

, . ,
,
,
.
, , ,
,
. .
(,
).

(Corpus scriptorum historiae Byzantinae) 49 18281878 .,

(, , ).
.
[ 813 963
, F. Hirsch, Byzantinische Studien. Leipzig 1876.
. . -
" X XI
". . 1884[31].
,
-.
.
2 "De bello Persico", 2 "De bello Vandalico", 4
"De bello Gothico" [Opera omnia ed. Haury, vol.III, 1905],
239

.
, ,
, 6
"De aedificiis", ,
.
, .
, "",
"Historia arcana" [. 1899], ,

; , ,
.
; ,
.

, ,

. ,
, .
,
. ,
, , ,

.


.
240

. ,
,
,
.
, .

.
, ,
, .
, , .
, .
,
.
.
, , ,
.
,
. ,
, .
.
.
, .
, . ,
, ,
.
241

; -
. ,
rectores, correctores judices.
, ,
.

, ,
.
,
, ,
. ,
,
.
,
.
,
,
.
,
, .

.
. ,
. ,
,
( )
242

, .
- ,
, ,
. ,
, .
.
,


. . ,
,
. 1691 .
(ed. Chilmead, Hody)
1733 .; 1831 .,
(. 97). codex
Oxoniensis; 1872 . excerpta cod.
Scorialensis. , ;

, ;
18. 563 ;
[,
, 573 .].

, ,
, IX .
,
243

,

. ,
, -. "" =
("", "") ; IX .,
, .
, 1-
() ,
.


;
.
, ,
,

""

),

. ,
Sotiriadis'i (1888) ,
- ,
, .

" ",
. " "
.
( X .) ,
(fasti siculi).
" " (1615 .)
244

.
.
. "",
:
, ,
. 1688- 2-
-,
" ".
1729 .
1832

""

(.

92).

(Vaticanus 1941 Monacensis [olim


Ilerdensis]).

.
, ,
.
.
" ", " ",
(630 .).
.
628 .,
. "
" ,

245

.

, ,
.
, ;
,
, 532 ;
.
: ,
.


,
.
, .
-,
-,


, , , ,
-, .
,
, 350
, , ;

,
,
246

(. XVI, 18),
, .
,
, ,

362 ,
. ,
, , ,
" ", ,
,
. " , ,
" " ,

, .
,

354

, , .
" "
,
. ,
" " (" ") 610 769 .

. ,
" " (" ")
,
247

.
"" , ,
1616.. 1880
(de Boor) ;
.


(" ").
"", 528 ,
,
285 11 813 .
,
.
.

.
, ,
, .

,
.
. ,
,
,
.
.
248

. , -,
, -
. .
.
.
: 764 ,
, ,
; ,
.
. 818


.
1655 .
, .
, ,
, ,
. (Lipsiae
1883), .
154, ,
, .
,
,
, , ,
.
249

, 6070
,
. ,
,
,
, .
(1885).

, ().
1859 .
. ;
27-, .

XII .,
X . [
19041905 .].
842 .; .
.
, 948 .
1071, 1081 ,
1143 .
(continuator)
, -
. ,
.
, ,
250

(969976)
. (813961) 6 : 1
4 , 5-
,
; 6- (886-961) [, ,
-].
.
,
II (959-963).
. ,
. - (
) .

, ,
( ) 1 7 .
; , ,
8 1013
.
(948).
.
VII (912-959).
. ,
ad marginem, . ,
' .
,
("- " " ")
251

.
; ,

842867 . III,
.
.
VII. 4
.
,
,
, ,
, , ,
VII,
.
X , 10
959 975 . , (976-1059-1077), .

, XI . 812
1081 .
. XII .
. , ,
(1057), .
, ,
1057 .
, (
252

) .
.

(
). ,
, : ,
, ,
, -,
. , ,
-
, ,
;
.
, ,
.
,
(1081 1118);

.
"" [];
, ,

.
18 ; 6 , 12
.
,
253

, ,
, ,
1081 1118 .

: 1) ,
,
( ,
., , XII ., , XIII ., , XIV .),
2) ,


( ). , ,
,

.
-
,

1333

.),

23 ;
18 ( 610 .),
( 911 .).
1630
Fronton le Due. ""
(. 145147)[32].
[16]
. , . ,
, ,
254

, .
, " ,
,
("")
,
". ""
,
, ""
( , ""). . . ,
, . ., 1880, . 14
24. . -, , ,
, ,
. . . Berkhof, Die Theologie des Eusebius von Caesarea.
Amsterdam 1939, S. 79-82. , .
" " (
""),
.
" ", . . /. Berten,
Cyrille de Jerusalem, Eusebe d'Emese et la theologie semi-arienne //
Revue des Sciences Philosophiques et Theo-logiques, t. 52, 1968, p. 3875. (. .) 139.
[17] ,
. ,
, 312 . ( , , 323).
,
, 325 . ,
255

,
. Schne, Die Weltchronik des
Eusebius in ihrer Bearbeitung durch Hieronymus. Berlin 1900.

, ,
, .
, ,
. . , Geschichte der
altchristlicher Litteratur bis Eusebius. Th. II. 2 (Die Chronologie).
Leipzig 1904. S. 112. (. .) 150.
[18] , 1-7 8- 312
313 .; 8- 9- 313314, , 10-
324 325. , 1. . 115. (. .) 150.
[19]
... . . . ,
, ".
".
"
" (. . ,
IV XX. . 1903, .66-67). .
. " ",

" " (theology of history) .
. . G. Chesnut, The First Christian Histories. Eusebius,
Socrates, Sozomen, Theodoret and Evagrius. Paris 1977, p.35.
256

, "" .
,
" ". {. .)
151.
[20] . Violet
Texte und Untersuchungen, XIV, 4 (1896).
, .
, I. . 115. (. .) 153.
[21]
. Nestle Texte und Untersuchungen, Neue Folge VI, 2 (1901),
6 7 . Preuschen'ou, VII, 3 (1902).
(. .) 157.
[22] . . . Headlam,
The editions and manuscripts of Eusebius, The Journal of Theological
Studies, vol. IV, 13 (1902), p. 93102.

. Schwartz'eu. 1903 .
, ,
( II
).
Texts et
documents pour l'etude historique du christianisme publies sous la
direction de . Hemmer et P. Lejay: Eusebe, Histoire ecclesiastique. L.
I-IV. Texte grec et traduction francaise par E. Grapin. Paris 1905.

.
257

: (Mazarin. Paris. 1430,


A), G (Florent. 70, 7=7), (Florent. 70, 20=),
J (Moscov. 50=), Ea (Paris. 1431=5) ( Venet.
339=A Paris. 1432=), Paris. 1433 (=D), O (Venet. 338=vW).

(1888) (.
Headlam, 108). ,
Paris. 1433 (=BDM)
CG (= AT) (. Grapin, 489). (. .) 157.
[23]
, ,
1902 . /. . Heikel (I ). (. .) 157.
[24] . . . , ,
. . . 1891,1, 450-453 (. 28-31). (. .)
162.
[25] . . . , Theodoretiana. . . 1892, II, 121.
, , . . . 1891,
1, 514-515 . (. 58-59). (. .) 165.
[26] . G.
Lschke Hauck's Real-Encyklopdie fr protestantische Theologie und
Kirche. 3 Aufl. B. XVIII (1906), 481486, 541547.
(Kirchenvter-Kommission)
.
. F. Geppert, Die Quellen des Kirchenhistorikers
Socrates Scholasticus. Leipzig 1898.
. (. .) 166.
258

[27] . . . , Theodoretiana.
. . 1892, II, 58164 ( ).
" " . 120121, 147148;
" " 105-113, 122-123, 154159. (. .) 166.
[28] .
Theodoretiana 105-113 {..) 169.
[29]
. : "
,
, ,
". . . Allen,
Evagrius Scholasticus. The Church Historian. Souvain, 1981, p. 6 (A.
C.) 170.
[30] :
" "? ,

""

() ( ,
) , VI .
"" "".
,

,
.
" ",
(. .) 170.
259

[31] . Krumbacher, Geschichte der byzantinischen Litteratur. 2


Aufl.

Mnchen

1897,

,
VI . , ,
. . Geizer, Sextus Julius Africanus. III. Leipzig 1880
1898. . Les etudes
d'histoire byzantine en 1905 Ch. Diehl, Etudes byzantines. Paris 1905.

Byzantinische Zeitschrift ,


(. .) 171.
[32] ,
X ,
920 . . . de Boor, Zur kirchenhistorischen Litteratur. Byzant.
Zeitschrift. B.V. 1896. S. 16-23. K. Krumbacher, Geschichte der byzant.
Litteratur. 2 Aufl. Mnchen 1897. S. 291, 247 (. .) 182.
6
1

.

.
,
. , ,
,
, .
260

410 , ,
(historia tripartita),
(t . 562 .).

( )
, (f . 886 .).
, , ,
.
,
,
, ,
.
, , ,
, [
"Libri generationis" "Excerpta latina barbari"[33]
.
"Excerpta latina barbari", " ", ..
(, . 491518
.) , -
. 400 . "Excerpta barbari"

.
: ille solis sonfixus est ab acheis = " [
" [ dativus ; solis
exterminatio = ' ; . . ,
261

.
, "" "
"" ,
, . , ,
, ,
, .
,
,
. [Libri generationis Excerpta barbari
. Frick, Chronica mi-nora. Vol. I. Lipsiae 1892,
77z. Mommsen Monumenta Ger-maniae historica. Auctores
antiqu. T. IX. Chronica minora. Vol. I. Berolini 1892].
( )
"Historia acephala",
412 ., [ed Maffei 1738, Sievers Zeitschrift fr
historische Theologie 1868, Batiffol Melanges Cabrieres, t. I. Paris
1899].
2 .

.
"De mortibus persecuto-" ("
"). ,

.
''., 1739 .
,
262

(vol. XXVII, 1897)[35].


(f 410),
,
(395),
, ^
.
. ,
.
(Gwatkin)
, , coofi

; , , ,
. Kai ,
,
, .
,
; ,
, , ,
- ,
- ,
. ,
, ,
. ,
-, .
, "Historia monachorum", ,
,
263

, , .
,
.
,
"Historiarum contra paganos libriseptem" ("
"), 417 ,
- ,
, , , ,
, .
Zangenmeister' (vol. V) 1882 .
1889 .
,
"Chronicorum libri duo".
,
, ( 400 .)
. , -,
29 . 5
XI ., (Codex
Palatinus).
" ", 6
.
, (vol. I, ed. Halm 1866).

, , "Breviarium causae Nestorianorum et Eutychianorum" ("
264

"). ,
" ".
( .),
. ,

.
,
, ,

: "Historia persecutionis Wandalicae, II. Ill (V).
Accedunt: 1) Passio martyrum apud Carthaginem, 2) Notitia
episcopatuum Africae". 3, (
) 5 , 6 .
,
(vol. VII, ed. Petschenig 1881),
Monumenta Germaniae (Austores antiquissimi III, I, ed.
Halm 1879).

,
. : Gregorius Turonensis (t 595), Historia
(ecclesia-sica) Francorum, II. 10 ( , "()
"); Beda Venerabilis (f 735), Historia ecclesiastica
gentis Anglorum, II. 5 ( , "
"); Paulus Diaconus (t post 773), Historia Langobardorum, II. 6
( , " ").
265

,
, .
. ,
, ,
Schne.
,

, , \. "Chronison integrum"
379 455 .

Chronicon 433, 445 455 . [
Monum. Germ. Auct antiqu. IX, 1892].
456
( ),
.

, ,
(Hidatius, Idacius)
( 472-474 .), 375 .
469 .
.
, ,
,
.
393 et, quam infantulus et pupillus (
), ,
266

, ,
; 412

.
,
, , , ,
, ,
. 404
: "Ioannes ob fidem catholicam Eudoxiam Arcadii uxorem
infestissimam patitur arianam". ,
.
-.
;
arabicae regionis , 435 ,
,
II, ,
.
(fasti),
,
. [
Monumenta Germaniae, Auetores antiqu. XI, 1894; IX,
1892].

; 379534 . ,
.
267

548 , 566 .
-
. " "
, ,
, 566 , ,
. 444 567 .
, -

Monumenta
Germaniae, Auetores antiqu. XI, 1894].


. , ,
, .

"De viris illustribus" ( ),
392
393 [ed. Richardson 1896, ,
Texte und Untersuchungen XIV, 1]. 460
(t 495),
(| 636) (f 667).
"Liber
Pontificalis"

.
,
. Editio princeps: Busaeus,
268

Moguntiae 1602. : Bianchini, Romae 1718-1735,


t. I-IVfol.; Vignoli, Romae 1724-1755,1.1III, ^4. : abbe L.
Duchesne, Paris 1886-1892, t. III, in 4; Mommsen, Berolini 1898,
pars prior ( 715), in 4.
() "Libe
Pontificalis" 1869
(R. Lipsius, Chronologie d
rmischen Bischfe, Kiel 1869),
,

Dr.

Pabst'o,

"Liber

Pontificalis" Monumenta Germaniae. "Liber Pontificalis"


Monumenta Germaniae .
editores designati (Pabst, Waitz),
.
,
.
,
,
.

354

Catalogus

Liberianus,

(352366).

Catalogus

Leoninus,

III (432440). (

Catalogus

Sym-machianus)

523
F, Catalogus Felicianus (Felix III [IV], 526530).
269

"Liber Pontificalis".
, Catalogus Cononianus, (686
687) . , , "Liber
Pontificalis" (LP) V (885-891).
(Cononianus), ,
Codex Neapolitanus () VII .
( )
editor designatus,
.
: a) Catalogus Leonini
,
; ) F LP,
LP; ) LP
VII (cod. ).
;
1877 . "Etude sur le Liber Pontificalis".
: ) = Waitz: F LP; )
Lipsius u Waitz: cod. Lucensis () VIII .
LP, cod. ; ) Waitz: LP 530
. 1879 ,
, ) F
LP , AB (
cum Lipsio contra Waitz).

*, 18841885
"Liber Pontificalis", 1892
270

.
(Harnack). , ,
, , ,
LP () , "Liber
Pontificalis"


editio prima anno
530 ( : F ; : )
. ("Liber Pontificalis"
)

[36].
[33]
. Bauer, Die Chronik des Hippolytus
im Matritensis Graecus, 121. Leipzig 1905. (Texte und Untersuchungen
von Gebhardt und Harnack. Neue Folge XIV, 1). (. .) 182.
[34]
412 ., VII-VIH . . Bauer, 1.
.22, 169-170. (. .) 182.
[35]
. . . . . .
, . .
1895, . . 18951896 ., 138-165 (. , . 1900, 42-69). {. .) 183.
[36] , 1898 . "Liber Pontificalis"
Monumenta Germaniae historica (Gestorum Pontificum Romanorum
vol. I), , ,
271

VII ., .

, "Liber Pontificalis"
VI . . . . 1899 .
. . ,
"Liber Pontificalis",
" (. 1899),
"Liber Pontificalis". ,
, , , , ,
. ,

"Liber Pontificalis",
,
( 7
)
, .

: . .
. . 15 1899 .
1899, 12, . . : "" , .
1899, . . . .
. . .
1898-1899 . . 1907, 75-85. (. .) 189.
7
1 .
.
272



.
,


.
, ,
, ,
.
, ,
, (, .),
,
.
[38].
,
.
,
,
.

,
.
,
, (t 416).

273

, . [
. Acta sanctorum martyrum. I. Romae
1748, P. Bedjan'oM Acta martyrum et sanctorum. II.
Lipsiae 1891.
, De Sancta Nicaena Synodo. Syrische Texte des Maruta von
Maipherkat bersetzt von 0. Braun. Mnster in W. 1898].
,
, [
() . ,
VI ; [.
518 . , : "
, ".
:

(),

,
.
806 818 . , . .
494-506.
. , ,
, ,
,
, , , , ,
. [ Martin'o
1876 . Wright' 1882[39].

;
274

. ,

, .
,
() .
,
536 . (
). (Euagr. II, 2. 8.10;
III, 5. 6. 7.18)

. ,
, , ,
, , ,
.
: ,
;
.
,
.
569 . -
518 ., 450 491 .
Land' Anecdota syriaca, t, Lugduni
Batavorum 1870. [ : . Ahrens und G. Krger, Die
sogenannte Kirchengeschichte des Zacharias Rhetor. Leipzig 1899;
: F. Hamilton and E. Brooks, The Syriac Chronicle known as
that of Zachariah of Mitylene. London 1899][40].
275

(.

516),

.
-;
, , ,
-
.
,

, . , ,
,


: , " ", "- " (
), ,
. - ,
,
. ,
: (
570 .),
, 6 ,
, ;
571585,
, [41].

; ,
276

,
-, ,
--, ,
, . ,

, ,
. , , "
, , *
'
,
. ,
""
, ' (
[

"'" Baradaeus) .
W. Cureton'ou, The third part of the ecclesiastical history
of John bishop of Ephesus. Oxford 1853.
Payne-Smith, Oxford 1860, Schnfelder, Mnchen 1862.
Joannis episcopi Ephesi scripta historica Land, Anecdota
syriaca t.II, Lugduni Batavorum 1868; [
van Dowen'oM Landow. Com-mentarii de beatis orientalibus et
historiae ecclesiasticae fragmenta. Amsterdam 1889]. . /.
Land, Joannes Bischof von Ephesos, der erste syriche Kirchenhistoriker.
Leyden 1856 [42].

277

. ,
, ,
. 106

540 14 .
,
,
. ,
. [
Bibliotheca orientalis (1719) - (1786).
L. Hallier Texte u.
Untersuchungen v. Gebhardt u. Harnack IX, 1, 1892.
/. Guidi Corpus
scriptorum orientalium, Scriptores syri, ser. Ill, torn 4: Chro-nica minora.
Pars I. Paris 1903][43].
,
, -, XXII
() , 845 ., 1157 .
. ,
; ,
: -
,
, , -
, -
, . , ,
, ,
278

. ,

, , ,
,
, 3- ,
. ,
, -

, [44].
-

(. . , f 8 1199 ).

,

. ,
[ 1870 1871 .],
Dulaurier,
Journal asia-tique 1848
1849 ., Langlois,
1868 . (Chronigue de Mishel le Grand, traduite par Viktor
Langlois. Venise 1868). ,

II
, , ,
- , ,
, -, ,
279

.

( 1224 ).
,
,

""

.
,
,

,
; ,

. ,
- ,
, ,
,

(), [45]

- --,
( -~3, "" ["-" ], "
", Barhebraeus),
1226 . 20 Gb,
, ,
: ,
, ,
280

. "-" (.: =
). ,
:
,

(""),

, , " ", . .
. 1286
, ,
:

, ,
, ,
,
. , ,

,
( ).

(Chronicon Syriacum, edd. P. J. Bruns et G. G. Kirsch. Lipsiae 1789, 2
voll, in 4 [ P. Bedjan, Paris, 1890]);

,
(Chronicon Ecclesiasticum,
edd. /. . Abbelooset . J. Lamy, Lovanii 18721877, 3 voll, in 4).

"

281

" ( Historia dynastiarum, ed.


Pocock, Oxonii 1663, 2 voll, in 4) [
1890 .]).
. -
.
- ,
: [ -,
(), t 1318 ., (),
( ) IX .
-, ,
, 197 , ,
( 198), , ,
. [
(Ecchellensis) 1653 1- III
Bibliotheca orientalis 1725;
, Badger, The Nestorians and their Rituals. II. London 1852].
, IX ., "ktaba d-ri-sane"
" ", " " 6 ,
"-".
.
[ : The Book of Go-verners.
The Historia Monastica of Thomas Bishop of Marg Ed. by E. W.
Budge. III. London 1893].
XII . (. 1135 .) ---
282

[ -
, ""
(""). 1340 , -Maa, -
. [
, . Maris Amri et
Slibae de patriarchis Nestorianorum commentaria. Ed. etlatine reddidit
H. Gismondi. Romae 18901899].
( Bibliotheca Orientalis t. III)
-.
.
[46]
-
: ,
.
.
, ,
,
. ,
, - .

-
, . ,
. , ,
"
";
283

( )[47].

( )
--,
( 975 .),
. , ,

Renaudot,

Historia

patriarcharum

alexandrinorum jacobitarum, Paris 1713.


- ,
. [
Corpus scriptorum ori-entalium, Scriptores arabici, ser. Ill, t.
9: Severus ben el-Mogaffa'. Historia patriarcharum alexandrinorum. Ed.
Ch. F. Seybold. Beryti 1904 sq. ,
ser. Ill, t. ig-Synaxarium alexandrinum. Ed. /. Forget. Beryti 1905.
-
Patrologia orientalis. . I, 2, 4: History of the Patriarchs
of the Coptic Church of Alexandria. Ed. B. Evetts. Paris 1905].
' -, , , , 933 . 940 .
.

"

"

(Contextio

gemmarum) 937 .
: .
,
, .
,
284


, .
, -
(
; ,
).
R. Pocock, Contextio gemmarum s. Eutychii patriarchae
Alexandrini Annales. III. Oxonii 16581659; [ III
"" ].
- - (j. . ), 1282 .,
,
(Cod. Vatican. Assem. Arab. 31)
. 1258 Chronicon Orientale, ,

.
.
, ,

76
(12501261 .)
.

