Bakı - 2012

Nəşrin ideyası: İlqar İsbatov
Müəllif: Elçin Əliyev
Layihənin məsul katibi: Jalə Muradova
Kitabın dizaynı: Novruz Novruzov
Kompüter dizaynı: Gülnar Səfərova
İngilis dilinə tərcümə: Anar Əzimov
Rus dilinə tərcümə: Natalya Starostina
Korrektor: Suada Abbasbəyli
Azərbaycan dilində mətnin redaktoru: Pərvanə Əliyeva, Nəriman Əbdülrəhmanlı
İngilis dilində mətnin redaktoru: Anar Əzimov
Rus dilində mətnin redaktoru: Aleksandra İvanova
Kitabda İsay Rubençik, Yuriy Şamilov, Abram Bekker, Vadim Jurba, Solomon Kulişov, Lev Şvarts, Vladimir Kalinin, Abram Levit, Yuriy Raxil, Anatoliy Xmelevskiy,
Elçin Əliyevin, Fərid Xayrullinin və Bahadur Cəfərovun foto şəkillərindən istifadə olunub.
Bütün hüquqlar qorunur. Müəllifin yazılı razılığı olmadan kitabın materiallarından istifadə qadağandır. Kitabın mətni və yaxud hər hansı bir səhifəsi müəllifin yazılı
icazəsi olmadan İnternet və korporativ şəbəkələrdə çap edilə bilməz və kompüterin yaddaşına yazmaqla onlardan şəxsi və ümumi məqsədlər üçün isitfadə etmək
qadağandır. Bunlara həm də səhifələrin skanı, foto şəkillərinin çəkilməsi, mikrofilmin çəkilməsi, həmçinin fotomexaniki, elektron və çap yolu ilə yayımı daxildir.
Mətndən, şəkillərdən, illüstrasiyalardan və kitabın ayrı-ayrı səhifələrindən istifadə yalnız müəllifin yazılı icazəsindən sonra mümkündür. Kitabın müəllifi tərəfindən
mənbənin orijinallığını göstərmək və müəllif hüquqlarını qorumaq üçün bütün lazımi addımlar atılımışdır. Kitabdakı nöqsanlar, yanlışlıqlar, xətalar haqqında
müəllif hüquqlarının sahibləri tərəfindən verilən bütün informasiyaya şad olaram və əvvəlcədən onlara öz təşəkkürümü bildirirəm.

Project Idea by Ilgar Isbatov
Author by Elchin Aliyev
Executive Edition by Jale Muradova
Design by Novruz Novruzov
Computer Layout by Gulnar Safarova
English Translation by Anar Azimov
Russian Translation by Natalya Starostina
Proofreading by Suada Abbasbeyli
Azerbaijani Edition by Parvana Aliyeva, Nariman Abdulrahmanly
English Edition by Anar Azimov
Russian Edition by Alexandra Ivanova
Photos by Isay Rubenchik, Yury Shamilov, Abram Bekker, Vadim Zhurba, Solomon Kulishov, Lev Schwars, Vladimir Kalinin, Abram Levit, Yury Rakhil, Anatoly
Khmelevsky, Elchin Aliyev, Farid Hayrullin and Bahadur Jafarov.
All rights reserved. Any use of the materials in this book is prohibited without the author’s written permission. No part of this book can be reproduced in any
form or in any media including the Internet and corporate networks, or stored in computer systems for private or public use without the copyright owner’s written
permission. This also refers to scanning, photoing, microfilming, and other dissemination by any other photomechanical, electronic or printing means. Reprinting
the text and photos, citing the materials, and any reproducing the entire book or its parts as well as the illustrations is only allowed with the author’s written
permission. The author has undertaken all possible efforts to show the original sources and copyright for the materials this book contains. The author would be glad
to be advised by the copyright owners of any errors, inaccuracies or omissions, and would appreciate such important information.

Идея издания: Ильгар Исбатов
Автор издания: Эльчин Алиев
Ответственный секретарь проекта: Жаля Мурадова
Дизайн книги: Новруз Новрузов
Компьютерная вёрстка: Гюльнар Сафарова
Перевод на английский язык: Анар Азимов
Перевод на русский язык: Наталья Старостина
Корректор: Суада Аббасбейли
Редактор азербайджанского текста: Парвана Алиева, Нариман Абдулрахманлы
Редактор английского текста: Анар Азимов
Редактор русского текста: Александра Иванова
В книге использованы фотографии Исай Рубенчик, Юрий Шамилов, Абрам Беккер, Вадим Журба, Соломон Кулишов, Лев Шварц, Владимир Калинин,
Абрам Левит, Юрий Рахиль, Анатолий Хмелевский, Эльчина Алиева, Фарида Хайруллина, Бахадура Джафарова.
Все права защищены. Использование материалов книги без письменного разрешения автора книги запрещено. Никакая часть этой книги не может
быть воспроизведена в какой бы то ни было форме и какими бы то ни было средствами, включая размещение в сети Интернет и в корпоративных сетях,
а также запись в память компьютерных систем для частного или публичного использования, без письменного разрешения владельца авторских прав.
Это относится также к сканированию, фотографированию, микрофильмированию и распространению любым фотомеханическим, электронным или
печатным способом. Перепечатка текстов, фотографий, цитирование материалов, воспроизведение в любом виде всей книги или отдельных её частей,
включая иллюстрации, допускается только с письменного разрешения автора. Со стороны автора книги были предприняты все возможные усилия, чтобы
показать оригинальные источники и авторские права на материал, содержащийся в этой книге. Автор будет рад получить сведения о любых ошибках,
неточностях или упущениях от держателей авторского права, и благодарен им за эту важную информацию.

© 2012, Ilgar Isbatov, Elchin Aliyev
Bütün hüquqlar müdafiə olunmuşdur
All rights reserved
Все права защищены
ISBN: 978-9952-8076-53
720.92’2-dc22
Printed in Turkey by Mega Basım Yayın San. ve Tic. A.Ş.

Bakı Dövlət Layihə İnstitutu
Respublikanın qocaman layihə təşkilatlarından biridir

Hər bir insan həyatı boyu dəfələrlə ömür yoluna nəzər salır, onu dəyərləndirməyə çalışır, mənalı
anları iftixarla və xoş təəssüratlarla xatırlayır, yadda qalmayanların isə üzərindən tez ötüb keçməyə
çalışır.
Artıq 75 ildir ki, yaradılan və ötən dövr ərzində müvəffəqiyyətlə fəaliyyət göstərən Bakı Dövlət
Layihə İnstitutu isə burada çalışan, fəaliyyət göstərən işçilər üçün şübhəsiz ömür yolunun ayrılmaz bir
hissəsidir və bu ömür yolu həm acı, həm də şirin xatirələriylə, həm uğurları, həm də uğursuzluqları ilə
çox əzizdir, dəyərlidir və nəhayət mənalıdır. Çünki ən adi vəzifəni icra edən sıravi işçidən tutmuş ən
uğurlu layihələrə imza atmış mütəxəssisədək hər kəs gördüyü işin dəyərini, əhəmiyyətini başa düşür,
qururlanır və bundan mənəvi rahatlıq tapır. Təsadüfi deyil ki, nə vaxtsa burada çalışmış istənilən işçi
dünyanın harasında olmasından asılı olmayaraq doğma instituta bağlılığını qoruyub saxlayır və sanki
bu əlaqələrdən bir enerji, stimul alır.
Bakı Dövlət Layihə İnstitutu yarandığı gündən bu günədək üzərinə düşən missiyanı tarixin bütün
dövrlərində müvəffəqiyyətlə yerinə yetirmişdir. Lakin ötən əsrin 50-ci illərinin ortalarından başlayan
bir dövrü xüsusi olaraq qeyd etmək lazımdır. Bu dövrdə keçmiş Sovet İttifaqında bütün sahələrdə
olduğu kimi, memarlıqda da “Stalin mərhələsinə” nöqtə qoyuldu və ümumiyyətlə memarlığa qarşı
“ifratçılıq” damğası ilə total hücum başlandı. Ölkədə memarlıq sənətinin əsasları sarsıdıldı. Əsl
memarlıq nümunələri əvəzinə hazır qəliblərdən çıxmış qutular quraşdırılmağa başlandı və bu işlər
üçün memar tələb olunmurdu. Layihə təşkilatlarının funksiyası isə bir tipli layihə məhsullarının kütləvi
istehsalından ibarət idi. Azərbaycanda da bu proses geniş vüsət aldı. Bir çox tikintilər dayandırıldı.
Binaların fasadları sadələşdirildi. Görkəmli memarların tikilməkdə olan əsərləri eybəcər hala salındı.
Bu dövrdə ölkəmizdə memarlıq sənətinin qorunub saxlandığı əsas mərkəz, ocağ isə məhz Bakı Dövlət
Layihə İnstitutu oldu. Burada ölkənin gələcək memarlıq həyatında öz sözünü deyən görkəmli memarlar
nəsli formalaşdı. N.M.Hacıbəyov, T.Y.Şarinki, V.Şulgin, D.H.Seyidova, L.İ.Qonsiorovski, A.S.Surkin,
B.İ.Ginzburq, F.İ.Rüstəmbəyova kimi simaların ardınca F.A.Quliyev, Ə.Novruzi, H.Y.Əmirxanov,
Z.Ə.Məmmədov, O.M.Babayeva, F.Yüzbaşov və başqaları kimi ölkəmizin paytaxtı olan Bakı şəhərinin
bu günki simasının formalaşmasında əhəmiyytli rol oynamış istedadlı memarlar nəsli yetişdi. Məhz
onlar memarlıq sənətini yaşatdılar və bu günki nəslə ötürdülər. Onların yaratdıqları və nəsildən-nəslə
ötürdükləri sənətə sevgi, yüksək peşəkarlıq mühiti institutun yerləşdiyi məkanda sanki əbədi bərqərar
oldu və hər gələn yeni nəsil də məhz bu mühitə, bu təsirlərə köklənir, yaşayır və yaradır.
İnstitutda fəaliyyət göstərmiş və bir çox mürəkkəb layihələrin həyata keçirilməsində əhəmiyyətli rol
oynamış mühəndislər xüsusilə qeyd olunmalıdırlar. R.A.Əliyev, H.S.Şamilov, K.A.Kərimov, L.F.Sokolyar,
Q.V.Subbotin, E.İ.Dudarov, A.S. Heybətov, V.A.Faynşteyn, N.İ.İsmayılov, E.M.Məmmədova, D.İ.Şapiro,
B.E.Kotlyar, A.İ.Stavitski, S.S.Vakulov, M.M.Kazımov, M.Yampolski, V.Y.Prijebilski kimi mühəndislər

məhz Bakı Dövlət Layihə intitutunda peşəkar mütəxəssis kimi formalaşmış və sonrakı mühəndislər
nəslinin nümayəndələri olan və bu gün də peşəkar layihəçilər kimi fəaliyyət göstərən F.H.Ağayeva,
N.Ş.Poluxov, V.H.Həsənov, S.N.Nazarov, F.S.Aslanova, L.Ə.Həmzəyeva və başqaları kimi mütəxəssislərin
formalaşmasında əhəmiyyətli rol oynamışlar.
Bakı Dövlət Layihə İnstitutu xalqımızın yaratdığı digər maddi-mənəvi nümunələr kimi milli
sərvətimizdir. Xüsusən müstəqillik qazandıqdan sonra qonşu dövlətlər və xalqların nailiyyətləri ilə
tanış olduqca bu daha aydın dərk olunur.
İnstitutun qorunub saxlanmasında və bu günədək gəlib-çıxmasında, tarixinin ən çətin və keşməkeşli
dövründə ona rəhbərlik etmiş A.A.Ələsgərovun rolu xüsusi qeyd olunmalıdır. Ötən əsrin 80-ci illərinin
əvvəlləri institut üçün uğurlu olmamış və tənəzzül dövrü yaşanmışdır. Məhz, Abbas Ələsgərov
instituta direktor təyin olunduqdan sonra əsaslı dəyişiklər baş vermiş, islahatlar aparılmış, gənclərə
dəstək verilmiş və müəssisə yenidən inkişaf etmişdir. Həmçinin ötən əsrin 90-cu illərinin əvvələrindəki
mürəkkəb şəraitdə məhz o, institutu qoruyub saxlaya bilmiş, onun potensialını xilas etmişdir.
İnstitutun tarixində böyük fəxrlə və qürurla qeyd olunmalı işlər çoxdur və bu işlər Bakı şəhərinin
böyük bir hissəsini əhatə edir. H.Əliyev adına Respublika Sarayı, T.Bəhramov adına Respublika Stadionu,
Respublika Xəstəxanası, Dənizkənarı Milli Park, onlarla məktəblər, uşaq bağçaları, xəstəxanalar, idman
kompleksləri, milyonlarla kvadratmetr yaşayış sahələri layihələndirilmiş və inşa edilmişdir. Bakı
Dövlət Layihə İnstitutu tərəfindən hazırlanan və 1986-2005-ci illəri əhatə edən sonuncu Baş plan 1987ildə Az.SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə təsdiq edilmişdir.
Bu gün Bakı Dövlət Layihə İnstitutu öz tarixi ənənələrini məntiqi ardıcıllıqla və dövrümüzün
reallıqları və çağırışları nəzərə alınmaqla davam etdirir. İnstitutda yeni bacarıqlı, istedadlı, iddialı
gənclərin cəlb edilərək irəli çəkilməsi və təcrübəli mütəxəssislərin himayəsi altında yetişdirilməsi öz
bəhrələrini verməkdədəir. Son dövrlərdə Bakı Dövlət Layihə İnstitutu istər ölkə daxilində, istərsə də
ölkəmizin hüdudlarından kənarda bir çox uğurlara imza atmış, institutda “Bakı şəhərinin mərkəzi
hissəsinin (1550 ha) müfəssəl planlaşdırılması layihəsi” hazırlanaraq Azərbaycan Respublikası Dövlət
Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinə təhvil verilmişdir, 283 min ha ərazini əhatə edən “Böyük Bakının
Regional İnkişaf Planı”nın hazırlanması isə davam etdirilir.
Kollektiv isə öz tarixi ənənələrini, nailiyyətlərini və missiyasını davam etdirərək daha böyük uğura
imza atmaq, Bakı şəhərinin yenidənqurma, tikinti və abadlaşdırma işlərinə yeni-yeni töhfələr vermək
əzmindədir.

İlqar İsbatov
Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun direktoru

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

75

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Bakı körfəzindən Bakı şəhərinin görünüşü, iyul 2012-ci il
A panorama of Baku from the Baku bay, July, 2012
Панорама г.Баку с Бакинской бухты, июль 2012 года

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute One of the Oldest Organizations of Azerbaijan

From time to time, everyone considers his or her life and tries to evaluate it, proud of good moments
and trying to forget failures.
It’s been already for 75 years that the Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning Institute),
since its establishment, has undoubtedly been an inseparable part of the staff’s lives, full of happy and
sad memories; and successes and failures, yet always dear, valuable and meaningful.
Regardless of a position, from the lowest qualified to that of the most successful designers, everyone
in the Institute enjoys the significance and value of his or her job and finds moral pleasure in it.
It is not occasional that the Institute’s designers never lose their contacts with it and receive energy
and stimuli from them wherever they continue their career.
Bakghiprogor has always been successfully implementing its mission. However, the time since mid1950s and so far should be particularly mentioned. Then, similarly to all other fields of Soviet life,
Stalin’s epoch was ended in architecture, and so-called “fight against excessiveness” started. Basics of
architecture were forgotten. True architecture was replaced for standard residential “boxes”, which
didn’t require an architect. The function of designing agencies was massive unified production. Facades
were simplified. Famous architects’ design under construction were being made ugly. In that time,
Bakghiprogor became the true Azerbaijan centre of architecture preserved. A new generation of national
architects, who would become prominent in future, formed there.
N.M.Hajibeyov, T.Y.Sharinski, V.S.Shulghin, D.H.Seyidova, L.I.Gonsiorovski, A.S.Surkin,
B.I.Ginsburg, F.I.Rustambeyova and others were followed by F.A.Guliyev, A.N.Novruzi, H.Y.Amirkhanov,
Z.A.Mamməadov, O.M.Babayeva, F.H.Yuzbashev etc. from the new generation of talented architects,
who played an important role forming today’s image of Baku, Azerbaijan,s capital. It’s them who helped
architecture survive and preserved it for the future.
Their masterworks, experience they have passed to coming generations of architects and highly
professional environment they creates serve a fundament of the Institute, and every newcomer grows
up into an expert in this environment and under these influences.
The Institute’s engineers, who have played important roles in a number of complicated designs,
deserve special mentioning.
It was Bakghiprogor where R.A.Aliyev, H.S.Shamilov, K.A.Karimov, L.F.Sokolyar, Q.V.Subbotin,
E.I.Dudarov, A.S. Heybatov, V.A.Faynshteyn, N.I.Ismaylov, E.M.Mammadova, D.I.Shapiro, B.E.Kotlyar,

A.I.Stavitski, S.S.Vakulov, M.M.Kazimov, M.Yampolski, V.Y.Prijebilski and other engineers became true
professionals and played important roles forming today’s active designers and real experts, F.H.Agayeva,
N.Sh.Polukhov, V.H.Hasanov, S.N.Nazarov, F.S.Aslanova, L.A.Hamzayeva and others.
Bakghiprogor is a true national wealth, which provides wonderful fruits. It has become even
more evident in comparison to other nations and their accomplishments since Azerbaijan gained her
independence.
A.A.Alaskarov, who has been leading the Institute through its most crucial times, must be mentioned
in particular. Early 1980s weren’t years of success for the Institute - they were those of degradation. It
was Abbas Alaskarov whose appointment Director of the Institute fundamental changes started after:
reforms were arranged; the youth were supported; the agency began to develop again. His another
accomplishment is that he managed to keep the Institute existing and save its capacity in early 1990s
complicated conditions.
The Institute’s portfolio has been historically including a lot of pride-worth designs, whose
implementations cover a major part of Baku. The Heydar Aliyev Palace, Tofig Bahramov National
Stadium, National Hospital, Seaside National Park, dozens of schools, kindergartens, clinics, sport
complexes and millions of residential square meters have been designed and constructed. Prepared by
Bakghiprogor, the General Layout of Baku for 1986-2005 was approved in 1987 by the Azerbaijan Soviet
Socialist Republic’s Cabinet of Minsters’ resolution.
Currently, Bakghiprogor continues its historical traditions with logical consistency and modern
realities and challenges met. That young skilful, talented and ambitious architects are employed, grown
under influence by experienced professionals and promoted is bringing success. Bakghiprogor has been
recently successful in many projects both domestically and abroad: Detailed Layout of Baku Centre
(1550 hectares) has been developed and submitted to the Republic of Azerbaijan’s Committee for Urban
Development and Architecture; Greater Baku Regional Development Plan (283,000 hectares) is being
worked on.
The Institute’s staff continue their historical achievements and missions; they are on the eve of even
larger successes again and again contributing to Baku’s reconstruction, development and improvement.

Ilgar Isbatov
Director

Televiziya qülləsindən Bakının görünüşü, 2011-ci il
A panorama of Baku from a television tower, 2011
Панорама г.Баку с телевизионной башни, 2011 год

Институт “Бакгипрогор“ - одна из старейших проектных
организаций Азербайджана
Каждый человек время от времени оценивает свой жизненный путь и гордится своими успехами, вспоминая яркие и запоминающиеся моменты своей биографии.
Вот уже более 75-ти славных лет, для всех работающих в проектном институте «Бакгипрогор»
многочисленных сотрудников, организация стала неотъемлемой частью их жизни, с которой связаны как многочисленные хорошие, так и редкие неприятные воспоминания, как грандиозные успехи, так и неминуемые в любой настоящей работе неудачи.
Все члены коллектива института, начиная от рядового сотрудника и кончая специалистами высшего звена предприятия, понимают сложность и ответственность своего нелёгкого, но интересного
труда и получают от этого большое моральное и нравственное удовлетворение. Поэтому совсем не
удивительно, что каждый работник института, трудившийся когда-то в нашем большом и дружном
коллективе, поддерживает с нами связь, вне зависимости от своего местонахождения – а судьба раскидала нас по всему свету – и получает от этого большое удовлетворение.
С момента образования проектного института «Бакгипрогор» до сегодняшнего дня, на всех этапах развития нашей страны, коллектив предприятия с успехом реализует и выполняет свою благородную миссию. Бывали у нас и непростые времена: например, один этап в середине 50-х годов
прошлого века. В это время, как и во всех других отраслях бывшего Советского Союза, была поставлена «точка» в т.н. «Сталинском периоде архитектуры» и под видом борьбы с излишествами в
архитектуре началось настоящее наступление на нашу профессию. В огромной стране размывались
основы профессии архитектора и понятие настоящей архитектуры. Вместо неё строились готовые
типовые безликие формы, для которых совершенно не нужна была профессия и личность зодчего.
Задача же проектных институтов заключалась в этот период в тиражировании массовых безликих типовых проектов. К сожалению, этот процесс проходил и в Азербайджане: некоторые стройки
были остановлены, фасады строящихся домов были сильно упрощены, утверждённые к реализации
произведения великих мастеров были неузнаваемо обезображены.
И именно в этот непростой период проектный институт «Бакгипрогор» был центром, очагом сохранения профессии настоящего архитектора и творца. Именно здесь были воспитаны и сохранены
поколения архитекторов, сказавших в дальнейшем своё веское слово в архитектурной жизни города
и преобразившие его пространство. В формировании сегодняшнего облика города Баку наряду с
такими известными мастерами, как Н.М.Гаджибеков, Т.Я.Щаринский, В.С.Шульгин, Д.Г.Сеидова,
Л.И.Гонсиоровский, А.С.Суркин, Ф.И.Рустамбекова приняли участие и талантливые архитекторы
Ф.А.Гулиев, А.Н.Новрузи, Х.Ю.Амирханов, З.Мамедов, О.М.Бабаева, Ф.Г.Юзбашев и другие.
Именно они своим душевным отношением к делу и к нашему общему труду сохранили для будущих поколений образец профессионала-архитектора и передали её сегодняшней молодёжи. Показанное этими мастерами и переходящее от поколения к поколению отношение к делу, любви к
своей профессии, высокий профессионализм создали на предприятии атмосферу, на которой учатся и от которой питаются все новые последующие поколения молодых архитекторов и строителей.
Специально следует отметить специалистов, которые сыграли большую роль в проектировании и реализации сложнейших архитектурных проектов и работавших в нашем институте.
Именно в «Бакгипрогоре» сформировались такие талантливые профессионалы, как Р.А.Алиев,
Х.С.Шамилов, К.А.Керимов, Л.Ф.Соколяр, Г.В.Субботин, Э.И.Дударов, А.С.Гейбатов, В.А.Фанштейн,
Н.И.Исмайлов, Э.М.Мамедова, Д.И.Шапиро, В.И.Котляр, А.И.Ставицский, С.С.Вакулов, М.М.Ка­зы­
мов, М.Ямпольский, В.Е.Прижебильский и др.

Ориентируясь на жизнь и творчество таких мастеров, сыгравших большую роль в формировании будущего поколения архитекторов, продолжают творить в стенах «Бакгипрогора» талантливые специалисты Ф.Н.Агаева, Н.Ш.Полухов, В.Х.Гасанов, С.Н.Назаров, Ф.С.Асланова, Л.А.Гамзаева
и многие другие.
Проектный институт «Бакгипрогор» - это национальное достояние нашего народа, наряду с другими созданными им образцами культурно-исторического наследия. Наши многочисленные успехи всё отчётливее видятся в сравнении с другими соседними странами, особенно после исторического восстановления нашей страной своей независимости.
Нельзя также не отметить особую и важную роль в сохранении института, в сложное и трудное переходное время 80-90-х годов прошлого века, Аббаса Аббасовича Алескерова, руководившего
институтом в это «перестроечное» время. Начало 80-х годов прошлого столетия было для коллектива института нелёгким и непростым. И только после назначения на пост руководителя института А.А.Алескерова произошли кардинальные изменения, началась коренная перестройка работы, были привлечены на работу молодые специалисты, и это заново оживило работу института.
В сложные 90-е годы прошлого столетия он смог сохранить накопленный потенциал института и
спасти «Бакгипрогор» от ликвидации и развала.
Сегодня же сотрудники института гордятся своими проектами и работами, которые построены
во многих районах Баку и украшают наш город. Это Дворец Республики им.Гейдара Алиева, Республиканский стадион им.Тофика Бахрамова, Республиканская центральная больница, Национальный приморский парк, десятки школ, детских садов, больниц, спортивных комплексов, миллионы
квадратных метров жилья и др.
В 1987 году постановлением Кабинета министров Азербайджанской Республики был утверждён
Генеральный план г.Баку, охватывающий период с 1986 по 2005 годы и разработанный сотрудниками проектного института «Бакгипрогор».
Сотрудники нашего института с уверенностью смотрят в завтрашний день, опираясь на наше
славное прошлое и реальное динамичное настоящее. Привлечённое в институт новое молодое талантливое и инициативное поколение специалистов работает под руководством опытных профессионалов - и это даёт свои результаты.
За последние годы проектный институт «Бакгипрогор» добился больших успехов как внутри
нашей бурно развивающейся страны, так и за её пределами. Специалистами нашего института разработан и сдан в Государственный комитет Азербайджанской Республики по градостроительству и архитектуре «Проект детальной планировки центральной части г.Баку», занимающий
площадь более 1550 га. В настоящее время продолжается работа над «Планом регионального
развития Большого Баку», охватывающего площадь более 283 тысяч га.
Коллектив проектного института «Бакгипрогор», опираясь на наши выдающиеся прошлые достижения, стремится добиться ещё больших успехов на благо развития Баку, его планировки, строительства и благоустройства.

Ильгар Исбатов,
Директор проектного института «Бакгипрогор».

Bakının mənzərəsi
The Panorama of Baku
Панорама г.Баку

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakının yeni və tarixi tikililəri.
Hökumət Evinin binası (memarlar L.Rudnev,
V.Munts, K.Tkaçenko) müasir yaşayış evinin
(memar İ.İsbatov) fonunda
New and historical building of the city
of Baku. Building of the House of the
Government (аrch. L.Rudnev, V.Munts,
K.Tkachenko) against a house of modern
construction (аrch. I.Isbatov)
Новая и историческая застройка города
Баку. Здание Дома правительства
(арх. Л.Руднев, В.Мунц, К.Ткаченко)
на фоне жилого дома современной
постройки (арх. И.Исбатов)

Bakı dünyanın ən gözəl paytaxtlarından biridir. Bu iri meqapolisdə
insanı çox şey heyran edir: dənizə
doğru enən amfiteatr tipli məhəllə
terrasları, yumşaq mülayim cənub
iqlimi, orada məşkunlaşan insanların cazibəsi və əlbəttə ki, kökləri
qədim vaxtlara gedib çıxan nəfis
memarlıq.
Bakı iki iri sivilizasiyanın – Şərqlə
Qərbin kəsişməsində yaranıb. Buna
əmin olmaq üçün – müdrik Şərqlə
mədəni Qərb ənənələrinin sıx
qovuşduğu bizim qədim paytaxtımızın əsrarəngiz memarlıq simasına
nəzər salmaq kifayətdir.Əsrlər boyu
müsəlman memarlığı ənənələrini
qoruyub saxlayan şəhər gözəl Avropa nailiyyətlərini mənimsəmişdir
və şəhər sakinləri üçün rahat
yaşayış təmin edəcək, gündəlik
həyatda yüksək sənət nümunələri ilə
ünsiyyətdə olmağa imkan verərək,
insanı sevindirir. Bu gün müstəqil
Azərbaycanın paytaxtı Avrasiyanın
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

Baku is one of the most beautiful
capitals of the world. So much is
impressive in this large megalopolis:
quarters coming down to the sea
as terraces, mild southern climate,
charm of people living here, and , of
course, fine architecture, which roots
in the ancient times.
Baku is situated on the crossroads
of the two greatest civilisations,
the East and West. It is not difficult
to understand it - it would be just
enough to look at the architectural
image, so versatile, of our ancient
capital, where traditions of the wise
East and civilised West are so closely
interwoven.
Having preserved the traditions of
Muslim architecture for centuries,
the city has adopted remarkable
European achievements and doesn’t
only provide for the residents’
comfort, but also gladdens your
eyes having a chance to enjoy
masterpieces of art in daily routine.
1 9 3 7 - 2 0 1 2

Баку – одна из красивейших
столиц мира. В этом крупном
мегаполисе впечатляет многое:
амфитеатром спускающиеся к
морю террасы кварталов, мягкий
добрый южный климат, обаяние
заселяющих его пространство
людей, и, конечно же, изысканная
архитектура, корни которой восходят к временам древности.
Баку расположен на пересечении
двух крупнейших цивилизаций
– Востока и Запада. Убедиться в
этом совсем не трудно - достаточно взглянуть на столь разнообразный архитектурный
облик нашей древней столицы,
в котором тесно переплетены
традиции мудрого Востока и
цивилизованного Запада.
Сохранив на протяжении веков
традиции мусульманского зодчества, город вобрал в себя замечательные европейские достижения
и не только обеспечивает ком-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

015

Heydər Əliyev Mərkəzi, Bakı şəhəri,
2012-ci il. Memar Zaha Hədid
Heydar Aliyev’s Center, Baku, 2012.
Architect Zakha Khadid
Центр Гейдара Алиева, г.Баку,
2012 год. Архитектор Заха Хадид

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

018

Tarixi “İsmailiyyə” binası
(memar Yozef Ploşko) müasir yaşayış evinin
(memar Nazim Vəliyev) fonunda
The Historical building of “Ismailia”
(аrchitect Joseph Ploshko) against a house of
modern construction
(Architect Nazim Valiyev)
Историческое здание «Исмаилии»
(архитектор Йозеф Плошко) на фоне
жилого дома современной постройки
(архитектор Назим Велиев)

H.Əliyev prospektində çoxsəviyyəli yol
qovşağı. Memar Yeganə Hacıyeva
The Multilevel road outcome on H.Aliyev
Ave., Baku. Architect Yegana Hajiyeva
Многоуровневая дорожная развязка на
пр.Г.Алиева, г.Баку.
Архитектор Егяна Гаджиева

sürətlə inkişaf edən iri sənaye və
mədəni mərkəzlərindən biridır.
Bakı çoxmilyonlu əhalisi olan,
yalnız iri iqtisadi və mədəni
mərkəz yox, həm də şəhərsalma
cəhətdən mürəkkəb bir mərkəzdir.
1918-ci ildə, ölkə müstəqilliyini
əldə edəndən sonra onun tikinti
sahəsindəki şəhərsalma problemləri
üzərində görkəmli azərbaycanlı və
xarici memarlar işləmişlər.
Qədim Bakı dənizin kənarında bir
təpənin üstündə yaranmışdır. Şəhər
XII əsrdən etibarən perimetr boyunca dənizə açilaraq və rahat bir liman
təşkil edərək qala divarları ilə əhatə
olunmuşdur. Köhnə şəhərin qala
divarları ilə əhatə olunan bu ərazisi
22 hektardır və indi “İçəri Şəhər”
adlanır və müasir meqapolisin
mərkəzində yerləşir. “İçəri Şəhər”
YUNESKO-nun mühafizə olunan
abidələr siyahısına salınmış nadir
şəhərsalma abidəsidir.
Abşeron öz yarımsəhra mənzərəsi,

Today, independent Azerbaijan’s
capital is one of the largest and
fastest growing industrial and
cultural Eurasian centres.
A city of millions of people, Baku
is not only a great industrial,
economic, and cultural centre,
but also a geographic junction,
extremely complicated in terms
of urban development, whose
problems the most prominent
Azerbaijani and foreign architects
have been working on since the
very first years as the nation became
independent in 1918.
The ancient Baku was born on a
hill close to the sea. Starting from
the 12th century, the city had been
surrounded with fort walls, which
entered the marine to make a
comfortable haven. Limited to the
fort walls, the approximately 22
hectares of the old town are called
Icheri-Sheher (literally “Internal
City”) and now find themselves
B a k ı

фортное существование горожанам, но и радует глаз, позволяя в
повседневной жизни общаться с
образцами высокого искусства.
Сегодня столица независимого
Азербайджана - один из крупнейших стремительно развивающихся индустриальных и культурных
центров Евразии.
Будучи городом с многомиллионным населением, Баку не только
крупный промышленно-экономический и культурный центр, но и
наиболее сложный в градостроительном плане узел, над проблемами которого с первых же лет
обретения независимости страны
в 1918 году работали виднейшие
азербайджанские и иностранные
зодчие.
Древний Баку зарождался на
холме, расположенном близко к
морю. Начиная с XII века, город по
всему периметру стал обноситься
крепостными стенами, которые

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Qədim şəhər “İçərişəhər”.
Şirvanşahlar sarayının fraqmenti
The Old city of “Icheri-Sheher”.
Fragment of the Palace of Shirvankhans
Старый город «Ичери-Шехер».
Фрагмент Дворца Ширванских ханов

güclü küləkləri və isti yayı ilə köhnə
qalanın tikintisinin xüsusi xarakterini qabaqcadan müəyyənləşdirmişdi.
Burada bağ yoxdur, mülklər və
həyətlər həddən zıyadə kiçikdir. Birbirinə sıx bitişik tikililəri, həddən artıq dolaşiq küçələri, çoxlu dar döngə
və dalanları var. XIX əsrin ortalarında Bakıda olmuş rus tədqiqatçısı
və səyyahı İ.Berezin Bakı qalasının
kücələrini belə təsvir edirdi: “onlar o
qədər dar və dolaşıqdır ki, Bakıda bir
ay yaşadıqdan sonra mən bir küçəyə
girəndən sonra ondan çıxıb-çıxmayacağımı bilmirdim”. Tikintidəki
bu qarma-qarışıqlıq həm şəhəri
düşməndən müdafiə etməyə, həm
də çox şiddətli Bakı küləklərindən

Bakı şəhərinin mərkəzi tarixi hissəsinin
görünüşü. İçərişəhər
The Panorama of the central historical
part of Baku. “Icheri-Sheher”
Панорама центральной исторической
части г.Баку. «Ичери-Шехер»
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

in the centre of the modern
megalopolis.
Icheri-Sheher is a unique site of
urban developing art; it has been
included into the UNESCO World
Heritage list.
With its semidesert landscape,
strong winds and hot summers,
Absheron had determined a special
character of urban development in
the old fort. There are no gardens
here; estates and yards are tiny.
Terraced houses make up an
extremely confusing network of
streets, a lot of narrow alleys and
blind alleys. A Russian explorer and
traveler I.Berezin, who came to Baku
in the middle of the 19th century,
“they are so narrow and intricate
that, having lived in Baku for a
month, I didn’t know if I would find
a way out of a street once I entered
it”. Such a chaotic building served
both to protect the fort from the
enemy and mitigate strikes by Baku
1 9 3 7 - 2 0 1 2

выходили и в море, образуя
удобную гавань. Эта ограниченная
крепостными стенами территория
старого города, равная приблизительно 22 га, именуется ныне
«Ичери-Шехер» (буквально «Внутренний город»), и расположена в
центре современного мегаполиса.
Сегодня «Ичери-Шехер» - уникальный памятник градостроительного искусства, включенный
в список охраняемых памятников
мирового наследия ЮНЕСКО.
Апшерон с его полупустынным
пейзажем, сильными ветрами
и жарким летом предопределил особый характер застройки
старой крепости. Здесь нет садов,
владения и дворы чрезвычайно
малы. Плотно пригнанная друг к
другу ковровая застройка имеет
чрезвычайно запутанную сеть
улиц, множество узких переулков, тупиков. Побывавший в
середине XIX века в Баку русский

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

021

исследователь и путешественник
И.Березин так описывал улицы
бакинской крепости: «они до того
узки и перепутаны, что, прожив
в Баку месяц, я не знал, входя в
какую-либо улицу, выйду ли из
нее». Подобная хаотичность застройки служила как при защите
города от неприятеля, так и для
смягчения ударов пронизывающих бакинских ветров. Криволинейная планировка улиц зимой
способствовала гашению порывов
ледяного бакинского «норда», а
летом создавала прохладу благодаря тени, падающей от стен
окружающих улицы домов.
Наиболее древней, «освоенной»
частью бакинской крепости была
её прибрежная часть, где сохранились самые ранние памятники
- башня «Гыз Галасы» (начало н.э.)
и минарет мечети Мухаммеда ибн
Абу Бакра (1078 г.).
В XV веке на вершине холма был
построен уникальный памятник
азербайджанского зодчества комплекс дворца Ширваншахов.
В XVII-XVIII веках начинает развиваться торговая магистраль
города, которая соединяла «Шемахинские ворота» с прибрежной
частью города, сменяла направление у «Гыз Галасы» и вела в
сторону «Сальянских ворот». Она
же соединяла и два базара, «Юхары (верхний) базар», где размещались ряды ювелиров и крупных
торговцев, и «Ашагы (нижний)
базар», на котором находились
лавки бакалейщиков и мастерские
мелких ремесленников. Улица,
которая ныне именуется Боль-

Məhəmməd ibn Əbubəkr məscidinin
minarəsinin fraqmenti, “İçəri-Şəhər”, 1078-ci il
Fragment of a minaret of a mosque of
Muhammad Abu Bakr, “Icheri-Sheher”, 1078
Фрагмент минарета мечети Мухаммеда
ибн Абу Бакра, «Ичери-Шехер», 1078 год

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakı şəhərinin 1734-cü ildə panoramı.
Mis üzərində oyma qravüra.
Müəllif İohann Qommann, Nürnberq
The Panorama of Baku of 1734.
The engraving on copper.
Author Johann Gommann, Nuremberg
Панорама г.Баку 1734 года. Резцовая гравюра
на меди. Автор Иоганн Гомманн, Нюрнберг

“Bakı limanı” qravürası. Jan-Jak Elize
Reklünün “Yeni universal coğrafiya. Torpaq və
insanlar” (“Nouvelle geographie universelle.
La terre et les hommes”), Paris, 1880.
Müəllif, T.Teylor, İngiltərə
The Engraving “Baku Port”. The new universal
geography is executed for Jean-Jacques Elisée
Reklya’s capital work. “Earth and people”
(“Nouvelle geographie universelle. La terre et
les hommes”),
Paris, 1880. Author T.Teylor, England
Гравюра «Порт Баку». Выполнена для
капитального труда Жана-Жака Элизе
Реклю «Новая универсальная география.
Земля и люди» («Nouvelle geographie
universelle. La terre et les hommes»), Париж,
1880 год. Автор Т.Тейлор, Англия

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

023

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

024

Şirvanşahlar sarayının Karvansarayının
görünüşü
The Fragment of the Caravanserai of the
Palace of Shirvan khans
Фрагмент Караван-Сарая Дворца
Ширванских ханов

qorunmağa xidmət edirdi. Küçələrin
əyrixətli planlaşması qışda bumbuz
Bakı “nordunun” qarşısını almağa kömək edirdı, yayda isə ətraf
evlərdən düşən kölgə sayəsində
sərinlik yaradırdı.
Bakı qalasının ən qədim,
“öyrənilmiş” hissəsi – erkən
abidələrdən olan “Qız qalası” nın
(eramızın əvvəli) və Məhəmməd ibn
Əbubəkr məscidinin minarəsinin
(1078-ci il) yerləşdiyi sahilyanı
hissəsidir.
XV əsrdə təpənin üstündə
Azərbaycan memarlığının nadir
abidəsi olan olan Şirvanşahlar saray
kompleksi tikildi.
XVII-XVIII əsrlərdə “Şamaxı darvazası” ilə şəhərin sahilyanı hissəsini
birləşdirən ticarət magistralı inkişaf
etməyə başladı. O, Qız Qalasının
yanından başlayaraq istiqamətini
dəyişir və “Salyan darvazası”na
tərəf gedirdi. O, həm də iki bazarı birləşdirirdi, “Yuxarı bazar”da

winds blowing through. Curved
street planning damped rushes of
freezing Baku northern wind in
winter while in summer it provided
for coolness in shadows from house
walls.
The coastal part was the oldest
and most developed one in the
Baku fort with the earliest sites, the
Maiden’s Tower and a minaret of
the Muhammad Abu Bakr Mosque
(1078).
In the 15th century, a unique piece of
Azerbaijani architecture, the Shirvan
Shahs’ Palace complex, was built on
a hilltop.
In the 17th-18th centuries, the city’s
high-street started to develop: it
joined the Shamakhi Gate with the
coastal part, changed its direction
near the Maiden’s Tower and led to
the Salyan Gate. It also connected
the two markets, Yukhari (Upper)
Bazaar, housing jewellers’ and
large-size stores, and Ashaghi
B a k ı

шой Крепостной, была центром
общественной жизни и самым
оживленным местом - на ней
кроме базаров было несколько
караван-сараев, мечетей, бань. К
тому же эта улица по существу
была основной композицией
средневекового города, ее главным
стержнем, выделяясь среди других
протяженностью и значительной
шириной. Другие, второстепенные улицы, прорезавшие городские кварталы во всех направлениях, были значительно уже.
Наряду с «Ичери-Шехер» значительная часть бакинцев проживала в предместьях, объединенных в
единое понятие «Байыр-Шехер»,
то есть «Внешний город», включавший в себя целый ряд небольших поселений. В связи с изменением социально-политической
системы и ростом экономического
значения города Баку, начиная со
второй половины XIX века, эти

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

“İçərişəhər” qala darvazalarından Bazarnı
küçəsinin (indiki Azərbaycan prospekti)
görünüşü
The View from serf gate “Icheri-Sheher” on
Bazarnaya St. (nowadays the ave. Azerbaijan)
Вид из крепостных ворот «Ичери-Шехер»
на ул.Базарную (ныне пр.Азербайджан)

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

zərgər və iri tacir dükanları, “Aşağı
bazar”da baqqal dükanları və xırda
sənətkar emalatxanaları yerləşirdi.
İndi Böyük Qala adlanan küçə, o
zaman ictimai həyatın mərkəzi və
səs-küylü bir yer idi – orada bazarlardan savayı bir neçə karvansara,
məscid və hamam var idi.Həm də
bu küçə mahiyyət etibarilə orta əsr
şəhərinin əsas kompozisiyası, onun
mərkəzi idi, öz uzunluğu və eninə
görə digərlərdən seçilirdi. Şəhər
məhəllələrini bütün istiqamətlərdə
kəsən digər ikinci dərəcəli küçələr
ondan xeyli dar idi.
“İçəri Şəhər”lə yanaşı, bakılıların
böyük hissəsi vahid “Bayır şəhər”
anlayışında birləşən şəhərətrafı

Dənizkənarı bulvarın mənzərəsi.
Bakı şəhəri, XIX əsr
The Panorama of the boulevard,
Baku, the XIX century
Панорама бульвара, г.Баку, XIX век

(Lower) Bazaar, where groceries and
small repair-shops were located.
Now called Beyuk-Gala (“Major
Fort”), the street was the centre
of public life and the most lively
place including few caravanserais,
mosques and baths in addition
to the bazaars. In essence, this
street was the medieval city’s main
compositional axis, distinguished
for its length and width. Other,
secondary, streets, which cut
through the quarters in all the
directions, were much narrower.
Besides Icheri-Sheher, many people
lived in suburbs entirely called
Bayir-Sheher (“External City”),
which include a number of small
settlements. Due to changes of the
socio-political system and growth of
Baku’s economic significance, those
settlements had been integrated
into a single urban organism of a
Vorstadt. (a relevant German term)
since the 19th century’s second half.

поселения объединяются в единый градостроительный организм
- «форштадт».
Перенос после разрушительного
землетрясения в Шемахе уездного
центра в Баку в 1859 году, а также
бурно развивающаяся нефтяная
промышленность обусловили
стремительный рост города, превратив Баку за короткий период
времени в один из крупнейших
городов царской России.
Город, еще в начале XIX века
умещавшийся в своих крепостных
стенах на территории всего 22
га, начинает занимать все новые
свободные территории форштадта. В период с 1806 по 1881 год
территория города выросла до
400 га. Столь же стремителен был
рост населения города, который
по темпам роста обогнал все крупнейшие города Европы.
Процесс формирования города,
стихийно выплеснувшегося за

026

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

территорию исторического ядра,
начал складываться у подножья
его стен. Первые городские улицы
своим контуром вначале практически повторяли внешний контур
крепостных стен, так как проходили в непосредственной близости
от них.
В это же время начинается разработка первых комплексных
генеральных планов города Баку,
за работу над которыми, начиная
с 1859 года, принимаются гражданские инженеры и архитекторы.
Особое место среди них занимает
творчество Касум-бека Гаджибабабекова, по многочисленным
проектам которого велось благоустройство различных частей города. Его ученик Кафар Измайлов
построил свыше ста одно- и двухэтажных жилых домов, множество лавок, мечеть, баню.
Одним из наиболее интересных
архитекторов предреволюцион-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

027

Qədim qala divarının mənzərəsi.
Bakı şəhəri, XIX əsr
The Panorama of an ancient fortification,
Baku, the XIX century
Панорама древней крепостной стены,
г.Баку, XIX век

Şəhərin dağlıq hissəsinin mənzərəsi,
Bakı şəhəri, XX əsrin əvvəli
The Panorama on the Upland part of Baku,
the XX century beginning
Панорама на Нагорную часть г.Баку,
начало ХХ века

Dənizkənarı bulvarda çimərlik.
Bakı şəhəri, XIX əsrin sonu
Swimming baths in the seaside boulevard,
Baku, the end of the XIX century
Купальни на приморском бульваре,
г.Баку, конец XIX века
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Qədim şəhər “İçərişəhər”ə giriş.
XX əsrin ortaları
The Entrance to the Old city
of “Icheri-Sheher”, the XX century middle
Вход в Старый город «Ичери-Шехер»,
середина ХХ века

Qədim şəhər “İçərişəhər”in mənzərəsi,
XX əsrin ortaları
The Panorama of the Old city
of “Icheri-Sheher”, the XX century middle
Панорама Старого города
«Ичери-Шехер», середина ХХ века

ного Баку был Зивербек Ахмедбеков, ставший впоследствии
первым главным архитектором
города советского периода.
Много и плодотворно работали в
Баку в это время приглашенные
для работы архитекторы, в основном выпускники Петербургского
института гражданских инженеров - И.Гославский, И.Плошко,
Е.Скибинский, К.Скуревич,
И.Эдель, А.Эйхлер, Н.Баев и др.
Первый же, наиболее подробный, полный и профессионально
выполненный Генеральный план
развития города Баку был создан
в 1898 году гражданским инженером Н.Фон-дер Нонне.
Часть баснословных доходов,
получаемых от эксплуатации
бакинских нефтяных промыслов,
вкладывалась нефтепромышленниками в строительство особняков, благоустройство города.
Использовавшиеся при строи-

029

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

qəsəbələrdə yaşayırdı. “Bayır
şəhər”ə bir sıra yaşayış məntəqələri
daxil idi. İctimai-siyasi sistemin
dəyişməsi və Bakı şəhərinin iqtisadi əhəmiyyətinin artması ilə
əlaqədar XİX əsrin ikinci yarısından
başlayaraq, bu yaşayış məntəqələri
yeganə şəhərsalma sistemində –
“forştadt”da birləşdi.
Şamaxıdakı dağıdıcı zəlzələdən
sonra 1859-cu ildə əyalət mərkəzinin
Bakıya köçürülməsi, həmçinin
sürətlə inkişaf edən neft sənayesi
şəhərin böyüməsinə səbəb oldu və
Bakını qısa bir müddət ərzində çar
Rusiyasının ən iri şəhərlərindən
birinə çevirdi.
Hələ XIX əsrin əvvəlində 22 hektar
Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsində küçə.
XX əsrin sonu
The Street in the central part of the city of
Baku, the end of the XIX century
Улица в центральной части города Баку,
конец XIX века

That Baku was made the district
centre after a devastating earthquake
in Shamakhi in 1859, and the oil
industry developed fast determined
the city’s agile development to turn
it into one of the largest cities in
the Russian Empire during a short
period of time.
In the early 19th century fit into
just twenty two hectares within the
fort walls, the city started to occupy
more and more vacant territories
in the Vorstadt: in fact, Baku’s area
had grown up to 400 hectares since
1806 by 1881. The population grew
also incredibly fast: the tempo was
higher than in Europe’s largest cities.
The process of the city’s formation,
spontaneously leaving the histoical
core, started outside of the walls.
The early external city streets almost
repeated the outline of the fort walls,
they were next to.
At the same time, the first general
layouts of Baku had been developed

тельстве зданий архитектурные
стили и приемы были самыми
разнообразными и зачастую
зависели не от профессионализма архитекторов, а от прихоти
заказчика. В Баку появляются
сооружения в стиле «неоренессанса», «неоготики», «необарокко», «классицизма», «ампир»,
«модерн». Строятся здания и в
псевдовосточном, так называемом
«мавританском» стиле, делаются
попытки использования элементов национального зодчества.
Несмотря на разные стили возводимых в тот период зданий,
их объединяли высокое качество
исполнения строительных работ, верно найденный масштаб
соору­жений, исполнение в белом
камне и великолепная прорисовка
деталей. Общность архитектурных
приемов и форм, единство облицовочного материала - теплого по
тону мелкозернистого известняка

030

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

ərazidə öz qala divarları daxilində
yerləşən şəhər forştadtın yeni boş
ərazilərini tutmağa başladı. 1806-cı
ildən 1881-ci ilə qədər şəhərin ərazisi
1300 hektara qədər böyüdü. Şəhər
əhalisi də sürətlə artırdı və tempinə
görə Avropanın ən iri şəhərlərini
ötdü. Şəhərin kor-təbii surətdə
tarixi mərkəzi ərazisindən kənara
çıxma prosesi onun divarları yanından formalaşmağa başladı. İlk
şəhər küçələri öz konturlarına görə
əvvəlcə qala divarlarının konturlarını təkrar edirdi, çünki onların
bilavasitə yaxınlığından keçirdi.
Eyni zamanda Bakı şəhərinin ilk
kompleks baş planları işlənməyə
başladı. 1859-cu ildən etibarən mülki
mühəndis və memarlar bunun
üzərində işləyirdilər.
Onlar arasında xüsusi yeri Qasım bəy
Hacıbababəyovun yaradıcılığı tuturdu. Onun çoxsaylı layihələri əsasında
şəhərin müxtəlif hissələrində abadlıq
işləri aparılırdı. Onun tələbəsi Qafar
İsmayılov yüzdən çox birmərtəbəli
yaşayış evləri, çoxlu dükanlar,
məscid, hamam tikmişdir.
İnqilabdan əvvəlki Bakının ən maraqlı memarlarından biri sonralar
sovet dövründə şəhərin baş memarı
olan Zivər bəy Əhmədbəyov idi.
Bakıya işləmək üçün dəvət olunmuş memarlar, əsasən Peterburq
mülki mühəndislər institutunun
məzunları – İ.Qoslavski, İ.Ploşko,
Y.Skibinski, K.Skureviç, İ.Edel,
A.Eyxler, H.Bayev və b. o dövrdə
çox və məhsuldar işləyirdilər.
İlk, daha müfəssəl, tam və professional işlənmiş Bakı şəhərinin Baş planı
1898-ci ildə mülki mühəndis H.Fonder Nonne tərəfindən yaradılmışdır.
Bakı neft mədənlərinin istismarından alınan misli görünməmiş
gəlirlərin bir hissəsi mədən sahibləri
tərəfindən malikanələrin tikilməsinə,
şəhərin abadlığına sərf olunurdu.
Binaların inşasında istifadə olunan
memarlıq üslubları və üsulları çox
müxtəlif idi və əsasən memarların
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsində bina.
XIX əsrin sonu
The Building in the central part of the city of
Baku, the end of the XIX century
Здание в центральной части города Баку,
конец XIX века

by civil engineers and architects
since 1859. Production by Kasumbey Hajibababeyov, whose
numerous designs the city’s different
parts were improved by, occupies
a special place among those. His
student Gafar Isnaylov built more
than one hundred one- and twofloor houses; plenty shops, a mosque
and bath.
One of the most interesting
architects in pre-revolutionary
Baku was Ziverbey Ahmadbeyov,
who would later become the first
Architect-in-Chief of Soviet Baku.
Invited architects, mostly graduates
of the Saint Petersburg Institute of
Civil Engineers, such as I.Goslavski.
I.Ploshko. Y.Skibinski, K.Skurevich,
1 9 3 7 - 2 0 1 2

- способствовали формированию
индивидуального художественного облика города.
В целом, касаясь архитектуры
Баку периода конца XIX – начала XX века, следует отметить
тот факт, что за относительно
короткий исторический срок
город переживает один из самых
бурных периодов своего развития.
Благодаря труду и таланту зодчих
и строителей, создавших его, Баку
обретает оригинальный и неповторимый облик, заслуженно
снискавший ему славу «Парижа
Востока».
Однако наряду с этим развитие
промышленности и приток населения в город ухудшили и без
того трудные жилищные условия
населения. В особенно ужасном
состоянии были окраины города,
его промышленные районы, в
которых, наряду с промышленными сооружениями и местами
добычи нефти, располагались поселки бакинских рабочих. Русский
писатель М.Горький, описывая
тяжелые условия бакинского пролетариата, назвал их «гениально
сделанной картиной мрачного
ада». Положение особенно усугубилось в период первой мировой
и гражданской войн, когда увеличился приток беженцев в Баку, а
строительство почти полностью
было прекращено.
После насильственного установления советской власти в Азербайджане одной из главных стала
задача по реконструкции Баку
и улучшению жилищно-бытовых условий бакинских рабочих,
прежде всего нефтяников. С этой
целью в Баку командируются
лучшие архитекторы Советской
России: академик А.Щусев, профессоры Л.Ильин и А.Иваницкий,
Л.Руднев, братья А. и В.Веснины.
Для выхода из острого жилищного кризиса развернулось ши-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

031

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

032

peşəkarlığından deyil, şifarişçinin
şıltaqlığından asılı olurdu. Bakıda “neorenessans”, “neoqotika”,
“neobarokko”, “klassisizm”, “ampir”, modern” üslublarında tikililər
meydana gəlirdi.
Saxta şərq, yəni “mavritan” üslubunda binalar tikilir, milli memarlıq
elementlərindən istifadə olunmasına
cəhdlər edilirdi.
O dövrdə tikilən binaların müxtəlif
üslublarda olmasına baxmayaraq, onları inşaat işlərinin yüksək
keyfiyyəti, tikililər üçün düzgün
tapılmış miqyas, ağ daşla yerinə
yetirilməsi və detalların çox gözəl
cizgiləri birləşdirirdi. Memarlıq üsul
və formalarının ümumiliyi, üzlük
materialın – ilıq tonlu xırda dənəvər
əhəng daşının eyniliyi şəhərin fərdi
bədii obrazının formalaşmasına
imkan yaradırdı.
Ümumiyyətlə, XIX əsrin sonu - XX
əsrin əvvəlinin Bakı memarlığı
barədə danışarkən, belə bir faktı

I.Edel, A.Eikhler, N.Bayev etc.
worked in Baku a lot and fruitfully
at that time.
Yet the first, most detailed, full and
professional general layout of Baku
was developed in 1898 by a civil
engineer N. von der Nonne.
Part of fabulous revenues from Baku
oil fields was invested by tycoons
into building their mansions and
improving the city.
Architectural styles and ways
used in the construction were
very different and depended on
the clients’ whims rather than the
architects’ professionalism.
Structures were erected under
the styles of Renaissance Revival,
Gothic Revival, Empire, and Art
Nouveau. At the same time, there
were buildings in a pseudo-oriental,
or Mauritanian, style, and some
efforts were made to use national
architectural elements.
Though the styles of the buildings

рокое строительство. Не только
в пригородах Баку, но и в его
историческом центре, а также в
непосредственной близи от него
строятся жилые, административные и общественные здания,
клубы и дома культуры. Соседство
этих зданий с предыдущими постройками прошлого было весьма
тактичным и ненавязчивым, что
лишний раз доказывало мастерство их создателей.
С 1923 года начала осуществляться
широкая программа строительства рабочих поселков. Одно перечисление поселков, возникших в
нефтепромысловых районах Баку,
дает представление о темпе и объеме строительства. 1 мая 1923 был
заложен первый рабочий поселок
им.Разина примерно на 25 тысяч
жителей. В 1923-1925 годах был
построен поселок в Бинагадах.
В 1924-1926 годах возникли небольшие поселки им.Воровского,

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Dənizkənarı bulvarın görünüşü,
XIX əsrin sonu
The View of the seaside boulevard,
the end of the XIX century
Вид на приморский бульвар,
конец XIX века

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

033

Şəhərin mərkəzi hissəsinin mənzərəsi.
Sağ tərəfdə Aleksandr Nevski kilsəsi
görünür, XIX əsrin sonu
The Panorama on the central part of the city.
On the right the Cathedral of Alexander
Nevsky is visible, the end of the XIX century
Панорама на центральную часть города.
Справа виден Собор Александра Невского,
конец XIX века

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

034

Qasımbəy Hacıbababəyov
(1811-1874)

Gasimbey Hajibababeyov
(1811-1874)
Касым-бек Гаджибабабеков
(1811-1874)

İlk Bakı memarlarından olan Qasımbəy Hacıbababəyov Cənubi Qafqaz ölkələrində me­mar­
lıq və şəhərsalma sahəsində dövlət və ictimai təşkilatlarda işləyən ilk mütəxəssisdir. Qa­sım­bəy
Hacıbabababəyov 1848-ci ildən Şamaxı memarının müavini işləmiş, 1856-cı ildə isə qu­ber­niya
memarı olmuşdur. Sonra 1868-ci ilədək Bakı şəhər memarı kimi çalışmışdır. O, şəhərin planlaşdırılmasını o qədər gözəl bacarırdı ki, məhəllələri o qədər ustalıqla yerləşdirirdi ki, bu dəfələrlə rus
və Avropa memarlarını heyrətə salmışdır. Bakının bütün küçələri məkanın relyefini və topoqrafiyasını, təpələrini və yamaclarını nəzərə almaqla pilləvari yerləşdirilmişdi. O, öz layihələrində
küçə, meydan, park, bağ və bulvarların kompleks halında tikintisini nəzərdə tuturdu. Memar
dəniz sahili yaxınlığında indiyədək mövcud olan şəhər bağlarının quruluşunu işləyib hazırlamışdı. Memarın layihəsi üzrə 1860-1861-ci illərdə Dənizkənaı bulvar, 1860-cı ildə Sisianov bağı,
Bakı Xeyriyyə yığıncağının (indiki Nizami muzeyi), 1870-ci ildə Vorontsov (indiki İslam Səfərli)
küçəsi 1-də ikimərtəbəli karvansaray, Əyri küçədə (...) yaşayış evləri inşa edilmişdir. XIX əsrin
ortalarından başlayaraq Bakı şəhərinin ilk ətraflı baş planlarının işlənib hazınmasına başlanılır.
1859-cu idən isə həmin plan üzərində bir çox mülki mühəndislər və memarlar çalışırlar. Onların
arasında Qasımbəy Hacıbababəyovun yaradıcılığı xüsusi yer tutur. Onun çoxsaylı layhələri üzrə
şəhərin müxtəlif hissələri abadlaşdırılmışdır. Qasımbəy Hacıbababəyov ömrünün son illərində
Şamaxının memarı kimi çalışmışdır.

Q
One of the first Baku architects, Gasimbey Hajibababeyov, was the first in the South
Caucasus to work for government and public organisations in the field of architecture and
urban development. Since 1848, Gasimbey Hajibababeyov worked as Assistant to Shamakhi
Government Architect, whom he would replace in 1856. His next position was Baku Architectin-Chief (by1868). Gasimbey Hajibababeyov was so skilful planning the city, that the disposition
of Baku neighbourhoods repeatedly admired Russian and European experts. All the streets in
Baku were stepped considering the hilly relief. The architect envisaged a complex approach
to streets, squares, parks, gardens and the Seaside Boulevard. He developed the still existing
structure of city gardens near the embankment. The architect’s implemented designs include
the Embankment (1860-1861), Tsitsianov Garden and, now the Nizami Museum, Baku Noble
Assembly (both in 1860), a two-floor caravanserai in Vorontsovskaya Street (1870, now 1 Islam
Safarli Street), and residences in Krivaya Street. From the mid-19th century, early complex
general layouts of Baku were developed; many civil engineers and architects undertook those
since 1859. Gasimbey Hajibababeyov’s numerous designs, different parts of Baku were under
improvement by, occupy a special place among them. In his last years, Gasimbey Hajibababeyov
was the architect of Shamakhi.

Q
Один из первых бакинских зодчих, Касым-бек Гаджибабабеков является первым специалистом среди стран Южного Кавказа, кто работал в государственных и общественных организациях в области архитектуры и градостроительства. С 1848 года Касым-бек Гаджибабабеков
работал помощником шемахинского губернского архитектора, а в 1856 году стал губернским
архитектором. Затем вплоть до 1868 года работал бакинским городским архитектором. Касымбек Гаджибабабеков был столь искусен в планировке города, так умело расположил его кварталы, что это неоднократно вызывало восхищение русских и европейских градостроителей.
Все улицы в Баку были проложены ступенчато, с учетом рельефа и топографии местности,
ее холмов и склонов. Он предусматривал в своих проектах комплексное возведение улиц и
площадей парков, садов и бульвара. Разработал структуру городских садов около набережной,
которые существуют до настоящего времени. По проектам архитектора в 1860-1861 годах была
построена Набережная, в 1860 году Цициановский сквер, здание Бакинского Благородного собрания (ныне здание Музея Низами), в 1870 году Двухэтажный караван-сарай на Воронцовская
ул. (ныне ул.Ислама Сафарли), 1, жилые дома на Кривой улице. С середины XIX века начинается разработка первых комплексных генеральных планов города Баку, за работу над которыми, начиная с 1859 года, принимаются многие гражданские инженеры и архитекторы. В конце
своей жизни Касым-бек Гаджибабабеков работал шемахинским архитектором.
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

qeyd etmək lazımdır ki, nisbətən
qısa tarixi dövr ərzində şəhər öz
inkişafının ən coşqun dövrlərindən
birini yaşayırdı. Onu yaradan
memar və inşaatçıların əməyi və
istedadı sayəsində haqlı olaraq
“Şərqin Parisi” adını almış Bakı
orijinal və təkrarolunmaz bir sımaya
sahib oldu.
Ancaq bununla yanaşı, sənayenin
inkişafı və şəhərə əhali axını əhalinin
onsuz da çətin olan yaşayış şəraitini
daha da ağirlaşdırdı. Şəhərin ətrafı,
sənaye tikililəri və neft hasil olunan yerlərlə yanaşı, Bakının fəhlə
qəsəbələri yerləşən sənaye rayonları xüsusilə dəhşətli vəziyyətdə
idi. Rus yazıçısı M.Qorki Bakı
proletariatının ağır şəraitini təsvir
edərək, onu “zülmət cəhənnəminin
dahiyanə mənzərəsi” adlandırmışdır.
Vəziyyət birinci dünya və vətəndaş
müharibələri dövründə xüsusilə
ağirlaşdı. Bakıya qaçqın axını artdı,
tikinti isə demək olar ki, tamamilə
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

constructed were different, a high
implementation quality, right sizes
chosen, white stone used and
excellent detailing were what all
those buildings had in common.
Some unity of architectural methods
and formats, and of facing material
used (warm-hue small-grained lime)
contributed to the city’s original
image.
In general, regarding Baku’s
architecture in the late 19th and
early 20th century, one should notice
the city experienced one of the most
intensive-development periods,
historically rather short. Thanks to
efforts and talents of architects and
builders who had created Baku, it
gained an originals image, which
would make it famous as Paris of the
East.
At the same time, industrial
development and population inflow
deteriorated living conditions, which
hadn’t been perfect before either.
1 9 3 7 - 2 0 1 2

“Metropol” mehmanxanasının binası memar
Qasımbəy Hacıbababəyovun layihəsi üzrə
tikilmişdi və 1940-cı ildə memarlar Sadıq
Dadaşov və Mikayıl Hüseynovun rəhbərliyi
altında əsaslı yenidənqurmadan sonra burada
Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyi yerləşmişdir
The Building of Metropol hotel was
constructed according to the project of
architect Gasymbek Gadzhibababekova and
after radical reconstruction in 1940, under the
direction of architects Sadykh Dadashev and
Mikael Useynov, in it arranged a building of
the Museum of the Azerbaijani literature
Здание гостиницы «Метрополь» было
построено по проекту архитектора
Гасымбека Гаджибабабекова и после
коренной реконструкции в 1940 году,
под руководством архитекторов
Садыха Дадашева и Микаэля Усейнова,
в нём разместили здание Музея
азербайджанской литературы им. Низами

035

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

dayandırıldı.
Azərbaycanda sovet hakimiyyəti
məcburi qurulduqdan sonra Bakının yenidən qurulması və Bakı
fəhlələrinin, xüsusilə də neftçilərin
yaşayış-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması əsas vəzifələrdən biri oldu.
Bu məqsədlə Sovet Rusiyasının ən
yaxşı memarları: akademik A.Şusev,
professorlar L.İlyin və A.İvanitski,
L.Rudnev, A.və V.Vesnin qardaşları
Bakıya ezam olundu.
Kəskin yaşayış böhranından çıxmaq
üçün geniş inşaat işləri başlandı.
Yalnız Bakı ətrafında deyil, onun
tarixi mərkəzində, həmçinin ona
yaxın yerlərdə yaşayış, inzibati və
ictimai binalar, klublar və mədəniyyət
evləri tikilirdi. Bu binaların keçmiş
tikililərlə qonşuluğu zəhlətökən
deyildi, bu isə onları yaradanların
məharətini bir daha sübut edirdi.
1923-cü ildən etibarən fəhlə
qəsəbələri inşasının geniş proqramı
həyata keçirilməyə başladı. Bakının

The outskirts and the industrial
districts were in the most terrible
situation: workers’ townships
were located next to factories and
oil wells. Maxim Gorky, a famous
Russian writer, described Baku
workers’ hard lives as those in
a genially painted picture of the
dark hell. The situation became
especially difficult during the First
World and Civil Wars, when more
and refugees were arriving in Baku
while construction stopped almost
completely.
After the violent establishment of
Soviet Rule in Azerbaijan, one of the
main tasks was to reconstruct Baku
and improve living conditions of
labour, especially in the oil field. To
reach this goal, the best architects
of Soviet Russia were sent to Baku:
A.Shusev, L.Ilyin, A.Ivanitsky,
L.Rudnev, and A&V.Vesnin Brothers.
Large construction was started to
escape from the acute housing crisis.