. :
, ,
, , ,
285

( )
, , . Ed. Abraham
Ecchellensis, Parisiis 1651; J. S. Assemanus, Venetiis 1729. [
Corpus scriptorum orientalium, Scriptores arabici, ser. III, t.
1: Petrus Ibn-Rahib. Chronicon Orientale. Ed. L. Cheikho. Beryti 1904].
---'-------------, ,
. , --
, ,
, . --
.
, ,
1273 .
" "
(Syntagma benedictum).
: Historia saracenica-----a Georgio Elmacino exarata, ed.
Erpenius, Lugduni Batavorum 1626.
, 1260 .
,
. -
.
------

. . .
,


1442 .
286

" ".
"
('al-hitat) ", .
III "'al-hitat"
" "; : Geschichte
der Kopten . F. Wstenfeld, Gttingen 1845.
,
, ,
1354 . , ,
(86)
(72)
.
, , ,
-',

-,

1000

( , )
: " , ,
".
-. -
" ", ..
;
80 , 16,
.
[48]

.
,
287

, Chronique de Jean, eveque de Nikiou. Texte ethiopien


publie et traduit par H. Zotenberg, Paris 1883.
: (),
(), - ,
690

XLI

,
(, "mudbbir" ).
,
XLII
.
,
10- ("verbera"),
694 . ( 692700 .)
. , .
. ,
1602 . (
): ,
-.
.

""

("medio tutissimus ibis") , ,


, , -.
.
, - *.
* () ()
:
288

1. '
, (+).
2. , - (+).
3. ,
, ( "" XLI
) (+).
4.
- (+).
5. ,
, , ,
;
(+).
6. , ,
(+).
7. , ,
( ) , -
. , - . 6 ,

"" (adagySn) "" (), 362. 423;


"" "bi" (""),
(+).
8. , ,
:
"Naqijus, Naqyjus, ", (3 ?)
: " ", : ",
. . ". , ,
289

(. . 31),
, "", ,
"" (+).
: +4 pro=4x contra:
-, ,
, () ,
- ( ).

122 .
; :
,
.
, ,
. ,
() .
. (-)

. ,
,


.
,
. , , , ,
, , :
.
290

(
?),
, .
111
,
(, )
.
,
.^
, ,
-
.
.
,
( ),
,
, (, ).

. ,
,
- .
,
.
,
() .
291

, Rene
Basset, Etudes sur l'histoire d'Ethiopie. Paris 1882.
1730 . ,
, , 1508 ;
;
, .

,
()
, . ,
,
, (Brosset), , , [].
,
(8 1712 .) , -,
. .

. . . . ,
. . 1879;
Patkanian, Esquisse bibliographique de la litterature historique des
Armeniens. S.-Petersbourg 1880. . F. Neumann, Versuch einer
Geschichte der armenischen Literatur. Leipzig 1836. F. Neve, L'Armenie
chretienne et sa litterature. Louvain 1886 [49].

, . ,
:
400 .
292

, - .

,
(, 286342). ,

( ),
. [
1862 1882; ed. de Lagarde, Gttingen
1887][50]
, ,

. .

, .
. -,
[ 1832].
:
, XXXV . ,
640 [51].
390 .
(. . 370 ., . 489 .).

,
,
293

( ).
,
("" -: "Hajk" ), 441 (f
). [
,
, 1843 . 1865 ., ,
, 1881; . , 1858
1893][53].

(. . ) f 480; ,
(449-451)
,
( ,
f 451 .). [
1839 1859 ,
1892; 1853].

[ 1894]. 388485 .,
,
, , [ 1793, 1807, 1873].

(.

VII

"

"

[ 1851, . 1879 . ;
. 1862].
[ VIII .
661 788 ., " " -
294

, . . ( 1857, . 1887 . ;
, . 1862). , ,
X ., , "
", ( 1860, 1860 . ;
, . 1861)].
X . 5 936
. [ 1852, . 1887 . ]. [
, 925 .,
VI( 1843, 1853)].
XI . 1004 .
[ 1854, . 1885; . 1864]. XII .

1179 . [. -, 1893].
[37]
, . . 1887 .,

,
,
Die Litteraturen des Ostens in Einzelndarstellungen. B.VII, 2:
Geschichte der christlichen Litteraturen des Orients von C. Brockelmann
(syrische und arabische), F. N. /wcA:(armenishe), J. Leipoldt
(koptische), E. Littmann (thiopische). Leipzig 1907. .
Die Kultur der Gegenwart, herausg. v. P. Hinneberg. Th. I, 7: Die
orientalische Literaturen (Th. Nl-deke Die aramische Lit., Die
thiopische Lit., F.-. Finck, Die armenische Lit.). Leipzig 1906.
295


Oriens Christianus Bessarione Revue de l'Orient
chretien .

.
22 Encyclopdia
Britannica (Edinbourgh 1887) .
MacLean', A short History of syriac Literature by the late W. Wright.
London 1894.
. . .
: . , .
. . . . .
. . . . . 1902.
R. Duval, La litterature
syriague. 2 ed. Paris 1900 (3 ed. 1907). (. .) 189.
[38] . .
.
. X.
(, ) .
"",

,
. . . J. W. Drifters, East of Antioch.
Studies in Early Syriac Christianity. London, 1984; I, p.1-27; IV, p.2533. (A. C.) 190.
296

[39] Nau 1897 .,


;
. . --, 55. Duval\ 178. (. .) 191.
[40] A. Kugener La compilation historique de pseudoZacharie le Rheteur, Revue de l'Orient chretien 1900,
, , ,
. DuvaP, 185. (. .)
, . ,
("-"),

. . P. Allen, Zachariah
Scholasticus and the Historia Ecclesiastica of Evagrius Scholas-ticus.
The Journal of Theological Stuelies, v. 31, 1980, p.471-488 (A. C.)
191.
[41] Nau (1896),

-, . . . ,
-. . . 1903, II,
519-614, 818-835 {. .) 192.
[42]
. , , ,
: "

". . . ,
- . . 1908, .341 {.
297

.) 193.
[43]
, . ,
. " "
- II (565578)
(30- . VII .)
. . . . , ,
VII . . "
". . 1912. {. .)193.
[44] Nau Nldeke (1896),

582/3 835 842/3 .,
II Bibliotheca
orientalis (1721). , 775 .,
Nau, .
-, ,
, II 775 .

ChabotB 1895 . -
Guidi. . -, 138-143. DuvaP, 193-196 (. .) 194.
[45]
.
: Chronigue de Michel le Syrien
patriarche Jacobite d'Antioche (1166-1199), ed. et trad, par J.-B.Chabot.
IIII, I. Paris 1899 sg. . .
-, 179-181. DuvaP, 196-198 (. .) 195.
298

[46] L. Stern Ersch und


Gruber, Allgemeine Encyclopdie, II, 39 (1886),
(. v. Lemm, . );
G. Steindorff, Koptische
Grammatik. 2 Aufl. Berlin 1904; .
Leipoldfa.
Hauck's Real-Encyclopdie fr protest. Theologie
und Kirche. 3 Aufl. XII (1903). 81445".
,
,
Patrologia orientalis Crum'a.
( ) XI . .
G. Graf, Die christlich-arabische Literatur bis zur frnkischer Zeit
(Ende des 11. Jahrhunderts). Freiburg im Br. 1905.

,
. ,
, X . .
, 1904. 574587.

Patrologia orientalis (. .) 197.
[47] . . . , . . .
. . . . 1886, I, 334-343
(. . 133142) . (. .) 197.
[48]
.
299

Littman'a; , "
"
(S.240).
. . . ,
. . 1902. .
"" , .
. . . , . 1 (. 1900), 19-82 (25-27). {. .) 200.
[49]

(Petermann-) Geizer "Armenien" Hauck's Real-Encyklopdie
fr protest. Theologie und Kirche. 3 Aufl. B. II (1897), 6792 (67
74). . .
Bardenhewer, Patrologie. 2 Aufl. Freiburg im Br. 1901. 519-526.

. 1899, . . . .
. ,
. . XV, 4, .1904. 0137-0140.
: V. Langlois, Collection des historiens
anciens et modernes de TAimenie. III. Paris 18671869. M. Brosset,
Collection d'historiens Armeniens. III. St.-Petersbourg 1874-1876 (.
.) 203.
[50]
- . . VIII ,
.
( VIIVIII .) "" .

,
300

. . , , ,

).

. , . . XVI, 2-3. .
1905. 63-211. (. .) 204.
[51]

VIIIIX . RE' II
672? . ( 1893). (. .)
204.
[52] ( ) . . .
,
-

. . ,
.
. . .
'. , . 1. 1894. 263-306 {. .) 204.
[53]
(\876)
A.
Carriere'a (1891 ),
VIIIX .
, . . .
: . I. . ,
. .
301

. 1898, 227-269.
. . . .
. . XIV. . 1902 (. .) 204.
2

. "

" .

, -
.
,
, VI ,
:
("").
.
:
. "" ()
, , . ,
; "-" ,
(""), . .
, :
.

,
. ,
, ,
? ,
302

,
"", .
,
.
, ,
. ,
,
- . ,
,

.

, ,
, -
" ", ,
.
"", . ,
:
" ,
" (. XXVIII, 19).
,
.
. "
, " (1 . II,
5). ,
. 1 . VIII, 46
303

.
: "" "".
;
: . ,
: , . .
. :, "
, , , ,
, ". :
, ,
, ( , , ' , ' ).
. 2 . XIII,
13: " ,
. ". , ,
, ""
, "".
"" JL^o marja
"Iehova", ,
, : "
" (. V, 11) ,
"",
.
, ""
(""), "".
, , ,
; ,
,
304

,
.
,
.
, , ,
, ,
.
,
.
,
, , , , .
-,
, Logoslehrer,
" ". , '


.
.
. "",
"verbum". " " (" ")
"in principio erat Verbum". Verbum
. ,
"", "" = ratio,
verbum "sermo".
,
.
305

.
, ,
" " ,
.
, .

, , ,
,
.
, ,
,
( ) ().
, , ,
.

.
'

,

"

",


.
1. ( rai-son
d'etre) (, subordi-natio
secundum substantiam).
2. .

306

, , ) ,
, . , "
" = , "
: " = .

, ( ). -
Sermo in Deo, intra Deum, cum Deo,
generatio. "nativitas perfecta
Sermonis" , " " (.
. miserat Sermonem suum): "Fiat lux", Sermo, lux vera, "prodeundo
generatus est", "procedendo" "Filius".
" ",
nondum Filio apparente.
: fuit tempus, cum Filius fuit, qui Patrem Deum faceret.
,
, ) , )
, " " (=
), ) , "
" ( , , "
").
8
1 .. : . ( .
).
,


307

, ,
.
, ,
. ,

-
.

. .
.
. , ,
, ,
, (17, .204).
, ?
, ..,

, (.211).

,
. , ,

. , , , .
,
, ,

,
308

. :
(.241).
,

.
, ,
,
. ,
, , ,
.

. , :
,
. ;
, . , . -, -
. -,
.
,
( , 37-38)
.
, ,

. ,
309

, ,
.
, ,
.
,
. , ,
, ,
. ,
,
. ,
. ,
,
, . ,
,
.
,
, .
,
,
,
. ,

,
.
,
,

310

,
.
.
, :
? :
.
,
,
, .
,
,
. , ,
, ,
. .

...
,
,
...
:

).
, , ,
311


, .

.
,
,
,

.
. .
, , ,
, ,
, ,

.
2 (I- ).

. ,

, .

;
.
, .
: , ,
, , .
312


.

, .
. ,

, ;

,
.
.
,
, , , ,
, .
,

. ,
,
,
,
.
, ,
,
. ,

313

,
,
, .
, /
, . ,
,

. ,
.
,
, ,
. ,
, , ,
, .

,
.


,
.
;
.
1) , ,
314

. , -,
,
III . :
, , ?
: , , ,
, , , , ,
, , ,
, ,
, ,
, , ,
, ,
, , ,

, .

, ,
: , , , , , ,
, , , , . ,

, : ,
, ,
.
, , ,
II ,
.
.
315

.
.


multae diversae omnes. ,
, ,

(abditarum ignotarum minus possumus). , ,
?
, , .
, ?
, , , ;


,
. ,
, : ,
. ,
, ,
.
, : omnes,
plures, universi.
Adversus
Scapulam ( ).
, ,
(. 5): ,
316

1/10 (Carthago decimanda


esset). , ,
, , ,
= 1/10 :

! 1/10 plures,
omnes, universi .

XXIV . 14 .
. , ,
.
,

, ,
, , , , ,
. ,
III
,
. III .
2) , ,
, .
,

. , ,

.
317

,
-
. ,
:
Doctrina Addaei, ,

[

].

, , , ,
, , , ,
. ,

. corpus
, ,
: Historia certaminis apostolici,
10- [ed. Lazius, Basileae 1551].
, ,
; ,
. ,

524609 .;
.
.

318

, ,
,

.
,
.

.
:
.


.
.
. ,

.
, ,
. .
: -
;
, -
.
,
; , , .
,

.
319


, . . , .
, .
:
. ;
, -
.
:
.

- .
,
, , ,
,
.
, -
;
.
: ,
, .
, ,
; ,
: ,
.
,

, ;
-, ,
320

, ,
;
, .
,

.

: , , -
.;
.
, : ?
:
?
, a priori
: ,
; , ,
; ,

:
, .
, , ,
, ,
,
- .
: ,
, ; I
, . ,
321

:
,
. ,
a priori
.

.
: ) () )
( ) ,
.
()
,
,

, , (h
diaspora), ) ,
-
( ).
() , )

; )


, .
)

322

,
. ,

, . . ,
,
,
. ,

.
,
. , , .
, : .
,
, -
. , .
.

,

,
, :
, , ,
. . ,
. .
, ,
, .
323

; , ,
. , ,
; ,
; , .

: . .
, ,
.

.
.
,
. . ,
.

, , -, .
, ,
. . [ . . I. 1861.
. 8384] , ;
, ; ,
.
: , -
, : , .
, ,
. -,
.
324

. ,
,
,
.
,
, . ,
,
. .
-
, ,
.
,
, ;

.
)
.

, .

; I II
.
, ,
- ,
, ,
. , ,
325

,
. , ,
.
, ,

, , ,
,
,
, . , ,

.
, ,
, ,
.

.

.
.
-, ?

, .
.
,
. aiqiopeV,
326

. , - , ,
(hlioV aiqwn),
,
. , ,
;
( ) ,
(aiqiopeV),
.
, ,
.
( ,
), ,
(, pluralis , ,
aiqiopeV, . . ).
.
, ,
, ,
, aiqiopeV ,
. ,
,
, .
, (),
, ,
.
, ,
.
327

,
, ,
.
.
(Sindhu).
, (
s , ,
h), Hindu
. ,
oi Indoi.
.

. . Sindhu

.
,
( ), ,
. ,
, ,
; ,
, , oi Sindoi.
, IIV . . X.
.
,
.
, , 328

.
, -

. ,
.
,
()
, , ,
.
. , ,

;
. , ,
, 1)
2) .
, ,
, , ,
, ,

. ,
, . .

- .
.
329

, .
secunda genitura. ,
, .
, , ,
. . . ,
, ,
.
. ,
, ,
,
.
,
,

. ,
, :
.
,
,
,
. , ,
,
.
, ,
. . .

330

, 830 ; , 8
.
, . ,
, .
, (eukthrion
tou agiou Andreou - kai eikona tou agiou Andreou eiV marmaron
ulograjoumenhn).

70-

, (741775)
. - ()
, . .
, VIII IX .
. . ;
, oti eti ontoV tou apostolou h eikwn egrajh
[() , ],
,
, . ,
,
, . ,
.
, , ,
, .
,
.
, , ,
.

331

, .
,
,
, .
, .
) , )
, . , ,
. :
, .
, )
, ) , ,
) a) , b)
(Tzojanhnh IV ), ) (
). ()
, () . ,
.
A. (= )
; (= )
; (= )
.
.
; ) , ) ,
, ) , )
( Suani), ) (), ) , ,
, ) ( ).
)
332

, )
, ) ( ?).

. X, 3 . VI, 16
, .
), , .

, , ,
,
. ,
.
, , ,
,
: ,

.
. (189198 199)
, ,
; , ,
. (198 19926 ? 217)
;
- : "audio edictum esse
propositum et quidem pe-remptorium. Pontifex scilicet maximus, quod
est episcopus episcopo-rum, edicit: ego et moechiae et fomicationis
delicta poenitentia functis dimitto"[16]. ,
(21714 222)
333

. ,
,
,
, . *[17].
* "", 1842
( ) 1851 .
"" 6 : ,
, , , .
.
, ,
.
1862 . , 1878 .
, ,
.

, , ,
. 1851 .
;
J. Dollinger, Hippolytus und
Callistus.

Regensburg

1853.

.
1881 .
""
. , ,
,
-,
334

. 1877.

.
,

"

".

, ,
, , ,
, ,
, ,
.

. , ,
.
,
(
,
, , ,
). Praefectus Urbis (189192)
.

.
,
, ,
, -,
- . ,
,
. ,
335

,
coemeterium Callisti.
217 . ,
, ,
,
,
. 1) ,

; 2) ,
,
; 3)
,
, ,
; 4)
; 5) .

.
.
, ,
. ,
, , , . .

. ,
, ,
, . ,
, ,
336

,
.
, .
[ ]
. : "
", ,
, ; , ,
, .
. , -, ,
.
IV ,
. , ,

, , .
, ,
,
. ,
. ,
: ,
.
, ;
,

.
.
,
337

,
,
, , ,
, .

.
, .
, , ,
, ,

. , ,
.

, ,
"feminae clarissimae",

(liberti) .

concubinatus ( ,
); , a
concubinarii.
, mesalliance
;
338

clarissimae ().
, ,
,
connubium, contubernium.
,
:
, , ,
. ,
, , , ,
,
. , ,


, , ,
,
.
.
( contubernia)
.
,
clarissimus, , , Cassia Feretria,
femina clarissima. , ,
, .
, ,
,
.
339

,
. , -
.
,
,
. ,

, .
.
.
.
,
,
. ,
(

).

.
.
.
.
. , ,
, . .
. ,
"" -,
. ,
,
340

, ,
.
, , . .

. -
, 30
.
.

.
,
.


. ,
(). ,
.
, ,

: ,
.
,
. Catalogue Liberianus,

235 . . ,

341

. ,
, ,
.
;
16 .

: ,
. --
,

(Eus. h. e. VII, 46), , -


,

, II (268270),
, 270 .

.
[16] " , !
, , :
"" (.).
, - (., ,
, Realencyklopadie fur protest. Theologie u. Kirche
B. Ill (1897), S. 641, , De
Rossi (1866), (De pudic. 1)
. . . Rolffs, Das Indulgenz-Edict des
342

romischen Bischofs Kallist kritisch untersucht und reconstruirt. (Texte u.


Untersuchungen herausgeg. von Gebhardt u. Harnack, XI, 3). Leipzig
1893. G. Esser, Die Busschriften Tertullians de paenitentia und de
pudicitia und das Indulgenzedikt des Papstes Kallistus. Bonn 1905. P.
Batiffol, Etudes d'histoire et de theologie positive. I. 4 ed. Paris 1906, p.
78-110. (. .) - 399.
[17] . ,
"-" ( : "
"), ,
: "
", " ",
.. .: J. Quasten, Patrology. V. II. The Ante-Nicene Literature after
Irenaeus. Utrecht-Antwerp 1975, p. 163-207. (A. C.) 399.


.

.

.
, . .

.

.
248 . -
343

.
5 . ,
,
, :
.

. , ,
,
, , 245246 .; ,
23 ,
. , ,

,

. -,
, .
.

.


,
,
.
,
, .
344

.
, 13,
. , ,
.
, , ,
, .
,
-
, : "da magistrum" ("
"). ,
, ,
-
, ,
. ,
, ,
,
.
, , ,
-?
. " ,

, : ,
,
, - :
, , , , ,
345

".

:

, . . ,
.
. ""
, sede vacante
,
, ,
, "
", " , "
(. X, 12). ,
, , ,
.
.

libelli pacis,
. ,

,
.


. .

346

, . ,

.

.
,
. : "
salutem. , , ,
. .
".
, ,
: ", ,
". ,
.

, ; libelli pads .
,
, , ,
, ,
. ,
libelli pads , ..
( )
: " (commu-nicet ille
cum suis)", , ,
,
.
347

, .
: " ,
;
, :
, ".
.
,
, ,
,
, .

. ,
,
, .
,
,
, .
, .

, , 251 . 23 ,
, .
, ,
.
. , ,
,
. ,
348

, ,
. , ,
,
.
, ,
,
. , , .
.
, . ,

; .
,

,
. ,
. ,
, libelli

, .
, .

. .
, . .

. sac-rificati thurificati
, ,
,
349

. ,

252

,
15 , , ,

.

, , ,
, .
, ,
, -.
, ,
.
, .
,

, baptismus sanguinis, ,
, ,
,
" " . ,
,
, ,
, .
,
.
,
350

,
, .
,
.
, . , 15
252 . 5 ,
, ,
.
.
,
25 .
,
.
, ,
. ,
(250 . 20)
. ,
, ,
[18]. ,
,
. ,

, . ,

. ,
.
351

, ,
,
, .
251 .
.
. 16
. ,
, .
, ,
, -

. ,
,
.
.
, ,
, ,
, ,
, , . .
;
.

, , .
.
,
: " ". (,
352

).

;
,
, .
.

, 4
, ,
.
. ;
,
.
. ,
,
: :
" ,
",
. ,
"": " ".
, ,
. ,
,
.
,
. , ,
353

,
:

, ,
"", ,
, , .
, .

. ,
, .

, ,
. .
,

, , ,
.
;

-,

.

, .
,
. ,
.
,
, , ,
354

. ,
.
.
V .
.
,
, .
,

"",


().
, ,
,
.
; ,
.
,
, (
), ,
.
,
,
.


( ). , ,
VII . VI .
355

,
(579607),
, ,
.

:
.
[18] ( ), II III
., ,

-.

, ;
" ",

, , "-",
"
".
: ,
, ,
, . .: A.
D'Ales, Novatien. Etude sur la theologie Romaine au milieu du IIP
siecle. Paris 1924, p. 1-30, 83-134; R. J. De Si-mone, The Treatise of
Novatian the Roman Presbyter on the Trinity. A Study of the Text and
the Doctrine. Roma 1970, p. 7-137. (A. C.) 411.

,
356

,
, ,
, .
"".

,
. ,
,
, .

, :
, ,
? ,
,
. "
", ,
,
, ,
.

, ,
,
.
, . . , , ,
:
. ,
.
357


. , ,
,
,
.
, ,
, ,
, ,
.
(. 220 .) ,
.
,
. ,

, ,
. ,
,
.
, ,
.
,
.
. ,
,

, .
358

,
. ,
, ,
, .

( 254 ., f 2 257).

.
.

. ,
, ,
;
, ,
,
,
.
.
255 , 31 ,
18 .
:

? "".
71

. ,
.
359

.
,
,
, ,
.

, ,
,
, ,
,
, .
,
, , ,
,
in poenitentiam ( ),
.
, , , ,
.
,
,
. ,
.

, .
, ,
. , ,
360

,
, : "
, ".
,
, 256 . ,
87 .
, ,
.

. ,
.
,
.
, ,
, .
.
II (
257 6 258 .). , ,

, .
(22 259 27 268 .)
- , ,
. ,
314 .
(. 8), , ,
, ,
361

. , ,
.
(. 95; . I, 7; . I, 8).
,
, .
) ,
,
. ,
per antithesin
. ,
, :
,
, ;

. ,
, ,
. , ;
,
?
) desideratum,

.
,
. ,
, ,
362

.
.
, ,
. ,
?
,
.
)
,
. , , ,

. ,
. ,
,
, : ,
, ,
.
)
consuetude. : ,
, ,
(veritas praevaleat et vin-cat; nam
consuetudo sine veritate vetustas erroris est).

.
363

?
) ,
.

. "

".

, :
,
.
, , : ,
, .
, .
, ,
, , .
)
, . ,
, , , -.
,
.
, ,
, .

, .
; .

. ,
364

(una), (unica). ,

. , ,
, .
, ,
, ,
, .
: "
, ",
" ",
- . ,
, ,
, .
, , , ,
(. XI, 23). ,
, .
"adversarii Domini et antichristi"
(" "). ,
, ,
. X, 56.
, : "
,
". , ,
. ,
, . , ,
, , .
365

, .
, , ,
, . , ,
.
, ,
, , .
) , , ,
concretum ,
: " , , " (. IV,
5).
, -
. ,
, " ",
? "
"? -
, , ,
, , , .
, . ,
. , ,
, ; ,
. ,
, .
, , ,
; , .
, , . . ,
, , .
366

, , ,
, , ,
, .
, ,

, .
, ,
.
. ,

. , , ,
, .
,
.
: "
?",
: "". ,
; , ,
, .
) ,
. ,
, ,
, , .
, .
, .
,
367

, ,
, , ,
. ,

, , ,
. , ,
, .
,

. ,
.
. :
, ? :
, ,
.
, ,
, .
, ,

. ,
,

.
.
-
,
368

.
)

.
. , ,
, ,
, , .
, , ,
. , ,
, . ,
,
, , , ,
, ,

. ,
, . ,
,
, ,
. .
implicite ,
, . ,
.
,
(confirmatio). , ,
, . ,
, ,
369

, , . .
, ,
. ,
, . ,
, ,
, ,

. , ,
,
, ;
, ,
.

, .
,
? ,
,
, , . ,
, ,
;

, , ,
, .
) ,
, ,
, ,
, , )
(, )
370

: ,
,
. ,
, , ,
. , ubi
veritas, ibi gratia.
, ,
, .
, )

,
, . ,
255 ., sacerdos
sacrile-gus et peccator, ,
, : " ,
, " (. IX, 31)?
, . ?
, ?
? ,
, : "
, ".
. ,
,
: ,
, .
.
371

,
,
--
- . ,
,
(Martialis Basilides), libellatici,
,
.
)
:
, , ; ,
;
. :
- , ,
.
.
,
, ,
(. X, 2); ,
, .

. . IX, 19: "
, ". . XV, 18:
" , ". . XXXIV, 25:
" , ,
?" ( 372

: " ,
?" Qui bapti-zatur a mortuo, quid proficit lavatio
ejus?) . CXL, 5: " ".
. IX, 4: " ( ) ,
ec ". . XVI, 26: "
, ,
, ".
.
,
, .
, . ,
,
, , ,

. ,
, ,
.
,
, .
,
- ,
. , ,
, ,
. ,
, .
.
373

,

. ,
,

, ,

. ,
,
, ,

, . ,

.
,
.
. ,
,
,
,
, , ,
.
,
.

.
374

,
, , , ,
, .
, ,
, ,
, ,
.
. ,
,




.
, , ,

, ,
- ,
. , ,
,
.
,
,

, .
.
375


.
, ,
.
, , ,
. ,
, ,
, . "

,
, ,
.
,
,
". ,
- ,
,

.

.
,

, .
,
. -
(epistola famosa) .
376

, .
,
, , ,
, ,
.
,

, ,
,

(seniores) .
.
,

.
. ,

.
.
, .
,
.

.
, ,
,
377

. (305 .),

, , ,

, ,
.

, , ,
,
, .
, .

, .
-,
, .


, ,
,
. ,

. ,
.
378

70

.
.
.

, ,
, , ,
, - .
, -,
, .

.
,
, .
, ,
, ,
,
, .
,
. ,
,
, ,
. ,
, ,
, , "ut princeps a principe ordinaretun>
379

(" ").
, ,
, . "

:
" . ,
"".

, ,
. ,
,

,
(domesticus) . ,
, .
* "Quassetur ei caput de poenitentia", . .
.
,
, ,
.
, [Gesta apud
Zenophilum
320 .
] ,
. .
,
, ,
380

. ,
, , ,
,
, .
,
.

, ,
,
.
, ,
,
, .
,
.

*.
* (Optat. I, 22) ,
15 313 . (Rogamus te, quoniam de genere
justo es, cujus pater persecutionem non exercuit, et ab hoc facinore
immunis est Gallia de Gallia nobis judices dari. Da-tae a Lucanio
381

et ceteris episcopis partis Donati. " ,


,
, .
, "),
, D. VolterOu (Der
Unsprung des Donatismus. Freiburg 1883, S. 138) . Seec/' (QueUen und Urkunden iiber die Anfange des Donatismus, Zeitschrift fur
Kirchengeschichte,

B.X,

1889,

S.

550551)

("") , pars Donati,


313 . ( 15
313 .,
) "pars Majorini"
II, () , ",
,
". Igitur ( ), "eine so
kindliche Falschung", "Machwerk" , ,
, , 1)
, . 2)
"" (1 -) , "Donati"
, ( )
"Majorini". 3) 2-
"", ) ,
2 313 .
, a
Donatus de Casa Nigra ( );
, )
382

411. ,
( nachtraglich
); ) ) . 4)
"" , )
"" "domesticus Lucillae",

, ,
,
, ) , (
) 311 312.
, . :
70 "omnes supramemorati traditores"
(" "),
Cirta 5 305 .; " (sehr auftallig),
67
", ) , , "omnes" ,
, ,
Cirta 305 . 10 resp. 11 , 4 resp. 7
"traditores"; 710 ,
. )
, .

, 305 . primas, . .
senex Numidiae, . . , ,
, ( minimum 70
). 313 . , pars Majorini
383

. 5)
Donatus a Casa Nigra, ,
, ,
,
313 .,
, 313 . pars
Majorini; , pars Majorini
"pars Donati",
. [
,
Urkundenfalschun-gen

des

4.

Jahrhunderts

Zeitschrift

fur

Kirchengeschichte, B. XXX, 1909. S. 214-216,


].
(pars Majorini)
.
,

,
, ,
,
; , ,
, .
313 .,
.
, ,
,
384

, , ,
.
. (24
313 in Laterano) .
, ,
. , 1)
(
19 21 ), 2)
-
, 3) ,

.


, .
reductio ad absurdum
. . ,
,
,
, .
: ?

, ,

385

;
.


(15 315 .).
*,
, . ,
, . ,
.
(Ingentius), ,
, ,
, , ,
;
, , .
* .
, ,
, .
, ,

. 1
314 .
.
,
.
, ,
,
386

. ,
,
. " ,
!
(sacerdotum) ",
. ( pars Majorini, a pars
Donati, , ,
"")[21] ,

,
(10 316 .)
.
(Brixia), ,
, *.
,
, .
.
.
* (I, 26) Brixiae
"episcoporum Olympii et Eunomii",
"apud Carthaginem fue-runt per dies quadraginta, ut
pronuntiarent, ubi esset catholica" (" 40 ,
, "), (Zeitschrift fur Kirchengeschichte, . X, 1889, S. 562566)
,
.
387

. ,
( )
. 10 316 . 5
321 ., ,
-
( 336 .)
. [
Zeitschrift fiir Kirchengeschichte, . XXX, 1909, S. 216-220].
, 321 .

, ,
,
"antistiti ipsius
nebuloni".
.
,
,
. ,

,
.
,
, 330 . 270
.

[22].
.
388

- .
.
348 .


.

.
, .
345 .
,
.
. ,

, . ,

, .
, , 9-

, ,
, ( ),
.
.


389

.
(circum cellas) ,
.

, ""
, ,
.

.
. ,
- ,
,
, . ,
.
,
.
,
,
.
, judices,
,
. , judex
;
, , .
- ,
.
,
390

. ,
1 . XIII, 3: " ,
". 345 .
" ". " ",

.
, ,
,
proteges .
,
. ,
, ,
,
, .

. , , ,
,
,
.
: "
?", .
345
,

.
,
- ;
391

, ,
, .
,
. ,
. , ,
,
,
,
12
; ,
:
, . "Deo laudes" (" ")
,
.
. " ,
, :

, (genus crudelissimum in
morti-bus alienis, vilissimum in suis). ,
, , ,
. ,
, , ".
,
. 348 .
.

392

,
: (quid est imperatori
ad ecclesiam)? , -
, , ,
. , ,

,
. , ( )
.

.
. ,

, .
,
,
. "tempora Macariana",
.
, .
, ,
, ,
, .
; ,
. 349 .
,
,
393

.
.
361

,

. ,
,
. , ,
.
, ,
.
,
.
. , ,

"",
; ,
, .
, . ,
"",
(poenitentia), .
,
(communio
laica), ,
.
. , ,
394

,
"", . ,
.

,

:
", , , :
".
: " ?" : "Paganus sum",
.
.
.

,
, .
,
, .

, ,
, ,
,


,
, ,
.
395

, ,
, ,

urbanenses,

claudianistae, rogatistae ( circumcelliones), maximianistae.


-.
-
392 . ,
""
. ,
43 ,

. 24 393 100
, ,
,
-
, per poenitentiam.
310 - 24 394 .

poenitentia.
,
, ,
.

(
judices, ,
396


), (
: " ,
"). ,

, : de
facto ,
.
, 25 394 .


.
,
,
. ,
401 .

; -
, ,
"" .
, ,
. .
"",
,
, .
,
397

,
, , ,
,
. 406 .
,
, .
, , . 409 410 .

, ,
,

.
.
411 ., 100 ,
"collatio Carthageniensis", .
286 279
. ,
. ,
, .

,
. 7
, 7
(consiliarii), 4 cus-todes chartarum (" "),
,

398

, ,
.
,
,
. , ,
,
, . .
,
.
, ,
, ,
,
. ,
. , .
, ,
, ,

,
: ,
, , ,
, -.
-
.
399

1 411.
,
.
,

.
286
- .
279
, .
: 286 ,
120 , 64 ,

470 .
, 3 , ,
,
.
, , 8 .
.
,
, ,
.
,
, .
,
400

, ,
, -, . ,
,
,
(respective ).

(
, ;
). ,
,
.
, ,
; ,
,
: . ,

. .
,
587 prosecutiones, .
. 587 , ,
,
(prosecutio 541, ubi Petilianus impedimento raucedinis agere se non
posse testatur, 541, ,
- ).

. ,
401

, .
, .
, ,
,
. ,
, (, )
,
breviaria capitula.
,
, -
.
. -
,

,
,
. ,
, , ,
, .
, ,
,
.
.
,
, , .
.
402

VI VII (
).
, ,
?

,

.
,
,
, .
) ,
, , . ,

. (" ")
. ,
, ,
, ,
? ,
,
: , ,
. ,
, lapsus,
. , ,
, ?
403

, . ?
, ? , , ,
sacrilegus, . ,
: ? ,
;
. ,
,
, , .
, ,
(reatum). ,
. , extra ecclesi-am
nulla salus, ,
, , .
, , ,
:

"paganus

sum",

, ,

,
, ,

.
,
.

. ,
404

. ,
, , ,
, . ,

, :
ipso facto . ,
,
- ,
.
)
;
.
,
. ,
. ,
,
.
,
- .

.
,
. ,
, ?
?
, ,
405

";

,
",

" ".
, ,
.
,
:
, , , . .

, ,
,
I, 6: " ,
?" ,
.
, .
,
,
.
(. .
)
(..
). , -,
, ; , , ;
, " " (. I, 4):
406

, .
traditores et persecutores, ,
,
.
, , ,
in actu, in potentia. ,
, ,
: petitio
principii, , ,
.
,
"",
. , ,
, , ,
(Domini corpus verum et permixtum, verum et
simulatum).
, , . . , ,
,
.
, ,
, , ,
, .
,
, -, , -, .
, , ,
407

, : in
statu viae et in statu gloriae,
.

. ,
, (.
IX, 4, . XVI, 26). , , ,
.
(. XIII, 4750),

, ;
, .

. ,
, . .
in statu gloriae.
(. XIII, 2430, 3743).
,
.
, " "; ,
, ,
.

. ,
, , ,
.
408

. Ad homi-nem

,
, ,
, ,
,
,
. -
, ,
" " (. XIV, 4),
,
.
,
, , , ,
,
,
.
) , extra
ecclesiam nulla salus,
.
-
-
. -;
409

,
. ,

, .
(. III,
34): " ". .
, ,
. ,
, .
(
) ,
, , ,
.
,
;
,
.
: sacramenta ubicunque sunt, ipsa sunt.
, ,
, , ,
,
.
, -; ,
.
, , ,
. ,
410

,
. , ,

, : ,
, ,
, .


,
, ,
.


.
,
, " " .
,
.
, , .
IV V ., ,
.
, ,

,
, ,
, .
, ,
411

,
. ,
, .
, ,
. ,
,

.
,
. , ,
, ,
. , .
,
,
.

,

. ,
,
, ,
. ,
.
, ,
. , ,
, .
412


-. ,
,
, , .
, .
, ,
,
. ,
, . ,

,
, . .
, ,
.

: " , , ,
".
[19]
,
.
: . Deutsch, Drei Aktenstiicke zur
Geschichte des Donatismus. Neu herausgegeben und erklart. Berlin
1875. D. Volter, Der Ursprung des Donatismus. Freiburg 1883. O.
Seeck, Quellen und Urkunden iiber die Anfange des Donatismus,
Zeitschrift fur Kirchengeschichte, B. X, 1889, S. 505568.
413

L. Duchesne, Le dossier du donatisme, Melanges


d'archeologie et d'histoire publies par l'Ecoie franchise de Rome, t. X,
1890.
, ,
Urkundenfalschungen des 4. Jahrhunderts, Zeitschrift fur
Kirchengeschichte, . XXX, 1909, S. 181-227. . W.
Thiimmel, Zur Beurteilung des Donatismus. Halle 1893. (. .) 426.
[20] 311 ,

Urkundenfalschungen

des

4.

Jahrhunderts,

Seeck,

Zeitschrift

fur

Kirchengeschichte, B. XXX, 1909, S. 224-225 (. , Geschichte


des Untergangs der antiken Welt. B. III. Berlin 1909, S. 318, 505)
307 . (. .) 429.
[21] D. J. Chapman, Donatus the Great and Donatus of Casae Nigrae,
Revue bene-dictine, 1909, 1, p. 13-23,
Casae Nigrae. . . Seek,
Urkundenfalschungen

des

4.

Jahrhunderts,

Zeitschrift

fur

Kirchengeschichte, B.XXX, 1909, S. 225-227 ( Geschichte des


Untergangs der antiken Welt. B. III. Berlin 1909, S. 509-510). (. .) 435.
[22] ,
,
. ,
(
),
II . ..
414

. ,

. .: W. . . Frend, The Donatist Church. A
Movement of Protest in Roman North Africa. Oxford 1952, p. 25-93.

,
.

.:

. 1884, . 15. (. .) 436.



,
, ,
(Scipione Maffei 1738, cod. Veronensis),
(haeres, 68).
) ,
, -
.


*.
,
.

.
,
( );
,
415

. , ,
(, ,
).
,
() :
" , ,
, !"
, .

).

(,

[],
.

, ,
,
,


),
.
"", "
".
* .
,
.
416

.
= , ,
, (", "),
: ( ujuepiT, juenpir) = .
'. [. . . , ,
. . ,
1908, . XV, . 28, . 3].
) (
) ,
:
1) , ,
( Euseb. h. e. VIII, 13,
), 2) 3)

, -
. ,
" ", ,
, ,
, .

,
, .
, ,
,
. , ,
, . (417

, ), ,
.
. , ,
,
.
, 305306
.
().
,
,
(
).
.
;
, - ; ,
311 .;
, . , ,
,
,
.
,
, , -,
.
, ,
, . ( ),
,
418

.
. ,
,
-,
.
: .. ,
" ",
,
. ,
. , ,
, ,
(, ,
, ,
,
).
, ,
,
.

.
,
.
:

, .
419

, , ,
.

: , ,
,
, , ,
() .
: 29
; ,

. ^ ,
.
,
, , ,
,
.
.
6- (
,
); "
, ",
, "
". ,

.
420

, 5
: 1) Libya superior; 2) Libya interior, 3) Thebais
( 2 , ), 4)
Aegyptus Jovia ( Diocletianus Jovius)
; 5) Aegyptus
Herculea

Maximianus

Herculeus)

Augustamnica. 6
.
; - ,
. ,
?
. ,

,
. ,
.
, ,

, ,
.

. ,

. ,

.
421

.

.
. ,
, ,
.
,
.
: "
". ,
.
, IV .
. , ,
,
, .
, ( ) .
- .
""
,
, .

,

. -
422

:
,
327 328 .
,

.

, .
) , .
.

. , ecclesia pressa,
.
; ,
,
martus.
, , . martus;
. sohdo, testis,
sehad, testatus est, sahid (. XXIV, 48),
temoin veridique, , rendre temoignage de,
, , (= .) ,
= , vkaj (. XXIV,
48) vkajel. , , ,
, . . [1]. ,
( mucedlnik, meczennik),
, . ,
, ,
423

; martyr ,

Martyrer), , (Marter =
, , ), .
,
martus ,

,
martures. ,
,

. (aqlhtai) ;
, agwn. Martus ,
, ( a participio passivi)
, . ,
,
, .
, ,
.
,
. ,
,
, ( )
.

. ,
424

,
, . , ,
, ,
, , -
; , ,
,

. , , ,
.
,
,
.
,

. ,

.
,
martus.
, , martus
marmairw, , . martus;
mermeros, (sorgenvoll); mermenos; mer,
merimna, - ;

jrontis

[2].

, smarati,
,
425

, . . ,
. memoro,
memini, mana. memini
memoro ,
,
. smerza,
. , martus; ,
- ,
.
, )
,

, )
, ) ,


.
)
,
martus (. III, 14,1, 5;
. Eus. h. e. V, 2. 3)
(. II, 13:
Anteipas [] o martus Mou o pistos Mou, os apektanqh par'
umin; . . XVII, 6: ek tou aimatos twn marturwn Ihsou; .
XXII, 20 ).
(. III, 1)
426

, martures; (. I, 8, . XXVI, 16.


22). thn marturian Ihsou
Cristou (. I, 2). ,
.
,
, ,
.
, , .
,

. ,
. Pistis ; fides
. Fides ,
,
,
. ( )
. ,
,
,
.
, ,
,
;
, ; ,
,
. ad hominem ( )
427

, ,
: - , -
?
.

, ,
. ,
- .
, ,
, ,
,
,
,
.
,
, ,
,

, ,
.

,
, , ,
minimum. ,
,
, ,
, . ,
428

, ,
,

,
, ,

, ,

, .
, ,
martures, . .
. ) martus

martus = = omologhths =
.