им.Артема, Ново-Раманинский. С
1923 по 1929 годы рабочие поселки
были построены в Белом городе,
Забрате, Сураханах, Шубанах и
других. В 1930 году возникает поселок Ени-Сураханы, а в 1932-1934
годах - поселки в Бина и Локбатане.
Поселок им.Петра Монтина соединил поселок в Кишлах с Завокзальной частью города. В строительстве
поселков было широко распространено несколько типов одно- и
двухэтажных домов с чрезвычайно простой и непритязательной
архитектурой фасадов. Наряду с
разработкой жилых зданий проектировались и объекты социальнокультурного назначения: магазины,
клубы, детские сады, школы, дома
культуры, больницы и др.
В огромном по размаху поселковом строительстве того времени
выделяется застройка поселка
им.Мамедьярова (архитекторы
А.Иваницкий, А.Самойлов). Севе-

036

Aşağı Təzəpir küçəsində
(indiki Mirzə Fətəli küçəsi)
ikimərtəbəli daş binanın layihəsi.
Memar Mirzə Qafar İsmayılov
The Project of the stone two-storeyed
house on Nizhnyaya Tazapirskaya St.
(nowadays Mirza Fatali St.).
Architect Mirza Gafar Izmaylov
Проект каменного двухэтажного
дома на ул. Нижней Тазапирской
(ныне ул.Мирза Фатали).
Архитектор Мирза Гафар Измайлов

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

XX əsrdə Bakıda çalışan ən “məhsuldar” memarlardan biri məşhur memar Qasım bəy Ha­cı­
ba­babəyovun şagirdi olan Qafar İsmayılov idi. Arxiv materiallarından məlumdur ki, Qasımbəy
Hacıbababəyov karvansarayı inşa edəndə Qafar İsmayılov onun yanında işləyirdi. O, əla qrafik
idi, memar üçün qrafik çertyojları və materialları yerinə yetirirdi. Qafar İsmayılov öz karyerasına
Salyanda memar-texnik kimi başlamışdır, eyni zamanda da yaşayış evlərinin layihələndirilməsi
və inşası ilə məşğul olmuşdur. O, 1880-ci ildə Bakıya köçmüş, burada da layihələndirmə və tikinti ilə məşğul olmuşdur. Qafar İsmayılov həmin dövrün ən “məhsuldar” memarı olmuş, 250-dən
artıq azmərtəbəli binanın layihəsini vermiş və inşa etmişdir. O, 1868-1898-ci illərdə əsasən xüsusi
fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. Memarın layihələrinin əksəriyyəti İçərişəhərdə gerçəkləşdirilmişdir.

Məşədi Mirzə Qafar
İsmayılov (XIX əsr)
Meshadi Mirza Gafar
Izmaylov (XIX century)
Мешади Мирза Кафар
Измайлов (XIX век)

Q
The well-known architect Gasimbey Hajibababeyov’s student, Gafar Izmaylov was one of the
most productive architects working in Baku in the 19th century. From the archive materials, it is
known it was 1868 as Gafar Izmaylov had already been working for Gasimbey Hajibababeyov
under the Caravanserai construction. He was an excellent drawer and prepared different sketches
and other materials for his patron. Gafar Izmaylov started as a Technician Architect in Salyan and
also designed and constructed residences, activities to be continued in Baku, where he moved jn
1880. Having designed and constructed more than 250 low-rise buildings, Gafar Izmaylov was
the most productive architect of the time. In 1868-1898, he was mostly into private practice. Many
of designs were implemented in the Icheri Sheher (Baku Fort).

Q
Одним из самых «плодовитых» архитекторов, работающих в Баку в XIX веке, являлся
Кафар Измайлов, ученик известного архитектора Касым-бека Гаджибабабекова. Из архивных материалов известно, что ещё в 1868 году Кафар Измайлов работал у Касым-бека Гаджибабабекова на строительстве караван-сарая. Он был отличным графиком и выполнял
графические чертежи и материалы для своего патрона. Кафар Измайлов начинал свою
карьеру с должности архитектора-техника в Сальянах, одновременно занимаясь проектированием и строительством жилых домов. В 1880 году он перебрался в Баку, где также активно занялся проектированием и строительством. Кафар Измайлов являлся самых
«плодовитым» архитектором этого периода, спроектировавшим и построившим свыше
250-ти малоэтажных зданий. В период 1868-1898 годов он в основном занимался частной
практикой. Много работ архитектора реализовано в «Ичери-Шехер».

037

Krasnovodsk küçəsində (indiki
Səməd Vurğun küçəsi) ikimərtəbəli
daş binanın layihəsi.
Memar Mirzə Qafar İsmayılov
The Project of the stone twostoreyed house on Krasnovodskaya
St. (nowadays Samed Vurgun St.).
Architect Mirza Gafar Izmaylov
Проект каменного двухэтажного
дома на ул.Красноводской (ныне
ул.Самеда Вургуна). Архитектор
Мирза Гафар Измайлов

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Zivər bəy Əhmədbəyov 1873-cü ildə Şamaxıda anadan olmuşdur. Mülki mühəndis, I
Nikolay adına Peterburq mülki mühəndislər institutunu 1902-ci ildə bitirən ilk azərbaycanlı
məzundur. 1902-1910-cu illərdə Bakı quberniya idarəsinin texniki kimi fəaliyyət göstərmişdir.
1918-ci ildə Zivərbəy Əhmədbəyov Bakının baş memarı təyin edilmişdir. O, eyni zamanda
sovet hakimiyyəti illərində Bakının ilk baş memarı olmuşdur. Memarın layihəsi üzrə 19051914-cü illərdə “Təzəpir” məscidi, 1912-1913-cü illərdə “Səadət” məktəbinin binası, 19121913-cü illərdə “İttifaq” məscidinin binası, Mixaylov xəstəxanasının binası, yaşayış evləri və
başqa tikililər inşa edilmişdir.

Q
Zivərbəy Əhmədbəyov
(1873-1925)

Ziverbey Ahmadbeyov
(1873-1925)
Зивербек Ахмедбеков
(1873-1925)

Ziverbey Ahmadbeyov was born in 1873 in Shamakhi, Azerbaijan. He was a civil engineer,
the first Azeri who graduated from Nicholas the First Saint Petersburg Institute of Civil
Engineers in 1902. From 1902 through 1910, he worked as a Technician for the Baku Governor
Office. From 1910, he held the position of a District Architect at the Baku Mayor’s Office.
In 1918, Ziverbey Ahmadbeyov became Architect-in-Chief of Baku. He also was the first to
occupy this position in the Soviet time. The architect’s implemented designs include Taza Pir
Mosque (built in 1905-1914), Saadet School (1912-1913), Ittifag Mosque (1912-1913), buildings
of the Mikhaylov Hospital, residences, etc.

Q
Зивербек Ахмедбеков родился в 1873 году в Шемахе. Гражданский инженер, первый азербайджанец-выпускник Петербургского института гражданских инженеров
им.Николая Первого 1902 г. С 1902 года по 1910 год работал техником Бакинского губернского правления. С 1910 года работал участковым архитектором Бакинской городской
управы. В 1918 г. Зивербек Ахмедбеков стал главным архитектором Баку. Он также и первый главный архитектор Баку советского периода. По проектам архитектора построены в
1905-1914 годах мечеть «Таза-Пир», в 1912-1913 годах здание школы «Саадет», в 1912-1913
годах мечеть «Иттифак», корпуса Михайловской больницы, жилые дома и др.

038

Təzəpir məscidi. 1905-ci il iyulun
23-də Zivərbəy Əhmədbəyovun
layihəsi üzrə Təzəpir cümə məscidi
özülünün ilk daşı qoyulmuşdur.
Tikinti 1914-cü ildə başa çatmışdır
Mechet Taza-Pir. On July 23,
1905 the first stone of the base
of a cathedral mosque of the
Basin feast according to Ziverbek
Ahmadbeyov’s project was put.
Construction was complete in 1914
Мечеть Таза-Пир. 23 июля 1905
года был заложен первый камень
фундамента соборной мечети
Таза-пир по проекту Зивербека
Ахмедбекова. Строительство было
завершено в 1914 году

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75
illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr
ol u n u r

039

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

“İctimai yığıncağ”ın yay binası (indiki
Azərbacan Dövlət Filarmoniyası),
İstiqlaliyyət prospekti (keçmiş Nikolayevsk
küçəsi), 2. Bina 1910-1912-cı illərdə
tikilmişdir
The Summer building of «Public meeting»
(nowadays a building of the Azerbaijani
state philharmonic society), Istiglaliyat Ave.
(бывш. Nikolayevskaya St.), 2. The building
is constructed in 1910-1912
Летнее здание «Общественного собрания»
(ныне здание Азербайджанской
государственной филармонии),
пр.Истиглалийат (бывш.Николаевская
ул.), 2. Здание построено в 1910-1912 годах

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

042

İosif Vikentyeviç Qoslavski
(1865-1904)
Joseph Vikentyevich Goslavsky
(1865-1904)
Иосиф Викентьевич Гославский
(1865-1904)

İosif Vikentyeviç Qoslavski 1865-ci ildə Varşava quberniyasında polyak zadəganlarının
ailəsində anadan olmuşdur. İ Nikolay adına Sankt-Peterburq mülki mühəndislər İnstitutunu
bitirdikdən sonra 1891-ci ildə gənc mütəxəssisi Aleksandr Nevski pravoslav kilsəsini tikmək
üçün Bakıya göndərirlər. Gənc mütəxəssis İosif Qoslavski monumental kilsənin tikintisi
kimi məsuliyyətli işi yerinə yetirmək üçün səylə çalışırdı. Layihənin müəllifi Qoslavskinin
müəllimi akademik R.Marfeld idi. 1892-ci ildə, peşəkar fəaliyyətinin uğurla başlanmasından
bir il sonra gənc memar İosif Qoslavskini Bakının baş memarı təyin edirlər. O, bu vəzifədə
ömrünün axırınacan, yəni, 12 il işləmişdir. O, bir çox maraqlı fikirllərini həmin illərdə
gerçəkləşdirir. Onların arasında Hacı Zeynalabdin Tağıyevin sarayı (indiki Azərbaycan Tarixi muzeyi), ilk müsəlman qızlar məktəbinin binası (indiki Azərbaycan MEA M.Füzuli adına
Əlyazmalar İnstitutunun binası), Mixaylovsk (Əzizbəyov) xəstəxanasının binalar kompleksi,
Texniki məktəbin binası (Azadlıq prospekti, 20), Texniki cəmiyyətin binası (Nizami küçəsi,
115) vardır. Həmin illərdə neft sənayesinin inkişafı nəticəsində və Qoslavskinin yaratdığı
şedevrlərin sayəsində özündə qərb memarlıq məktəbinin ənənələrini və şərq memarlığının
elementlərini birləşdirən Bakının siması formalaşırdı. Qoslavski yaradıcılığının tacı indi Bakı
şəhər İcra Hakimiyyətinin yerləşdiyi Bakı şəhər Dumasının binasıdır. O həqiqətən Bakının ən
yaxşı inzibati binasıdır. Bu binanın təkrarolunmaz memarlığı şəhərin rəsmi hissəsinə xüsusi
gözəllik verir. Binanın özülü 1900-cü ilin may ayında o zaman adlandığı kimi, Nikolayevsk
(indiki İstiqlaliyyat prospekti) qoyulmuşdur. Tikintiyə yüz minlərlə çar rublu xərclənərək
bina dörd ilə inşa edilmişdir. Amma özünün ən yaxşı əsərini görmək İosif Qoslavskiyə qismət
olmadı, o, 1904-cü ildə 38 yaşında ağır xəstəlikdən vəfat etdi.

Q
Joseph Vikentyevich Goslavsky was born in 1865 году in the Warsaw Province of the
Russian Empire to a noble-by-birth family. Upon graduating the Nicholas the First Saint
Petersburg Institute of Civil Engineers in 1891, the young architect was sent to Baku for the
construction of the Alexander Nevski Cathedral. Goslavsky worked non-stop to fulfil his
important assignment related to the monumental cathedral. The project had been designed
by Goslavsky’s teacher, Academician Marfeld. In 1892, a year after such a promising onset of
his career, the young architect was promoted to the position of Baku Architect-in-Chief. He
would have been holding this position for twelve years before his death. He would bring into
life many of his remarkable ideas. Those include Haji Zeynalabdin Taghiyev’s Palace (now
the Museum of Azerbaijan History), the first Muslim school for women (now the Fund of
Manuscripts of the National Academy of Sciences), a complex of the Mikhalovskaya (now
Azizbekov) Hospital, Technical School (20, Avenue Azadlig) and Technical School (115,
Nizami). In those oil-boom years, Baku’s image was being formed: it combined the European
school of architecture and oriental elements thanks to Goslavsky and a cohort of other
brilliant architects who created their masterpieces in this city. Now the Baku Chief Executive
Office, Baku Parliament crowned Goslavsky’ architectural career. It is rightfully considered
the best office building in Baku. Its unique architecture brings romantic charm to the city’s
official section. Its fundament was laid in May 1990 in Nikolayevskaya Street (now Avenue
Istiglaliyyat). The construction took four years; the government didn’t stint with funds having
allotted hundreds of thousand of royal roubles. However, Joseph Goslavsky wouldn’t be
destined to see his best design implemented: in 1904, he died because of a hard disease at the
age of 38.

Q
Иосиф Викентьевич Гославский родился в 1865 году в Варшавской губернии, в семье потомственных польских дворян. После окончания Санкт-Петербургского института гражданских инженеров им.Николая Первого в 1891 году молодого специалиста
направляют в город Баку для возведения православного собора Александра Невского.
Молодой архитектор Иосиф Гославский работал не покладая рук, чтобы выполнить
ответственное поручение по строительству монументального собора. Автором проекB a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

та был учитель Гославского академик Р.Марфельд. В 1892 году, через год после столь
многообещающего начала профессиональной деятельности, молодого архитектора
Иосифа Гославского назначают главным архитектором города Баку. На этой должности он пробудет до конца своей жизни, т.е. в течение 12 лет. Много своих замечательных
замыслов воплотит он в жизнь за эти годы. Среди них - дворец Гаджи Зейналабдина
Тагиева - ныне Музей истории Азербайджана, здание первой женской мусульманской
школы - ныне Рукописный фонд Национальной академии наук, комплекс зданий Михайловской (Азизбековской) больницы, здания Технического училища (пр.Азадлыг,
д.20) и Технического общества (ул. Низами, д.115). В эти годы нефтяного бума создавался облик города Баку, который благодаря Гославскому и прекрасной школе архитекторов, создававших свои шедевры в Баку, соединял в себе европейскую архитектурную
школу и элементы восточного зодчества. Венцом творения Иосифа Гославского становится здание Городской бакинской думы, где ныне располагается Исполнительная
власть города Баку. Оно по праву считается лучшим административным зданием Баку.
Неповторимая архитектура этого здания придает романтический шарм официальной
части города. Закладка его началась в мае 1900 года на Николаевской улице, как она
тогда называлась (ныне пр. Истиглалийят). Здание строилось четыре года, и власти не
скупились на его строительство, выделив сотни тысяч царских рублей. Но архитектору
Иосифу Гославскому не суждено было увидеть лучшее свое творение: в 1904 году, в возрасте 38 лет, он умирает от тяжелой болезни.

Bakı şəhər Dumasının (indiki Bakı
Şəhər İcra Hakimiyyətinin) binası,
İstiqlaliyyət prospekti (keçmiş
Nikolayevsk küçəsi),4. 1903-1904-cü
illərdə İosif Vikentyeviç Qoslavskinin
layihəsi üzrə tikilmişdir
The Building of the Baku municipal
duma (nowadays a building of
Executive power of Baku), Istiglaliyet
Ave. (former Nikolayevskaya St.), 4.
It is constructed in 1903-1904
according to the project of architect
Joseph Vikentyevich Goslavsky
Здание Бакинской городской Думы
(ныне здание Исполнительной
власти г.Баку), пр.Истиглалийет
(бывш.Николаевская ул.), 4.
Построено в 1903-1904 году по
проекту архитектора Иосифа
Викентьевича Гославского

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

043

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

044

neft mədəni rayonlarında meydana gələn qəsəbələrin adlarının
sayılması tikintinin sürəti və həcmi
barədə təsəvvür yarada bilər. 1923-cü
il mayın 1-də 25 min sakin üçün
nəzərdə tutulan Razin adına birinci
fəhlə qəsəbəsinin əsası qoyuldu.
1923-1925-ci illərdə Binəqədidə
qəsəbə salındı. 1924-1926-cı illərdə
Vorovski, Artyom adına, Yeni
Ramanı qəsəbələri meydana gəldi.
1923-cü ildən 1926-cı ilə qədər Ağ
şəhərdə, Zabratda, Suraxanıda,
Şubanıda və b. yerlərdə qəsəbələr
inşa edildi. 1930-cu ildə Yeni
Suraxanıda, 1932-1934-cü illərdə
Binədə və Lökbatanda qəsəbələr
meydana gəldi. Pyotr Montin adına
qəsəbə Keşlədəki qəsəbə ilə şəhərin
Zavokzalnı hissəsini birləşdirdi.
Qəsəbələrin inşasında çox sadə və
iddiasız memarlığa malik fasadları
olan bir və ikimərtəbəli evlərin bir
neçə tipi geniş yayılmışdı. Yaşayış
evləri ilə yanaşı, ictimai-mədəni
təyinatlı obyektlər: mağazalar, klublar, mədəniyyət evləri, xəstəxanalar
və s. layihələşdirilirdi.
O dövrün geniş vüsət almış qəsəbə
tikintisində Məmmədyarov adına
qəsəbənin inşası fərqlənirdi (memar­
lar A.İvanitski, A.Samoylov). O
zamankı Bakının kasıb adamlarının
miskin daxmaları olan şimal-qərb
ucqarı şəhərin ən əhəmiyyətli,
sürətlə tikilən rayonlarından birinə
çevrildi. Bu, SSRİ-də bütöv yaşayış
rayonunun ilk kompleks tikinti

Məlikovun yaşayış evi, İslam Səfərli küçəsi
(keçmiş Vorontsov küçəsi), 19. Bina 18951897-ci illərdə memar İosif Vikentyeviç
Qoslavskinin layihəsi üzrə tikilmişdir.
Melikov’s House, Islama Safarli St. (former
Vorontsovskaya St.), 19. The building was
constructed in 1895-1897 according to the
project of architect Joseph Vikentyevich
Goslavsky
Жилой дом Меликова, ул.Ислама
Сафарли (бывш.Воронцовская ул.),
19. Здание было построено в 1895-1897
годах по проекту архитектора Иосифа
Викентьевича Гославского

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

təcrübəsi idi. Rayon ölçülərinə
görə çox da böyük olmayan, ancaq
yaxşı planlaşdırılmış məhəllələrə
bölünmüşdü.Xüsusi məişət xidməti
korpusları, camaşırxanalar, duş
pavilyonları, tikiş emalatxanaları və
s. bir yenilik idi. Yaşıllıqlar rayonun küçələrini dövrələyir və geniş

Yaşayış binası, İstiqlaliyyət Pr. (keçmiş
Nikolayevski küç.), 25. Bina 1892-ci
ildə mülki mühəndis İosif Vikentyeviç
Qoslavskinin layihəsi əsasında tikilmişdir.
Hazırda binada Qərb Universiteti yerləşir
House, 25 Istiglaliyyat St. (former
Nikolayevskaya St.), built in 1892, designed
by an architect and civil engineer Jozef
V.Goslavski, currently the West University
Жилой дом, пр.Истиглалийат (бывш.
Николаевская ул.), 25. Здание построено
в 1892 году по проекту гражданского
инженера Иосифа Викентьевича
Гославского. В настоящее время в здании
располагается Западный Университет

Not only in Baku outskirts, but also
in the historical centre and directly
around, residences, offices, clubs,
culture houses and other public
buildings were being constructed.
Their neighbouring past structures
was very tactful and not pushy,
which another time proved the
creators’ skills.
In 1923, a large program to build
workers’ towns was launched. Just
listing new towns in Baku’s oil
districts gives an idea of the tempo
and volume of the construction.
On 1May, 1923, the first town
of this, Razin, was laid to house
approximately 25,000. In 1923-1925,
Binagadinski Town was built.
In 1924-1926, small townships,
Vorovski, Artyom, and Novo
Ramaninski, emerged.
From 1923 по 1929, workers’ towns

ро-западная окраина тогдашнего
Баку, редко застроенная убогими
хибарками бедного люда, стала
одним из наиболее значительных,
стремительно застраивавшихся
районов города. Это был первый
в СССР опыт комплексной застройки целого жилого района.
Район делился на небольшие по
размерам, но хорошо спланированные кварталы. Новшеством
были специальные корпуса
бытового обслуживания, оборудованные прачечными, душевыми,
пошивочными мастерскими и т.п.
Зеленые насаждения обрамляли
улицы района и заполняли немалую часть обширных внутриквартальных пространств.
В архитектурном облике построенных в те годы жилых и общественных зданий ощутимы общие

046

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qadın müsəlman
məktəbinin binası, İstiqlaliyyət Pr. (keçmiş
Nikolayevski küç.), 8. Bina 1898-1901-ci illərdə
mülki mühəndis İosif Vikentyeviç Qoslavskinin
layihəsi əsasında tikilmişdir. Hazırda bu binada
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının
M.Füzuli adına Əlyazmalar institutu və
Hüseyn Cavidin Ev-Muzeyi yerləşir
Haji Zeynalabdin Taghiyev Girl’s
Muslim School, 8 Istiglaliyyat St. (former
Nikolayevskaya St.), built in 1898-1901,
designed by an architect and civil engineer
Jozef V.Goslavski. Currently the Fuzuli
Institute for Manuscripts of the National
Academy of Sciences and Hussein Javid’s
House Museum
Здание женской мусульманской
школы Гаджи Зейналабдин Тагиева,
пр.Истиглaлийат (бывш.Николаев­
ская ул.), 8. Здание было построено по
проекту гражданского инженера Иосифа
Викентьевича Гославского в 1898-1901 годах.
В настоящее время в здании находится
Институт рукописей им.М.Физули
Азербайджанской Национальной Академии
Наук и Дом-музей Гусейна Джавида

məhəllədaxili sahələrin böyük bir
hissəsini doldururdu.
O illərdə tikilən yaşayış və ictimai
binaların memarlıq simasında ümumi meyllər hiss olunurdu.Onlardan
biri də bütün keçmişlərdən imtina
və yenilik axtarışı idi. O illərdə
konstruktivizm adını almış yeni
cərəyan geniş yayılmışdı.Onun şüarı
“iqtisadiyyat, fayda, gözəllik” idi.
Konstruktivizm formaların yığcamlığına, dəmir-betonun geniş texniki
və estetik imkanlarından istifadəyə
əsaslanırdı. Mahiyyət etibarilə bu
primitiv cərəyana inqilabi avanqard
nihilizmi və “həyatın tam qurulması” kimi xəyali idealların romantikası
zəmin yaradırdı.
Konstruktivist memarlığın ideya
məqsədi ilə sovet hakimiyyətinin
ilk illərinin rəsmi ideologiyası olan
sovet sosialist ideologiyası arasında
sıx əlaqə mövcud idi. Yeni dövlətin
təşəkkülü tələb edirdi ki, incəsənət
və memarlığın dili yeni rejimin
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

were built in White City, Zabrat,
Surakhani, Shubani and other parts of
Baku. In 1930, Yeni-Surakhani Town
arose, and 1932-1934 marked the
launch of Bina and Logbatan. Peter
Montin Town joined Kishli with the
area of Baku beyond the railway
station (so-called Zavokzalniy).
Few types of single and two-floor
residences with extremely simple
and even simplistic architecture
of facades were common in town
construction. Along with residences,
socio-cultural facilities such as
shops, clubs, kindergartens, schools,
houses of culture, hospitals etc. were
designed.
Mamedyarov Town (by architects
A.Ivanitski and A.Samoylov) is
worth special attention in the entire
huge-scope town construction.
The north-western part of Baku,
then built in with miserable huts of
the poor few and far away, would
become one of the most significant
1 9 3 7 - 2 0 1 2

тенденции. Одна из них - решительный отказ от всего прошлого
и поиск нового. Широкое распространение в те годы получило
новое направление, получившее
наименование конструктивизма,
девизом которого было «экономика, польза, красота». Конструктивизм опирался на лаконизм форм,
использование огромных технических и эстетических возможностей железобетона. Почву этому, в
сущности примитивному, течению создали нигилизм революционного авангарда и романтика
утопических идеалов «тотального
конструирования жизни».
Существовала тесная связь идейной установки конструктивистской архитектуры с официальной
идеологией первых лет советской
власти, с советской социалистической идеологией. Становление
нового государства требовало,
чтобы язык искусства и архитекту-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

047

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

048

Yuzef Kasperoviç Ploşko
(1867-1931)
Josef Kasperovich Ploshko
(1867-1931)
Юзеф Касперович Плошко
(1867-1931)

Yuzef Kasperoviç Ploşko 1867-ci ildə anadan olmuşdur.Əvvəlcə İmperator Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almış, sonra oranı atıb Sankt-Peterburq mülki mühəndislər institutunda oxumuşdur. Ploşko təhsilini başa vurduqdan sonra Kiyevə göndərilmişdir. Orada iki il işlədikdən
sonra İosif Qoslavskinin dəvəti ilə Bakıya gəlmiş, Bakı şəhər upravasının sahə memarı vəzifəsini
tutmuşdur. Bir müddət sonra o, Bakı şəhərinin memarı vəzifəsinə irəli çəkilmişdir. Ploşko istedadı və zəhmətsevərliyi sayəsində memarlar arasında layiqli yerini tutmuş və tezliklə Bakını özünün monumental və gözəl inşa edilmiş binaları ilə fəth etmişdir. Bunlar yaşayış evləri, ictimai,
mülki, dini tikililər idilər. Ploşkonun memarlıq əsərlərinin üslub sistemi eynitipli deyildi. Bu Avropa klassizmi, Venesiya və fransız qotikası, xüsusilə, XX əsrin əvvəllərində daha çox dəbdə olan
modern üslubları idi. Memarın sifarişçiləri onun yaradıcılıq fantaziyasının heyranı olan məşhur
yerli milyonçular idilər. Onun yaradıcılığı əsaslı və çoxcəhətlidir, Azərbaycan paytaxtının memarlıq-planlaşdırma quruluşunda xüsusi yer tutur. Ploşkonun Bakıdakı monumental xarakterli
ilk işi – “İsmailiyyə” – dərhal onu şəhər memarlıq mühitində ön cərgəyə çıxardı. Polyak memarının əsəri şəhərin əsl bəzəyi oldu. Venesiya üslubunda yerinə yetirilmiş gözəl “İsmailiyyə”
sarayı güclü təəssürat doğurur – daşda əsl simfoniyanı təcəssüm etdirən memarın və daşyonanların ustalığına heyran qalmamaq olmur. Yuzef Ploşko yaşayış evərinin tikintisində də özünü
böyük memarlıq ustası kimi göstərdi. O, kompozisya üsullarını gözəl bilirdi və özünü müxtəlif
istiqamətlərdə, xüsusilə yaxşı hiss etdiyi modern üslubunda gerçəkləşdirir və tikililərdə təsəssüm
etdirirdi. Telefonnı (indiki 28 may, 4-6), eyni zamanda Torqovı (indiki Nizami, 93) küçələrindəki
yaşayış evləri buna sübutdur. O, ikinci böyük sifarişini milyonçu Murtuza Muxtarovdan Vladiqafqaz şəhərindəki məscidin tikintisi üçün aldı. 1908-ci ildə başa çatdırılmış və “Muxtarov
məscidi” adlanan bu tikili Terek çayının kənarında inşa edilmişdir və şübhəsiz, şəhərin ən yaxşı
tikililərindəndir. Onun digər dini layihəsi Bakıdakı Müdəddəs Mariya polyak katolik kilsəsi idi.
1912-ci ildə inşa edilmiş bina 1930-cu illərdə uçurulmuşdur. Ploşkonun layihəsi üzrə tikilmiş
Persidskaya küçəsindəki (indiki Muxtarov küçəsi, 6) Muxtarov sarayının binasının üzərində
mərkəzi qüllə vardır, detallar fransız qotikası üslubunda işlənmişdir. Qüllə polyak cəngavərinin
böyük fiquru ilə bitir. Muxtarov sarayı XX əsrin ikinci onilliyində şəhərdə inşa edilmiş ən yaxşı
binadır. Birinci dünya müharibəsinə qədər Yuzef Ploşkonun son işi Qorçakovskaya küçəsindəki
(indiki Tağıyev küçəsi, 13) “Novaya Yevropa” otelinin altımərtəbəli binasıdır. 1920-ci illərdə
Ploşko Bakıda mühəndis işləyirdi və Zivərbəy Əhmədbəyovla birlikdə Abşeronda şəhər-bağlar
layihəsinin müzakirəsində iştirak etmişdir. 1925-ci ildə, Bakıda, demək olar, 30 il yaşadıqdan
sonra o, Varşavaya, sonra isə Fransaya getmişdir.

Q
Josef Kasperovich Ploshko was born in 1867. He initially studied at the Emperor’s Academy of
Arts, but left it soon and entered the Saint Petersburg Institute of Civil Engineers. After graduation
in 1895, Ploshko was sent for a job in Kiev. After two years working there, he moved to Baku by
an invitation from Josef Goslavski for the position of a District Architect at the Construction
Department of the Baku Mayor’s Office. With the time passed, he would be promoted as Baku
Architect-in-Chief. Thanks to his great talent and diligence, Ploshko occupied a worthwhile place
among the local architects and soon won Baku with his remarkable, monumental and beautifully
constructed buildings. Those were residences, tenant buildings, public and civil structures and
temples. The style system of Ploshko’s architectural masterpieces was not homogeneous. It
included European Classics, upmarket Venetian and French Gothic, and especially Art Deco,
particularly fashionable in the early 20th century. Admiring Ploshko’s creative fantasy, well known
local millionaires became his clients. Designs by this architect are fundamental and multifaceted;
they occupy a prominent place as part of the architectural planning structure in Azerbaijan’s
capital. Ismailiyye, Ploshko’s first design in Baku, proved monumental and immediately moved
him into the first rows of local architects. The building, constructed by the Polish architect, became
a true beauty of Baku. A splendid Venetian Gothic palace, Ismailiyye is very harmonious, plastic
and well-detailed; it causes strong emotions of admiring the skills displayed by the architect and
masons, who composed a true symphony of stones. Josef Ploshko also proved a great maestro
of residential architecture. He easily mastered compositional skills and succeeded in different
styles, especially Art Deco, which he extraordinarily felt and implemented in the buildings
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

constructed. Residences in StreetsTelefonnaya (now 4-6 28 May) and Torgovaya (now 93 Nizami)
are to prove it. The architect was assigned his second large project, a mosque on the Terek River’s
bank in Vladikavkaz, Russia, by a millionaire Murtuza Mukhtarov. Called Mukhtarov’s Mosque,
it was finished in 1908 and now is the most beautiful building of Vladikavkaz. Another religious
structure by Josef Ploshko was Mary the Virgin’s Catholic Church in Baku. Built in 1912, it would
be demolished in 1930s. Mukhtarov’s Palace in Persidskaya Street (now 6 Mukhtarov), also
designed by Ploshko, appears as a central corner tower part, its facades filigreed in the French
Gothic spirit and the portal richly decorated. The tower part is crowned by a large-size figure
of a Polish knight. Mukhtarov’s Palace is the best building of Baku’s 1910s. Josef Ploshko’s last
project before the First World War was the New Europe Hotel in Gorchakovskaya Street (now
13 Taghiyev). In 1920s, Ploshko worked as an engineer in Baku and together with Ziverbey
Ahmedbeyov participated in discussions around a project of garden cities on Absheron. In 1925,
after almost thirty years spent in Azerbaijan, he left for Warsaw and then for France.

Q
Юзеф Касперович Плошко родился в 1867 году. Первоначально учился в Императорской Академии Художеств, но вскоре ее оставил и поступил в Петербургский Институт
гражданских инженеров. После его окончания в 1895 году Плошко был отправлен в Киев.
Проработав там два года, он по приглашению Юзефа Гославского переехал в Баку и занял
место участкового архитектора в строительном отделении Бакинской городской управы.
Со временем он займет должность городского архитектора Баку. Благодаря большому таланту и трудолюбию Плошко занял достойное место среди архитекторов и скоро покорил Баку своими замечательными монументальными и красиво построенными зданиями.
Это были жилые и доходные дома, общественные, гражданские, культовые сооружения.
Стилевая система архитектурных произведений Плошко не была однообразной. Это европейская классика, венецианская и французская готика высокого класса, особенно модерн, наиболее модный в начале ХХ века. Заказчиками архитектора становились известные
местные миллионеры, восхищенные его творческой фантазией. Творчество этого зодчего
капитально и многогранно, занимает значительное место в архитектурно-планировочной
структуре столицы Азербайджана. Первая работа Плошко в Баку – монументального характера – «Исмаилия» - сразу выдвинула его в первые ряды в городской архитектурной
среде. Произведение польского архитектора стало настоящим украшением города. Великолепное палаццо «Исмаилии», выполненное в венецианской готике, очень гармоничное,
пластичное, хорошо прорисованное, вызывает сильные эмоции - восхищение мастерством
зодчего и искусством каменщиков, воплотивших в камне подлинную симфонию. Юзеф
Плошко проявил себя как большой мастер архитектуры также и в жилищном строительстве. Он легко обращался с композиционными приемами и реализовывал себя в различных стилевых направлениях, особенно в модерне, который блестяще чувствовал и передал
в постройках. Подтверждение тому – жилые дома на ул. Телефонной (ныне ул. 28 Мая,4-6),
а также на ул.Торговой (ныне ул.Низами, 93). Второй свой значительный заказ архитектор
получил от миллионера Муртузы Мухтарова на постройку мечети в г. Владикавказе. Храм,
завершенный в 1908 году и названный «Мухтаровской мечетью», был построен на берегу
Терека и, несомненно, является красивейшей постройкой Владикавказа. Другой культовой работой Юзефа Плошко являлся католический костел Пресвятой Девы Марии в Баку.
Костел, построенный в 1912 году, снесли в 1930-е годы. Здание дворца Мухтарова на улице
Персидской (ныне ул. Мухтарова, дом 6), также построенной по проекту Плошко, предстает перед зрителем в виде центральной угловой башенной части, с фасадами, детали
которых филигранно выполнены в духе фрацузской готики и с пышно украшенным порталом. Башенная часть завершается большой фигурой польского рыцаря. Дворец Мухтарова – лучшая постройка города второго десятилетия ХХ века. Последней работой Юзефа
Плошко до первой мировой войны было шестиэтажное здание отеля «Новая Европа» на
ул. Горчаковской (ныне ул.Тагиева, 13). В 1920-х годах Плошко работал в Баку инженером
и вместе с Зивер-беком Ахмедбековым участвовал в обсуждении проекта городов-садов на
Апшероне. В 1925 году, после почти тридцати лет, прожитых в Азербайджане, он уехал в
Варшаву, а затем – во Францию.
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

049

050

İsrafil Hacıyevin yaşayış evi, Cəfər Cabbarlı
küçəsi (keçmiş Şamaxinskaya küçəsi), 12. Bina
1910-1912ci illərdə memar Yuzef Kasperoviç
Ploşko layihəsi üzrə tikilmişdir
Israfil Gadzhiev’s House, Jafar Jabbarli
St. (former Shamakhinskaya St.), 12.
The building is constructed in 1910-1912
according to the project of architect Yuzef
Kasperovich Ploshko
Жилой дом Исрафила Гаджиева,
ул.Джафара Джаббарлы (бывш.
Шамахинская ул.), 12. Здание построено
в 1910-1912 годах по проекту архитектора
Юзефа Касперовича Плошко

inqilabi məqsədlərinə uyğun gəlsin
və keçmişlə bütün əlaqələri kəssin.
Bu dil çox yüksək dərəcədə qəti və
yenilikçi olduğu üçün bu dövlət
tələblərinə uyğun gəlirdi. Etiraf
etmək lazımdır ki, o dövrün əksər
memarları sovet hakimiyyətinin
ideya məqsədlərinə şərik idi.

and fast developed districts in the
city. This was one of the first USSR
experiences in system developing an
entire residential district. A district
was divided into small-size yet
well planned quarters. A novelty
consisted in special householdservice buildings including laundry,
shower rooms, tailor’s shops etc.
Green areas framed the streets and
filled in quite a little of internal
quarter spaces.
General tendencies are felt in the
architectural image of residences
and public buildings constructed
in those years. One of those was
a determined refusal from all the
past and looking for the new. A
trend called Constructivism became
largely common then; the trend
slogan was Economy, Benefit, and
B a k ı

ры соответствовал революционным
целям нового режима и порвал
все связи с прошлым. А поскольку
этот язык был в высшей степени
радикальным и новаторским, то он
в полной мере соответствовал этим
государственным требованиям.
Следует признать, что большинство (если не все) архитекторов
того времени разделяли идейные
установки советской власти.
Конструктивисты – братья
Леонид, Виктор и Александр
Веснины, Михаил Гинзбург,
И.Леонидов, Л.Лисицкий, Константин Мельников, В.Татлин,
Б.Иофан, А. Родченко, Л.Попова,
В.Степанова, братья В. и
Г.Стенберги – отрицали традиционный художественно-образный
подход к формообразованию.

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
“İsmailiyyə” xeyriyyə cəmiyyətinin binası,
İstiqlaliyyət prospekti (keçmiş Nikolayevsk
küçəsi), 10. Bina 1907-1913-cü illərdə memar
Yuzef Kasperoviç Ploşkonun layihəsi
üzrə tikilmişdir
The Building of the charitable society
“Ismailia”, Istiglaliyat Ave. (former
Nikolayevskaya St.), 10. The building is
constructed 1907-1913 years according to the
project of architect Yuzef Kasperovich Ploshko
Здание благотворительного общества
«Исмаиллия», пр.Истиглалийат (бывш.
Николаевская ул.), 10. Здание построено
в 1907-1913 годах по проекту архитектора
Юзефа Касперовича Плошко

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

051

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Yevgeni Yakovleviç
Skibinski (1858-1928)
Yevgheniy Yakovlevich
Skibinski (1858-1928)
Евгений Яковлевич
Скибинский (1858-1928)

Yevgeni Yakovleviç Skibinski 1858-ci ildə Şamaxıda kollej müşaviri (polkovnik) Yakov Konstantinoviç Skibinskinin ailəsində anadan olmuşdur. Onun valideynləri 1859-cu ikdə Şamaxıda baş
verən dağıdıcı zəlzələdən sonra Bakıya köçmüşlər və memarın atası qubernatorun dəftərxanasında
xüsusi tapşırıqlar üzrə baş məmur vəzifəsində çalışırdı. Skibinski 1886-cı ildə Peterburq Rəssamlıq
akademiyasını bitirdi və Bakı şəhər upravasının texniki kimi işləməyə başladı. 1896-cı ildən o Bakı
Texniki məktəbində müəllim kimi fəaliyyət göstərdi. Yevgeni Skibinski əsasən məmurlar, tacirlər
və varlı ustalar üçün nəzərdə tutulmuş bir-üç mərtəbəli yaşayış evlərinin tikintisi ilə məşğul olurdu. 1900-cü iləcən o 250-dən artıq layhə yaratmışdı. O, həmin dövrün digər məmurları kimi Bakı və
Abşeronun qədim memarlığının yerli ənənələrindən istifadə edərək, Şərq memarlığı motivlərindən
yararlanırdı. Yevgeni Skibinski 1899-cu ildə Persidski (indiki Murtuza Muxtarov) küçəsi 24-də Ağabala Quliyevin mülkünün layihəsini hazırlayaraq öz istedadını göstərmişdir. Hal-hazırda həmin binada Azərbaycan Memarlar İttifaqı yerləşır. Bina bilavasitə Şirvanşahlar sarayı memarlığının təsiri
altında yaradılmışdır. Binanın həcmi kompozisiyası bütövdür və böyük plastikliyi ilə seçilir. Ağabala Quliyevin evinin memarlığı Şərq üslubunda olan digər tikililərin fonunda fərqlənir, Bakının
və Azərbaycanın memarlığında şərəfli yer tutur. 1883-cü ildə memar Yevgeni Skibinski həm də memarlıq cəhətdən çox maraqlı olan, Şərq saraylarını xatırladan Bakı dəmiryol vağzalının layhəsinin
yaradılmasında iştirak etmişdir. XX əsrin axırlarında Bakıya gənc memarların gəlməsi artıq qocalmış Skibinskini şəhər xidmətini tərk etməyə və Bakı orta mexaniki-inşaat texniki məktəbində
müəllim vəzifəsinə keçməyə məcbur etdi. Yevgeni Skibinski 1928-ci ildə vəfat etmişdir.

Q

052

Ağabala Quliyevin yaşayış
evi, Murtuza Muxtarov küçəsi
(keçmiş Persidskaya küçəsi), 24.
Bina 1899-cu ildə memar Yevgeni
Yakovleviç Skibinskinin layihəsi
üzrə tikilmişdir. Hazırda binada
Azərbaycan Respublikasının
Memarlar İttifaqı yerləşir
The House Aga Bala Guliyeva,
Murtuza Mukhtarov St. (former
Persidskaya St.), 24. The building
is constructed in 1899 according to
the project of architect Yevgheniy
Yakovlevich Skibinski. Currently
Union of Architects of the Republic
of Azerbaijan
Жилой дом Ага Балы Гулиева,
ул.Муртуза Мухтарова (бывш.
Персидская ул.), 24. Здание
построено в 1899 году по проекту
архитектора Евгения Яковлевича
Скибинского. В настоящее время
в здании располагается Союз
архитекторов Азербайджана

Yevgheniy Yakovlevich Skibinski was born in 1858 to the family of Colonel Yakov
Konstantinovich Skibinski in Shamakhi, Azerbaijan. After 1859’s devastating earthquake in the city,
the family moved to Baku for the father to be promoted as the Senior Officer on Special Missions
at the Governor’s Chancellory. In 1886, Skibinski graduated from the Saint Petersburg Academy
of Arts and occupied the position of a Technician at the Baku Mayor’s Office. In 1896, he switched
to teaching at the Baku Technical School. Mostly, Yevgheniy Skibinski was into one-to-three-floor
residential designs for officers, merchants and rich artisans. By 1900, he had developed more
than 250 designs. As other architects of the time, Yevgheniy Skibinski used oriental architectural
motifs he adopted from ancient construction traditions in Baku and Absheron. It was a mansion
for Aga-Bala Kuliyev at 24, Persidskaya Street (now Mukhtarov Street) that Yevgheniy Skibinski
demonstrated his talent designing. Currently, the building houses the Azerbaijan Union of
Architects. The building was created under direct architectural influence from the Shirvan Shahs’
Palace: its spatial composition is integral and remarkable for its great plasticity. The house design
is different from other oriental structures and occupies an honourable place in the architecture of
Baku and Azerbaijan. Yevgheniy Skibinski died in 1928.

Q
Евгений Яковлевич Скибинский родился в Шемахе в семье коллежского советника
(полковника) Якова Константиновича Скибинского в 1858 году. Его родители поселились
в Баку после разрушительного землетрясения города в 1859 году, и отец архитектора служил в канцелярии губернатора старшим чиновником по особым поручениям. В 1886 году
Скибинский окончил Петербургскую академию художеств и работал техником Бакинской
городской управы. В 1896 году он перешел на преподавательскую работу в Бакинское техническое училище. В основном Евгений Скибинский занимался жилищным строительством, от одноэтажных домов до трехэтажных, предназначенных для чиновников, купцов,
богатых мастеров. До 1900 года он создал более 250 проектов. Свой талант Евгений Скибинский проявил, проектируя особняк Ага-Балы Кулиева в 1899 году на ул. Персидской 24
(ныне ул.Мухтарова). В настоящее время в здании располагается Союз архитекторов Азербайджана. Здание создано под непосредственным влиянием архитектуры дворца Ширваншахов, его объемная композиция сделана цельно и отличается большой пластичностью.
Архитектура дома Ага-Балы Кулиева отличается на фоне других построек в восточном стиле и занимает почетное место в истории архитектуры Баку и Азербайджана. Умер Евгений
Скибинский в 1928 году.
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75
illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr
ol u n u r

053

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Ağabala Quliyevin yaşayış evi, Murtuza
Muxtarov küçəsi (keçmiş Persidskaya
küçəsi), 24. Bina 1899-cu ildə memar Yevgeni
Yakovleviç Skibinskinin layihəsi üzrə
tikilmişdir. Hazırda binada Azərbaycan
Respublikasının Memarlar İttifaqı yerləşir
The House Aga Bala Guliyeva, Murtuza
Mukhtarov St. (former Persidskaya St.), 24.
The building is constructed in 1899 according
to the project of architect Yevgheniy
Yakovlevich Skibinski. Currently Union of
Architects of the Republic of Azerbaijan
Жилой дом Ага Балы Гулиева, ул.Муртуза
Мухтарова (бывш. Персидская ул.), 24.
Здание построено в 1899 году по проек­ту
архитектора Евгения Яковлевича Ски­
бин­­­ского. В настоящее время в здании
располагается Союз архитекторов
Азербайджана

Konstruktivistlər – Leonid, Viktor və
Aleksandr Vesnin qardaşları, Mixail
Ginzburq, İ.Leonidov, L.Lisitski,
Konstantin Melnikov, V.Tatlin,
B.İofan, A.Rodçenko, L.Popova,
V.Stepanova, V. və Q.Stenberq qardaşları forma təşkilinə ənənəvi bədii
obrazlı yanaşmanı inkar edirdilər.
Məsələn, Aleksandr Vesnin iddia
edirdi ki, “müasir rəssamların yaratdığı əsərlər təsvirilikdən uzaq təmiz
konstruksiyalar olmalıdır”.
Konstruktivizm klassik mənada çar
Rusiyasında Oktyabr çevrilişindən
sonra meydana gələn sovet hadisəsi
sayılır.O yeni, avanqard, proletar
incəsənətinin cərəyanlarından biridir.
Bakıda konstruktivizmə maraq onun yerli növünə “Bakı
konstruktivizmi”nin yaradılmasına
gətirib çıxardı. Kütləvi tikintidə
dəmir-betonun tətbiqi imkanları
çox məhdud idi - o zaman metal və
sement çox az tapılan materiallar idi
və ona görə də dəmir-betonla yox,
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

Beauty. Constructivism was based
on form laconicism and great
technical and aesthetic capacities of
ferroconcrete. It was revolutionary
avant-garde nihilism and the
romantics of utopian ideals “in
total life construction” that laid the
ground for this, actually primitive,
trend.
There was a close connection
between the constructivist credo
and early soviet official ideology,
the ideology of socialism. Building a
new nation demanded that the style
of the arts and architecture meet
the revolutionary goals of the new
regime and tear all ties to the past.
As this style was extremely radical
and innovating, it fully matched
those government requirements.
One should admit most, if not all,
the architects of the time shared the
new soviet ideology.
Constructivists, Leonid, Victor and
Alexander Vesnin brothers, Michael
1 9 3 7 - 2 0 1 2

Алек­сандр Веснин, к примеру,
­утверждал, что «вещи, создаваемые современными художниками, должны быть чистыми
конструкциями без балласта изобразительности».
Классически конструктивизм принято считать советским явлением,
возникшим после Октябрьского
переворота в царской России в
качестве одного из направлений
нового, авангардного, пролетарского искусства.
Увлечение конструктивизмом в
Баку привело к созданию его местной разновидности - «бакинского
конструктивизма». Возможности
применения железобетона в массовом строительстве были крайне
ограничены - металл и цемент в
то время являлись остродефицитными материалами и поэтому
строили не из железобетона, а
«под железобетон». Почти все здания, построенные в Баку в период

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

055

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

056

Kazimir Brunoviç
Skureviç (1866-1950)
Kazimir Brunovich Skurevich
(1866-1950)
Казимир Брунович Скуревич
(1866-1950)

Kazimir Brunoviç Skureviç 1894-cü ildə Peterburq mülki mühəndislər institutunu bitirmişdir.
O, Bakıya memar İosif Qoslavskinin dəvəti ilə şəhər upravasında sahə memarı vəzifəsində işləməyə
gəlmişdir. Fəal və işgüzar olan Skureviç özəl fəaliyyətə xeyli vaxt ayırmış, həm yaşayış evlərini,
həm də ictimai tikililəri layihələndirmişdir. Kazimir Skureviçin diqqətini dərhal detalların baxımlı
cizgiləri və daşyonma sənətindən məharətlə istifadə olunan yerli memarlıq ənənələri cəlb etmişdi.
O, yerli memarlığın mahiyyətinə varmağa, öz layihələrində istifadə edə biləcəyi əsas prinsipləri
mənimsəməyə çalışırdı. Memar Bakının İçərişəhər qalasının ərazisində, memarlıq abidələrinin və
məşhur Şirvanşahlar kompleksinin əhatəsində ümumi tarixi fona uğurla uyğun gələn bir sıra yaşayış evləri yaratmağa müvəffəq olmuşdur. Skureviçin ən məşhur tikililəri Dövlət Bankının (18971899) Krasnovodsk və Merkuryevsk küçələrinin (indiki S.Vurğun küçəsi və Azərbaycan prospekti)
tinindəki binası, Persidsk (indiki M.Muxtarov, 13) küçəsindəki Rotşildin kontoru (1897-1899), Şamaxinkada uğaq yetimxanası (1897-1899), Tağıyev pasajıdır (1896). Skureviç eyni zamanda poçt
binasının, Nobel qardaşları Aksioner yoldaşlığının idarə binasının (1900-1903), ticarət cərgələri
ansamblının, müsəlman və uşaq gimnaziyası və xəstəxanaları binalarının layihəsini vermişdir.
Tədqiqatçıların fikrincə, Kazimir Skureviçin ən böyük uğuru o zaman “yaşıl memarlığa” novator
yanaşma ilə yerinə yetirilmiş Dənizkənarı bulvarın (1902) layihəsi idi. Qoslavskinin ölümündən
sonra Skureviç şəhər memarı vəzifəsini tuturdu və Bakı şəhər Dumasının – öz böyük sələfinin son
layihəsinin – daxili bəzəyinin vurulmasına rəhbərlik edirdi. O, müəllif fikrini həyata keçirmək və
layihənin təhrif edilməsinə yol verməmək üçün bütün imkanlarından istifadə edirdi. Kazimir Skureviç Bakıda 12 il işlədi və bu müddət ərzində ictimai və özəl xarakterli xeyli bina inşa etdi. Sonra
o, şəhər memarı vəzifəsindən istefa verdi, öz vətəninə, Varşavaya getdi. Kazimir Skureviç Polşada
40 ildən artıq çalışdı – Varşava Kral qəsrinin, eyni zamanda Krakov sarayının bərpasına rəhbərlik
etdi, Suleyuvkada marşal Pilsudski üçün malikanənin layihəsini verdi. Amma, şübhəsiz ki, Kazimir Skureviçin ən məşhur tikilisi Polşa Seyminin binasıdır.

Q
Kazimir Brunovich Skurevich graduated from the Saint Petersburg Institute of Civil Engineers in
1894. It was in 1895 that he came to Baku, invited by an architect Josef Goslavski for the position of
a district architect in the Baku Mayor’s office. Energetic and active, Skurevich contributed a lot as a
private architect designing both residences and public structures. Kazimir Skurevich was interested in
local architectural traditions, which immediately attracted his attention with rich details and virtuoso
stone work. He tried to conceive the essence of local architecture and adopt its basic principles he
could use in his own designs. In the Icheri Sheher (the Baku Fort), the architect managed to create
a number of houses successfully fit into the entire historical background including the prominent
complex of the Shirvan Shahs’ Palace and other architectural sites. The National Bank (1897-1899) on
the intersection of Krasnovodskaya (now S.Vurgun) and Merkuryevskaya (now Avenue Azerbaijan)
Streets, Rothschild’s Office in Persidskaya Street (now Mukhtarov, 13), Orphanage in Shamakhinka
(1897-1899) and Taghiyev’s Passage (1896) are considered the best known buildings by Skurevich.
Skurevich also designed a post office, the Nobel Brothers’ Joint-Stock Company Office (1900-1903),
a mall ensemble, a Gymnasium for boys and two hospitals, a Muslim one and one for children.
As researchers think, the Seaside Boulevard design (1902), which demonstrated a then innovative
approach to green architecture, is the greatest achievement by Kazimir Skurevich. After Josef
Goslavski’s death, Kazimir Skurevich occupied the position of the City Architect and managed the
interior design for his great predecessor’s last project, the Baku City Parliament. He made all necessary
efforts to follow the author’s concept and to prevent from distorting the design. Kazimir Skurevich
worked in Baku during 12 years and built quite a few structures in Baku, both public and private.
Then, he left the position of the City Architect and went back home, to Warsaw. In Poland, Skurevich
would work more than 40 years: he managed the restoration of the Warsaw Royal Castle and Krakow
Wawel and designed Marshal Pilsudsky’s estate in Suleyuvka. However, Kazimir Skurevich’s best
known implemented design is the Polish Sejm.

Q
Казимир Брунович Скуревич окончил Петербургский Институт Гражданских Инженеров
в 1894 году. В Баку он прибыл в 1895 году по приглашению архитектора Иосифа Гославского
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

75

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

на должность участкового архитектора в городской управе. Энергичный и деятельный, Скуревич отдавал много времени и частной практике, проектируя одновременно и жилые, и
общественные сооружения. Казимир Скуревич увлекался традициями местной архитектуры,
которая сразу же привлекла его внимание сочной прорисовкой деталей и виртуозной обработкой из камня. Он пытался проникнуть в сущность местного зодчества, усвоить основные
принципы, которые можно было бы использовать в своих проектах. На территории Бакинской крепости «Ичери-Шэхэр», в окружении памятников архитектуры и выдающегося комплекса дворца Ширваншахов зодчему удалось создать ряд жилых домов, удачно вписанных
в общий исторический фон. Самыми известными постройками Скуревича считаются здание Государственного Банка (1897-1899) на углу улиц Красноводской и Меркурьевской (ныне
ул.С.Вургуна и пр.Азербайджана), контора Ротшильда (1897-1899) по улице Персидской (ныне
ул.Мухтарова,13), детский приют на Шемахинке (1897-1899), Пассаж Тагиева (1896 год). Скуревич также спроектировал почтовое здание, дом управления Акционерного товарищества бр.
Нобель (1900-1903), ансамбль торговых рядов, мужскую гимназию и больницы – мусульманскую и детскую. По мнению исследователей, самым великим достижением Казимира Скуревича был проект Набережного бульвара (1902 год), с новаторским тогда подходом к «зеленой
архитектуре». После смерти Иосифа Гославского Казимир Скуревич занимал пост городского
архитектора и руководил внутренней отделкой здания Бакинской городской Думы – последнего проекта своего великого предшественника. Он приложил все усилия, чтобы придерживаться авторского замысла и не допустить искажений проекта. Казимир Скуревич проработал в
Баку 12 лет и построил за это время немало сооружений общественного и частного характера.
Затем он оставил пост городского архитектора и уехал на родину, в Варшаву. В Польше Казимир Скуревич проработал еще более сорока лет – он руководил реставрацией варшавского
Королевского замка, а также краковского Вавеля, спроектировал усадьбу для маршала Пилсудского в Сулеювке. Но, несомненно, самым известным сооружением Казимира Скуревича
является здание польского Сейма.

Dövlət Bankının binası, Zərifə
Əliyeva küçəsi (keçmiş Merkuryevsk
küçəsi), 27. Bina 1897-1899-cu illərdə
memar Kazimir Brunoviç Skureviçin
layihəsi üzrə tikilmişdir.
The Building of the State bank,
Aliyeva’s Zarifa St. (former
Merkuryevskaya St.), 27. The building
is constructed in 1897-1899 according
to the project of architect Kazimir
Brunovich Skurevich
Здание Государственного банка,
ул.Зарифы Алиевой (бывш.
Меркурьевская ул.), 27. Здание
построено в 1897-1899 годах по
проекту архитектора Казимира
Бруновича Скуревича

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

057

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Rotşildin kontorunun binası
(indiki Azərbaycan Respublikası Baş
Prokurorluğunun binası), Murtuza Muxtarov
küçəsi (keçmiş Persidskaya küçəsi), 13.
Bina 1899-cu ildə memar Kazimir Brunoviç
Skureviçin layihəsi üzrə tikilmişdir
The Building of office of Rothschild
(nowadays a building of the Prosecutor
General’s Office of the Azerbaijani Republic),
Murtuza Mukhtarov St. (former Persidskaya
St.), 13. The building is constructed in 1899
according to the project of architect
Kazimir Brunovich Skurevich
Здание конторы Ротшильда (ныне здание
Генеральной прокуратуры Азербайджанской
Республики), ул. Муртуза Мухтарова
(бывш. Персидская ул.), 13. Здание построено
в 1899 году по проекту архитектора
Казимира Бруновича Скуревича

“dəmir-betona oxşar” materialla
tikirdilər. Konstruktivizm dövrü
olan 20-ci illərin sonu - 30-cu illərin
əvvəllərində Bakıda inşa edilən
binaların demək olar ki, hamısı yerli
“guşə” daşından tikilirdi, sonra isə
betona bənzər suvaqlanırdı.
O dövrün ən səciyyəvi ictimai binaları arasında elektrik dəmir yolunun
binalar kompleksini, mədəniyyət
saraylarını, Nəşriyyat sarayını,
“İnturist” mehmanxanasının, fizioterapiya xəstəxanasının, “Dinamo”
idman cəmiyyətinin, Dövlət bankının, fabrik-mətbəxin binalarını və
bəzi başqa tikililəri qeyd etmək olar.
O illər yaşıllaşdırma sahəsində də
böyük işlər görülürdü. Həm şəhərin
tarixi hissəsində, həm də onun yeni
rayonlarında bağlar, bağçalar və
parklar salınırdı. Minlərlə bakılılar iməciliklərdə iştirak edirdilər.
Şəhəri əkiləcək material ilə təmin
etmək üçün 1923-cü ildə Bakıda ilk
dəfə şitillik salındı. O, illər boyu
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

Ginsburg, I.Leonidov, L.Lisitsky,
Constantine Melnikov, V.Tatlin,
B.Iofan, A.Rodchenko, L.Popova,
V.Stepanova, V. and G. Sternberg
Brothers etc rejected the traditional
stylistic approach to architecture.
For instance, Alexander Vesnin
stated “Items, created by
contemporary artist, must be pure
constructions without a ballast of
depicting.”
Classical constructivism is usually
considered a soviet phenomenon
emerging after the October
revolution in the Tsar Russia as one
of he trends in the new avant-garde
proletarian arts.
The constructivist fashion in Baku
created its local, Baku variant.
Opportunities to use ferroconcrete
in common construction were
extremely limited due to the
shortage of metal and cement;
therefore, they built not from
ferroconcrete, but to copy it. Almost
1 9 3 7 - 2 0 1 2

коструктивизма в конце 20-х и
начале 30-х годов, выполнялись из
местного камня «гюша» с последующим оштукатуриванием под
фактуру бетона.
Среди наиболее характерных
общественных зданий того времени следует отметить комплекс
зданий электрической железной
дороги, Дворцы культуры, Дворец
печати, гостиницу «Интурист»,
здания физиотерапевтической
больницы, спортивного общества
«Динамо», Госбанка, фабрики-кухни и некоторые другие.
Большие работы проводились
в те годы по озеленению. Сады,
скверы и парки закладывались как
в исторической части города, так
и в его новых районах, при обязательном участии в многочисленных субботниках тысяч и тысяч
бакинцев. Для обеспечения города
посадочным материалом, в 1923
году в Баку впервые был заложен

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

059

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

060

İohann Vilhelmoviç Edel
(1863-1932)
Johann Wilhelm Edel
(1863-1932)
Иоанн Вильгельмович Эдель
(1863-1932)

İohann Vilhelmoviç Edel 1863-cü ildə zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. O, pravoslav
kilsəsində xaç suyuna çəkiləndən sonra İohann Vasilyeviç adını almışdır. Gələcək memar Bakıya
80-ci illərin əvvəllərində təsadüfən gəlmişdir. Həmin vaxtda şəhərdə artıq onun alman -kolonist
qohumlarından çoxları yaşayır və işləyirdi. Belə ki, 1861-ci ildə onun əmisi Henrix Henrixoviç
Edel Bakı Ali məktəbinin müəllimi vəzifəsinə dəvət olunmuşdu. İohann Edel Moskva Bədaye
cəmiyyətinin rəngkarlıq, heykəltəraşlıq və memarlıq məktəbini bitirdi. 1888-ci ildən o, madam
Sofiya Valdenin xüsusi məktəbi olan Bakı Mariya qadın gimnaziyasında müəllimlik etməyə
başladı. 1890-cı ildə memarın layihəsi üzrə Musa Nağıyevin Birja (indiki Üzeyir Hacıbəyli)
küçəsindəki iki binasının inşasına başlanmışdır. Binaların birində Bakı İctimai yığıncağının
Qış klubu yerləşmişdir. Bina italyan üslubunda çox orijinal memarlığa malik idi və şəhərdə o
dövrün ən yaxşı binalarından biri hesab ollunurdu. İohann Edelin layihəsı üzrə eyni zamanda
“S.M.Çibayev və K” zavodunun nəzdində zərif görünüşə malik Spassk-Preobrajenski kilsəsi tikilmişdir. Kilsənin binasının üzərindəki qübbə sanki bütün Ağ şəhərə hakim idi. İnqilabdan sonra Şibayevin zavodu neftayırma zavoduna çevrilmişdi. 1929-cu ildə kilsə bağlandı, sonra isə uçuruldu. 1891-ci ildə İ.Edelə Qız qalasının arxasındakı daşdan müqəddəs Apostol Varfolomey zəng
qülləsinin tikintisi sifariş edilmişdi. Həmin qüllə inşa edildi və 1892-ci il sentyabrın 14-də ibadət
üçün açıldı. Zəng qülləsi rus üslubunda kiçik kilsə idi, qübbəsində ikitərəfli xaç qurulmuşdu.
1892-ci ildə memarın layihəsi üzrə Böyük Dəniz küçəsində (indiki Bülbül prospektindəki 1 saylı
poliklinika) Bakı Quberniya xəzinədarlığının binası tikilib istifadəyə verilmişdi. 1892-ci ilin sentyabrında Şibayevin Balaxanıdakı mədənində Edelin layihəsi üzrə ağacdan dağ-mədən sənətinin
himayədarı sayılan müqəddəs Misirli Makariy kilsəsi tikildi və istifadəyə verildi. Sonralar kilsə
yanğın zamanı yanmışdır. 1904-cü ildə Sabunçuda Bizans üslubunda daşdan müqəddəs Makariy kilsəsi inşa edildi. Kilsə 1930-cu ildə dağıdıldı. 1904-cü ildə Qoslavskinin ölümündən sonra
İohann Edel Rusiya İmperator Texniki cəmiyyəti Bakı bölməsi binasının tikilişini davam etdirdi.
1907-ci ildə memar Bakı şəhər Dumasına namizədliyini verdi, amma lazımi qədər səs toplaya
bilmədi. Bundan sonra o əsasən pedaqoji fəaliyyətlə məşğul oldu. Oktyabr çevrilişindən və SSRİ
yaradılandan sonra İohann Edel Bakı Sovetində çalışmışdır. Memar İohann Edel 1932-ci il fevralın 14-də vəfat etmişdir.

Q
Johann Wilhelm Edel was born in 1863 to the family of a noble by birth. Baptised as a Russian
Orthodox, he received “Vasilyevich” as his middle name. It wasn’t occasional that the future
architect came to Baku in the early 1880s. By that time, many of his relatives from German colonists
had already been living and working in Baku. For example, his uncle Heinrich Heinrichovich Edel
was invited to teach at the Baku Higher School in 1861. Johann Edel graduated from the School
of Painting, Sculpture and Architecture at the Moscow Artistic Society. From 1888, Johann Edel
taught drawing at Baku Mariinskaya Gymnasium for Women and Ms. Sophia Walde’s private
school. In 1890, the construction of Musa Naghiyev’s two buildings started under the architect’s
design in Birjevaya Street (now Uzeyir Hajibayov), one to house the Winter Club of the Baku
Public Assembly. The latter one was notable for its architecture following the Italian style yet very
original and was undoubtedly considered the best building in the city of the time. By Johan Edel’s
design, a very elegant Saviour’s Transfiguration Church at S.M.Shibayev&Co Plant was also
built. The church dome seemed crowning the White City (a part of Baku). After the Communist
Revolution, Shibayev’s Plant became Gara Garayev Oil Refinery. The church was closed in 1929
and demolished later. In 1891, J. Edel was assigned the stone construction of the Saint Apostle
Bartholomew Chapel behind the Maiden’s Tower. The chapel was completed and sanctified on
14 September, 1892. It was a small Russian-style church with a mirrored cross on the top. In 1892,
the Baku Province Chancellory at 8 Bolshaya Morskaya Street (now Polyclinic #1 in Avenue BulBul) was built by the architect’s design and sanctified. In September 1892, a wooden church to
commemorate the Saint Reverend Macarius of Egypt, considered the Patron of Mining, was built
and sanctified under Edel’s design. Later, he church would burn down. In 1904, a Byzantine-style
stone Saint Macarius Church was built in Sabunchu, Baku, to be demolished in 1930. After the
architect Goslavski’s death, Johann Edel continued the construction of the Baku Department of
the Emperor’s Russian Technical Society in 1904. In 1907, the architect ran an election campaign
for Baku Parliament Member, but didn’t manage to receive enough votes. Mostly, he was into
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

teaching then. After the Communist Revolution and the USSR’s establishment, Johann Edel
worked as an architect at the Baku Mayor’s Office. He died on 14 February, 1932.