(177

.)

martures
omologoi (=omologhtai) metrioi kai
tapeinoi (Eus. h. . V, 2. 3). ,
, ,
,
agwnos (, ),
.
, omologhths,
.
Omologhths omou legein
429

,
. Omologoumenon , ,
, .
omou ,
. , omoklh,
omou kalew,
(, : ) .
, ,
.
CXXXV, 1.
2.

3:

exomologeisqe, . Martus
, .

, martus .
: ,
,
;

;
.
, martus, oppositum voci omologhths,
, , ,
.
: martus ,
430

.
)
. ,
maximum ,

,
, .
XVII, 7 , , ,
,
, ,

, ,
: 1) (
) 2) (
, ).
, ,
.

.
( )
,
.
,
-

, ,
431

, ,
(
, ... ...), ,

,
, ,
.

,
:
?, .
,
, ,

()


,
: ( sui generis), auctoritas,

?
,
.
,
, ,

, .
432

: semen est sanguis christianorum (


)
[3].
[1] , ,
martus (),
,
(). , ,
, ,
. ,
, , ,
.
[2] , -, .
: ,
(1 . V, 8) . , :
(. VI, 34). ,
. (jrontixw)
, , merimnw
, .
[3] martus
,
, ,
( ,
), (.
flagitia, ) (Ens. h. e. V, 1, 19).
ad acta ( )
,
433

,
.
9
1 (. , .
, . . . ). 8. . 187-203.

, -
.
,
, VI ,
:
("").
.
:
. "" ()
, , . ,
; "-" ,
(""), . .
, :
.

,
. ,
, ,
? ,
,
434

"", .
,
.
, ,
. ,
,
- . ,
,

.

, ,
, -
" ", ,
.
"", . ,
:
" ,
" (. XXVIII, 19).
,
.
. "
, " (1 . II,
5). ,
. 1 . VIII, 46
.
435

: "" "".
;
: . ,
: , . .
. :, "
, , , ,
, ". :
, ,
, ( , , ' , ' ).
. 2 . XIII,
13: " ,
. ". , ,
, ""
, "".
"" JL^o marja
"Iehova", ,
, : "
" (. V, 11) ,
"",
.
, ""
(""), "".
, , ,
; ,
,
,
436

.
,
.
, , ,
, ,
.
,
.
,
, , , , .
-,
, Logoslehrer,
" ". , '


.
.
. "",
"verbum". " " (" ")
"in principio erat Verbum". Verbum
. ,
"", "" = ratio,
verbum "sermo".
,
.
.
437

, ,
" " ,
.
, .

, , ,
,
.
, ,
,
( ) ().
, , ,
.

.
'

,

"

",


.
1. ( rai-son
d'etre) (, subordi-natio
secundum substantiam).
2. .

, , ) ,
438

, . , "
" = , "
: " = .

, ( ). -
Sermo in Deo, intra Deum, cum Deo,
generatio. "nativitas perfecta
Sermonis" , " " (.
. miserat Sermonem suum): "Fiat lux", Sermo, lux vera, "prodeundo
generatus est", "procedendo" "Filius".
" ",
nondum Filio apparente.
: fuit tempus, cum Filius fuit, qui Patrem Deum faceret.
,
, ) , )
, " " (=
), ) , "
" ( , , "
").
, ,

.
-
,
.
439


-, ,
,
. ,
.

,
, .
, ,

,
,

.
, , ,
. .

. ,
, , ,
, ,

.

, ,
440

, , , ,
. -
, [6].

,
, ,

, .
,
" animalis", "anima
carnalis". , ,
, , ,
, , ,
(
, ),

, . ,
,
,
.
,
,

"

, ,
. .
441

,
, (res suas), . .
, ,
,
, (substan-tiae ambae
distincte agebant)" (Adv. Prax. 27). ,

. "
, , ,
, ,
. .

"[7].

.
-
. ,
, ,
,
. , -,
.
:

, ,
442

,
. ,
.
,
, ,
, ,
.
. ,
,
. , , ,
, ,
,
, ,
, ,
. :
, , ,
[8].

,
.
. ,
, . ,
,
. .
, ,
.
443

,
.

,

.
.
,
; tabula rasa,
,
.

. ,
, ,
.

,
, ,
. ,
, , ,
; , ,

( ). =
.
, , , ,

444

, . , -
, .
-, ,
, .
,
.
.
. ,
,
,
? , ,
, ,
,
,
,
, ,
- .
, ,
,
, ,
, .
,
; ,
. ,
, ,
445

. , ,
, ,
,
, .
; ,
,
(
, , ). ,
,
, .
[6] . .
,
.
, . "- ". "
,
, () ,
,

. "
, "

" (. ,
24 .
1909, . 1).
.
446

( ). .:
A. Houssian, La christologie de saint Irenee. Louvain-Gembloux 1955,
p. 143-256. (. .) 356.
[7]
" -"
. - , : "
" (dual substantiae in una Persona),
,
. . .: R. Cantalamessa, La
cristologia di Tertulliano. Friburgo 1962, p. 150-176. (A. C.) 357.
[8] ""
, , .
, :

. .: A. Grillmeier, Christ in Christian Tradition, . 1.
London-Oxford 1975, p. 136.
"",
( ). .: P. Th. Camelot, Foi
et gnose. Introduction a l'etude de la con-naissance mystique chez
Clement d'Alexandrie. Paris 1945, p. 88-90. (A. C.) 358.
2 (1- ..) 4,
. 281-288.
, ,
.

447

?

? ?

;
"! ,

, ,
, ;
. , 64
?
, , ,
, .

, ,

.



, (1437) (3741). ,
, ,
,
,
.

448

(41-54),
.
,
, (41),
,
, .

.
, . . 44 ,
, , ,
,
, (Judaeos impulsore Chresto assidue
tumultuantes Roma expulit).

, ,
, .
,
. , ,
,
. ,
-
, .
;

, Chrestus .
,
449

, ,

(Chrestus,

Christus)


. , (Crhstos )
- , (Cristos).
Masiah Msiha
hleimmenos , cristos ,
. ,
- , .
,
(Langen).

;
,
,
- ;

.
51 54 . ,


.

, :

,
450

. , ,
, .
(5468).
, XVIII, 1217,
. , ,
. ,
.
,
.
,
.
,
, , ,
.
XXI, 27 . ,
, , ,
, ,
. , , ,
.
, ,
,
. ,

,
. , -
,
451

.
.
(XXIV) . , ,
,
.
,
,
, , ,
.
, .
,
.
, ,
(XXV, 1819).
,
, ,
, (XXVII, 31
32).
, 5860 .
, , ,
, ,
,
. 61 . ,
. , ,
, ,
452


,
. ,
-

, ,
.


(Annal. XV, 44)
.
. 18 19 (
, ,
, ) 64
. , Circus Maximus. 6
7 ,
10 . 14
, ,
, .
: ,
. .
,
; ,

. ,

453

.
.
, ,
,
.
, ,
. ,
(superstitio exitiabilis) ,
, ,
, (atrocia) .
, ,
(correpti qui fatebantur),
(indicio) ,
(convicti sunt) ,
. -
. ,
, ,
().
(Nero, 16),
.
;
. .
(Weizsacker .) ,
,
, ,
, . , ,
454

. (fateri), ,
,
(correptio). ,
,
. ,
: ,
,
, - . ,
(
: ), ,
,
,

.
, (Schiller )
:
, ,
, ,
,
, , ,
, ,
.
,


, .

455

.
:
, , , ,
. : ,
(qui fatebantur), . ,
,
.
,
, ,

,
,
. , , :
?
,
, ,
,
. :
,
. ,
. ,
,
, ,
,
. , ,
,
456

;
. ,
. ,
. , ,
, ,
, , ,
. ,
.
, .
, ,
;
. :
, (
, ) .
,
, ,
. ,
? ,
,
, in corpore
. ,
,
. ,
.
. ,

457

, .

, -
.
: , ,
, .
,
.
, , .
, ,
.
.
.
,
, .
, ,
,
.
,
. : - ?
, ;
, ,

, , -
, ;
458

, - - ,
: . fateri
, , : .
,
. , ,
bona fide
;
.
, ,
, ;
, , ,
.
, , odium generis
humani, , , ,
. , ,
,
. , ,


.
, ,
, , ,
. ;
,
,
459

- ,
. ,
.
.
.
, ,
;
.
; ,
,

.
,
. ,
,
, nomen ipsum, .
,
.

Nero

subdidit

reos

( ), ,
.
, , ,
, 64
.
,
. ,
64 .
460

65 . ,
,
, [5].

.
. ,
,
65 .,
64 . ,
, ,

, 67 .
.
25- ,
.

,
. ,
,
.

, ;
, , .
, , 62 . ,

461

29 , ,
.


(81-96).

, .
, ,
,
- ,
, . .
;
.
.
, . . ,
. , ,
, -
.
(uiwnoi, nepotes) , (adeljou)
. ,
, ,
39 ,

, , ,
,
462

, ;
(Eus. h. . Ill,
20, ).

. :
.
.
2,5
. , ,

; , ,
, : , ,
.
,
. ,
, fiscusjudaicus,
, , ,
, .
,
(=50,2888 . .) .
,
, . ,


: , . ,
463

, ,
, .

, , ,
, ,
: -
(fisci judaici calumnia sublata).

,
(improfessijudaicam
viverentvitam, Sueton. Domit. 12). ,
.

.
, (exokellontes, )
, (improfessi).
, improfessi
( ), ,
, ,
. ,

,

,
, .
464

. ,
, , , ,
, .
,
, ,
,
.
,
, .
8
.

.
,
,
, ,
96 . 95-
, , aqeoths.
,
(contemptissima ignavia). ,
, , ,
, ,
. ,
.
,

465

. ,
, .
( 91 .), , ,
.

, ,
, ,
, ,
. ,
,
.
, ,
?

.
. (contemptissima ignavia)
:
inofficiosus (
). ,
,
. aqeoths, crimen
sacrilegii, - ,
,
Dominus, Deus.
,

466

,
aqeoths. , ,
. ,
. ,
. ,
. - , ,
.

. ,
,
, .
,
.
. ,
,
(III ).
,
.
.
,
.

.
(III, 18),
(Adv. haer. V, 30, 3). ,
,
467

, , (De
praescr. 36).
[5] ,

, ,
. 1862 . ,
,
HRIST1AN.

.
, : igni gaude
christiane. (F. Overbeck, Aube, Gorres, Langen,
Schultze), ,
,
hristian,
,
, , ; ,

, (
vina). igni -
.
10 . . .
1-11 .
. . 12.


,
468

, .
. ,
,
, . ,
,
. ,
, .
, ,

.

: ,
- .
1)
,
,
.
, ,
. :
, , ,
, .
, , , ;
,

. ,
,- ,
469

, .
, ,
.
, , , , (aqeoths,
, ,
, .
,
.
(questeia deipna);
, , ,
.
. ,
- , , .
- , ,
, .

(oidipodeioi mixeis).
.
. ,
,

, , , .
,

. :
470

, .
. :
- ?
?

.
,
, -

,
. ,
,
.
. ,
,
,
. , ,
,
.
, ; , ,

.
; ,
.
- , XIX
.

471

, .
, ,
,
, .
, ,
.
, ,
,

,
. ,
,
.

minimum'a.
2) .

. 50-
[4] ,
. [1897]

(Le Blant, Sur les bases


juridiques des poursuites dirigees contre les martyres. Paris 1866).
(Fr. Gorres),
Real-Encyklopadie der christlichen Alterthumer .
(. 1,1880) ,
472

,
.

,

(.

Neumann,

Derromische Staat und die allgemeine Kirche. I. Leipzig 1890). , ,


.
, ,


(Der Religionsfrevel
nach romischem Recht Historische Zeitschrift 1890),

, ,
. ,
- .
, ,
, ,
,
,
; ,
.
: ,
;
; , ,
,
473

. ,

.
, ,
. ,
, . .
. ,

,
: ,
(. XIII, 1).
, ,
.

,
.
. .

: , , .
,

:

,
,

,
474

.
: , , ,
, .
-
. ,
,
,
. ,
, ,

.
,
, , . . .
,

, ;
,

, ,
. .
,
, .

,
.
,
475

, .

,
. ,
.

. , ,
.
(
,
). ,

. :
.
sub auspiciis deorum (
);
: , ,
. , ,
.

;
. , pontifex P. Mucius Scaevola (100 . . X.)
: 1) ,
, 2) ,
476

, 3)
, ; -,
, .
(50 . . X.). ,
,
, .
,
.

.

.
: , , ,
, rerum novarum molitores,
, .
, , -
, ,
: (. . antique), ,
, : .
, .

. , ,
- , ,
, ;
477

, , , .

.
.
,
. ;
,
.
, . ,
, , ,
.
. :
, ; ,
, ,
, ,
:
- per aes et libram ( ).
, , (hospes = hostis),
,
, . , -
, ,
, .

.
:
478

(anagkaze) , ,
. ; , XII
: separatim
nemo habessit deos; neve novos, neve advenas, nisi publice adscitos;
privatim colunto.

. ,
, , , ,
(gens),
, , gentis

. , ,
,
,
.
: hostis, vinctus, mulier, virgo
exesto, . . , , ,
. , ,
, . Hostis
, , ,
; vinctus, . .
; mulier virgo
. ,
, Stator'a ,
; ,
, .
479

.
,

. ,
;
.
,
, ,
, ( ).

civitas Roma
. , ,
, ,
, , ,
, .
,
.
, ,
,
.
.
,
,
, . ,
,
. ,
480

. ,
,
.

.


. , ,
.
.
(Cotta).
,
, : (sunhqeia) .
;
.

,
.
,
, , ,
. ,
,
. :
injuria deorum diis cura (= ).
, ,

481

.
, ,
.
, ,
, . ,
, ;
, :
. , 170 ..
; 132 .
.
.
, ,
,
: .

.

.
,
; :

, , Zeus Sabazios,
: , , ,
.: .
, .
482

;
, ;
,
. ,
, (licita).
,
, ,

-.
. -, ,
. ,
,
. ,
, ,
,
.
, .
,
, , ,
. , ,
,
,
.
; religio nova,
.
, ,
483

. ,

,
modus vivendi.
,
.

. :
,
,
, - ; :
; ,
, .
,


.

, ,

.
. , , ,
. ,
.
, ,
.
484

, ,
. , ,
(patrion),
; .
: -,
, ,
.
;
(ouc osion) (Orig. . Cels,
V, 25). ,
()
(stasis). , ,
,
.
,
.
-
?
, .
:
.
sunhqeia
alhqeia ();
: ? ,
petitio principii
. ,
485

,
.
.
, ,
.

.
,
.
,
- ;
, ,
.
, ,
.
, qui puniendi sunt (
). ,
: ,
, .
.
, ,
: Auctor nominis ejus Christus Tiberio
imperitante per procuratorem Pentium Pilatum supplicio affectus est
(, ,
; XV, 44)?
. Ergo:
486

, ?
. , , , ,
, ,

.
:
? :
, ?
, ? ,
,
, ,
. ,

,
,
. , .
, ,
, ;
,

.
,
, ,
,
- .
; .
487

, (
);
, .

, . -
,

, .
( licet vos esse)
.
, ,
, ,
. ,
; -
,
. ,
.
,
, .


.
?
.
,
,
488

. ,
, ,

, .
, ,
,
,
, .
,
- ,

.
- ,

.
collegii illiciti,
( ).

sacrilegium, , crimen laesae
majestatis, , ars magica,
( ).
. , a
ekklhsia .

; ;
489

. ,
collegium licitum,
illicitum. (illicita)
, .

coetus noctumi ( ), haeteriae
( ),
. 12 : si
quis in urbe coitus nocturnos agitaverit, capitale esto.

(, ,
, clandestinae conjurationes).
,
- .
, ,
,
.

- , collegia
licita.
,
.
.

, collegium fabrorum,
, ,
490

150 , ,
,
,

(hetaeriae quam vis breves fient).



,
(collegia funeraria ).
, ,
, ( 220 .).
, .
,
,
ipso facto collegium illicitum.
: non licet vos esse (
). ,
,
- ,
.
, ,
:
.
, .
- , , ,
, .
. ,
,
491

. .
,
, collegia tenuiorum,
, , ,
.
, , -
. ,
- ,
. ,
tenuiorum ,
.

collegia funeraticia, .
,
.
, ,

, ,

.

.
,
. locus
religiosus. ,
, .
492

,
ligare , , ,
, , ,
, .
, , . ,
pius in matrem, religiosus in patrem,
.
, :
, .
,
religiosus, . .
, .
, religio est

non

est

religio

. ,
, a loci religiosi ,
. - , ,
.
,
.
, , ,
, , ,
.

qiasoi.
.
493

.
; ,
.
. ,
originarii, ,
domicilium origo.
, .
, qiasoi.
,
qiasoi.
, qiasos
, (episkopoi)
(presbuteroi), -
. . qiasoi .
, qiasoi
, , ,
. ,
,
: .
loci religiosi, ,
, , qiasoi. He

; ,
,
.

,
494

, .
,
, . ,

collegia illicita.
.
,
,
; .
.
honestiores, ,
humiliores, .
, humiliores
,
, ad metallum;
,
. ,
.
.
honestiores,
relegatio

(relegatus

), ,
, deportatio (deportatus
, , ,
).
495

.
1) .
, ,
, veneficium ( ).
,
.
,
,
, - ,
.
, , , ,
.

. ,
; ,

. , ,
.
2) ,
, .
, .
XII , ,
,
. .
, ipso facto
, aqeoths,
496

sacrilegium ( ).
,
.
aqeoths,
, ,
sacrilegium, ,
, .
sacrilegium ,
(publica sacra), .
judicium capita1,
,
, exilium. Exilium
, ;
. sacrilegium,
, :
, ,

,
.
sacrilegium ,
,
, , ,
,
.
, .
:
497

, ,
. ,
,
, :
,
. , ateoths
; , ateoths
.
ateoths ,
sacrilegium.
. sacrilegium,
sacrilegium, ,
.
, .
, .
, ateoths, ,
,
, . ateoths
sacrilegium .
, ,
, . . ,
,
, , .
.

. ,
498

, ,
; , ,
.
, , ,
; ,
, . .
,
, ,
, , :
. , ,
. .

.
, .
3) Crimen sacrilegii ,
.

. ,
, crimen laesae majestatis,
, .
crimen laesae majestatis ,

, ,

. , crimen laesae majestatis
. ,
499

, sacrilegium. ,
, , . .
,
;
, ,
. , ,
honestiores humiliores;
.
, , ,
, , ,
.

, .
.
,
, ,
crimen laesae majestatis
. laesae
majestatis causa sacrilegii ,
.
, ,

.
sacra, , ,
-
divi.
500

; .
;
;
, ,
. ,
,
, ,
deus Caesar et dea Roma. ,
, , crimen
sacrilegii crimen laesae majestatis
.
laesae majestatis,
, impietas, asebeia
. Impietas ,
,
(, , , , ,
, )
impietas,
. ,
, ,
,
, ,
.
.

. ,
501


,
, ,
. ,
, .
,
, .
;

,
(Jupiter Latialis).
. ,
: Dominus et deus nosier sic fieri jubet.
, ,
.
,
. ,
,

, impietas in principem aqeosis.
Impietas .
: ) ,
, , (aqeosis)
(impietas); ) ,
(aqeosis)
(impietas). impietas
502

, ,
. ,
, , ,
.
,
, ,
, .

: 1) honorate regem nostrum et sacrificate diis. 2) Omnes


christiani, relicta superflua superstitione, cognoscant verum principem, cui
omnia subjacent, et ejus deos adorent ( ,
,

). 3)
hostem publicum {
) , sprevisse templa respuisse est
principem (. . aqeosis ,
impietas). 4)
, . . , crimen laesae
majestatis

sacrilegium.

, ,
, , ,
. :
, ,
, ?.

503

,
. , ,
.

, ,
.
? ,
,
,
,
, ?
.
, ,
, ,
.
, ,
.
: Dominus et deus noster ( ),
,
. ,
, ,
(Sohm), ,
.
- ,
,

504

,
,
.
,
.
: ,
, ,
,
,
. ,
, ,
,

.
.
, -.
, .
, , ,
,
, ,
, . .
, ,
.
.

,
, , , ,
505

1,5 ,
. ,
.

, , ,
, ,
,
jus coercitionis .
. jus
coercitionis ,
, ,
.

. , ,

: , ,
, .
.
ad acta, - -
- - .
. ,
, in actis haerebant, . . ,

, .
, , ,
, ,
506

, ,

. ,

().
, -
,
, .
,
, .
.
Coercitio
. , ,
, ,

, . ,

, ,
; ,
coercitio
. ,
. ,
, .
, ,
, ,
. ,
507

,
.
, ,
() . ,
, , .
, , ,
, ,
, ,
,
. coercitio ,
.
;
, , , ,
.

,
. ,
,
,
. , ,
,
, ,
.
3)
,
,
508

,
.
, .
: ,

,
. ,
, ,
, ,
,
.
, , .

, ,
, , ,
.
,
II , ,

().
. ,
, .
, ,
, .
.
, -
509


,
. , , ,
, -
- ,
.
:
; . ,
.
, , ,

.
, , , , ,
, .
,
[] (2 . II, 6)
, ,
.
: ,
.
.

, ,
,
510

,
II III ,
,
. , ,
Roma ,
. ,
;
,
.
.
, ,
. :
?
:
, . . .
,
, .
, .
,
; ,

. , ,
,
, ,
. , ,
,
511

,
.
.