Q
Иоанн Вильгельмович Эдель родился в 1863 году в семье потомственного дворянина.
После крещения в православной церкви он получил имя Иоанн Васильевич. В Баку будущий архитектор появился в начале восьмидесятых неслучайно. К тому времени в городе уже жили и работали многие из его родственников, немцев- колонистов. Так, в 1861
году на службу в Бакинское высшее училище на должность учителя был вызван его дядя
Генрих Генрихович Эдель. Иоанн Эдель окончил Училище живописи, ваяния и зодчества
Московского художественного общества. С 1888 года Иоанн Эдель преподает рисование в
Бакинской Мариинской женской гимназии и в частном заведении мадам Софии Вальде.
В 1890 году по проекту архитектора было начато строительство двух домов Мусы Нагиева на Биржевой улице (ныне ул.Узеира Гаджибекова), в одном из которых разместился
Зимний клуб Бакинского Общественного собрания. Здание имело весьма оригинальную
архитектуру, выдержанную в итальянском стиле и, безусловно, считалось лучшим зданием
в городе на то время. По его проекту Иоанна Эделя была также построена и очень изящная Спассо-Преображенская Церковь при заводе «С.М. Шибаев и К». Купол колокольни,
венчающий ее здание, как бы господствовал над всем Белым городом. После революции
завод Шибаева был преобразован в нефтеперерабатывающий завод им. Кара Караева.
Церковь была закрыта в 1929 году и в дальнейшем снесена. В 1891 году И. Эделю была
поручена постройка каменной часовни Св. Апостола Варфоломея за Девичьей Башней,
которая была построена и освящена 14 сентября 1892 года. Часовня представляла собой
маленькую церковь в русском стиле, на куполе которой был водружен зеркальный крест. В
1892 году по проекту архитектора было построено и освящено здание Бакинского Губернского Казначейства, которое расположилось на ул.Большой Морской, 8 (поликлиника №1
на пр.Бюль-Бюля). В сентябре 1892 года на промысле Шибаева в Балаханах была построена
по проекту Эделя и освящена деревянная церковь Св. Преподобного Макария Египетского,
почитающегося покровителем горного искусства. Позже церковь сгорела при пожаре. В
1904 году в Сабунчах была построена каменная Балахано-Сабунчинская церковь Св. Макария в византийском стиле, которая была разрушена в 1930 году. В 1904 году, после смерти
архитектора И.В.Гославского, Иоанн Эдель продолжил строительство здания Бакинского
отделения Императорского Российского Технического общества. В 1907 году архитектор
баллотируется в Бакинскую городскую думу, но не набирает нужных голосов. В основном,
он занимается преподавательской деятельностью. После Октябрьского переворота в России и образования Страны Советов Иоанн Эдель работает архитектором в Баксовете. Умер
архитектор Иоанн Эдель 14 февраля 1932 года.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

061

062

Yusif Məmmədəliyev küçəsi (keçmiş
Poliseyski küçəsi), 20-də yaşayış binası.
Bina 1894-1896-cı illərdə memar İohann
Vilhelmoviç Edelin layihəsi üzrə tikilmişdir
The House, Yu.Mamedaliyev St. (former
Politseyskaya St.), 20. The building is
constructed in 1894-1896 according to the
project of the architect Johann Vilhelm Edel
Жилой дом, ул.Ю.Мамедалиева (бывш.
Полицейская ул.), 20. Здание построено
в 1894-1896 годах по проекту архитектора
Иоанн Вильгельмовича Эделя

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Mitrofanovun yaşayış evi, Səid Rüstəmov
küçəsi (keçmiş Orlovski küçəsi), 3. Bina 18981902-ci illərdə memar İohann Vilhelmoviç
Edelin layihəsi üzrə tikilmişdir
Mitrofanov’s House, Said Rustamov St.
(former Orlovskaya St.), 3. The building is
constructed in 1898-1902 according to the
project of the architect Johann Vilgelm Edel
Жилой дом Митрофанова, ул. Саида
Рустамова (бывш. Орловская ул.), 3.
Здание построено в 1898-1902 годах
по проекту архитектора Иоанн
Вильгельмовича Эделя

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

063

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Memar Adolf Eyxler 1869-cu ildə anadan olmuşdur. O, 1892-1911-ci illərdə Bakı şəhər upravasının sahə memarı işləmişdir. Bu dövrdə o, onlarla yaşayış evinin layhəsini vermiş və inşa
etmişdir. Memarın əsas layihələrindən biri Bakı Xilaskar İsa kilsəsinin (indiki 28 may küçəsindəki
lüteran kilsəsi) layihəsidir. Kilsənin layihəsi memar tərəfindən neoqotik üslubda yaradılmışdır. Memarın yaradıcılığının tədqiqatçıları qeyd edirlər ki, Adolf Eyxler Almaniyanın Marburq
şəhərindəki müqəddəs Yelizaveta kilsəsindən ilham almışdır. Kilsənin özülqoyma mərasimi
1896-cı il martın 21-də Bakı qubernatorunun və şəhər başçısının iştirakı ilə həyata keçirilmişdir.
Mərasimdə Emmanuel Nobel də iştirak edirdi. Kilsənin 1899-cu il martın 14-də baş verən açılış
mərasiminə min nəfərdən artıq insan yığışmışdı. 1900-cü il aprelin 23-də orada ilk orqan musiqisi
konserti oldu, konsertdə İohann Sebastyan Baxın əsərləri ifa olundu. Memar Adolf Eyxler 1911-ci
ildə vəfat etmişdir.

Q
Adolf Vasilyeviç Eyxler
(1869-1911)
Adolf Vasilyevich Eichler
(1869-1911)
Адольф Васильевич Эйхлер
(1869-1911)

An architect Adolf Vasilyevich Eichler was born in 1869. From 1892 through 1911, he worked
as a District Architect of the Baku Mayor’s Office. During this period, he designed and built
dozens of residences. One of the architect’s main projects is the Saviour Church in Baku (now
Lutheran Church in 28 May Street). The church had been designed in the style of Gothic Revival.
Researchers studying the architect’s projects think Adolf Eichler was inspired by the Saint
Elisabeth Church in Marburg, Germany. The foundation stone of the Saviour Church was laid in
a ceremony on 21 March, 1896, attended by the Governor, Baku Mayor, and Emmanuel Nobel.
More than one thousand people came for the sanctification ceremony on 14 March, 1899. On 23
April 1900, the first organ music concert in the church represented pieces by Johann Sebastian
Bach. The architect Adolf Eichler died in 1911.

Q
Архитектор Адольф Эйхлер родился в 1869 году. В период с 1892 года по 1911 годы он
работал участковым архитектором Бакинской городской управы. В этот период им спроектированы и построены десятки жилых зданий. Один из главных проектов архитектора
– проект Церкви Спасителя в Баку (ныне Лютеранская кирха на ул.28 Мая). Проект церкви
был создан архитектором в стиле неоготики. Исследователи творчества архитектора считают, что Адольфа Эйхлера вдохновила Церковь святой Елизаветы в Марбурге, Германия.
Церемония закладки церкви Спасителя состоялась 21 марта 1896 года в присутствии губернатора и городского головы Баку. На церемонии присутствовали Эммануэль Нобель.
Церемония освящения церкви Спасителя, состоявшаяся 14 марта 1899 года, собрала более
тысячи человек. 23 апреля 1900 года состоялся первый концерт органной музыки, на котором были исполнены произведения Иоганна Себастьяна Баха. Умер архитектор Адольф
Эйхлер в 1911 году.

064

Yevangel-Lüteran Xilaskar kilsəsi,
28 May küçəsi (keçmiş Telefonnı
küçəsi), 17. Bina 1896-1899-ci illərdə
memar Adolf Vasilyeviç Eyxlerin
layihəsi üzrə tikilmişdir
Evangelic and Lutheran Church of
the Savior, st. on May 28 (former
Telefonnaya St.), 17. The building is
constructed in 1896-1899 according
to the project of architect Adolf
Vasilyevich Eichler
Евангелическо-лютеранская
Церковь Спасителя, ул. 28 Мая
(бывш. Телефонная ул.), 17.
Здание построено в 1896-1899
годах по проекту архитектора
Адольфа Васильевича Эйхлера
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

066

Nikolay Georgiyeviç
Bayev (1878-1949)
Nicolay Gheorghiyevich Bayev
(1878-1949)
Николай Георгиевич Баев
(1878-1949)

Nikolay Georgiyeviç Bayev 1878-ci ildə Həştərxanda anadan olmuşdur. 1901-ci ildə Peterburq Mülki mühəndislər İnstitutunu bitirmişdir. 1911-1918-ci illərdə Bakı şəhər upravasının
baş mühəndisi işləmişdir. 1921-1925-ci illərdə Azərbaycan SSR Xalq Maarifi Komissarlığı Bakı
Tikinti İdarəsinin baş mühəndisi kimi çalışmışdır. 1929-1930-cu illərdə Bayev “Azselstroy”
trestinin baş mühəndisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1942-ci ildə Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvlüyünə daxil olmuşdur. Memar H.Q.Bayev Bakıda inşa edilmiş bir çox layihələrin
müəllifidir: Aleksandrovsk bulvarında elektrik yarımstansiyasının binası (indiki Neftçilər
prospektindəki “Üns” teatrı), Mayılov qardaşlarının teatrı (1910-1911-ci illər, İndiki Opera və
Balet Teatrı), Bakıdakı Sabunçu vağzalı (1926-cı il) və s.

Q

Dəmiryol vağzalının binası, Azadlıq
prospekti (keçmiş Stanislavski
küçəsi), 22. Bina 1926-cı ildə memar
Nikolay Georgiyeviç Bayevin
layihəsi üzrə tikilmişdir
The Building of the railway station,
Azadlyg Ave. (former Stanislavskaya
St.), 22. The building is constructed
in 1926 according to the project of
architect Nikolay Georgiyevich Bayev
Здание железнодорожного
вокзала, пр.Азадлыг (бывш.
Станиславская ул.), 22. Здание
построено в 1926 году по
проекту архитектора Николая
Георгиевича Баева

Born in Astrakhan, Russia. Graduated from the Saint Petersburg Institute of Civil Engineers.
Positions: 1911-1918, Engineer-in-Chief, the Baku Mayor’s Office; 1921-1925, Engineer-in-Chief,
Baku Construction, Ministry of Education, Azerbaijan Soviet Socialist Republic; 1929-1930,
Engineer-in-Chief, Azerbaijan Rural Construction. Professional membership: the Azerbaijan
Union of Architects, from 1942. Designs implemented: an electrical substation (now the Uns
Theatre) on Alexander Embankment (now Avenue Neftchilar), Mayilov Brothers’ Theatre
(1910-1911, now the Opera and Ballet Theatre), Sabunchu Train Station in Baku (1926), etc.

Q
Николай Григорьевич Баев родился в 1878 году в г.Астрахани. В 1901 году окончил
Петербургский институт гражданских инженеров. В 1911-1918 годах работал главным
инженером Бакинской городской управы. В 1921-1925 годах работал главным инженером Бакстроя Народного комиссариата просвещения Азербайджанской ССР. В 19291930 годах Н.Г.Баев работал главным инженером «Азсельстроя». В 1942 году вступил в
ряды Союза Архитекторов Азербайджана. Архитектор Н.Г.Баев автор многих проектов, построенных в Баку: электрической подстанции на Александровской набережной
(ныне театр «Uns» на пр.Нефтяников), театр бр.Маиловых (1910-1911 годы, ныне Театр
оперы и балета), Сабунчинский вокзал в Баку (1926 год) и др.

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Dəmiryol vağzalının binası, Azadlıq
prospekti (keçmiş Stanislavski küçəsi), 22.
Bina 1926-cı ildə memar Nikolay Georgiyeviç
Bayevin layihəsi üzrə tikilmişdir
The Building of the railway station, Azadlyg
Ave. (former Stanislavskaya St.), 22.
The building is constructed in 1926
according to the project of architect Nikolay
Georgiyevich Bayev
Здание железнодорожного вокзала,
пр.Азадлыг (бывш. Станиславская ул.), 22.
Здание построено в 1926 году по проекту
архитектора Николая Георгиевича Баева

genişlənərək, şəhərin yaşıllaşdırılmasında əhəmiyyətli rol oynadı.
O zaman qabaqcıl sovet
şəhərsalanları tərəfindən Bakı şəhəri
inkişafının baş planlarını işləyib
hazırlamaq sahəsində öz miqyasına görə böyük işlər aparılırdı. Belə
ki, 1924-cü ildən 1937-ci ilə qədər
şəhərin Baş planının üç variantı
işlənib hazırlandı.
30-cu illərin ortaları Bakı memarlığında ciddi dəyişikliklər dövrü
oldu. Azərbaycanın milli memarlıq
irsinin planlı və dərin öyrənilməsi
və istifadə olunması dövrü başladı.
Milli memarlığın uğurlu inkişafına
1936-cı ildə Azərbaycan Memarlar
İttifaqının yaradılması bir təkan
verdi. Bakıda Sovet hakimiyyətinin
qurulmasından sonrakı ilk illərdə
Azərbaycan sənaye institutu
nəzdində memarlıq-inşaat fakültəsi
təşkil olunmuşdu. 30-cu illərə qədər
bu fakültə artıq çoxlu memar və inşaatçı hazırlamışdı. Memarlıq-inşaat
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

all the buildings erected in Baku
in the era of Constructivism, from
late 1920s through early 1930s, were
made from local stone, gush, with
further plastering imitating concrete
texture.
Among the most specific public
buildings of the time, one
should mention the complex of
structures for the electric railway,
the Palaces of Culture, Palace of
Media, Hotel Intourist, complex of
physiotherapeutic hospital, Dinamo
Sport Society, National Bank,
cafeterias and some others.
A great job was done to develop
green areas. Gardens, garden
squares and parks were laid both
in the historical part of the city and
its new districts with thousands
of the residents participating in
“volunteer” manual work on
Saturdays. To provide the city with
flora to plant, the first nursery
garden was established in Baku in
1 9 3 7 - 2 0 1 2

питомник, который расширяясь
с годами, сыграл значительную
роль в озеленении города.
Значительными по своему масштабу явились проводимые в то
время ведущими советскими градостроителями работы по разработке генеральных планов развития города Баку. Так с 1924 по 1937
гг. было разработано три варианта
Генерального плана города.
Середина 30-х годов явилась
периодом серьезных изменений в
направленности бакинской архитектуры. Началось планомерное и
углубленное изучение и использование национального архитектурного наследия Азербайджана.
Успешному развитию национальной архитектуры способствовало создание в 1936 году Союза
архитекторов Азербайджана. В
Баку, еще в первые годы после
установления Советской власти,
был организован архитектурно-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

067

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Bakı şəhərinin inkişafının ilk Baş planı 1898-1900-cü illərdə mülki mühəndis Nikolay
Avqustoviç fon der Nonne tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. O, özünədək hazırlanmış bütün planları ətraflı öyrənərək özünün Baş planında ən yaxşı variantlardan istifadə etmişdir.
Əsasən Bakının genişləndirilməsinə xüsusi fikir verilmişdir. Bakının Dağlıq hissəsindəki
tikililər məhz fon der Nonnenin layihəsi üzrə tikilmişdir. Baş plan üç il ərzində hazırlanmış, 1900-cü ilə qədər tamamilə həyata keçirilmişdir. 1884-cü ildə Bakıda Texniki cəmiyyətin
nəzdində Birləşdirilmiş Sanitar komissiya yaradılmışdır və komissiyanın sədri quberniya
idarəsinin baş memarı N.A. fon der Nonne seçilmişdir. Mayın 31-də o, ilk dəfə olaraq, “Bakı
şəhərinin kanalizasiya vasitəsilə assenizasiyası” məruzəsini təqdim etmişdir.

Q

Nicolay
von der Nonne (1832-1908)

Baku’s first general layout was developed by a civil engineer Nicolay Avgustovich von
der Nonne in 1898-1900. Having studied all the projects earlier prepared, he used the best for
his own ones. Baku’s enlargement was focused on in those designs. It was von der Nonne’s
design the city’s uphill part was developed by. It took three years to design the general layout,
which would have been fully implemented by 1900. In 1884, a United Sanitary Commission
was established under the Technical Society in Baku. Then Engineer-in-Chief of the Province
Office, von der Nonne was elected Chairman of the Commission. On 31 May, he for the first
time presented a report, Disposing Sewage in Baku by Means of Sewerage.

Николай Августович
Фон дер Нонне (1832-1908)

Q

Nikolay Avqustoviç
Fon der Nonne
(1832-1908)

Первый Генеральный план развития города Баку был разработан в 1898-1900 годы
гражданским ин���������������������������������������������������������������
женером Николаем Августовичем Фон дер Нонне. Исследовав все работы, подготовленные до него, он использовал в своем генплане самое лучшее. Акцент
делался на расширении Баку. Именно по проекту фон дер Нонне велась застройка Нагорной части города. Генплан был подготовлен за три года, и полностью осуществлен к
1900 году. В 1884 году при Техническом обществе в Баку была создана Соединенная санитарная комиссия, председателем которой был избран главный инженер губернского
правления Н.А. фон дер Нонне. 31 мая он впервые представил доклад “Ассенизация г.
Баку посредством канализации”.

068

Deburun yaşayış evi, Niyazi küçəsi
(keçmiş Sadovaya küçəsi), 9.
Bina 1890-cı ildə memar Nikolay
Avqustoviç fon der Nonnenin
layihəsi üzrə tikilmişdir
Debur’s House, Niyazi St. (former
Sadovaya St.), 9. The building is
constructed in 1890 according to
the project of the architect Nikolay
Augustovich von der Nonne
Жилой дом Дебура, ул.Ниязи
(бывш. Садовая ул.), 9. Здание
построено в 1890 году по
проекту архитектора Николая
Августовича фон дер Нонне

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Seyid Mirbabayevin yaşayış evi
(hazırda binada Azərbaycan Respublikasının
Dövlət Neft Şirkəti yerləşir), Niyazi küçəsi
(keçmiş Sadovaya küçəsi), 1. Bina 1890-cı ildə
memar P.Şternin layihəsi üzrə tikilmişdir.
Seid Mirbabayev’s House (now in a building
the State oil company of the Azerbaijani
Republic settles down), Niyazi St.
(former Sadovaya St.), 1. The building is
constructed in 1890 according to the project
of the architect of P. Shtern
Жилой дом Сеида Мирбабаева
(в настоящее время в здании располагается
Государственная нефтяная компания
Азербайджанской Республики), ул.Ниязи
(бывш.Садовая ул.), 1. Здание построено в
1890 году по проекту архитектора П.Штерна

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

071

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

072

Aleksey Viktoroviç
Şusev (1873-1949)
Alexey Victorovich Shusev
(1873-1949)
Алексей Викторович Щусев
(1873-1949)

Aleksey Viktoroviç Şusev – görkəmli sovet memarı, SSRİ-nin əməkdar memarlıq akademiki, SSRİ EA-nın akademiki, dörd Stalin (Dövlət) mükafatı laureatıdır. Aleksey Viktoroviç
Şusev 1873-cü il oktyabrın 8-də Kişinyov şəhərində dini müəssisələr baxıcısının ailəsində
anadan olmuşdur. Şusev 1891-1897-ci illərdə Peterburq Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almışdır. Onun müəllimləri arasında akademik L.N.Benua və rəssam İ.E.Repin də vardı. Gənc
memar Akademiyanı bitirib Orta Asiyada və Səmərqənddəki arxeoloji ekspedisiyalara qoşulmuşdur. Səyahətin gedişində Şusev Əmir Teymurun qəbri və Bibixanım cümə məscidi
kimi qədim memarlıq tikililərinin tədqiqi ilə məşğul olmuşdur. 1888-1889-cu illər dövründə
Şusev Tunis, Avstriya, italiya, İngiltərə, Belçika və Fransada olmuşdur. Rusiyaya qayıtdıqdan
sonra o Sankt-Peterburqda məskunlaşmışdır. XX əsrin ilk onilliklərində Şusev özünü kilsə
memarlığının ustası kimi göstərmişdir. Bundan başqa Şusev bərpaçı və tarixçi-arxeoloq kimi
də işləmişdir. Amma Şusevin mülki işləri daha genişmiqyaslı idi. 1911-ci ildə o, memarlıq
akademiki oldu. Elə həmin ildə də onu Moskvadakı Kazan vağzalının tikintisinin baş memarı təyin etdilər. 1917-ci ilin oktyabr çevrilişi Şusevin karyerasına xələl gətirmədi, əksinə o
ən çox ehtiyac duyulan mütəxəssislərdən oldu. 1918-1925-ci illərdə o memar İ.V.Joltovski ilə
“Yeni Moskva” şəhərinin yenidənqurulması layihəsinin işlənib hazırlanması ilə məşğul oldu.
1922-ci ildə A.V.Şusev Moskva Memarlıq Cəmiyyətinin sədri seçildi və 1932-ci ilədək həmin
vəzifədə çalışdı. Şusevin SSRİ-nin bütün əhalisinə məlum olan ilk əsəri Leninin Mavzoleyi
oldu. İlk mavzoley ağacdan idi və onu Şusevin rəhbərliyi altında V.İ.Leninin dəfnin qədər
cəmi bir sutka ərzində inşa etdilər. Ağac tikilinin silueti eynilə bu cür – sonu pillələrlə bitən
kubvari formada idi. 1924-cü ilin yazında Aleksey Viktoroviç ikitribunalı daha geniş mavzoley tikdi, amma sonra məlum oldu ki, Leninin cəsədini burada uzun müddət saxlamaq olmaz,
ona görə də daha uzunmüddətli bina tikmək vəzifəsi qarşıya çıxdı. Memarlar arasında ən yaxşı layihə üçün müsabiqə elan edildi, həmin müsabiqədə də A.V.Şusev qalib gəldi. 1930-cu ilin
oktyabrında yeni mavzoley hazır idi. Bina dəmir-betondan tikilmişdi, üzü qranit plitələrlə,
içərisi isə mərmər və labradoritlə döşənmişdi. Bu tikili formasına görə konstruktivizmlə
qədim sərdabələrə xas olan elementlərin üzvi birləşməsindən yaradılmışdır. A.V.Şusev Bakıda ilk mehmanxanalardan olan, 1934-cü ildə inşa edilən “İnturist”in layihəsini vermişdi.
1988-ci ildə mehmanxana sürüşmədən sonra bərpa olunmuşdu. Bərpaçılar mehmanxananın
xarici görünüşünü və müəyyən memarlıq elementlərini saxlayıb binanı yeniləmiş, şəraitini
yaxşılaşdırmışdılar. Təəssüf ki, mehmanxana sonralar söküldü. A.V.Şusev 1949-cu il mayın
24-də vəfat etmişdir.

Q
Alexey Victorovich Shusev is a prominent soviet architect. His awards include USSR
Architect of Honours and four Stalin Prizes. He was member of the USSR Academy of
Architecture and Academy of Sciences. He was born on 8 October 1873 in Kishinev, now the
capital of Moldova, to the family of charities’ supervisor. From 1891 through 1897, Shusev
studied at the Saint Petersburg Academy of Arts. Academician L.N.Benois and the famous
artist Ilya Repin had been among his professors. After graduation, the young architect joined
an archeological expedition to Samarkand, now in Uzbekistan. During this trip, Shusev
researched such ancient sites as Tamerlan’s tomb and the Bibi Khanum Juma (Cathedral)
Mosque. From 1888 through 1899, Shusev visited Tunis, Austria, Italy, England, Belgium
and France. Back in Russia, he resided in Saint Petersburg. In the first decades of the 20th
century, Shusev proved a maestro of church architecture. He also worked as a restorer and
historian/archeologist. However, his secular designs were the largest. In 1911, he was elected
a member of the Academy of Architecture. In 1911, he was appointed Architect-in-Chief for
the construction of a new building for Kazanski Railway Station in Moscow. The revolution in
October of 1917 didn’t harm Shusev’s career; in contrast, he became one of the most demanded
architects. From 1918 through 1925, he designed a New Moscow reconstruction project
together with an architect I.V.Joltovsky. In 1922, Shusev became Chairman of the Moscow
Architecture Society to occupy the position trough 1932. It is Lenin’s Mausoleum that became
the nationally popular building by Shusev. The first mausoleum was wooden, constructed
under Shusev’s supervision during 24 hours by Lenin’s funeral. The silhouette was the same
as of the later versions: cubic and top-stepped. In 1924’s spring, Alexey Victorovich built a
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

more spacious mausoleum with two balconies, but it became clear later, that Lenin’s body could
be preserved for a very long period, and a longstanding structure had to be built. A contest among
architects for the best design was announced, and Shusev won it. In 1930, the new mausoleum
was ready. The building had been constructed from ferroconcrete, covered with granite plates
and decorated with marble and labradorite. The mausoleum shape displays a harmonious
combination of constructivism and elements typical for ancient tombs. A.V.Shusev designed one
of the very first Baku hotels, the Intourist, built in 1934. In 1988, the hotel was restored after a
landslide. The restorers preserved the appearance and all the crucial architectural elements of the
hotel, renovated it and improved the living conditions. Unfortunately, the hotel was demolished
later. Shusev died on 24 May, 1949.

Q
Алексей Викторович Щусев – выдающийся советский архитектор, заслуженный архитектор СССР, академик архитектуры, академик АН СССР, лауреат четырех Сталинских
премий. Алексей Викторович Щусев родился 08 октября 1873 года в Кишиневе, в семье
смотрителя богоугодных заведений. С 1891 по 1897 год Щусев учился в петербургской Академии Художеств. Среди его преподавателей были академик Л.Н. Бенуа и художник И.Е.
Репин. Окончив Академию, начинающий архитектор присоединился к археологической
экспедиции в Среднюю Азию, в Самарканд. В ходе путешествия Щусев занимался исследованием таких древних памятников архитектуры как гробница Тамерлана и соборная
мечеть Биби-Ханум. В период с 1888 по 1899 годы А.В.Щусев побывал в Тунисе, Австрии,
Италии, Англии, Бельгии и Франции. Возвратившись в Россию, А.В.Щусев поселился в
Санкт-Петербурге. В первые десятилетия ХХ-го века Щусев зарекомендовал себя в качестве
мастера церковной архитектуры. Кроме того, Щусев работал и как реставратор и историкархеолог. Но наиболее масштабными были гражданские постройки Щусева. В 1911 году
А.В.Щусев стал академиком архитектуры, а в 1911 году его назначили главным архитектором на строительство нового здания Казанского вокзала в Москве. Октябрьская революция
1917 года не причинила вреда карьере Щусева, наоборот, он стал одним из самых востребованных специалистов. В период с 1918 по 1925 годы вместе с архитектором И.В.Жолтовским
Щусев занимался разработкой проекта реконструкции города “Новая Москва”. В 1922 году
А.В.Щусев заступил на пост Председателя Московского архитектурного общества, на котором находился до 1932 года. Творением Щусева, которое известно всем жителям СССР
стал Мавзолей Ленина. Первый мавзолей был деревянным, его под руководством Щусева
построили буквально в течение суток ко дню похорон В.И. Ленина. Силуэт деревянного
строения был такой же – кубический со ступенчатым завершением. Весной 1924 году Алексей Викторович построил более просторный мавзолей с двумя трибунами, но затем выяснилось, что тело Ленина можно сохранить на очень длительный срок, и встала задача
строительства долговечного здания. Среди архитекторов был объявлен конкурс на лучший
проект, и выиграл его А.В.Щусев. В октябре 1930 года новый Мавзолей был готов. Здание
построено из железобетона, облицовано гранитными плитами, а отделка выполнена из
мрамора и лабрадорита. По форме это сооружение представляет собой органичное сочетание конструктивизма и элементов, характерных для древних усыпальниц. А.В.Щусев
спроектировал в Баку одну из самых первых гостиниц «Интурист», которая была построена в 1934 году. В 1988 году гостиница была восстановлена после оползня. Реставраторы, сохранив внешний вид и все определенные архитектурные элементы отеля, обновили здание
и улучшили условия проживания. К сожалению, позднее гостиница была снесена. Умер
архитектор А.В. Щусев 24 мая 1949 года.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

073

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

074

fakültəsinin ilk məzunları arasında
sonralar məşhur memarlar Sadıx
Dadaşov və Mikayıl Hüseynov da
var idi. Bu memarların işlərində
sovet dövrü Azərbaycan memarlığı
inkişafının bütün yolu tam əksini
tapmışdır.Onların birgə yaradıcılığının nəticəsi Bakını bəzəyən çoxlu
möhtəşəm tikililər idi.
75 illiyi bu il qeyd olunan
“Bakıdövlətlayihə” layihə institutu kollektivinin işlədiyi layihələr
əsasında milyon kvadrat metrlərlə
yaşayış sahəsi, uşaq məktəbəqədər
müəssisəsi, mədəniyyət, məişət,
səhiyyə, ticarət,idman obyektləri
tikilmiş və istismara verilmişdir.
Bu, institut mütəxəssislərinin işinin
yekunudur.
Bu uğura aparan yol uzun və çətin
olmuşdur. 1937-ci ildə institut yaranmağa imkan tapmamış İkinci dünya
müharıbəsi başladı və institutun onlarla əməkdaşı, memar və
layihəçiləri ya cəbhəyə getdi, ya
da müdafiə işlərinə cəlb olundu.
İnstitut ağır müharibə şəraitində
müdafiə tikililəri layihələşdirməyə
başladı.
Müharibədən sonrakı illərdə Sovet
İttifaqının xalq təsərrüfatı və iqtisadiyyatı yenidən qurulmağa
başlayarkən “Bakıdövlətlayihə”
institutunun yaradıcılıq diapazonu
nəinki son dərəcə genişləndi, həm
də daha böyük vüsət aldı.
1930-cu illərin sonu – 1950-ci
illər memarlıqda İosif Stalin dövrü idi. Müharibədən əvvəlki və
müharıbədən sonrakı ilk illərdə

Bakı şəhərindəki “İnturist”
mehmanxanasının binası.
1934-cü ildə memar Aleksey Viktoroviç
Şusevin layihəsi üzrə tikilmişdir
Baku, Inturist hotel. It is constructed in 1934
according to the project of architect Alexey
Viktorovich Shusev
г.Баку, гостиница «Интурист». Построена в
1934 году по проекту архитектора Алексея
Викторовича Щусева
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

75

illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr

ol u n u r

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

076

Lev Aleksandpoviç İlyin
(13.6.1880-11.12.1942)
Lev Alexandrovich Ilyin
(13.6.1880-11.12.1942)
Лев Александрович Ильин
(13.6.1880-11.12.1942)

Sovet memarı, Peterburq Memarlar cəmiyyətinin üzvü, SSRİ Memarlar Akademiyasının
müxbir üzvü Lev Aleksandroviç İlyin Rusiyanın Tambov quberniyasında həvəskar rəssam
ailəsində anadan olmuşdur. O, 1897-ci ildə Peterburq Aleksandır kadet korpusuna daxil
olmuşdur. 1897-ci ildə Peterburq mülki mühəndislər institutuna daxil olmuş, eyni zamanda
Tambovda şəhər memarının köməkçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1902-ci ildə təhsilini başa
vurmuş, Peterburq Bədaye Akademiyasında L.N.Benuanın emalatxanasında məşğul olmuşdur.
L,A.İlyin yaradıcılıq həyatının ilk illərində memarlığ müsabiqələrində fəal iştirak etmiş, teztez mükafatlar almış, Peterburqda çoxlu binalar tikmişdir. 1910-cu illərdə onun ən əhəmiyyətli
tikililəri arasında – Böyük Pyotr adına iri xəstəxana kompleksi, memarlıq hissəsini yerinə
yetirdiyi bir sıra körpülər vardır. 1918-ci ildə İlyin Peterburq şəhəri Muzeyinin yaradılmasında
iştirak etmiş, 1935-ci ilədək muzeyin fasiləsiz direktoru olmuşdur. 1925-1937-ci illərdə L.A.İlyin
faktiki olaraq Leninqrad şəhərinin baç memarı (bu vəzifə formal olaraq 1938-ci ildə yaradıldı)
idi. O, 1932-1935-ci illərdə şəhərin ilk sovet baş planının işlənib hazırlanmasına, 1935-1937-ci
illərdə isə planın həyata keçirilməsinə rəhbərlik etmişdir. Şəhərsalama işində böyük mütəxəssis
olan L.A.İlyin SSRi-nin bir neçə şəhərinin, o cümlədən 1930-1936-cı illərdə baş memarı ilduğu
Bakının baş planlarının işlənib hazırlanmasında iştirak etmişdir. O, eyni zamanda S.M.Kirov
adına Dağüstü parkın planlaşdırılmasının müəllifi (1939) və S.M.Kirovun heykəlinin memarlıq
hissəsinin müəllifi idi. L.A. İlyin Leninqradın və Bakının planlaşdırılmasına, memarlığın ümumi
məsələlərinə dair bir sıra məqalələr yazmışdır. 1940-1941-ci illərdə L.A.İlyin SSRİ Memarlıq
Akademiyası Şəhərsalma institutunun direktoru, memarlığ nəzəriyyəçisi, çoxsaylı elmi əsərlərin
müəllifi, Leninqrad Memarlar Cəmiyyəti idarə heyətinin üzvü idi. O, 1942-ci il dekabrın 11-də
mühasirədə olan Leninqradda artilleriya atəşi zamanı həlak olmuşdur.

Q
Lev Alexandrovich Ilyin was a soviet architect, member of the Saint Petersburg Society of
Architects, and associated member of the USSR Academy of Architecture. He was born in Russia’s
Tambov Province to the family of an amateur artist. In 1890, he entered the Saint Petersburg
Alexander Cadet Corps. In 1897, he started studying at the Saint Petersburg Institute of Civil
Engineers simultaneously working as Assistant City Architect of Tambov. In 1902, he graduated,
but continued his architectural education for a while as a student of L.N.Benois’s Atelier at the
Saint Petersburg Academy of Arts. During early years of his professional career, L.A.Ilyin actively
participated in architectural contests and was awarded often; he built a lot in Saint Petersburg.
His most prominent implemented designs of 1910s include a large complex of Peter the Great
Hospital and a number of bridges he provided the architectural part of. In 1918, Ilyin participated
in the establishment of the Saint Petersburg City Museum, whose only director he would have
stayed by 1935. From 1925 through 1937, L.Ilyin was factually Leningrad Architect-in-Chief while
the formal position would only be established in 1938. He managed developing the first soviet
general layout of the city in 1932-1935 and 1935-1937, and its implementation. A great urban
developer, L.A.Ilyin participated in elaborating general layouts of several soviet cities including
Baku, whose Architect-in-Chief he was in 1930-1936. L.A.Ilyin also designed the planning of
S.M.Kirov Highland Park (1939) and the architectural part of S.M.Kirov monument. He wrote a
number of articles regarding Leningrad’s and Baku’s planning and general architectural problems.
In 1940-1941, L.A.Ilyin was Director of Urban Development Institute of the USSR Academy of
Architecture. An architecture theorist, he wrote numerous scholarly papers. He also acted as a
Board Member of the Leningrad Society of Architects. On 11 December, 1942, he died on Avenue
Nevski in the besieged Leningrad under a cannonade.

Q
Ильин Лев Александрович - советский архитектор, член Петербургского общества архитекторов, член-корреспондент Академии архитектуры СССР, родился в Тамбовской губернии России, в семье художника-любителя. В 1890 году поступил в петербургский Александровский кадетский корпус. В 1897 году поступил в Петербургский институт гражданских
инженеров, одновременно работая помощником городского архитектора в Тамбове. В
1902 году закончил институт, но продолжил свое архитектурное образование, некоторое
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

время занимаясь в мастерской Л.Н. Бенуа в Петербургской академии художеств. Первые
годы своей творческой жизни Л.А.Ильин активно участвовал в архитектурных конкурсах,
часто получая премии, много строил в Петербурге. Среди наиболее значимых построек
1910-х годов - крупный комплекс больницы им. Петра Великого, а также ряд мостов, архитектурную часть которых он выполнял. В 1918 году Ильин участвовал в создании Музея
города Петербурга, бессменным директором которого оставался до 1935 года. С 1925 по
1937 годы Л.А.Ильин фактически занимал пост главного архитектора Ленинграда (формально эта должность появилась в 1938 году), руководил разработкой первого советского
генерального плана города в 1932-1935 годах и 1935-1937 годах и его осуществлением. Крупный градостроитель, Л.А.Ильин участвовал в разработке генеральных планов нескольких
городов СССР, в том числе и Баку, главным архитектором которого он был в 1930-1936 годах. Л.А.Ильин являлся также автором планировки нагорного парка имени С.М. Кирова
(1939 год) и архитектурной части памятника С.М.Кирову. Написал ряд статей, посвящённые планировке Ленинграда, Баку и общим проблемам архитектуры. В 1940-1941 годах
Л.А.Ильин - директор Института градостроительства Академии архитектуры СССР, теоретик архитектуры, автор многочисленных научных трудов. Член правления Ленинградского
общества архитекторов. 11 декабря 1942 года Л.А.Ильин погиб во время артиллерийского
обстрела на Невском проспекте в блокадном Ленинграде.

Dağüstü parkda Sergey Mironoviç
Kirovun abidəsi. Park kompleksinin
planlaşdırılması və abidənin
memarlıq hissəsi memar Lev
Aleksandroviç İlyin tərəfindən
1939-cu ildə yerinə yetirilmişdir
The Monument to Sergey Mironovich
Kirov in Upland park. Planning of a
complex of park and an architectural
part of a monument is executed
in 1939 according to the project of
architect Lev Aleksandrovich Ilyin
Памятник Сергею Мироновичу
Кирову в Нагорном парке.
Планировка комплекса парка и
архитектурной части памятника
выполнена в 1939 году
по проекту архитектора
Льва Александровича Ильина

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

077

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Hökümət Evinin damındar Bakı şəhərinin
panoramı, 1950-ci illər
Panorama of the city of Baku from a roof of the
House of the Government, the 1950th years
Панорама города Баку с крыши Дома
правительства, 1950-е годы

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

строительный факультет при
Азербайджанском индустриальном институте. К 30-м годам этот
факультет выпустил уже значительное число архитекторов и
строителей. Одними из первых
выпускников архитектурно-строительного факультета были Садых
Дадашев и Микаэль Усейнов, в последующем известные архитекторы. В работах этих архитекторов
наиболее полно отражается весь
путь развития азербайджанской
архитектуры советского периода.
Их совместное творчество дало
целый ряд замечательных сооружений, украсивших Баку.
История города Баку также неотделима от деятельности коллектива проектного института
«Бакгипрогор», 75-летие которого
отмечается в этом году.
Своим рождением институт
«Бакгипрогор» обязан 1937 году,
времени, когда объём работ по
реконструкции и застройке Баку
особенно возрос. Именно это
потребовало создания в составе
Бакинского городского исполнительного комитета самостоятельной проектной организации.
С тех пор за истекшие 75 лет по
проектам, разработанным коллективом проектного института
«Бакгипрогор», построено и введено в эксплуатацию миллионы
квадратных метров жилой площади, детских дошкольных учреждений, общеобразовательных школ,
значительное количество объектов
культуры, быта, здравоохранения,
торговли, спорта. Таков суммарный итог работы специалистов
института.

079

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

080

Aleksandr Platonoviç
İvanitski (1881-1947)
Alexander Platonovich
Ivanitski (1881-1947)
Александр Платонович
Иваницкий (1881-1947)

Aleksandr Platonoviç İvanitski Rusiyanın Volınsk quberniyasının Ostroq şəhərində anadan
olmuşdur. Xarkov şəhərində realnı məktəbini, sonra Peterburqda mülki mühəndislər institutunu
bitirmişdir. 1925-ci ildə Bakı şəhər soveti A.İ.İvanitskiyə Bakı şəhərinin və Azneft qəsəbələrinin
planlaşdırılmasının və tikintisinin layihələrini tərtib etməyi tapşırmışdır. Layihələşdirmə demək
olar, beş il çəkmişdir. Nəticədə aşağıdakı işlər yerinə yetirilmişdir: Вakı şəhərinin və Azneft
qəsəbələrinin 25-30 ilə hesablanmış (1930-cu ildə təsdiq olunmuşdur) baş planının sxemi; S.Razin
adına Azneft qəsəbəsinin planlaşdırma layihəsi (V.A. və A.A.Vesnin qardaşları ilə birlikdə); Montin adına və Binəqədi adına Azneft qəsəbəsinin planlaşdırma layihəsi (V.A. və A.A.Vesnin qardaşları ilə birlikdə); Azneftin Ağşəhər qəsəbəsinin planlaşdırma layihəsi (V.A. və A.A.Vesnin qardaşları ilə birlikdə); S.Razin adına Azneft qəsəbəsinin tikinti layihəsi (V.A. və A.A.Vesnin qardaşları
ilə birlikdə, qəsəbənin özülü 1925-ci il mayın1-də qoyulmuş, noyabrın 1-də ilk növbənin tikintisi
başa çatmışdır);birtipli yaşayış evlərinin layihəsi (Azneftin Bakı və yeni qəsəbələrdə tikdiyi bir,
iki və üç mərtəbəli birtipli 36 ev, 1925-1928-ci illərdə S.Razin və Montin adına qəsəbələrdə tikilmişdir); Bakı şəhərində yaşıllıq zonalrı; Dənizkənarı bulvarın yenidən qurulması layihəsi (1927ci ildə həyata keçirilmişdir); Yuryevsk küçəsində (indiki Nərimanov prospekti) keçidin layihəsi
(1927-1928-ci illərdə həyata keçirilmişdir); Bakı şəhərinin Ermənikənd adlanan hissəsində bulvarın layihəsi (A.V.Samoylovla birlikdə, 1927-1928-ci illərdə həyata keçirilmişdir); Ermənikənddə
yataqxana (indi mehmanxanadır) layihəsi (P.A.Polak və A.V.Samoylovla birlikdə). İvanitskini layihələrinə qədər Bakı şəhəri və onun sənaye rayonları yaşıllıq və iqlim cəhətdən əlverişli
deyildi, kifayət qədər kölgə salan bitkilər tələb olunurdu. Bütün yaşıllığı süni yolla yaratmaq
lazım gəlirdi, heç bir yerli ehtiyat yox idi. Yaşıllıq sistemi adambaşına 6,5-7 kv.m hesabı ilə
layihələndirilmişdi, bu da həmin dövr üçün yenilik idi! Layihə əsasən 1927-ci ildə yerinə yetirildi.
Bu bağlar və meydançalarla birlikdə (400m) Dənizkənarı bulvar, Çəmbərəkənd parkı (sonradan
L.İ.İlyinin layihəsi ilə genişləndirilmişdi), Vağzalyanı və Dağüstü parklar idi. Dənizkənarı parkın
layihəsini həyata keçirmək üçün (plan üzrə 3 km) çoxsaylı gəmi körpülərini və təmir tərsanələrini
sökdülər və şəhər tikililəri şəhərə çıxış aldı. Dənizkənarı parkı genişləndirmək məqsədilə dənizə
çıxışı doldurmaq lazım gəldi. Petrovsk meydanında olan geniş pilləkan ləpədöyənə çatırdı. Yuryevsk küçəsində (indiki Nərimanov prospekti) yeni yol açılandan sonra fərdi tikinti aparanlar
A.P.İvanitskinin təliqəsi ilə təkcə mühəndis avadanlığı şəbəkəsi ilə təmin olunmuş sahələr yox,
həm də şəhər sovetindən kredit və material köməyi almışdılar. Onu da qeyd eləmək lazımdır ki,
Torqovı küçəsinin, Balaxanı şossesinin (indiki Heydər Əliyev prospekti), Dağlıq rayona girişin və
digərlərinin abadlaşdırılması işləri də aparılmışdır. Aleksandr Platonoviç İvanitski 1947-ci ildə
vəfat etmişdir.

Q
Alexander Platonovich Ivanitski was born in Ostrog City, Volinskaya Province, Russia. He
graduated from the Realschule in Kharkov and then the Institute of Civil Engineer in Saint
Petersburg. In 1925, Baku Government committed A.P.Ivanitski projects for the planning and
urban development of the city and Azneft (Azerbaijan Oil Company) towns. It took five years to
design. The following were the results: 1. Layout of Baku and the towns for 25-30 years (approved
in 1930). 2. Layout of Stephen Razin Town (with V.A.Vesnin and A.A.Vesnin). 3. Layout of
Peter Montin Town and Binagadinski Town (with V.A.Vesnin and A.A.Vesnin). 4. Layout of
Belogorodski Town (with V.A.Vesnin and A.A.Vesnin). 5. Urban development of Stephen Razin
Town, first line (with V.A.Vesnin and A.A.Vesnin). Construction started on 1 May, 1925 and
finished till November. 6. Urban development of Peter Montin Town, first line. 7. Different types
of residences (36 types, one-, two- and three-floor) in Baku and the new towns. Implemented in
1925-1928 in Stephen Razin and Peter Montin Towns. 8. Highways and high-streets of Baku. 9.
System of green spaces in Baku. 10. Design of new embankment in Baku. Implemented by 1927.
11. Design of Yuryevskaya Street (now Avenue Narimanov) in Baku. Implemented in 1927-1928.
12. Development design of the so-called Ehrmanikend Boulevard in Baku (implemented in 19271928 with A.V.Samoylov). 13. Dormitory design (now a hotel) in the so-called Ehrmanikend (with
R.A.Polak and A.V.Samoylov; implemented in 1927). Before Ivanitski’s designs, Baku and its
industrial part had been notable for complete treelessness and a climate requiring shadowy flora.
There was no natural flora, and it had to be planted. Green spaces were planned as large as 6.5-7
square meters per capita - an innovation for the time. Much of 1927’s design was implemented.
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

It was a 400-meter-long seaside boulevard with a chain of gardens and fields, Chambarakand
Park (later enlarged under L.I.Ilyin’s design), Zavokzalniy Park and Nagorniy Park. For the
embankment project (planned as 3-km long), numerous piers and vessel-repair docks were
demolished for the city to face the sea. For its larger size, the embankment was stepped into the
marine with the additional part piled up. A large staircase near Petrovskaya Square smoothly
brought one to the very water, to waves coming. After the new Yuryevskaya Street (now Avenue
Narimanov) was laid, individual developers, by Ivanitski’s request, received not only pieces of
land with engineering facilities, but also credits and materials from the city government. By 1930,
when Ivanitski came to Baku for the last time, two thirds of the street had been ready, and trams
were coming down and up. Enlarging Torgovaya Street, improving Balakhan Road (now Avenue
Heydar Aliyev) and entrances to Baku’s uphill part, etc. should be also mentioned. Ivanitski died
in 1947.

Q
Александр Платонович Иваницкий родился в г.Остроге Волынской губернии России.
Окончил реа�������������������������������������������������������������������������
льное училище в г.Харькове, затем Институт гражданских инженеров в Петербурге. В 1925 г. Бакинский горсовет поручил А.П.Иваницкому составление проектов планировки и застройки г.Баку и поселков Азнефти. Проектирование заняло почти пять лет. В
результате были выполнены следующие работы: 1. Схема генеральной планировки г Баку и
поселков Азнефти на расчетный период 25-30 лет (утвержден в 1930 году). 2. Проект планировки поселка Азнефти им.Степана Разина (совместно с братьями В.А. и А.А.Весниными).
3. Проект планировки поселка Азнефти им.Монтина и им.Бинагадинского (совместно с
братьями В.А. и А.А.Весниными). 4. Проект планировки Белогородского поселка Азнефти
(совместно с братьями В.А. и А.А.Весниными). 5. Проект застройки поселка им.Степана Разина, Первая очередь (совместно с братьями В.А. и А.А.Весниными). Закладка поселка была
1 мая 1925г., а к ноябрю 1-ая очередь была завершена. 6. Проект застройки поселка им. Монтина, 1 очередь. 7. Проект разнотипных жилых домов (36 типов одно, двух и трехэтажных
домов) для строительства Азнефти в пределах Баку и в новых поселках. Осуществлены в поселке им.С.Разина и им.Монтина в 1925-1928 годах. 8. Магистрали и главные улицы г.Баку.
9. Система зелёных насаждений г.Баку. 10. Проект устройства новой набережной г.Баку.
Осуществлен в 1927 году. 11. Проект пробивки Юрьевской улицы (ныне пр.Нариманова) в
Баку. Осуществлен в 1927-1928 годах. 12. Проект застройки бульвара Арменикенда в г. Баку
(осуществлён в 1927-1928 годах совместно с А.В.Самойловым). 13. Проект общежития (ныне
гостиница) в Арменикенде (совместно с Р.А.Полак и А.В.Самойловым. Проект осуществлен
в 1927 году). До проектов Иваницкого город Баку и его промышленный район характеризовался полным обезлесеем местности и климатом, требующим развития растительности,
дающей достаточную тень. Всю зелень надо было создавать искусственно, естественных ресурсов не было вовсе. Система зеленых насаждений была запроектирована с нормой 6,5-7
м кв на человека, что было новаторским для того времени! Проект 1927 года во многом выполнен в натуре. Это бульвар набережной (400м) с цепочкой скверов и площадок, Чемберикендский парк (впоследствии расширенный по проекту Л.И. Ильина), Завокзальный и
Нагорный парки. Для осуществления проекта набережной (по плану 3 км) снесли многочисленные пристани и ремонтные доки, и городская застройка получила выход к морю. В
целях расширения набережная была решена выступом в море с засыпкой прирезанной части. Широкая лестница у Петровской площади плавно подводила к самой воде, к набегающим волнам. После пробивки новой трассы Юрьевской улицы (ныне пр.Нариманова) индивидуальные застройщики получили, по ходатайству А.П.Иваницкого, не только участки
с сетями инженерного оборудования, но и помощь от горсовета кредитом и материалами.
К 1930 году (последнему приезду Иваницкого в Баку) 2/3 улицы было застроено и по ней
открыто трамвайное движение. Следует так же отметить расширение Торговой улицы и
работы по Балаханскому шоссе (ныне проспект Гейдара Алиева), въездов в Нагорный район и т д. Умер Александр Платонович Иваницкий в 1947 году.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

081

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

082

Lev Bladimiroviç Rudnev 1885-ci il martın 13-də Rusiyanın Novqorod şəhərində anadan
ol­muşdur. Realnı məktəbini və Rəssamlıq məkrəbini Riqa şəhərində bitirmişdir. 1915-ci ildə
L.N.Rudnev Peterburq Rəssamlıq Akademiyasını bitirmiş, orada L.N.Benuanın tələbəsi olmuşdur. 1917-ci ildə L.N.Rudnev Mars çölündəki inqilab qurbanlarına həsr olunan müsabiqədə ilk
mükafatını almışdır. Müharibə başa çatandan sonra dağılmış Voronej, Stalinqrad, Riqa və Varşava şəhərlərinin bərpa olunmasında iştirak etmiş, onun layihəsi üzrə mədəniyyət və elm sarayı
ucaldılmışdır. 1922-1948-ci illərdə L.V.Rudnev Leninqrad Rəssamlıq Akademiyasının professoru, 1942-1958-ci illərdə isə Moskva Memarlıq institutunun professoru olmuşdur. L.V.Rudnevin
ən yaxşı tikililəri üçün iri monumentallaşdırılmış həcmlərin yığcamlığı, orderi modernləşdirmə
cəhdləri xarakterikdir. 1952-ci ildə memar L.V.Rudnevin layihəsi üzrə ( Memar V.O.Muntsla
birlikdə Azərbaycan SSR-in Hökumət Evi tikilmişdir. 1955-ci ildə Varşavada (Polşa) Mədəniyyət
və elm sarayı inşa olunmuşdur. Memar L.V.Rudnev 1956-cı il noyabrın 19-da vəfat etmişdir.

Lev Vladimiroviç
Rudnev
(13.03.1885-19.11.1956)
Lev Vladimirovich Rudnev
(13.03.1885-19.11.1956)
Лев Владимирович Руднев
(13.03.1885-19.11.1956)

Q
Lev Vladimorovich Rudnev was born on 13 March,1885 in Novgorod, Russia. He graduated
from the Realschule (Secondary Technical School) and Art School in Riga, now Latvia. In 1915,
L.V.Rudnev graduated from L.N.Benois’s course at the Saint Petersburg Academy of Arts. In
1917, he was awarded the 1st Prize of a contest for the Revolution Victims’ Memorial on the
Martian Field in Saint Petersburg. After the Second World War, he restored the Cities of Voronej,
Stalingrad, and Riga from the ruins; in Warsaw, a Palace of Culture and Science was built by his
design in 1955. In 1922-1948, Rudnev was a Professor of the Academy of Arts in Leningrad. In
1948-1952, he held a similar position at Moscow Architectural Institute. Rudnev’s best structures
are notable for their monumental large-volume laconism and display an aspiration to modernise
the order. In 1952, the Azerbaijan Government House was built in Baku by his design (with
another architect, V.O.Munts). L.V.Rudnev died on 19 November, 1956.

Q
Лев Владимирович Руднев родился 13 марта 1885 года в г.Новгороде России. Реальное
училище и художественную школу закончил в г.Риге. В 1915 году Л.В.Руднев окончил Петербургскую Академию художеств, где учился у Л.Н.Бенуа. В 1917 году Л.В.Руднев получил
первую премию на конкурсе памятника Жертв революции на Марсовом поле. По окончании войны восстанавливал разрушенные Воронеж, Сталинград, Ригу, в Варшаве по его
проекту был воздвигнут Дворец культуры и науки. В 1922-1948 годах Л.В.Руднев - профессор Академии Художеств в Ленинграде. В 1948-1952 годах - профессор Московского архитектурного института. Для лучших построек Л.В.Руднева характерна лаконичность крупных монументализированных объёмов, стремление модернизировать ордер. В 1952 году по
проекту архитектора Л.В.Руднева (совместно с архитектором В.О.Мунцем) в Баку был построен Дом правительства Азербайджанской ССР в Баку. В 1955 году в Варшаве (Польша)
был построен Дворец культуры и науки. Умер архитектор Л.В.Руднев 19 ноября 1956 года.

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Azərbaycan Respublikası Hökumət Evinin
binası. 1940-1952-ci illərdə memarlar Lev
Vladimiroviç Rudnev və Vladimir Oskaroviç
Muntsun layihəsi üzrə tikilmişdir
The Building of the House of the Government
of the Azerbaijani Republic. It is constructed
in 1940-1952 according to the project of
architects Lev Vladimirovich Rudnev and
Vladimir Oskarovich Munts
Здание Дома Правительства
Азербайджанской Республики. Построено
в 1940-1952 годах по проекту архитекторов
Льва Владимировича Руднева и
Владимира Оскаровича Мунца

Bakının memarlıq təcrübəsində
təsadüfən boş ərazilərin tikintisi
təmayülü üstünlük təşkil edirdi.
İnşa edilən obyektlərin çoxu şəhərin
mərkəzi hissəsində cəmləşmişdi.
Şəhərin bu hissəsində çoxlu sayda
sakinlərin köçürülməsi zərurəti
yarandığı üçün köhnə, keyfiyyətsiz
tikililər sökülmürdü. Bu isə yeni
tikintini tənzimləməkdə çətinlik
yaradırdı.
Buna baxmayaraq, bir sıra iri
şəhərsalma tədbirləri həyata keçirildi. Məsələn, Sovet küçəsi (indiki
Nərimanov prospekti) şəhərin çox
sıx və kor-təbii məskunlaşmış hissəsi
sözün tam mənasında dağıdıldı.
50-ci illərdə Neftçilər prospektinin yenidənqurma layihəsi yerinə
yetirildi. Elə o dövrdə Hüsü Hacıyev (indiki Azərbaycan prospekti)
küçəsinin yenidənqurması üzrə
ciddi işlər görülürdü.
Bənzərsizlik və milli ifadəlilik
axtarışları Azərbaycan memarlarını
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1923 to play a prominent role in
urban plantations.
Leading soviet developers designed
large-scope general layouts for Baku.
For instance, three variants of such
were developed from 1924 through
1937.
That the Azerbaijan Union of
Architects was founded in
1936 promoted the successful
development of national
architecture. A department for
architecture and construction under
Azerbaijan Industrial Institute had
already been established in Baku
during the early soviet years. It
was still 1930s that the department
had already certified a lot of
architects and builders by. Wellknown architects in future, Sadikh
Dadashev and Michael Useynov
were of the first graduates. Their
designs most fully display the entire
way Soviet Azerbaijan architecture
had gone. Their coproduction
1 9 3 7 - 2 0 1 2

К такому успеху вела долгая и
очень нелёгкая дорога. Не успел
коллектив окончательно сформироваться с момента создания
института в 1937 году, как началась Вторая мировая война и
десятки сотрудников института,
архитекторов и проектировщиков, оказались на фронте и на оборонительных работах. Институту
пришлось выполнять работы по
проектированию оборонительных
сооружений в нелёгких условиях
военного времени.
В послевоенные годы, когда началось восстановление народного
хозяйства и экономики Советского Союза, диапазон творчества
проектного института «Бакгипрогор» не только значительно расширился, но приобрёл и другой,
более широкий, размах.
Период с конеца 1930-х годов
по 1950-е годы - так называемый
«сталинский» период архитек-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

083

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

084

Aleksandr Aleksandroviç
Vesnin (1883-1959)
Alexander Alexandrovich
Vesnin (1883-1959)
Александр Александрович
Веснин (1883-1959)

Aleksandr Aleksandroviç Vesnin 1901-1912-ci illərdə Peterburq mülki mühəndislər institutunda təhsil almışdır. Bədii mədəniyyət institutunun işində iştirak etmiş LEF-in memarlıq
qrupunun üzvü olmuşdur. O, “Müasir memarlar birliyi”nin sədri (1925-1931-ci illər), “Müasir memarlıq” jurnalının məsul katibi (1926-1930-cu illər) idi. VXUTEMAS -VXUTEİN (19211930-cu illər) və Moskva Memarlıq İnstitutunda (1936-cı iləcən) dərs demişdir. SSRİ Tikinti və
Memarlıq Akademiyasının fəxri üzvü (1956-1959-cu illər) idi. A.A.Vesnin oktyabrdan sonrakı
onillik ərzində sovet bədii avanqardının formalaşdığı incəsənətin müxtəlif növlərinin qarşılıqlı
fəaliyyəti prosesinin əsas nümayəndələrindən idi. O, görkəmli memar, parlaq teatr dekorçusu,
həssas rəssam, yeni kitab qrafikasının pionerlərindən biri idi. Pəngkarlıqda eksperimentlər, teatrda iş, kitab qrafikası, bayram tərtibatı və əlbəttə, həmin illərin yeni memarlığı A.A.Vesnini sovet
bədii avanqardının ön sıralarına çıxaran bədii nəticələrin bütövlyünü təşkil edirlər. 1922-ci ildə
A.A.Vesnin Bədii Mədəniyyət İnstitutu üçün şəxsi “Kredo”sunu yazmışdır. O, öz kredosonun
bir sıra müddəalarını elə həmin ilin iyununda “Sənətkarın vəzifələri haqqında” adlı qeydlərində
dəqiqləşdirmişdir. Bu sənədlərdə erkən konstruktivizmin nəzəri prinsipləri formulə edilmişdir.
Həm də memarlıq konstruktivizmi nəzəriyyəsinin maddilik konsepsiyası, bədii konstruktivizm
və istehsalat sənəti ilə əlaqəsi yaxşı izlənir. Həmin dövrdə incəsənətin bu konsepsiyaların təsiri
hiss olunan, demək olar ki bütün sahələrində (teatr, rəngkarlıq, kitab qrafikası, bayram tərtibatı,
memarlıq və s.) çalışan A.A.Vesnin sonralar özünün erkən memarlıq konstruktivizminin yaradıcılıq kredosunun əsasını təşkil edən fikirlərini ifadə edir. “Mən belə hesab edirəm ki, - o yazır, - sənətkar təbiət tərəfindən və insanın əli ilə yaradılmış şeyləri təsvir etməməli, yaxud şərh
etməməli, yeni şeylər yaratmalıdır. “Vacib deyil, həmin şey məqsəduyğun və tətbiqi əhəmiyyətə
malik olacaq (mühəndis tikintisi, gündəlik əşyalar), yoxsa yalnız məqsədəuyğun (yeni müasir
forma əsasında məsələnin həlli tapşırığı ilə laboratoriya işi) olacaq, müasir sənətkar tərəfindən
yaradılmış hər bir şey insanınn şüurunu təşkil edən, ona psixi-fiziololi cəhətdən təsir göstərib,
onda qızğın fəallığa ruh yüksəkliyi doğuran fəal qüvvə kimi həyata daxil olmalıdır.” “Müasirliyin cəld, mütəhərrik sürəti, aydın, dəqiq, düzxətli, riyazi, maddi (sənətkar tərəfindən şeyləri
qurmaq üçün götürülmüş, - sonra A.A.Vesnin aydınlaşdırır) ritmi və məqsədəuyğunluq müasir
sənətkar tərəfindən yaradılan quruluşu (plastik pitmika qanunlarına əsasən sənətkarın iradəsi
ilı tənzim olunan) müəyyənləşdirir. “Müasir sənətkar tərəfindən yaradılan şeylər təsvirçilik
yükü olmadan, birbaşa və həndəsi əyri prinsipi üzrə və maksimum təsiri ilə yanaşı vasitələrin
qənaəti prinsipi üzrə qurulmuş sırf konstruksiyalarla olmalıdır.” “Belə ki, hər bir şeyin konstruksiyalaşdırılması plastikanın əsas elementlərinin (materialın, rəngin, xəttlərin, səthin...) möhkəm
birləşdirilməsindən ibarətdir, ona görə də bu elementlərin öyrənilməsi sənətkar tərəfindən ilk sıraya qoyulmalıdır.” “Müasir mühəndis dahiyanə şeylər yaratdı: körpü, parovoz, aeroplan, kran.
Müasir sənətkar onların təşkiledici başlanğıc kimi, psixi-fizioloji təsir cəhətdən insanın şüuruna
təsiri planında öz gücünə, gərginliyinə, potensialına görə bunlara bərabər şeylər yaratmalıdır.”
A.A.Vesninin “Kredo”su istehsalat incəsənəti nəzəriyyəçilərinin bəyannamələrindən sənətkarın
formayaratma problemlərinə diqqəti ilə fərqlənir. O, formanın konstruktiv məqsədəuyğunluğunu
elan edir, amma eyni zamanda müasir həyatın bütün ruhunun formaya təsiri haqqında da danışır, formanın insana psixo-fizioloji təsiri məsələsini də qoyur, formal elementlərin öyrənilməsinin
vacibliyini qəbul edir.” Memarlıq konstruktivizminin ilk nəzəri sənədindəki bu ilk bəyannamədə
formanın bədiiliyi özünün bütün konstruktiv və əməli şərtiliyi ilə sonra, məsələn Qərbi Avropa funksionalizmi ilə müqayisədə bizim memarlıq konstruktivizmimizin özünəməxsusluğunu
müəyyənləşdirirdi.

Q
Alexander Alexandrovich Vesnin (16.05.1883 - 07.11.1959) studied at the Institute of Civil
Engineers in Saint Petersburg (1901-1912 гг.). He worked for the Institute of Artistic Culture, 19211924, and entered the architectural group of the Left Front in Arts (1924). His positions include
Chairman of Contemporary Architects’ Union (1925-1931), Executive Editor of the Modern
Architecture magazine (1926-1930) and professorship at the Higher Art-and-Craft Atelier/Institute
(1921-1930) and Moscow Architectural Institute (till 1936 ). He was a Member of Honours of the
USSR Construction and Architecture Academy (1956-1959). A prominent architect, brilliant stage
artist, master of avant-garde scenography, a fine painter and a pioneer in the new book graphics,
Alexander Vesnin became of the key persons in the interaction of different arts to form the 1920s’
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

soviet avant-garde. Painting experiments, theatre work, book graphics, festival decorations and,
of course, the new architectural designs of those years make up the total to place A.A.Vesnin
into the first rows of soviet avant-garde. In 1922, he wrote his personal Credo for the Institute of
Artistic Culture. He detailed a number of the statements in June as part of On Artist’s Missions.
Those papers defined the theoretical principles of early Constructivism. Connection between the
theory of architectural Constructivism, and the concepts of Thingism, Artistic Constructivism
and Industrial Arts is clearly traceable therein. A.A.Vesnin, who worked then in almost all arts
where those concepts were felt (theatre, painting, book graphics, festival decoration, architecture,
etc.), presented his own interpretation, which would later lay the ground of the early architectural
Constructivist credo. He wrote, I think an artist shouldn’t depict or interpret things created by
nature or human, but make new things instead... No matter whether such things are reasonable
and utilitarian (engineering construction or household items) or just reasonable (e.g. a laboratory
project for a modern form problem solution) - every thing created by a modern artist is to enter
life as an active force organising human mind, affecting it psycho-physiologically and calling
to energetic activity... High and dynamic modern tempo; clear, exact, direct and mathematic
rhythm; material and purpose determine a structure regulated by the artist’s will according to the
plastic rhythmic laws and generated by the thing the artist has created. ...Things a modern artist
creates must be pure constructions without illustrative ballast; they must be built by the principle
of straight and curved lines and with minimum means of maximum effect. ...As constructing
every thing consists in strong connection between basic plastic elements (material, colour, line,
plane, and texture...), the artist must see studying these elements as a priority. ...The modern
engineer has created such genius things as the bridge, train engine, airplane and crane. The
modern artist must create things of equal power, intensity, and potential in terms of their psychophysiological impact on the mind of the organising premise, the human being. A.A.Vesnin’s
Credo differs from declarations by industrial art theorists with his attention to form issues. He
insisted form must be constructively reasonable, but, at the same time, wrote all the modern
life spirit affected form; he thought form must have psycho-physiological influence on human
and recognised the importance of studying form issues. Stated in the first theoretical paper of
architectural constructivism, the artistic status of form, with all its constructive and utilitarian
determination, later provided for the uniqueness of soviet architectural constructivism unlike, for
instance, western european functionalism.

Q
Александр Александрович Веснин (16.05.1883 - 07.11.1959), учился в институте гражданских инженеров в Петербурге (1901-1912 гг.). Участвовал в работе Института художественной культуры, 1921-1924 гг., входил в архитектурную группу ЛЕФа (1924 год). Председатель
«Объединение современных архитекторов» (1925-1931 гг.), ответственный редактор журнала
«Современная архитектура» (1926-1930 гг.). Преподавал в московском Вхутемасе-Вхутеине
(1921-1930 гг.) и Московском архитектурном институте (до 1936 года). Почётный член Академии строительства и архитектуры СССР (1956-1959 гг.). Александр Александрович Веснин
- одна из ключевых фигур того процесса взаимодействия различных видов искусств, в ходе
которого формировался советский художественный авангард в послеоктябрьское десятилетие. Выдающийся архитектор, мастер авангардной сценографии, тонкий художник, один из
пионеров новой книжной графики. Эксперименты в живописи, работа в театре, книжная
графика, праздничное оформление и, конечно, новая архитектура тех лет, в своей совокупности образуют такой художественный результат, который ставит А.А.Веснина в первые ряды
мастеров советского художественного авангарда. В 1922 г. А.А.Веснин написал личное «Кредо» для Института художественной культуры. Ряд формулировок своего «кредо» А.АВеснин
уточняет в июне того же года в записи «О задачах художника». В этих документах были сформулированы теоретические принципы раннего конструктивизма. Причем хорошо прослеживается связь теории архитектурного конструктивизма с концепциями вещизма, художественного конструктивизма и производственного искусства. А.А.Веснин, работавший в этот
период фактически во всех областях искусства, где ощущалось влияние этих концепций (театр, живопись, книжная графика, праздничное оформление, архитектура и т.п.), дает свое
их понимание, которое легло затем в основу творческого кредо раннего архитектурного конBakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

085

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Bakının Qaraşəhər adlanan
hissəsində fəhlələrin mədəniyyət
sarayı. Bina 1929-1932-cı illərdə
memarlar Aleksandr və Leonid
Vesnin qardaşlarının layihəsi üzrə
tikilmişdir
Palace of culture of workers in the
Black city, Baku. The building is
constructed in 1929-1932 according
to the project of architects of brothers
Alexander and Leonid Vesnin’s
Дворец культуры рабочих в
Чёрном городе, Баку. Здание
построено в 1929-1932 годах по
проекту архитекторов братьев
Александра и Леонида Весниных

структивизма. «Я считаю, - пишет он, - что художник не должен изображать или трактовать
вещи, созданные природой или руками человека, а должен делать новые вещи». «Безразлично, будет ли данная вещь целесообразна и утилитарна (инженерное строительство, вещи
обихода) или только целесообразна (лабораторная работа с задачей разрешения проблемы
новой современной формы), каждая данная вещь, созданная современным художником,
должна войти в жизнь как активная сила, организующая сознание человека, действующая
на него психо-физиологически, вызывая в нем подъем к энергичной активности». «Темп современности быстрый, динамический и ритм ясный, точный, прямолинейный, математический, материал (взятый художником для сооружения вещи, - уточняет затем А.А.Веснин)
и целесообразность определяют строй (регулируемый волей художника согласно законам
пластической ритмики), создаваемый современным художником вещи». «Вещи, создаваемые современным художником, должны быть чистыми конструкциями без балласта изобразительности, построенные по принципу прямой и геометрической кривой и по принципу экономии средств при максимуме их действия». «Так как конструирование всякой вещи
заключается в прочном соединении основных элементов пластики (материала, цвета, линии,
плоскости, факиры...), то изучение этих элементов должно быть поставлено художником на
первом плане». Современный художник должен создать вещи, равные по силе, напряженности, потенциалу в плане их психофизиологического воздействия на сознание человека как
организующего начала». «Кредо» А.А.Веснина отличается от деклараций теоретиков производственного искусства вниманием художника к проблемам формообразования. Он провозглашает конструктивную целесообразность формы, но в то же время говорит о влиянии
на форму всего духа современной жизни, ставит задачу психофизиологического воздействия
формы на человека, признает важность изучения формальных элементов. Эта провозглашенная в первом теоретическое документе архитектурного конструктивизма художественность формы при всей ее конструктивной и утилитарной обусловленности в дальнейшем
определяла своеобразие нашего архитектурного конструктивизма, по сравнению, например, с западноевропейским функционализмом.

086

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

fərdi memarlıq simasına malik olan
bir sıra çox əhəmiyyətli ictimai və
yaşayış binaları yaratmağa gətirib
çıxardı. Bu, “Azneft”, “Buzovnaneft”
trestlərinin yaşayış evləri, “Artistlər
evi”, “Alimlər evi”, M.F.Axundov
adına kütləvi Dövlət kitabxanasının
binası və s. tikililərdir.
Yeni binaların tikintisi ilə yanaşı,
köhnə yaşayış fondunun yenidən
qurulması işləri aparılırdı. XIXXX əsrlər dönəmində şəhərin
mərkəzi hissəsində tikilmiş bir və
ikimərtəbəli evlərə bir o qədər, hətta
bir qədər də artıq hündürlükdə üst
qatlar əlavə olunurdu. Bu zaman
yalnız bu, və ya digər binanın konstruksiya xüsusiyyətləri deyil, həm
də hər bir konkret tikilinin qonşu
evlərlə uyğunluğu, onların artıq
formalaşmış mühitlə ahəngdarlığı,

resulted in a number of remarkable
buildings that have beautified Baku.
Baku’s history is either inseparable
from designs by the team of
Bakghiprogor (Baku Residence
Design and Planning Institute),
whose 75th anniversary is being
celebrated this year.
Bakghiprogor owes its birth to
1937, when the volume of projects
on reconstructing and developing
Baku significantly grew. This
is what required establishing a
separate design agency inside the
Baku Mayor’s office. For the 75
years since then, millions of square
meters of residences, kindergartens,
and schools; a lot of cultural,
home-service, health, trade and
sports facilities have been built and
commissioned under designs by the

туры. В предвоенные и в первые
послевоенные годы в архитектурной практике Баку господствовала
тенденция застройки участков,
случайно оказавшихся свободными. Большинство возводимых
объектов концентрировалось в
центральной части города. В этой
части города на решительный
снос старой, в своей огромной
части неполноценной застройки
не шли из-за необходимости переселения большого числа жителей.

Suraxanıda Fəhlə klubu,
Memarlar Vesnin qardaşları, 1928-ci il
Club of workers in Surakhani.
Architects Vesnin’s brothers, 1928
Клуб рабочих в Сураханах.
Архитекторы Братья Веснины, 1928 год

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

087

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

088

Leonid Aleksandroviç
Vesnin (1880-1933)
Leonid Alexandrovich Vesnin
(1880-1933)
Леонид Александрович
Веснин (1880-1933)

Leonid Aleksandroviç Vesnin (1880-1933, Moskva) Peterburq Rəssamlıq akademiyasında (1901-1909-cu illər) L.N.Benuanın emalatxanasında təhsil almışdır. Moskva Ali Texniki
Məktəbinin professoru (1923-1930), Moskva Memarlıq İnstitutunun (1932-1933) professoru olmuşdur. 1925-ci ildən “Müasir memarlar birliyi”nin üzvü idi. Viktor Aleksandroviç Vesnin (1882
-1950) Peterburq mülki mühəndislər institutunda (1901-1912) oxumuşdur. 1925-ci ildən “Müasir memarlar birliyi”nin üzvü idi. SSRİ Memarlıq Akademiyasının ilk prezidenti (1939-1949),
Sovet Memarlar İttifaqının məsul katibi (1939-1949) olmuşdur. Moskva Ali Texniki Məktəbinin
(1923-1931) və Moskva Bədaye emalatxanasının (1921-1930) professoru idi. Vesnin qardaşlarının inqilabaqədərki işləri arasında rus klassisizmi memarlığına uyğun mülklər (Rusiyanın Qorki
şəhərində indi Bədii muzey olan Sirotkinin evi, 1913) seçilir. Həmin dövrün kontor, ticarət və
sənaye binalarında (Moskvada Kuznetsk körpüsünün yanında bank binası, 1913) rasionalizm
cizgiləri meydana çıxmışdır. Sovet hakimiyyətinin ilk illərində vesninlər (həmin vaxt ayrılıqda
işləyirdilər) cəmiyyətin gündəlik ehtiyaclarını ödəməyə yönəlmiş (Leonid Vesninin fəhlələr üçün
yeni tipli yaşayış evlərinin və Biktor Vesninin sənaye qurğularının layihəsi) memarlıq sahəsində
fəal çalışırdılar. Vesninlər yeni memarlıq formalarının meydana çıxmasına təsir göstərən yeni
konstruksiya və materialları intensiv surətdə tətbiq edirdilər. Vesnin qardaşlarının yaradıcılığında bədii-memarlıq formayaratmanın yeni prinsiplərinin formalaşmasına teatrın böyük təsiri
olmuşdur. Aleksandr Vesnin səhnədə zərif çoxbölməli konstruksiyalardan dinamik elementlərlə
birlikdə müəyyən memarlıq həcmlərinin yaradırdı. O, Tatlinin təsiti altında əşyasız sənətə maraq
göstərib özünün avanqard ideyalarını səhnə tərtibatına tətbiq edərək Kamera teatrı, Malıy teatr, eyni zamanda V.E.Meyerholdla məhsuldar əməkdaşlıq etmişdir. Bu sahədə onun uğurunun
zirvəsi Q.K Çestertonun romanı üzrə tamaşaya qoyulan (Kamera teatrı, 1923) “Cümə axşamı
olan adam” tamaşası hesab olunur. 1923-cü ildən Vesnin qardaşları kollektiv layihələr yaratmağa
başlayırlar və həmin layihələrdən çoxu sovet memarlığının inkişafında bir mərhələ hesab olunur. 1925-ci ildən konstruktivizm adalanan istiqamətə başçılıq edirlər. Vesnin qardaşları və konstruktivizm hərəkatının digər nümayəndələri sosial cəhətdən yeni bina tiplərinin axtarışlarına
böyük əhəmiyyət verirdilər və binanın funksional-konstruktiv əsasına xüsusi diqqət yetirirdilər.
20-ci illərin əvvəllərində Vesnin qardaşları bütöv divarları şüşəli karkasla əvəz etməyə imkan
verən yeni konstruksiya və materialların estetik imkanlarının aşkara çıxarılmasına (Moskva
üçün müsabiqə layihələri: “Əmək sarayı”, 1923; “Leninqradskaya pravda” qəzetinin Möskva
bölməsinin binası, 1924; “Arkos” aksioner cəmiyyətinin binası, 1924) xüsusi diqqət yetirirdilər.
20-ci illərin ikinci yarısındakı əsərlərin memarlıq formalarında hər şeydən əvvəl funksional
təyinat (funksional metot adlanan) meydana çıxırdı, yəni funksional prosesin tələbləri (ayrı-ayrı məkanların qaşılıqlı əlaqəsi, adamların hərəkətinin hesaba alınması) planın və binanın avadanlıqlarının rasional təşkili yolu ilə nəzərə alınırdı.Pavilyon kompozisiyasından – qurğunun
təyinatına görə keçidlər və dəhlizlərlə birləşdirilmiş ayrı-ayrı korpuslara bölünməsidən geniş
istifadə olunurdu, bunun sayəsində binanın ətrafına dolandıqca yeni nəzər nöqtələri yaranırdı, həcm və məkanların nisbəti dəyişirdi (Moskvadakı siyasi məhbuslar cəmiyyətinin binası,
1931-1933-cü illər; Moskvanın Proletarsk rayonunun Mədəniyyət sarayı, 1930-1934-cü illər).
Vesnin qardaşlarının həmin dövrdəki ən əhəmiyyətli əsərləri arasında Moskvanın Krasnaya
Presnaya rayonundakı univermaqın binasını (1927-ci il) göstərmək olar. Layihələr çox vaxt yaradıcılıq tandemində-üçlükdə, yaxud ikilikdə yaradılırdı. Nəhəng Dneprhes (1927-1932-ci illər,
layihənin rəhbəri Viktor Vesnin) kompleksi xüsusilə monumentaldır. Elə burada, Zaporojyedə
V.Vesninin rəhbərliyi altında şəhər planlaşdırmasının prinsipləri kökündən təzələndi-yaşayış binaları küçənin perimetri boyunca deyil, daha azad şəkildə “yaşıl meydançalarda “ yerləşdirildi.
Vesnin qardaşlarının dünya konstruktivizminin ən yaxşı əsələri sırasına daxil olan həmin birgə
layihələrdə və gerçəkləşdirilmiş tikililərdə (ZİL Mədəniyyət sarayı, 1930-1934-cü illər; Siyasi
məhbuslar cəmiyyətinin binası, 1931-1934-cü illər) ciddi funksional məntiq zərif gözəlliklə üzvi
surətdə birləşir. Amma memarlıq obrazları – o dövrdəki dövlət siyasətinin təcavüzkar antitarixiliyi sayəsində - reallıqla faciəvi qarşıdurmaya girirdilər. Belə ki, ZİL Mədəniyyət sarayının
tikintisi zamanı nümayişkaranə surətdə XVII əsrin çox qiymətli abidəsi olan Simonov monastırı
dağıdılmışdı). Vesnin qardaşlarının 1932-ci ildən sonra yaradılan layihələri sovet memarlığı üçün
ümumi olan istiqamətdə, keçmişin klassik ənənələrindən istifadə etməklə yerinə yetirilmişdi. A.
və V.Vesninlərin layihə yaradıcılığında indi yenidən ilk illərində olduğu kimi klassizm üstünlük
təşkil edir. Utopiya və reallıq hələlik bir-birinə çox ciddi ziddiyyət təşkil edirlər, buna görə də onların daha şöhrətpərəst (amma həyata keçirilməmiş) sonrakı layihələri (Ağır Sənaye Xalq Komis-

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

sarlığının binası, 1934-1936-cı illər; Zaryadyedə Xalq Komissarları Sovetinin binası, 1940-1941-ci
illər) Moskva memarlığına yad olan nəhəng ölçüləri ilə fərqlənir. Qardaşlar həmçinin bacarıqlı
pedaqoq idilər. (“Baumanskoye” adı ilə məşhur olan Ali texniki məktəbdə, VXUTEMAS, VXUTEİN və Moskva memarlıq institutunda dərs deyirdilər.)

Q
Mansions styled under the architecture of Russian Classicism are notable among preRevolutionary projects by the Vesnin Brothers e.g. Sirotkin’s House, now the Museum of Arts
in Gorky City, Russia, 1913. Features of Rationalism (framework used and large glass plates)
come evident in the period’s offices (a bank on the Kuznetsk Bridge in Moscow, 1913), malls, and
industrial buildings. During the early soviet years, the Vesnins (not a team yet) actively designed
residences to meet the society’s acutest demands e.g. new-type residences for factory workers by
Leonid Vesnin and industrial buildings by Victor Vesnin. The Vesnins intensively applied new
constructions and materials causing new architectural forms. New architectural and generally
artistic form principles in the Vesnin Brothers’ production owe a lot to theatre, namely to onstage
designs by Alexander Vesnin: some architectural spaces from avant-garde multilevel structures
with such dynamic elements as lifts and wheels. Interested in nonfigurative art under a prominent
artist and designer, Vladimir Tatlin’s influence, Alexander Vesnin had brought his avant-garde
experiment into scenography and fruitfully worked for the Chamber and Maliy Theatres as
well as with the famous director V.E.Meyerhold. His reported top in the field is “The Man Who
Was Thursday” after G.K.Chesterton’s famous novel, staged in 1923 at the Chamber Theatre.
From 1923, the Vesnins co-produced designs many of which would become milestones of Soviet
architecture. From 1925, they spearheaded Constructivism. Together with other representatives
of the school, they found it very important to search for socially new types of buildings and
emphasised the significance of the functional-and-constructive basics of a building. In the early
1920, the Vesnins paid special attention to disclosing the aesthetic capacities of new constructions
and materials that enabled glassed framework instead of windowless walls (contest designs
for Moscow: Labour Palace, 1923, the Lenigradskaya Pravda newspaper’s Moscow office, 1924,
and Arkos Join-Stock Company’s office, 1924.). The architectural forms in 1902s’ second half
display the authors’ aim to stress on their functional purpose (the so-called functional method)
i.e. requirements of the functional process (considering interconnection between separate spaces
and visitors’ flow) were met through rational planning and equipping. A pavilion composition
was used: the structure was divided into separate buildings, different in purpose, but joint
with corridors and passages, which is owed new perspectives and correlation between spaces
and volumes e.g then-House of Ex-Political Prisoners’ Society in Moscow, 1931-1934; factory
workers’ clubs in Baku, 1928-1932; Proletarski District Palace of Culture in Moscow, 1930-1934.
A general store on Krasnaya Presnya in Moscow, 1927, is among the time’s other remarkable
projects by the brothers. Designs were often co-developed then by the two or three architects.
The gigantic complex of the Dnieper River Power Plant (1927–1932, supervised by Victor Vesnin)
is especially monumental. Victor Vesnin also supervised cardinal renewing the urban planning
principles of the same Ukrainian city, Zaporojye: groups of new residences weren’t limited to
street perimeters, instead placed more freely, on a “green field”. In the Vesnins’ designs, an
image of the factory world sometimes neighboured that of the theatre world, and the pathos of
social transformations was mixed with subtle irony. Those team designs and buildings by the
Vesnin Brothers (Likhachev Car Plant’s House of Culture, 1930-1934, and the already mentioned
House of Ex-Political Prisoners’ Society, 1931–1934) belong to the masterpieces of the world
constructivism and represent a harmonious combination of functional logic with spectacular
finesse. However, the architectural images catastrophically conflicted with the reality due to an
aggressive anti-historical approach by the government policy of the time (e.g the 17th century’s
extremely valuable architectural site, the Simon Cloister was demonstratively demolished for
propagandist purposes and the future Likhachev Car Plant’s House of Culture). The brothers’
designs after 1932 were oriented to classical traditions, a then-trend in soviet architecture. This
domination meant the Vesnins’ coming back to their early motifs. The official government utopia
and reality continued their harsh confrontation; so, their most ambitious late and unimplemented
designs e.g. houses for the Heavy Industry Ministry (1934-1936) and Cabinet of Ministers (1940Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Viktor Aleksandroviç
Vesnin (1882-1950)
Victor Alexandrovich Vesnin
(1882-1950)
Виктор Александрович
Веснин (1882-1950)

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

089

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

090

1941) are excessively gigantic, which goes against the Moscow architectural traditions. All the
brothers were extraordinary professors of the Baumann Higher Technical School, Higher Artand-Craft Atelier/Institute and Moscow Architectural Institute.

Q
Среди дореволюционных работ братьев Весниных выделяются особняки, стилизованные под архитектуру русского классицизма (дом Сироткина, ныне Художественный музей,
г.Горький, Россия, 1913 год). В конторских, торговых и промышленных зданиях этого периода
(банк на Кузнецком мосту в Москве, 1913 год) проявились черты Рационализма (использование каркаса, больших остеклённых поверхностей). В первые годы Советской власти Веснины
(работавшие в это время порознь) активно выступали в области архитектуры, направленной
на удовлетворение насущных потребностей общества (проекты новых типов жилых домов для
рабочих Леонида Веснина, промышленные сооружения Виктора Веснина). Веснины интенсивно внедряли новые конструкции и материалы, влиявшие на появление новых архитектурных
форм. В становлении новых принципов архитектурно-художественного формообразования
в творчестве братьев Весниных важную роль сыграли и театр, работы Александра Веснина,
создававшего на сцене некие архитектурные объёмы из ажурных многоярусных конструкций
с динамическими элементами — лифтами, колёсами. Увлекшись под воздействием Татлина
беспредметным искусством, он перенес свои авангардные эксперименты в сферу сценографии, плодотворно сотрудничая с Камерным и Малым театрами, а также с В.Э.Мейерхольдом.
Вершиной его искусства в этой области считают спектакль «Человек, который был Четвергом» по роману Г.К.Честертона (1923 год, Камерный театр). С 1923 Веснины создают коллективные проекты, многие из которых стали вехами в развитии советской архитектуры. С
1925 возглавляют направление, известное под названием Конструктивизм. Братья Веснины
и другие представители движения конструктивистов придавали большое значение поискам
новых в социальном отношении типов зданий и подчёркивали, важность функциональноконструктивной основы здания. В начале 20-х гг. основное внимание Веснины уделяли выявлению эстетических возможностей новых конструкций и материалов, дающих возможность замены глухих стен остеклённым каркасом (конкурсные проекты для Москвы: «Дворец труда»,
1923 год; московское отделение газеты «Ленинградская правда», 1924 год; дом акционерного
общества «Аркос», 1924 год). В архитектурных формах произведений второй половины 20-х гг.
выявлялось прежде всего их функциональное назначение (так называемый функциональный
метод), то есть, учитывались требования функционального процесса (взаимосвязь отдельных
помещений, учёт движения посетителей) путём рациональной организации плана и оборудования зданий. Широко использовалась павильонная композиция — деление сооружения
на отдельные различные по назначению корпуса, соединённые переходами и коридорами,
благодаря чему по мере обхода здания возникали новые ракурсы, менялось соотношение
объёмов и пространства (бывший дом общества политкаторжан в Москве, 1931-1934 гг.; рабочие клубы в Баку, 1928-1932 гг.; Дворец культуры Пролетарского района в Москве, 1930-1934
гг.). Образ «мира-фабрики» порою соседствовал в их творчестве с мотивами «мира-театра»,
а пафос социальных преобразований – с тонкой иронией. В тех совместных проектах и осуществленных постройках братьев Весниных (Дворец культуры ЗИЛ, 1930-1934 гг.; дом Общества политкаторжан, 1931–1934 гг.), которые принадлежат к шедеврам мирового конструктивизма, строгая функциональная логика органически сочетается с изысканной зрелищностью.
Однако архитектурные образы – благодаря воинствующему антиисторизму тогдашней государственной политики – входили в катастрофическое столкновение с реальностью (так, при
возведении Дворца культуры ЗИЛ был демонстративно-пропагандистски разрушен Симонов
монастырь, ценнейший памятник архитектуры 17 в.). Проекты братьев Весниных, созданные
после 1932 года, выполнены с общей для советской архитектуры ориентацией на использование классических традиций прошлого. В проектном творчестве Александра и Виктора теперь
вновь, как и в их ранние годы, доминирует классицизм. Утопия и реальность по-прежнему
остро противостоят друг другу, поэтому их наиболее честолюбивые (и неосуществленные)
поздние проекты страдают гигантизмом, чуждым традициям московского зодчества. Все братья были замечательными педагогами (преподавали в Высшем техническом училище, известном как «Бауманское», Вхутемасе-Вхутеине и Московском архитектурном институте).
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Dövlət Bankının binası, Bül-Bül pr., 17.
Bina 1932-1934-cü illərdə tikilmişdir
The Building of the State bank, Bul-Bul Ave., 17.
It is constructed in 1932-1934
Здание Государственного банка,
пр. Бюль-Бюля, 17.
Построено в 1932-1934 годах

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

091

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

üslub xüsu-siyyətlərinin qorunub
saxlanması nəzərə alınırdı. Nisbətən
qısa müddət ərzində əvvəllər
yaraşıqsız tikililərin inşa edildiyi
şəhər magistrallarının görkəmini
dəyişdirmək mümkün oldu.
Belə irimiqyaslı tikinti işlərində memarların - o dövrə qədər artıq formalaşmış böyük milli kadr dəstəsinin
rolu çox vacib idi. Onlar arasında ilk
növbədə o dövrə qədər Azərbaycan
memarlığının ustaları adını haqlı
olaraq qazanmış Mikayıl Hüseynov
və Sadıx Dadaşovun adları qeyd
olunmalıdır. Onların yaradıcılığı
onunla səciyyəvi idi ki, onlar öz
əsərlərində Azərbaycan memarlıq
irsini klassik Avropa memarlığının
əsas qanunları ilə məharətlə sintez
28 May küçəsində (keçmiş Telefonnı küçəsi)
yaşayış binası. 1929-cu ildə tikilmişdir
The Residential building on st. on May 28
(former Telefonnaya St.). It is constructed in 1929
Жилое здание на ул.28 Мая (бывш.
Телефонная ул.). Построено в 1929 году

Bakghiprogor team.
A long and very difficult way has
brought them to such success. The
team hadn’t fully formed since
1937’s establishment, when the
World War Two started, and dozens
of architects and planners from
the Institute were mobilised to join
the army and trench works. The
institute had to design defending
facilities under hard conditions of
war time.
During postwar years, as restoring
the USSR economy started, not only
did the scope of creative production
by the Bakghiprogor team expand
significantly, but also changed in
terms of style and content.
Late 1930s through 1950s covered
the so-called Stalin period of
architecture. In prewar and early
postwar years, Baku’s construction
practice was dominated by
a tendency to build in sites
occasionally proving vacant. Most

Это усложняло регулирование
новой застройки.
Тем не менее, ряд крупных градостроительных мероприятий
был осуществлен. Так, например,
Советская улица (ныне проспект
Нариманова) была прорублена, в
полном понимании этого слова,
в чрезвычайно плотно и стихийно заселенной нагорной части
города. В 50-е годы был выполнен
проект реконструкции проспекта
Нефтчиляр. В этот же период велись серьезные работы по реконструкции улицы Гуси Гаджиева
(ныне проспекта Азербайджан).
Поиски самобытности и национальной выразительности привели архитекторов Азербайджана
к созданию целого ряда весьма
значительных общественных и
жилых зданий с индивидуальным
архитектурным обликом. Это
жилые дома трестов «Азнефть»,
«Бузовнынефть», «Дом артистов»,

092

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
28 May küçəsində (keçmiş Telefonnı küçəsi)
yaşayış binası. 1929-cu ildə tikilmişdir
The Residential building on st. on May 28
(former Telefonnaya St.). It is constructed in 1929
Жилое здание на ул.28 Мая (бывш.
Телефонная ул.). Построено в 1929 году

edirdilər. Hüseyn Məcidov, Ənvər
Qasımzadə, Qəzənfər Əlizadə,
Hənifə Ələsgərov və o zaman hələ
gənc olan Tələt Xanlarov, Şəfiqə
Zeynalova və digər memarların da
yaradıcılığı uğurlu idi.
Müharibədən sonrakı illərdə Bakının
inkişafının yeni baş planını və Abşeron yarımadasının rayon planlaşması layihələrini yaratmaq üzrə işlər
başlandı. Bu andan etibarən kollektivin işində möhkəm və qabaqcıl yeri
şəhərsalma layihələşməsi tutdu.
Bakı şəhərinin müharibədən sonrakı
1976-cı ilə qədər ilk baş planı 19521954-cü illərdə “Bakıdövlətlayihə”
institutu tərəfindən işlənib hazırlandı. Plan respublika Nazirlər Sovetinin qərarı ilə 1958-cı ildə təsdiq
olundu.
V.M.İvanov, V.A.Aleksandrov,
A.Q.Osipov-Stepanov, T.Y.Şarinski
onun müəllifləri idi. Bu plan
şəhərin son strukturunu, onun
ictimai və nəqliyyat magistralları
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

new buildings concentrated in
the central part of the city. The
government didn’t dare to resolutely
demolish old and largely rundown
structures there as many residents
would have had to be moved.
This complicated regulating urban
development.
Nevertheless, a number of largesize urban development activities
were implemented. For example,
Sovetskaya Street (now Avenue
Narimanov) was literally cut
through uphill neighborhoods,
extremely densely, chaotically and
spontaneously built in. In 1950s,
design reconstruction for Avenue
Neftchilar was implemented. At the
same time, serious work was being
done to reconstruct Husi Hajiyev
Street (now Avenue Azerbaijan).
Searches for originality and
national expression had brought
Azerbaijan architects to a number
of very significant public and
1 9 3 7 - 2 0 1 2

«Дом ученых», здание Государственной публичной библиотеки
им.М.Ф.Ахундова и др.
Наряду со строительством новых
зданий, велась реконструкция
старого жилого фонда. Построенные на рубеже XIX-XX веков в
центральной части города одно- и
двухэтажные дома надстраивались
на такую же, а нередко и большую
высоту. При этом учитывались не
только конструктивные особенности того или иного здания, но и соразмерность каждого конкретного
сооружения с соседствующими с
ним домами, сохранение стилевых
особенностей и их гармоничное
сочетание со сложившейся средой. За довольно небольшой срок
удалось преобразовать многие
важнейшие городские магистрали, ранее застроенные неказистыми строениями.
При таких масштабах строительства весьма важной была роль

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

093

094

sistemini, mərkəzlərini müəyyən
etdi. Abşeron yarımadasının rayon
planlaşması şəhərin baş planından
dərhal sonra Bakı aqlomerasiyasında istehsal qüvvələrinin və
əhalinin yerləşdirilməsi sistemini
dəqiqləşdirdi.
Bu sənədlərə uyğun olaraq,
Abşe­ron yarımadasında yaşayış
məntəqələrinin: Hövsan, Binə,
Dübəndi, Zabrat, Maştağa, Xırdalan,
Lökbatan, Sahil,Ələt, Mərdəkan,
Şüvəlan, Buzovna, Pirşağı, Bilgəh
və Qobustanın baş planları işlənib
hazırlandı.
Bunlar dayaq tədqiqatları idi,
sonrakı bütün sistem layihələri, ilk
növbədə, mühəndis sistemlərinin,
həmçinin bütün Abşeron regionu
üçün ümumi olan tikililərin inkişaf
sxemləri onlara əsaslanırdı.

residential designs with a unique
architectural outfit, successfully
implemented. Those are blocksof-flats for national oil companies
Azneft and Buzovnineft, Artists’
Residences, Scholars’ Residences,
the M.F.Akhundov National Public
Library etc.
Along with new building, old
housing resources were being
reconstructed. Single- and two-floor
houses built on the eve of the 20th
century were being built on to reach
the same and quite often even higher
height. Not onlу were constructive
specificities of buildings, but
also proportions of the entire
neighbourhoods, original stylistic
specificities and their harmonious
combination with the environment
considered. For a rather short time,
B a k ı

зодчих - сформировавшегося к
тому времени большого отряда
национальных кадров. Среди них в
первую очередь отмечались заслуженно получившие к тому времени
звание мастеров азербайджанской
архитектуры Садых Дадашев и Микаэль Усейнов. Их творчество было
характерно тем, что они в своих
работах мастерски синтезировали
архитектурное наследие Азербайджана с основными канонами
классического европейского зодчества. Не менее успешным было и
творчество таких архитекторов, как
Гасан Меджидов, Энвер Касим-заде,
Газанфар Али-заде, Ганифа Алеске­
ров, молодых в то время Тялята Ханларова, Шафиги Зейналовой и др.
В послевоенные годы были начаты
работы по созданию основ нового

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

095

“Dördüncü” beşillikdən başlayaraq
(1946-1950), “Bakıdövlətlayihə”
sistemli olaraq növbəti planlaşma
dövrü üçün yaşayış-mülki inşaat
obyektləri yerləşdirilməsinin kompleks sxemlərini işləyib hazırlayırdı.
Beləliklə, Abşeron yarımadası
ərazısındə tikintinin elmi cəhətdən
əsaslandırılmış, variantlar nəzərə
alınmaqla yerləşdirilməsinin doqquz
“sxem”i tərtib olundu. Bu sxemlər
layihə orqanları üçün sərmayə
qoyuluşlarını və əsaslı yaşayış
evləri inşasının ərazi yerləşməsini,
şəhər təsərrüfatının sosial və
mühəndis sistemlərinin inkişafını
müəyyənləşdirən özünəməxsus bir
mənbə idi.
“Bakıdövlətlayihə” kollektivində bu
dövrdə həll olunan iri şəhərsalma
problemləri sırasına “Bütün növ
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

they managed to transform a lot of
the most important arterial roads
earlier built along with shabby
structures.
Under such large-size construction,
the role of architects, represented
by a great team of national
professionals already formed,
was very important. I’ve already
mentioned Michael Useynov and
Sadik Dadashev, who had already
been rightfully awarded Masters of
Azerbaijani Architecture.
Their production was special for
skilful synthesising Azerbaijan
architectural heritage with the
basic rules of classical European
architecture. Designs by such
architects as G.Majidov, Anvar
Kasim-zadeh, Gazanfar Alizadeh, and Hanifa Aleskerov; and
1 9 3 7 - 2 0 1 2

Bakı şəhərində pedaqoji kompleksin binası.
Bina 1930-cu illərdə tikilmişdir
The Complex of normal school, Baku. The
building is constructed in the 1930th years
Комплекс педагогического училища,
г.Баку. Здание построено в 1930-х годах

Bakı şəhərində fəhlə klubu.
Bina 1930-cu illərdə tikilmişdir
Club of workers, Baku.
The building is constructed in the 1930th years
Клуб рабочих, г.Баку.
Здание построено в 1930-х годах

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Şəhərin mərkəzi hissəsinin tikililərinin
panoramı (hazırda Nigar Rəfibəyli küç.),
1960-cı illər
Panorama of building of the central part of
the city (nowadays Nigyar Rafibeyli St.),
1960th years
Панорама застройки центральной части
города (ныне ул.Нигяр Рафибейли),
1960-е годы

Bakı şəhərinin Səməd Vurğun küç. və Şimali
Sovet meydanı arasında yerləşən mərkəzi
hissəsinin tikililəri, 1960-cı illər
Building of the central part of Baku between
Samed Vurgun St. and Severno-Sovetskaya
Square, the 1960th years
Застройка центральной части г.Баку
между ул.Самеда Вургуна и СеверноСоветской площадью, 1960-е годы

098

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
“Muğan” mehmanxanası. 1927-ci il.
Azadlıq Pr. (keçmiş Lenin Pr.). Memarlar
A.P.İvanitskiy, R.A.Polak, A.V.Samoylov
Mugan hotel building, 1927. Azadlyg Ave.
(former Lenin Ave.). Architects A.P.Ivanitsky,
R.A.Polak, A.V.Samoylov
Здание гостиницы «Мугань»,
1927 год. Пр.Азадлыг (бывш. Пр.Ленина).
Архитекторы А.П.Иваницкий,
Р.А.Полак, А.В.Самойлов

şəhər sərnişin nəqliyyatı inkişafinın kompleks nəqliyyat sxemi”ni
(SSRİ Dövlət ekspertizası tərəfindən
bəyənilmiş və sonra Azərbaycan
SSR Nazirlər Soveti tərəfindən
təs­diq olunmuşdur), “Şimali Abşe­
ron kurort zonasının baş plan”ı
(respublikanın Nazirlər Soveti
tərəfindən təsdiq olunmuşdur) və
nəhayət, SSRİ Dövlət plan komitəsi
və SSRİ Dövlət mülki tikinti idarəsi
tərəfindən bəyənilmiş və Azərbajcan
SSR Nazirlər Soveti tərəfindən təsdiq
olunmuş “2005-ci ilə qədər Bakı
şəhərinin baş planı” daxil edilə bilər.
“Bakıdövlətlayihə” layihə institutu
əməkdaşlarının yerinə yetirdiyi əsas
şəhərsalma işləri arasında Bakının
bütün rayonlarının müfəssəl planlaşdırma layihələrini, əsas şəhər
ictimai və nəqliyyat magistrallarının
planlaşma və tikinti layihələrini
göstərmək lazımdır.
Onlar çox əhəmiyyətlidirlər, çünki məhz onlar Bakida şəhərşalma
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

then young Talat Khanlarov,
Sh.Zeynalova etc. - were not of less
success.
In postwar years, work was started
to prepare basics for Baku’s and
Absheron districts’ general layouts.
Since then, urban development has
been occupying a stable and leading
place in the staff’s work.
The first postwar general layout of
Baku through 1976 was developed
by the Bakghiprogor team in
1952-1954. The plan was approved
by the Resolution of Azerbaijan’s
Cabinet of Ministers in 1958. It
had been designed by V.M.Ivanov,
V.A.Alexandrov, A.G.OsipovStepanov, and T.Y.Sharinski. This
plan determined the city’s final
structure, and the network of
its public and transport arterial
roads and centres. The Absheron
Peninsula’s district planning
followed Baku’s general layout
specifying the system of industrial
1 9 3 7 - 2 0 1 2

генерального плана развития Баку
и проекты районной планировки Апшеронского полуострова. С
этого момента градостроительное
проектирование заняло прочное и
ведущее место в работе коллектива.
Первый послевоенный генеральный план города Баку на период
до 1976 года разрабатывается
творческим коллективом Государственного проектного института
«Бакгипрогор» в 1952-1954 годах.
План был утвержден Постановлением Совета Министров республики в 1958 году.
Его авторами становятся
архитекторы В.М.Иванов,
В.А.Александров, А.Г.ОсиповСтепанов, Т.Я.Щаринский. Этот
план определил окончательную
структуру города, систему его
общественных и транспортных
магистралей, центров. Районная
планировка Апшеронского полуострова, вслед за генеральным
планом города, уточнила систему
размещения производительных
сил и рассредоточения населения
в Бакинской агломерации.
В соответствии с этими документами были осуществлены разработки генеральных планов населённых пунктов на Апшеронском
полуострове: Говсан, Бина, Дюбенды, Забрат, Маштаги, Вишнёвка,
Хырдалан, Лок-Батан, Приморск,
Алят, Мардакян, Шувелян, Бузовна, Пиршаги, Бильгя, Гобустан.
Разработки явились опорными,
на их основе базировались все по-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

099

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0100

beşilliyini həyata keçirmək üçün
elə bir planlaşma sənədləri sistemi
yaratdılar ki, onsuz şəhər icraiyyə
komitəsinin şəhər tikintisinin cari
tənzimlənməsi üzrə əsaslandırılmış
fəaliyyəti mümkün olmazdı.
Müharibədən sonrakı illərdə indi­
ki Hüseyn Cavid və İnşaatçılar,
Nərimanov prospektlərinin, 28 May
küçəsi, Azərbaycan prospektinin ,
Bayıl və şimal-qərb Sallaxana rayonlarının, T. Bəhramov adına stadiondan şimalda yerləşən böyük rayonun
və başqalarının şəhərsalma əsası
qoyulmuş, onların sonrakı tikintisinin miqyası müəyyənləşdirilmişdi.
Həmçinin qeyd etmək lazımdır
ki, yeni rayonlar birtipli layihələr
əsasında formalaşarkən əsas magistrallar fərdi layihələr əsasında
tikilirdi.

and human distribution in the Baku
agglomeration.
According to those documents,
general layouts were developed
for Absheron’s following towns:
Govsani, Bina, Dubandi, Zabrat,
Mastaghi, Vishnyovka, Khirdalan,
Lok-Batan, Primorsk, Alyat,
Mardakyan, Shuvalan, Buzovna,
Pirshaghi, Bilgah, and Gobustan.
The designs were basic for all the
following system projects, first of
all utility network development
and facilities common for the entire
peninsula.
Starting from the fourth so-called
Five-Year Plan of USSR Economic
Development (1946-1950),
Bakghiprogor had been regularly
developing multi-complex schemes
for housing and public facilities for

следующие системные проекты, и,
в первую очередь, схемы развития
инженерных сетей, а также сооружений, общих для всего Апшеронского региона.
Начиная с т.н. «четвёртой» пятилетки (1946-1950 годы), «Бакгипрогор» систематически разрабатывал комплексные схемы
размещения объектов жилищногражданского строительства на
очередной период планирования.
Таким образом, были составлены
девять «схем», обеспечивающих
научно-обоснованное, вариантнорасчитанное размещение строительства на территории Апшеронского полуострова. Эти схемы
стали своеобразным первоисточником для плановых органов,
определяющих объёмы капита-

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

Səməd Vurğun küçəsində ola
tikililərinin panoramı, 1950-ci illər
Panorama of building
of Samed Vurgun Street, 1950th years
Панорама застройки
улицы Самеда Вургуна, 1950-е годы

Şəhərin Neftçilər prospekti və Dağlıq hissəsi
arasında olan tikililərin panoramı, 1950-ci illər
A panorama of building of the city between
Neftyanikov Ave. and the Upland part,
the 1950th years
Панорама застройки города
между пр. Нефтяников и
Нагорной частью, 1950-е годы

0101

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Şəhərin ən müxtəlif yerlərində:
Azərbaycan və Nərimanov
prospektlərində, cənubi və şimali Sovet meydanları rayonunda,
Bakıxanov, Murtuza Muxtarov
adına küçələrdə qızğın inşaat işləri
başlanmışdı. Ayrı-ayrı boş ərazilər
tikilir, köhnə evlər sökülür, Montin
qəsəbəsində xəstəxana inşa edilir, Neftçilər prospektində tikinti
layihələri yaradılır, filarmoniya
yanında bağ abad edilir, Muxtadır
küçəsində yaşayış evi, Bayılda üstüörtülü bazar tikilirdi.
V.İ.Lenin adına Respublika stadionunun, Moskva prospektində körpünün layihələşdirilməsi və inşası o
dövrün iri işlərindən idi.
Bu dövrün tikililəri daxili düşünülmüş kompozisiya, elementlərin
mükəmməlliyi və fəal müəllif
nəzarəti sayəsində bütün inşa
proseslərinin, xüsusilə də bəzək
işlərinin davamlılığı ilə seçilir.
Bu illərdə “Bakıdövlətlayihə”
da memarlar İ.A.Məmmədov,
Y.H.Kəngərli, A.Q. Buzov,
Ş.Q.Tağıyev, V.A. Aleksandrov, A.Q.Osipov-Stepanov,
A.P.Aqaronov, A.Y.Borodatov,
A.İ.Gülməmmədov, İ.V.Tixomirova,
A.K.Axpatelov, F.İ.Rüstəmbəyova,
V.S.Şulqin; konstruktorlar
K.Y.Kərimov, A.N.Novosartov;
mühəndislər K.A.Kalantar,
A.Z.Bliner, S.S.Vakulov,
K.P.Kanevski, M.M.Kazımov;
texniklər A.P.Çubukova, T.V. Jirnova,
A.S. Malyas, Y.A. Qubert və başqaları çox və məhsuldar işləmişlər.
50-ci illərin ortalarında Sov.İKP MK
və SSRİ Nazirlər Sovetinin qəbul
etdiyi “Gələcək sənayeləşdirmə,
keyfiyyətin yaxşılaşdırılmaBakı, Sadovaya küçəsi
(hazırda Niyazi küçəsi), 1950-ci illər
Baku, Sadovaya St.
(now Niyazi Street), the 1950th years
Баку, ул.Садовая (в настоящее время
улица им. Ниязи), 1950-е годы
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

Səməd Vurğun küçəsində olan tikililərinin
panoramı, 1950-ci illər
Panorama of building of Samed Vurgun Street,
1950th years
Панорама застройки улицы Самеда Вургуна,
1950-е годы

the next five-years’ period. Thus,
nine schemes were composed to
provide for a scientifically proven
construction picture throughout
the Absheron Peninsula. Those
schemes became a kind of a
source for the economy-planning
government agencies, which
determined investment amount and
territorial distribution for residential
construction and the development of
the city’s social and utility networks.
Complex Network Development
Scheme for All Kinds of Urban
Public Transportation, approved
by the USSR Examination and later
by the Cabinet of Ministers of the
Azerbaijan Soviet Socialist Republic,
1 9 3 7 - 2 0 1 2

ловложений и территориальное
размещение капитального жилищного строительства, развития
социальной и инженерной систем
городского хозяйства.
В числе крупнейших градостроительных задач, решаемых в
коллективе «Бакгипрогор» в этот
период, следует отнести «Комплексную транспортную схему
развития всех видов городского
пассажирского транспорта» (одобренную Государственной экспертизой СССР и в дальнейшем
утверждённую Советом Министров Азербайджанской ССР),
«Генеральный план курортной
зоны Северного Апшерона» (утверждённый Советом Министров
республики) и, наконец, новый
«Генеральный план города Баку с
расчётной перспективой до 2005
года», одобренный Госпланом и
Госгражданстроем СССР и утверждённый Советом Министров
Азербайджанской ССР.
Среди основополагающих градостроительных работ, выполненных сотрудниками проектного института «Бакгипрогор»,
конечно же, следует выделить
проекты детальной планировки
практически всех планировочных
районов собственно Баку, проекты
планировки и застройки основных
городских общественных и транспортных магистралей.
Их значение невозможно переоценить, ибо они создали для осуществления градостроительной
пятилетки в Баку ту систему опорной планировочной документации, без которой практически
была бы невозможной сознательная и обоснованная деятельность
городского исполнительного
комитета по текущему регулированию городской застройки.
В послевоенные годы закладывалась градостроительная основа и
нынешних проспектов им.Гусейна

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0103

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0104

Sadıq Ələkbər oğlu
Dadaşov
(15.04.1905-24.12.1946)
Sadikh Alekper oglu Dadashev
(15.04.1905-24.12.1946)
Садых Алекпер оглы Дадашев
(15.04.1905-24.12.1946)

Sadıq Ələkbər oğlu Dadaşov (1905-1946) Azərbaycan sovet memarlığının əsasını qoyanlardan
biri, Azərbaycan MEA-nın həqiqi üzvü, respublikanın əməkdar incəsənət xadimi (1940), SSRİ
Dövlət Mükafatı laureatıdır (1941). Görkəmli memarlar S.Dadaşov və M.Hüseynov Azərbaycanın
sovet dövrü memarlığının əsasını qoymuş, onun inkişafının bütün yolunu birgə keçmişlər. Onlar hələ uşaqlıqdan tanış olmuş, məktəbdə, sonra isə Azərbaycan Dövlət Politexnik İnstitutunun
memarlıq fakültəsində bir yerdə oxumuşlar. 1929-cu ilin dekabrında “Bakı şəhərində mədəniyyət
sarayı və kitabxana” mövzusunda diplom işini uğurla müdafiə edib S.Dadaşov və M.Hüseynov
sovet dövründə ali memarlıq təhsili alan ilk azərbaycalılar olmuşlar. Onların dostluğu bütün
ömrü boyu, 1946-cı ildə S.Dadaşovun vaxtsız ölümünədək davam etmişdir. M.Hüseynovun atası
milyonçu idi, Xəzər dənizində böyük gəmiləri və Bakıda iri mülkü vardı. Dadaşovların bir neçə
evi vardı. Belə bir mənşəyə malik olmaq uzun müddət onlardan ötrü təhlükə törətmişdir. Yalnız
böyük yaradıcılıq uğurları və Ümumittifaq Kənd Təsərrüfatı Sərgisində Azərbaycan pavilyonunun tərtibatına görə verilən Stalin (dövlət) mükafatları memarları repressiyadan xilas etdi. Memar
S.Dadaşovun M.Hüseynovla yerinə yetirilmiş əsas işləri fabrik-mətbəx (Krupskaya adına döğum
evi), Bakı Sovetinin yaşayış evi (İndiki respublika Nazirlər Sovetinin binası), Azərbaycan Tibb
Universitetinin yataqxanası, Nixami kinoteatrının və Azərbaycan Yeyinti Sənayesi Xalq Komissarlığının binası (1937-1939-cu illər), Ü.Hacıbəyov adına Musiqi Akademiyasının binası (1939-cu
il), Azərbaycan Texniki Universitetinin binası( 1931-1933-cü illər), Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyinin binası (1940-cı il), “Buzovnaneft” və “Azneftzavod” trestlərinin binası, alimlərin yaşayış
evi və başqalarıdır. Bakıdakı Tikinti Materialları Elmi-Tədqiqat İnstitutu S.Ə.Dadaşovun adını
daşıyır.

Q
One of the founding architects in Soviet Azerbaijan; Member of the National Academy of
Sciences; the Azerbaijan Soviet Socialist Republic’s Artist-of-Honour (1940); USSR National Prize
(1941). Prominent architects S.Dadashev and M.Usseynov were at the ground zero of Soviet
architecture and through the complicated way of its development. It was in childhood that
they had already met each other; they studied together at school and then at the Architectural
Department of Azerbaijan Polytechnic Institute. In December 1929, having brilliantly presented
their graduation project, Culture Palace and Library in Baku, Sadih Dadashev and Mikael
Usseynov became the first Azeri architects professionally educated in soviet time. Their
friendship continued all their lives, till Sadih Dadashev’s early death in 1946. Both the friends’
families were very prosperous. Mikael Usseynov’s father was a millionaire owning steamers
on the Caspian Sea and a huge mansion in Baku. The Dadashevs owned few buildings. Such
origins had been hanging over the both architects as the sword of Damocles for many years. Only
great creative successes and the Stalin Award for Azerbaijan’s Pavilion at the USSR Agricultural
Exhibition saved the architects from repressions. Main projects by Sadikh Dadashev co-designed
with M.Usseynov are a cafeteria (now a maternity house); blocks-of-flats for the Baku Parliament
(1938, now the Cabinet of Ministers), Buzovni Oil Trust, Azerbaijan Oil Plant, and Azerbaijani
scientists; a dormitory for Medical Institute, the Nizami Cinema, Food Industry Ministry of the
Azerbaijan Soviet Socialist Republic, Uzeyir Hajibayov Conservatory (1939), Polytechnic Institute
(1931-1933), Nizami Museum of Azerbaijan Literature (1940) etc. To commemorate S.A. Dadashev,
the Research Institute of Construction Materials in Baku has been given his name.

Q
Садых Алекпер оглы Дадашев - один из основателей азербайджанской советской архитектуры, академик, заслуженный деятель искусств АзССР (1940 год), лауреат государственной премии СССР (1941 год). Выдающиеся зодчие С.Дадашев и М.Усейнов стояли у
истоков советской архитектуры и вместе прошли весь сложный путь ее развития. Познакомились они еще в детстве, вместе учились в школе, а затем на архитектурном отделении
Азербайджанского политехнического института. В декабре 1929 года, блестяще защитив
дипломный проект на тему “Дворец культуры и библиотека в городе Баку”, Садых Дадашев и Микаэль Усейнов стали первыми архитекторами-азербайджанцами, получившими
высшее архитектурное образование в советское время. Дружба продолжалась всю жизнь,
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

вплоть до безвременной кончины Садыха Дадашева в 1946 году. Семьи обоих друзей были
очень состоятельными. Отец Микаэля Усейнова был миллионером, имел пароходы на Каспии и огромный особняк в Баку. Дадашевы владели несколькими домами. Такое происхождение долгие годы висело над ними дамокловым мечом. Только большие творческие
успехи и Сталинская премия за павильон Азербайджана на Всесоюзной сельскохозяйственной выставке спасли архитекторов от репрессий. Основные работы Садыха Дадашева, выполненные совместно с М.Усейновым: фабрика-кухня (роддом им.Крупской), жилой
дом Бакинского Совета (1938 год, ныне здание Совета Министров республики), общежитие
мединститута, кинотеатр им.Низами и Наркомат пищевой промышленности Азербайджана (1937-1939 годы), консерватория им.У.Гаджибекова (1939 год), Политехнический институт (1931-1933 год), Музей азербайджанской литературы им.Низами (1940 год), жилые
дома трестов “Бузовнынефть”, “Азнефтезаводы”, жилой дом ученых и др. В память об архитекторе имя С.А.Дадашева носит Научно-исследовательский институт строительных материалов в Баку.

Azərbaycan Dövlət Musiqi
Akademiyasının (keçmiş
Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan
Dövlət Konservatoriyasının) binası.
Bina 1939-cu ildə memarlar Sadıq
Dadaşov və Mikayıl Üseynovun
layihəsi üzrə tikilmişdir
The Building of the Azerbaijani
national conservatory of Uzeir
Gadzhibekov. The building is
constructed in 1939 according to
the project of architects Sadykh
Dadashev and Mikael Useynov
Здание Азербайджанской
национальной консерватории
им.Узеира Гаджибекова. Здание
построено в 1939 году по проекту
архитекторов Садыха Дадашева и
Микаэля Усейнова

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0105

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0106

Mikayıl Ələsgər oğlu
Üseynov
(06.12.1905-07.10.1992)
Mikael Aleskerovich Usseynov
(06.12.1905-07.10.1992)
Микаэль Алескерович Усейнов
(06.12.1905-07.10.1992)

Mikayıl Ələsgər oğlu Üseynov (1905-1992) görkəmli Azərbaycan memarı və memarlıq tarixçisi, SSRİ-nin xalq memarı (1979-cu il), professor (1939), Azərbaycan MEA-nın həqiqi üzvü (1945ci il), SSRİ Memarlıq Akademiyasının akademiki, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1985-ci il), Stalin
(Dövlət) Mükafatı laureatı (1941-ci il), İngiltərə və İrlandiyanın Asiya Kral Cəmiyyətinin üzvü
idi. M.Ə.Üseynov Bakıda varlı ailədə anadan olmuşdur. Onun yaradıcılığının ilk dövrü sovet memarlığının konstruktivizm dövrünə düşmüşdür. Həmin vaxtlar hələ tamamilə gənc olan memar
ilhama gəlib yeni memarlıq dilini mənimsəməyə can atırdı. O dövrdəki ən əhəmiyyətli işlərdən
biri Bayıldakı indi doğum evi olan fabrik-mətbəxin binasıdır. 1946-cı ilədək o, memar S.Dadaşovla
birgə çalışmışdır. Onlar hələ tələbə vaxtı Nizamı Gəncəvinin heykəlinin birgə layihəsinə görə ilk
mükafatlarını almışdılar. Sovet memarlığında klassisizmə, sonra isə milli irsə doğru dönüş gənc
memar tərəfindən rəğbətlə qarşılandı. Həmin dövrdə tikilmiş “Nizami” kinoteatrı və yaşayış
evləri (indiki Azərtacın binası) ansamblı indiyədək sənət əhəmiyyətini itirməmişlər. Simmetrik
yerləşmiş həmin binalar 28 May küçəsinin başlanğıcını təşkil edirlər. M.Üseynov Azərbaycanın
müasir memarlığında milli irsin yerini və rolunu dərk eləməklə yetkinlik dövrünə qədəm qoyur.
Bakıda Musiqi məktəbinin binası, Moskvada Azərbaycan pavilyonu, nəhayət, Bakıda Nizami
adına Ədəbiyyat Muzeyinin binası Şərqin və Azərbaycanın forma və motivlərinin tətbiqi ideyasının inkişafını nümayiş etdirir. M.Üseynovun fərdi işləri Azərbaycan Milli Kitabxanasının (1960-cı
il), Azərbaycan MEA binaları kompleksin (1951-1966-cı illər) və başqalarıdır. M.Üseynov orijinal,
milli yaradıcılıq təfəkkürünə, parlaq fərdi görmə qabiliyyətinə və dəsti-xəttə malik memar idi.
Memarlığın qədim milli ənənələrinə hörmət ona dərk etdiyi formaları öz yaradıcılığına istifadə
etmək imkanı vermişdir. M.Hüseynov həmişə qeyd edirdi ki, “milli memarlıq – milli formadır”.
Zahirən yumşaq və həddən artıq ziyalı xasiyyətli insanın daxili mətanəti heyrət doğururdu.
Onun 200-dən artıq layihəsi vardır ki, onların da əksəriyyəti həyata keçirilmişdir.

Q
A Soviet Azerbaijani architect and architecture historian. Born in Baku to a rich family. His
father was a millionaire-owner of Caspian steamers and of a major embankment mansion. This
social ex-status had been putting him under a threat of arrest for many years of Stalin’s regime.
Usseynov’s first productive stage came along with Constructivism in Soviet architecture. Then
very young and inspired by the total impulse, he tried to understand these new architectural
message and style. A cafeteria in Bayilovo, Baku, can be mentioned among the time’s most
remarkable designs by Usseynov. By 1946, he had been co-designing and co-researching with
S.A.Dadashev. Still students, they were awarded the first prize for the design off monument to
Nizami, a prominent poet and thinker of the 12th century’s Azerbaijan. That soviet architecture
turned back to classical and then national legacies was unconditionally supported by the young
architect. The ensemble of the Nizami Cinema and block-of-flats, built then, hasn’t yet lost its
artistic significance. Symmetrically placed, they make up a kind of a propylaeum stressing the
beginning of 28 May Street. It was understanding the place owned and the role played by the
national heritage in developing Azerbaijan’s modern architecture that the architect reached true
maturity with. A musical college, the Nizami museum (both in Baku) and Azerbaijan’s pavilion
in Moscow demonstrate how the idea of oriental forms&motifs and national architecture applied
was developed. Individual designs by M.A.Usseynov include the M.F.Akhundov National Public
Library (1960), complex of buildings for the Azerbaijan Academy of Sciences (1951-1966 годы)
etc. Mikael Usseynov displayed an original national creative thinking, bright vision and style.
Deep knowing and respecting ancient national architectural traditions allowed him to use them,
reconsidered, in his own designs. Mikael Usseynov always said, “National architecture is national
form”. Appearing mild, this extremely cultured man was one of incredible internal unassailability.
He developed more than 200 designs, mostly implemented. His awards include Stalin Prize (1941),
USSR People’s Architect (1970), and Hero of Socialist Labour (1985). Professional membership
and others credentials: Professor (1939); Member, the Azerbaijan Academy of Sciences (1945);
Member, the USSR Academy of Architecture; Member, the Royal Asiatic Society of Great Britain
and Ireland.

Q
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

75

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Микаэль Алеске́рович Усейнов (06.12.1905-07.10.1992) - советский и азербайджанский
архитектор и историк архитектуры, народный архитектор СССР (1970 год), профессор
(1939 год), Академик АН Азербайджана (1945 год), Действительный член Академии архитектуры СССР, Герой социалистического труда (1985 год), лауреат Сталинской премии
(1941 год), член Королевского азиатского общества Англии и Ирландии. М.А.Усейнов родился в Баку в семье состоятельных родителей. Его отец был миллионер, имел свои пароходы на Каспии и огромный особняк на набережной. Его происхождение долгие годы,
как дамоклов меч, висело над ним - в любое время он мог быть арестован. Первый этап
творчества М.А.Усейнова совпал с периодом конструктивизма в советской архитектуре.
Тогда еще совсем юный зодчий, вдохновленный общим порывом, пытался постичь новый
язык архитектуры. Из наиболее значительных работ того периода можно назвать фабрикукухню (ныне родильный дом) на Баилово. До 1946 года архитектор работал в творческом
и научном содружестве с С.А.Дадашевым. Уже студентами Усейнов и Дадашев получили
первую премию за совместный проект памятника Низами Гянджеви, выдающемуся поэту
и мыслителю XII века. Поворот советской архитектуры в сторону классического, а затем
и национального наследия нашел безусловную поддержку у молодого архитектора. Построенный в тот период ансамбль зданий кинотеатра «Низами» и жилого дома не потеряли своего художественного значения до наших дней. Симметрично расположенные, они
образуют как бы пропилеи, акцентирующие начало улицы 28 Мая. Настоящая зрелость
приходит к архитектору вместе с пониманием места и роли национального наследия в создании современной архитектуры Азербайджана. Здания музыкального училища в Баку,
павильона Азербайджана в Москве и, наконец, музея им.Низами в Баку демонстрируют
развитие идеи применения форм и мотивов Востока и национальной архитектуры. Индивидуальные работы М.А.Усейнова - проекты Государственной публичной библиотеки имени М.Ф.Ахундова (1960 год), комплекса зданий АН Азербайджанской ССР (1951-1966 годы)
в Баку и др. Микаэль Усейнов обладал оригинальным, национальным складом творческого
мышления, с собственным ярким видением и почерком. Глубокое знание и уважение древних национальных традиций зодчества позволило ему использовать их в переосмысленных формах в своем творчестве. Микаэль Усейнов всегда утверждал: «национальная архитектура - это национальная форма». Поражала внутренняя несокрушимость этого внешне
мягкого, в высшей степени интеллигентного человека. Число выполненных им проектов
более 200, большинство из которых воплотилось в жизнь.