, ,
, , ,
,
, ,
,
. .
,
, ,
,
.
, , ,
. ,
.

.
genus tertium; -
, , .

.

.
, ,
512

. , ,

,
.
;
.
- ,
. , , ,
, .
, ,
. , ,
,
. ,
, .

, . c
, ,
, .
:
, , ,
, ?
. ,
, . ,
, ,
, .
513

. ,
, ?
, , , ,
, .
,
. ,
, , ,
. ,
, .
,
. , ,
, ,
. ,
, .
.
,
.
. ,

. , ,
,
? :

.
,
, genus tertium.
514

,
,
;
,
.
,
. ,
, ,

. ,

. ,
, , ,
, , ,
.
,
.
,
,
ex abrupto.
11
1.

(,

, , , ).

, ,
,
515

.
,
.
*. ,
,
,
.
,
, -
,
.
* ;
( , )
- , ,
. ,
, .
. , "
() , "
, .. (1 .
XI, 19). , , ,
, .
. , , "
" (. XXVI, 5), "
" (. I, 14).
, ,
.
516

,
,
. . ,
"", (. XXIV, 14). ,
, ,
. ,
. ,
, .
, , ,
.
, ,
,
. ,
, . ,
. ,
, ,
.

" ",
[Eus. h. e. X, 5, 21, 22:
, ]. , ,
,

.
.

517

, ,
,
()
. , ;


, ,
, .

"" (). ,
, ,
7 , ,
, ,
.
,
, ,
. ,
.

,
,

.
, ,
. ,
, ,
, ,
518

.
,
.
, .
,
,
,
, .
,
, ,
, ,
, .
, ,
;
, , .

. ,
,
, " ".
,
(. 140155 .), 40- II . X.,
, ,
, .
, ,
, ,
, ,
519

, ,
, , ..
,
(), ,
. ,
,

.
.

.
, -,
,
; ,

.
,
.
,

,
, , ,
. ,
. ,
,

520

.
,
, .

. , .
. ,

.
, .
,
.

").
. , ,
,

.
,

. , -.
, " "
, .
, ,
: ,
.
.
521

, .

,
, ,
. , ,
, 2-
II [12].

, ,
:
,
.

-,

,
. .
,
. ,

, ,
, ,
, . ,
,
,
,
.

522

, . ,
-
.
.
,
"", ( ).
,
,

.
,

.


,
.
, ,
, ,
.
" " ( );
,
.

.
, .
, .
523


.

. , ,
, , , -
, , ,
, ,

. , ,
(, ,
),
[13]. ,
.
,
. III .

, . IV V .
, ,
.
, , . 530532 .
, ,
VI . ,
VIII ., 724 . ,
.
,
.
524


-,
, . "-"
"",

, .
"",
.

, ,
-,
.
(cenones, ?)[14] .

.

, , ,
, .
. ,
.
24 , ,
, .
, 24
. 14
, , 6 , . . 14 ,
, ,
525

, ,
.
.
, ,
.
,
, , . ,

. ,
. , 177 .
. ,
,
. -
, .
,

.
, , ,

. ,

,
,
, (,
),
.
526


.
, .

.
, , ,
, -

: , -,
.
.
,
.
, . , , ,
, .

.
.

.
. ,
. IV .
.
- ,
.
.
527


.
,
,
.
.
,
. 197 .
, . 201 202 .
, ,
, . 208 209 .
(De anima) , ,
, ,
. ,
-, ;
.

, .
.
,
, ,
.

; ,
, ,

528

.
)
" " (nova prophetia,
), .
-,
(),
. . ,
,
(II, 28): " ".
,
: ,
(. XIV, 26).
) " ". ,
, .
, .
,
,
. , -
.

,
, ,
. ,
,
.
529

, ,
,

, ,
-
. ,

.
. , [15].
) "".
, , ,
,
,

,
.
.

,
(necesse est excidat sensu).
, . .
.
" " (ecstasin dicimus
excessum sensus et amentiae instar). ,
,
, ,
530

"".

,
,
(soror apud nos revelationes per
ecstasim in spiritu patitur).
" "
( ,
).
. ,
,

. ,
,
, ,
,
. , , ,

. "" (obumbratus),
, ,
.
,
.

,

531

,
,
,
. : " ,
; "; " "; "

".

,
, ,
, .
: " () ()
, (),
() ".
,
, ,

,
. -
.
) ,
,
,
-. Regula
fidei . , ,
, .
.
532

,
, ,
, , ,
. , ,
,


( ,
),
,

.
, )
, .
,
,
,
. :
" , ()".


- ("tempus in collecto est", 1 . VII,
29; "novissima tempora" ).
) , ,
533

, -
,

. ,
. ,
,
. , .
, ,
, , .

(in

extremitatibus

saeculi),
.

, ,
,

,
.
-
:
; ;
; ,

.
,
.
.
,
534

. ,

. duritia
cordis ("", "
", . XIX, 8, 9), infirmitas carnis
(" ", )
.
" ".


. , , ,
, .
, ,
. ,
, ,
.
)
, .

: " prohibemus secundas nuptias, sed suademus" ("
, ").

: 1) " " ,

. (1 . VII, 8); 2)

(.

XIX,

4),

535

; 3) ,
seminarium generis humani (" "),
(. 1, 28) , tempus in
collecto est (" "); 4)
: aliud dicendum erit secundum matrimonium,
quam species stupri (" ,
").
, .
, , ,
auctore Paracleto (praescribens) "unum in fide
matrimonium" (" ").

, "infirmitas carnis"
(" ") ,
.
( 3): (infantes pipeantes, ) "conditio novissimorum
temponjm" (" "). ,
, "ex mera et tota voluntate" ("
"), "de invita voluntate" ("
"), "voluntate", "necessitate" ("
"). , :
"quod permittitur bonum non est" (" , "),
"pessimo melius" (" ").
,
: ,
536

(de summo virginitatis gradu in se-cundum


recidisse nubendo).
) , ,

IIIII

.,

, : 1)
(solos legitimos jejuniorum dies), . IX, 15,
,
(, , . .
64); 2) " " (dies stationum, ),
"ad nonam", ( );
3) , ( dolere cum dolentibus).
" ",
, " " (jeju-nias
propria), : ) - "stationes" (
, ),
"ad nonam", , a
"ad vesperam", ) "
, , ..
" ( , ;
- ),
( , "
") .
,
537

, , ,
(
"ex arbitrio agenda, non ex imperio", "
, "), , , -
,
. ,

"tempora

novissi-ma",

.
)
" ", "",
,
.
, " "
, "revocavit quod indulserat" (" ,
").
.
1) "de virgini-bus
velandis" (" "),
. 1 . XI, 513
, "" (mulieres)
.
; "" ,
( "mulier"
, ,
, 1 . VII, 33, "mulier" "virgo").
, "consuetu-do",
538

, "veritas" (""): -
"" ,
, ,
.
"" "" ,
(vir-gines),
;
.
2) "de corona militis" (" ") - ,
, ,

: , ,
. , ,

,
"coronari licet, quia non prohi-beat scriptura" ("
, ").
: "ideo coronari non licet, quia scriptura non jubeat" ("
,
"). " , ".
, -
,
: , ,
. pompa diaboli (
).
,
539


, , :
"necessariis

vitae"

("

")

. , "licentia
plerumque temptatio est disciplinae" ("
"):
, , ,
.
)
.

, ,

. ;
.
: "infirmitas car-nis"
. . X, 23
: ,
; ,
. .
)
.
,
. , ,
, "neque idololatriae neque sanguini
() pax ab ecclesiis redditur" ("
"); peccata mortalia
540

mortifera ( )
"moechias et fornicationes" (" "). ,
,
(pax) , ""

.
(leviora delicta) ,
(mortalia, mortifera).
, :
(venia inremissibilibus a solo Deo).

: ,
;
" ",
.

- :
.
,
,
.
, "" ,
- ,
: " "
, "
, ". ,
541

. , , . (1 . V, 1
5, 2 . II, 110) " ex
disciplina, sed ex potestate",
. ,
,
, . "Et ideo
ecclesia quidem delicta donabit, sed ecclesia spiritus per spiritalem
hominem, non ecclesia numerus episcoporum. Domini enim, non famuli,
est jus et arbitrium; Dei ipsius, non sacerdotis" ("
,
, .
, , ; ,
").

.
, , ,
; ,
, "" ()
, "quod doceant saepius jejunare quam nubere"
(" , ").
,

542

. , ,
; ,
,
. ,
.

,
,
- .
, ,

.
,
,
.
.
,

"" , -;
,
. ,
, , ,

,
.
543

,
,

,
, . (plura)
, ,
(meliora atque majora) -
, .

, , , ,
, , :

,
;
.
,
, .
, ,
, ,
, . ,
, , "",
spirituales, "", .

.
, ,

,
544

, ,
, .
:
; ,

. , , -,
, ,
. , -,
,
, ;
,
, , .
,
, , .
,
.

,

, ,
, , .
[11] ,
" ". .: J. Lebreton, J. Zeiller,
Histoire de l'Eglise, t. 2. De la fin du 2' siecle a la paix constantinienne.
Paris 1935, p. 35. (A. C.) 381.
[12] ,
545

, , ,
156157 .,
. .: . ,
. 1913, . 1442; 5. L. Greenslade,
Schism in the Early Church. London 1953, p. 223. (A. C.) 382.
[13]
("" . ),
( 70- . II .)
. .: . , ""
. 1913, .
928943; . ,
. , . 1060-1084. (. .) 383.
[14] G. N. Bonwetsch, Die Geschichte des Montanismus. Erlangen
1881, S. 165 Anm. 3,211, Hauck's Realencyklopadie fur protest.
Theologie u. Kirche. B. XIII (1903), Artik. "Montanismus", S. 423 "cenones" Hieronymi epist. 41 "" Cod.
Justin. 1, 5, 20. . A. Hilgenfeld, Die Ketzerge-schichte des
Urchristenthums. Leipzig 1884, S. 578, 598. (. .) - 384.
[15] . ,
"" " ,
", ,

, -
""
,
. " ,
546


,
, ,

" ". .: .
, . . 1889, . 33-34, 41.
(. .) 387.

. -,
(
) ,
( = ,
). , , , .
. ,
, , : " ,
?!"
, .
.
"", .

,
( )
" " ,
.
, , ,
547


" ".
-,
"" , ',
, " ",
.
, .
"".
;
trinitas.
"" . ,
" -", ,
" "
(monarchiam tenemus),
.
. ,

, ,
"".
, ,
, .
, ,
.
, , ,
, ,
548

""
""; .
, - :
"", "".
. -, "" ,
opposi-tum ,
"" , . , ""
, .
"" cja- : "
, ". ""
.
;
, .

.
"" "" "",
"" "". "" "";
, . ,

""

"".

, . "
, , ,
", . .
, ,

. ,
549

, , -
.
, , ,
,
,
. .
, "monarchiam
tenemus", , ""
.
.
. 1) -,
"",
, , , ,
; ,
. 2)
(. .
), ,
. . ,
; , ,
.
, , ,
, , ,
. . :
, , ,
, ,
550

, ,
,
, , , modus,
(, ,
,
), , ,
.
, [2].
.

(. 190 . ).
(. 200 .) .
[3]. ,
,
: ,
, , .
, , ,

, , ,
"", ,
"". ' .
,
,
: "" .
"" ,
.
551

, "",
, .
, : ,
. " " (. I, 35),
: " ". , ,
,
. ,
, .

. ;
, , ,
, ,
,

-,

,
, -, ,
" -".
,
, ,
,
.

,

,
. ,
552

, ,
.
.

, ,
, ,
, (,
175-189 .),
.
,
.

, "";
.
, , , ,
.
, ,
,
, .
, ,
,
, ,
, .
. " , ,
; ,
, , ,
" (Adv. . . 1).
553

,
, ,
. .
,
, ;

, .

, : "
" ( XLV, 5),
: " ", " "
(. XV, 9, 11), " " (. X, 30). ,
,
.
, ,

"" (. I, 26)
, ,
.
-
, .
, : " ",
; ,
, ,
, .

554

"" (patripassiani)
: .
, , . , "ipse (Pater)
se Filium sibi fecit" (" () "), ,
, "" (modus).
: ,
, , ,
, ,
- :
, , .
,
, Pater passus est, ,
, ; ,
, in modo Filii, "patripassiani"
.
modus, . , (.
27), : "Filium carnem esse, id est hominem, i. e. Jesum,
Patrem autem spiritum, i. e. Deum, i. e. Christum" (" ,
, . . , , . . , . . ").
-, Filius
. : "Filius quidem patitur, Pater vero
compatitur" (" , ") (. 29).
, , patripassiani. ,
"Pater compassus est Filio" (" ").
:
555

, .
, :
-, : -.
, ""
,
, ,

,
. ,
--,
-
-. ,
"" .
"Filius"
( ""), ,
,

, , Deus quo Pater ( Pater quo Filius)


.


.
,
,
.
, , ,
,
556

? , , ,
:
, ,
. , . ,
, ,
, . ,
.
, , :
" , ?"

.
. ,
, "" ();
, , .
(),
; , , .
=
, "",
. , , ""
"".
, ,
"", "", ""
"" "", .
,
(notiones coordinatae),
- ,
557

,
.

.

, .
(199-216 .) : "
".
( ?):
, .
, , .
. , , (217-222) ,
.
,
(" ", )
.
. ( )
, ; ,
; , .
. " ", , []
.
(), , .
, *.
* Philosoph. XI, 12: , ,
558

, .
, , . , 21: []
- , ,
. / ,
, .
.
, ) ( , prius)
, ) ,
: , .
.
.
"" , ,

.
,
- .
. (Haeret. fabul. .
Ill, 3) ""
, (, ,
). 1851 ""
, ,
,

"

", den hypostatischen Homousianismus).


.
"" , "" =
559

, in partibus. ,
"Portus Romae" 1891 ,
, ,
, .
, "",
XIX .
. , ,
, 215 .
-
.
. ;
,
" "
.
, -
.

.
. : - ,
, , .
, , , ,
"".
. , ,
. (
). (1822).
560

. (1841) .
,
. ,
,
"" "", ,
.
(77. Zahn, Marcellus von Ancyra.
Gotha 1867). , IV
, ,

,
IV [4]
"", ,
. ,
, ,
, ,
,

, , ,

; ) , ,

. ( .)
,
, ,

.
561

(haer. 62), ,
,
, , personae, ,
. ,
, : , , ,
, , , .
: , ,
. , ,
.
: " " (. X, 30). ,
: "
, " (1 . XII, 4).
: -

, ,
.
, ,
, .
(. 210. 214)
.
,

. ( )
. ,
.
. .
562

,
, . ,
() (notiones coordinatae)
prius "".

, ,

.
. , ,

- (IV, 25. 13).
,
, (IV, 13).

,
,

,
; ,
.
, -
"" "". ,
"" ""
,
.
,
563

, , ,
, ,
,
"".
""

. ,
, ; ,
( , ).
, ,, (),
praedicata
(). ,
, .
,
"", ,
.
: "modi",
.
"".
,
, .
.

, prius
. ,
, .
, .
564

(), ,
, . ,
( ), , .
, , , Ratio
(

).
, .
: , , . ,
, ; .
. ,
, .

(
), . ,
, .
, ("");
(""). tv , 6 , . .
, , .
( ,
) ( , )
) , )
.

. , (),
', , , .
565


,
, . . .
"" '3 "".

()

.
, ,
.
, , .
, ,
, .
, , ,
. ; , , modi modus .


. .

, ,
. , ,
,
. ,
.
.

, ,
. :
, . ,
566

.
,
. :
, ? ) ,
( . , : " ",
: " ?")
( ), ) ,
, ,
.
, .
,
, ,
,
. .
. :
;
. ,
.
, , . .
?
( )
,
() . ;
, , .
, .
, . ,
567

modus . ,
, , , .

.
,
,
. , ,
. ,
,
, .
,
.
,
(
, ).

, . ,
, ,
, . ,
260 . .
-
,

. ,

. .
568

[1] . . . , . . . 1879
(. .). .: . . , -
. . 1: . . . 1999. (. .) 329.
[2] . .
: " , -, ,
( ),
; , , , ,
. ,
,
,

,

" (. ,
, . 1. 1914, .31-32). (. .)
336.
[3] . "
""
. ,
;
,
, , , , ,
" (. ,
. 1872, . 89). (. .) - 336.
569

[4]
(Draseke 1893, Stfflcken 1899,
Hoss 1899). (. .) 343.
2.
.

,
,

, ,
,
,
.

,

.
, ,
.
,
, , ,
.

.


570

.
: "" .
,
,
. ,

, ;

.

.
,
,
,
,
,
. ,

,
,

.

,
.
.
571

,
.
,

,
,

. ,
, .
? ,
, , 253259 ., 313-
54- , ,
. ,
,

.

, , , :
320 .
. , -

, .
, ,
,
,
: ,
572

,
. ,
,

.
-

,
,
.
; , ,
, -
[1].
. ,

; ,
.

, ,
.
,
. ,
, ,

.
573

,
.

. , ,
,
.
,
, ,
.

,

, ,
40 .
.
.
30
311 .
. ,
,
, ,
,
,
,
,
. , ,
;
574

;
, ( christianorum Deum).

. (ut denuo sint christiani),
,
. (indulgentiam)
,
.

.
. ,
,
,
.
.

.
? , , -,
. ,
,
.
. ,
,


, :
575


. religio licita.
,
, 300 , , ,
,
,
. ,
,
, ,
, .
: ut denuo
sint christiani.
(judaeos fieri) . fieri, sint.
, ,
. ,
.
, ,
, ,
. .

313 .
. ( perfulgere)
, .
.
.
. ,
576

.

313 . ,
,
, status quo,
, , ,
.
.
.
Seeck , () 313
. .
: .

( )
.
,
. airesiV,
secta,
conditio .
,
airesiV conditio
, ,
.
577

, , 311
313 ,

, .
313 , ,

(liberam potestatem) ,
, ,
,
.
.
,
,
,
(liberam absolutamque facultatem) .


, .
,
,
, , .
,
,
. , ,
, ,
578

.
,
.

; ,
, .
,


,
,
.

.

.

,
.

.
,
.
579

.
.
,
.
.

. .
,
. ,
, .
, . ,
,
.
pontifex
maximus , ,
, ,
.
12
1 , .

. ,
.

.
,
. ,

580

,
.
* ,
. , ,
, .
. ,

, , , .

,
,
-

,
,
.

. ,
:
,


581

, ,
,
, ,
, .
,

.

, ,

! [Str. I, 28])[10].
(f 254)
. (): regula fidei ;
. :

,
" "
*.
*
: G. Thomasius, Origenes. Ein Beitrag zur
Dogmengeschichte des dritten Jahrhunderts. Niirnberg 1837. E. R.
Redepenning, Origenes. Eine Darstellung seines Lebeus und seiner
Lehre. B.III. Bonn 1841-1846. F. Bohringer, Die Kirche Christi und
ihre Zeugen. B.V: Origenes. 2 Aufl. Stuttgart 1874. [
: /. Denis, De la philosophie d'Origene. Memoire couronne par
582

l'lnstitut. Paris"1884. Faireweather, Origen and greek Patristic


Theologie. Edinbourg 1903. . : .
F. Westcott Smith and Wace, Dictionary of Christian Biography.
Vol.IV (1887), 96-142; E. Preuschen Hauck's Realencyklopadie fur
protest. Theologie und Kirche. B.XIV (1904), 467-488].
: . -, . (
. . 1870).
, ,
,
, ,
, - ,
, ,
, ,
, , , , .
,
,
.


, ,
.
, ,
,
,
,
, .
, , .
583

, , , ,
,
, ( ) ,
,
, ( , ,
, ), ,
(, , , ,
: ; ,
, : ,
).
(, )
. ,

: ,
.
: , (cum hoc)
, , ,
minus
; ,
, (propter hoc)
. ,
, ,
. , -
,
584


().
.
. ,
,

, ,
.
,
.
!
. , ,
. , .
,
, .

) (),
().
. ( ) ,
(). , ,
,
(
) : ,
,
, .

585

( :
-,
,
, ?). ,
, ,
.

()

; : "
" , : " ". (1. ,
= ; 2. , , = ; = ).

, ( )
(, -
). , ; ,
.
,
,
. ,

);
,
. :

,
; , ,
,
,

586

.
. ,
;
. (
) ,
, , , .
.

,
.
,
( ). ,
(
). :
.
, , ,
() ;
.
,
. .
contradictio in adjecto ,
, ,
, ,
, .
: ,
, ,
587

, .
, , .
, :
!
,

.
, ,
. ,
,
. , ,
, -, , , ,
,
,
. ?
, ,
.
.
in statu aequilibrii,
,
. ,
, . -

.
: ,

588

.
. ,
() , :
,
() ,
, , , ,
.
,
, ,
. ()
, ,
,
, .
.
, (),
,
.
.
; ,
.
,
. , ,
, (
); , , ,
; ,
.
589

;
, .
, -, ;
.
, , , .
-.
, ,
, .

, ( , =
= ).
,
.
.
,

, ,
.
,
;

() ; ,
, ;
;

", ,
()
590

: , ,
.
, , , ,
, .
,
. ,
, , ,
.
,

,
[ ] ,
.
( )
. ,

, ,

. .