0107

Bakı Sovetinin işçiləri üçün
yaşayış evi (hazırda Azərbaycan
Respublikası Nazirlər Kabinetinin
binası). Bina 1938-ci ildə memarlar
Sadıq Dadaşov və Mikayıl
Üseynovun layihəsi üzrə tikilmişdir
The House for employees of
the Baku Council (nowadays a
building of the Cabinet of the
Azerbaijani Republic). The building
is constructed in 1938 according
to the project of architects Sadykh
Dadashev and Mikael Useynov
Жилой дом для работников
Бакинского Совета (ныне
здание Кабинета министров
Азербайджанской Республики).
Здание построено в 1938 году по
проекту архитекторов Садыха
Дадашева и Микаэля Усейнова

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Azərbaycan MEA-nın binası. Kompleks
1951-1966-cı illərdə memar Mikayıl
Üseynovun layihəsi üzrə tikilmişdir
The Building of Academy of Sciences of
the Azerbaijani Republic. The complex is
constructed in 1951-1966 according to the
project of architect Mikael Useynov
Здание Академии наук Азербайджанской
Республики. Комплекс построен
в 1951-1966 годах по проекту архитектора
Микаэля Усейнова

sı və tikintinin dəyərinin aşağı
salınması tədbirləri barədə” və
“Layihələşdirmə və inşaatda israfçılığın aradan qaldırılması barədə”
qərarları kütləvi yaşayış evləri
tikintisinin başlanğıcını qoydu. Sovet
adamlarının əksəriyyətini yaşayış
evləri ilə təmin etmək və onlar üçün
nisbətən rahat yaşayış-məişət şəraiti
yaratmağa yönəldilmiş bu qərarlar
kütləvi yaşayış evləri tikintisini simasız və maraqsız etdi.Yalnız memarlıq
layihələrinin deyil, həm də inşaat
işlərinin keyfiyyəti xeyli aşağı düşdü.
Elə bir vaxt gəlib çatdı ki, “təktək” layihələşdirmə təcrübəsi
Elm işçilərinin yaşayış evi. Bina memarlar
Sadıq Dadaşov və Mikayıl Üseynovun
layihəsi üzrə tikilmişdir.
The House the house of workers of a science.
The building is constructed according to the
project of architects Sadykh Dadashev and
Mikael Useynov
Жилой дом дом работников науки. Здание
построено по проекту архитекторов Садыха
Дадашева и Микаэля Усейнова
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

General Layout of Resort Area in
Northern Absheron, approved by
Azerbaijan’s Cabinet of Ministers,
and, finally, the new Baku’s
General Layout Through 2005,
approved by the USSR Planning
Committee, USSR Ministry for
Civil Construction and Cabinet
of Ministers of the Azerbaijan
Soviet Socialist Republic, should
be considered of the largest urbandevelopment challenges met by the
Bakghiprogor team at the time.
Detailed planning for almost
all the layout-unit districts of
the very Baku, planning and
development designs for the city’s
main public and transport arterial
roads should be undoubtedly
referred to fundamental urbandevelopments projects submitted by
Bakghiprogor’s staff.
Their significance is impossible
to underestimate as they had
developed a system of basic
1 9 3 7 - 2 0 1 2

Джавида и Иншаатчылар, проспекта им. Н.Нариманова, улицы
28 Мая, проспекта Азербайджан, районов Баилово и северозапад­ного, Салаханов, большого
района севернее центрального
республиканского стадиона им.
Т.Бахрамова и других, определялся масштаб последующей их
застройки. Надо также заметить,
что в то время, как новые районы
формировались на базе типовых
проектов, основные магистрали
застраивались по индивидуальным эскизам.
Было начато интенсивное строительство жилых и общественных
зданий в самых различных частях города: на пр.Азербайджан,
комплексная застройка по
пр.им.Н.Нариманова, в районе
южной и северной Советских площадей, по улицам им.Бакиханова,
им. М.Мухтарова. Застраивались
отдельные свободные терри-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0109

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0110

inşaatın artan həcmini təmin edə
bilmirdi, onun sürətini azaldırdı.
“Bakıdövlətlayihə” institutu qarşısında ən qısa müddət ərzində yeni
rayonlarda kompleks kütləvi tikintini təmin etmək üçün layihə-smeta
sənədləri işləyib hazırlamaq vəzifəsi
qoyuldu. Yalnız layihə təşkilatı
strukturunun təkmilləşdirilməsi
və fərdi layihələşmədən birtipli layihələrin kütləvi tətbiqinə
keçməklə bu məsələni uğurla həll
etmək olardı. “Bakıdövlətlayihə”
kollektivi məhz bu yolla getdi.
İnstitut istehsalat-texniki bazanın
inkişafına və şöbələrin, memarlıq
emalatxanalarının ixtisaslı kadrlarla möhkəmləndirilməsinə birinci
dərəcəli diqqət yetirdi. Bu dövrdə
kəşfiyyat şöbəsi, bir sıra layihə
emalatxanaları, bir çox şöbələr
yenidənqurmaya məruz qaldı,
texniki kitabxana genişləndirildi və
layihə kabineti ayrıldı.
Nəticələr dərhal özünü göstərdi.
Bu dövrdə “Bakıdövlətlayihə”
şəhərətrafı ərazilərin və onun ayrıayrı hissələrinin planlaşmasının bir
çox yeni layihələrini işləyib hazırladı. Layihəçilərin kollektiv düşüncəsi
yeni rayonlara, arasıkəsilməyən
tikinti məhəllələrinə yönəldi.
Bakıda yeni yaşayış rayonlarında tikintini şəhəri əhatə edən
yarımdairə boyunca boş ərazilərdə
aparmaq qərara alındı. Boş ərazilərdə
birinci mikrorayonun salınması
1957-1959-cu illərdə başladı. Əhali o
vaxt tikilən birtipli yaşayış evlərini
“xruşovka” adlandırırdı. Kommunal

planning documentation for the
urban-development five-year plan
in Baku, which, the documentation,
rational and proven actions by the
mayor’s office to regulate urban
development would have been
almost impossible without.
In postwar years, an urbandevelopment basis for now-Avenues
Hussein Javeed and Inshaatchilar,
Avenue Narimanov, 28th May Street,
Avenue Azerbaijan, Bayilov and
North-Western Districts, Salakhani,
a large district to the north from
Tofig Bakhramov Central National
Stadium, and others were being
laid, and the scope for their next
development was being determined.
It should be also noted that basic
arterial roads were built in by
special projects while new districts
were formed following some sample
designs.
Intensive constructing residences
and public houses was started in the

тории, сносились ветхие дома,
строилась больница в посёлке
Монтино, создавались проекты
застройки проспекта Нефтчиляр, благоустройства сквера у
филармонии, сооружался жилой дом по ул.Мухтадыра (ныне
ул.С.Рустамова), крытый рынок
на Баилово. Крупнейшей работой
того периода явилось проектирование и строительство Республиканского стадиона им.В.И.Ленина
(ныне им.Т.Бахрамова), строительство путепровода на Московском
проспекте.
Сооружения этого периода отличаются хорошо продуманной
композицией, тщательностью
прорисовки элементов и, благодаря активному авторскому надзору,
добротностью всех строительных
процессов, отделочных работ.
Много и плодотворно в эти
годы трудились в «Бакгипрогоре» архитекторы И.А.Мамедов,

Şimali Sovet meydanının mənzərəsi,
1950-1960-cı illər. Yaşayış evləri memar
Ənvər Qasım-zadənin layihəsi üzrə tikilmişdir
The Panorama of Severnaya Sovetskaya
Square, Baku, the 1950-1960th years. Houses
are constructed according to projects of
architect Enver Kasim-zade
Панорама Северной Советской площади,
г.Баку, 1950-1960-е годы. Жилые дома
построены по проектам архитектора
Энвера Касим-заде
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

0112
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Я.Н.Кенгерли, А.Г.Бузов,
Ш.С.Тагиев, В.А.Александров,
А.Г.Осипов-Степанов, А.Е.Бо­
ро­датов, А.И.Гюльмамедов,
И.В.Тихомирова, Ф.И.Рус­там­
бекова, В.С.Шульгин, А.С.Суркин
и другие; конструкторы К.А.Ке­
ри­мов, Г.С.Шамилов; инженеры К.А.Калантар, А.З.Блинер,
С.С.Вакулов, К.П.Ка­невский,
М.М.Кязимов и другие.
Принятые ЦК КПСС и Советом
Министров СССР в середине 50-х
годов постановления «О мерах по
дальнейшей индустриализации,
улучшению качества и снижению стоимости строительства»
и «Об устранении излишеств в
проектировании и строительстве» положили начало массовому жилищному строительству.
Направленные на обеспечение
большинства советских людей
жильем и создание для них относительно комфортных жилищнобытовых условий, постановления
эти привели в целом к безликости
и серости массовой жилой застройки. Значительно снизилось
качество не только архитектурных
проектов, но и самих строительных работ.
Наступает время, когда практика
«штучного» проектирования уже
не может обеспечить растущие
объёмы строительства, снижает
его темпы. Перед институтом
«Бакгипрогор» ставится задача за сжатые до предела сроки
разработать проектно-сметную
документацию для обеспечения
комплексной массовой застройки
новых районов. Успешно решить

Neftçilər prospekti və Azneft
meydanının mənzərəsi. 1950-ci illər
Neftyanikov Ave. and Azneft Square
Panorama, the 1950th years
Панорама пр.Нефтяников и
пл.Азнефть, 1950-е годы

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0113

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0114

mənzillərdə yaşayan bir çox bakılı
ailələrini çox qısa müddət ərzındə
nisbətən babat yaşayış şəraiti ilə
təmin etmək mümkün oldu, çünki
o illərdə respublikanın rayonlarından paytaxta kənd əhalisinin axını
güclənmişdi. Tikintiyə yeni sənaye
metodlarının tətbiq olunması hesabına buna nail olmaq mümkün oldu.
Bakıda 1960-cı ildə Zaqafqaziyada
ilk evtikmə kombinatı tikildikdən
sonra iripanelli evtikmə sürətlə inkişaf etməyə başladı.
Sallaxanada, şəhərin şimal-qərb
hissəsində (1,2,3,4,5 №-li mikrorayonlar); stadiondan şimal tərəfdə,
“8-ci kilometr” qəsəbəsində, Razin,
Zabrat, Zuğulba və Xırdalanda yaşayış massivləri salınırdı.
Sənaye evtikməsi əsasında birtipli
layihələrin geniş tətbiqinə başlandı.

city’s very different parts: Avenue
Azerbaijan, Avenue Narimanov
(complex development), around
the Southern and Northern Soviet
Squares, Street Bakikhanov, and
Street Murtuza Mukhtarov. Separate
vacant sits were built in; rundown buildings were demolished;
a hospital in Montino Town was
being constructed; designs to
develop Avenue Neftchilar and
improve Philharmonic Garden were
being created; a block-of-flats in
Mukhtadir (now S.Rustamov) Street
and a roofed market in Bayilov were
being erected. The largest projects
in that period were the design and
construction of V.I.Lenin (now
T.Bakhramov) National Stadium and
an overpass across Avenue Moscow.
The time’s structures are special for a
B a k ı

D ö v l ə t

“Buzovnaneft” tresti işçilərinin yaşayış evi. Bina
1950-ci illərdə memarlar Sadıq Dadaşov və
Mikayıl Üseynovun layihəsi üzrə tikilmişdir
The House of employees of Buzovnyneft trust.
The building is constructed in the 1950th years
according to the project of architects Sadykh
Dadashev and Mikael Useynov
Жилой дом работников треста
«Бузовнынефть». Здание построено в 1950-х
годах по проекту архитекторов Садыха
Дадашева и Микаэля Усейнова

Hüsü Hacıyev küçəsinin (indiki Azərbaycan
prospekti) mənzərəsi. 1960-cı illər
Gusi Gadzhiev St. Panorama (now the ave.
Azerbaijan), the 1960th years
Панорама ул.Гуси Гаджиева (в настоящее
время пр.Азербайджан), 1960-е годы
L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0116

Bakı “Çeremuşka”sını yaradan ilk memar-müəlliflərdən
M.A.Məmməd- zadə, F.A.Sadıxov,
R.A.Boyacan, L.A.Piralova,
A.İ.Gülməmmədov, İ.V.Tixomirova,
Q.K.Filonoviç, A.A.Val,
F.İ.Rüstəmbəyova, A.A. Əzizov,
Q.A.Sadıxov, İ.A. Orlova-Stroqanova, T.Y.Şarinski və başqalarının
adlarını çəkmək olar.
Yeni ərazilərin mənimsənilməsi
ilə eyni vaxtda “Bakıdövlətlayihə”
layihə institutunun əməkdaşları
artıq şəhərin tikilmiş hissəsində
də layihələr işləyib hazırlayırdılar.
“Bakı”, “Turist”, “Sport” mehman­
xanaları layihələşdirildi. Kiçik
formalı həcmlər maraqlı və çeşidli
həll olunurdu: dənizkənarı bulvarda tikililər - vertolyot meydançası,
“Mirvari” kafesi, uşaq teatrı. İnstitut
memarlarının planlarına görə bu
dövrdə 2000 yerlik yaşıl yay teatrı
tikilməyə başladı. Metronun 26
Bakı komissarı stansiyasının (indiki
“Sahil” stansiyası) layihəsi işlənib
hazırlandı. “9 yanvar” bağçası və
funikulyor qarşısında meydança abadlaşdırıldı. 2500 nəfərlik
V.İ.Lenin adına saray (indiki Heydər
Əliyev adına saray) və Bakı planetarisi layihələşdirilirdi.
Bu işlərdə memarlar A.Q.Buzov,
V.S. Şulqin, A.İ.Gülməmmədov,
A.C.Surkin, A.C.Ruvinskaya,
X.A.Babazadə, Y.C.Kopeleviç; konstruktorlar N.N.Nikonov, T.S.Şamilov,
A.C.Qelfat, K.A.Kərimov;
mühəndislər K.A.Kalantar,
M.M.Kazımov, A.Z.Bliner,
S.S.Vakulov, K.P.Kanevskinin böyük
əməyi olmuşdur.
Bakı memarlığında yeni mərhələ
1960-1980-cı illərdə başladı. Beton,
metal, şüşədən geniş istifadə olunması yeni inşaat materiallarının
konstruksiya xüsusiyyətlərindən
istifadəyə əsaslanan yeni memarlıq
formalarının işlənib hazırlanmasına imkan yaratdı. Bu dövr ərzində
Bakıda yaşayış və mədəni-məişət

well-planned composition, thorough
detailing, and, owing to active
supervision by the authors, for high
construction quality, especially in
decoration.
Architects I.A.Mamedov,
Ja.N.Kengerli, A.G.Buzov,
Sh.S.Tagiev, V.A.Aleksandrov,
A.G.Osipov-Stepanov,
A.P.Agaronov, A.E.Borodatov,
A.I.Gjul’mamedov, I.V.Tihomirova,
F.I.Rustambekova, V.S.Shul’gin,
A.S.Surkin etc.; constructors
K.A.Kerimov and G.S.Shamilov; and
engineers K.A.Kalantar, A.Z.Bliner,
S.S.Vakulov, K.P.Kanevskij,
M.M.Kjazimov etc.
Adopted by the Central Committee
of the USSR Communist Party and
Cabinet of Ministers in the mid1950s, Resolutions On Actions
for Further Industrialisation,
Construction Quality Improvement
and Lower Cost” and On
Elimination of Excessiveness in
Designs and Construction initiated
massive residential construction.
Aimed at relatively comfortable
housing most soviet people, those
resolutions in general brought
to faceless and dull residential
development. Quality went
significantly down not only in
designs, but also in construction.
The time came when separate
designs couldn’t provide for
growing construction and lowered
its tempo. Bakghiprogor was
committed to develop, during very
short time, budget documentation
for complex massive development
in new districts. It was only possible
to solve the problem through
organisational improvements in
Bakghiprogor and shift from special
designs to sampled ones. This was
the way Bakghiprogor chose.
The institute paid special attention to
high-quality equipment and human
resources for the departments and
ateliers. The exploration department
B a k ı

её можно было только путём совершенствования структуры проектной организации и перехода от
индивидуального проектирования
к массовому применению типовых
проектов. Именно по этому пути
пошёл коллектив «Бакгипрогора».
Институт уделяет первостепенное
внимание росту производственнотехнической базы и укреплению
отделов, архитектурных мастерских квалифицированными кадрами. В этот период реорганизации подверглись изыскательский
отдел, ряд проектных мастерских,
многие отделы, была расширена
техническая библиотека и выделен проектный кабинет.
Результаты незамедлительно
сказались. В это время «Бакгипрогором» было разработано немало
новых проектов планировки
пригородных территорий города
и его отдельных частей. Коллективная мысль проектировщиков
устремилась в новые районы, в
кварталы сплошной застройки.
В Баку строительство новых жилых районов было решено вести
крупными массивами на свободных территориях полукольцом
окружающих город. Создание
первого микрорайона на свободных территориях началось в
1957-1959 годах. Построенные в то
время типовые жилые дома получили у населения прозвище «хрущёбы». Однако в течение довольно короткого времени удалось
обеспечить многие семьи бакинцев, годами ютившихся в неприспособленных или коммунальных
квартирах, относительно сносными жилищными условиями, ведь
в те годы значительно усилился
поток в столицу части сельского
населения из районов республики. Это во многом удалось за счет
внедрения новых индустриальных
методов строительства.
После строительства в Баку в 1960

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0117

Səməd Vurğun (keçmiş Krasnoarmeyskaya
küç.) və Bakıxanov (keçmiş Nijnebulvarnaya
küç.) küçələrinin kəsişməsində Artistlərin
yaşayış evi. Bina memar Konstantin İvanoviç
Sençixinin layihəsi üzrə tikilmişdir
The House of actors on crossing of
streets of Samed Vurgun (former
Krasnoarmeyskaya St.) and Bakikhanov St.
(former Nizhnebulvarna St.). The building
is constructed according to the project of
architect Konstantin Ivanovich Senchikhin
Жилой дом артистов на пересечении
улиц Самеда Вургуна (бывш.
Красноармейской ул.) и ул.Бакиханова
(бывш.Нижнебульварной ул.). Здание
построено по проекту архитектора
Константина Ивановича Сенчихина

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

and others; and a number of ateliers
were reorganised; the technical
library was enlarged, and a special
design office was established.
All these measures immediately
proved effective. At that time,
Bakghiprogor developed quite
a few new planning designs for
the suburbs and some other parts
of Baku. The team mind was
focused on new districts and soliddevelopment neighbourhoods.
It was decided to build new
residential districts in Baku in large
masses on a semicircle of vacant
sites around the city.
The first micro-rayon (commuter
town ) was started on a free site
in 1957-1959. People informally
called standard blocks-of-flats
built then khrushchobas (playing
1 9 3 7 - 2 0 1 2

году первого в Закавказье домостроительного комбината бурными темпами развивается крупнопанельное домостроение.
Начинается также закладка
жилых массивов в Салаханах, в
северо-западной части города
(микрорайонах № 1, 2, 3, 4, 5); в
районе севернее Республиканского стадиона; на посёлке «8-ой километр», Разина, Забрат, Загульба, Хырдалан. Кладётся начало
широкому применению типовых
проектов на основе индустриального домостроения.
Среди первых авторов-архитекторов, ставших пионерами рождения бакинских микрорайонов,
следует назвать М.А.Мамед-заде,
Ф.А.Садыхова, Л.А.Пиралову,
А.И.Гюльмамедова, И.В.Тихо­

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0118

Ənvər Əli oğlu
Qasım-zadə
(12.02.1912-12.03.1969)
Enver Ali oglu Gasim-zadeh
(12.02.1912-12.03.1969)
Энвер Али оглы
Касим-заде
(12.02.1912-12.03.1969)

Ənvər Əli oğlu Qasım-zadə (1912-1969), görkəmli Azərbaycan memarı, Aərbaycam MEAnın müxbir üzvüdür (1967-ci ildən). Ə.Ə.Qasım-zadə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Dövlət
Sənaye İnstitutunu (indiki Dövlət Neft Akademiyasını) bitirmişdir (1936-cı ildə). O, 1934-cü ildən
Azərbaycan Dövlət Layihə İnstitutunda işləmiş, texnikdən layihənin baş memarınacan yol keçmişdir. 1947-ci ildən respublika Nazirlər Soveti yanında memarlıq idarəsinin rəisi, Bakı vilayət
İcraiyyə Komitəsi, sonra Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsi sədrinin tikinti işləri üzrə birinci müavini,
Tikinti İşləri üztə Dövlət Komitəsi sədrinin birinci müavini işləmişdir. Ə.Ə.Qasım-zadə 1962-ci
ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun (indiki Azərbaycan Texniki Universitetinin) rektoru təyin
edilmişdir. Memar Ə.Ə.Qasım-zadənin əsas işləri Hüsü Hacıyev küçəsindəki (indiki Azərbaycan
prospekti), Sovet küçəsindəki (indiki N.Nərimanov prospekti), Ağa Nemətulla küçəsindəki,
İnşaatçılar küçəsindəki iri yaşayış kompleksləri, Azərbaycan Tibb Universitetinin, Azərbaycan
Dövlət Heft-Qaz Layihə İnstitutunun (indiki S.Vurğun küçəsindəki Maliyyə Nazirliyinin binası,
1956-cı il), Oktyabr rayon partiya komitəsinin (indiki Dövlət Gömrük Komitəsinin) inzibati binaları, metropolitenin “Ulduz” stansiyasının (1967-ci il) binası və başqalarıdır. Ə.Ə. Qasım-zadənin
bir çox işləri xaricdə çap olunan bir sıra elmi və xüsusi nəşrlərdə əks olunaraq sovet memarlığının
qızıl fonduna daxil edilmişdir. 1967-ci ildə Ə.Ə.Qasım-zadənin “Azərbaycan sovet memarlığının
yaradıcılıq problemləri” adlı əsaslı monoqrafiyası işıq üzü görmüşdür. Ə.Ə.Qasım-zadə bu iri
həcmli işdə Azərbaycan memarlığının inkişafını tədqiq etmiş və geniş yaradıcılıq təcrübəsini
ümumiləşdirə bilmişdir.

Q
Soviet Azerbaijani architect. Graduated from Azizbayov Azerbaijan Industrial Institute
(1936). From 1934, he had been working for AzGosProject National Designing Institute, first
as a Technician, and finally as Project Engineer-in-Chief. Other positions since 1947: Chief of
Architecture Office at the Cabinet of Ministers of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic; First
Deputy Chairman of Baku Executive Office; Minister of Construction; Chairman of National
Construction Committee; Deputy Chairman of the National Planning Committee; Rector of
Azerbaijan Polytechnic Institute (appointed in 1962); and Associated Member of the Azerbaijan
Academy of Sciences (1967). Main designs implemented: major residential complexes in Streets
Husi Hajiyev (now Avenue Azerbaijan), Sovetskaya (now Avenue Narimanov), Aga Neymatulla
and Avenue Stroyiteley (now Avenue Inshaatchilar); offices for Medical Institute, the Ministry of
Finance (Samed Vurgun Street, 1956 год); Ulduz Subway Station (1967) and others. Many works
E.A.Gasim-zadeh were included into gold fund of Soviet Architecture and found reflection in a
number of world printing editions of special and scientific literature.

Q
Энвер Али оглы Касим-заде (12.02.1912-12.03.1969), азербайджанский советский архитектор, член-корреспондент АН Азербайджана (1967 год). Выпускник Азербайджанского
индустриального института им.М.Азизбекова (1936 год). Э.А.Касим-заде с 1934 года работал в республиканском проектном институте «Азгоспроект», где прошел путь от техника
до главного инженера проекта. С 1947 года работал начальником управления по делам
архитектуры при Совете Министров Азербайджана, первым заместителем председателя
Бакинского облисполкома, а затем горисполкома по строительству, министром строительства, председателем Госстроя, заместителем председателя Госплана по строительству.
Э.А.Касим-заде в 1962 году назначен ректором Азербайджанского политехнического института. Основные работы архитектора Э.А.Касим-заде - крупные жилые комплексы по
улицам Гуси Гаджиева (ныне пр.Азербайджан), Советской ул. (ныне пр.Нариманова),
ул.Ага Нейматуллы, по пр.Строителей (ныне пр.Иншаатчылар), административные здания мединститута, «Гипроазнефти» (здание Министерства финансов на ул.С.Вургуна, 1956
год), Октябрьского райкома партии (Таможенный комитет), станция метро «Улдуз» (1967
год) и другие. Многие работы Э.А.Касим-заде вошли в золотой фонд советской архитектуры, найдя отражение в ряде мировых печатных изданий специальной и научной литературы. В 1967 году была выпущена капитальная монография Э.А.Касим-заде «Творческие
проблемы азербайджанской советской архитектуры».
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Ələsgərov Hənifə Əliisgəndər oğlu 1912-ci il yanvarın 14-də Bakıda müəllim ailəsində anadan
olmuşdur. 1936-cı ildə Azərbaycan Dövlət Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft
Akademiyası) inşaat-memarlıq fakültəsini bitirmiş, “Bakıda Gənclər Sarayı” mövzusunda
uğurla diplom müdafiə etmişdir. Təhsilini başa vurandan sonra H.Ələsgərov “Azərdövlətlayihə”
institutunda Gəncə, Yevlax, Şəki, Xaçmaz, Naxçıvan şəhərlərinin Baş Planları üzərində çalışmışdır.
İkinci Dünya müharibəsi zamanı mühəndis-kapitan H.Ələsgərov cəbhədə olmuş, ikinci dərəcəli
“Böyük Vətən müharibəsi”, “Qırmızı ulduz” ordenləri və çoxlu medallarla təltif olunmuşdur.
Müharibədən sonra sevimli işinə qayıtmış, Yevlax və Lənkəran şəhərlərinin Baş Planı üzərində
çalışmışdır. Memarın yaradıcılıq yolunda ən vacib mərhələ Zaqatala şəhərinin Baş Planıdır
ki, bu indiyədək şəhərin inkişafının əsas sənədi olaraq qalır. H.Ələsgərov 1948-ci ildə əvvəlcə
respublika Nazirlər Soveti memarlıq işləri idarəsi rəisinin, sonra isə Dövlət Tikinti Komitəsi
sədrinin birinci müavini təyin edilmiş, eyni zamanda layihələndimə və tikinti işlərinə davam
etmişdir. H.Ələsgərovun ən maraqlı işlərindən biri Bakıda Nizami meydanının yenidənqurma
layihəsidir. O, eyni zamanda Bakıda 26 Bakı komissarın xatırəsinə ucaldılmış memorialın
(A.Hüseynovla birgə), metropolitenin “Avrora” (İndiki Q.Qarayev) yeraltı stansiyasının, Bakıda
“Kürarazsutikinti” tresti yaşayış binasının, Gəncədə toxuculuq kombinatı inzibati binasının və
s. layihəsini vermişdir. H.Ələsgərov 1967-ci ildən Bakının baş memarı olmuşdur. O, 1972-ci ildə
SSRİ Dövlət Mükafatına, 1976-cıildə isə respublika dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür. O,
“Azərbaycanın Əməkdar İnşaatçısı” idi.

Q
Born on January 14, 1912 in Baku to a teacher’s family. Education: Department for Architecture
and Construction, Azerbaijan Industrial Institute (graduated in 1936); Graduation Design: Youth
Palace in Baku. Positions/Employers: AzGosProject; First Deputy Chief of Architecture Office
at the Cabinet of Ministers of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (since 1948); First Deputy
Chairman, Construction Committee of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic; Baku Architectin-Chief (since 1967). Designs: general layouts of Ganjah, Yevlakh, Shaki, Khachmas, Nakhchivan,
Zakatala (one of hist best and still in effect) and Lankaran Cities; reconstruction of Nizami Square in
Baku (one of his most interesting projects); 26 Baku Commissars’ Memorial in Baku (together with
A.Husseinov); Aurora Subway Station (underground); a block-of-flats for Kura-Araks-Vodstroy
Company in Baku; an office for a cloth factory in Ganjah, etc. Awards: Patriotic War Second Rank
Order, Red Star Order, and a lot of medals (for his battle service at the time of World War Two as
an Engineer Captain); USSR National Prize (1972); National Prize of the Azerbaijan Soviet Socialist
Republic (1976); and Builder-of-Honour of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.

Q
Алескеров Ганифа Алиискендер оглы родился 14 января 1912 года в Баку в семье педагога.
В 1936 году он окончил Архитектурно-строительный факультет Азербайджанского индустриального института, успешно защитив дипломную работу на тему: «Проект Дворца молодёжи
в Баку». После окончания института Г.Алескеров начал свой трудовой стаж в проектном институте «Азгоспроект», работая над генеральными планами городов Гянджи, Евлаха, Шеки,
Хачмаса, Нахичевани. Во время Второй мировой войны инженер-капитан Г.Алескеров был
награждён орденами Отечественной войны Второй степени и Красной Звезды, многими медалями. Важный этап творческого пути архитектора – работа над генпланом г.Загаталы. В
1948 году Г.Алескеров назначается Первым заместителем начальника управления по делам
архитектуры Совета Министров Азербайджанской ССР, а затем и Госстроя республики,
одновременно продолжая проектировать и строить. Одной из наиболее интересных работ
Г.Алескерова стала реконструкция площади Низами в Баку. Также он соавтор (совместно с
А.Гусейновым) мемориала памяти 26-ти бакинских комиссаров в Баку, автор подземной станции метро «Аврора», жилого дома «Кураараксводстроя» в Баку, административного здания
текстильного комбината в Кировабаде (Гянджа) и др. С 1967 года Г.Алескеров стал главным
архитектором г.Баку. Г.Алескеров – лауреат Государственной премии СССР 1972 года, Государственной премии Азербайджанской ССР 1976 года. Г.Алескерову было присуждено звание Заслуженного строителя Азербайджанской ССР.
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Hənifə Əliisgəndər oğlu
Ələsgərov
(14.01.1912-30.04.1991)
Ganifa Ali-Iskender oglu
Aleskerov
(14.01.1912-30.04.1991)
Ганифа Алиискендер оглы
Алескеров
(14.01.1912-30.04.1991)

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0119

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

binaları inşası, həmçinin mühəndis
və nəqliyyat sistemlərinin inkişafı,
yaşıllaşma və şəhərin abadlığı üzrə
böyük işlər gedirdi.
Yeni yaşayış evlərində tikinti işləri o
dövrdə artıq əsası qoyulmuş yaşayış
rayonlarında, məsələn “Səkkizinci
kilometr”də, eləcə də əsasən Bakı
amfiteatrının cənub-şərq hissəsində
yerləşən yeni rayonlarda aparılırdı.
Şəhərin bu yeni yaşayış massivi
Əhmədli yaylasında yerləşən və
öz növbəsində iki mikrorayondan
– “Əhmədli” və “Günəşli”dən,
həmçinin Zığ və Hövsan kəndlərinə
yaxınlıqda cəmləşmiş rayonlardan
ibarət idi.
Yeni şəhər ərazilərinin intensiv
mənimsənilməsi ilə yanaşı, şəhərin
tarixən formalaşmış mərkəzi
hıssəsində də tikinti gedirdi.
“Bakıdövlətlayihə” layihə institutu
kollektivinin Azərbaycan paytaxtının əsas meydanının – V.İ.Lenin
adına (indiki Azadlıq meydanı)
meydanın tikinti layihəsi üzrə
müsabiqədə iştirakı o illərin mühüm
hadisəsi idi. Bu müsabiqədə birinci
və ikinci yerlər “Azərdövlətlayihə”
layihə institutunun memarları ilə
bölüşdürüldü.
Bu illərdə həmçinin Bakının dəniz
sahili abadlaşdırılır, Bakı amfiteatrının cənub-şərq hissəsi və şəhərin
əsas magistralları, o cümlədən Lenin
prospekti (indiki Azadlıq prospekti),
Moskva prospekti (indiki Heydər
Əliyev prospekti) və s. tikilib abad
edilirdi. Respublikanın memarlıq
siması ideyaca maraqlı, irimiqyaslı
Bakının Şimali Sovet meydanının mənzərəsi,
1950-1960-cı illər. Yaşayış evləri memar
Ənvər Qasım-zadənin layihəsi üzrə
tikilmişdir
The Panorama of Severnaya Sovetskaya
Square, Baku, the 1950-1960th years. Houses
are constructed according to projects of
architect Enver Kasim-zade
Панорама Северной Советской площади,
г.Баку, 1950-1960-е годы. Жилые дома
построены по проектам архитектора
Энвера Касим-заде
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

with the name of then-leader of the
USSR, Nikita Khrushchev, who had
initiated that kind of residences,
and “trushoba”, which means
“slum” in Russian). However it
may be, the design allowed for
relatively tolerable living conditions
for many Baku families, who had
been for years handling together in
run-down or so-called communal
(multi-shared) flats: after all,
rural immigration to the capital
significantly increased in those
years, and industrial construction
applied greatly contributed to
meeting the growth of housing
demand.
Large-panel construction started
developing fast after the first
South-Caucasian panel-building
manufacturing-and-assembly
factory was constructed in Baku in
1960.
Residential neighbourhoods were
also laid in Salakhani, in Baku’s
north- western part (micro-rayons
1, 2, 3, 4, 5), and to the north from
the stadium; in the Towns of 8th
Kilometre, Razin, Zabrat, Zagulba,
and Khirdalan. Applying standard
designs on the basis of industrial
house assembly was largely
initiated.
M.A.Mamed-zade, F.A.Sadyhov,
L.A.Piralova, A.I.Gjul’mamedov,
I.V.Tihomirova, G.K.Filonovich,
A.A.Val, F.I.Rustambekova,
A.A.Azizova, G.A.Sadyhov,
I.A.Orlova-Stroganova, T.Ja.
Shharinski and others should be
noted among the first architects
who pioneered the Baku variant of
Cheryomushki, a famous commuter
town in Moscow.
Simultaneously with adopting new
territories, the Bakghiprogor team
developed designs for the city’s
built-in part. The Hotels Baku,
Tourist, and Sport were being
designed. Small-size formats are
implemented in interesting and
1 9 3 7 - 2 0 1 2

мирову, Г.К.Филонович, А.А.Вал,
Ф.И.Рустамбекову, А.А.Азизова,
Г.А.Садыхова, И.А.ОрловуСтроганову, Т.Я.Щаринского и
других.
Одновременно с освоением новых
территорий сотрудниками проектного института «Бакгипрогор»
разрабатываются проекты застроенной части города. Проектируются гостиницы «Бакы»,
«Турист», «Спорт». Интересно и
разнообразно решаются объёмы
малых форм: сооружения на Приморском бульваре – вертолётная
площадка, кафе «Жемчужина»,
детский театр. По замыслам архитекторов института в этот период
начал строиться летний зелёный
театр на 2000 посадочных мест.
Разрабатывается проект станции
метро им.26-ти Бакинских комиссаров (ныне станция метро
«Сахил» Бакинского метрополитена). Благоустраивается сквер
«9 Января» и площадка перед
фуникулёром. Проектируется
Дворец им.В.И.Ленина на 2500
посадочных мест и Бакинский
планетарий.
Большой вклад в эти разработки
внесли архитекторы А.Г.Бузов,
В.С.Шульгин, А.И.Гюльмамедов,
А.С.Суркин, А.С.Рувинская,
Х.А.Бабазаде, Е.С.Копелевич;
конструкторы Н.Н.Никонов,
Г.С.Шамилов, А.С.Гельфат,
К.А.Керимов; инженеры
К.А.Калантар, М.М.Кязимов,
А.З.Блинер, С.С.Вакулов,
К.П.Каневский.
Новый этап в архитектуре Баку
наступил в 1960-1980-х годах.
Широкое применение бетона,
металла, стекла способствовало
разработке новых архитектурных
форм, основанных на использовании конструктивных особенностей
новых строительных материалов. За этот период в Баку были
проведены крупнейшие работы

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0121

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Həsən Əli oğlu Məcidov görkəmli Azərbaycan memarı, respublikanın əməkdar mədəniyyət
işçisidir (1960). Aəzərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Tikinti Komitəsinin sədri (1958-1960-cı illər),
Ç.İldırım adına Azərbaycan Dövlət Politexnik İnstitutunun (indiki Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri
Universiteti) kafedra müdiri (1960-1978-ci illər) olmuşdur. Memar H.Ə.Məcidovun gerçəkləşdirilmiş
əsas işləri arasında F.Dzerjinski adına klubu (1948-ci il, sonralar Şəhriyar adına Mədəniyyət Mərkəzi),
Daxili İşlər Nazirliyinin binası (1954-cü il), “Bakı” mehmanxanası (1970-c-il), “Əzizbəyov” (indiki
“Koroğlu” metrostansiyasının binası, “28 aprel” kinoteatrının (indiki Uşaq Filarmoniyasının)
binası və başqa tikililər vardır. 1961-ci ildə V.İ.Leninin 90 illik yubileyinə onun layihəsi üzrə
Moskvanın V.İ.Lenin adına Muzeyinin filialı (indiki Muzey Mərkəzi) tikilmişdir.

Q
Həsən Əli oğlu Məcidov
(1914-1978)
Hasan Ali oglu Majidov
(1914-1978)
Гасан Али оглы Меджидов
(1914-1978)

A Soviet Azerbaijani architect. Awarded Builder-of-Honour of the Azerbaijan Soviet Socialist
Republic (1960). Positions: Chairman, Construction Committee under the Cabinet of Ministers of
the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (1958-1960 годы); Head of Chair, Polytechnic Institute
(1960-1978 годы). Main designs implemented: Dzerzhinsky Club (1948, now Shahriyar Cultural
Centre), Ministry of Internal Affairs(1954), Baku Hotel (1970), Azizbeyov Subway Station
(1972), 28 April Cinema (1952, now Children’s Philharmonic Hall); Baku Branch, Moscow Lenin
Museum(1955, now Museum Complex).

Q
Гасан Али оглы Меджидов азербайджанский советский архитектор, заслуженный строитель АзССР (1960 год). Председатель комитета по строительству при Совете Министров
АзССР (1958-1960 годы), заведовал кафедрой в Политехническом институте (1960-1978 годы).
Среди основных реализованных работ архитектора Г.А.Меджидова клуб им.Дзержинского
(1948 год, ныне культурный центр им.Шахриара), здание министерства внутренних дел
(1954 год), гостиница “Баку” (1970 год), станция метро “Азизбеков” (1972 год), кинотеатр “28
апреля” (1952 год, ныне детская филармония) и другие. К 90-летию В.И.Ленина в 1961 году
по проекту архитектора был построен Филиал Московского музея им. В.И.Ленина (1955
год, ныне Музейный комплекс).

0122

Derjinski adına klub (hazırda
Şəhriyar adına klub), Bakı şəhəri,
1948-ci il, Memar Həsən Məcidov
Club of Derzhinsky (nowadays club
of Shakhriyar), Baku, 1948.
Arch. Hasan Majidov
Клуб им.Держинского (ныне клуб
им.Шахрияра), г.Баку, 1948 год.
Арх. Гасан Меджидов

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Qəzənfər Əlizadə Azərbaycan Dövlət Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) ən qabiliyyətli tələbələrindən biri idi. Hələ yeniyetmə vaxtlarından Azərbaycan memarlıq abidələrini həvəslə öyrənirdi. 1937-ci ildə təhsilini başa vurub Moskvaya getdi və SSRİ Memarlıq
Akademiyasının aspiranturasına daxil oldu. O, böyük rus memarlarının (Bajenov, Kazakov və s.)
əsərləri, Kreml və Qızıl meydanla tanış oldu, Şusev, Joltovski, İofan kimi sənətkarlardan dərs aldı.
Artıq aspirant kimi gənc memar əhəmiyyətli uğur qazandı – onun fəhlə klubu layihəsi ən yaxşı klub
binalarının Ümumittifaq müsabiqəsində birinci mükafata layiq görüldü. “Oqonyok” jurnalında (30
aprel 1950-ci il, N18) memar haqqında böyük məqalə dərc olunmuşdu. Q.Əlizadə Moskvalı məşhur
memarların rəhbərliyi altında öz dissetasiyası – dram teatrı binasının layihəsi üzərində çalışırdı.
Əvvəlcə teatr binası üçün Dənizkənarı bulvarda yer ayrılmışdı, Sonra isə H.Hacıyev küçəsində
tikildi. Q.Əlizadə həm də xeyli digər gözəl memarlıq əsərlərinin müəllifidir. Onun layihələri üzrə
“Mingəçevirtikinti”, “Küraraztikinti” trestlərinin yaşayış evləri tikilmişdir. Binaların böyüklüyünə
baxmayaraq, memar yaşayış evlərinə xas olmayan monumentallıqdan qaça bilmişdir. Q.Əlizadə
AMEA-nın İncəsənət İnstitutunun memarlıq bölməsinin müdiri idi. O, 1965-ci ildə “Azərbaycanın
Əməkdar İnşaatçısı” fəxri adına layiq görülmüş, 1965-ci ildə memarlıq doktoru elmi dərəcəsi almış,
1970-ci ildə isə professor seçilmişdi.

Q
One of the most talented graduates of Azerbaijan Industrial Institute’s Architectural
Department. Still young, he started studying traditional national architecture with great interest.
Upon graduation, he moved to Moscow and was admitted a Doctorate Student of the USSR
Architecture Academy. He met them personally, and some of them became his professors. Still a
doctorate student, he achieved great success: his design of a club for factory workers was awarded
the first prize of the USSR Contest for Club Designs. Mr.Alizadeh worked on his graduation
project, Drama Theatre Design, advised by famous Moscow architects. Back in Baku, he continued
the topic. First, a site on the Seaside Boulevard was provided for the theatre. However, it was
later decided to build it in Husu Hajiyev Street (Husu Hajiyev was a young Red-Army soldier
and Communist from Shusha, Azerbaijan, who had perished when on duties). Mr. Alizadeh
also designed many other beautiful buildings. Large-size blocks-of-flats for Mingachevirstroy
Company and KuraAraksStroy have been built under his designs. In spite of the large sizes, the
architect managed to avoid heavy monumentalism, which would have been wrong for a block-offlat. He was Head of the Architecture Sector at the Hajibeyov Institute of Azerbaijan Art History,
the Academy of Sciences of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic. In 1965, Mr. Alizadeh was
awarded Builder-of-Honour of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic; he became Doctor of
Architecture the same year and Professor in 1970.

Q
Газанфар Ализаде был одним из самых способных студентов Архитектурного факультета
Азербайджанского индустриального института. Окончив институт, Газанфар Ализаде в 1937
году уехал в Москву и был принят в аспирантуру Академии архитектуры СССР. Уже аспирантом молодой архитектор достиг значительных успехов – его проект рабочего клуба был
отмечен первой премией Всесоюзного конкурса на лучшие клубные здания. Во всесоюзном
журнале «Огонёк» от 30 апреля 1950 года № 18 (1195) об архитекторе была напечатана большая статья. Г.Ализаде работал над своей диссертацией – проектом драматического театра.
Сначала для строительства театра отвели участок на территории Приморского бульвара Баку.
Однако потом его решили строить на улице, названной в честь молодого красноармейца, борца за социализм, шушинца Гуси Гусейнали оглу Гаджиева, который в 20-е гг. XX века трагически погиб при исполнении служебных обязанностей. По проектам Г.Ализаде построены
большие жилые дома Мингечаурстроя, Кураараксстроя. Несмотря на такой значительный
объём зданий, архитектору удалось избежать тяжёлой монументальности, несвойственной
облику жилого дома. Г.Ализаде был заведующим сектором архитектуры Института истории
Азербайджанского искусства им.Гаджибекова при Академии наук Азербайджанской ССР. В
1965 году Г.Ализаде был удостоен звания заслуженного строителя Азербайджанской ССР, в
1965 году доктора архитектуры, в 1970 году профессора.
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Qəzənfər Mədəd oğlu
Əlizadə
(05.02.1910-19.01.1994)
Gazanfar Madat oglu Alizadeh
(05.02.1910-19.01.1994)
Газанфар Мадат оглы Ализаде
(05.02.1910-19.01.1994)

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0123

House on Rasheed Bekhbudov Avenue, the
1960th years. Architect Gazanfar Alizadeh
Жилой дом по проспекту Рашида Бехбудова,
1960-е годы. Архитектор Газанфар Ализаде

по жилищному и культурно-бытовому строительству, а также
развитию инженерных и транспортных систем, озеленению и
благоустройству города.
Новое жилищное строительство
велось как уже в заложенных к
тому времени жилых районах,
к примеру, таких, как «Восьмой
километр», так и в новых районах,
дислоцированных преимущественно в юго-восточной части
бакинского амфитеатра. Этот
новый жилой массив города, расположенный на Ахмедлинском
плато, состоял, в свою очередь, из
двух микрорайонов – «Ахмедлы»
и «Гюнешли», а также примыкающих к ним районов застроек,
сосредоточенных близ селений
Зых и Говсаны.
Наряду с интенсивным освоением новых городских территорий,
велась застройка и в исторически
сложившейся центральной части
города. Значительным событием
тех лет явилось участие коллектива проектного института «Бакгипрогор» в конкурсе на проекты
застройки главной площади столицы Азербайджана – площади
имени В.И.Ленина (ныне площадь
Азадлыг), в котором первое и
второе места были разделены с
коллегами-архитекторами проектного института «Азгоспроект».
В эти годы благоустраивалась
также бакинская набережная, застраивались юго-восточная часть
бакинского амфитеатра и некоторые основные магистрали города,

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Rəşid Behbudov prospektində yaşayış evi,
1960-cı illər. Memar Qəzənfər Əlizadə

0125

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0126

və şəhərsalma nöqteyi-nəzərindən
çox əhəmiyyətli bir sıra obyektlərlə:
Ali Sovetin Rəyasət heyətinin,
Azərbaycan Kommunist partiyası
Mərkəzi Komitəsinin (indiki Prezi­
dent aparatı) binaları, “Moskva”,
“Azərbaycan” mehmanxanaları,
həmçinin dəniz və dəmiryol vağzallarının binaları ilə zənginləşdirildi.
Bir sözlə, ölkənin memarlar qarşısında qoyduğu tələblər dəyişir və
mürəkkəbləşirdi. Buna uyğun olaraq
“Bakıdövlətlayihə” layihə institutu
əməkdaşlarının həll etdiyi məsələlər
də dəyişirdı.
1970-1980-cı illərdə layihə institutunda
xüsusilə böyük dəyişikliklər baş verdi.
Sənaye evtikməsinin inkişafı, inşaat
işlərinin ildən-ilə artması, layihələrin
keyfiyyətinə tələbatın böyüməsi
yeni ciddi­struktur dəyişiklikləri

various solutions e.g. structures
on Baku Boulevard: helicopter
touchdown, Cafe Pearl, and
Children’s Theatre.
As planned by the institute’s
architects, the construction of
an open-air Green Theatre for
2,000 seats was started. 26 Baku
Commissars (now Sakhil) Subway
Station was under design. 9th
January Garden Square was
improved. The Lenin (now Heydar
Aliyev) Palace for 2,500 seats and
Baku Orrery were being designed.
Architects A.G.Buzov, V.S.Shul’gin,
A.I.Gjul’mamedov, A.S.Surkin,
A.S.Ruvinskaja, H.A.Babazade,
and E.S.Kopelevich; constructors
N.N.Nikonov, G.S.Shamilov,
A.S.Gel’fat, and K.A.Kerimov;
and engineers K.A.Kalantar,

в том числе: проспект Ленина
(ныне проспект Азадлыг), Московский проспект (ныне проспект
им.Гейдара Алиева) и др.
Архитектурный облик столицы
республики был обогащен целым
рядом интересных по замыслу,
масштабных по объему и весьма значительных с градостроительной точки зрения объектов:
здания Президиума Верховного
Совета, Центрального Комитета
Коммунистической партии Азербайджана (ныне здание Президентского аппарата), гостиницами
«Москва», «Азербайджан», а также морского и железнодорожного
вокзалов.
Словом, этап за этапом менялись и усложнялись требования,
которые страна ставила перед

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

Paris kommunası adına zavodun fəhlələri
üçün Nərimanov prospektində (indiki
Hüseyn Cavid prospekti) yaşayış evləri.
1950-ci illərdə memar Mikayıl Üseynovun
layihəsi üzrə tikilmişdir
Houses of employees of plant of the
Commune of Paris on Narimanov Ave. (now
Guseyn Jaweed Ave.). Are constructed in
the 1950th years according to the project of
architect Mikael Useynov
Жилые дома работников завода
им.Парижской коммуны по
пр.Нариманова (в настоящее время
пр.Гусейна Джавида). Построены в 1950-е
годы по проекту архитектора
Микаэля Усейнова

İnşaatçılar prospektində yaşayış evləri.
1950-ci illərdə memar Ənvər Qasım-zadənin
layihəsi üzrə tikilmişdir
Houses on Inshaatchylar Ave. Are
constructed in the 1950th years according to
projects of architect Enver Kasim-zade
Жилые дома по пр.Иншаатчылар.
Построены в 1950-е годы по проектам
архитектора Энвера Касим-заде

0127

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Memar Vadim Mixayloviç İvanov 1906-cı il oktyabrın 16-da Bakıda anadan olmuşdur. 19211931-ci illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunda təhsil almışdır. V.M.İvanov 1937-1967-ci illərdə
Bakı şəhərinin baş memarı vəzifəsində çalışmışdır. O, eyni zamanda memar L.A.İlyinlə birlikdə
Mahaçqala şəhərinin Baş Planını (1931-1934-cü illər) və Dərbənd şəhərinin planlaşdırılmasının ilkin sxemini (1933-cü il) işləyib hazırlamışdır. V.M.İvanov Sumqayıt şəhərinin birinci növbə planlaşdırmasının (1941-ci il), Abşeron yarımadasının rayon planlaşdırması sxeminin (1947-1949-cu
illər) və Bakı şəhərinin Baş Planının (1948-1952-ci illər) müəlliflərindən biridir. V.M.İvanov 1931ci ildən Azərbaycan Dövlət Sənaye İnstitutunda, 1948-ci ildən Azərbaycan Dövlət Politexnik İnstitutunda dərs demişdir. O, “Şərəf nişanı”ordeni və medallarla təltif olunmuşdur.

Q
Vadim Mixayloviç İvanov
Vadim Mikhaylovich Ivanov
Вадим Михайлович Иванов

Born in Baku on October 16, 1906. Studied at Azerbaijan Polytechnic Institute from 1921
through 1930. Positions: Baku Architect-in-Chief (1937-1967); Professor, Azerbaijan Industrial
(Polytechnic since 1948) Institute, since 1931. Co-designs: General Layout of Makhachkala City
(1931-1934, together with L.A.Ilyin), Draft General Layout of Derbent City (1933, together with
L.A.Ilyin), and General Layout of the first line in Sumgait City (1941); and district planning
schemes for Absheron Peninsula (1947-1949) and Baku’s General Layout (1948-1952). Awards:
Znak Pochyota (“Sign-of-Honour”) Order and various medals.

Q
Архитектор Вадим Михайлович Иванов родился 16 октября 1906 года в г.Баку. В 19211930-х годах учился в Азербайджанском политехническом институте. В 1937-1967 годах занимал должность главного архитектора г.Баку. Совместно с Л.А.Ильиным разрабатывал
также генеральный план г.Махачкалы (1931-1934 годы) и предварительную схему планировки г.Дербента (1933 год). Один из авторов планировки первой очереди г.Сумгаита (1941
год), схемы районной планировки Апшеронского полуострова (1947-1949 годы) и генерального плана г. Баку (1948-1952 годы). С 1931 года преподавал в Азербайджанском индустриальном (с 1948 года - Политехническом) институте в Баку. В.И.Иванов был награждён орденом “Знак Почёта” и медалями.

0128

Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsinin
mənzərəsi. 1950-ci illər
The View of the central part of
Baku, the 1950th years
Вид на центральную часть
г.Баку, 1950-е годы
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0130

tələb edirdi. “Bakıdövlətlayihə”də
LBM-lər bürosu yaradıldı, sənaye
evtikmə şöbəsi təşkil olundu, əsas
göstəricilərin işlənib hazırlanması hesabına sənədlərin iqtisadi
təhlili gücləndirildi, elmi-texniki
nailiyyətlərin layihələrdə qeydiyyatı
sistemi tətbiq olundu, inşaat materiallarının israfına sistematik nəzarət
həyata keçirilirdi və nəhayət, norma
nəzarəti qrupu yaradıldı.
Şəhərsalmada yüksək manevretmə
qabiliyyəti və plastikliyi təmin edən,
tikinti sıxlığını 30% artıran kompleks həcm-planlaşma elementləri
əsasında sənaye yaşayış evlərinin
yeni nəslinin işlənib hazırlandığını qeyd etmək lazımdır. Onun
müəllifləri memarlar A.Q.Axundov,
N.İ.Fərəczadə, T.Y.Şarinski;
mühəndislər A.A.Ələsgərov,
V.Y.Prijebilski idi.
Bütün bu tədbirlər kollektivin
istehsal fəaliyyətinin göstəricilərinin
artmasını təmin etdi. Layihələrin
keyfiyyəti yaxsılaşdı, əməyin
səmərəliliyinin yüksəlməsi hesabına əmtəə məhsulunun həcmi artdı.
Bu isə icraçıların sayını azaltmaqla
istehsal proqramını yerinə yetirməyə
imkan verdi.
“Bakıdövlətlayihə”nin kadr
tərkibində də dəyişikliklər baş verdi,
o, gənc və bacarıqlı mütəxəssislərlə
tamamlandı.Bunu qeyd etmək
kifayətdir ki, institutun emalatxana
və istehsalat şöbələri rəhbərlərinin
orta yaşı keçən əsrin 90-cı illərində
28 yaş idi.
Bakı şəhərinin iqtisadiyyatına, onun
yaşayış evləri tikintisinə və xidmət
infrastrukturuna sərmayə qoyuluşunun artması 70-ci illərin əvvəllərində
tərtib olunmuş 2000-ci ilə qədər
Bakı şəhəri inkişafının Baş planını
yenidən nəzərdən keçirməyə zərurət
yaratdı.
Bu “Bakıdövlətlayihə” institutunun
kollektivi tərəfindən 1982-ci ildə
edildi.
Bu dövrdə Bakı keçmiş Sovet İttifa-

M.M.Kjazimov, A.Z.Bliner,
S.S.Vakulov, and K.P.Kanevskij
contributed a lot to those projects.
A new stage in Baku’s architecture
began in 1960s-1980s. Largely
applied concrete,metal and
glass promoted developing new
architectural formats based on using
constructive features of the new
building materials.
For that period, large-scope
operations had been run in Baku
for residential and socio-cultural
construction, as well as for utility
and transport networks; and soft
landscaping and improving the city.
New residences were being
constructed both in housing districts
that had already been laid e.g.
Eighth Kilometre and new ones,
mostly situated in the south-eastern
part of Baku terraces.
This new residential body of
Baku, located on the Ahmadli
Plateau, consisted, in its turn,
from two micro-rayons, Ahmadli
and Guneshli, and also adjacent
neighbourhoods concentrated near
Villages Zikh and Govsani.
Along with intensive developing
new urban sites, the central
historical part was also under
construction. That Bakghiprogor’s
team participated in the contest for
development designs of Lenin (now
Azadlig - “freedom”) Square, the
main one in Azerbaijan’s capital, was
a significant fact of those years; they
would share the victory with their
colleagues from the AzGosProject.
During those years, Baku
embankment was also being
improved; the south-easter part of
the Baku terraces and some main
arterial roads including Avenue
Lenin (now Avenue Azadlig),
Avenue Moscow (now Avenue
Heydar Aliyev) etc. were under
development.
As a matter of fact, national
challenges for architects changed
B a k ı

архитектора­ми. Соответственно
менялись и задачи, решаемые
коллективом проектного института «Бакгипрогор».
Особенно большие изменения
произошли в проектном институте в 1970-1980-ые годы. Развитие
индустриального домостроения,
из года в год увеличивающиеся
объёмы строительных работ,
резкий рост спроса на качество
проектов потребовали новых
серьёзных структурных изменений. В «Бакгипрогоре» создаётся
бюро освобождённых ГИПов,
организуется отдел индустриального домостроения, усиливается
экономический анализ документации за счёт разработки базовых
показателей, внедряется система
учёта научно-технических достижений в проекты, систематически
контролируется расход строительных материалов, наконец, создаётся группа нормоконтроля.
Тут необходимо выделить разработки новых поколений индустриальных жилых домов на базе
комплексных объёмно-планировочных элементов, обеспечивающих высокую градостроительную
манёвренность и пластичность
жилых образований, увеличивающих плотность застройки
до 30-ти процентов, авторами
которых были А.А.Алескеров,
В.Е.Прижебильский,
Н.И.Фараджзаде, Ю.Г.Ахундов,
Т.Я.Щаринский.
Все эти мероприятия обеспечили
рост показателей производственной деятельности коллектива.
Улучшилось качество выпускаемых проектов, за счёт повышения
производительности труда увеличился объём товарной продукции,
что позволило выполнять производственную программу меньшим
числом исполнителей.
Изменения произошли и в кадровом составе «Бакгипрогора»,

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

İnşaatçılar prospektində yaşasyış evləri
The House on Inshaatchylar Ave.
Жилой дом на пр. Иншаатчылар

qının ən iri, əhəmiyyətli sənaye və
mədəni mərkəzlərindən biri idi.
Ölkəmiz müstəqilliyini qazanan
vaxta qədər “Bakıdövlətlayihə” iri
layihə institutuna çevrilmişdi və
Bakının planlaşması və tikilməsi
ilə bağlı müxtəlif problemlərin
həlli üzrə baş institut idi. Müəssisə
kollektivinin Moskva, Leninqrad,
Kiyev, Daşkənd, Tbilisi, Kişinyov və
başqa şəhərlərin layihə institutları
ilə daimi yaradıcılıq əlaqələri və
məhsuldar mübadiləsi yaranmışdı.
“Bakıdövlətlayihə” institutunun
kollektivi Daşkənddə, Mahaçqalada, Ulyanovskda, Koqalımda
(Tümen vilayəti, Rusiya) obyektlərin
layihələşdirilməsinə qardaş
köməyini əsirgəmirdi.
Sovet dövründə bir sıra ümumittifaq və respublika müsabiqələrində
“Bakıdövlətlayihə”nin müəllif
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

and got more and more complicated
stage after stage. Accordingly, so did
tasks of the Bakghiprogor team.
Herein, one should distinguish
designs of new generations of
industrial blocks-of-flats based
on complex space-and-plan
elements providing for high urbandevelopment mobility and plasticity
in residences with building density
increased to 30% (by A.A.Aleskerov,
V.E.Prizhebil’skij, N.I.Faradzhzade,
Ju.G.Ahundov, and T.Ja.Shharinskij.)
All these activities provided for the
team’s production growth. Design
quality improved; production grew
at the cost of higher productivity,
which allowed for smaller teams
designing.
Bakghiprogor staff also changed:
young and capable experts were
employed. It is enough to say
the average age of the institute’s
most important level, ateliers’ and
production departments’ heads, was
1 9 3 7 - 2 0 1 2

который пополнился молодыми
и способными специалистами.
Достаточно сказать, что средний
возраст основного звена института – руководителей мастерских и
производственных отделов составлял в 80-х годах прошлого столетия 35 лет.
Рост капиталовложений в экономику города Баку, его жилищное
строительство и обслуживающую
инфраструктуру вызвали необходимость пересмотра, составленного еще в начале семидесятых годов
Генерального плана развития города Баку на период до 2005 года,
что и было сделано коллективом
проектного института «Бакгипрогор» в 1986 году.
Баку к этому времени становится
одним из крупнейших, значимых
промышленных и культурных центров бывшего Советского Союза.
К моменту обретения нашей страной независимости «Бакгипрогор»

0131

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0132

Teodor Yakovleviç
Şarinski (1911-1993)
Theodor Yakovlevich Sharinski
(1911-1993)
Теодор Яковлевич Щаринский
(1911-1993)

Teodor Yakovleviç Şarinski 1911-ci il noyabrın 22-də anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə
sıravi çertyojçu vəzifəsilə başlamışdır. Sonra 1936-cı ildə Azərbaycan Dövlət Sənaye İnstitutunu (İndiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) bitirmiş, mühəndis-memar kimi, 1947-ci ildə
“Baklayihə” (sonralar “Bakıdövlətşəhərlayihə” institutunun baş mühəndisi təyin edilmişdir. İnstitutda hökm sürən yaradıcılıq mühitinin əsasını məhz o qoymuşdu və ömrünün axırına qədər
baş mühəndis kimi çalışmışdır. T.Y.Şarinski İkinci dünya müharibəsinin iştirakçısı idi. Şimali Qafqazdan Polşa və Çexoslovakiyadan keçməklə Berlinəcən getmiş, 1946-cı ildə tərxis olunmuşdu.
T.Y.Şarinski Sovet İttifaqında şəhərin sosial orqanizm kimi inkişafının əsasında duran BaşPlanın
əhəmiyyətini dərk edən ilk memarlardan idi. Memar belə hesab edirdi ki, boş sahələrin olmadığı
formalaşmış şəhərlərdə istehsalın inkişafı, ərazinin fəaliyyət mənsubiyyətinin və şəhəryaratma
bazasının dəyişdirilməsi istehsalın modernləşdirilməsindən, sənaye ehtiyacları üçün ayrılmış
ərazinin səmərəli istifadəsində müasir səviyyəyə qaldırmaqdan, əhalinin şəhər yaradan qrupuna
verməkdən ibarətdir. O, əmin idi ki,istehsal qüvvələrinin və əmək balansının yerləşdirilmə sxemi işlənib hazırlanmadan, böyük iqtisadi rayon sistemində onların xalq təsərrüfatı əhəmiyyəti
müəyyənləşdirilmədən şəhərin mükəmməl Baş Planı ola bilməz. Bu həddən artıq vacib ideyasını o, həyatının əsas işini – Bakının Baş Planını işləyəndə həyata keçirdi. Bakı şəhərinin inkişafının Baş Planlarının (1952, 1972, və 1986-cı illər), kurort zonasının Baş Planının, Bakı şəhəri
nəqliyyatının kompleks sxeminin (1979-cu il), Buzovna qəsəbəsinin Baş Planının (1981-ci il),
Hövsan qəsəbəsinin Baş Planının (1979-cu il), Xırdalan qəsəbəsinin Baş Planının (1977-ci il), Ələt
qəsəbəsinin Baş Planının (1976-cı il), Əhmədli və Günəşli (1976-1986-cı illər) yaşayış rayonlarının
tikiliş layihələrinin həyata keçirilməsi bilavasitə onun ideyası idi. T.Y.Şarinskinin rəhbərliyi altında dənizdəki Neft Daşlarında yaşayış evlərinin nadir layihəsi işlənib hazırlanmışdı. Neftçilər
üçün yaşayış evi kimi layihələndirilən binalar sonralar turist pansionları funksiyasını yerinə
yetirə bilərdi. Şəhərsalma üzrə mütəxəssis, parlaq natiq və xeyirxah insan olan T.Y.Şarinski həm
də pedaqoq idi. Bir çox illər ərzində istehsalat fəaliyyəti ilə yanaşı Azərbaycan Poltexnik institutunun inşaat fakültəsində şəhərsalamanın əsaslarından mühazirə oxuyur, diplom və kurs
layihələrinə rəhbərlik edirdi.

Q
Born on November 22, 1911. Started as a draughtsman in 1930. Graduated in 1936 from
Azerbaijan Industrial Institute in Baku as an Engineer-Architect. Appointed Engineer-in-Chief
of BakProject (later Bakghiprogor) in 1947 and would hold this position till his untimely death
in 1993. He should be credited the unique creative environment of the Institute. As a soldier, he
fought in the North Caucasus, Poland, Czechoslovakia, and Berlin during World War Two and
was demobilised in 1946. He was one of the first in the USSR who understood the importance of a
city general layout as the fundamental document for such a social organism to develop according
to. The architect thought that, in established cities without vacant territories, industrial growth
and the functional modification of sites and of city-forming basis must consist in industrial
modernisation, effective industrial-land usage and the transformation of the basic urban
population group. He was sure no full-pack general layout of a major city is possible without
distribution schemes for production resources, labour balance, relations between a major city and
the region around, and the economic importance of the city and region identified as part of a larger
district. He managed to display this extremely significant message in the General Layout of Baku,
the main design of his entire life. His ideas were directly implemented in general development
plans of Baku (1952, 1972, and 1986), a resort-zone general layout, and Baku’s transportationnetwork layout (1979); general layouts for Buzovna (1981), Govsani (1979), Khirdalan (1977), and
Alyat (1976); urban residential developments in Baku’s Ahmadli and Guneshli (1976-1986) etc. A
unique offshore residential complex for Oil Stones, an oil-production town in the Caspian Sea,
was developed under Sharinski’s leadership. Designed for oilers’ stay, it can become a resort
when the oil field is exhausted, and the environment is properly restored. A strategist of urban
development, brilliant speaker and kind man, he couldn’t help becoming a professor. For many
years along with his designing activities, he had been lecturing urban development and advising
graduation and course projects at the Department for Construction of Azerbaijan Polytechnic
Institute.

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Q
Теодор Яковлевич Щаринский родился 22 ноября 1911 года. Свою трудовую деятельность начал в 1930 году с должности простого чертежника. Затем в 1936 году, окончив
Азербайджанский индустриальный институт в Баку и получив специальность инженераархитектора, был в 1947 году назначен главным инженером «Бакпроекта» (впоследствии
- «Бакгипрогора»). Именно он был творцом той неповторимой атмосферы, царившей в
Проектном институте «Бакгипрогор», в котором он бессменно оставался главным инженером до своей безвременной кончины в 1993 году. Т.Я.Щаринский был участником Второй
мировой войны, пройдя путь от Северного Кавказа до Берлина через Польшу и Чехословакию. Был демобилизован в 1946 году. Т.Я.Щаринский одним из первых в Советском Союзе
понял значение Генерального плана города как основополагающего документа, по которому должен развиваться этот социальный организм. Архитектор считал, что в сложившихся городах, где нет свободных участков, рост производств, изменение функциональной
принадлежности территорий и градообразующей базы заключается в модернизации производств, в переводе их на современный уровень, в эффективном использовании территорий, отведенных под промышленные нужды, в трансформации градообразующей группы
населения. Он был убежден, что без разработки схем размещения производительных сил
и баланса труда, взаимоотношений крупного города и прилегающего региона, без определения их народнохозяйственного значения в системе крупного экономического района
не может быть полноценного генерального плана большого города. Этот чрезвычайно
важный посыл он осуществил при проектировании Генерального плана Баку - главной работы его жизни. Непосредственно его идеи были воплощены в разработках генеральных
планов развития города Баку (1952, 1972,1986 годы), генерального плана курортной зоны,
комплексной схемы городского транспорта города Баку (1979 год), генерального плана поселка Бузовна (1981 год), генерального плана поселка Говсан (1979 год), генерального плана
поселка Хырдалан (1977 год), генерального плана поселка Алят (1976 год), в проектах застройки жилых районов Ахмедлы и Гюнешли (1976-1986 годы) и др. Под руководством
Т.Я.Щаринского был разработан уникальный проект жилого комплекса в море на Нефтяных Камнях. Запроектированный как жилье для нефтяников, по мере исчерпания месторождения он мог затем стать туристским пансионатом при соответствующей рекультивации окружающего пространства. Стратег-градостроитель, блестящий оратор и добрый
человек, он не мог не стать педагогом. Много лет параллельно с производственной деятельностью вел педагогическую работу на строительном факультете Азербайджанского политехнического института, читал курс лекций по основам градостроительства, вел курсовое и
дипломное проектирование.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0133

Respublika stadionu. Memarlar A.Borodatov,
L.Qonsiorovski, O.İsayev, T.Sergeyev
Republican stadium of V.I.Lenin. Architects
A.Borodatov, L.Gonsiorovsky, O. Isayev,
T.Sergeev
Республиканский стадион им.В.И.Ленина.
Архитекторы А.Бородатов,
Л.Гонсиоровский, О.Исаев, Т.Сергеев

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Vadim Sergeyeviç Şulgin 1926-cı il dekabrın 8-də Bakı şəhərində anadan olub. 1950-ci
ildə Azərbaycan sənaye institutunun memarlıq-inşaat fakültəsini bitirib. V.S. Şulgin öz əmək
fəaliyyətinə 1950-ci il sentyabrın 26-dan “Bakımetrolayihə” institutunda başlayıb. Ordu sıralarında xidmət göstərdikdən sonra əmək fəaliyyətini 1953-cü il oktyabrın 1-dən “ BakıDövLayihə”
institutunda baş mühəndis vəzifəsində davam etdirmişdir. Sonralar V.S.Şulgin “ BakıDövLayihə”
institutunda qrup rəhbəri, layihələrin baş mühəndisi, baş memarı qismində çalışmışdır. O, Moskvada xidməti ezamiyyətdə olarkən 1974-cü il oktyabrın 2-də faciəli surətdə infarktdan vəfat edir.

Q
Vadim Sergeyeviç Şulgin
(08.12.1926-02.10.1974)
Vadim Sergheyevich Shulghin
(08.12.1926-02.10.1974)
Вадим Сергеевич Шульгин
(08.12.1926-02.10.1974)

Born on December 8,1926 in Baku. In 1950, he graduated from the Department for Architecture
and Construction, Azerbaijan Industrial Institute. His career started in 1950 at Baku Subway
Design Institute. He continued as a Senior Engineer for Bakghiprogor. Later, he would be
promoted as Head of a Group, Project Engineer-in-Chief, and Project Architect-in-Chief at the
Institute. His life tragically ended as a result of large infarct while he was on his professional trip
in Moscow on October 2, 1974.

Q
Вадим Сергеевич Шульгин родился 8 декабря 1926 года в городе Баку. В 1950 году окончил архитектурно-строительный факультет Азербайджанского индустриального института. Свою трудовую деятельность В.С.Шульгин начал с 26 сентября 1950 года в проектном
институте «Бакметропроект». Затем служба в армии и с 1 октября 1953 года продолжение
трудовой деятельности в должности старшего инженера в проектном институте «Бакгипрогор». В дальнейшем В.С.Шульгин работал в качестве руководителя группы, главного
инженера проектов, главного архитектора проектов в проектном институте «Бакгипрогор». Его жизнь трагически оборвалась в результате обширного инфаркта 2 октября 1974
года во время нахождения в служебной командировке в городе Москве.

0136

Dənizkənarı bulvarda Şahmat
klubu. 1961-ci il. Memarlar V.Şulqin,
S.A.Səmədova
Chess club on Primorsk the
boulevard, 1961. Architects
V.S.Shulghin, S.A.Samedova
Шахматный клуб на Приморском
бульваре, 1961 год. Архитекторы
В.С.Шульгин, С.А.Самедова

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Yerli sənaye Nazirliyinin binası üçün layihə,
Neftçilər pr., 1965-ci il. Memar V.Şulqin
The building Project for the Ministry of the
local industry, Neftchilar Ave., 1965.
Architect V.S.Shulghin
Проект здания для Министерства местной
промышленности, пр.Нефтяников, 1965 год.
Архитектор В.С.Шульгин

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0137

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0138

kollektivlərinin layihələri yüksək
mükafatlar qazanmışdı. Məsələn,
“Bakı şəhərinin mərkəzinin planlaşma və inşa layihəsi” (1972, Birincı
mükafat); “Sumqayıt şəhərinin
planlaşma və inşa layihəsi” (1979,
Birincı mükafat); “Bakının mərkəzi
rayonunun dənizsahili hissəsinin
planlaşma və inşa layihəsi” (1-2 yer­
lər “Azərdövlətlayihə”in müəllif
kollektivi ilə bölüşdürülmüşdür);
“Bakıda V.İ.Lenin adına meydanın
planlaşma və inşa layihəsi (1-2 yerlər
“Azərdövlətlayihə”in müəllif kollektivi ilə bölüşdürülmüşdür).
Sovet İttifaqı mövcud olarkən
“Bakıdövlətlayihə” kollektivi 1985
və 1986-cı illərin sosialist müsabiqəsi
yekunlarına görə birinci yer tutmuşdur. Ona Azərbaycan KP MK-nın,
Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin,

35 years in 1980s.
Investment growth in Baku’s
economy, its housing construction
and serving infrastructure required
a new general layout for Baku
instead of the previous one,
composed in the early 1970s for the
period through 2005, which was
done by Bakghiprogor in 1986.
Baku had become one of the largest
and most important industrial and
cultural centres in the USSR.
When Azerbaijan gained
independence, Bakghiprogor had
become a large-size designing
institute, a leading one in terms of
solutions for problems related to
Baku planning and development.
The team had got permanent
creative ties and fruitful exchange
with a number of designing

превратился в крупный проектный институт и являлся головным
по решению разнообразных проблем, связанных с планировкой
и застройкой Баку. У коллектива
предприятия сложились постоянные творческие связи и плодотворный обмен с рядом проектных
институтов Москвы, Ленинграда,
Киева, Ташкента, Тбилиси, Кишинёва и других городов. Коллектив
института «Бакгипрогор» неизменно оказывал братскую помощь
в проектировании объектов в
Ташкенте, Махачкале, Ульяновске,
Когалыме (Тюменская область,
Россия).
В Советское время на ряде всесоюзных и республиканских конкурсов проекты авторских коллективов «Бакгипрогора» отмечались

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

Dənizkənarı bulvarda Uşaq kinoteatrı.
1952-ci il. Memar V.Şulqin
The Children’s cinema on Primorsk the
boulevard, 1952. Architect V.S.Shulghin
Детский кинотеатр на
Приморском бульваре, 1952 год.
Архитектор В.С.Шульгин

0139

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0140

Dənizkənarı bulvarda “Mirvari” kafesinin
tikintisi. Memarlar V.Şulqin, A.A.Val,
İ.Orlova-Stroqanova
Zhemchuzhina cafe Construction on
Primorsk the boulevard. Architects
V.S.Shulghin, A.A.Val, I.Orlova-Stroganov
Строительство кафе «Жемчужина» на
Приморском бульваре. Архитекторы
В.С.Шульгин, А.А.Вал, И.Орлова-Строганова

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Azərbaycan Həmkarlar və LKGİ
MK-nın keçici Qırmızı bayrağı
verilmişdir.
“Bakıdövlətlayihə”nin doqquz
əməkdaşı Azərbaycanın Dövlət mükafatı, biri isə SSRİ Dövlət mükafatı
laureatı adına layiq görülmüşdür.
O illərdə institutda respublikanın
15 əməkdar memarı, əməkdar
mühəndisi, əməkdar inşaatçısı, 7 Böyük Vətən müharibəsi veteranı, 100dən çox əmək veteranı işləmişdir.
Sovet imperiyasının tənəzzülü
bütün ölkəni, o cümlədən də
Bakını uzunmüddətli qarmaqarışıqlıq və qeyri-sabitliyə düçar
etdi. 80-ci illərin sonu – 90-cı illərin
əvvəllərində şəhərdə tikinti, demək
olar ki, dayandı. Eyni zamanda
Azərbaycanın planlı sosialist iqtisadiyyatından azad bazar iqtisadiyya-

institutes of Moscow, Leningrad,
Kiev. Tashkent, Tbilisi, Kishinev and
other cities. Bakghiprogor’s team
always provided friendly support
designing structures in Tashkent,
Mahachkala, Ulyanovsk, and
Kogalim (Tyumen District, Russia).
In soviet time, Bakghiprogor
designs were highly awarded by
a number of federal and national
contests: Baku Centre Planning
and Development Design (1972,
1st Prize), Sumgait City Planning
and Development Design (1979,
1st Prize), Central Baku Seaside
Planning and Development
Design (1st Prize shared with the
AzGosProject team), and Lenin
Square in Baku: Planning and
Development Design (1974, 1st Prize
shared with the AzGosProject team).