, , .

, , .
,
, [De princ. II, 6, 3]. ,
591

.
, ,
, ,
.
, , ,
, .
,
. ,
:
,
; ;
. ,
, . ,
;
.
, ,
, ,
, .
, ,

.
,
.
,
. ;
592

:
, .
, . "
, ,
:
: (. XV, 15)".

; .
, , , ?
? "
(. XX, 28). ? , ,
. ,
. : ,
".
. .
. ,
. ,
. ,
.


.
,

.
,
593


, " ", ,
.
, ,
,
,

.
,
, ,
, ;
. .
,
.

.
.
,
, ,
. ,
, -, .
.
.
.
594

, () (1 . XV, 28).
.
:
.
()
,

"

", , ,
. , , ,
.
.
.
. , ,
, .
,
,
,

.
[10]


. "
: .
, ,

",

", "
" (. ,
595

. . 1900, . 1).

"

,

, ..

-,

,
"

(.

. . 1900, . 219).
, ,
,
( , , ..)
. .: W. Volker, Der wahre Gnostiker nach
Clemens Alexandrinus. Berlin 1952; E. F. Osborn, The Philosophy of
Clement of Alexandria. Cambridge 1957; S. R. Lilla, Clement of
Alexandria. A Study in Christian Platonism and Gnosticism. Oxford
1971. (A. C.) 368.
2 . . .
.
. (+ 181) ,
, . (+ 202),
.
, . ,

. . ,

596

: ,
, ,
,
. ,
, ,
, , ,
,
(adv. haeres. 2, 28, 6)-
. ,
, .
,
, , .

, ,
,
.
.
, ,
,
(quomodo ergo Filius prolatus a Patre est?). Quomodo
: , , , ;
,
(adv. haer. 2,
28, 6). prolatio, emissio,
nuncupatio, adapertio, :
597

,
, ,
: ,
, ,
. emissio.
,
,
(adv. h. 2, 13, 5). ,
: , ,
(adv. h. 2, 13, 3). emissio,
, (adv.
h. 2, 13, 6), ,
, .
, ?
, ? (adv. h. 2, 13, 5).
, : ,
(emittit) ,
(extra Patrem), (in ipso
Patre). ,
emissio (adv. h. 2, 13, 6).

. ,
, ? (adv. h. 2, 28, 4)
, ( cogitatione)? (adv. h.
2, 28, 6) ,
598

. ,

,
, , (adv. h.
2, 28, 4),
(adv. h. 2, 13,8).
, . ,
, , , ,
. , ,
(adv. h. 2, 28, 5)-
, ,
, ,
, ,
, ()
. (aeternum Verbum)
.
, , , ,
, , ,
? (adv. h. 2, 13, 8).
, emissio
,
, ,
, ,
, (2, 25,3; 2, 30, 9)-

599

,
. : , ,
, . ,
.
LogoV projorikoV LogoV endiaqetoV; .
,
. ,
.
,
,
. ,
.
.
.
,
, , ,
, .
, ,
,
, ,
, ,
(adv. h. 2, 17, 2; 2, 17,
7)
, ,
600

, ,
, , ,
, (adv. h. 2. 17. 3),
:
?
,
; ,
, ,
,
(adv. h. 2. 17. 5; 2. 17. 6).
, ,
, ;
:
;
,
, (adv. h. 2. 17. 4).
: ,
. ,
? ,

, ,
?
, . ,
; ,
601

, ,
. , ,
:
-
,
[2]. ,
.
,
, ,
argumenta ad
hominem, , .
, ,
,

.
. -
(adv. h. 4. 28. 2). . , ,
. ,
,
,
; ,
, , . .
(adv. h. 4, 20, 1). - ,
,
.
, ,
602

,
, [3]; , .
,
, ;
, ,
, . . (adv. h. 3, 6, 1).

,
,
, -, , .
[4]. , ,
,

. , ,

[5].
:
,
. ,
,
.

,

[6]; ,
603

.
: [7],
.
: , ,
(. 13:32) . :
,
;
. , ,
, , ,
, ,
, ,
, . ", ,
".
, ,
, .
,

: , ,
, , ,
, [8].
. .
: (adv. h. 4, 20 1; 5, 6,
1; 5, 1, 3), (adv. h. 4, 7, 4), , ,
, - (adv. h. 2, 30, 9).
Figuratio Patris, , . ,
progenies, - (adv. h. 4, 17; 2, 30, 9).
, : .
604

, LogoV
endiaqetoV LogoV projorikoV,
. .
,
,
,
, :
, ,
(adv. h. 4, 14, 1).
13
1 .

[
(306337) (337361).
(361363)
].
,
. (363)
.

/(364375)

.
(364378),
,
.
605

.
(375383)
. ,
"pontifex maximus",
, ,
,
. II (383392),
, ;
pontifex maximus, -
. " pontifex maximus,
, pontifex'oM".
.
(379395),
.
. 381 . 21
, ,
. 382 .
, . 386 .

, .
, . 387
391 . . ,

. ,

.
606

.
. , [
, .
, .
392 . ,
, .
,

,
, .
(395408)

, .

. ,
,
. ,
,
.
, .
(395423)
. ,
, . 399 .
, , ,

607

. 408 .
, , ,
. .
408 .
.
(457474), -,
,
; (Zonar.
XIV, 1). -
529 ., .
, , ,
542 .
.
,
.
.

. ,
, .
, , .
,
.
; ,
. ,
, ,

608

.
.
; , ,
. , ,
,
.

. ,
.
, . ,
, .
, ,
.
.
,
,

(
).

( , 363 .) (f 485).
,
[15].

. ,
,
609

.
"",
261 969 [976.


.

IV

: Institutionum divinaram libri


VII, :
, :


.
, (VI .). ,
(343350): De erro-re
profanaram religionum,
,
.

. ,
,
,
.
" ":
Historiarum adversus paganos libri VII [417418].
, ,
610

. ,
, .
,
.
, ,
. "De civitate Dei"
[413426].
, ,

, . ,
,
, .
.

. ""

, . . .
.
.
"De gubernatione Dei" "De
praesenti judicio" [439451 .
, ,
.
, , :
, , , ?
, , .
611


. ,
, .
, , ?
, , ,
?
. -
. ; ,
. ,
, .
,
,
,
, . , .

,

?

.
, ,
, ; ,
; ,
, . ,
, .
,
.
612

, .
, .
, .
, , ,
.

. ,

.
,
-.
. [

,
, , ]. / .

,
. pro
domo sua, . . .
, ?

, . IV .
, ,

. 348 .
( ) ,
613

, , ,
, , , ,
.
: "
, .
, , ,
. , , ,
. ,
.
, ,
; ,
; , ".
, , ,


.
.

,

.
, , .
,
.
, ,
, , , , ,
614

,
. ,
. ,
, .
,
.
,
,


]. ,
, .
, ,
. terror
legum, , .

[
].
,
. , ,
, ,

.
, ,
. ,
, .
,
615

. , ,
, , ,
, ,
, .
, .
, ,
,
, .
,
, , ,

.

. , , ,
,

, .
,
, , ,
. , ,
, .
.

,
,
. ,
616

, ,
;
-,
, ,
.

.
, ,
,
[ . .
,

[633

, . ,
, . ,
[. 57].

. ,
. , -
(, )
, .
.
; ;

.
, , -

617

.

VII .
[. 8], ,
, ;
;
*.

.

, ( )
. ,
(
).
*
- ( ). ;
,
. ,
, .
. .
: "
, ; ,
". ,

618

, , ,
; ,
.
. ,
.
,
, ;
,
, . "
():
", :
", : ,
". , ,
; , ,
" [. 155]. ,
.
,
.

.
, , "
, ,
, ;
, ,
. .
, ". ,
619

, ].
, ,
, . ,
, .
, ,
,
[homil. 46, al. 47, in Matth. XIII, 29].
,
: ,
, , ut audiatur et altera pars (
),
.
,
.
;
,
, ;


.
, , ,
, ,
:
.
,
. (415),
620

" ",
. ,
, , ,
, ,
.
,
,

.
.
; ,

,
,

,
.
,

, ,


, .


;
621

:
. , , ,
:
,


,
, ,
.
,
, ;

, .
-,
; ,
;
- ;
,
. . ,
, , ,
,
; ,
, ;
,
622

.
,
:

, .
: ,
,
,
. ,
: ;
,

, , .
,

, ,
. .
, ,
,
, .
, , ,
,
,

,
.
623

1 40 ,
, ,
, , ,
.
, .
. ,
,

, . .
-
. ,
. ;
, ; ,
,
. ,
,
.
, ,

. , -, ,
,
,

[ ,
,
,
, .
, ,
624

, ,
. ,
,
.


, .
[15] ,
, :

,
. , ""

"

",

. . . Labriolle, La reaction
paienne. Etude sur la polemique antichretienne du Ier au Vie siecle.
Paris, 1942, p. 424425. ,
,
" " (. .) 99.
2 .
,

, -
.
,
, VI ,
625

:
("").
.
:
. "" ()
, , . ,
; "-" ,
(""), . .
, :
.

,
. ,
, ,
? ,
,
"", .
,
.
, ,
. ,
,
- . ,
,

.
626

, ,
, -
" ", ,
.
"", . ,
:
" ,
" (. XXVIII, 19).
,
.
. "
, " (1 . II,
5). ,
. 1 . VIII, 46
.
: "" "".
;
: . ,
: , . .
. :, "
, , , ,
, ". :
, ,
, ( , , ' , ' ).
. 2 . XIII,
627

13: " ,
. ". , ,
, ""
, "".
"" JL^o marja
"Iehova", ,
, : "
" (. V, 11) ,
"",
.
, ""
(""), "".
, , ,
; ,
,
,
.
,
.
, , ,
, ,
.
,
.
,
, , , , .
628

-,
, Logoslehrer,
" ". , '


.
.
. "",
"verbum". " " (" ")
"in principio erat Verbum". Verbum
. ,
"", "" = ratio,
verbum "sermo".
,
.
.
, ,
" " ,
.
, .

, , ,
,
.
, ,
,
629

( ) ().
, , ,
.

.
'

,

"

",


.
1. ( rai-son
d'etre) (, subordi-natio
secundum substantiam).
2. .

, , ) ,
, . , "
" = , "
: " = .

, ( ). -
Sermo in Deo, intra Deum, cum Deo,
generatio. "nativitas perfecta
Sermonis" , " " (.
. miserat Sermonem suum): "Fiat lux", Sermo, lux vera, "prodeundo
generatus est", "procedendo" "Filius".
630

" ",
nondum Filio apparente.
: fuit tempus, cum Filius fuit, qui Patrem Deum faceret.
,
, ) , )
, " " (=
), ) , "
" ( , , "
").
14
1 .


. ,
,

, .
.
.
.
,
, , ,
. ,
.
, :
.
631

,
,
.
,
, .
. ,
, logoV ()
. logoi
() ,
. ,
, :

.
,
, .


.
,
, ,
.
,
, ,

.
,
632

, ,
,
.
(odium generis humani). He
( ). ,
,
,
, .
,
.
.
,
,
?
(, ).

:
(AlexamenoV sebete[ai] qeon).
, II ,

.
- (LogoV
alhqhV), ,
.
,
.
633

, , ,
,
. ,
. ,

. , ,
, ;
,

,
, .

. , ,
,
( ,
). ?
,
.
, . .
,
,
, .

. ,
634

,
.
211
, ,
.
, .
, .
, ,
,
.
,
,
. 15 (Kata cristianwn
logoi ie) .

, .
,
, , ,
.
, ,
. ,
,
.
, ,
,
. , ,
635

, ,
, ,

.
: , .
, , ,
: ,
,
.

. :
(Peri thV ek logiwn jilosojiaV), ,

, , .

, ,
.
300 . , ,
, (Logoi jilalhqeiV
proV touV cristianouV).

.

. ,
636

,
.
,

, ,
, , ,
, ,
,
,
, ,
.
, ,
, . ,

. ,
, ,
,
, .
2 .

"",

"" "" ; ,
"", ,
: "" [. . XX, 17, 28;
. I, 5, 7; . 1,1; 1 . III, 1, 8].
[1 IV, 14]; , ,
637

, ,
. ,
, .
, , , ,
, ,
. -
, ,

,
, .
,

. ,


, -.
(
) . [Adv. haer. Ill,
14, 2: in Mileto enim convocatis episcopis et presbyteris, qui erant ab
Epheso et a reliquis proximis civitatibus. "
, ,
..."].
,
,
. ,
638

, .
, .
.
[haer. 75, 5],
, IV ;

, .
: ,

,
. ,
,
: , ,
, ;
.
, , , ,
, ?
, .
[in . ad Philipp. I, 1; in ep. 1 ad
Timoth. Ill, 1]. , ,

, , IV
V ., ,
, .
, ,
, :
639

,
.
. ,
1 . IV, 14: " ". "
, , ( )
(
). ( )
".
. [hom. I, in . ad
Philipp. I, 17],
. .
, ,
, IVV ., ,
, ,
:
,
.

( ),

, .
,
.
,
,
-, .
640

.
, [, . 69 (al. 82, al. 83)
ad Oceanum, . 146 (al. 101, al. 85) ad Evangelum, comm. in ep. ad
Tit. I, 5, 7 Ambrosiaster, comm. in ep. 1 ad Tim.Ill, 10],
.

; :
, .

Ambrosiaster

Ambrosiaster, , ,
. .
,
. .
,
, ,
, ? ,
, ,
,

IV . , ,
,

.
, ,
?
641

;
.

,
[. 40, 41, 43]. ,
, , , ,
[ 70
.], ,
,
(R. Rothe, Die Anfange der christlichen Kirche und ihrer
Verfassung. Wittenberg 1837. S. 404-405)
,
.
, ,
, ,

,
, , ,

, ,
, , .
"" ""
.
642


, . ,

.
; ,
. ,
,
, , , ,
"" "" :

[III, 3, 1, 2], [III, 2, 2].
,
" " *.
* Rothe [S. 417418] , , ,
"" "". ""

,
. , "" ""
II . , :
"" "" "".
Statuta
ecclesiae antiquae [ VI .,
,
]. ,
,
, "actus episcopalis et actus
643

presbyteralis" . ,

"

" (1 . IV, 14). ,


, .


] **[56].
** [Hieronymi epist. 146 (al. 101, al. 85) ad Evangelum. Migne, Patr.
lat. t. 22, . 1194: Quod autem postea unus electus est, qui caeteris
praeponeretur (), in schismatis remedium factum est, ne
unusquisque ad se trahens Christi ecclesiam rumperet. Nam et
Alexandriae a Marco evangelista usque ad Heraclam et Dionysium
episcopos (. 240 ) presbyteri semper unum ex se selectum, in
excelsiori gradu collocatum, episcopum nominabant; quomodo si
exercitus imperatorem faciat: aut diaconi eligant de se, quern industrium
noverint, et archidiaconum vocent].
( )
,
,
.
.
,
,
X
*[57].
644

. ,
( ).
,
. ( ) ,
.
, ,
, : ,
, .
,
. , ,
, , ,
.
;

, .
* [Eutychii, Alexandrini patriarchae, Annales. Migne, Patr. gr. t. Ill, .
982: Constituit evangelista Marcus, una cum Hanania patriarcha,
duodecim presbyteros, qui nempe cum patriarcha manerent, adeo ut cum
vacaret patriarchatus, unum e duodecim presbyteris eligerent, cujus
capiti reliqui undecim manus imponentes ipsi benedicerent et
patriarcham crearent; deinde viram aliquem insignem eligerent quem
secum presbyterum constituerent loco ejus qui factus est patriarcha, ut
ita semper extarent duodecim. Neque desiit Alexandriae institutum hoc
de presbyteris, ut scilicet patriarchas crearent ex presbyteris duodecim,
usque ad tempora Alexandri patriarchae Alexandrini, qui fuit ex numero
illo trecentorum et octodecim. Is autem vetuit, ne deinceps patriarcham
645

presbyteri crearent. Et decrevit, ut mortuo patriarcha convenirent


episcopi, qui patriarcham ordinarent. Cp. F. Cabrol Dictionnaire
d'archeologie chretienne et de liturgie. Fasc. V (Paris 1904), col. 12041210].
,

. ,

, IIIIV .

:
; ,
-
.
,
,

Ambrosiaster'a: " ,
: , ".
,
.
-, ,

[58].
, ,
. -
646

. , ,

,
.
:

""

. .
,
.
,
;
,

, .
, . .
II .
,
.
: .
;
, (251, f 252): ,
, , , (Eus. VI, 43, 11)
', ,
. .
(
, . XVI, 1, 1 . V, 9, . II, 35; ministrae
). .
647

:
, ,
,
.

,
, . ,
.
ordines majores, ,

, , ,
. ,
,
.
, ,
,
.
,
. ,
. (
). , ,
,
, , summus sacerdos.
,
; ; , III

648

,
.

,
,
,
;
.
,
.
.
: ,

. " , ,
,
(Eus. V, 24, 6), ,
.
, ".
.
, .
, ,
,
.
, ,
*.
*
.
649

.
< >
( 314 ., . 10 , . Constit.
(" ") . 6, 17, . , .
1). , , ,

.
. :
. : bigami praesident apud vos ("
"). 305 ., . 33.

.
;

. ,
Adv. haer. IV, 20: omnes enim justi sacerdotalem habent
ordinem ("
"). De exhort, castitatis, . 7: vani erimus, si
putaverimus, quod sacerdotibus non liceat, laicis licere. Nonne et laici
sacerdotes sumus? " ,
, . , ,
?

(per ordinis consessum),


(inter ordinem et
plebem). , ,
,
650

; , , .
,
,
,

".
,
:
. A jus sacerdotis,
, :
, , ,
. " - !
( ), ,
, .
(temerariae), , .
, ; , lector;
, .
(nam et laicis sacerdotalia munera
injungunt)" (De praescr. c.41). , ,
.
, , ,
,
:
,

. Testimonio et sententia cleri,
conscientia

populi

praesentis,

suffragio

plebis

assistentis
651

( ,
, )
( ,
). : ,
, ,
.
:
?
IIII
.
.
seniores plebis , ,
, viri ecclesiastici
,
,
. , ,
, , .
,

.

,
,

) . ,

litterae

ecclesiasticae:

circulares,

tractoriae
652

(""), 6) , formatae ("


"), ) , communicatoriae, , pacificae
(" "), ) , commendatoriae
(""),
(""),

)
)

remissoriae

cathedraticae
("

"), ) ("") .
,
. " ,
,
,

"*.
160 . (Eus. V, 16), ,
.
196 .
( ).
* De jejuniis, . 13: Aguntur praeterea per Graeciam ilia certis locis
oncilia ex universis ecclesiis, per quae et altiora quaeque in commune
tractantur et ipsa repraesentatio totius nomimis christiani magna
veneratione celebratur.
,
,

, .

. ,
653

,
?
,
(),
()?
: , ,
,
;
,
.
?
,
, .
,
.
-
,
,
. ,
( )
.
,

; ,
, .
,
, ,
654

, , ,
(Apol. I,
65). , , III (251252),
,
;
, 30
. ,
, *. [
, 14 regiones,
, ].

,
.
.

().
?
:
, . , ,
;
,
( ),
.
? , ,
;
655

,
. ,
IV . ( IV
.), ,

. , ,
.
* , 46
<> 46
. ,
, , <?>
50 (4252). , III 40
? ,
: , -
. -
: 416 . ( I ad Decentio
Eugubino, 5) ,
,
,
. , (ibid parochia
). diaconus
plebem gevens ,
() :
. , ,
.

656

. , -,
.


(Usserius [Usher], De origine episcoporum et metropolitanorum, 1641;
Beveregius [Beveridge], Codex canonum ecclesiae primitivae vindicatus
ac illustratus, 1678). ,
,
. Petrusde Marca (De
concordia sacerdotii et imperil, ed. Baluze. 1663)
, ,
; .
, , . . du Pin (De antiqua
ecclesiae disciplina, 1686) ,
:
;
.
,

,

, ,

,

; ecclesia
657

matrix
, .
, ,
, .


; , , ,
, -
. " , .
,

[propter

potentiorem

principalitatem],

(necesse est) [convenire] , . .


, ,
,
". , ,
, ,

. ,

.

; .
, .

196 . ,
658

, (V, 23) :
(VI, 25: ),
,
,
, . ,
;
. ,
:
( );
.
[55]
. Hatch,
Die Gesellschaftsverfassung der christlichen Kirchen im Alterthum.
Vom Verfasser autorisirte Uebersetzunb der zweiten durchgesehenen
Auflage (Oxford 1882), besorgt und mit Excursen versehen von A.
Harnack. Giessen 1883. A. Hamack, Entstehung und Entwickelung der
Kirchenverfassung und des Kirchenrechts in den zwei ersten
Jahrhunderten. Leipzig 1910. : . ,
. 1905. .
, ("")
II III , , 1908, ,
. 525574. . ,
. 1909. (. .).
. .
, . 102, . 415, . 39-48,
, , , . 39
659

. . 3.
"" 1910 . ( .
4149, . . ).
3941 . . {. ):

,
.
,
, ,
,
. ,
(S. 155, nur Gemeindebeamten, nicht Beamten der Kirche),

. (
) :
,

-,

( ) .

hazanim,

, .
, . .

. zekenim. ""
-

,
, ,
660

.

, , :
.