высокими премиями. Например,
«Проект планировки и застройки
центра г.Баку» (1972 год, Первая
премия); «Проект планировки и
застройки г.Сумгаита» (1979 год,
Первая премия); «Проект планировки и застройки приморской
части центрального района Баку»
(1-2 места разделены с авторским
коллективом «Азгоспроекта»);
«Проект планировки и застройки
площади им.В.И.Ленина в Баку»
(1974 год, 1-2 места разделены с
авторским коллективом «Азгоспроекта»).
Во времена существования Советского Союза коллектив «Бакгипрогор» по итогам социалистического соревнования за 1985 и 1986
годы занимал первое место. Ему
было вручено переходящее Крас-

Dənizkənarı bulvarda “Mirvari” kafesi.
Memarlar V.Şulqin, A.A.Val,
İ.Orlova-Stroqanova
Zhemchuzhina Cafe on Primorsk the
boulevard. Architects V.S.Shulghin, A.A.Val,
I.Orlova-Stroganov
Кафе «Жемчужина» на Приморском
бульваре. Архитекторы В.С.Шульгин,
А.А.Вал, И.Орлова-Строганова

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0141

0142

“İçərişəhər”də 100 yerlik kafe-kababxananın
layihəsi. Memar V.S.Şulqin
The cafe shashlik house Project on 100 seats
in “Icheri-Sheher”, 1962.
Architect V.S.Shulghin
Проект кафе-шашлычной на 100
посадочных мест в «Ичери-Шехер»,
1962 год. Архитектор В.С.Шульгин

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

0144

“İçərişəhər”in Bazar meydanı qazıntılar
zamanı. 1963-cü il
The Market square in “Icheri-Sheher” during
excavation, 1963
Рыночная площадь в «Ичери-Шехер» во
время раскопок, 1963 год

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
“İçərişəhər”in Bazar meydanı. 2010-cu il
The Market square in “Icheri-Sheher”, 2010
Рыночная площадь в «Ичери-Шехер», 2010 год

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0145

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Bakının Çapayev küçəsinin abadlaşdırma
layihəsi. Memar İ.V.Tixomirova
The Project of an accomplishment
of Chapayev St. in Baku. Architect
I.V.Tikhomirova
Проект благоустройства ул.Чапаева в
г.Баку. Архитектор И.В.Тихомирова

0146

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakının Çapayev küçəsinin abadlaşdırma
layihəsi. Memar İ.V.Tixomirova
The Project of an accomplishment of
Chapayev St. in Baku.
Architect I.V.Tikhomirova
Проект благоустройства ул. Чапаева в
г.Баку. Архитектор И.В.Тихомирова

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0147

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Bakının Moskva (indiki Heydər Əliyev) prospektində ət-süd
sənayesi elmi-tədqiqat institutu Bakı bölməsi inzibati binasının
və yaşayış evinin layihəsi. 1967-ci il. Memar P.İ.Yarinovski
The Project of an office building of the Baku office of all-union
scientific research institute of the myasomolochny industry and
a house on Moskovsky Avenue (nowadays Heydar Aliyev Ave.)
to Baku, 1967. Architect Yarinovsky P.I.
Проект административного здания бакинского отделения
ВНИИ мясомолочной промышленности и жилого дома по
Московскому проспекту (ныне пр.Гейдара Алиева) в г.Баку,
1967 год. Архитектор П.И.Яриновский

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakının Moskva (indiki Heydər Əliyev)
prospektində ət-süd sənayesi elmi-tədqiqat
institutu Bakı bölməsi inzibati binasının və
yaşayış evinin layihəsi. 1967-ci il.
Memar P.İ.Yarinovski
The Project of an office building of the Baku
office of all-union scientific research institute
of the myasomolochny industry and a house
on Moskovsky Avenue (nowadays Heydar
Aliyev Ave.) to Baku, 1967.
Architect Yarinovsky P.I.
Проект административного здания
бакинского отделения ВНИИ
мясомолочной промышленности и
жилого дома по Московскому проспекту
(ныне пр.Гейдара Алиева) в г.Баку, 1967
год. Архитектор П.И.Яриновский

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0149

0150
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

Bakının Dənizkənarı bulvarında
vertolyot meydançası
The Helipad square on the Primorsk
boulevard of Baku
Вертолётная площадка на Приморском
бульваре г.Баку

0151

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
“Textikintitəşkilatı” tresti inzibati binası.
Memar Şəfiqə Zeynalova
The Office building of trust “Orgtekhstroy”.
Architect Shafiga Zeynalova
Административное здание
треста «Оргтехстрой».
Архитектор Шафига Зейналова

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0153

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0154

Bakıda “Yaşıl teatr”.
Memar Abram Surkin
“Green” theater in Baku.
Architect Abram Surkin
«Зелёный» театр в Баку.
Архитектор Абрам Суркин

“Turist” mehmanxanasının binası.
Memar Vadim Şulqin, 1974-cü il
The Turist hotel Building, 1974.
Architect Vadim Shulghin
Здание гостиницы «Турист», 1974 год.
Архитектор Вадим Шульгин

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

“Bakı” mehmanxanasının binası. 1970-ci il.
Memar Həsən Məcidov
The Baku hotel Building, 1970.
Architect Hasan Majidov
Здание гостиницы «Баку», 1970 год.
Архитектор Гасан Меджидов

Bakıda Musiqi məktəbinin layihəsi
The Project of musical school in Baku
Проект музыкального училища в г.Баку

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

75

illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr

ol u n u r

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Respublika velotreki. 1970-ci il.
Memar Zeynəb Quliyeva
The Republican bicycle track, 1970.
Architect Zeynab Guliyeva
Республиканский велотрек, 1970 год.
Архитектор Зейнаб Гулиева

tına keçidi onun inkişafının planlaşdırılması prosesinə təsir etdi.
1987-ci ildə təsdiq olunmuş “Bakının
2005-ci ilə qədər iqtisadi və sosial
inkişafının Baş planı” şəhərin planlı
iqtisadiyyat çərçivəsində inkişafını nəzərdə tutmuşdu. Təəssüf ki,
keçid dövründə bu planın bir çox
müddəaları pozuldu. Ona görə də
bugün bu Baş plan qanunverici
sənəd kimi köhnəlmişdir və demək
olar ki, həyata keçirilməsi mümkün
deyil.
Bu gün bizim qədim, ancaq daima
yeniləşən şəhərimiz öz memarlıq
tarixinin yeni səhifəsini yaşayır.
1994-cü ildə Bakıda imzalanmış,
“Əsrin müqaviləsi” adlanan böyük
neft müqaviləsi inkişafin müasir
mərhələsini açdı. Əlverişli investisiya iqlimi ölkədə müasir binaların
inşası üçün geniş imkanlar yaratdı. Artıq bugün şəhər memarlığı
tikilməkdə olan hündür rahat
yaşayış evləri, dünya standartları
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

Bakghiprogor won 1985’s and 1986’s
Socialist Competitions (a federal
industrial format at the time of the
USSR). The team was awarded the
Challenge Banner of the Central
Committee of the Communist Party
of the Azerbaijan Soviet Socialist
Republic, Cabinet of Ministers
of the Azerbaijan Soviet Socialist
Republic, Azerbaijan Trade Unions
and National Komsomol Central
Committee.
Nine employees of Bakghiprogor
were awarded Azerbaijan National
Prize, and one was awarded USSR
Government Prize. In those years,
the staff included 15 Architects-ofHonours, Engineers-of-Honours,
and Builders-of-Honours of
Azerbaijan, 7 veterans of World
War Two and more than 100 Labour
Veterans.
The starting collapse of the Soviet
Empire brought the entire country
including Baku into a long period of
1 9 3 7 - 2 0 1 2

ное знамя ЦК КП Азербайджана,
Совета Министров Азербайджанской ССР, АСПС и ЦК ЛКСМ
Азербайджана.
Девять сотрудников «Бакгипрогора»
удостоены звания лауреатов Государственной премии Азербайджана, один – Государственной премии
СССР. В те годы в институте трудились 15 заслуженных архитекторов,
заслуженных инженеров и заслуженных строителей республики, 7
ветеранов Великой отечественной
войны, более ста ветеранов труда.
Начавшийся распад советской
империи вверг всю страну, и в том
числе Баку, в длительный период
хаоса и неста­бильности. В конце
80-х - начале 90-х в городе практически останови­лось строительство.
Вместе с тем переход Азербайджана
от плановой социалистической
экономики к свободной рыночной
повлиял на процесс планирования
его развития.

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0159

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0160

Bakının inkişafının texnini-iqtisadi
əsaslandırılması planı, 1969-cu il
The Plan of the feasibility study on
development of Baku, 1969
План технико-экономического
обоснования развития г.Баку, 1969 год

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75
illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr
ol u n u r

0161

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0162

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakıda Dəniz vağzalı. Memarlar A.A.Val,
V.Şulqin, İ.Orlova-Stroqanova
Marina, Baku. Architects A.A.Val,
V. Shulghin, I.Orlova-Stroganov
Морской вокзал, г.Баку. Архитекторы
А.А.Вал, В.Шульгин, И.Орлова-Строганова

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0163

səviyyəsinə cavab verən mehmanxana kompleksləri, iri ticarət
mərkəzləri, bank, işgüzar mərkəz
binaları və s. ilə zənginləşir. Bakıda
vətəndaşlarımızın və burada işləyən
xarici mütəxəssislərin tələbkar zövqünü oxşayan kommersiya yaşayış
evləri meydana gəlmişdir.
Bakı Dövlət Layihə İnstitutu 2008-ci
ildən yeni bir mərhələyə qədəm
qoydu.
Belə ki, cənab prezident İlham
Əliyevin fərmanı ilə Dövlət
Şəhərsalma və Arxitektura
Komitəsi yaradıldı. Bakı Dövlət
Layihə İnstitutuna 25 il rəhbərlik
etmiş A.A.Ələsgərov Prezidentin
sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədri təyin edildi.
Eyni zamanda Bakı Dövlət
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

chaos and instability. Construction
in Baku almost stopped in late 1980s
- early 1990s. At the same time,
Azerbaijan’s transition from planned
socialist economy to free market one
affected the vision of future urban
development.
Approved in 1987, General Plan
of Baku’s Economic and Social
Development through 2005 assumed
the city’s existence within the
strict limits of planned economy.
Unfortunately many provisions of
the plan were violated during the
transition period. Therefore, this
plan/layout has been out-of-date as
a legal document and isn’t feasible
practically.
Nowadays, the ancient yet always
transforming city is experiencing a
new page of its architectural history.
1 9 3 7 - 2 0 1 2

Утвержденный в 1987 году «Генеральный план экономического
и социального развития Баку до
2005 года» предполагал развитие
города в жестких рамках плановой экономики. К сожалению, в
переходный период многие положения этого плана были нарушены. Поэтому на сегодняшний день
этот Генеральный план как законодательный документ устарел и
практически неосуществим.
Сегодня наш древний, но вечно
преображающийся город переживает новую страницу своей
архитектурной истории. Современный этап развития ознаменовал подписанный в 1994 году в
Баку большой нефтяной контракт,
именуемый «Контрактом века».
Благоприятный инвестиционный

Bakı Gömrük İdarəsi binasının layihəsi.
Memar Abram Surkin
The Project of a building of the Baku customs
Architect Abram Surkin
Проект здания Бакинской таможни.
Архитектор Абрам Суркин

климат в стране создал широкие
возможности для строительства
современных зданий.
Уже сегодня архитектура города
обогащается строящимися высоко комфортабельными жилыми
домами, современными, отвечающими уровню мировых стандартов гостиничными комплексами,
крупными торговыми центрами, зданиями банков, деловых
центров и др. В Баку появилось
коммерческое жилье, отвечающее самым притязательным
вкусам наших соотечественников
и работающих здесь иностранных
специалистов.
С 2008 года начался новый этап
в жизни проектного института
«Бакгипрогор». Указом Президента Азербайджанской Республики
Ильхама Алиева был образован
Государственный комитет по градостроительству и архитектуре.
Его Председателем был назначен
А.А.Алескеров, более 25 лет руководивший проектным институтом
«Бакгипрогор».
В то же самое время институт
«Бакгипрогор» был переподчинён
от Городской Исполнительной
власти г.Баку вновь образованному
Государственному комитету по
градостроительству и архитектуре.
13 февраля 2008 года указом
А.А.Алескерова директором проектного института «Бакгипрогор»
был назначен Ильгар Айдын оглы
Исбатов.
Создание Государственного комитета по градостроительству и
архитектуре и подчинение ему
проектного института «Бакгипрогор», занимающегося вопросами
градостроительства и архитектуры
Баку, было связано с новыми большими задачи по дальнейшему
развитию нашего города и страны.
В первую очередь это – подготовка
градостроительных проектов развития городов. События, происхо-

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakı Gömrük İdarəsinin binası.
Memar Abram Surkin
The Building of the Baku customs.
Architect Abram Surkin
Здание Бакинской таможни.
Архитектор Абрам Суркин

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0167

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0168

Feyzulla Ağasəfər oğlu
Quliyev
Feyzulla Agasafar oglu Guliyev
Фейзулла Агасафар оглу Гулиев

Quliyev Feyzulla Ağasəfər oğlu 1940-cı il fevralın 2-də Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunda anadan olub. 1964-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutununun Memarlıq
fakültəsini bitirmiş, memar ixtisası almışdır. 1964-1968-ci illərdə Qazaxıstan Respublikasının Karaqanda şəhərində “Оblproyект” institutunda memar, qrup rəhbəri, layihənin baş memarı, «Memarlıq-Planlaşdırma” emalatxanasının rəhbəri kimi vəzifələrdə çalışmışdır. 1968-2005-ci illərdə
Azərbaycan Respublikasının paytaxtı Bakı şəhərində “BakıDövlətLayihə” institutunda layihənin
baş memarı və Bakı şəhərinin “Baş plan” emalatxanasının rəhbəri vəzifəsində işləmişdir. 19751990-cı illərdə daimi iş yeri sayılan “BakıDövlətLayihə” institutunda işləməklə bərabər indiki Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində müəllim kimi çalışmışdır. 2005-ci ildən isə
Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında dosent vəzifəsində çalışaraq tədrislə məşğul
olur. 2008-ci ildən tədrislə yanaşı Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi tərəfindən həyata
keçirilən beynəlxalq səviyyəli layihə olan “Böyük Bakı Regional İnkişaf Planı” layihəsinə şəhər
planlaşdırması üzrə məsləhətçi qismində cəlb olunmuşdur. Hazırda həmin layihə üzərində çalışır. F.A.Quliyev Azərbaycan Respublikanın Əməkdar Memarıdır, Azərbaycan Memarlar İttifaqının İdarə Heyətinin üzvüdür, Yaxın Şərq Ölkələrinin Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının
müxbir üzvüdür, Bakı şəhərinin baş planının (1986-2005-ci illər) müəllifidir. Hazırda Azərbaycan
Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında dosent vəzifəsində tədrislə məşğul olmaqla paralel olaraq yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirərək yeni şəhərlərin şəhərsalma sənədlərinin tərtibatı, memarlıq
komplekslərinin, ayrı-ayrı binaların layihələrı ilə məşğul olur. Elmi jurnal və elmi konfranslarda
elmi məqalələrlə çıxışlar edir və memarlıq, şəhərsalma üzrə dərsliklər hazırlayır.

Q
Born on February 2, 1940 in the Salyan District of the Republic of Azerbaijan. Graduated
as an architect from the Department of Architecture at Azerbaijan Polytechnic Institute in
1964. From 1964 through 1968, he had been working as an Architect, Head of a Group, Project
Architect-in-Chief, and Head of the Architecture-and-Planning Atelier in the OblProject Institute,
Karaganda City, Kazakhstan. From 1964 through 2005, he had been Project Architect-in-Chief
at Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning Institute) and head of the Baku Chief
Planning Atelier. Along with working for Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning
Institute) from 1975 through 1990, his permanent job, he had been teaching at now the Azerbaijan
University of Architecture and Construction. From 2005, he has been a Lecturer at the Azerbaijan
National Painting Academy. Since 2008, he has also been involved as an urban planning advisor
for the international Greater Baku Regional Development Plan. F.A.Guliyev is a Member of Board
at the Azerbaijan Union of Architects, Architect-of-Honours of the Republic of Azerbaijan, and an
Associated Member of the International Architecture Academy of the Middle East. He is credited
the Baku General Layout of 1986-2005. Mr.Guliyev is currently into architectural designs of new
urban development projects and separate buildings.

Q
Фейзулла Агасафар оглу Гулиев родился 2 февраля 1940 года в Сальянском районе
Азербайджана. В 1964 году окончил Архитектурный факультет Азербайджанского Политехнического Института. В 1964-1968 годах работал архитектором, руководителем групы, главным архитектором проекта, руководителем мастерской «Архитектурное планирование»
в институте «Облпроект» в городе Караганда Казахстанской Республики. В 1968-2005 годах
работал в городе Баку в должности главного архитектора проекта и руководителя мастерской «Генерального плана города Баку» в проектном институте «Бакгипрогор». В 1975-1990
годах занимался преподавательской деятельностью. С 2005 года является доцентом Азербайджанской Государственной Академии Художеств. Ф.А. Гулиев удостоен звания «Заслуженный
архитектор Азербайджанской Республики», а также является членом Правления Союза Архитеткторов Азербайджана,член-корр. Академии Архитектуры стран Ближнего Востока и
автором Генерального плана г.Баку (1986-2005г.). В настоящее время паралельно с преподавательской деятельностю в Азербайджанской Государственной Академии Художества , активно
занимается творчеством в области градостроительства и проектирования - составляет проектные документации новых городов и архитектурных комплексов.
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

1940-cı il noyabr ayının 5-də Bakı şəhərində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra
1960-63-cü illərdə Sovet ordusunda xidmət edib. 1964-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun
İnşaat fakültəsinin Memarlıq şöbəsinə daxil olub. 1969-cu ildə həmin institutu bitirdikdən sonra
memarlıq fəaliyyətinə başlayıb. O ildən bu zamana kimi yaradıcı memar kimi çalışır. 1972-87ci illərdə “Bakıdövlətlayihə” institutunda baş memar vəzifəsindən şöbə rəisi vəzifəsinə kimi
yüksəlib. Bu illərdə bir neçə layihələrlə bərabər “Gülüstan” şadlıq sarayının layihəsini işləyib və
inşasında bilavasitə iştirak edib. 1987-ci ildə Dövlət Tikinti Komitəsinin sərəncamı ilə Sumqayıt
şəhərində yeni təşkil edilmiş “Azərdövlətlayihə” institutunun filialına müdir təyin edilib. Məlum
hadisələrdən sonra 1988-ci ildə Bakıya qayıdıb. 1989-cu ildən 2007-ci ilə kimi Azərbaycan
Memarlar İttifaqında I vitse prezident vəzifəsində çalışıb və tutduğu vəzifə ilə yanaşı yaradıcılıq
fəaliyyətini davam etdirib. H.Əmirxanov eyni zamanda elm və təhsil sahəsində çalışaraq dosent
adına layiq görülmüşdür. O, 1980-ci ildə Respublika Dövlət Mükafatı ilə təltif edilmişdir.
1991-ci ildə mərhum akademik M.Hüseynovun təqdimatı ilə “Əməkdar memar” adına layiq
görülmüşdür, 2000-ci ildə isə “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunmuşdur. Hal-hazırda təqaüddədir.
Təqaüddə olmasına baxmayaraq Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin
Layihə-smeta mərkəzində baş memar vəzifəsində çalışır.

Q
Born on November 5, 1940 in Baku. Education: 1964-1969, Department for Architecture, School
of Construction, Azerbaijan Polytechnic Institute. Positions: 1972-1987, from Senior Architect to
Chief of Department, Bakghiprogor; 1987-1988, Sumgait City Branch Director, AzerGosProject,
National Construction Committee; 1989-2007, First Vice President, Azerbaijan Union of Architects;
currently - Senior Architect, Design Budgeting Department, Ministry of Culture and Tourism, the
Republic of Azerbaijan. Other ranks/activities: Docent (lecturing and researching). Designs and
implementations: Gulustan Palace in Baku etc. Awards: 1980, National Prize of the Azerbaijan
Soviet Socialist Republic; 1991, Architect-of-Honours of the Republic of Azerbaijan; 2000, Shohret
(“Glory”) Order.

Q
Амирханов Хафиз Юсиф оглы родился 5 ноября 1940 года в г.Баку. После окончания
ср��������������������������������������������������������������������������������
едней общеобразовательной школы в 1960-1963 годах проходил службу в рядах Советской Армии. В 1964 году поступил на учёбу на Архитектурное отделение Строительного
факультета Азербайджанского Политехнического института. После окончания института
в 1969 году начал свою архитектурную деятельность, которая продолжается по настоящее
время. В 1972-1987 годах Х.Ю.Амирханов работал в проектном институте «Бакгипрогор»,
пройдя путь от главного архитектора до начальника отдела. В эти годы, наряду с другими
проектами, работал над проектом дворца торжеств «Гюлистан» и контролировал его строительство. В 1987 году по указу Председателя Государственного комитета Азербайджанской Республики по строительству и архитектуре был назначен директором открывшегося
филиала проектного института «Азгоспроект» в г.Сумгаите. в 1988 году вернулся в г.Баку.
С 1989 года по 2007 год работал, наряду с продолжением своей частной архитектурной
практики, Первым Вице-президентом Союза архитекторов Азербайджана. Наряду с этим,
архитектор Х.Ю.Амирханов занимался и научной деятельностью и в настоящее время является доцентом кафедры в АзИСУ. В 1980 году Х.Ю.Амирханов стал лауреатом Государственной премии Азербайджанской Республики. В 1991 году по представлению академика
архитектуры М.Усейнова получил звание «Заслуженного архитектора Азербайджана». В
2000 году Х.Ю.Амирханов был награждён орденом «Шохрет». В настоящее время является
пенсионером, однако несмотря на это, работает главным архитектором в Проектно-сметном центре при Министерстве культуры и туризма Азербайджанской Республики.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Hafiz Yusif oğlu
Əmirxanov
Hafiz Yusif oglu Amirkhanov
Хафиз Юсиф оглы Амирханов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0169

Kino-konsert zalının layihəsi. 1960-cı illər.
Memar Hafiz Əmirxanov
The Project of a cinema and concert hall,
the 1960th years. Architect Hafiz Amirkhanov
Проект киноконцертного зала, 1960-е годы.
Архитектор Хафиз Амирханов

0170

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0171

Kino-konsert zalının layihəsi. 1960-cı illər.
Memar Hafiz Əmirxanov
The Project of a cinema and concert hall, the
1960th years. Architect Hafiz Amirkhanov
Проект киноконцертного зала, 1960-е годы.
Архитектор Хафиз Амирханов

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0172

Əlibəy Novruzi
Alibey Nouruzi
Алибек Новрузи

Memar Əlibəy Novruzi 1942-ci il noyabrın 8-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1965-ci
ildə Moskva Memarlıq İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1967-1969-cu illərdə elmi
tədqiqatlar nəticəsində küləyin və memarlıq həcmlərinin qarşılıqlı əlaqəsi zamanı aerodinamik
proseslərin mahiyyərini aşkara çıxarmışdır. Ə.Novruzi aerodinamika sahəsində perforasiyalaşdırılmış strukturların küləyi nizamlama xüsusiyyətlərini kəşf etmiş, eyni zamanda küləyi nizamlayan yaşayış evləri və tamaşa zalının mexaniki qurğular olmadan havasının təbii surətdə
təmizlənməsi sahəsində ixtiraların müəllifidir. Sautgempton universitetinin professoru Yan
P.Kastro təcrübələr apararaq memar Ə.Novruzinin kəşf və ixtiralarının düzgünlüyünü etiraf etmişdir. Fransada Ə.Novruzinin işləyib hazırladığı layihə üzrə 20 mərtəbəli eksperimental bina
tikilmişdir. “Memarlıq” qəzetinin baş məqaləsində (Moskva şəhəri, 1973-cü il, N12) Əlibəy Novruzi XX əsr aerodinamik memarlığının banisi adlandırılmışdır. Ə.Novruzi 1974, 1977 və 1985-ci
illərdə Azərbarcan Memarlar İttifaqının mükafatına, 1978-ci ildə isə respublika Dövlət Mükafatına, 1991-ci ildə “Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Memarı” fəxri adına layiq görülmüşdür. 1992-ci ildən Şərq ölkələri Beynəlxalq Mümarlıq Akademiyasının akademikidir. Ə.Novruzi
250-dən artıq memarlıq və şəhərsalma layihəsinin müəllifidir.O, eyni zamanda 150 rəngkarlıq
əsərinin, iki nəşrin (“Sivilizasiya”, 1998; “Bir portretin tarıxı” romanı, 2003) müəllifidir. Halhazırda «NOVCO Group» holdinqinin prezidentidir.

Q
Born on November 8, 1942 in Baku. Graduated from Moscow Architectural Institute in 1965 with
distinction. As a result of a research in 1967-1969, he found out the essence of aerodynamic processes
in interaction between wind and architectural volumes. A.Nouruzi is the author of a discovery
in the field of the aerodynamics of wind-regulating features in perforated structures as well as of
inventions: wind-regulating residences and a theatre hall with natural air conditioning without
mechanical devices. A famous expert in aerodynamics Ian P.Castro (the University of Southampton)
experimentally proved discoveries and inventions by Nouruzi. A twenty-floor block-of-flats was
built to test A.Nouruzi’s design. In the Architecture newspaper’seditorial (Moscow, USSR,#12, 1973),
Nouruzi was called the founder of the 20th century’s aerodynamic architecture. Awards: Prize of
the Union of Architects of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (1974,1977, and 1985); National
Prize of Azerbaijan (1978); Architect-of-Honours of the Republic of Azerbaijan (1991). Professional
membership: the International Academy of the Architecture of Eastern Countries (since 1992).
Credits: more than 250 designs and urban developments, 150 paintings, Civilisation (1998, a popular
science book) and a novel, History of One Portrait (2003). Position: President, NOVCO Group.

Q
Архитектор Алибек Новрузи родился 8 ноября 1942 году в г.Баку. В 1965 году с отличием
окончил Московский Архитектурный институт. В 1967-1969 гг. в результате научного исследования выявил сущность аэродинамических процессов при взаимодействии ветра и архитектурных объёмов. А.Новрузи - автор открытия в области аэродинамики ветрорегулирующих
свойств перфорированных структур, а также изобретений ветрорегулирующих жилых домов
и зрительного зала с естественным кондиционированием воздуха без механических устройств.
Известный аэродинамик Ян П.Кастро (Ian P.Castro) из Соутгемптоновского университета
(University of Southampton), проведя опыты, признал правильность открытий и изобретений
архитектора А.Новрузи. Во Франции экспериментально был построен 20-ти этажный жилой дом по типу разработанного А.Новрузи проекта. В передовой статье газеты «Архитектура» (г.Москва, СССР, № 12 от 1973 года) архитектор Алибек Новрузи назван основателем
аэродинамической архитектуры ХХ века. В 1974, 1977 и 1985 гг. А.Новрузи - лауреат Премии
Союза архитекторов Азербайджанской ССР. В 1978 году - лауреат Государственной премии
Азербайджана. В 1991 году удостоен звания «Заслуженный архитектор Азербайджанской Республики». С 1992 года является академиком Международной Академии архитектуры стран
Востока. А.Новрузи является автором более 250-ти архитектурных и градостроительных проектов. Также он автор 150-ти живописных работ и двух изданий: научно-популярного издания
«Цивилизация» (1998 год) и романа «История одного портрета» (2003 год). В настоящее время
А.Новрузи является президентом холдинга «NOVCO Group».
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Yan Maksoviç Neyman (1925-1979) Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1949-cu ildə Azərbaycan
Dövlət Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) memarlıq-inşaat
fakültəsini bitirmişdir. 1949-cu ildən “Bakı Şəhər Layihə” institutunda əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Sonralar 1979-cu ilədək həmin institutda qrup rəhbəri, layihələrin baş mühəndisi,
layihələrin baş memarı kimi çalışmışdır.

Yan Maksoviç Neyman
Ian Maxovich Neyman
Ян Максович Нейман

Q
Born on August 21, 1925 in Baku. Graduated from the Department for Architecture and
Construction of Azerbaijan Industrial Institute in Baku (1949). Had been working for Bakghiprogor
by December 31, 1979 (Head of a Group, Project Engineer-in-Chief, Project Architect-in-Chief etc.)

Q
Ян Максович Нейман родился 21 августа 1925 года в городе Баку. В 1949 году окончил
архитектурно-строительный факультет АзИИ в городе Баку. Трудовую деятельность начал
с 24 октября 1949 года в проектном институте «Бакгипрогор». В дальнейшем работал в качестве руководителя группы, главного инженера проектов, главного архитектора проектов
в проектном институте “Бакгипрогор ” до 31 декабря 1979 года.
“Luna” kinoteatrının layihəsi.
1960-cı illər. Memar Yan Neyman
Project of cinema “Moon”, the 1960th
years. Architect Ian Neyman
Проект кинотеатрa «Луна»,
1960-е годы. Архитектор Ян Нейман

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0173

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0174

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
V.İ.Lenin adına Respublika stadionu
ərazisində örtülü üzgüçülük hovuzunun
layihəsi. Memar Yan Neyman
The Project of the covered swimming pool
in the territory of Republican stadium of
V.I.Lenin. Architect Ian Neyman
Проект крытого плавательного бассейна на
территории Республиканского стадиона
им.В.И.Ленина. Архитектор Ян Нейман

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0175

0176

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

“İçərişəhər”də Azərbaycan Sovet
Ensiklopediyası Baş redaksiyasının əsas
fasadının layihəsi. 1980-ci il.
Memar Zeynəb Quliyeva
The Project of the main facade of a building
of the Main edition of the Azerbaijani Soviet
encyclopedia in “Icheri-Sheher”, 1980.
Architect Zeynab Guliyeva
Проект основного фасада здания Главной
редакции Азербайджанской Советской
энциклопедии в «Ичери-Шехер», 1980 год.
Архитектор Зейнаб Гулиева

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0177

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0178

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Ensiklopediya binası kompleksinin həcmməkan həlli üzrə müxtəlif layihə təklifləri
Various design offers according to volume
spatially solution of a complex of buildings of
the Encyclopedia
Различные проектные предложения по
объёмно-пространственному решению
комплекса зданий Энциклопедии

İçərişəhərdə Azərbaycan Sovet
Ensiklopediyası Baş redaksiyasının binası.
1980-ci il. Memar Zeynəb Quliyeva
The Building of the Main edition of the
Azerbaijani Soviet encyclopedia in “IcheriSheher”, 1980. Architect Zeynab Guliyeva
Здание Главной редакции
Азербайджанской Советской
энциклопедии в «Ичери-Шехер», 1980 год.
Архитектор Зейнаб Гулиева

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0179

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Layihə İnstitutu Bakı Şəhəri İcra
Hakimiyyətinin tabeçiliyindən
Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura
Komitəsinin tabeçiliyinə keçirildi.
13 fevral 2008-ci ildə
A.A.Ələsgərovun əmri ilə İsbatov
İlqar Aydın oğlu Bakı Dövlət Layihə
İnstitutunun direktoru təyin edildi.
Komitənin yaradılması və Bakının şəhərsalma və arxitektura
problemləri ilə məşğul olan Baş
Layihə İnstitutunu onun tabeçiliyinə
verilməsi ilk növbədə dövlətin bu
qurumlar qarşısında ölkəmizin
növbəti mərhələlərdə inkişafı ilə
əlaqədar olaraq qoyduğu böyük
vəzifə və tapşırıqlarla əlaqədar
idi. Bunlar ilk növbədə sözsüz ki,
Şəhərsalma layihələrinin hazırlanmasından ibarət idi. Belə ki, ötən
əsrin 90-cı illərinin əvvəllərində

The modern development stage
has been marked by the Century
Contract, a major oil contract signed
in 1994 in Baku. A favourable
investment climate in Azerbaijan
has created broad opportunities to
construct modern buildings.
The city’s architecture is being
enriched by highly comfortable
residences, modern hotel complexes
meeting the world’s standards, large
malls, banks, offices etc. New private
housing meets the highest demands
of native and expat residents.
A new stage in Bakghiprogor’s
life started in 2008. The National
Committee for Urban Development
and Architecture was established
by a resolution of President of
the Republic of Azerbaijan Ilham
Aliyev. A.A.Aleskerov, who had

0180

дившие в начале 90-х годов прошлого века после восстановления
нашей страной независимости
- оккупация части территорий,
многочисленные беженцы и перемещённые лица, экономические
трудности переходного периода
– всё это отодвинуло на задний
план градостроительные проблемы. Долгие годы Баку и другие
города и районы Азербайджана
были без новых генеральных планов развития, что не способствовало притоку квалифицированных
кадров в регионы.
Таким образом, перед коллективом института «Бакгипрогор»
была поставлена задача заняться в
первую очередь решением градостроительных задач. В самые
кратчайшие сроки к этой работе
были привлечены молодые кадры,
началось изучение территорий,
были проведены семинары и тренинги по обучению специалистов
навыкам работы на специальных
компьютерных программах. Была
приобретена специальная программа для градостроительных
проектов ArcGIS. Был изготовлен
макет центральной части города
Баку в масштабе 1:500 и началось
проведение постоянного мониторинга его объёмно-планировочной структуры.
В 2009 году, по государственному заказу, начались работы по
проекту детальной планировки
центральной части города Баку.
Также параллельно формировалась команда для работы над
будущими градостроительными
проектами. Нельзя не отметить на
Bakıda Xoreoqrafiya məktəbinin bina
kompleksi. 1972-ci il. Memar Abram Surkin
The Complex of buildings of the Baku
choreographic school to Baku, 1972.
Architect Abram Surkin
Комплекс зданий Бакинского
хореографического училища в г.Баку,
1972 год. Архитектор Абрам Суркин

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75
illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr
ol u n u r

0181

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

müstəqillik qazandıqdan sonra baş
verən hadisələr, torpaqlarımızın
işğalı, qaçqın və köçkünlər, keçid
dövrünün iqtisadi problemləri
şəhərsalma məsələlərinə diqqəti arxa
plana keçirmişdi və uzun illər istər
Bakı şəhəri, istərsə də digər rayonların baş planları hazırlanmırdı və bu
səbəbdən də mütəxəssis axını da baş
vermirdi.
Beləliklə, Bakı Dövlət Layihə
İnstitutu qarşısında ilk növbədə
şəhərsalma problemlərinin həlli ilə
məşğul olmaq vəzifəsi qoyuldu.
Qısa dövr ərzində gənc kadrlar
bu işə cəlb edildi,ərazi diqqətlə
öyrənilməyə başlanıldı, eyni zamanda müxtəlif kompüter proqramlarının mənimsənilməsi üçün təlimlər
keçirildi, şəhərsalma layihələrinin
hazırlanması üçün tələb olunan Arc-

been leading Bakghiprogor for more
than twenty years, was appointed
Chairman of the Committee.
At the same time, Bakghiprogor was
brought from supervision by Baku
Mayor’s Office to that by the newly
established Committee.
On February 13, 2008, Ilgar Aydin
oglu Isbatov was appointed Director
of Bakghiprogor by A.A.Aleskerov’s
resolution.
Establishing the Committee
and bringing Bakghiprogor,
whose profile, after all, involves
Baku’s urban development and
architecture, under its supervision
has been connected to new major
tasks on further development in
Baku and Azerbaijan.
First of all, it’s preparing urban
development projects. Early 1990s’

этом этапе труд таких профессионалов своего дела, как Ш.Эйвазов,
Т.Нагиев, С.Назаров, А.Мамедова,
А.Гасанова, Н.Расулова.
Наконец, проект детальной планировки центральной части города Баку был успешно выполнен, и
в 2011 году, после согласования со
всеми заинтересованными органами, работа была сдана в Государственный комитет по градостроительству и архитектуре.
Впервые в государственной практике был составлен градостроительный регламент и проект детальной планировки центральной
части города на общей площади
более 1550 га. Впервые для этой
цели использовалась такая передовая технология, как градостроительная программа ArcGIS.

0182

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakıda Xoreoqrafiya məktəbinin bina
kompleksi. 1972-ci il. Birinci mərtəbənin
planı. Memar Abram Surkin
The Complex of buildings of the Baku
choreographic school to Baku, 1972.
First floor plan. Architect Abram Surkin
Комплекс зданий Бакинского
хореографического училища в г.Баку, 1972
год. План первого этажа.
Архитектор Абрам Суркин

Bakıda Xoreoqrafiya məktəbinin bina
kompleksi. 1972-ci il. Tədris korpusunun
perspektiv kəsiyi. Kompleksin əsas
korpusunun foyesinin eskizi.
Memar Abram Surkin
The Complex of buildings of the Baku
choreographic school to Baku, 1972.
Perspective cut of the educational case.
Sketch of the foyer of the main case of a
complex. Architect Abram Surkin
Комплекс зданий Бакинского
хореографического училища в г.Баку,
1972 год. Перспективный разрез учебного
корпуса. Эскиз фойе основного корпуса
комплекса. Архитектор Абрам Суркин

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0183

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

GİS proqramı mənimsənildi. Şəhərin
mərkəzi hissəsinin ilk növbədə 1:500
miqyasında maketi hazırlandı və
onun həcmi-planlaşdırma strukturunun fasiləsiz monitorinqi aparılmağa başlanıldı.
2009-cu ildə dövlət sifarişi ilə
Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsinin
müfəssəl planlaşdırma layihəsinin
hazırlanmasına başlanıldı və
paralel olaraq gələcək şəhərsalma
layihələrinin hazırlanması üçün komanda formalaşdırılmağa başlanıldı. Ş.Eyvazov, T.Nağıyev, S.Nazarov,
A.Məmmədova, A.Həsənova,
N.Rəsulova kimi mütəxəssislərin
bu mərhələdə əməyi xüsusilə qeyd
edilməlidir.
Nəhayət, 2011-ci ildə Layihə
uğurla tamamlanaraq və müvafiq təşkilatlarla razılaşdırılaraq

problems after Azerbaijan regained
independence (partial occupation,
numerous refugees and internally
displaced persons, economic
difficulties of the transitional period)
moved urban development out of
priorities.
For many years, Baku and other
cities and regions in Azerbaijan
had been living without new
general development plans, which
prevented from high-quality human
resources’ inflow.
Thus, Bakghiprogor’s team faced
a priority challenge of urban
development. In the shortest
time possible, young human
resources were involved; site
exploration started; professionalsoftware trainings and workshops
were arranged. The Institute

Были подготовлены проекты планировки и реконструкции территории, учитывающие рост населения. В проекте были заложены
показатели 25 кв.м. жилого фонда
и 10 кв.м. зелёных насаждений на
человека, 400 парковочных автомобильных мест на 100 человек, подземные и наземные автомобильные стоянки. Были предложены
смелые планировочные решения,
была решена проблема многочисленных транспортных узлов.
Наряду с проектом детальной
планировки центральной части
г.Баку, сотрудниками института «Бакгипрогор» за последнее
время выполнен целый ряд
оригинальных проектов жилых и
общественных зданий. Это проекты жилых домов в Ени Ясамалах,

0184

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun
xidməti binasının layihəsi. 1977-ci il.
Memarlar A.Surkin, Q.Sadıqov
The Project of an office building of
prosecutor’s office of the Azerbaijani republic,
1977. Architects A.Surkin, G.Sadykhov
Проект служебного здания прокуратуры
Азербайджанской республики, 1977 год.
Архитекторы А.Суркин, Г.Садыхов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0185

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun
xidməti binasının tikilməmişdən əvvəl
N.Rəfibəyli küçəsinin sahəsi
N.Rafibeyli Street Site before construction of
an office building of prosecutor’s office of the
Azerbaijani Republic
Участок улицы Н.Рафибейли до
строительства служебного здания
прокуратуры Азербайджанской
республики

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Azərbaycan Respublikası Prokurorluğunun
xidməti binası. 1977-ci il.
Memarlar A.Surkin, Q.Sadıqov
Office buildings of prosecutor’s office of the
Azerbaijani Republic, 1977.
Architects A.Surkin, G.Sadykhov
Служебное здания прокуратуры
Азербайджанской республики, 1977 год.
Архитекторы А.Суркин, Г.Садыхов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0187

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0188

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Neftçilər prospekti tikintisinin layihə təklifi.
V.İ.Lenin meydanında (indiki Azadlıq
prospekti) inzibati bina tikintisi üçün layihə.
Neftçilər prospekti, 1970-ci illər
The Design offer on Neftchilyar Ave.
building. The project of an office building for
construction on V.I.Lenin Square
(now Azadlyg Square).
Neftchilyar Avenue. 1970th years
Проектное предложение по
застройке пр.Нефтчиляр. Проект
административного здания для
строительства на пл. В.И.Ленина (в
настоящее время площадь Азадлыг).
Проспект Нефтчиляр. 1970-е годы

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0189

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Heydər Əliyev adına Saray.
Memar Vadim Şulqin
The Palace of Heydar Aliyev.
Architect Vadim Shulghin
Дворец им.Гейдара Алиева.
Архитектор Вадим Шульгин

Heydər Əliyev adına Sarayın eskizi.
Memar Vadim Şulqin
The Palace Sketch of Heydar Aliyev.
Architect Vadim Shulghin
Эскиз Дворца им.Гейдара Алиева.
Архитектор Вадим Шульгин

0190

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

“Moskva” mehmanxansının binası.
Memar Mikayıl Üseynov
The Moscow hotel Building.
Architect Mikael Useynov
Здание гостиницы «Москва».
Архитектор Микаэль Усейнов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0192

Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura
komitəsinə təhvil verildi.
Ölkədə ilk dəfə şəhərsalma
layihələrinin hazırlanmasında
ArcGİS proqramı kimi qabaqcıl texnologiyadan istifadə olundu və ilk
dəfə 1550 ha ərazidə Bakı şəhərinin
mərkəzi hissəsinin müfəssəl planlaşdırma layihəsi hazırlandı, ilk
dəfə şəhərsalma reqlamenti tətbiq
olundu. Bu ərazidə əhalinin sayının
cüzi təbii artımı nəzərə alınmaqla
adam başına 25 kv.m mənzil fondu,
10 kv.m-dən artıq yaşıllıq sahəsi, hər
100 nəfərə 400 avtomobil, yerüstü
və yeraltı avtomobil dayanacaqları
ilə tam təmin olunmaqla ərazilərin
planlaşdırılması və rekonstruksiyası
hazırlandı. Yeni nəqliyyat sxemində
qovşaqlar və düyünlərdəki
problemlər həll edildi, bir sıra

bought ArcGIS, a special urbandevelopment software. Central
Baku’s 1:500 model was made, and
permanent monitoring its volumeand-planning structure started.
In 2009, developing a detailed
layout of Baku’s central part
was started. Alongside, a team
to work on forthcoming urbandeveloping projects was being
formed. Such professionals as
Sh.Eyvazov, T.Naghiyev, S.Nazarov,
A.Mamedova, A.Hassanova and
N.Rasulova can’t be ignored
considering their accomplishments
on this stage.
Finally, the detailed layout for
Baku’s centre was successfully
developed, and, in 2011, agreed with
all the authorised bodies, the project
was submitted to the National

на ул.Гулиева, Зардаби, Ибрагимова, учебный корпус Академии
МЧС Азербайджана, Диагностический центр на ул.Шарифзаде,
новый технологический корпус
Бакинского метрополитена, ад­
ми­нистративное здание Испол­
ни­­тельной власти г.Габала,
че­ты­­рёхэтажный торговый центр
на ул.Низами, реконструкция
фасадов зданий на пр.Нефтчиляр,
на пр.Истиглалийат, на пл.По­
беды и др.
В работе над этими и другими
проектами наряду с такими опытными мастерами как З.Мамедов,
А.Мамедов, Дж.Оруджева принимали участие молодые специалисты Э.Умудов, Н.Эфендиева,
А.Мурсалова, Э.Гаджиалиев.
Успешным выполнением таких

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

cəsarətli tədbirlər nəzərdə tutuldu.
Müfəssəl planlaşdırma layihəsi ilə
yanaşı, bir sıra uğurlu mülki və
yaşayış obyektləri layihələndirildi.
Bunlar Yeni Yasamal, C.Quliyev,
H.B.Zərdabi, M.İbrahimov
küçələrindəki yaşayış evləri, FHN
Akademiyasının Təhsil korpusu,
Şərifzadə küçəsində Diaqnostika mərkəzi, Metronun texnoloji
korpusu və yeni giriş pavilyonu,
Qəbələ İcra Hakimiyyətinin inzibati binası, Nizami küçəsində dörd
mərtəbəli ticarət mərkəzi, Neftçilər
və İstiqlaliyyət küçələrində, Gənclik
meydanında yerləşən yaşayış binalarının fasadlarının yenidən qurulması
və s. uğurlu layihələrdir.
Bu layihələrin hazırlanması zamanı Z.Məmmədov, Ə.Məmmədov,
C.Orucova kimi təcrübəli memar-

Committee for Urban Development
and Architecture.
For the first time in the practice of
the nation’s governance, a detailed
layout for a city centre covering
more than 1,550 hectares, a true
regulation of urban development,
was composed. For the first time
in Azerbaijan, such an advanced
technology as ArcGIS was used.
Planning and reconstruction designs
considering population growth were
generated. The project envisions
25 square meters of housing and
10 square meters of plants per
capita; and 400 parking places per
100 persons underground and
on-ground. Innovative planning
decision were presented; the
problem of numerous transportation
hubs was solved.

сложных и интересных работ сотрудники проектного института
«Бакгипрогор» смогли восстановить свои славные традиции.
В 2011 году в Голландском городе
Венло для проведения выставки
«Floriada» был построен проект павильона Азербайджана по
проекту молодых талантливых
архитекторов Н.Эфендиевой и
Э.Гаджиалиева.
В 2011 году проектный институт
«Бакгипрогор» был выбран главным координатором по разработYüngül atletika maneji. 1973-cü il.
Memar Zeynəb Quliyeva
The Track and field athletics arena, 1973.
Architect Zeynab Guliyeva
Легкоатлетический манеж, 1973 год.
Архитектор Зейнаб Гулиева

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0193

0194

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Yüngül atletika manejinin əsas fasadının və
giriş hissəsinin eskizi.
Memar Zeynəb Quliyeva
Sketches of the main facade and an entrance
part of a track and field athletics arena.
Architect Zeynab Guliyeva
Эскизы главного фасада и входной части
легкоатлетического манежа.
Архитектор Зейнаб Гулиева

Yüngül atletika maneji. Plan.
Memar Zeynəb Quliyeva
The Track and field athletics arena. Plan.
Architect Zeynab Guliyeva
Легкоатлетический манеж. План.
Архитектор Зейнаб Гулиева
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0195

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0196

Yuzef Kadımov
(07.01.1928-08.01.2012)
Yuzef Kadimov
(07.01.1928-08.01.2012)
Юзеф Кадымов
(07.01.1928-08.01.2012)

Memar Yuzef Kadımov 1928-ci il yanvarın 7-də anadan olmuşdur. 1953-cü ildə Moskva Memarlıq İnstitutunu bitirmişdir. Təhsilini başa vurandan sonra “Azərdövlətlayihə” institutunda
memar və layihənin baş memarı işləmiş, 1984-1989-cu illərdə isə “Bakıdövlətşəhərlayihə” institutunun baş memarı kimi çalışmışdır. Y.Kadımov çoxlu obyektlər layihələnditmiş və inşa etmişdir.
Onların arsaında H.Əliyev adına Konsert-idman kompleksinin, Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin,
Azərbaycan Partiya tarixi və partiya arxivi İnstitutunun, Nəsimi Rayon Partiya Komitəsinin,
Aktyorlar Evinin, Bakı şəhəri Layihə institutları kompleksinin, keçmiş “Bakı Soveti” (indiki
“İçərişəhər”) stansiyasının binalarını göstərmək olar. O, eyni zamanda C.Cabbarlı, H.Cavid,
N.Nərimanovun heykəllərinin, şairə X.Natəvanın Ağdamdakı qəbirüstü abidəsinin, Qazağın
Şıxlı kəndində M.V.Vidadinin, Şuşa şəhərində M.P.Vaqifin heykəllərinin müəllifi-memarıdır.
Y.Kadımovun bütün işləri Ümumittifaq və respublika memarlıq baxışlarında yüksək qiymət
almış, diplomlara və fəxri fərmanlara layiq görülmüşdür. Onun ən sanballı işləri ümummilli lider H.Əliyev tərəfindən nəzərdən keçirilmiş və nəzarətdə saxlanmışdır. Memarın ayrı-ayrı
əsərləri SSRİ və Azərbaycan Dövlət Mükafatlarına irəli sürülmüşdür. Y.Kadımov “Azərbaycanın
Əməkdar Mühədisi” və “Azərbaycanın Əməkdar Memarı” fəxri adlarına, “Şöhrət” ordeninə,
Prezident təqaüdünə layiq görülmüşdü. O, Şərq Ölkələri Memarlıq Akademiyasının üzvü idi.
Y.Kadımov 2012-ci il yanvarın 12-də vəfat etmişdir.

Q
Graduated from Moscow Architectural Institute in 1953. Positions: Architect/Project Architectin-Chief/Architect-in-Chief (the latter position from 1984 through 1989), Bakghiprogor. Designs:
Heydar Aliyev Concert-and-Sport Complex, Ministry of National Security, Azerbaijan Institute of
Communist Party History and Archive, Nasimi District Communist Party Office, Actors’ House,
Designing Institutes’ Complex in Baku, and BakSoviet (now Icheri Sheher) Subway Station;
monuments of Jaffar Jabarli, Hussein Javid, and Nariman Narimanov (all in Baku); the grave
monument of Natavan in Agdam, a monument for Vidadi in Shikhli Village, Gazakh District,
a monument for Vaghif in Shusha, etc. His major designs were under direct consideration and
supervision by National Leader Heydar Aliyev. Nominations: USSR and Azerbaijan National
Prizes. Awards: Diplomas by USSR and Azerbaijan architectural exhibitions; Engineer-ofHonours of the Republic of Azerbaijan; Architect-of-Honours of the Republic of Azerbaijan;
Shohrat (“Glory”) Order; Presidential Stipend. Professional membership: the International
Academy of the Architecture of Eastern Countries.

Q
Архитектор Юзеф Кадымов родился 7 января 1928 года. В 1953 году Ю.Кадымов окончил Московский архитектурный институт. После его окончания работал в Проектном институте “Азгоспроект” в должности архитектора и главного архитектора проекта, а с 1984
по 1989 годы – на должности главного архитектора проектного института “Бакгипрогор”.
Ю.Кадымов спроектировал и построил множество объектов, среди которых такие крупные, как Концертно-спортивный комплекс им. Гейдара Алиева, здания министерства национальной безопасности, Института истории партии и партархива Азербайджана, Насиминского райкома партии, Дом актера, комплекс проектных институтов г. Баку, станция
метро “Баксовет” (Ичери шехер”). Он также является автором-архитектором памятников
Джафару Джаббарлы, Гусейну Джавиду, Нариману Нариманову в Баку, надгробного памятника поэтессе Натаван в Агдаме, памятника Видади в селе Шихлы Газахского района,
Вагифу в г. Шуше и других сооружений. Все работы Ю.Кадымова получали высокую оценку на Всесоюзных и Республиканских архитектурных смотрах и были награждены дипломами и грамотами. Самые крупные его работы рассматривались и курировались лично общенациональным лидером Гейдаром Алиевым. Отдельные его проекты представлялись на
Государственные премии СССР и Азербайджана. Он являлся заслуженным инженером и
архитектором Азербайджана, членом Международной академии архитектуры стран Востока, кавалером ордена “Шохрат”, получал Президентскую стипендию. Умер Ю.Кадымов
8 января 2012 года.

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Bakıxanov küçəsində “Radio evi”nin layihəsi.
1986-cı il. Memar Yuzef Kadımov

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

The Project of “The radio house” on Bakikhanov St.
to Baku, 1986. Architect Yuzef Kadimov
Проект «Дома радио» на ул.Бакиханова в
г.Баку, 1986 год. Архитектор Юзеф Кадымов

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0197

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

ların iştirakı ilə yanaşı E.Umudov,
N.Əfəndiyeva, A.Mürsəlova,
E.Hacəliyev kimi gənc memarların
istedadı üzə çıxdı və Bakı Dövlət
Layihə İnstitutu şəhərimizi bəzəyən
bir sıra uğurlu layihələrə imza
ataraq öz şanlı ənənələrini bərpa
etmiş oldu. 2011-ci ildə gənc memarlar N.Əfəndiyeva və E.Hacəliyevin
iştirakı ilə hazırlanan Hollandiyanın Venlo şəhərində Floriada
sərgisindəki Azərbaycan pavilyonu
inşa edildi və böyük uğur qazandı.
2011-ci ildə Azərbaycan
Bakının mərkəzi hissəsində “Nərgiz”kafesinin
layihəsi. Memar Abram Surkin
The Nargiz cafe Project in the central part of
the city of Baku. Architect Abram Surkin
Проект кафе «Наргиз» в центральной части
города Баку. Архитектор Абрам Суркин

Along with central Baku’s detailed
layout, Bakghiprogor’s team
has recently developed a great
number of original designs for
residences and public buildings.
Those are designs of residences in
Yeni Yasamal and Streets Guliyev,
Zardabi, and Ibrahimov; a lecture
building for the Academy of
Azerbaijan’s Ministry for Emergency
Situations; Medical Diagnosis
Centre in Sharifzadeh Street; a new
technical building for Baku Subway;
Gabala City Mayor’s Office; a fourfloor mall in Nizami Street; facade
reconstruction in Avenue Neftchilar,
Avenue Istiqlaliyyat, and Victory
Square; etc.
Together with such experienced
architects as Z.Mamedov,
A.Mamedov and J.Orujeva, young

ке Регионального плана развития
Большого Баку, заказанного со
стороны правительства Азербайджана и Всемирного банка.
По итогам 2009 и 2010 годов проектный институт «Бакгипрогор»
был назван лучшим проектным
институтом среди стран СНГ. В
2011 году директор института
И.А.Исбатов был назван лучшим
руководителем проектной организации среди стран-участников
СНГ.
Долгие годы проектный институт
«Бакгипрогор» выполняет функции кузницы профессиональных
архитектурных кадров в стране.
Сегодня десятки специалистов как
в нашей стране, так и за рубежом
прошли профессиональную школу «Бакгипрогора».

0198

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
“Nərgiz” kafesi. Memar Abram Surkin
Nargiz Cafe. Architect Abram Surkin
Кафе «Наргиз». Архитектор Абрам Суркин

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0199

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0200

Rasim Həsən oğlu Əliyev
Rasim Hassan oglu Aliyev
Расим Гасан оглы Алиев

Rasim Həsən oğlu Əliyev 16 iyul 1934-cü il Gəncə şəhərində anadan olub. 1958-ci ildə “ Memarlıq” ixtisası üzrə Azərbaycan Politexnik institutunu bitirmişdir. 1958-ci ildən 1965-ci ilə kimi
Baş Dövlət Layihə institutu “ AzərDözlətLayihə”-də memar işləmiş, daha sonra emalatxana
rəhbərinin müavini vəzifəsində çalışmışdır. R.H.Əliyev 1965-ci ildə Memarlıq planlaşma idarəsinə
müdir müavini təyin olunmuş, daha sonra isə uzun illər Bakı şəhərinin baş memarı vəzifəsində
çalışaraq yaradıcı baxımdan istedadlı memar və bir təşkilatçı kimi qeyri-adi qabiliyyətini göstərə
bilmişdir. Yaradıcılıq fəaliyyəti dövründə R.H.Əliyev tərəfindən yüzdən artıq yaşayış və ictimai
binalar layihələndirilmiş, həyata vəsiqə almışlar. Onların arasında Ceyran-Batan qəsəbəsində
yaşayış evləri, Quba şəhərində 600 yerlik klub, Bakı şəhəri Vaqif küçəsində yerləşən yaşayış
evi, Hacıkənddə, Səlyan, Kürdəmir şəhərlərində avtovağzal, Zaqatalada yaşayış evi, “Həzi Aslanov” və “Xalqlar Dostluğu” metro stansiyaları və digərləri vardır. R.H.Əliyevin bu layihələrini
xüsusilə qeyd etmək lazımdır: Bakı şəhərində Qonaq evi, Naxçıvanda Hüseyn Cavid Mavzoleyi,
Türkiyənin Ankara şəhərində Azərbaycan Respublikasının səfirliyinin binası. R.H.Əliyev bir sıra
monumentlərin və abidələrin müəllifidir. İctimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilən Bakı
şəhərində Rixard Zorgenin abidəsi (heykəltəraş V.E.Siqal), Naxçıvan şəhərində iki dəfə Sosialist
Əməyi Qəhrəmanı Heydər Əliyevin abidə-büstü (heykəltəraş Ö.H.Eldarov), Naxçıvanın mərkəzi
meydanında Heydər Əliyevin abidəsi (heykəltəraş Ö.H.Eldarov) buna misaldır. R.H.Əliyev öz
yaradıcılığında şəhərin baş memarı vəzifəsində çalışdığı illər Bakının şəhərsalma baxımından
inkişafına xüsusi diqqət yetirmişdir. Onun bilavasitə rəhbərliyi altında Bakı şəhərinin axırıncı
baş planı işlənib hazırlanmışdır. Onun təşəbbüsü ilə Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsinin, həmçinin
Neftçilər prospektinin və Dənizkənarı bulvarın planlaşması və tikintisi layihəsinin hazırlanması
məqsədilə ümumittifaq müsabiqələri keçirilmişdir. R.H.Əliyev Azərbaycan Memarlar İttifaqında
ictimai işlərlə də fəal məşğul olur. Dəfələrlə təşkilatın rəhbər vəzifələrinə seçilmiş, hal-hazırda
isə Azərbaycan Memarlar İttifaqının Vitse-prezidentidir. Azərbaycan Memarlar İttifaqının Fəxri
“Qızıl nişan”nın sahibidir. Memarlıq və şəhərsalmanın inkişafındakı əməyinə görə R.H.Əliyevə
ölkənin “Əməkdar memarı” fəxri adı verilmişdir. O, Azərbaycanın Dövlət mükafatı laureatı, Şərq
Ölkələri Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının akademiki, Rusiya Memarlıq Akademiyasının
fəxri üzvüdür. Azərbaycan Respublikasının “Şöhtər” ordeni ilə təltif edilmişdir.

Q
Born on July 16, 1934, in Ganjah City, Azerbaijan. Graduated from the Department for
Architecture of Azerbaijan Polytechnic Institute in 1958. Professional career: Architect, then Atelier
Deputy Chief, AzGosProject Head National Designing Institute (1958-1965); Deputy Head of the
Office for Architecture and Planning (appointed in 1965). For many years afterwards, he had
been Baku Architect-in-Chief. On this position, he demonstrated extraordinary organisational
talents and architectural creativity. Designs/implementations: more than one hundred residential
and public buildings and facilities including blocks-of-flats in Jeyran-Batan Town, an open-air
cinema in Ganjah City, 600-person club in Guba City, and block-of-flats in Vaghif Street, Baku; bus
stations in the Cities of Salyan, Kurdamir and Hajikend; a block-of-flats in Zakatala City; Khalglar
Dostlugu and Azi Aslanov Subway Stations; and many others. In addition, the following designs
by Mr.Aliyev deserve special mentioning: the Guest House in Baku, Hussein Javid Mausoleum
in Nakhchivan and Embassy of the Republic of Azerbaijan in Ankara, Turkey. Mr.Aliyev has
also designed a number of memorials including those to commemorate Richard Sorge (Baku,
sculptured by Vladimir Tsigal) and Heydar Aliyev (a bust to honour his two-time Hero of
Socialist Labor award in Nakhchivan and a monument in the central square of the same city, both
sculptured by Omar Eldarov). As Baku Architect-in-Chief, R.G.Aliyev concentrated on the city’s
development. Baku’s last General Layout has been developed under his direct supervision and
with his participation. He initiated USSR contests to design and develop Baku’s centre, Seaside
Boulevard and Avenue Neftchilar. R.G.Aliyev is also active in his organisational efforts for the
Azerbaijan Union of Architects. He has been repeatedly elected for the Union’s Board and is
currently Vice President thereof. Awards: Architect-of-Honours of the Republic of Azerbaijan;
Azerbaijan National Prize; Golden Emblem of Azerbaijan Union of Architects; Shohret (“Glory”)
Order of the Republic of Azerbaijan. Professional membership: Member, the International
Academy of the Architecture of Eastern Countries; Member-of-Honours, Russian Academy of
Architecture.
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Bakıda Qonaq evi. 1979-cu il.
Memarlar Rasim Əliyev, Yevgeni Kiryaşov
The House of receptions to Baku, 1979.
Architects Rasim Aliyev, Evgeny Kiryashov
Дом приёмов в г.Баку, 1979 год.
Архитекторы Расим Алиев, Евгений Кирьяшов

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Siyasi Maarif Evinin layihəsi. 1980-ci illər.
Memarlar Rasim Əliyev, Aleksandr Qarber
The Project of the House of political
education, the 1980th years. Architects Rasim
Aliyev, Alexander Garber
Проект Дома политпросвещения,
1980-е годы. Архитекторы Расим Алиев,
Александр Гарбер

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

75

illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr

ol u n u r

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

“SSRİ Tininti Bankı” Azərbaycan kontorunun
xidməti binası. 1981-ci il. Memarlar
B.İ.Ginzburq, A.S.Surkin, Ş.S.Tağıyev
The Office building of the Azerbaijani office
“Stroybank of the USSR”, 1981. Architects
B.I.Ginzburg, A.S.Surkin, Sh.S.Tagiyev
Служебное здание Азербайджанской
конторы «Стройбанка СССР», 1981 год.
Архитекторы Б.И.Гинзбург, А.С.Суркин,
Ш.С.Тагиев

Özbək küçəsində məktəb, Bakı şəhəri.
Memarlar N.Ağayev, R.İdrisov
School on Uzbekskaya Street, Baku.
Architects N.Agayev, R.Idrisov
Школа на Узбекской улице, г.Баку.
Архитекторы Н.Агаев, Р.Идрисов

0206

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

“SSRİ Tininti Bankı” Azərbaycan kontorunun
xidməti binası. 1981-ci il. Memarlar B.İ.Ginzburq,
A.S.Surkin, Ş.S.Tağıyev
The Office building of the Azerbaijani office
«Stroybank of the USSR», 1981. Architects
B.I.Ginzburg, A.S.Surkin, Sh.S.Tagiyev
Служебное здание Азербайджанской конторы
«Стройбанка СССР», 1981 год. Архитекторы
Б.И.Гинзбург, А.С.Суркин, Ш.С.Тагиев

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

“SSRİ Tininti Bankı” Azərbaycan kontorunun
xidməti binasının eskizi, mərtəbələrin planı
və kəsiyi. 1981-ci il. Memarlar B.İ.Ginzburq,
A.S.Surkin, Ş.S.Tağıyev
The Sketch, plans of floors, a cut of an office
building of the Azerbaijani office «Stroybank
of the USSR», 1981. Architects B.I.Ginzburg,
A.S.Surkin, Sh.S.Tagiyev
Эскиз, планы этажей, разрез служебного
здания Азербайджанской конторы
«Стройбанка СССР», 1981 год. Архитекторы
Б.И.Гинзбург, А.С.Суркин, Ш.С.Тагиев

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0209

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Memar Faiq Hüseyn oğlu Yüzbaşov 25 iyun 1942-ci ildə anadan olub. 1964-1969-cu illərdə
Azərbaycan Politexnik institutunun inşaat fakultəsində oxuyub. 1968-1985-ci illərdə Bakı
şəhər İcra Hakimiyyətinin Xüsusi layihə-smeta bürosunda işləyib. 1985-ci ildən1991-ci ilədək
“Bakıdövlətlayihə” institutunda 2 saylı emalatxananın rəhbəri vəzifəsində çalışıb. 1991-ci ildən
özəl memarlıq praktikası ilə məşğuldur. 1992-ci ildən “Caspian Service” şirkətinin baş memarıdır. 1970-ci ildə şərəfli əməyinə görə SSRİ Ali Sovetinin medalı ilə təltif edilib. 2000-ci ildə
“Azərbaycanın əməkdar memarı” fəxri adına layiq görülüb. Şərq ölkələri Beynəlxalq Memarlıq
Akademiyasının müxbir üzvüdür.

Q
Faiq Hüseyn oğlu
Yüzbaşov
Faig Hussein oglu Yuzbashev
Фаик Гусейн оглы Юзбашев

Born on June 25, 1946. Education: Construction Department, Azerbaijan Polytechnic Institute
(1964 - 1969). Positions: an employee of the Special Design-Budgeting Bureau at the Baku Mayor
Office (1968-1985); Head of Atelier #2, Bakghiprogor (1985-1991); free-lance architect, since 1991;
Architect-in-Chief, Caspian Service, since 1992. Profession membership: Associate Member, the
International Academy of the Architecture of Eastern Countries. Awards: USSR Supreme Council
Medal of Distinctive Labour, 1970; Architect-of-Honours of the Republic of Azerbaijan, 2000.

Q
Архитектор Фаик Гусейн оглы Юзбашев родился 25 июня 1946 года. С 1964 по 1969 год
учился на строительном факультете Азербайджанского Политехнического института. С
1968 по 1985 годы работал в Специальном проектно-сметном бюро Бакгорисполкома. С
1985 по 1991 год работал в проектном институте «Бакгипрогор» начальником мастерской
№ 2. С 1991 года занимается частной архитектурной практикой. С 1992 года - главный
архитектор компании “Caspian Service”. В 1970 году награждён медалью за доблестный труд
со стороны Верховного Совета СССР. В 2000 году удостоен звания «Заслуженный архитектор
Азербайджана». Член-корреспондент Международной Академии стран Востока.