-: , ,
.
.
70 .
.
,
.
(Gemeinden), (Kirche).

. .

.
.
(
, ).
( , ), ,
, ,
,
. ,
,
:
661

;
,
, .
,
, ,
, ,
:
.

,
. -
.
:

.
, (
),

, :

, , ,
. in solidum,
;
,
. ,
,
662

;

,
, "".

.
(Eus. h. e. 3, 11),
,
, ,

.
, ,
, , , , ,
.
,
.
, "
". ,

, ,
, .
.
.
, :
, .
, ,
663

, (?)
, .
:
, ,
. , ,
,
: . .
, ,
,
: (
) . .

. ,
, ;
,
.
. . -
,
, , , , .
" ,
,
.
,

(Zusammenfassung)


664

,
.

(der

pragnanteste

Ausdruck)

,
(Erbnachfolge)" (S. 115).
, , ,
.
,


. :
" ".
.
.
.
, :

,

. ,


.
.
,
,

. ,
665

, .
, , ,
. , ,

.
,
,
.

, ,
.
:

:
-. 477.
[56] " , ,
(),
, ,
, . ,
(. 240 .)
,
, ,
,
" (.).
481.
[57] "
666

, ,
,
, ,
, ;
- ,
, ,
.
,
, ,
,
318.
. ,
" (.). 482.
[58] .
: "
,
:
, -, ,
" (. ,
, . 540). (. .) - 483.
15 : , -,
. .

, , ,
667

,
. ,
,

. ,
,

, ,

. , ,
, , (180-191 .),
. ,
, ,
.
, , ,

, ,
.

.
II
. ,
.

668

.
.
, , ,
,
(. 180 ). 190
.
, .
202 .
.
, . 215 .
, ,
, , . ,
,
.
, ,
,


.
, ,

,
669

.
,

. ,
,

.
,
.
:
( ); (),

);

, . ;
.
.

,
,
.
185 .
.

. .
670


.
202 . .
. 17- .
.
, , ,
.
.
.
.
,
, 18 ,
.
, , ,
,
. .
,
, . 19, 12,
,
.

12 . , . ,
671

. ,

, , ,
.

,

.
,
, .
215 , .
, ,
.
.
.
.
.
, , 7 ,
, 7 ,
672

-,

.
230 . -
.

. , ,
,
.
,
. ,
.
,
. 25
,
.
, . . (222235) ,
.
(249-251)
.
. ,
69 254 .
.
673

. 6000 ,
,
(,
,
; ;
;
).
.
,

.

.
,
,
.

, , ,
.
.
,
,
c .

674

.
,
,
, ,
; ,
,
, ;
, ; ,


-
, .

,

, :
; ,
;
; ;
.

,
675

( 4- ).
, . .
, .
, ,
. .
: , ,
: ,
. .
, .
.
. 27 .
,
( ,
, ). .
70 :
,

.
, .
70, ,
,
.

70 ,
676

;
; ,
, ,
, 70 , , .
.
, .
. , ,
, .

. .

, .
.
, , ,
,

.
, (.
..., 1953, 12).

,
248 . .

.
677

,

, .

, .

. .

. 231 . ,
.
244 . .
: , ,
( 12 ) .

. .
,
, .
. 309 .
,
.

678

III ., ,


.
().
, ,
.

. ,
,
.
(+181), , -.

III

: ( 290 .) . 272
. 311 .
.
. . 312 .
.

IV

.
,
, ,
679

.
; , ,
,


, ,
( ).

.
. ,
, ().
, ,
: (. 11, 3).
, ,
, :
, . , .
, , , .
, ,
IV
(. ..., 1955, 5).

680

(, , ),
II . -
.
-
,

..

. . ,

. ,
(. . )
.

, , ,
, ..
.
, ,
, .
. -

.

. (
,
).
681

(150-220) ,
.
.
,
,
. , ,
II . .

.
,
, .
.
.
,

, .

,
.
:

(,

,
682

.);

- ( , ,
, .) -
( , ,
, .).
.
,

.
. ,
,
.

.

.
. ,

,
, ,
, .
,
683

, .
.

. ,

, .
, ,
, .
248 .
.
. ,
.
,
.
, , ,

. .
, 14 258 . .
.
, ,
.
.
684


,
. ,
,
, .

. .
. ,
, .
, ,
(ceclesia principalis)
. ,
,
.

.

,
, .

,
, ,
685

, .
15
1

: , .
. (5). ""
( ).


: Libri chronicorum II,
Historia ecclesiastica Vita Constantini.
. 260 270 , 340 .

,
"". ,
.

: , ,
" ", ,
, , "'
",
, ,
"-"
.
.
. ,
. : ,
.
686

,
-
.
-.

. V .
, ,
. ,
,
.
,
.

, ,
, . , ,
-. ,
, ,
. ,
,

,
: ,
,
, ,
. ,

. ,
,
687

.
. ,
, ,
,
: , ,
[16]

, .

, "De vita Constantini" ("
"). .
,
, ,

. .
,
.
,
,
,
, .
, , , ,
,
, .
, ,
, .
688

Vita Constantini ,
. , -
.

;

,
, ,
. , , ,
, ,
, , ,
. ,
,

. ,
. ,
:
- .
, ,

. ,
-,
.

.

, .
689


:
. ,
: ,
, .

,
, IV , ,
,
. ,
, ,
.
,
"

".

, Vita Constantini.
Vita
Constantini, Libri chronicorum.
, :
. ,
;
. ,
, .
(1606) ,
,
.
,
690

, .
.
, (. Geizer, Sextus
Julius Africanus und die Byzantinische Chronographie. Lpz. 1880
1885).

, , ,
,
; ,
,
, , ,
, , , ,
, ,
.
,
, .
, ^
,
, ,
. ,
.
,
,
, . ,
,
. ,
691

,
, .
, ,
, ,
.
) : 1) ,
, ,
; 2)
, . (
, , )

"fila

regnorum",

("

").
"spatium historicum", . . ,

. ,
.
.
43
, (
), 22 , -
() , 1 16- (
, ). ,
fila regnorum: ,
, ', ,
. spatium historicum :
692

' ', (" "),


: ,
, ("

"). Fila regnorum 10,


: ,
, .
, ,
.
,
. ,
,
,
;
(. . )
. , ,
10 .
,
, - .
"spatium historicum"
.
,
.. ,
. -
1- 4; , 6- .

693

,
, . .
,
, . ,
. ,
, . ,
, ,
,
, ,
, 378 .
,

,
, .

1606 ,
. ,
,
,
. 1787 .
, 1790 1793
. .
,
.
.
, , (Zohrab), ,
694

1818 .
, -
(Aucher),
. 1833 . 8
Nova collectio. ,
. 33 ,
.
{Schne) "Eusebii chronicorum
libri duo"; 1866 ,
1875 . ,
.
, , ,
.

.
"N"), 1696
, ,
.
1179 . ,
.
,

. ,
, .
: () , ..

695

, fila
regnorum spatium historicum. fila regnorum
;
spatio historico.
( spatium historicum) .
, : fila
regnorum, spatium historicum, ( spatium historicum)
,
,
. , 2342 ,
,
.

. , , ,
, :
?
,
. , ,
.
:

696

221
2120
7

2121
8
; 4

2122
9
,
. .
, ,
2123
10
: 1)
( ) minimum
, , , .
, :
? ,
, ,
:
; ,
697

,
,
8- .
, .
, ,
1868
. (, II ,
), : De temporum notis
quibus Eusebius utitur ii Chronicis Canonibus [ 1
. von Gutschmid, Kleine Schriften. Herausgeg. von F.Rhl. Leipzig
1889. S. 448-482].
: )
(. . ) ,
, 1 777 . X.
;
( 1
776 . . X.). )
, ;
,
,
,
. ,
,
. ,
, ,
. ) , ""
698

;
( ,
"" ).
;
, , ; , ,
, .
,
, )
. X. . X.
,
: 1) 11239 . ;
2019 (),
. X., (2019- = . X.). 2)
1240-2016 .; 2017 = . X.
(2017- = . X.). 3) 2017-2209 .;
2016 = . X. (-2016=
. X.). 4) 2210-2343 .; , 2018 =
. . (-2018 = . X.). , 5) ,
, 23432395; , 2017,
. X.

: 2017, 2016 (. von Gutschmid: "
2017 = . X.; : -2016 = . X.). ,
, 19 , ,
,
699

-.

2395 ., :
(Lacrimabile bellum in Thracia),
. , 9 378 .
,
, .
, , ,

-,

2395-178

2017.

, .
2395, 2394
; 2394-378= 2016. ,
2016.
2) "" ,
,
.
spatium historicum ;

"", ,
, ,
,
; , ,
, , ..
2122 (116) , 2122
, 2123
. , ,
700

: A[mandinus], [-garsianus], F[reherianus],


P[etavianus], R[eginensis], (S[fragments Petaviana]), M[iddlehillensis],
: N [], XG [],
. (

() ()


. ,
, (
) ,
"" - (Teil-Mahr),
(818845),
1850 . (Upsala);
.
1884 ()
(,
).

: Untersuchungen ber die syrische
Epitome der Eusebischen Canones. Stuttgart 1886 [ 1
Kleine Schriften, S 483-529].

: )
: 1) 2) . ) 115 (=
99+16) 45 (=
701

29+16) , - 44. Igitur:


. ) , 115
45 (29+16) , 15
, 16 cod. P., 18
, 11 , 10 .
, )
: 59 , -
, 34
25 . )
: 1) die Gte von , 2) der geringe Werth von E, 3) die
Werthlosigkeit von , ,
. ) :

NR. ,
codex Petavianus.
spatio historico fila regnorum
- .
, ,
, N. , spatio
his

(in insula Coo).


G 2013 ., N 2012
2011, 2012, 2012-
, 2012- .
, :

702

?
,

, .
""
, "
". ,
, ,

. ,
( -) 2342 (324),
[17].
) ,
, ,
, spatii historici.
- : .
9
10- ,
. 9-
,
. ,
,

..

18 323
, .
703


. , ,
323 . 325 ., ,
315 316 . [18].
.
,
, ,
.
.
,
").
,
,

, . , ,
.
.
. ,
,

. ,
: .
,
. ,

704

. ,
. -
, ,
,

.
Bibliotheca Vaticana (1719-1728).

, .

,
.
, :
.
,
. ,
,
.
.
. ,

.
,
,
,
.
. ,
705

, , , .
. ,
. , , ,
.
,
, ,
. ,
, .
,
, -
- . , ,
; ,

. .
:
, ,
,
.
,
,
,
, , .
, - ( )
;
.
;

706

, , , ,
.
, ,
, ,
, .

. ,
, "
" ( ).
, .
,
, . ""
.
,
1861 ( Cureton, History of the Martyrs in Palestine.
London 1861). , ,
, ,
,
[20].

. ,
.
.
,

.
707

(editio princeps)
1544 . in folio .
, , -
. ,
,
"codex Regius" [
, ,
, codex Medicaeus]. ^
1659 . {Valesius).
.
.
[Mazarinaeus],
[Medicaeus], D [Fuketianus], Fa [Savilianus],
,
. 1720 . Reading.
"" (1857).
Stroth'a 1779 . Zimmermann'
1822. 1827 Heinichen'&
.
. , ,
Eduard Burton, 1838
1872 1881 . Bright'oM.
Albert's. Schwegler'a 1852 . ,
,
. , ,
,
708

[Mazarinaeus Parisiensis 1430].


(Scaphusiae) 18591862 .
,
, ,

Hugo

Lmmer.

,
.
"Misericordia Dei",
. , , persona grata ,
,
.
, , ,

24 .
. , (Venetus 338)

, , ,
.
.
,
. ,
,
.
1868 .
, . -
709

. , ,
, Vita Constantini, ,
5 , 24.

.
.
;
,
.

.

1871 .
,
.
2 3
, . -

( ) ;
, ,

.
, ,
?

,
710

. .
, , ,
.
-
, . ,
, ,
. ,
, .
, -,
, , (. 1333 ).
;
X .
. , ..
, .
,
. .

,
,
.
, ,
,
.
,
"De viris illustrious".

711

.
.
VI .
;
. 120
462 ., .
.-; 6- 7- .
(Wright). [
1898 . '
().
(Bedjan)]. , &[1 ], .
,
. (Djarian) 1877 .
,
[ ].
, , V .
[21].

.
, ,
: (,
), (G ,
, . J).
, .
, , ,
712

( ,
); ,
, , , ,
[22].
) ,
, "" ()
, 4 ,
. 5-
(" ")
, , ,
").

,
, ;
.
,
. ,

"" .

, ,
.
,
, . . . ""


713

.
V VI .

, .

;
.

, 425 12 ,
.
,

, ,
(Biblioth. cod. 40). ,

,
.
; ,

.
, .
,
.
.
714

,
. ,
-, ,
. , , .
,
;
,
, 5 .
,
(cod. 35).

, ,
.
. " " 7
305 8-
, 439 .
,
. , ,
, , ,
.
. , ;
,
; .
, ,
, IV . ,
715

,

(388389). ,

,
, 250
; , ,
, 200 .
.
,
, .
,
.
.

, ,
,

, , ,
.
,
, . , ,
, (
"" );
716

.

.
.
, ,
, , , . ,
,

.
; , ,
, .
.
,
, ,
;

.

. ,
, :

.
. , , ,
, - ,
;
, .
717


,
, .
.
,
. ,
,
,
,

, , .
,
,
-,
.

.
,
. , ,
. , , , ,
.
, ; ,

,
:
; , ,
.
718

, , ,
. ,
.
, , .
-.
,
, " " ( )
, , .

. ,
, :
,
, . , ,

;
,
.
.
; ,
, , ,
.

,
. ,
;
. .
719


347 , .
,
[Cureton 1848, . .
Larsow 1852], , 343 [24].

; 371
, 373 . -,
,

,
.
,
. , ,
,
, ,
, .
, , ,

Stephanus

(1544

Christophorson (1612), Valesius (1668) Reading (1720). 1


Robert Hussey, Oxonii 1853 ( 5 4 ^
codd. Florentini FM . Brighfa (1878)
.
.
, ,
720

;
, ,
, (),
. ,
.
, ,
.
,
.
, 324 439 .
9 .
423 . , ,
.
, ,
. , , ,
. ,
,
. ,
, ,
. , ,
, ,
. . ,
.
, .
.
721

,

.
,
. , ,
.
,
,

.
?
,

.
( )
,
. ,
, ,
.
, ,
,
. , ,
- 323 .,
.
,
. -
722

,
,
.

,
,
:
, . ,
. ,
, .

1738 .
"Historia acephala", .

, , .
, ,
,
45 30 , 46 .
, ,
. , ,
, ,

. ,
.
, ,
. ,
723

,
, , , .
, [25].
,
. ,
. ,
.
,
.
, ,
, -,
. .

, ,

. ,
,
, ,
, ,
. .
, ,
(, ,
,
),
.
,
724

. - ,
.
Robert Hussey [ /. BarrowOxonii
1860 ( 5 , 6 [ 4 ).
Codex Baroccianus () ab Husseio collatus
[26].

: 1890 .
. .
(

. III. . 1890[27].
5 323

428

- .
; ,

441449-.

.
,
, , -
. . ,
,
,
. :
, .
,
.
725

?
(Ieep) ,
.
, , ; .
. ,

,
.
,
. ,
12 ,
.

,
;
. ()
.
,
.

,
, ,
, ,
, .
, ,
726

.
, .
,

. ,
,
. ,
.
. ,
,
.
,
, -
( ). ,
,
; , , .

, ;
.
,
, .
.
V : " ,
;
;
, ,
727

". ,
,
.

. .
1535 . 1544
,
.

1612

. 1642
"Opera" . ,
,
. , ,
.
, .
1612 .
1673 ,
- .

, 1677 1695 .
1720 . (
1748). ,
-, "Opera omnia Theodoreti" (1772). 1854

(Gaisford),

. ""
(. 82) .

728

. " (Historia
religiosa)", " ".
, :
- ? .
.


(Haereticarum fabularum compendium)", "
".

.
12 ,
. , .
, , , ,
, ,
, [28].
, Corpus haereseologicum
(hler) .
, VI ,
,
: , , ,
. .
;
"" .
. ,
, , , 3-
729

. ,
Baroccianus.
, 7
. ,
, cod. Baroccianus
cod. Regius .
- (. 1333 .),
, .
2 , "" (1 37 , II
65). I, 1-37 II, 1-37 ( ); II,
3859 , , -

);

II,

6065

) ,
. , VII
, .
.
, (Bibl. 41),

. .
, , ;
(Bibl. 42, .
107).
, , , ,
.
, -
. VI
730

-
, 536 ,
594 .
, ,
( ).
, ,
, ,
. 6
, (431 )
(594
). ,
.
, .
,
[29].
. (1720)
1844 . [
Bidezw Parmentier, London 1899].
,
.
XIV
[30].
2

. "" .
" "
,
. , "
731

" (" ") 610 769 .



. ,
" " (" ")
,
.
"" , ,
1616.. 1880
(de Boor) ;
.


(" ").
"", 528 ,
,
285 11 813 .
,
.
.

.
, ,
, .

,
.
732

. ,
,
,
.
.

. , -,
, -
. .
.
.
: 764 ,
, ,
; ,
.
. 818


.
1655 .
, .
, ,
, ,
. (Lipsiae
1883), .
154, ,
733

, .
,
,
, , ,
.
, 6070
,
. ,
,
,
, .
(1885).

, ().
1859 .
. ;
27-, .

XII .,
X . [
19041905 .].
842 .; .
.
, 948 .
1071, 1081 ,
1143 .
734

15
1 " "; VII. ""
. . ( ).
: "".
.

(905959),

VII

913 . VI,
945 .
- , , , ,
, .

- ,
IX

(),

.

, (- ),
(), - (),
(- ),
(- ).
, ,
735


, - 53 (upoqeseiV)
- -
, .
- ,
, ,
.**
, (, ,
, , )
- .
- - ,

- (,
- -
).
-- ,
-

(
- ),
- . , , - ,
,
,
- .
736

,*** 948952 .
, -
,
, - ,
- , , , , -
.;

--

, , ,
, ,
. ,
- : 113,
- 4346.

- .
, , , 105981 . , . .
- .
- ,
.

,**** -
, -
. -
I, I, I, II I.
737


,
.
-
: -
,
- , ,
, ,

.
, -

.
: , -
, -
,
; - , ,
, - ,
(1.4.27 Bonn).
, ,
: , -
963 ., - ,
, , 969
. . ,

738

( - , ,
.)
--
,*****

-- . ,
, , -
.
2 .

.
,
. , ,
,
, .
410 , ,
(historia tripartita),
(t . 562 .).

( )
, (f . 886 .).
739

, , ,
.
,
,
, ,
. ,
, , ,
[ "Libri
generationis" "Excerpta latina barbari"33
. >
"Excerpta latina barbari", " ", ..
(, . 491518
.) , -
. 400 . "Excerpta barbari"

.
: ille solis sonfixus est ab acheis = " [
" [ dativus ; solis
exterminatio = ' ; . . ,
.
, "" "
"" ,
, . , ,
, ,
740

, .
,
,
. [Libri generationis Excerpta barbari
. Frick, Chronica mi-nora. Vol. I. Lipsiae 1892,
77z. Mommsen Monumenta Ger-maniae historica. Auctores
antiqu. T. IX. Chronica minora. Vol. I. Berolini 1892].
( )
"Historia acephala",
412 ., [ed Maffei 1738, Sievers Zeitschrift fr
historische Theologie 1868, Batiffol Melanges Cabrieres, t. I. Paris
1899].

.
"De mortibus persecuto-" ("
"). ,

.
''., 1739 .
,
(vol. XXVII, 1897)35).
(f 410),
,
(395),
741

, ^
.
. ,
.
(Gwatkin)
, , coofi

; , , ,
. Kai ,
,
, .
,
; ,
, , ,
- ,
- ,
. ,
, ,
. ,
-, .
, "Historia monachorum", ,
,
, , .
,
.

742

,
"Historiarum contra paganos libriseptem" ("
"), 417 ,
- ,
, , , ,
, .
Zangenmeister' (vol. V) 1882 .
1889 .
,
"Chronicorum libri duo".
,
, ( 400 .)
. , -,
29 . 5
XI ., (Codex
Palatinus).
" ", 6
.
, (vol. I, ed. Halm 1866).

, , "Breviarium causae Nestorianorum et Eutychianorum" ("
"). ,
743

" ".
( .),
. ,

.
,
, ,

: "Historia persecutionis Wandalicae, II. Ill (V).
Accedunt: 1) Passio martyrum apud Carthaginem, 2) Notitia
episcopatuum Africae". 3, (
) 5 , 6 .
,
(vol. VII, ed. Petschenig 1881),
Monumenta Germaniae (Austores antiquissimi III, I, ed.
Halm 1879).

,
. : Gregorius Turonensis (t 595), Historia
(ecclesia-sica) Francorum, II. 10 ( , "()
"); Beda Venerabilis (f 735), Historia ecclesiastica
gentis Anglorum, II. 5 ( , "

744

"); Paulus Diaconus (t post 773), Historia Langobardorum, II. 6


( , " ").
,
, .
. ,
, ,
Schne.
,

, , \. "Chronison integrum"
379 455 .

Chronicon 433, 445 455 . [
Monum. Germ. Auct antiqu. IX, 1892].
456
( ),
.