0210
Bakıda köhnə dəyirmanın binasında
Rəssamlar evi və gənclərin asudə
vaxt mərkəzinin layihəsi. 1988-ci il.
Memarlar Faiq Yüzbaşov və
Gülnara İsmayılova
The Project of the House of artists
and the center of leisure of youth
in a building of an old mill to Baku,
1988. Architects Faig Yuzbashev,
Gyulnara Ismaylova
Проект Дома художников и
центра досуга молодёжи в здании
старой мельницы в Баку, 1988 год.
Архитекторы Фаик Юзбашев,
Гюльнара Исмайлова

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

0212
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakıda “Kino evi”nin layihəsi.
1960-cı illər
The Project of “The cinema house” to Baku,
the 1960th years
Проект «Дома кино» в Баку, 1960-е годы

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0213

0214

Bakının 28 Aprel (indiki 28 May)
küçəsindəki lüteran kilsəsinin kinoteatr
kimi yenidənqurulması planı. Sahənin planı,
binanın kəsiyi, mərtəbələrin planı. 1980-ci
illər. Memar B.İ.Ginzburq
The Project of reconstruction of a building
of Lutheran church on st. on April 28 (now
st. on May 28) under a cinema. Site plan,
building cut, plans of floors. 1980th years.
Architect B.I.Ginzburg
Проект реконструкции здания
лютеранской церкви на ул.28 Апреля
(в настоящее время ул.28 Мая) под
кинотеатр. План участка, разрез здания,
планы этажей. 1980-е годы. Архитектор
Б.И.Гинзбург

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75
illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr
ol u n u r

0215

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0216

Bakı şəhərinin Baş planının müzakirəsi
zamanı. 1980-ci illər
On discussion to the General Plan
of Baku, 1980
На обсуждении Генерального плана
г.Баку, 1980 годы

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakı şəhərinin Baş planının
müzakirəsi zamanı. 1980-ci illər
On discussion to the General Plan
of Baku, 1980
На обсуждении Генерального плана
г.Баку, 1980 годы

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0217

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0218

hökümətinin iştirakı və Dünya
Bankının krediti əsasında hazırlanmasına qərar verilən Böyük Bakının
Regional İnkişaf Planının hazırlanmasında Bakı Dövlət Layihə İnstitutu Baş koordinator seçildi.
2009, 2010-cu ilin yekunlarına görə
Bakı Dövlət Layihə İnstitutu MDB
ölkələrinin layihə təşkilatları arasında ən yaxşı layihə təşkilatı seçildi.
2011-ci ildə isə İnstitutun direktoru
MDB ölkələri arasında ən yaxşı
layihə təşkilatı rəhbəri adını qazandı.
Bakı Dövlət Layihə İnstitutu uzun
illərdir ki,ölkəmizdə əsas memarlıq məktəbi funksiyasını da
yerinə yetirir. Belə ki, ölkəmizdə
və ölkəmizdən kənarda halhazırda fəaliyyət göstərən onlarla
istedadlı peşəkar memar məhz
Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun
yetirməsidir. Bakı Dövlət Layihə
İnstitunda formalaşmış peşəkar
kollektiv, ənənələrə sadiqlik, ardıcıllıq, gəncliklə təcrübənin uğurlu
vəhdəti sabaha ümüdü artırır və
yeni nailiyyətlərin qazanılacağından
xəbər verir.
Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun
qazandığı nailiyyətlərdə memarlarla
yanaşı, institutun digər istehsalat
şöbələrinin, həmçinin idarəetmə və
təsərrüfat strukturunda çalışanların
da əməyi böyükdür.
İnstitutda Konstruksiya şöbəsinə
Texnika elmləri üzrə fəlsəfə doktoru
Poluxov N.Ş. rəhbərlik edir. Nazim
Poluxov həm də Bakı Dövlət Layihə
İnstitutunun baş konstruktorudur.
Onun rəhbərliyi altında istənilən
layihədə binanın əsasını təşkil edən
konstruksiyanın strukturu hazırlanır, hesablanır, cizgiləri işlənilir və
nəhayət tikilərək həyata vəsiqə alırlar. Ən müasir təcrübələrin tətbiqi ilə
yanaşı etibarlılıq Nazim Poluxovun
rəhbərlik etdiyi mütəxəssislərin əsas
keyfiyyətləridir.
Mühəndis işləri şöbəsi isə nəinki
institututda, həmçinin də ölkədə
bu ixtisaslar üzrə ən təcrübəli

ones (E.Umudov, N.Efendiyev,
A.Mursalova and E.Hajialiyev)
participated in those and other
designs.
Having successfully implemented
such complex and interesting
projects, Bakghiprogor’s team have
managed to restore their glorious
traditions.
In 2001, Azerbaijan’s pavilion,
designed by young talented
architects N.Efendiyeva and
E.Hajialiyev, was built for Floriada
Exhibition in the Netherlands’ Venlo.
In 2011, Bakghiprogor was chosen
the chief coordinator for Greater
Baku’s Regional Development
Plan, ordered by the Azerbaijan
Government and the World Bank.
With reference to 2009’s and
2010’s outcomes, Bakghiprogor
was awarded CIS Best Designing
Organisation. In 2011, Director
I.A.Isbatov was awarded CIS Best
Chief of Designing Institute.
For many years, Bakghiprogor has
been a national cradle of architects.
Dozens of professionals from
abroad have also gone through
Bakghiprogor’s school.
The Institute’s current team
represents a good combination
of earlier generations’ experience
and respect to traditions with
young talented architects’ creative
environment, which provides for
reasonable belief in future successes.
Besides the architects, other staff
members deserve great credits
for Bakghiprogor’s current
achievements.
Ph.D in Technical Sciences
N.S.Polukhov manages the
Institute’s Construction Department.
He’s also Bakghiprogor’s
Constructor-in-Chief. He supervises
any design in terms of the building
structure prepared and calculated,
and draughts developed and
implemented. Along with the latest
practices applied, it’s reliability
B a k ı

Сложившийся в настоящее время
в проектном институте коллектив, основанный на опыте предыдущих поколений и уважении
к традициям, одновременно с
творческой атмосферой молодых
и талантливых архитекторов образует хороший «сплав», ведущий
к грядущим успехам и позволяющий с уверенностью смотреть в
будущее.
В сегодняшних успехах коллектива проектного института «Бакгипрогор», наряду с архитекторами,
есть и большой вклад сотрудников
других административных и производственных отделов.
Конструкторским отделом института «Бакгипрогор» руководит
доктор философии по техническим наукам Н.Ш.Полухов. Назим
Полухов является также и главным конструктором проектного
института. Под его руководством
разрабатываются конструктивная
структура проектов, все необходимые рабочие чертежи, которые
дают проектам «путёвку в жизнь».
Надёжность в работе наряду с
большим современным опытом
проектирования – основная черта,
фирменный стиль специалистов
отдела во главе с Н.Ш.Полуховым.
В отделе инженерных работ
предприятия работают лучшие
профессионалы нашей страны.
Руководит отделом Заслуженный
инженер Азербайджанской Республики В.Г.Гасанов. В отделе наряду
с молодыми кадрами работают
такие профессионалы с большим опытом, как Ф.С.Асланова,
Л.А.Гамзаева, С.С.Юзбашева,
М.Ф.Фаталиева.
Как и в любом другом солидном
проектном институте, в «Бакгипрогоре» есть и технический
отдел. Руководит им Заслуженный инженер Азербайджанской
Республики С.Н.Назаров. Под его
руководством в отделе разраба-

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0219

mütəxəssislərin işlədiyi kollektivdir. Bu şöbəyə əməkdar mühəndis
Həsənov V.H. rəhbərlik edir.
Şöbədə gənclərlə yanaşı Aslanova
F.S., Həmzəyeva L.Ə., Yüzbaşova
S.S., Fətəliyeva M.F. kimi təcrübəli
mütəxəssislər çalışır.
Hər bir sanballı layihə təşkilatında
olduğu kimi institutumuzda da texniki şöbə fəalliyət göstərir. Texniki
şöbəyə Əməkdar mühəndis Nazarov
S.N. rəhbərlik edir. Sabir Nazarovun
rəhbərliyi altında şöbədə tikintinintəşkili layihələri, layihə-smeta
sənədləri və layihələrin texnoloji
hissələri hazırlanır. Şöbədə Quliyeva
N.T., Rəsulova N.N. kimi təcrübəli
mütəxəssislər çalışırlar.
Nəhayət, istehsalat mexanizminin nizamlı fəaliyyətində
əməyi olanlar qeyd olunarkən
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

that is the main quality of Nazim
Polukhov’s team.
The Engineering Department is a
team of experts the best not only
institutionally, but also nationally.
Engineer-of-Honours of the
Republic of Azerbaijan V.H.Hasanov
manages the Department. Along
with the young, F.S.Aslanova,
L.A.Hamzayeva, S.S.Yuzbasheva,
M.F.Fataliyeva and other
experienced employees are working
for the Department.
As any other respectable designing
agency, the Institute has a technical
department. Engineer-of-Honours
of the Republic of Azerbaijan
S.N.Nazarov is the head thereof.
For construction purposes, the
Department develops organisational
projects, design budgets, and
1 9 3 7 - 2 0 1 2

“Bakışəhərlayihə” institutunun əməkdaşları.
27 may 1987-ci il
The Staff of Bakgiprogor design institute,
on May 27, 1987
Сотрудники проектного института
«Бакгипрогор», 27 мая 1987 года

тываются документы по организации строительства, проектносметные документы, материалы
по технологической части проектов. В отделе трудятся такие профессиональные сотрудники, как
Н.Т.Кулиева, Н.Н.Расулова и др.
Наконец, одним из людей, обеспечивающих бесперебойный
производственный механизм
проектного института, является
заместитель директора института
Шакир Эйвазов. Сегодня проектный институт «Бакгипрогор» один

“Bakışəhərlayihə” institutunun əməkdaşları
The Staff of Bakgiprogor design institute
Сотрудники проектного института «Бакгипрогор»

İnstitutun partiya və ictimai həyatında fəal iştirak edən,öz işlərini vicdanla və
namusla, peşəkarlıqla yerinə yetirən, doğma kollektivin hörmətini qazanan,
onun qayğısını çəkən sosialist istehsalının qabaqcılları, kommunist əməyinin
nüməyəndələrinin adları Əmək Şöhrəti kitabına daxil edilib.
(Əmək Şöhrəti kitabının Nizamnaməsindən çıxarış)

k
Distinguished Labour Book includes names of socialist and communist pacemakers actively participating in the Institute’s communist and public life;
implementing their duties honestly, diligently, professionally and with high
quality; sharing the team’s beliefs and problems; and enjoying the colleagues’
respect (from Statutes of Distinguished Labour Book).

k
В Книгу Трудовой Славы предприятия включаются передовики
социалистического производства, работники коммунистического труда,
принимающие активное участие в партийной и общественной жизни
института, честно и добросовестно, профессионально и качественно
выполняющие свой труд, живущие интересами и заботами родного
коллектива и пользующиеся его уважением.
(Выписка из Устава Книги Трудовой Славы)

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Dilarə Hidayət qızı Seyidova
Rəhbər vəzifələrdə olmaqla yanaşı 40 ildən artıq memarlıq fəaliyyəti
müddətində Bakı şəhərinin tikintisində və abadlaşdırılmasında
fəal iştirak etmişdir. Təqaüdə çıxmasına baxmayaraq Layihənin Baş
Mühəndisi şöbəsinin rəhbəri kimi fəaliyyət göstərməyə davam edir.
D.H. Seyidova institutun ictimai və partiya həyatında fəal iştirak edir,
dəfələrlə partiya təşkilatının büro tərkibinə üzv və katib seçilmişdir.
Yoldaş D.H.Seyidova yaxşı işinə görə “Şərəf nişanı” ordeni,
“1941/1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində şərəfli əməyə
görə”, “Qafqazın qəhrəmancasına müdafiəsində iştirak”, V.İ.Leninin
100-illiyinə həsr edilmiş “Şərəfli əmək” medalları ilə, Azərbaycan SSR
Ali Sovetinin fəxri fərmanı, Bakı Sovetinin iki fəxri fərmanı ilə təltif
edilmişdir. Ona “Azərbaycanın əməkdar inşaatşısı” adı verilmişdir.

Seyyidova, Dilara Hidayat kizi
Having occupied managing positions for more than 40 years as an
architect, she actively participates in developing and improving
the City of Baku. Having retired, she continues working as Head
of the Bureau Group of Project Engineer-in-Chief. D.H.Seyyidova
continuously takes active participation in the institute’s communist
and public life. She was repeatedly voted for as a member of the
Bureau and secretary of the communist organisation. For her good
professional performance, D.H.Seyyidova has been awarded the Signof-Honor Order; medallions For Distinguished Labour in the Great
Patriotic War of 1941-1945, For Participation in Heroic Defence of
Caucasus, and For Distinguished Labour to Commemorate V.I.Lenin’s
100th Anniversary; two Diplomas-of-Honour of the Supreme Council
of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic; two Diplomas-of-Honour
from Baku Soviet; and Builder-of-Honours of Azerbaijan.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0225

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Teodor Yakovleviç Şarinskiy
İnstitutun baş mühəndisi. Bakı Dövlət Layihə İnstitutunda 45 il
işlədiyi müddətdə o, 36 ildir ki, institutun baş mühəndisi vəzifəsində
çalışır. Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısıdır. Döyüş tapşırıqlarını
yerinə yetirdiyinə görə dörd döyüş ordeni və 8 medalla təltif
olunmuşdur. Yoldaş T.Y.Şarinskiy yüksək ixtisaslı şəhərsalma memarı
kimi Bakı şəhərinin planlaşması ilə bağlı bütün tədbirlərdə fəal iştirak
etmişdir. Ona “Azərbaycanın əməkdar inşaatçıısı” adı verilmişdir.
Yoldaş T.Y.Şarinskiy Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatıdır.

Sharinski, Theodor Yakovlevich
Institute Engineer-in-Chief. For 45 years, he has been working for
Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning Institute)
including 36 years as the Institute Engineer-in-Chief. He fought in
the Great Patriotic War. For battle assignments, he has been awarded
war orders and eight medallions. A high-quality architect and urban
developer, Comrade T.Y.Sharinski actively participates in all the
events connected to Baku’s layout. He has been awarded Engineerof-Honours of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic. Comrade
T.Y.Sharinski is a laureate of the Government Prize of the Azerbaijan
Soviet Socialist Republic.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0227

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Müslüm Mamedoviç Kazımov
Santexniki şöbənin rəisi. 40 ildən artıqdır ki, Bakı Dövlət Layihə
İnstitutunda çalışır. Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısıdır,
dövlət tərəfindən döyüş medalları ilə təltif olunub. 1959-cu ildən
Bakı və Abşeronun mühəndis təchizatının layihələrinin işlənib
hazırlanmasında şəxsən özü iştirak edir. Yoldaş M.M.Kazımov yaxşı
işinə görə 1965-ci ildə “Şanlı əmək” medalı ilə, Bakı İcra Komitəsinin
üç fəxri fərmanı ilə və V.İ.Leninin anadan olmasının 100 illiyinə həsr
olunmuş “Şanlı əmək” medalı ilə təltif edilmişdir. Dəfələrlə institutun
həmkarlar təşkilatının yerli komitəsinə sədr seçilmişdir.

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0229

Kazimov, Muslim Mamedovich
Head of Sanitary Engineering Department. He’s been working for
Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning Institute) for
40 year. He is a veteran of the Great Patriotic War, and has battle
government awards. He has been directly participating in developing
engineering equipment projects for Baku and Absheron. For his
immaculate work, Comrade M.M.Kyazimov has been awarded (1965)
a medal For Distinguished Labor to Commemorate Vladimir Ilyich
Lenin’s 100th Birth Anniversary. He was repeatedly voted for as
Chairman of the Local (Institute) Trade Union Committee.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Nina Petrovna Vasilyeva
3 nömrəli emalatxananın baş konstruktorudur. Nina Petrovna
Vasilyeva institutda 1957-ci ildən işləyir. Əmək fəaliyyətinə sıravi
mühəndis kimi başlayaraq emalatxananın baş konstruktoru
vəzifəsinə kimi yüksəlmişdir. Mikrorayonların tikinti layihələrinin,
yaşayış evlərinin, ictimai binaların individual layihələrinin işlənib
hazırlanmasında şəxsən iştirak edir. N.P.Vasilyeva daim institutun
ictimai həyatında fəal iştirak edir və dəfələrlə həmkarlar komitəsinin
tərkibinə üzv seçilmişdir. 1960-cı ildə Bakı Sovetinə deputat seçilmişdir.

Vasilyeva, Nina Petrovna
Constructor-in-Chief of Atelier #3. Nina Petrovna Vasilyeva has been
working for the institute since 1957. Having started as an ordinary
engineer, she has grown up to Constructor-in-Chief of the Atelier.
She directly participates in urban development designs for microrayons (commuter towns), houses and public buildings. N.P.Vasilyeva
always and actively participates in the institute’s social life and
was repeatedly voted for as a member of the institute’s trade-union
committee. In 1960, she was voted for as a Baku Soviet
(Parliament - A.A.) Member.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0231

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Hacı Ələsgər oğlu Sadıxov
Hacı Ələsgər oğlu Sadıxov Bakı Dövlət Layihə İnstitutunda 1965-ci
ildən işləyir. 1 nömrəli emalatxananın rəhbəri kimi 1967-ci ildən
1984-cü ilə qədər Bakı şəhərinin tikintisində və abadlaşdırılmasında
fəal iştirak etmişdir. Layihələrin baş mühəndisi şöbəsinə keçərək
yoldaş H.Ə.Sadıxov layihələrin işlənib hazırlanmasında fəal iştirak
etmişdir. H.Ə.Sadıxov institutun partiya və ictimai həyatında daim
fəal iştirak edir.

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0233

Sadikhov, Haji Aleskerovich
Haji Aleskerovich Sadikhov has been working for Bakghiprogor
(Baku Residence Design and Planning Institute) since 1965. As Head
of Atelier # 1 from 1967 through 1984, he actively participated in
developing and improving the City of Baku. Having moved to the
Project Engineers-in-Chief’s, Comrade Sadikhov directly participates
in developing designs. H.A.Sadikhov constantly takes an active part
in the institute’s communist and public life.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Kəmaləddin Aslan oğlu Qurbanov
Kəşfiyyat şöbəsinin qazmaçısı. Kəmaləddin Aslan oğlu Qurbanov
kəşfiyyat şöbəsində buruq ustası kimi1953-cü ildən çalışır. Yoldaş
K.A.Qurbanov institutda işlədiyi dövrdə əməksevər, savadlı və
mütəxəssislərə tələbkar işçi kimi özünü tanıtmışdır. Kollektivin
hörmətini qazanmışdır.

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0235

Gurbanov, Kamaladdin Aslan oglu
Driller of Exploration Department. Kamaluddin Aslan oglu
Gurbanov has been working the driller of the Exploration
Department since 1953. For the time being, Comrade K.A. Gurbanov
has proved a diligent, technically trained and demanding expert. He
enjoys the staff’s respect.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Fira İsmayılovna Rüstəmbəyova
Layihənin baş memarı. Fira İsmayılovna Rüstəmbəyova “Bakı
Dövlət Layihə İnstitutu”nda 1949-cu ildən çalışır.O, sıravi memar
vəzifəsindən 3nömrəli emalatxananın rəhbəri vəzifəsinə kimi
yüksəlmişdir. Uzun illər “Bakı Dövlət Layihə İnstitutu”nun ictimai
həyatında aktiv iştirak edərək institutun yerli komitsənin üzvü, yerli
komitənin sədr müavini, 5 il ərzində yerli komitənin sədri, Memarlar
İttifaqının özəyinin sədri və Respublika İnşaatçılar İttifaqı Rəyasət
Heyətinin 3 il üzvü olmuşdur. Təqaüdə getməyinə baxmayaraq
layihənin baş memarı vəzivəsində çalışır. Aərbaycan SSR Ali Soveti
Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin
fərmanları ilə təltif edilmişdir. 1979-cu ildə ona Azərbaycan
SSR əməkdar memarı adı verilmişdir. Yoldaş F.İ.Rüstəmbəyova
Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı laureatıdır.

Rustambekova, Fira Ismaylovna
Project Architect-in-Chief. Fira Ismaylovna Rustambekova has been
working for Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning
Institute) since 1949. Starting her path as an ordinary architect, she
had grown up to Head of Atelier #3. She actively participated in
the institute’s public life: for many years, she was a member and
then Deputy Chairman of the institute’s local committee, as well as
Chairman of the committee for five years, Chairman of the institute
“cell” of the Architects’ Union and, for three years, a Presidium
Member in Azerbaijan Builders’ Union. Having retired, she keeps on
working as Project Architect-in-Chief. She was awarded diplomas
by the Presidium of the Supreme Council of the Azerbaijan Soviet
Socialist Republic and by the Baku Executive Office. In 1979, she
was awarded Architect of Honours of the Azerbaijan Soviet Socialist
Republic. Comrade F.I.Rustambekova is the laureate of the National
Prize of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0237

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Leyb Fedoroviç Sokolyar
Layihənin baş mühəndisi. O, Bakı Dövlət Layihə İnstitutunda 40
ildən artıqdır ki,çalışır. 1945-ci ildən öz əmək fəaliyyətinə başlayaraq
texnik-inşaatçı vəzifəsindən layihənin baş mühəndisi vəzifəsinə kimi
yüksəlmişdir. 3 nömrəli emalatxananın müdir müavini olmuşdur.
Mikrorayonların, yaşayış, ictimai binaların tikinti layihələrinin
işlənib hazırlanmasında fəal iştirak etmişdir və Bakı şəhərinin baş
planının mühəndis bölməsinin müəllifidir. L.F.Sokolyar institutun
ictimai həyatında fəal iştirak edir və dəfələrlə müəssisənin həmkarlar
komitəsinin tərkibinə üzv seçilmişdir.

Sokolar, Leyb Fyodorovich
Project Engineer-in-Chief. He has been working at Bakghiprogor
(Baku Residence Design and Planning Institute) for more than 40
years. Having started his labour path as a Builder Technician in 1945,
he has grown up to Project Engineer-in-Chief. He also was a Deputy
Head of Atelier #3. He actively participates in urban development
designs for micro-rayons (commuter towns), houses and public
buildings. He is the author of the engineering part for Baku’s general
layout. L.F.Sokolyar always and actively participates in the institute’s
social life; he was repeatedly voted for as a member of the Institute’s
Trade Union Committee.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0239

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

İrina Vladimirovna Tixomirova
Layihənin baş memarı. İirina Vladimirovna Tixomirova institutda
1948-ci ildən işləyir. Bu 35 il ərzində tapşırılan işə ciddi, böyük
həvəslə, vicdanla və diqqətlə yanaşması onu daim fərqləndirib.
Yoldaş İ.V.Tixomirova əmək fəaliyyəti zamanı Bakı şəhərinin və
Abşeronun tikintisində fəal iştirak etmişdir. Onun tərəfindən
“Severneye stadiona” yaşayış massivi, Drujba molodyoj küçəsi üzrə
yaşayış evləri. Hövsan yaşayış qəsəbəsi, bir sıra məktəb,yataqxana
və s. binaları layihələndirilərək tikilmişdir. Yoldaş İ.V.Tixomirova
böyük sayda gənc mütəxəssis yetişdirmişdir. O, qayğıkeş yoldaş
və institutun ictimai və istehsal həyatında fəal iştirak edən yaxşı
təşkilatçıdır. Yoldaş İ.V.Tixomirova V.İ.Leninin anadan olmasının
100 illiyi ilə əlaqədar “Şanlı əmək” medalı ilə təltif edilmişdir.

Tikhomirova, Irina Vladimirovna
Project Architect-in-Chief. Irina Vladimirovna Tikhomirova has
been working for the institute since 1948. For all the thirty five years
passed, she has been notable for a serious and thoughtful approach to
work, and great desire and honesty to fulfil her work commitments.
For the time being, Comrade I.V.Tikhomirova has been actively
participating in urban developing Baku and Absheron. She has
the following designs-and-implementations: a residential complex
To the North from the Stadium, residences in Drujba Molodyoji
(Youth Friendship - A.A.) Street, Govsani Residential Town, a
number of schools and dormitories, etc. Comrade I.V.Tikhomirova
has brought up and trained a lot of young experts. She is special
for a unique combination of qualities, a delicate comrade and good
organiser in the institute’s productive and social life. Comrade
I.V.Tikhomirova has been awarded a medal For Distinguished Labour
to Commemorate Vladimir Ilyich Lenin’s 100th Birth Anniversary.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0241

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Abram Semyonoviç Surkin
Layihənin baş mühəndisi. Əmək fəaliyyətinə 1959-cu ildə Bakı Dövlət
Layihə İnstitutunda layihənin baş mühəndisi vəzifəsində başlamışdır.
Layihənin baş mühəndisi kimi bir çox məsuliyyətli layihələrə
rəhbərlik etmiş və onları həyata keçirmişdir. Yoldaş A.S.Surkin bir çox
iri həcmli tikililərin layihələrinin müəllifidir.: Azərbaycan SSR Neftkimya Sənayesi Nazirliyinin, Bakı gömrük idarəsinin,Respublika
prokurorluğunun, Bakı xoreoqrafiya məktəbinin inzibati binaları,
metro stansiyaları, XI Qızıl Ordu monumenti və s. A.S.Surkin 1982-ci
ildə Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatına,1986-cı ildə isə “Azərbaycan
SSR Əməkdar memarı” adına layiq görülmüşdür. Respublika
əhəmiyyətli təqaüdçü olaraq A.S.Surkin layihənin baş mühəndisi
kimi işini davam etdirmişdir. Bakı Dövlət Layihədə işləyərkən
intitutun ictimai həyatında aktiv iştirak etmişdir.

Suhrkin, Abram Semenovich
Project Engineer-in-Chief. He started working for Bakghiprogor
(Baku Residence Design and Planning Institute) in 1959 as a Project
Engineer-in-Chief. For the time being, he has developed and
implemented a lot of important projects. Comrade A.S.Suhrkin is
the author of many large-size buildings: offices for the Ministry
of Oil-and-Chemical Industry of the Azerbaijan Soviet Socialist
Republic, Baku Customs, National Prosecutor’s Office, a subway
station, Baku Choreographic School, the 11th Red Army Monument
and many others. A.S.Suhrkin was awarded the Government Prize
of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic in 1982 and the title of
Architect-of-Honours of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic
in 1986. A Personal Pensioner of the Azerbaijan Government, he
continues working as Project Engineer-in-Chief. During his work for
Bakghiprogor, Comrade Surkov participated in the institute’s
social life.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0243

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Frid Əli oğlu Sadıxov
Layihənin baş memarı. Frid Əli oğlu Sadıxov 1958-ci ildən Bakı
Dövlət Layihə İnstitutunda işləyir. Yoldaş F.Ə.Sadıxov yüksək
professionallıği , əməksevərliyi, təvazökarlığı ilə, təcrübəylə daim
bölüşmək arzusuyla, insanlara qarşı diqqəti ilə “Bakı Dövlət Layihə
İnstitutu”nun kollektivi arasında dərin hörmət qazanmışdır. Yoldaş
F.Ə.Sadıxov “Bakı Dövlət Layihə İnstitutu”nda bu layihələri yerinə
yetirmişdir: yay kafesinin tikintisi də daxil olmaqla funikulyorun
aşağı stansiyasının yerləşdiyi zonanın abadlaşdırılması layihəsi;
Razin qəsəbəsindən şimal-qərbdə olan sahənin detal planlaşma
layihəsi; Badamdar qəsəbəsi(aşağı plato); Mərdəkan-Şüvəlan
qəsəbəsinin mərkəzi; 3123 məhəllə, Yuxarı-Dairəvi küç. üzrə
9 “a” mikrorayonunun tikinti layihəsi, “Günəşli” yaşayış massivi
və digərləri. F.S.Sadıxov institutun ictimai həyatında fəal iştirak
edərək, “Bakı Dövlət Layihə İnstitutu”nun partiya və həmkarlar
təşkilatlarının bütün tapşırıqlarını yerinə yetirmişdir.

Sadikhov, Frid Ali oglu
Project Architect-in-Chief. Farid Ali oglu Sadikhov has been
working for Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning
Institute) since 1958. His high professional level, diligence,
modesty, attention to people and permanent readiness to share his
experience and knowledge with the institute’s young employees
have won for Comrade F.A.Sadikhov deep respect from all the
staff of Bakghiprogor. For the time being at the institute, Comrade
F.A.Sadikhov has presented the following designs: a development
project for the lower funicular station with a summer cafe; detailed
planning project for a territory to the north-west from Razin Town;
Badamdar Town (lower plateau); centre of Mardakyan and Shuvelyan
Towns; urban development for a commuter town Micro-Rayon #9
in Extra-Circular Street, quarter 3123; Guneshli residential complex
and many others. F.A.Sadikhov actively participates in the institute’s
social life and implements all assignments from its communist
organisation and trade union.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0245

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Fauziyə Siradətdimovna Axund-Zadə
Qrup rəhbəri. Yoldaş Fauziyə Siradətdimovna Axund-Zadə 1960-cı
ildən “Bakı Dövlət Layihə İnstitutu”nda işləyir. Öz əmək fəaliyyətinə
mühəndis kimi başlamışdır. Hazırda qrup rəhbəri vəzifəsində çalışır.
Bakı şəhərinin mikrorayonlarının, yaşayış massivlərinin layihələrinin
hazırlanmasında aktiv iştirak edir. F.S.Axund-Zadə öz fəaliyyəti
zamanı çoxlu sayda gənc mütəxəssis yetişdirmişdir. O,özünü həm
yaxşı yoldaş kimi, həm də institutun ictimai və istehsalat həyatında
aktiv bir işçi kimi göstərmişdir.

Akhundzadeh, Fauziyya Siradetdinovna
Comrade Fauziyya Siradetdinovna Akhundzadeh has been working
for Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning Institute)
since 1960. She started her working life as an engineer. Currently,
she is Head of Group. She takes part in urban developing projects
for microrayons (micro-district, commuter towns) and residential
complexes of Baku. For the time being at Bakghiprogor, Comrade
F.S.Akhundzadeh has grown up and trained a lot of young experts.
She is notable for a rare combination of characteristics: she is a tactful
comrade and good organiser in the institute’s production and
social life.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0247

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Konstantin Petroviç Kanevskiy
Baş mütəxəssis. Konstantin Petroviç Kanevskiy institutda
1948-ci ildən çalışır. Öz əmək fəaliyyətinə texnik-smetaçı vəzifəsində
başlayan yoldaş K.P.Kanevskiy baş mütəxəssis vəzifəsinə kimi
yüksəlmişdir. İnstitutda işlədiyi dövrdə yoldaş K.P.Kanevskiy özünü
əməksevər , texniki cəhətdən savadlı və tələbkar mütəxəsssis kimi
tanıtmışdır. Kollektivin hörmətini qazanmışdır.

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0249

Kanevski, Constantine Petrovich
Chief Expert. Constantine Petrovich Kanevski has been working for
the institute since 1948. Comrade C.P.Kanevski started his labour path
as an Estimating Draftsman Technician and has grown up to Chief
Expert of the Estimation Department. For the time of his working at
the institute, Comrade C.P.Kanevski has proved a diligent technically
trained and demanding expert. He enjoys the staff’s respect.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Qalina Konstantinovna Filonoviç
Layihənin baş memarı. Qalina Konstantinovna Filonoviç “Bakı
Dövlət Layihə İnstitutun”da 1959-cu ildən işləyir. Öz yoluna sıravi
memar vəzifəsindən başlayaraq layihənin baş memarı vəzifəsinə
kimi yüksəlmişdir. Fəaliyyəti dövründə fərdi olaraq və kolleqaları ilə
birgə çoxlu sayda yaşayış və ictimai binalar, sosial-mədəni obyektlər,
şəhərsalma komplekslərinin tikinti layihələrini işləyib hazırlamışdır.
Həyata keçən layihələri bunlardır: 8 km., Günəşli qəsəbələrində
yaşayış massivləri və s. Yoldaş Q.K.Filonoviç Azərbaycan SSR
Ali Soveti Rəyasər Heyətinin fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir.

Filonovich, Galina Konstantinovna
Project Architect-in-Chief. Galina Konstantinovna Filonovich
has been working for Bakghiprogor (Baku Residence Design and
Planning Institute) since 1959. Having started her labour path as an
ordinary architect, she has grown up to Project Architect-in-Chief. For
the time being, she has designed a lot of residences, public buildings,
sociocultural facilities, and urban development projects on his own
and together with his colleagues. Her implemented designs include:
residences in 8th Kilometre Town, Guneshli Town etc. Comrade
G.K.Filinovich has been awarded a diploma by the Presidium of the
Supreme Council of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0251

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Ramiz Abuş oğlu Əliyev
Santexniki şöbənin rəisi. Ramiz Abuş oğlu Əliyev institutda 1956-cı
ildən işləyir. Öz əmək yoluna sıravi mühəndis vəzifəsindən başlayaraq
santexniki şöbənin rəisi vəzifəsinə kimi yüksəlmişdir. Yüksək ixtisaslı
mütəxəssis kimi mühəndis təchizatının layihələndirilməsində özü
şəxsən iştirak etmişdir. Yoldaş R.A.Əliyev institutun ictimai-siyasi
həyatında fəal iştirak edərək, bir çox illər komsosol komitəsinin, ilk
partiya təşkilatının katibi olmuşdur. Ona “Respublikanın əməkdar
inşaatçısı” adı verilmişdir. Öz əməyinə görə yoldaş R.AƏliyev
Azərbaycan Kommunist Partiyasının Rayon komitəsinin 26 Bakı
komissarları adına Bakı Xalq deputatları Sovetinin fəxri fərmanları ilə
təltif edilmişdir.

Aliyev, Ramiz Abush oglu
Head of Sanitary Engineering Department. Ramiz Abush oglu
Aliyev has been working for the institute since 1956. Having
started as an ordinary engineer, he has grown up to Head of
the Sanitary Engineering Department. A high-quality expert, he
directly participates in designing engineering equipment. Comrade
R.A.Aliyev actively participates in the institute’s socio-political
life; for many years, was the Komsomol Committee Secretary
and Secretary of the First-Step Communist Party Organisation.
He has been awarded Azerbaijan’s Engineer of Honours. For his
immaculate work, Comrade R.A.Aliyev was awarded Diplomas of
the Baku Soviet of People’s Deputies (Parliament - A.A.) and 26 Baku
Commissars District of the Azerbaijan Communist Party.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0253

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Ağalar Sultan oğlu Heybətov
Ağalar Sultan oğlu Heybətov 1954-cü ildən təyinatla Bakı Dövlət
Layihə İnstitutunda öz əmək fəaliyyətinə başlamışdır. O, sıravi
texniki işçi vəzifəsindən institutun direktor müavini vəzifəsinə kimi
yüksəlmişdir. İnstitutun ictimai həyatında fəal iştirak edir və uzun
illərdir ki, Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun həmkarlar komitəsinin
üzvüdür. Aərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı
ilə təltif edilmişdir.

Gheybatov, Agalar Sultan oglu
Deputy Director. Agalar Sultan oglu Gheybatov started his working
life for Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning
Institute) in 1954 by the government graduates’ employment order.
He has grown up from an ordinary Technician to Deputy Director.
He actively participates in the institute’s social life and has been a
member of the Institute Trade Union Board for many years. He has
been awarded a Diploma of the Presidium of the Supreme Council of
the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0255

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Hüseyn Süleyman oğlu Şamilov
Qrup müdiri. H.S.Şamilov “Bakı Dövlət Layihə İnstitutu”nda
1952-ci ildən işləyir. Böyük Vətən müharibəsi veteranıdır, döyüş
medalları ilə təltif edilmişdir. Öz əmək fəaliyyətinə sıravi texniki işçi
vəzifəsindən başlayaraq emalatxananın baş konstruktoru vəzifəsinə
kimi yüksəlmişdir. Mikrorayonların tikinti layihələrinin, yaşayış
evlərinin və ictimai binaların layihələrinin işlənib hazırlanmasında
fəal iştirak etmişdir. Hal-hazırda müəllif nəzarəti qrupunun müdiri
vəzifəsində çalışır. Yoldaş H.S.Şamilov institutun ictimai həyatında
fəal iştirak edir, dəfələrlə partiya təşkilatının büro üzvü seçilmişdir və
hal-hazırda həmkarlar komitəsinin sədridir.

Shamilov, Hussein Suleyman oglu
Head of Group. Hussein Suleyman oglu Shamilov has been working
for Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning Institute)
since 1952. He is a veteran of the Great Patriotic War and has been
decorated with government battle awards. Having started his
labour path as an ordinary Technician, he has grown up to Atelier
Constructor-in-Chief. He directly participated in urban developing
micro-rayons (commuter towns - A.A.) and designing houses and
public buildings. He is currently Head of the Author Supervision
Group. Comrade H.S. Shamilov actively participates in the
institute’s public life; he was repeatedly voted for as a member of the
Communist Party Local Bureau and is Chairman of the Trade Union.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0257

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Dmitriy Aleksandroviç Jarkov
Tədqiqat şöbəsinin rəisi. Dmitriy Aleksandroviç Jarkov 1955-ci ildən
Bakı Dövlət Layihə İnstitutunda çalışır. Əmək fəaliyyəti dövründə
o, sıravi texniki işçi vəzifəsindən tədqiqat şöbəsinin rəisi vəzifəsinə
kimi yüksəlmişdir. İnstitutda fəaliyyəti zamanı D.A.Jarkov özünü
əməksevər, texniki cəhətdən savadlı və tələbkar mütəxəssis kimi
göstərmişdir.

Jarkov, Dmitriy Alexandrovich
Head of Exploration Department. Dmitriy Alexandrovich Jarkov
has been working for Bakghiprogor (Baku Residence Design and
Planning Institute) since 1955. He stepped on his labour path as an
ordinary Technician and has grown up to Head of the Exploration
Department. For the time of his working for the Institute, Comrade
D.A. Jarkov has shown himself as a diligent, technically skilful and
demanding expert. He enjoys the staff’s respect.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0259

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0260

“Bakıdövlətlayihə” İnstitutunun
direktor müavini Şakir Eyvazovun
adını xüsusilə qeyd etmək lazımdır. Bu gün “Bakıdövlətlayihə”
institutu texniki cəhətdən ən yaxşı
təmin olunmuş layihə təşkilatıdır
və bu texnikadan istifadə edə bilən
mütəxəssislərə malikdir. Bu bir çox
kompüter proqramlarını mükəmməl
bilməklə yanaşı yüksək təşkilatçılıq
qabiliyyətlərini nümayiş etdirən
Şakir Eyvazovun fədakar əməyi
sayəsində mümkün olmuşdur.
İnstitutda ən əhəmiyyətli funksiyalardan biri də Layihənin baş
mühəndisi olan Əhliman Şükürlüyə
aiddir. Layihə işinin təşkilində,
layihə-smeta sənədlərinin toplanmasında, sifarişçi ilə tələb olunan
münasibətlərin qurulmasında,
tikintiyə müəllif nəzarətinin həyata

technological parts for the designs,
under Sabir Nazarov’s leadership.
N.T.Guliyeva, N.N.Rasulova and
other experienced employees are
working at the Department.
Lastly, Bakghiprogor Deputy
Director Shakir Eyvazov should be
particularly mentioned among the
responsible for organisational issues
of the production mechanism.
Nowadays, Baku Residence Design
and Planning Institute is the best
equipped designing agency and has
employed human resources capable
of using the equipment.
Demonstrating perfect professional
computer skills, high-level
organisational abilities and
commitment, Shakir Eyvazov should
be credited this. Project Engineerin-Chief Ahliman Shukurlu
B a k ı

“Bakıdövlətlayihə” institutunun əməkdaşları.
1980-ci illər
The Staff of Bakgiprogor design institute,
the 1980th years
Сотрудники проектного института
«Бакгипрогор», 1980-е годы

из самых технически оснащённых
предприятий подобного профиля
в стране и обладает высококвалифицированными кадрами для
работы на этой технике. Всё это
стало возможным благодаря самоотверженному труду и большим
организаторским способностям
Шакира Эйвазова.
Одна из самых важных функций
в проектном институте «Бакгипрогор» принадлежит Главному
инженеру проекта Ахлиману
Шукюрли. В его функции входит

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

keçirilməsində Əhliman Şükürlünün
əməyi çox böyükdür. İşə yanaşmada məsuliyyət, tələbkarlıq və
peşəkarlıq onu səciyyələndirən əsas
keyfiyyətlərdir.
İnstitutun baş memarı Əhmədağa
Məmmədovun adı xüsusilə qeyd
olunmalıdır. Sənətə münasibəti,
peşəkarlığı ilə o, gənclərə nümunə
olur, onları istiqamətləndirir.
Layihə məhsulunun əmələ
gəlməsində və kollektivin uğurla-

“Bakıdövlətlayihə” institutunun əməkdaşları
1 May nümayişində. 1 may 1985-ci il
The Staff of Bakgiprogor design institute at May
Day demonstration in Baku, on May 1, 1985
Сотрудники проектного института
«Бакгипрогор» на Первомайской
демонстрации в г.Баку, 1 мая 1985 года

implements the Institute’s most
important functions. His efforts
are great in the field of organising
project operations, processing
design budget papers, establishing
proper relations with clients, and
implementing authors’ control
over construction. Responsibility,
exactingness and professionalism
are his performance qualities.
The Institute’s Architect-in-Chief
Ahmadaga Mammadov must be
especially mentioned. His love of
architecture and professionalism are
standards for the young employees
to reach.
Accountant-in-Chief K.S.Gurbanova,
HR Manager S.A.Naghiyeva, Special
Expert L.A.Batagova, employees of
the Archive and Document Release
Department N.V.Goncharova and

организация проектных работ,
сбор проектно-сметных документов, связь с заказчиком, авторский
контроль над строительными
работами. Он профессионально
справляется со своей работой. Ответственность, требовательность
и компетентность – вот главные
критерии его отношения к делу.
Нельзя не упомянуть также и
главного архитектора института
Ахмедагу Мамедова, его отношение к своему делу, профессионализм. Поэтому А.Мамедов
является образцом для молодого
поколения архитекторов «Бакгипрогора».
Без самоотверженного труда
десятков людей: главного бухгалтера К.Д.Гурбановой, специалиста
по кадрам С.А.Нагиевой, специ-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0261

Şəhər ərazisinin ümumi sahəsi:
şəhər mühitinin layihə hüdudunda ərazisi: 22078 ha 100 %
- həmçinin:
- tikinti üçün ayrılan sahə: 10953 ha 49,6 %
- sənaye zonası: 4651 ha 21%
- kommunal-anbar zonası: 881 ha 3,9 %
- xarici nəqliyyat zonası: 510 ha 2,3 %
- digər ərazilər: 5083 ha 23%
Texniki-iqtisadi göstəricilər:
-əhali: 1450 min. nəfər
-yaşayış fondu:
-ümumi sahə: 26100 min.kv.m.
- yaşayış sahəsi ilə orta təminat: hər bir adama 18 kv.m.
- total city area - 22,078 hectares 100% within the city layout borders, including:
- service area: 10,953 hectares, 49.6%
- industrial area: 4651 hectares, 21%
- public utility/storage area: 881 hectares, 3.9%
- external transportation area: 510 hectares, 2.3%
and
- other territories: 5083 hectares, 23%
Technical and economic indicators:
- population: 1,450,000
Housing
- 26,100,000 square meters in total - 18 square meters per capita.
Сводный баланс территории по городу:
- территория в пределах проектной городской среды: 22078 га 100%
- в том числе:
- селитебная зона: 10953га 49,6%
- промышленная зона: 4651 га 21%
- коммунально-складская зона: 881га 3,9%
- зона внешнего транспорта: 510га 2,3%
- прочие территории: 5083га 23%
Технико-экономические показатели:
- население: 1450 тыс.человек
- жилой фонд:
- общая площадь: 26100 тыс. кв.м.
- средняя обеспеченность жилой площадью: 18 кв.м. на человека

Bakı şəhərinin baş planı, 1986-cı il
Baku General Layout, 1986
Генеральный план г.Баку, 1986 год
yaşayışın tikilmə ərazisi
residential sites
территории жилой застройки
mərkəzi planlaşma rayonunun sərhədləri çərçivəsində yaşayışın tikilmə ərazisi
residential sites within borders of central layout district
территории жилой застройки в границах центрального планировочного района
nəzərə alınan müddətə yaşayışın tikilməsi üçün ehtiyat ərazilər
reserve sites for residential development for planned time
резервные территории для жилой застройки за расчётный срок
sənaye-zavod əraziləri
industrial sites
промышленно-заводские территории
kommunal-anbar əraziləri
storage sites
коммунально-складские территории
nəzərə alınan müddətə ehtiyat üçün kommunal-anbar əraziləri
reserve sites for storage and industry for planned time
резервные промышленно-складские территории на расчётный срок
dəmir yolu və dəniz nəqliyyatı əraziləri
territories for railway and marine transportation
территории железнодорожного и морского транспорта
yüksəksürətli şəhər yolları və fasiləsiz şəhər magistralları
highways and arterial roads
скоростные городские дороги и магистрали непрерывного движения
şəhər əhəmiyytəli idarəolunan hərəkətli magistral küçələr
all-city arterial roads of regulated traffic
магистральные улицы общегородского значения регулируемого движения
rayon təyinatlı magistral küçələr
district arterial roads
магистральные улицы районного значения
səhiyyə kompleksləri
public health facilities
комплексы здравоохранения
metropoliten stansiyaları
subway stations
станции метрополитена
elmi-tədqiqat və təhsil müəssisələri kompleksi
research and academic institutions
комплексы научно-исследовательских и учебных заведений
nəzərə alınan müddətə elmi-tədqiqat müəssisələri üçün ehtiyat ərazilər
reserve sites for research institutions for planned time
резервные территории для научно-исследовательских учреждений за расчётный срок
ümumi istifadə üçün yaşıllıqlar
public green sites
зелёные насаждения общего пользования
ümumşəhər istirahət zonaları
all-city recreation sites
общегородские зоны отдыха
tarixi-memarlıq abidələri
historical and architectural sites
историко-архитектурные памятники
şəhər və rayon təyinatlı ictimai mərkəzlər
all-city and district public centres
общественные центры городского и районного значения
sanitar-müdafiə zonaları
sanitary buffer zones
санитарно-защитные зоны
idman kompleksləri
sport complexes
спортивные комплексы
şəhərin layihə hissəsində neft mədənləri
oil mines within the city layout borders
нефтепромысла в проектной черте города
şəhərin layihə hissəsindən kənarda neft mədənləri
oil minds out of the city layout borders
нефтепромысла за пределами проектной черты города
şəhərin layihə sərhəddi
the city layout border
проектная граница города

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0264

Nazim Məmməd
oğlu Hacıbəyov
Nazim Mamed oglu Hajibeyov
Назим Мамед оглы Гаджибеков

Nazim Məmməd oğlu Hacıbəyov 08.02 1928-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1935-ci ildə
məktəbə daxil olaraq, onu 1945-ci ildə Tbiliisi şəhərində bitirib. 1941-ci ilə kimi Bakı şəhərində
yaşamışdır. 1942-ci ildə memarlar ailəsi(atası Məmməd Hacıbəyov, anası Cahan Talışinskaya) Şimali Qafqaza repressisya olunmuşdur. Həmin il onlar Daşkənd şəhərinə köçürülürlər və 1943-cü
ildə isə Tbilisi şəhərinə köçürülərək 1945-ci ilə kimi orada yaşamışlar. İkinci dünya müharibəsi
bitdikdən sonra N.M.Hacıbəyovun ailəsi vətənə -Bakı şəhərinə dönür. N.M. Hacıbəyov 1946cı ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutuna daxil olur. Amma 1949-cu ildə memarın ailəsi yenidən
Daşkəndə sürgün olunur və o, 1951-ci ildə orada memarlıq fakültəsini bitirir. N.M Hacıbəyov
təhsili bitirdikdən sonra memar qismində “Uzqosproyekt” layihə institutuna işə qəbul olunur.
Sonralar o, institutun şəhərsalma şöbəsinə rəhbər təyin olunur. Memarın ailəsi 1966-cı ildə dağıdıcı Daşkənd zəlzələsindən sonra Bakıya qayıtmağa məcbur olur. N.M Hacıbəyov doğma
şəhərə qayıtdıqdan sonra “AzDövlətLayihə”, “Sentrosoyuzproyekt”, “ BakıDövlətLayihə” institutlarında baş memar vəzifəsindən başlayaraq institutun direktoru kimi yüksək vəzifələrdə
çalışır. Fəaliyyəti zamanı Azərbaycanda və Özbəkistanda bir sıra layihələri həyata keşirmişdir.
N.M.Hacıbəyova 1979-cu ilin dekabrında Azərbaycanın Əməkdar memarı adı verilmişdir. 1982ci ilin mayında “Gülüstan” sarayının layihəsi və tikintisinə görə N.M.Hacıbəyova Azərbaycanın
Dövlət mükafatı təqdim olunmuşdur. 1983-cü ildən 1990-cu ilə kimi Azərbaycan Memarlar İttifaqı İdarə Heyətinin birinci müavini vəzifəsində çalışmışdır. 1975-ci ildən 1983- cü ilə kimi
Bakı şəhəri xalq deputatları sovetinin deputatı seçilmişdir. 1988-ci ilin fevralında memarlıq və
şəhərsalma sahəsində səmərəli əməyinə görə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri
fərmanı ilə təltif edilmişdir.

Q
Born on 08.02.1928. In1941, his parents, Mamed Hajibeyov and Jahan Talishinski, were exiled
to Northern Kazakhstan. The same year, their location was changed for Tashkent, Uzbekistan, to
be followed by Tbilisi, Georgia, in 1943, where they would have been living by 1945, and where
Nazim Hajibeyov would graduate from school, in 1945, too. After the World War Two, the family
returned to their hometown, Baku. In 1946, Nazim Hajibeyov entered Azerbaijan Industrial
Institute. However, the family were again excited to Tashkent in 1949, where Nazim Hajibeyov
graduated from the Department for Architecture at Middle Asian Polytechnic Institute (1951).
His professional career as an architect started at UzGosProject (Uzbekistan National Designing
Institute). Later, he would be promoted Head of the Urban Development Department at the
Institute. In 1966, his family had to return to Baku after a devastating earthquake in Tashkent. In
his hometown, N.Hajibeyov worked for designing institutes: AzGosProject, CentroSoyuzProject
and Bakghiprogor - holding positions from Project Architect-in-Chief to Director. From 1983
through 1990, he had been First Deputy Chairman of Board. He had been repeatedly voted for
as Member of Baku Parliament from 1975 through 1983. He developed a number of projects
implemented in Uzbekistan and Azerbaijan. His awards include Architect-of-Honours of the
Azerbaijan Soviet Socialist Republic (December 1979); National Prize of the Azerbaijan Soviet
Socialist Republic(May, 1982); and Diploma of Honours by the Presidium of the Supreme Council
of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic for his fruitful work in the field of Architecture and
Urban Development (1988).

Q
Гаджибеков Назим Мамед оглы родился 08.02.1928 в г.Баку. В 1935 году поступил в
школу, которую окончил в 1945 году в г.Тбилиси. До 1941 года жил в г.Баку. В 1942 году
семья архитектора (отец Мамед Гаджибеков, мать Джахан Талышинская) была репрессирована и переселена в Северный Казахстан. В том же году их переселяют в г.Ташкент, а
в 1943 году в г.Тбилиси, где они прожили до 1945 года. После окончания Второй мировой войны семья архитектора Н.М.Гаджибекова возвратилась на Родину в г.Баку. В 1946
году Н.М.Гаджибеков поступил на учёбу в Азербайджанский индустриальный институт.
Однако в 1949 году семья архитектора вновь была выслана в г.Ташкент, где Н.М.Гаджибеков
окончил Архитектурный факультет в САзПИ и в 1951 году получил диплом архитектора.

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

После окончания учёбы Н.М.Гаджибеков поступил на работу в проектный институт «Узгоспроект» на должность архитектора. Позднее он был назначен начальником градостроительного отдела института. В 1966 году семья архитектора была вынуждена вернуться в
Баку после разрушительно землетрясения в Ташкенте. После возвращения в свой родной
город Н.М.Гаджибеков работал в проектных институтах «Азгоспроект», «Центросоюзпроект», «Бакгипрогор» на должностях от главного архитектора проектов до директора института. В декабре 1979 года Н.М.Гаджибекову присвоено звание Заслуженного архитектора
Азербайджанской ССР. В мае 1982 года удостоен Государственной премии Азербайджана.
С 1983 года по 1990 год работал в Союзе архитекторов Азербайджана на должности Первого заместителя Председателя Правления. С 1975 по 1983 годы избирался депутатом Бакинского городского совета народных депутатов.

“Gülüstan” mərasimlər sarayı,
1980-ci il. Memarlar Hafiz
Əmirxanov, Nazim Hacıbəyov
The Palace of celebrations of
“Gyulistan”, 1980. Architects Hafiz
Amirkhanov, Nazim Hajibeyov
Дворец торжеств «Гюлистан»,
1980 год. Архитекторы Хафиз
Амирханов, Назим Гаджибеков

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0265

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0266

Abbas Abbas oğlu
Ələsgərov
Abbas Abbas oglu Alaskarov
Аббас Аббас оглы Алескеров

Abbas Abbas oğlu Ələsgərov 13 dekabr 1937-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
1957-ci ildə orta məktəbi bitirmişdir. 1963-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirmişdir. İnşaat sahəsində öz əmək fəaliyyətinə 1960-cı ildə Tikinti Nazirliyində başlayaraq, daha
sonra Azərbaycan Sənaye Tikintisi Nazirliyində davam etdirmişdir. “Orqtexstroy” trestinin
baş mühəndisi vəzifəsində təşkilatın tikinti və istehsal üzrə bütün işlərinə rəhbərlik edərək
aşağıdakı layihələri həyata keçirmişdir: Bakı şəhərində 1-9 mikrorayonlar; Naxçıvan, Gəncə və
Sumqayıt şəhərlərində mikrorayonlar; Məişət Kondisionerləri Zavodu; “Respublika” və “Gülüstan” sarayları; Dərin Özüllər Zavodu; Kür su kəməri. Aşağıda adları çəkilən obyektlərin
layihələndirilməsinə bilavasitə rəhbərlik etmiş və onların tikintisində, həmçinin yenidən qurulmasında iştirak etmişdir:
- Ələtdə Ağac emalı kombinatı.
- Bakıda 1,2,3,4 nömrəli, həmçinin Naxçıvan, Gəncə, Sumqayıtda ev tikmə kombinatları
- Bakıda 2 və 4 nömrəli, həmçinin Sumqayıtda 1 nömrəli və Gəncədə,Naxçıvanda dəmir
məmulatları zavodu.
- Poyluda qum-çınqıl karxanası.
1977-ci ildən bu günə qədər rəhbər vəzifələrdə çalışmış və çalışmağa da davam edir.
- “AzDövlətLayihə” (institutun baş mühəndisinin müavini)
- Bakı Baş Tikinti idarəsinin Layihə-texnologiya institutu(direktor).
- “BakıDövlətLayihə” layihə institutu( institutun direktoru).
- Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi( Komitənin sədri).
O cümlədən A.A.Ələsgərov hal-hazırda Azərbaycan Memarlar İttifaqının sədridir. Onu rəhbərliyi
altında ilk dəfə olaraq 9-cu mikrorayonda, Haqverdiyev, Qutqaşınlı, M.Seyidov, Plotnikov küçələrində,
Mətbuat prospekti üzrə çoxmərtəbəli monolit yaşayış evləri ucaldılmışdır və o, həmçinin iripanelli
evlərin yeni seriyasının müəllif kollektivinin rəhbəri olmuşdur. A.A.Ələsgərov “BakıDövlətLayihə”
institutunda işlədiyi dövrdə Günəşli, Qanlı-Göl, Yeni-Yasamal, Əhmədli, Primorskiy, Lök-Batan, Badamdar yaşayış rayonlarının, həmçinin ÇXR səfirliyi, Xoreoqrafiya məktəbinin binalarının və Milli
Parkın Baş Planının, Sərhəd qoşunlarının qulluqçuları üçün idman kompleksinin tikintisi üzrə layihə
işlərinə rəhbərlik etmişdir.Bakı şəhərinin 1986-2005-ci illər üçün Baş planının müəlliflərindən biridir.
Abbas Abbas oğlu Ələsgərov Azərbaycanın əməkdar mühəndisi, Azərbaycanın əməkdar memarıdır
və “Şöhrət” , “ Xalqlar Dostluğu”, “Şərəf nişanı”ordenləri ilə təltif edilmişdir.

Q
Born in Baku in 13.12.1937. Education: Azerbaijan Polytechnic Institute (graduated in 1963).
His professional experience started in 1960 under the Ministry of Construction and later the
Ministry of Industrial Construction of Azerbaijan. As Engineer-in-Chief of the OrgTechStroy Trust,
he headed construction designing and implementation for micro-rayons 1-9 in Baku and microrayons in the cities of Nakhchivan, Ganjah, and Sumgayit; and the Air Condition Plant, Heydar
Aliyev Palace, Gulustan Palace, Deepwater Offshore Platform Plant and the Kur River Water
Pipeline. He directly headed designing and participated in the construction and reconstruction
of the following structures:
- wood refinery factory in Alyat;
- building assembly plants 1, 2, 3, and 4 in Baku; and similar plants in Nakhchivan, Ganjah,
and Sumgayit;
-ferroconcrete-item-production plants ##2 и 4 in Baku , #1 in Sumgayit, and also in Nakhchivan
and Ganjah.
- gravel-and-sand quarry pit in Poylu.
From 1977, he has been working as a CEO for
- AzGosPromProject (Deputy Engineer-in-Chief),
- GlavBakStroy Institute of Design and Technology (Director);
- Bakghiprogor Designing Institute (Director) ;
- Committee for Urban Development and Architecture of the Republic of Azerbaijan
(Chairman).
А.А.Aleskerov is currently Chairman of the Union of Architects of Azerbaijan.
Under his supervision, high-rise ferroconcrete blocks-of-flats were constructed in microrayon 9; Streets Akhverdiyev, M.Seyidov, Plotnikov, and Kutkashinli; and Avenue Metbuat;
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

he headed a team of architects for a new series of large-panel buildings, (Assembling Volumeand-Planning Elements). As a head of the Bakghiprogor Designing Institute, A.A.Aleskerov
supervised operations to construct commuter towns in Guneshli, Ganli-Ghel, Yeni Yasamali,
Ahmadli, Primorsk, Lok-Batan, and Badamdar; and the China Embassy, Choreographic School,
National Park General Layout, and the Sport Complex for Frontier Soldiers. He is among the
authors of the Baku General Layout for 1986-2005.
Abbas Abbasovich Aleskerov is Azerbaijan Engineer-of-Honours, and Azerbaijan Architectof-Honours; he has been awarded Orders of Shohret (“Glory”), Drujba Narodov (“Peoples’
Friendship”) and Znak Pochyota (“Sign of Honour”).

Q
Алескеров Аббас Аббас оглы родился в гор.Баку 13 декабря 1937 году. В 1957 году закончил среднюю школу. В 1963 году окончил Азербайджанский Политехнический Институт.
Трудовую деятельность в строительстве начал в 1960 г. в организациях Министерства строительства и далее в Министерстве Промышленного строительства Азербайджана. Являясь
главным инженером треста «Оргтехстрой», возглавлял проектирование организации строительства и производства работ по строительству: 1-9 микрорайонов г.Баку; микрорайонов
в городах: Нахичевани, Гяндже, Сумгаите; Завода Бытовых Кондиционеров; Дворца “Республики” и Дворца “Гюлистан”; Завода Глубоководных оснований; Куринского Водопровода. Непосредственно возглавлял проектирование и участвовал в строительстве и реконструкции следующих объектов:
- Деревообрабатывающий комбинат в Алятах;
- Домостроительные комбинаты № 1; 2; 3; 4 в гор.Баку и таких же комбинатов в Нахичевани, Гяндже и Сумгаите.
- Заводы железобетонных изделий 2 и 4 в гор. Баку , №1 в Сумгаите, а также в Нахичевани и Гяндже.
- Гравийно-песчаный карьер в Пойлах.
С 1977 года по сегодняшний день работал и работает на руководящих должностях
- Азгоспромпроект (зам.главного инженера института),
- Проектно-технологический Институт Главбакстроя (директор);
- Проектный институт “Бакгипрогор” (директор института);
- Комитет по Градостроительству и Архитектуре Азербайджанской Республики (Председатель комитета).
Также А.А.Алескеров является в настоящее время председателем Союза Архитекторов
Азербайджана. Под его руководством впервые запроектированы и возведены высотные
монолитные жилые дома в 9 микрорайоне, по улицам Ахвердиева, М.Сеидова, Плотникова, Куткашынлы, по проспекту Мэтбуат, он являлся руководителем авторского коллектива
новой серии крупнопанельных домов- КОПЭ. Возглавляя проектный институт «Бакгипрогор», А.А.Алескеров руководил проектными работами по строительству жилых районов
Гюнешли, Ганлы-Гель, Ени-Ясамалы, Ахмедлы, Приморск, Лок-Батан , Бадамдар; а также
Здания Посольства КНР, Хореографического училища, Генерального Плана Национального Парка, Спортивного Комплекса для служащих Погранвойск. Является одним из авторов Генерального Плана г.Баку 1986-2005. Аббас Аббасович Алескеров заслуженный инженер Азербайджана, заслуженный архитектор Азербайджана, кавалер Орденов “Шохрэт”,
“Дружбы Народов” и “Знак Почета”.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0267

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0268

İlqar Aydın oğlu İsbatov
Ilgar Aydin oglu Isbatov
Ильгар Айдын оглы Исбатов

4 Sentyabr 1964-cü ildə anadan olmuşdur. 1987-ci ildə Moskva Memarlıq İnstitutunun
şəhərsalma fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun Bakı
şəhərinin Baş Planını işləyib hazırlayan emalatxanada işə başlamışdır. Zabrat, Hövsan kimi
şəhərtipli qəsəbələrin və Dübəndi şəhərinin baş planını hazırlamışdır. Bakıda Dənizkənarı Bulvarın layıhəsini işləyib hazırlayan müəlliflər kollektivinin tərkibində olmuş, sonra həmin layihə
əsasında Milli Parkın layihəsi hazırlanmışdır. İ.İsbatov Bakı Dövlət Layihə İnstitutunda işləyən
zaman onlarla yaşayış evlərinin və ictimai binaların layihəsini işləmişdir. Memar dəfələrlə respublika müsabiqələrinin və “İlin ən yaxşı layihəsi” müsabiqəsinin qalibi olmuşdur. İ.İsbatov
1998-2001-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Layihə İnstitutunda layihənin baş memarı kimi çalışmışdır. O, 2001-ci ildə “Feniks-AA” özəl şirkətini təsis etmiş, orada memarlıq layihələndirməsi
işini davam etdirmişdir. Bu gün “Feniks-AA” şirkətinin yerinə yetirdiyi layihələr əsasında
onlarla yaşayış evi və qurğu tikilmişdir və tikilməkdədir. İ.İsbatov 25 illik peşəkar fəaliyyəti
dövründə 100-dən artıq memarlıq layihəsi hazırlamış və həyata keçirmişdir. 13 fevral 2008-ci
ildə İ.İsbatov Bakı Dövlət Layihə İnstitutuna direktor vəzifəsinə təyin edilmişdir. Otən dövr
ərzində o, institutun kadr potensialının və maddi-texniki bazasının inkişafında əhəmiyyətli
işlər görməyə müvəffəq olmuş, həmçinin bir çox layihələrin hazırlanmasında bilavasitə iştirak
etmişdir. Neftçilər və İstiqlaliyyət küçələrindəki binaların fasadlarının yenidən qurulmasında,
Yeni Yasamal, C.Quliyev, H.B.Zərdabi, M.İbrahimov küçələrindəki yaşayış komplekslərinin
layihələndirilməsində, FHN Akademiyasının təhsil korpusunun, Qəbələ İcra Hakimiyyətinin inzibati binasının, 132-134, 6 və 18 sayli məktəblərin, Nizami küçəsində ticarət mərkəzinin, yüksək
mərtəbəli ofis binasının və s. layihələrin hazırlanmasına rəhbərlik etmiş və müəllifi olmuşdur.
Baki Dövlət Layihə İnstitutu 2009, 2010-cu illərin nəticələrinə görə MDB ölkələri arasında ən
yaxşı layihə təşkilatı nominasiyasının qalibi olmuş, İlqar İsbatov isə 2011-ci ilin nəticələrinə görə
ən yaxşı layihə təşkilatı rəhbəri adına layiq gorülmüşdür. 2009, 2010, 2011-ci illərdə ölkədaxili və
MDB məkanında keçirilən ilin ən yaxşı layihələri və tikintisi nominasiyaları üzrə müsabiqələrin
qalibi və laureatı olmuşdur. 2009-cu ildə başlanılan və 2011-ci ildə təhvil verilmiş Bakı şəhərinin
mərkəzi hissəsinin müfəssəl planlaşdırma layihəsinin müəlliflərindən biri və layihənin baş memarı olmuşdur. Onun rəhbərliyi altında hal-hazırda Böyük Bakının Regional İnkişaf Planının
hazırlanmasında Bakı Dövlət Layihə İnstitutu Baş Koordinator kimi iştirak edir. İ.İsbatov 2010cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə “Tərəqqi” medalına, 2012-ci ildə isə
“Azərbaycanın əməkdar memarı” fəxri adına layiq görülmüşdür.

Q
Born in 04.09.1964. In 1987, he, with distinction, graduated from the Urban Development
Department of Moscow Architectural Institute and started working for the Baku General Layout
Atelier at Bakghiprogor. Subsequent positions: Project Architect-in-Chief, AzGosProject (from
1998 to 2001); Founder, Feniks- A.A architectural company (since 2001). On February 13, 2008,
Ilgar Isbatov was appointed Director of Bakghiprogor. Since then, he’s enhanced the Institute’s
human and material resources. Mr.Isbatov has designed and actively headed many architectural
projects: facade reconstruction for residences in Avenues Neftchilar and Istiqlaliyyat; tower
blocks in Yeni Yasamal and Streets J.Guliyev, Zardabi, and M.Ibrahimov; an academic building
for the National Ministry for Emergency’s Academy; Gabala City Mayor’s Office; schools 132/134,
18 and 6; a mall in Nizami Street; high-rise office buildings, etc. He has been one of the authors
and Architect-in-Chief of Central Baku’s Detailed Layout, developed since 2009 and successfully
completed in 2011. As Director, he is leading Bakghiprogor’s chief coordination of Greater Baku’s
Regional Development Plan. His designs also include detailed planning for Zabrat and Govsani
Towns, the General Layout of Dubandi City, and dozens of houses and blocks-of-flats besides
already mentioned ones (more than one hundred designs implemented for 25 professional years).
He participated in team designing the Baku Seaside Boulevard, which later became the basis for
the National Park design. His company, Feniks - A.A., has dozens of projects under construction in
Baku. Mr.Isbatov has been repeatedly awarded by national professional contests; Taraggi Medal
by President of the Republic of Azerbaijan (2010); and Architect-of-Honours of the Republic of
Azerbaijan (2012). In 2011, he was awarded CIS Best Chief of Designing Institute. CIS Best Design
and Year’s Best Implementation are also among his awards. Led by Mr. Isbatov, Bakghiprogor
was awarded CIS Best Designing Organisation in 2009 and 2010.
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Q
Родился 4 сентября 1964 года. В 1987 году с отличием окончил градостроительный факультет Московского архитектурного института и поступил на работу в проектный институт «Бакгипрогор» в мастерскую по разработке генерального плана г.Баку. Выполнил
проекты детальных планировок поселков городского типа Забрат, Говсаны, генплан города
Дюбенды. Участвовал в составе авторского коллектива при разработке проекта Приморского бульвара в г.Баку, на базе которого в дальнейшем был разработан проект Национального парка. Работая в проектном институте «Бакгипрогор», Ильгар Исбатов выполнил десятки индивидуальных проектов жилых и общественных зданий. Архитектор неоднократно
становился победителем республиканских конкурсов и конкурсов «Лучший проект года».
С 1998 по 2001 годы Ильгар Исбатов работал главным архитектором проекта в проектном
институте «Азгоспроект». В 2001 г. учредил частную архитектурную компанию «FeniksAA», в которой продолжил заниматься архитектурным проектированием. Сегодня в Баку
по проектам, выполненным компанией «Feniks-AA», построены и строятся несколько десятков жилых зданий и сооружений. За двадцать пять лет профессиональной деятельности
И.Исбатов спроектировал и воплотил в жизнь более 100-ти архитектурных проектов. 13
февраля 2008 года Ильгар Исбатов был назначен директором проектного института «Бакгипрогор». За этот период он укрепил кадровый состав и материально-техническую базу
предприятия. И.А.Исбатов был автором и активно руководил подготовкой многих проектов: реконструкции фасадов жилых зданий на пр.Нефтчиляр и Истиглалийат, проектировании жилых комплексов в Ени Ясамалах, на улицах Дж.Гулиева, Зардаби, М.Ибрагимова,
проектировании учебного корпуса Академии МЧС Азербайджана, административного
здания Исполнительной власти г.Габалы, средних общеобразовательных школ № 132-134,
№ 6 и № 18, торгового комплекса на ул.Низами, многоэтажных офисных зданий и др. Под
руководством И.А.Исбатова проектный институт «Бакгипрогор» в 2009 и 2010 годах был
победителем номинации «Лучшая проектная организация» среди стран СНГ. В 2011 году
И.А.Исбатов стал победителем номинации «Лучший руководитель проектного института»
среди стран СНГ. В 2009, 2010 и 2011 годах И.А.Исбатов был победителем конкурса и лауреатом в номинациях «Лучший проект» и «Лучшая реализованная постройка года» среди стран СНГ. И.А.Исбатов является одним из авторов и главным архитектором проекта
«Подробной планировки центральной части г.Баку», который разрабатывался с 2009 года
и был успешно завершён в 2011 году. В настоящее время под руководством И.А.Исбатова
проектный институт «Бакгипрогор» является главным координатором «Плана регионального развития Большого Баку». В апреле 2010 года Указом Президента Азербайджанской
Республики И.Исбатову вручена медаль «Тярягги». В 2012 году И.Исбатову присуждено
почётное звание «Заслуженный архитектор Азербайджана».