, ,
(Hidatius, Idacius)
( 472-474 .), 375 .
469 .
.
, ,
745

,
.
393 et, quam infantulus et pupillus (
), ,
, ,
; 412

.
,
, , , ,
, ,
. 404
: "Ioannes ob fidem catholicam Eudoxiam Arcadii uxorem
infestissimam patitur arianam". ,
.
-.
;
arabicae regionis , 435 ,
,
II, ,
.
(fasti),
,
. [
Monumenta Germaniae, Auetores antiqu. XI, 1894; IX,
1892].
746


; 379534 . -
,
.
548 , 566 .
-
. " "
, ,
, 566 , ,
. 444 567 .
, -

Monumenta
Germaniae, Auetores antiqu. XI, 1894].



. , ,
, .

"De viris illustribus" ( ),
392
393 [ed. Richardson 1896, ,
747

Texte und Untersuchungen XIV, 1]. 460


(t 495),
(| 636) (f 667).
"Liber
Pontificalis"

.
,
. Editio princeps: Busaeus,
Moguntiae 1602. : Bianchini, Romae 1718-1735,
t. I-IVfol.; Vignoli, Romae 1724-1755,1.1III, ^4. : abbe L.
Duchesne, Paris 1886-1892, t. III, in 4; Mommsen, Berolini 1898,
pars prior ( 715), in 4.
() "Libe Pontificalis"
1869
(R. Lipsius, Chronologie d rmischen
Bischfe, Kiel 1869),
, Dr.
Pabst'o, "Liber Pontificalis" Monumenta
Germaniae. "Liber Pontificalis" Monumenta Germaniae
. editores
designati (Pabst, Waitz),
.

,
.
748

,
,
. 354
Catalogus Liberianus, ,
(352366).
, Catalogus Leoninus,
III (432440). (
Catalogus Sym-machianus)
523 F, Catalogus
Felicianus (Felix III [IV], 526530).
"Liber Pontificalis".
, Catalogus Cononianus, (686687)
. , , "Liber
Pontificalis" (LP) V (885-891).
(Cononianus), ,
Codex Neapolitanus () VII .
( )
editor designatus,
.
: a) Catalogus Leonini
, ; ) F
LP,
LP; ) LP
VII (cod. ).
749

;
1877 . "Etude sur le Liber Pontificalis".
: ) = Waitz: F LP; ) Lipsius
u Waitz: cod. Lucensis () VIII .
LP, cod. ; ) Waitz: LP 530 .
1879 ,
, ) F
LP , AB (
cum Lipsio contra Waitz).

*, 18841885
"Liber Pontificalis", 1892
.
(Harnack). , ,
, , ,
LP () , "Liber
Pontificalis"


editio prima anno
530 ( : F ; : )
. ("Liber Pontificalis"
)

36).

750


33)
. Bauer, Die Chronik des Hippolytus
im Matritensis Graecus, 121. Leipzig 1905. (Texte und Untersuchungen
von Gebhardt und Harnack. Neue Folge XIV, 1). (. .) 182.
34)
412 ., VII-VIH . . Bauer, 1. .22,
169-170. (. .) 182.
35)
. . . . . . ,
. . 1895,
. . 1895-1896 .,
138-165 (. , . 1900, 42-69). {. .) 183.
36) , 1898 . "Liber Pontificalis" Monumenta
Germaniae historica (Gestorum Pontificum Romanorum vol. I),
, , VII
., .
,
"Liber Pontificalis" VI .
. . . 1899 .
. . ,
"Liber Pontificalis",
751

" (. 1899),
"Liber Pontificalis". ,
, , , , ,
. ,

"Liber Pontificalis",
,
( 7
)
, .

: . .
. . 15 1899 .
1899, 12, . . : "" , .
1899, . . . .
. . .
1898-1899 . . 1907, 75-85. (. .) 189.

.
,


.
, ,
, ,
752

.
, ,
, (, .),
,
.
38).
,
.
,
,
.

,
.
,

(t

416).


, . [
. Acta sanctorum martyrum. I. Romae
1748, P. Bedjan'oM Acta martyrum et sanctorum. II.
Lipsiae 1891.
, De Sancta Nicaena Synodo. Syrische Texte des Maruta von
Maipherkat bersetzt von 0. Braun. Mnster in W. 1898].

753

,
, [
() . ,
VI ; [.
518 . , : "
, ".
:

(),

,
.
806 818 . , . .
494-506.
. , ,
, ,
,
, , , , ,
. [ Martin'o
1876 . Wright' 188239).

;
. ,
, ,
.

() .
754

,
536 . (
). (Euagr. II, 2. 8.10;
III, 5. 6. 7.18)

. ,
, , ,
, , ,
.
: ,
;
.
,
.
569 . -
518 ., 450 491 .
Land' Anecdota syriaca, t, Lugduni
Batavorum 1870. [ : . Ahrens und G. Krger, Die
sogenannte Kirchengeschichte des Zacharias Rhetor. Leipzig 1899;
: F. Hamilton and E. Brooks, The Syriac Chronicle known as
that of Zachariah of Mitylene. London 1899]40).

(.

516),

.
755

-;
, , ,
-
.
,

, . , ,
,


: , " ", "- " (
), ,
. - ,
,
. ,
: (
570 .),
, 6 ,
, ;
571585,
, 41).

; ,

,
-, ,
--, ,
756

, . ,

, ,
. , , "
, , *
'
,
. ,
""
, ' (
[

"'" Baradaeus) .
W. Cureton'ou, The third part of the ecclesiastical history
of John bishop of Ephesus. Oxford 1853.
Payne-Smith, Oxford 1860, Schnfelder, Mnchen 1862.
Joannis episcopi Ephesi scripta historica Land, Anecdota
syriaca t.II, Lugduni Batavorum 1868; [
van Dowen'oM Landow. Com-mentarii de beatis orientalibus et
historiae ecclesiasticae fragmenta. Amsterdam 1889]. . /.
Land, Joannes Bischof von Ephesos, der erste syriche Kirchenhistoriker.
Leyden 1856 42).

. ,
, ,
. 106
757


540 14 .
,
,
. ,
. [
Bibliotheca orientalis (1719) - (1786).
L. Hallier Texte u.
Untersuchungen v. Gebhardt u. Harnack IX, 1, 1892.
/. Guidi Corpus
scriptorum orientalium, Scriptores syri, ser. Ill, torn 4: Chro-nica minora.
Pars I. Paris 1903]43).
,
, -, XXII ()
, 845 ., 1157 . .
, ;
,
: - ,
, ,
- ,
- ,
. , ,
, ,
. , , ,
,
758

, ,
3- ,
. ,
, -

, 44).


(. . , f 8 1199 ).

,

. ,
[ 1870 1871 .],
Dulaurier,
Journal asia-tique 1848
1849 ., Langlois,
1868 . (Chronigue de Mishel le Grand, traduite par Viktor
Langlois. Venise 1868). ,

II
, , ,
- , ,
, -, ,
.
759


( 1224 ).
,
,

""

.
,
,

,
; ,

. ,
- ,
, ,
,

(), 45)
--,
( -~3, "" ["-" ], "
", Barhebraeus),
1226 . 20 Gb,
, ,
: ,
, ,
760

. "-" (.: =
). ,
:
,

(""),

, , " ", . .
. 1286
, ,
:

, ,
, ,
,
. , ,

,
( ).

(Chronicon Syriacum, edd. P. J. Bruns et G. G. Kirsch. Lipsiae 1789, 2
voll, in 4 [ P. Bedjan, Paris, 1890]);

,
(Chronicon Ecclesiasticum,
edd. /. . Abbelooset . J. Lamy, Lovanii 18721877, 3 voll, in 4).

"

761

" ( Historia dynastiarum, ed.


Pocock, Oxonii 1663, 2 voll, in 4) [
1890 .]).
. -
.
- ,
: [ -,
(), t 1318 ., (),
( ) IX .
-, ,
, 197 , ,
( 198), , ,
. [
(Ecchellensis) 1653 1- III
Bibliotheca orientalis 1725;
, Badger, The Nestorians and their Rituals. II. London 1852].
, IX ., "ktaba d-ri-sane"
" ", " " 6 ,
"-".
.
[ : The Book of Go-verners.
762

The Historia Monastica of Thomas Bishop of Marg Ed. by E. W.


Budge. III. London 1893].
XII . (. 1135 .) ---
[ -
, ""
(""). 1340 , -Maa, -
. [
, . Maris Amri et
Slibae de patriarchis Nestorianorum commentaria. Ed. etlatine reddidit
H. Gismondi. Romae 18901899].
( Bibliotheca Orientalis t. III)
-.
.
46)
-
: ,
.
.
, ,
,
. ,
, - .
763


-
, . ,
. , ,
"
";
( )47).

( )
--,
( 975 .),
. , ,

Renaudot,

Historia

patriarcharum

alexandrinorum jacobitarum, Paris 1713.


- ,
. [
Corpus scriptorum ori-entalium, Scriptores arabici, ser. Ill, t.
9: Severus ben el-Mogaffa'. Historia patriarcharum alexandrinorum. Ed.
Ch. F. Seybold. Beryti 1904 sq. ,
ser. Ill, t. ig-Synaxarium alexandrinum. Ed. /. Forget. Beryti 1905.
-
Patrologia orientalis. . I, 2, 4: History of the Patriarchs
of the Coptic Church of Alexandria. Ed. B. Evetts. Paris 1905].

764

' --,
, , , 933 . 940 .
.

"

"

(Contextio

gemmarum) 937 .
: .
,
, .
,

, .
, -
(
; ,
).
R. Pocock, Contextio gemmarum s. Eutychii patriarchae
Alexandrini Annales. III. Oxonii 16581659; [ III
"" ].
- --
(j. . ), 1282 .,
, (Cod.
Vatican. Assem. Arab. 31) .
1258 Chronicon Orientale, ,

.
765

.
, ,

76
(12501261 .)
.

. :
, ,
, , ,
( )
, , . Ed. Abraham
Ecchellensis, Parisiis 1651; J. S. Assemanus, Venetiis 1729. [
Corpus scriptorum orientalium, Scriptores arabici, ser. III, t.
1: Petrus Ibn-Rahib. Chronicon Orientale. Ed. L. Cheikho. Beryti 1904].
---'-------------, ,
. , --

, . --
.
, ,
1273 .
" "
(Syntagma benedictum).
766

: Historia saracenica-----a Georgio Elmacino exarata, ed.


Erpenius, Lugduni Batavorum 1626.
, 1260 .
,
. -
.
------

. . .
,


1442 .
" ".
"
('al-hitat) ", .
III "'al-hitat"
" "; : Geschichte
der Kopten . F. Wstenfeld, Gttingen 1845.
,
, ,
1354 . , ,
(86)
(72)
.
, , ,
-',

-,

1000

,
767

( , )
: " , ,
".
-. -
" ", ..
;
80 , 16,
.
48)
.

,
, Chronique de Jean, eveque de Nikiou. Texte ethiopien
publie et traduit par H. Zotenberg, Paris 1883.
: (),
(), - ,
690

XLI

,
(, "mudbbir" ).
,
XLII
.
,
768

10- ("verbera"),
694 . ( 692700 .)
. , .
. ,
1602 . (
): ,
-.
.

""

("medio tutissimus ibis") , ,


, , -.
.
, - *.
* () ()
:
1. '
, (+).
2. , - (+).
3. , ,
( "" XLI
) (+).

769

4.
- (+).
5. ,
, , ,
;
(+).
6. , ,
(+).
7. , ,
( ) , -
. , - . 6 ,

"" (adagySn) "" (), 362. 423;


"" "bi" (""),
(+).
8. , , :
"Naqijus,
Naqyjus, ", (3 ?)
: " ", : ",
. . ". , ,
(. . 31),

770

, "", ,
"" (+).
: +4 pro=4x contra:
-, ,
, () ,
- ( ).

122 .
; :
,
.
, ,
. ,
() .
. (-)

. ,
,


.
,
. , , , ,
771

, , :
.
(
?),
, .
111
,
(, )
.
,
.^
, ,
-
.
.
,
( ),
,
, (, ).

,
. ,
, - .

,
772

() .
, Rene Basset,
Etudes sur l'histoire d'Ethiopie. Paris 1882.
1730 . , ,
, 1508 ;
;
, .

,
()
, . ,
,
, (Brosset), , , [].
,
(8 1712 .) , -,
. .

. . . . ,
. . 1879;
Patkanian, Esquisse bibliographique de la litterature historique des
Armeniens. S.-Petersbourg 1880. . F. Neumann, Versuch einer
773

Geschichte der armenischen Literatur. Leipzig 1836. F. Neve, L'Armenie


chretienne et sa litterature. Louvain 1886 49).

, . ,
:
400 .
, - .

, (, 286
342). ,
. (
),
. [ 1862
1882; ed. de Lagarde, Gttingen 1887]50)
, -,
,
.
.

, . .
-,
[ 1832].
:

774

, XXXV . ,
640 51).
390 .
(. . 370 ., . 489 .).

,
,
( ).
,
("" -: "Hajk" ), 441 (f
). [
,
, 1843 . 1865 ., ,
, 1881; . , 1858
1893]53).
(.
. ) f 480; ,
(449-451)
,
( , f 451
.). [ 1839

775

1859 , 1892;
1853].

[ 1894]. 388485 .,
,
, , [ 1793, 1807, 1873].

(.

VII

"

"

[ 1851, . 1879 . ;
. 1862].
[ VIII .
661 788 ., " " -
, . . ( 1857, . 1887 . ;
, . 1862). , ,
X ., , "
", ( 1860, 1860 . ;
, . 1861)].
X . 5 936 .
[ 1852, . 1887 . ]. [
, 925 .,
VI( 1843, 1853)].

776

XI . 1004 . [
1854, . 1885; . 1864]. XII .

1179 . [. -, 1893].

37)
, . . 1887 .,

.
, ,
Die Litteraturen des
Ostens in Einzelndarstellungen. B.VII, 2: Geschichte der christlichen
Litteraturen des Orients von C. Brockelmann (syrische und arabische),
F. N. /wcA:(armenishe), J. Leipoldt (koptische), E. Littmann
(thiopische). Leipzig 1907. . Die Kultur der
Gegenwart, herausg. v. P. Hinneberg. Th. I, 7: Die orientalische
Literaturen (Th. Nl-deke Die aramische Lit., Die thiopische Lit., F.. Finck, Die armenische Lit.). Leipzig 1906.
Oriens
Christianus Bessarione Revue de l'Orient chretien .


.
22 Encyclopdia Britannica (Edinbourgh
777

1887) .
Mac-Lean', A short
History of syriac Literature by the late W. Wright. London 1894.

. . . : . ,
. . . . .
. . . . .
. 1902.
R. Duval, La litterature syriague. 2 ed. Paris 1900
(3 ed. 1907). (. .) 189.
38)

.
. X.
(, ) .
"",

,
. . . J. W. Drifters, East of Antioch.
Studies in Early Syriac Christianity. London, 1984; I, p.1-27; IV, p.2533. (A. C.) 190.
39) Nau 1897 .,
;
. . --, 55. Duval\ 178. (. .) 191.

778

40) A. Kugener La compilation historique de pseudo-Zacharie


le Rheteur, Revue de l'Orient chretien 1900,
, , ,
. DuvaP, 185. (. .)
-,
. ,

("-"),

. . P. Allen, Zachariah
Scholasticus and the Historia Ecclesiastica of Evagrius Scholas-ticus.
The Journal of Theological Stuelies, v. 31, 1980, p.471-488 (A. C.)
191.
41) Nau (1896),
, . . . ,
-. . . 1903, II, 519-614,
818-835 {. .) 192.
42)

. , , ,
: "

". . . ,
- . . 1908, .341 {.
.) 193.
779

43) ,
. ,
. " "
- II (565578)
(30- . VII .) .
. . . , ,
VII . . " ". .
1912. {. .)193.
44) Nau Nldeke (1896),

582/3 835 842/3 .,
II Bibliotheca
orientalis (1721). , 775 .,
Nau, .
-, ,
, II 775 .

ChabotB 1895 . -
Guidi. . -, 138-143. DuvaP, 193-196 (. .) 194.
45)
.
: Chronigue de Michel le Syrien
patriarche Jacobite d'Antioche (1166-1199), ed. et trad, par J.-B.Chabot.
780

IIII, I. Paris 1899 sg. . .


-, 179-181. DuvaP, 196-198 (. .) 195.
46) L. Stern Ersch und
Gruber, Allgemeine Encyclopdie, II, 39 (1886),
(. v. Lemm, . );
G. Steindorff, Koptische
Grammatik. 2 Aufl. Berlin 1904; .
Leipoldfa.
Hauck's Real-Encyclopdie fr protest. Theologie
und Kirche. 3 Aufl. XII (1903). 81445".
,
,
Patrologia orientalis Crum'a.
( ) XI . .
G. Graf, Die christlich-arabische Literatur bis zur frnkischer Zeit
(Ende des 11. Jahrhunderts). Freiburg im Br. 1905.

,
. ,
, X . .
, 1904. 574587.

Patrologia orientalis (. .) 197.

781

47) . . . , . . .
. . . . 1886, I, 334-343
(. . 133142) . (. .) 197.
48)
. Littman'a;
, "
" (S.240).
. .
. ,
. . 1902. . ""
, . . . .
, . 1 (. 1900), 19-82 (25-27). {. .) 200.
49)

(Petermann-) Geizer "Armenien" Hauck's Real-Encyklopdie fr
protest. Theologie und Kirche. 3 Aufl. B. II (1897), 6792 (6774).

Bardenhewer, Patrologie. 2 Aufl. Freiburg im Br. 1901. 519-526.

. 1899, . . . .
. ,
. . XV, 4, .1904. 0137-0140.
: V. Langlois, Collection des historiens
anciens et modernes de TAimenie. III. Paris 18671869. M. Brosset,
782

Collection d'historiens Armeniens. III. St.-Petersbourg 1874-1876 (.


.) 203.
50)
- . . VIII ,
. ( VII
VIII .) "" .
, ,
, . . ,
, , .
(

).

, . . XVI, 2-3. . 1905. 63-211. (. .)


204.
51)

VIIIIX . RE' II
672? . ( 1893). (. .)
204.
52) ( ) . . .
,
-

. . ,
.
783

. . .
'. , . 1. 1894. 263-306 {. .) 204.
53)
(\876)
A. Carriere'a (1891
), VIIIX .

, . . . :
. I. . ,
. . . 1898, 227269. .
. . . . . XIV. .
1902 (. .) 204.
15
1 (, -, ).

.

,
, (5,184).

.
784


, ,
?

,
. :
,
, ?

.
.
IV .
,
,
, -
. ,
, .

.
;
.
. ,
785

, ,
, :

. , ,
, :
, ,
,

... (12,105).

.
,
, ,
;
, ,
, , ,

, ,
, .

.
, : ,
, .
, ,
,
786

,
, () .
, .
, - , .

, , ,
,
. ,

, , -
. .

. , -
, - .
,
(11,13).
,
.
. ,
.
,
,

.
,

787

. , ,
,
, .
,
.

. ,
, .

, .
. ,

, .
. - .
,
(.. ),
- .
, . ,
. ,
, - , , -
, , ,
, ,
.
.
,
, , ,
788

.
, .
.
, - , -
, .
,
( ),
. , ,
.
, - ,
.
. ,
,
, ,
.

.
,


, , , - ,
, . ,
:
. ,
789

. ,
,
.
: , ,
, ,
.
,
- .

. ,
&#954; , ,
, - .
, ,
. , ,
,
. .
.
,
: ,

, ,
.
, ,
, , . ,

, , ,
790

,
, ( ),
, . ,
,
, ,
. , - ,
, .

.

.

).


(11,14).
,


. , ,
,
,
.
.
,
,
. ,
791

,
, , ,
.
.
,
. ?
? .
. - ?
? . :
, .

. , ,
, ,
. .
, ,
,
.
,
,
. IV VII
. ,
IV : ,
,
, , ,

, , ,
792

,
, ,
,
, ,
, , , ,
,

,

, ,-
; , , ,
. :
( )
,

- ()
,
.
,
.
: ,
, ,
, .
,
: . - :
, , .
793

,
.
,
, .
.
. .
,
,

,
.
,
, .
:

,

,
, ,
.
,
, ,

.

,
, ,
794

.
, ,
.
2 " " .


18 . (
, . .
).
. .
.www.kdais.at.ua
13
( 1742 - 1807
. ) .
" "
-
- .
2
.
.
( 1724 - 1804 . ) - "
" (
).

795

. " "

.
. 1795 .
( 1770 - 1831 . )

.
" " , ,

.
( 1808 - 1873 . ) -
"
", . .,

+

.
19
(
1809 - 1882 . ) ,

, .
19 - 20 .

796

, : , - , ( 1865 - 1936
. ) ,
.
"

".

.
. .: , ,
;
, . . . -
.
20 .
.
( 1823 - 1892 . ) - " " ( 1863 . )

.
, "
". ,
-
- .

( . .

) -
,
797

. 1900 . .
( 1850 - 1930 .
) " "
.
,
. . . . , ,

. : " .

- . ".
,
".

. . ,

.
: .
( 1875 - 1965 . )"
" - ",

, .
. . ( 1871 - 1944 . ) . ( 1874 - 1948 . )

798

799

Оценить