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0269

0270

“Bakıdövlətlayihə” institutunun əməkdaşları.
11 dekabr 1987-ci il
The Staff of Bakgiprogor design institute, on
December 11, 1987
Сотрудники проектного института
«Бакгипрогор», 11 декабря 1987 года

“Bakıdövlətlayihə” institutunun əməkdaşları.
1980-ci illər. Abbas Ələsgərova Fəxri
Fərmanın təqdim edilməsi
The Staff of Bakgiprogor design institute, the
1980th years. Delivery to Abbas Alaskarov of
the Certificate of Honor
Сотрудники проектного института
«Бакгипрогор», 1980-е годы. Вручение Аббасу
Алескерову Почётной грамоты
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

ra imza atılmasında xüsusi əməyi
olanlar - baş mühasib Qurbanova K.C., kadrlar üzrə mütəxəssis
Nağıyeva S.Ə., xüsusi işlər üzrə
mütəxəssis Bataqova L.A, Arxiv və
buraxılış şöbəsinin işçiləri Qonçarova N.V. və Petrenko N.A., ümumi
şöbəyə rəhbərlik edən Sultanova
S.R., Təsərrüfat şöbəsinin müdiri
Lətifov C.Ş., işçilər Rüstəmov H.N.,
Əhmədova A.M. da qeyd olunmalıdır. Onların inzibati idarə olunmada
və təsərrüfatda fəaliyyəti sayəsində
institutun illik maliyyə dövriyyəsi
artmışdır, işçilərin maddi təminatı
yaxşılaşmışdır.
Nəhayət, əlamətdar bir haldır ki,
“Bakıdövlətlayihə” institutunun
korifeylərindən biri Azərbaycanın
əməkdar mühəndisi və əməkdar memarı, “ Şöhrət”, “Xalqlar dostluğu”,
“ Şərəf nişanı” ordenlərinin kavaleri
Abbas Abbas oğlu Ələsgərovun da
75yaşı tamam olur.
A.A. Ələsgərov uzun müddət ərzində
“Balıdövlətlayihə” institututuna
rəhbərlik etmişdir. Onun rəhbərliyi altında Haqverdiyev, M.Seyidov, Plotnikov, Qutqaşınlı küçələrində, Mətbuat
prospektində və 9-cu mikrorayonda
yüksək mərtəbəli monolit yaşayış
evləri layihələndirilərək tikilmişdir.
A.A.Ələsgərov KOPE- iripanelli
evlərin yeni seriyasının müəllif kollektivinin rəhbəridir. A.A.Ələsgərov
“Bakıdövlətlayihə” institutuna başçılığı zamanı Günəşli, Qanlı-Göl, YeniYasamal, Əhmədli,Primorsk, LökBatan, Badamdar ərazisində yaşayış
rayonlarının, ÇXR səfirliyinin binası,
Xoreoqrafiya məktəbi,Milli Parkın
baş planının və Sərhəd qoşunları
üçün İdman Kompleksinin tikintisi
üzrə layihələndirmə işlərinə rəhbərlik
etmişdir.
A.A .Ələsgərovun xidmətləri ölkənin
rəhbərliyi və ictimaiyyəti tərəfindən
yüksək qiymətləndirilmişdir.
A.A.Ələsgərov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı
ilə Azərbaycan Respublikasının
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

N.A.Petrenko, Head of the General
Department S.R.Sultanova, Head of
Economic Department J.S.Latifov,
and the Department’s employees
H.N.Rustamov and A.M.Ahmadova
should be also mentioned for
their efforts to finally have the
Institute’s projects successfully
implemented. Their organisational
and administrative performance is
to be credited the Institute’s annual
financial growth and the staff’s
higher salaries.
To conclude, it’s symbolical that
one of the Bakghiprogor coryphaei,
Engineer-of-Honours and Architectof-Honours of the Republic of
Azerbaijan, holder of the Shohret
(“Glory”), Drujba Narodov
(“Peoples’ Friendship”) and Znak
Pochyota (“Sign of Honour”)
Orders, Abbas Abbasovich
Aleskerov is celebrating his 75th
anniversary in this very same year
with the institute.
A.A.Aleskerov had been heading
Bakghiprogor during long time.
Under his supervision, solid-cast
blocks-of-flats in 9th micro-rayon; in
Akhverdiyev, M.Seyidov, Plotnikov,
Kutkashinli, and Avenue Metbuat
were designed and built.
A.A.Aleskerov was head of the
production team for a new series
of large-panel buildings with
Arranged Volume-and-Planning
Elements. As head of Bakghiprogor,
A.A.Aleskerov also managed project
operations to construct residential
districts Guneshli, Ganli-Gyol,
Yeni-Yasamal, Ahmadli, Primorsk,
Lokbatan, and Badamdar; and China
Embassy, Choreography School,
National Park General Layout
development, and a Sport Complex
for Frontier Troops.
A.A.Aleskerov’s merits have
been fairly appreciated by
the government and public.
By President of the Republic
of Azerbaijan’s Resolution,
1 9 3 7 - 2 0 1 2

алиста по специальным работам
Л.А.Батаговой, работников отдела архива Н.В.Гончаровой и
Н.А.Петренко, главы общего отдела С.Р.Султановой, главы хозяйственного отдела Д.Ш.Латифова,
работников Г.Н.Рустамова,
А.М.Ахмедова – невозможно было
бы достичь успеха, хорошо проектировать, строить. Благодаря их
труду улучшилось материальное
обеспечение работников коллектива, увеличился финансовый
бюджет проектного института.
И, наконец, знаменательно, что
одному из корифеев института
«Бакгипрогор», а именно заслуженному инженеру и заслуженному архитектору республики
Азербайджан, кавалеру Орденов
«Шохрет», «Дружбы Народов» и
«Знак Почета» Аббасу Аббасовичу
Алескерову в этом году, также как
и институту, исполняется 75 лет.
А.А.Алескеров на протяжении
длительного времени возглавлял
проектный институт «Бакгипрогор». Под его руководством были
спроектированы и возведены высотные монолитные жилые дома
в 9-ом микрорайоне, по улицам
Ахвердиева, Сеидова, Плотникова, Куткашынлы, по проспекту
Метбуат. А.А.Алескеров являлся
руководителем авторского коллектива новой серии крупнопанельных домов - КОПЭ. Возглавляя
проектный институт «Бакгипрогор», А.А.Алескеров руководил
также проектными работами по
строительству жилых районов Гюнешли, Ганлы-Гель, Ени-Ясамалы,
Ахмедлы, Приморск, Лок-Батан,
Бадамдар, а также здания посольства КНР, хореографического
училища, генерального плана
национального Приморского
парка, спортивного комплекса для
служащих погранвойск и др.
Заслуги А.А.Алескерова были по
достоинству оценены руковод-

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0271

01.01.2006-cı il tarixi üçün
Bakı şəhərinin Baş planının icra durumu
Execution of the Master plan
of Baku as of 01.01.2006
Исполнение Генерального плана
Баку по состоянию на 01.01.2006

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Şəhərsalma və Memarlıq üzrə Dövlət
Komitəsində Bakının mərkəzi hissəsinin
əsaslı planlaşdırılması layihəsinin
müzakirəsində. 2011-ci il
On discussion of the Project of detailed
planning of the central part of Baku in the
State committee on Urban Development and
architecture, 2011
На обсуждении Проекта детальной
планировки центральной части
г.Баку в Государственном комитете по
градостроительству и архитектуре, 2011 год

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

Şəhərsalma və Memarlıq üzrə Dövlət
Komitəsində Bakının mərkəzi hissəsinin
əsaslı planlaşdırılması layihəsinin
müzakirəsində. 2011-ci il
On discussion of the Project of detailed
planning of the central part of Baku in the
State committee on Urban Development and
architecture, 2011
На обсуждении Проекта детальной
планировки центральной части
г.Баку в Государственном комитете по
градостроительству и архитектуре, 2011 год

Dövlət Şəhərsalma və Memarlıq
komitəsində görüş zamanı
Meeting in the State committee on Urban
Development and architecture
Встреча в Государственном комитете по
градостроительству и архитектуре
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0275

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0276

Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura
Komitəsinin Sədri təyin olunmuşdur
və ölkənin memarlıq ictimaiyyəti isə
onu Azərbaycan Memarlar İttifaqının sədri seçmişdir.
Layihə institutunun kiçik (Sovet
İttifaqının mövcud olduğu dövrlə
müqayisədə) kollektivi Bakının
simasının dəyişməsində böyük
işlər yerinə yetirir.İnstitutda böyük
nəslin memar nümayəndələri ilə
yanaşı, gənc memarlar da işləyir və
yaradırlar. Aparıcı dünya memarlıq
studiya və institutları ilə birbaşa
əlaqələr yaranır. “Bakıdövlətlayihə”
institutunun mütəxəssisləri dünyada
keçirilən bütün memarlıq forum və
görüşlərinin, bienalle və sərgilərin
daimi iştirakçılarıdır.
Şəhərin simasını daha da
gözəlləşdirən və ölkəmizi xaricdə
layiqincə təmsil edə biləcək həm
həcm baxımından iri miqyaslı , həm
də memarlıq baxımındam maraqlı bir
sıra işlər yerinə yetirilmişdir. Bu Bakı
şəhərinin mərkəzi hissəsinin müfəssəl
planlaşma layihəsi, Azərbaycan
Respublikasının Hollandiyada sərgi
pavilyonu, Neftçilər prospekti və
İstiqlaliyyət küçəsi üzrə evlərin fasadlarının rekonstruksiyasıdır.
Hazırda Baş koordinator və icraçı
olan “Bakıdövlətlayihə” institutu
Böyük Bakının Regional İnkişaf Planının yaradılması üzrə çalışır.

A.A.Aleskerov has been
appointed Chairman of the Urban
Development and Architecture
Committee of the Republic of
Azerbaijan, while Azerbaijani
architects’ community has elected
him Chairman of the Union of
Architects of Azerbaijan.
The new generation of professional
architects in Bakghiprogor plays an
active role implementing the current
stage of Baku’s transformation.
Mobile and technically well
equipped, the team implements
great projects for the city’s new
appearance. Young architects
creatively work for the institute
together with the older generation.
Direct ties with the world’s leading
architectural studios and institutes
are being established. Bakghiprogor
is regularly represented at
international forums, meetings,
exhibitions and biennials.
A number of both large-size and
architecturally interesting projects
were implemented to even improve
the our city’s beautiful image and
properly representing Azerbaijan
abroad. Those are detailed planning
Baku’s central part, the Exhibition
Pavilion of the Republic of
Azerbaijan in the Netherlands, and a
reconstruction design for facades in
Avenue Neftchilar and Istiglaliyyet
Street. Bakghiprogor is the Chief
Coordinator and Implementer of the
Greater Baku Regional Development
Plan.

“Azərneftyağ” İstehsalat birliyinin əməkçiləri
üçün yüksəkmərtəbəli yaşayış binaları, Xətai
rayonu, Bakı şəh.

ством страны и общественностью.
Указом Президента Азербайджанской Республики А.А.Алескеров
был назначен Председателем
Комитета по Градостроительству
и Архитектуре Азербайджанской
Республики, а архитектурная
общественность Азербайджана
избрала его Председателем Союза
архитекторов Азербайджана.
Сегодня мобильный и хорошо
технически оснащённый коллектив проектного института «Бакгипрогор» выполняет большие задачи по преобразованию облика
Баку. Устанавливаются прямые
связи с ведущими мировыми
архитектурными студиями и
институтами. Наши архитекторы
являются постоянными участниками всех архитектурных форумов и встреч, выставок и биеннале,
проходящих в мире.
Выполнен ряд работ как масштабных по объему, так и интересных
с архитектурной точки зрения,
улучшивших и без того прекрасный облик нашего города и
достойно представляющих нашу
страну за рубежом: проект детальной планировки центральной
части города Баку, выставочный
павильон Азербайджанской
Республики в Голландии, проект
реконструкции фасадов жилых
домов по пр.Нефтяников, по ул.
Истиглалийет и др.
В настоящее время самом разгаре
находится работа по созданию
Регионального плана развития
Большого Баку, где институт «Бакгипрогор» выступает в качестве
Главного координатора и исполнителя.

Multystoried houses for employees of
production association “Azərneftyağ” in the
Khatai district, Baku
Многоэтажные жилые дома для работников
производственного объединения
«Azərneftyağ» в Хатаинском районе г.Баку
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75
illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr
ol u n u r

0277

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0278

Ofeliya Musa qızı
Babayeva
Ophelia Musa ghizi Babayeva
Офелия Муса гызы Бабаева

Babayeva Ofeliya Musa qızı 1937-ci il sentyabr ayının 28-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1961-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnşaat fakultəsinin Memarlıq şöbəsində
diplom işini M.Hüseynovun rəhbərliyi altında “əla” qiymətlə müdafiə etmişdir. Onun memarlıq
fəaliyyəti çox şaxəliliyi ilə səciyyəvidir: sənaye obyektləri, yaşayış mikrorayonları, məktəblər, uşaq
bağçaları, müalicə müəssisələri və sosial-məişət xidmətləri. 1961-1963 –cü illərdə təyinat aldığı
“Dövlətkimyalayihə” institutunda , SSRİ-nin Kimya sənayesi üçün Sumqayıt və Nəvai şəhərləri
Kimya Kombinatı, Moskva şəhərkənarındakı Radioaktiv zavodunun və s.,bu kimi layihələrin də
müəllifi kimi çalışmışdır. 1963-1965 –ci illərdə Bakı şəhərində S.Dadaşov adına AzETİM və Quraşdırma institutunun eksperimental laboratoriyasında kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmış, seysmik rayonlarda yüksək mərtəbəli yaşayış evlərinin layihələndirilməsini yerinə yetirmiş və həmin layihələr
yerli mətbuatda dərc edilmişdir. 1965-ci ildə AzETİM və Quraşdırma institutunun yenidən qurulması ilə əlaqədar “Bakıdövlətlayihə” institutuna keçirilmişdir. 1965-ci ildən “Bakıdövlətlayihə”
institutuna Layihənin Baş Memarı vəzifəsində çalışaraq bir sıra maraqlı layihələrini tərtib etmişdir
ki, bunlardan ümumi sahələri 1 mln.kv.m. artıq olan yaşayış mikrorayonları , məktəblər, müalicə
müəssisələri və sosial-məişət xidməyi tikintilərini qeyd etmək olar. Memarlıq yaradıcılığının 16 ili
Azərneftyağ NEZ-nun Babək prospektindəki MKR-nun həyata keçrilməsinə həsr edilmişdir. Bunun
nəticəsidir ki , dağılmış Qarayev adına zavodun sahəsi oazisə çevrilmişdir. Maraqlı layihələrdən
biri də Əzizbəyov rayonu Şağan qəsəbəsində analoqu olmayan əlillər üçün layihədir ki, bu da 250
çarpayılıq sanatoriya kompleksidir və bu tikili təşkilatçılığın bəhrəsi sayıla bilər. Bakı Metropoliteninin İnzibati Binasının Layihəsini müvəffəqiyyətlə hazırlamışdır.

Q
Born on September 28, 1937 in Baku. Graduated from the Architectural Department, School
of Construction, Azerbaijan Polytechnic Institute. Advised by M.Husseinov, she earned “A” for
her graduation project. Employed by National Chemical Project Institute from 1961 through 1963,
she designed chemical plants in Sumgait and Navoyi, a radioactive plant near Moscow, etc. From
1963 through 1965, she had been working for the S.Dadashov Institute’s experimental laboratory
as Junior Expert and participated in designing high-rise residences for seismic regions; the designs
were published locally. Due to the Institute’s reorganisation, she moved to Bakghiprogor in 1965.
Since then, she has been working there as Project Architect-in-Chief and designed a number of
interesting projects: commuter towns with the total area as much as 1 million square meters,
schools, and public utilities. She devoted 16 years to develop a commuter town in Avenue Babel
for the Azerneftyag Company. As a result, the area of the demolished Qarayev Plant has become an
oasis. Another interesting design of hers is a unique 250-bed sanatorium complex for people with
disabilities in Shagan Town, Azizbayov District; currently under implementation, the design can be
considered a great example of construction arrangement.

Q
Офелия Муса гызы Бабаева родилась 28 сентября 1937 года в городе Баку. В 1961 году
успешно защитила дипломную работу по специальности «архитектура» под руководством
М.А.Усейнова на строительном факультете Азербайджанского Политехнического Института.
В 1961-1963 годы по направлению работала в институте «Довлеткимйалайихя», где являлась
одним из автором проектов для химической промышленности СССР - Химического комбината в г.Сумгаите и в г.Наваи, Радиоактивного завода в Подмосковье РСФСР. В 1963-1965
годах работала младшим научным сотрудником экспериментальной лаборатории НИИСМ
им. С.Дадашова, участвовала в проектировании высотных зданий в сейсмических районах. В
1965 году во время реорганизации НИИСМ им. С.Дадашова была переведена в проектный
институт «Бакгипрогор». С 1965 года, являясь главным архитектором проекта в институте «Бакгипрогор», выполнила следующие проекты: жилые микрорайоны, школы, объекты
здравоохранения и социально-бытового обслуживания общей площадью 1 млн.кв.м. Более 16
лет своего архитектурного творчества О.М.Бабаева посвятила работе на НПЗ «Азернефтьяг».
В результате этого разрушенная территория завода имени Гараева превратилась в цветущий
оазис. О.М.Бабаева является автором проекта Административного здания Бакинского Метрополитена.
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Fəridə Hüseyn Bala qızı Ağayeva 6 aprel 1939-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. 19471957-ci illərdə 151 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1961-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnşaat fakültəsinə daxil olaraq 1968-ci ildə institutu bitirmişdir. Öz əmək fəaliyyətinə 1968-ci
ildə “AzərDövlətLayihə” institutunda başlayaraq 1980-ci ilə kimi orada çalışmışdır. İnstitutda
işlədiyi dövrdə,1973-cü ildə “ Sosialist yarışının qalibi” fəxri nişanı ilə təltif edilmişdir. 1974-cü
ildə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə “Əməkdə fərqlənmə” medalı ilə təltif edilmişdir. F.H. Ağayeva 1980-ci ildən 2008-ci ilə qədər “BakıDövlətLayihə” institutunda çalışmışdır.
1990-cı ildə “Əmək veteranı” medalı ilə təltif olunaraq, 1997-ci ildə “ Əmək veteranı” fəxri adına layiq görülmüşdür. 2007-ci ildə isə “ Azərbaycan Respublikasının əməkdar inşaatçısı” adına
layiq görülmüşdür. 2008-ci ildən “ELN” memarlıq-inşaat şirkətində konstruktor şöbəsinin rəisi
vəzifəsində çalışır. F.H.Ağayeva Azərbaycan Respublikası Prezident Aparatının İnzibati binasının, Ə.Ələkbərov küç., Ş.Qurbanov küç., S.Ələkbərov küç., 8-ci mikrorayonda yaşayış evlərinin
tikintisində iştirak edib.

Q
Born on 6 April, 1939, in Baku. Education: 1961-1968, Construction Department, Azerbaijan
Polytechnic Institute. Employers/Positions: 1968-1980, AzGosProject; 1980 - 2008, Bakghiprogor;
since 2008, Head of Constructors’ Department, ELN Architecture&Construction. Co-designed
Office of President of the Republic of Azerbaijan and residential towers in Streets A.Alekberov,
Sh.Gurbanov and S.Alekberov, as well as in 8th micro-rayon (commuter town) etc. Awards: 1973,
Socialist Competition Winner Sign-of-Honour; 1974, Medal of Labour Honour; 1990, Medal
of Labour Veteran; 1997, Labour Veteran (a rank-of-honour); 2007, Builder-of-Honour of the
Republic of Azerbaijan.

Q
Агаева Фарида Гусейн Бала гызы родилась 6 апреля 1939 года в г.Баку. С 1947 по 1957
год училась в средней школе № 151. В 1961 году поступила на Строительный факультет
Азербайджанского Политехнического института, который закончила в 1968 году. В 1968
году начала свою трудовую деятельность в проектном институте «Азгоспроект», в котором
проработала до 1980 года. В 1973 году, во время работы в этом институте, была награждена Почётным знаком «Победитель социалистического соревнования». В 1974 году Указом
Президиума Верховного Совета СССР была награждена медалью «За трудовое отличие».
С 1980 года по 2008 год Ф.Г.Агаева работала в проектном институте «Бакгипрогор». В 1990
году награждена медалью «Ветеран труда», а в 1997 году званием «Ветеран труда». В 2007
году была удостоена звания «Заслуженный строитель Азербайджанской Республики». С
2008 года по настоящее время работает в архитектурно-строительной компании «ELN» на
должности начальника конструкторского отдела. Ф.Г.Агаева принимала участие в строительстве Административного здания Аппарата Президента Азербайджанской Республики, многоэтажных жилых домов по ул.А.Алекперова, ул.Ш.Гурбанова, ул.С.Алекперова, в
8-ом микрорайоне и др.

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Fəridə Hüseyn Bala qızı
Ağayeva
Farida Husseinbala ghizi
Agayeva
Фарида Гусейн Бала гызы
Агаева

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0279

Bakının Heydər Əliyev prospektində
mehmanxana binası. 2011-ci il.
Memar İlqar İsbatov
A hotel Building on Moskovsky Avenue to
Baku, 2011. Architect Ilgar Isbatov
Здание гостиницы на Московском
проспекте в г.Баку, 2011 год.
Архитектор Ильгар Исбатов

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakının Səbail rayonunda 6 saylı ümumtəhsil
məktəbinin binası. 2011-ci il.
Memar İlqar İsbatov
The Building of high comprehensive school
No. 6 in the Sabailsky region of Baku, 2011.
Architect Ilgar Isbatov
Здание средней общеобразовательной
школы № 6 в Сабаильском районе г.Баку,
2011 год. Архитектор Ильгар Исбатов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0281

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0282

Gülarə Firidun qızı İsmayılova 3 iyun 1956-cı ildə anadan olub. 1973-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun memarlıq fakültəsinə daxil olub. 1978-ci ildə institutu bitirərək “ Memar”
ixtisasına yiyələnib. 1984-1995-ci illərdə “BakıDövlətLayihə” institutunda 2 saylı emalatxanada layihənin baş memarı vəzifəsində çalışıb. Professional fəaliyyəti dövründə (1978-ci ildən bu
günə qədər) bir çox layihələrin müəllifi olmuşdur və onların da bir hissəsi həyata keçirilmişdir.
Bunlar C.Cabbarlı adına metro stansiyası kompleksinın, Partiya məktəbi (Y.Qədimovla birgə)
binasının layihələri, Atatürk prospekti boyunca yaşayış evləri, Talassemiyalı və Daun sindromlu xəstələr üçün tibbi reabilitasiya mərkəzləri, Şəki şəhərində Olimpiya mərkəzi, “Bakılı” futbol
klubunun stadionu, avtovağzalın layihəsi, “ASAN” xidmətinin inzibati binasının layihəsi, “Dolçasaray”, “Parkom”, Nizami küçəsində “ Konsul MTK” yaşayış evlərinin layihələri, Azərbaycan
prospektində yaşayış evi, 1 mln.əhali üçün nəzərdə tutulan “Xazar aylends” adlı süni adalarda
yeni şəhərin layihəsi və s. G.F.İsmayılova 1981-ci ildən Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvüdür.
Şərq Ölkələri Beynəlxalq Memarlıq Akademiyasının müxbir üzvüdür. Memar G.F.İsmayılova
müxtəlif memarlıq müsabiqələrinin və baxışlarının laureatıdır.

Gülarə Firidun qızı
İsmayılova
Gulara Firidun ghizi Ismailova
Гюляра Фиридун гызы
Исмайылова

Q
Born on 3 June, 1956. Education: 1973-1978, Architect, Department for Architecture, Azerbaijan
Polytechnic Institute. Positions: Project Architect-in-Chief, Atelier 2, Bakghiprogor. Designs/
Implementations: since 1978, J.Jabbarli Subway Station; Communist Party School (together
with Y.Kazimov); residences in Avenue Ataturk and Azerbaijan Ave.; residences Dolchasaray,
Parkkom, and Consul MTK in Nizami Street; medical rehabilitation centres against thalassaemia
and Down Syndrome; Olympic Centre in Shaki City, Azerbaijan; Bakili Club Soccer Stadium; bus
station; ASAN Service Office; a project of a new city for 1,000,000 residents on artificial Khazar
Islands, etc. Professional membership: since 1981, Member, Azerbaijan Union of Architects;
Associated Member, the International Academy of the Architecture of Eastern Countries.
Repeatedly awarded as an architect at various exhibitions and contests.

Q
Исмайылова Гюляра Фиридун гызы родилась 3 июня 1956 года. В 1973 году поступила в Азербайджанский Политехнический Институт на архитектурный факультет. В 1978
году окончила институт, получив специальность «Архитектора». С 1984-1995 гг. работала
в проектном институте «Бакгипрогор» на должности главного архитектора проекта в мастерской №2. За период профессиональной деятельности (с 1978 года по настоящее время)
выполнила ряд проектов, часть которых реализована. Это проекты комплекса станции метро им.Д.Джабарлы, проект Партийной школы (в соавторстве с Ю.Казымовым), жилые
дома по проспекту Ататюрка, медицинские реабилитационные центры «Талассемии» и
синдрома Дауна, Олимпийский центр в городе Шеки, стадион футбольного клуба «Бакылы», проект автовокзала, проект административного здания службы «ASAN», жилые дома
«Долчасарай», «Parkкom», «Консул МТК» по улице Низами, жилой дом по пр. Азербайджан, проект нового города на 1 млн. жителей на искусственных островах «Хазар айлендс»
и др. С 1981 года архитектор Г.Ф.Исмайылова член союза архитекторов Азербайджана.
Член-корреспондент международной академии архитектуры стран Востока. Архитектор
Г.Ф.Исмайылова лауреат различных архитектурных конкурсов и смотров.

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Həsənov Vahid Hüseyn oğlu 06 iyun 1955-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1972-ci ildə
115 saylı Bakı orta məktəbini bitirmişdir. 1972-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnşaat fakultəsinin “ İstilik qaz təchizatı və ventilyasiya “ ixtisasına qəbul olunmuşdur və 1980-cı
ildə institutu bitirmişdir. 1972-ci ildən bu günə qədər “ BakıDövlətLayihə” institutunda çalışır.
Hal hazırda “BakıDövlətLayihə” İnstitutunun Mühəndis işləri şöbəsinin rəisidir. Həsənov Vahid Hüseyn oğlu Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 noyabr 2007-ci il tarixli sərəncamı ilə
“Azərbaycan Respublikasının əməkdar mühəndisi” fəxri adı ilə təltif edilmişdir.

Q
Born on June 6, 1955 in Baku. Graduated from the Construction Department of Azerbaijan
Polytechnic Institute majoring in Gas Heating Supplies and Ventilation (1972-1980). Since 1972,
he has been working for Bakghiprogor. Currently, he is Head of the Engineering Department. By
the resolution of President of the Republic of Azerbaijan, he was awarded Engineer-in-Chief of
the Republic of Azerbaijan on November 9, 2007.

Q
Вахид Гусейн оглу Гасанов родился 6 июня 1955 года в городе Баку. В 1972 году окончил
школу № 115 г.Баку. В том же году поступил на строительный факультет Азербайджанского Политехнического Института по специальности « Теплогазоснабжение и вентиляция»,
который закончил в 1980 году. С 1972 года по сей день работает в институте « Бакгипрогор».
В данный момент является начальником отдела инженерных работ института. По распоряжению Президента Азербайджанской Республики от 9 ноября 2007 года Вахиду Гусейн
оглу Гасанову присуждено почетное звание «Заслуженный инженер Азербайджанской Республики».

Vahid Hüseyn oğlu
Həsənov
Vahid Hussein oglu Hasanov
Вахид Гусейн оглу Гасанов

Yaşayış evi, Zivərbəy Əhmədbəyov
küçəsi, Bakı şəh. Memarlar Faiq
Yuzbaşov, Gülarə İsmayılova
Apartment building, Zivarbay
Ahmadbayov St. Architects Faig
Yuzbashev, Gulara Ismayilova
Жилой дом на улице Зивербека
Ахмедбекова. Архитекторы Фаик
Юзбашев, Гюлара Исмайылова

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0283

0284

Bakının mərkəzi tarixi hissəsindəki
məhəllənin əsaslı planlaşdırılması və
yenidənqurulması layihəsi. 2012-ci il
The Project of detailed planning and
reconstruction of quarter in the central
historical part of Baku, 2012
Проект детальной планировки и
реконструкции квартала в центральной
исторической части г.Баку, 2012 год

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakının mərkəzi tarixi hissəsindəki
məhəllənin əsaslı planlaşdırılması və
yenidənqurulması layihəsi. 2012-ci il
The Project of detailed planning and
reconstruction of quarter in the central
historical part of Baku, 2012
Проект детальной планировки и
реконструкции квартала в центральной
исторической части г.Баку, 2012 год

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0285

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0286

Məmmədov Zülfüqar Əlif oğlu 1941-ci il yanvar ayının 30-da Bərdə rayonunun Qılışlı
kəndində müəllim ailəsində anadan olub. 1948-1958 –ci illərdə Bərdə şəhərində 1 saylı orta
məktəbi bitirmişdir. 1961-1967 –ci illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnşaat Fakultəsinin
Memarlıq şöbəsində təhsil almış və 1967-ci ildə ali təhsilini memar ixtisası üzrə başa vurmuşdur.
O, ilk dəfə memar kimi fəaliyyətə “BakıDövətLayihə” institutunda başlamışdır. Tez bir zamanda
onun işgüzarlığı və bacarığı nəzərə alınaraq 1969-cu ildə o, baş memar vəzifəsinə , 1973-cü ildə
isə qrup rəhbəri vəzifəsinə təyin edilmişdir.. Bir çox mülki və sosial obyektlərin müəllifidir.
Məmmədov Z.Ə. 1974-cü ildən Azərbaycan Respublikası Memarlar İttifaqının üzvüdür.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə 09.11. 2007-ci ildə Respublikanınn “Əməkdar
Memar”ı fəxri adı ilə təltif olunmuşdur. Məmmədov Z.Ə. 01.02. 2008-ci il tarixindən 08.08. 2011ci il tarixinə kimi Azərbaycan Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsində şöbə
müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Hal-hazırda “Bakı Dövlət Layihə İnstitutu”nun Baş mühəndisi və
memarlıq şöbəsinin rəisi vəzifələrində fəaliyyət göstərir.

Zülfüqar Əlif oğlu
Məmmədov
Zulfugar Alif oglu Mammadov
Зульфугар Алиф оглу Мамедов

Q
Born on January 30, 1941 in Ghilishli Village, the Barda District of Azerbaijan. Graduated from
the Architectural Department, School of Construction, Azerbaijan Polytechnic Institute (19611967). He started his architectural career at Bakghiprogor. His diligence and skills earned him the
position of Senior Architect (1969) and Head of a Group (1973). From 2008 through 2011, he had
been Head of Department at the Republic of Azerbaijan’s. Committee for Urban Development
and Architecture. Currently, he is Senior Architect and Head of the Architecture Department at
Bakghiprogor.

Q
Зульфугар Алиф оглу Мамедов родился 30 января 1941 года в семье учителя в селении Гылышлы Бардинского района. В 1948-1958 годах учился в школе № 1 города Барда. В
1961-1967 годы учился на архитектурном отделении строительного факультета Азербайджанского Политехнического Института. В 1967 году получил специальность архитектора.
Свою трудовую деятельность З.А.Мамедов начал в качестве архитектора в институте «Бакгипрогор». За большую работоспособность и профессионализм в 1969 году был назначен
главным архитектором института, а в 1973 году руководителем группы. З.А.Мамедов автор
многих гражданских и социальных объектов. З.А.Мамедов с 1974 года является членом Союза Архитекторов Азербайджана. С февраля 2008 года по август 2011 года З.А.Мамедов
работал на должности заведующего отделом в Государственном Комитете по Архитектуре
и Градостроительству. В данный момент является главным инженером и заведующим отделом архитектуры в проектном институте «Бакгипрогор». По распоряжению Президента
Азербайджанской Республики от 9 ноября 2007 года З.А.Мамедов получил почетное звание «Заслуженный архитектор Азербайджана».

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Sabir Nazaroviç Nazarov 24 oktyabr 1948-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə
orta məktəbi bitirərək Ç.İldrım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunun texnologiya fakültəsinə
qəbul olunub. 1972-ci ildə Ç.İldrım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunun texnologiya fakültəsini
bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 28 sentyabr 1972-ci ildə “BakıDövLayihə” institutunda başlamışdır.
Mühəndis-texnoloq qismində bir sıra layihələrin işlənib hazırlanmasında iştirak etmişdir: “Gülüstan” sarayı, Prezident iqamətgahının qonaq evi, 16 nömrəli müəssisə, 20 nömrəli məktəb, zoopark,
Mir-Qasımov adına xəstəxananın rekonstruksiyası, Elmi-tədqiqat Pediatriya İnstitutu, “Qarabağ”
mehmanxanasının rekonstruksiyası, sosial təyinatlı müəssisələr-məktəblər,uşaq bağçaları, poliklinikalar, dükanlar, Əhmədli,Günəşli, Yeni-Yasamal, Xırdalan, 9-cu mikrorayon yaşayış zonalarında
ictimai iaşə müəssisələri. 1990-cı ildən mühəndis işləri şöbəsinin rəisi qismində “ BakıDövlətlayihə”
institutunda layihələndirilmədə avtomatlaşdırılma sisteminin tətbiqi prosesində bilavasitə və fəal
iştirak etmişdir. Naxçıvani, Plotnikov küçələrində, Mətbuat, Azadlıq prospektlərində yerləşən
yaşayış evlərinin, Dənizkənarı bulvarın ərazisində Milli parkın eskizinin, Bakı şəhərində ÇXR
səfirliyinin, Prezident iqamətgahında qonaq evinin, “Sahil” metrosunun üstündə yerləşən yaşayış və ofis binalarının layihələrinin işlənib hazırlanmasında fəal iştirak etmişdir. Bakı şəhərinin
mərkəzi hissəsinin detal planlaşma layihəsinin qrafik və nümayiş materiallarının hazırlanmasında
iştirak etmişdir. Azərbaycan Prezidentinin 9 noyabr 2007-ci il tarixli sərəncamı ilə Sabir Nazaroviç
Nazarova “Azərbaycanın əməkdar mühəndisi” adı verilmişdir.

Q
Born on 24 October, 1948 in Baku. Graduated from the Technological Department of Ch.Ildrim
Azerbaijan Polytechnic Institute (1966-1972). He started his career in Bakghiprogor (Baku Residence
Design and Planning Institute) on September 28, 1972. As a Engineering Technologist, he participated
in developing designs of the Gulustan Palace, Presidential Guest House, Factory #16, School #20,
the Zoo, Mir-Kasimov Hospital reconstruction, Research Institute of Motherhood-and-Childhood
Protection, Hotel Garabakh reconstruction, and such social structures as schools kindergartens,
polyclinics, shops, and foodservice in micro-rayons #9, Ahmadli, Guneshli, Yeni Yasamal and
Khirdalan. Since 1990, he has been actively and directly participating, as Head of the Engineering
Department, in applying the automatic designing system at Bakghiprogor. He actively participated
in computer-and-design developments for residences in Streets Nakhchivani. Avenues Metbuat and
Azadlig; and Seaside National Park, China Embassy in Baku, Office-and-Residence Complex over
Sahil Subway Station, and an office in Jafar Jabbarli Street. By the resolution of President of the
Republic of Azerbaijan, Sabir Nazarovich Nazarov was awarded Engineer-in-Chief of the Republic
of Azerbaijan on November 9, 2007.

Q
Назаров Сабир Назарович родился 24 октября 1948 года в городе Баку. В 1966 году окончил среднюю школу и поступил на технологический факультет АзПИ им.Ч.Илдрыма, который
окончил в 1972 году. Трудовую деятельность начал с 28 сентября 1972 года в проектном институте “Бакгипрогор”. Участвовал в разработках проектов: Дворца “Гюлистан”, гостевого дома президентской резиденции, предприятия N16, щколы N20, зоопарка, реконструкции больницы
им. Мир-Касимова, НИИ ОМиД, реконструкции гостиницы “Карабах”, объектов социального
назначения , а именно школ, детских садов, поликлиник, магазинов , предприятий общественного питания в жилых микрорайонах Ахмедлы, Гюнешли, Ени-Ясамал, Хырдалан, 9 микрорайон. С 1990 года в качестве руководителя отдела инженерных работ принимал активное и непосредственное участие во внедрении системы автоматизированного проектирования в институте
“Бакгипрогор”. Активно участвовал в разработках проектов жилых домов по ул.Нахчивани,
Плотникова, Ахвердиева, проспекту Мятбуат и Азадлыг, а также эскиза Национального Парка
на территории Приморского бульвара, Посольства КНР в г.Баку, гостевого дома президентской
резиденции, здания для жилья и офисов над станцией метро «Сахил», здания-офиса по ул.Дж.
Джаббарлы. Участвовал в подготовке графического и демонстрационного материала для разработки Проекта детальной планировки Центральной части города Баку. Указом Президента
Азербайджана от 9 ноября 2007 года Сабиру Назаровичу Назарову присвоено почетное звание
“Заслуженный Инженер Азербайджана.”
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Sabir Nazaroviç
Nazarov
Sabir Nazarovich Nazarov
Сабир Назарович Назаров

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0287

0288

Bakının “28 May” metro stansiyasının
yerüstü çıxışının yenidən qurulması layihəsi.
2012-ci il. Memarlar İlqar İsbatov, Elçin
Umudov, Nigar Əfəndiyeva
The Project of reconstruction of a land exit
of metro station “on May 28” to Baku, 2012.
Architects Ilgar Isbatov, Elchin Umudov,
Nigar Efendiyev
Проект реконструкции наземного выхода
станции метро «28 мая» в г.Баку, 2012 год.
Архитекторы Ильгар Исбатов, Эльчин
Умудов, Нигяр Эфендиева

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bakının Neftçilər prospektindəki binanın
fasadının yenidənqurulması layihəsi. 2010-cu il.
Memar İlqar İsbatov
The Project of reconstruction of a facade of a
building on Neftchilyar Ave. to Baku, 2010.
Architect Ilgar Isbatov
Проект реконструкции фасада здания по
пр.Нефтчиляр в г.Баку, 2010 год.
Архитектор Ильгар Исбатов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0289

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0290

Nazim Şamil oğlu Poluxov
Nazim Shamil oglu Polukhov
Назим Шамиль оглу Полухов

Poluxov Nazim Şamil oğlu 1960-cı il martın 22-də Gürcüstan Respublikası Marneuli rayonunun Sаdахlı кəndində fəhlə ailəsində anadan olub. 1967-ci ildə Sadaxlı kənd 2 saylı orta
məktəbinin birinci sinfinə gedib, 1977-ci ildə isə Sadaxlı kənd 1 saylı orta məktəbini bitirib, 1977-ci
ildə Azərbaycan İnşaat-Mühəndisləri İnstitutunun (indiki AzMİU-nun) inşaat fakültəsinə qəbul
olunub və 1982-ci ildə həmin institutda təhsilini uğurla başa vuraraq inşaatçı-mühəndis ixtisasına yiyələnib 1982-ci ildə AzİMİ-ni bitirdikdən sonra göndərişlə ”Bakıdövlətlayihə” institutunda
mühəndis-konstruktor vəzifəsində işə başlayıb, 1982-ci ilin oktyabr ayından 1984-cü ilin may
ayına qədər Ordu sıralarında xidmət еtdikdən sonra 1994-cü ilin dekabrın 21-nə qədər həmin
institutda mühəndis, baş mühəndis, aparıcı mühəndis, qrup rəhbəri, emalatxananın (şöbənin)
baş konstruktoru vəzifələrində işləyib. 1994-cü il dekabrın 22-dən 1996-cı il fevralın 7-nə kimi
isə “Velensa” layihə firmasında baş konstruktor, 1996-cı il fevralın 8-dən oktyabrın 14-nə kimi
isə “Günay İMS” Türk-Azərbaycan birgə müəssisəsində mühəndis-konsrtuktor vəzifəsində
işləyib. 1996-cı il noyabrın 1-dən 1997-ci avqustun 31-nə qədər “TASİS”-in İpək yolu proqramı
çərçivəsində Danimarkanın «Ramboll» şirkətində “Bakı və Türkmənbaşı şəhərlərinin Bərə terminalının rekonstruksiyası və yenidənqurulması” layihəsində mühəndis-konstruktor vəzifəsində,
1997-cı ıl sentiyabrın 15-dən 2008-ci il martın 31-nə dək Kanadanın “Stonepay” tikinti-layihə
firmasında, “Royal-Park”yaşayış massivinin layihəsində mühəndis-konstruktor, tikintidə isə tikintinin baş mühəndisi , tikintinin texniki nəzarət mühəndisi vəzifələrində işləyib. Paralel olaraq “Feniks-AA”.”Nigel”,”As-Ko”, “Akademik proje”,”Aran-Elita”,”Novco”, ”MDM” Məhdud
Məsuliyyətli Cəmiyyətlərdə və “Xəzər” Gənclərin Elmi Yaradıcılıq Mərkəzində Layihələrin Baş
konstruktoru kimi işləmişdi . Azərbaycanda tikilən yüzlərlə yüksəkmərtəbəli yaşayış binalarının
, Şadlıq evlərinin, İdman Olimpiya komplekslərinin, ictimai ,iaşə və istehsalat binalarının konstruktiv hesabatını, layihələndirilməsini və tikintisinə nəzarəti yerinə yetirmiş, həmçinin digər
respublikalarda-Qazaxıstanın Aktau, Aktöbə və Karaqanda şəhərlərində, Dağıstanın Mahacqala və Dərbənd şəhərlərində yaşayış binaları komplekslərinin baş konstruktoru olub. 2006-cı
ildə AzMİU-də “Dəmirbeton yatıq qabıqların kontur konstruksiyaların sərtliyindən asılı olaraq
zəlzələyə davamlılığının tədqiqi” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib və texniki elmlər namizədi alimlik dərəcəsini alıb. Elmi məqalələrin müəllifidir. 2008-ci il aprel ayının 1-dən bu günə kimi “ Bakı Dövlət Layihə” institutunun Baş konstruktoru və konstruktorlar
şöbəsinin rəisidir.

Q
Born to a manual worker’s family in Sadakhli Village, the Marneuli District of Georgia
on March 22, 1960. Graduated as a Civil Engineer from the Construction Department of the
Azerbaijan Institute of Engineering and Construction (1977-1982). Professional experience:
1982/1984-1994, Constructor Engineer, Engineer, Senior Engineer, Leading Engineer, Head of a
Group, and Atelier (Department) Constructor-in-Chief, Bakghiprogor (Baku Residence Design
and Planning Institute); 1994-1996, Constructor-in-Chief, Velensa Designing Company; 1996,
Constructor Engineer, GUNAY IMS Turkey-Azerbaijan Joint Venture; 1996-1997, Constructor
Engineer, Reconstruction and Renovation of Ferry Boat Terminals in Baku and Turkmenbashi,
Ramboll Company (Denmark), TASIS Silk Way Program; 1997-2008, Constructor Engineer/
Engineer-in-Chief/Technical Supervising Engineer, Royal Park Residential Project, Stonepay
(Canada). At the same time, he had been working Constructor-in-Chief for Phoenix AA, Nigel,
As-Ko, Academic Project, Aran-Elite, and Novco Limited Liability Companies; and for projects
by Khazar Junior Scholarly Creative Centre. Since 2008, he has been Constructor-in-Chief
and Head of Constructors’ Department, Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning
Institute). His participation in construction projects includes constructive calculations, designing
and construction supervision for hundreds of high-rise blocks-of-flats, celebration houses, sport
centres, public buildings, utility structures and factories; he has also been Constructor-in-Chief
for residential complexes in Aktau, Aktube and Karaganda (Kazakhstan); and Makhachkala and
Derbend (Dagestan, Russia). In 2006, he obtained his doctorate in Technical Sciences from the
Azerbaijan Institute of Engineering and Construction for his thesis, Investigating Earthquake
Resistance with Reference to Contour Structures of Ferroconcrete Fundament Blocks. His credits
include a number of special articles.

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

75

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Назим Шамиль оглу Полухов родился 22 марта 1960 года в селении Садахлы Марнеульского района Грузии в рабочей семье. В 1977 году поступил на строительный факультет
Азербайджанского Инженерно-Строительного Института и в 1982 году, окончив институт, получил специальность инженера-строителя. По окончании института получил направление на должность инженера-конструктора в институт «Бакгипрогор». До декабря
1994 года работал инженером, старшим инженером, ведущим инженером, руководителем группы, главным конструктором мастерской института «Бакгипрогор». С декабря
1994 года по февраль 1996 года работал в должности главного конструктора в проектной
фирме « Валенса». Н.Ш.Полухов работал также в должности инженера-конструктора в
совместной турецко-азербайджанской компании «Гюнай». С ноября 1996 года по август
1997 года работал в должности инженера-конструктора в датской компании «Ramboll» и
занимался проектом «Обновление и реконструкция терминала Бере между городами Баку
и Туркменбаши» проводимый «ТАСИС» в рамках программы «Шелковый путь». С сентября 1997 года по март 2008 года работал в канадской проектно- строительной компании «
Stonepay», участвуя в качестве инженера-конструктора в проектировании жилого массива
«Poyal-Park», где он также был главным инженером и инженером технического контроля
строительства. Паралельно работал и сотрудничал с компаниями «Феникс-АА», «Нигель»,
«Ас-Ко», «Академик проже», «Аран-Элита», «NOVCO», «МДМ», а также работал главным
конструктором проекта в Научно-творческом центре молодежи «Хазар». Выполнял конструктивные расчеты, проекты, контролировал строительство высотных жилых зданий,
домов торжеств,общественных, производственных зданий, олимпийских спортивных комплексов. Н.Ш.Полухов также является главным конструктором комплекса жилых зданий в
городах Актау, Актоба, Караганда Республики Казахстан и в городах Махачгала, Дербенд
Республики Дагестан. В 2006 году защитил кандитатскую диссертацию по техническим наукам. Автор многих научных статей. С 1 апреля 2008 года работает главным констуктором
и заведующим конструкторского отдела института «Бакгипрогор».

Qəbələ rayonu İcra hakimiyyətinin
inzibati binasının layihəsi, Qəbələ
şəhəri. Memar İlqar İsbatov
Design, the Gabala District
Executive Oficce, Gabala City.
Architect Ilgar Isbatov
Проект здания Исполнительной
власти Габалинского района,
г.Габала. Архитектор
Ильгар Исбатов

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0291

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0292

Bakının Qələbə meydanındakı binanın
fasadının yenidən qurulması layihəsi. 2012-ci il.
Memarlar İlqar İsbatov, Elçin Umudov
The Project of reconstruction of a facade of
a building on Pobedy Square to Baku, 2012.
Architects Ilgar Isbatov, Elchin Umudov
Проект реконструкции фасада здания на
пл.Победы в Баку, 2012 год. Архитекторы
Ильгар Исбатов, Эльчин Умудов

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Bibiheybət qəsəbəsində “AZFEN” şirkəti
inzibati binasının layihəsi. 2012-ci il.
Memarlar İlqar İsbatov, Elçin Umudov
The Project of an office building of the
AZFEN company to Bibi-Eybat settlement,
2012. Architects Ilgar Isbatov,
Elchin Umudov
Проект административного здания
компании «AZFEN» в пос.Биби-Эйбат,
2012 год. Архитекторы Ильгар Исбатов,
Эльчин Умудов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0293

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0294

1947-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1966-cı ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra
Azərbaycan Politexnik İnstitutunun memarlıq şöbəsinə daxil olmuşdur. 1971-ci ildə institutu bitirdikdən sonra “Azqosproyekt”, indiki Dövlət Layihə İnstitutunda işləməyə başlamışdır.
1974-cü ildən isə elmi-tədqiqat institutu “TbilZNİİEP”də fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1975-ci
ildən 1985-ci ilə kimi Moskvanın “SNİİPqradostroitelstva” elmi-tədqiqat institutunda təhsilini
başa çatdıraraq, 1985-ci ildə memarlıq üzrə elmlər namizədi elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
1992-ci ildən 2009-cu ilə kimi memar qismində fiziki şəxs kimi fəaliyyət göstərib. 2009-cu ildən
etibarən “BakıDövlətLayihə” institutunda işə başlamışdır.

Q
Əhmədağa Rza oğlu
Məmmədov
Ahmadaga Rza oglu Mammadov
Ахмедага Рза оглы Мамедов

Born in 1947 in Baku. Education/Degree: 1966-1971, Architecture Department, Azerbaijan
Polytechnic Institute; 1975 - 1985, PhD in Architecture, Central Research Institute of Urban
Development in Moscow. Employers: 1971 - 1974, AzGosProject Designing Institute; 1974,
Tbilisi Central Research Designing Institute; 1992 - 2009, self-employed architect; since 2009,
Bakghiprogor.

Q
Мамедов Ахмедага Рза оглы родился в 1947 году в г.Баку. После окончания средней
школы в 1966 году поступил на учёбу на Архитектурное отделение Азербайджанского Политехнического института. В 1971 году, после окончания института, начал свою трудовую
деятельность в проектном институте «Азгоспроект». В 1974 году продолжил свою деятельность в проектном институте «ТбилЦНИИП». После учёбы в 1975-1985 гг. в научно-исследовательском институте «ЦНИИПГрадостроительства» в г.Москве, успешно защитил в 1985
году кандидатскую диссертацию по архитектуре. С 1992 года по 2009 год занимался частной
архитектурной практикой. С 2009 года работает в проектном институте «Бакгипрогор».

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Cəlalət Hümbət qızı Orucova 6 iyun 1965-ci ildə anadan olub. 1982-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun memarlıq fakültəsinə daxil olaraq 1987-ci ildə fərqlənmə diplomu ilə institutu bitirmişdir. 1987-ci ildən “BakıDövlətLayihə” institutunda işləyir. C.H.Orucova
fəaliyyəti dövründə memar, aparıcı memar, layihənin baş memarı vəzifələrində çalışmışdır.
Hal-hazırda memarlıq şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır. Bir çox yaşayış və inzibati binaların
layihələndirilməsində iştirak etmişdir. Onun rəhbərliyi altında C.Quliyev, H.Zərdabi küç. yaşayış evləri, Azərbaycan Respublikasının Hollandiyada pavilyonu, “Marxal” istirahət kompleksi,
“Dərnəgül” metro stansiyasının bir hissəsinin rekonstruksiyası layihələri işlənib hazırlanmışdır.

Q
Born on 6 June, 1965. Education: 1982-1987, Department for Architecture, Azerbaijan Institute
for Engineering and Construction (graduated with distinction). Positions/Employers: since
1987, Architect/Leading Architect/ Project Architect-in-Chief/Head of Architecture Department
, Bakghiprogor. Co-designed a lot of residences and offices; led designing residences in Streets
J.Guliyev and H.Zardabi, Pavilion of the Republic of Azerbaijan in the Netherlands, Marhal
Recreation Complex, a section of Darnagul Subway Station (reconstruction), etc.

Q
Оруджева Джалалят Гумбат кызы родилась 6 июня 1965 года. В 1982 году поступила
на архитектурный факультет Азербайджанского инженерно-строительного института,
который окончила с отличием в 1987 году. С 1987 года работает в проектном институте
«Бакгипрогор». Д.Г.Оруджева начала свою деятельность с должности архитектора, ведущего архитектора, главного архитектора проекта. В настоящее время является начальником
архитектурного отдела. Участвовала в проектировании многих жилых и административных зданий. По её руководством спроектированы жилые комплексы на ул.Дж.Гулиева,
Г.Зардаби, павильон Азербайджанской Республики в Голландии, комплекс отдыха «Мархал», реконструкция участка станции метро «Дарнагюль» и др.

Cəlalət Hümbət qızı
Orucova
Djalalat Humbat ghizi
Orujova
Джалалят Гумбат кызы
Оруджева

0295

Hollandiyanın Venlo şəhərində
keçirilən “Floriada” gül sərgisində
Azərbaycan Respublikasının
pavilyonu
Pavilion of the Azerbaijan Republic
at the flower-show “Floriada” in
of Venlo, Holland
Павильон Азербайджанской
Республики на выставке цветов
«Флориада» в г.Венло, Голландия

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0296

Bakının “28 May” metro stansiyasının
texnoloji korpusunun layihəsi. 2012-ci il.
Memarlar Ofeliya Babayeva, Elçin Umudov
The Project of the technological case of metro
station “on May 28” to Baku, 2012. Opheliya
Babayeva, Elchin Umudov’s architects
Проект технологического корпуса
станции метро «28 Мая» в г.Баку, 2012 год.
Архитекторы Офелия Бабаева,
Эльчин Умудов

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Bakının Nizami küçəsində yaşayış
evinin layihəsi. 2012-ci il.
Memar İlqar İsbatov
The Project of a residential building on
Nizami St. to Baku, 2012.
Architect Ilgar Isbatov
Проект жилого здания
на ул.Низами в г.Баку, 2012 год.
Архитектор Ильгар Исбатов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Eyvazov Şakir Əsgərxan oğlu 07 oktyabr 1978 –ci ildə Sabirabad rayonunda anadan olub.
2000-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləari Universitetini “Tikintinin iqtisadiyyatı və idarə
olunması” ixtisası üzrə bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 2002-ci ildən başlamışdır. Kompüter
proqramlarını mükəmməl mənisəməsi nəticəsində layihələndirmə işlərinə aktiv qoşula bilmiş və
uğurlar əldə etmişdir. Özəl müəssisələrdə topladığı təcrübə ona «Bakı Dövlət Layihə» institutunda
qısa müddət ərzində fərqlənməyə imkan vermişdir. O əvvəlcə şöbə müdiri, daha sonra isə
İnstitutun direktor müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur. “Bakı Dövlət Layihə” institutunun
ən müasir texnoloji avadanlıqlarla təchiz olunmasında və işçilərin bu texnikalardan istifadəni
mənisəməsində Ş.Eyvazov yüksək təşkilatçılıq qabiliyyəti və əzmkarlıq nümayiş etdirmişdir. O
eyni zamanda layihələrin ayrı-ayrı bölmələrinin hazırlanmasında bilavasitə rəhbərlik etmişdir.
Xüsusən mövcud binaların fasadlarının yenidən qurulmasında Ş.Eyvazov bir mütəxəsis kimi
fərqlənmişdir.Onun iştirakı ilə hazırlanmış layihələr əsasında Neftçilər prospektində, İstiqlaliyyət
küçəsində yaşayış binalarının fasadlarının yenidən qurulması, 6 və 18 saylı məktəblərin yeni
korpusları inşa edilmişdir.

Şakir Əsgərxan oğlu
Eyvazov
Shakir Asgarkhan oglu
Eyvazov
Шакир Аскерхан оглы
Эйвазов

Q
Born on October 7, 1978 in Azerbaijan’s Sabirabad District. Education: Construction Economy
and Construction Management, Azerbaijan University for Construction Engineering (graduated
in 2000). His professional activities started in 2002. Positions/Employers: Head of Department,
then Deputy Director, Bakghiprogor. His earlier experience at private companies and perfect
computer skills had let him quickly reach professional success, actively joining design processes
and directly leading some of their parts. He is credited up-to-date equipping Bakghiprogor
and relevant training the staff. Participation in other projects: facade reconstructions in Avenue
Neftchiler and Istiqlaliyyat Street; construction of two schools in Baku.

Q
Эйвазов Шакир Аскерхан оглы родился 7 октября 1978 года в Сабирабадском районе. В
2000 году окончил факультет «Экономика и управление строительством» Азербайжанского
инженерно-строительного института. С этого же года начал свою трудовую деятельность.
Благодаря своим знаниям в области компьютерного проектирования Ш.А.Эйвазов принимал активное участие в разработках проектов и добился большого успеха. Набранный
опыт частной практики помог Ш.А.Эйвазову в короткий срок отличиться в проектном институте «Азгоспроект»: начав с должности заведующего отделом он через короткое время
был назначен заместителем директора института. Благодаря его усердию, многие работники проектного института повысили свои знания и профессионализм в области компьютерного проектирования и использования новейших технических достижений. Одновременно
Ш.А.Эйвазов руководил некоторыми этапами в процессе подготовки архитектурных проектов к реализации. Большая роль принадлежит специалисту и в области реконструкции
фасадов существующих зданий в г.Баку. При его непосредственном участии реконструированы фасады зданий по пр.Нефтчиляр, пр.Истиглалиййат, построены новые корпуса
средних школ № 6 и № 18.

0298

Yaşayış binasının rekonstruksiyası,
Səbayıl rayonu, Bakı şəh.
Reconstruction of multystoried house
in the Sabayel district, Baku
Реконструкция многоэтажного
жилого дома в Сабаильском
районе г.Баку
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

0300

Azərbaycan Respublikasının Rusiya
Federasiyasının Moskva şəhərindəki
Ümumrusiya Sərgi Mərkəzindəki
pavilyonunun layihəsi. 2012-ci il.
Memarlar İlqar İsbatov, Elçin Umudov
The Project of pavilion of the Azerbaijani
Republic on the All-Russia exhibition center
in Moscow, the Russian Federation, 2012.
Architects Ilgar Isbatov, Elchin Umudov
Проект павильона Азербайджанской
Республики на Всероссийском выставочном
центре в г.Москве, Российская Федерация,
2012 год. Архитекторы Ильгар Исбатов,
Эльчин Умудов

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Azərbaycan Respublikasının Rusiya
Federasiyasının Moskva şəhərindəki
Ümumrusiya Sərgi Mərkəzindəki
pavilyonunun layihəsi. 2012-ci il. Memarlar
İlqar İsbatov, Elçin Umudov
The Project of pavilion of the Azerbaijani
Republic on the All-Russia exhibition center
in Moscow, the Russian Federation, 2012.
Architects Ilgar Isbatov, Elchin Umudov
Проект павильона Азербайджанской
Республики на Всероссийском выставочном
центре в г.Москве, Российская Федерация,
2012 год. Архитекторы Ильгар Исбатов,
Эльчин Умудов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0301

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0302

Nina Vasilyevna Qonçarova 6 may 1946-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1964-ci
ildə 68 nömrəli məktəbin 11 sinfini bitirib. Həmin il “BakıDövlətLayihə” institutunun buraxılış
şöbəsinə texnik vəzifəsində işə qəbul olunub. 1978-ci ildən buraxılış şöbəsinin müdiri vəzifəsində
çalışır. Hal-hazırda müəssisənin layihə-smeta sənədlərinin arxivə verilməsi və buraxılış şöbəsinin
müdiridir.

Q
Born on May 6, 1946 in Baku. She started her career at Bakghiprogor in 1964, her very
school graduation year, as Release Department Technician. Since 1978, she has been Head of the
Department. Currently, she is also holding the identical position at the Institute Archive

Q
Nina Vasilyevna
Qonçarova
Nina Vasilyevna Goncharova
Нина Васильевна Гончарова

Нина Васильевна Гончарова родилась 6 мая 1946 года в городе Баку. В 1964 году окончила
11 классов средней школы № 68. В этом же году поступила на работу в проектный институт
«Бакгипрогор» на должность техника отдела выпуска. С 1978 года работает начальником
отдела выпуска. В настоящее время занимает должность начальника отдела выпуска и
архива предприятия.

Azərbaycanda Çin Xalq
Respublikası səfirliyinin binalar
kompleksi, Xəqani küç., Bakı şəh.
Complex of buildings of embassy
of the Chinese National Republic in
Azerbaijan, Khagani St., Baku
Комплекс зданий посольства
Китайской Народной Республики
в Азербайджане, ул.Хагани, г.Баку

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Qurbanova Kamilə Cəfər qızı 1951-ci il mart ayının 3-də Bakı şəhərində anadan olub. 1959-1969
–cu illərdə 160 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1969 –cu ildə Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna qəbul olmuşdur və 1974-cü ildə institutu bitirmişdir. 1974-cü ildən bu günə qədər “Bakıdövlətlayihə” institutunda çalışır. Fəaliyyətə iqtisadçı vəzifəsində başlamışdır. Ondan sonra baş iqtisadçı, aparıcı
iqtisadçı, qrup rəhbəri, baş mühasibin müavini, institutun baş iqtisadçısı işləmişdir. Hal-hazırda
baş mühasib vəzifəsində çalışır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə 09.11.2011-ci
ildə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunmuşdur.

Q
Born on March 3, 1951 in Baku. Graduated from the National Institute of Economics (19691974). From 1974, she has been working for Bakghiprogor (Baku Residence Design and Planning
Institute) as an Economist, Leading Economist, Head of a Group, Deputy Chief Accountant, and
Institute Economist-in-Chief, and (currently) Accountant-in-Chief. On 09.11.2011, Ms.Gurbanova
was awarded the Taraggi Medal by a resolution of President of the Republic of Azerbaijan.

Q
Камиля Джафар гызы Гурбанова родилась 3 марта 1951 года в городе Баку. В 1959-1969
годах училась в школе № 160. В 1969 году поступила на учёбу в Институт Народного Хозяйства, который закончила с отличием в 1974 году. С 1974 года по сей день работает в
институте «Бакгипрогор». Свою трудовою деятельность начала в должности экономиста,
далее занимала долность старшего экономиста, ведущего экономиста, руководителя группы, заместителя главного бухгалтера, главного экономиста института. В настоящее время
является главным бухгалтером института. По распоряжению Президента Азербайджанской Республики 9 ноября 2011 года награждена медалью «Терегги».

Kamilə Cəfər qızı
Qurbanova
Kamila Jafar kizi Gurbanova
Камиля Джафар гызы
Гурбанова

Azərbaycanda Çin Xalq
Respublikası səfirliyinin binalar
kompleksi, Xəqani küç., Bakı şəh.
Complex of buildings of embassy
of the Chinese National Republic in
Azerbaijan, Khagani St., Baku
Комплекс зданий посольства
Китайской Народной Республики
в Азербайджане, ул.Хагани, г.Баку

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0303

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Larisa Əli Mirzə qızı Həmzəyeva 1939-cu il oktyabrın 11-də Bakı şəhərində anadan olub.
1957-ci ildən 1961-ci ilə qədər “Leninskaya Elektroset” müəssisəsində işləmişdir. 1962-ci ildə
Bakı energetika texnikumunu bitirmişdir. 1961-ci ildən 1995-ci ilə qədər “Azqospromproyekt” layihə institutunda işləmişdir. 1962-ci ildən 1968-ci ilə qədər Azərbaycan Neft və Kimya institutunda təhsil alaraq mühəndis–elektrik ixtisasına yiyələnmişdir. 1997-ci ildən 1999-cu
ilə qədər “Azərneftlayihətikinti” layihə institutunda işləmişdir. 1999-cu ildən bu günə qədər
“BakıDövlətLayihə” institutunda çalışır. L.Həmzəyeva institutda işlədiyi dövrdə yüksək
peşəkarlıqla aşağıdakı işləri yerinə yetirmişdir: Azərbaycanda Çin Xalq Respublikasının
səfirliyinin binası, “Azadlıq”, “Müşfiq”, “Avtovağzal” metro stansiyalarının, “Respublika” mehmanxanasının rekonstruksiyası, Fövqəladə Hallar Nazirliyi Akademiyasının kompleksi, Bakı
metropoliteninin texnoloji korpusunun işçi layihəsi, Bakı ş. Yasamal rayonunda poliklinika və s.

Q
Larisa Əli Mirzə qızı
Həmzəyeva
Larissa Ali Mirza ghizi
Gamzayeva
Лариса Али Мирза кызы
Гамзаева

Born on October 11, 1939 in Baku. Education: 1961- 1962, Baku Energy College; 1962-1968,
Engineer Electrician, M.Azizbeyov Azerbaijan Institute for Oil and Chemistry. Employers/
Positions: 1957-1961, Leninskaya Electroset; 1961-1995, AzGosPromProject; 1997-1999,
AzerNeftLayiheTikinti; since 1999, Bakghiprogor. Successful designs/implementations: China
Embassy in Baku; reconstruction of Azadlig, Mushfig and AvtoVogzal Subway Stations; Academy
of Ministry for Emergency Situations; Baku Subway Technical Building (draft design); a polyclinic
in Baku’s Yasamal District, etc.

Q
Гамзаева Лариса Али Мирза кызы родилась 11 октября 1939 года в г.Баку. С 1957 по 1961 год
работала в предприятии «Ленинская Электросеть». В 1962 году окончила Бакинский энергетический техникум. С 1961 по 1995 год работала в проектном институте «Азгоспромпроект». С
1962 года по 1968 год училась в Азербайджанском институте нефти и химии им.М.Азизбекова,
получив по окончании учёбы специальность инженера-электрика. С 1997 года по 1999 годы
работала институте «Azərneftlayihətikinti». С 1999 года по настоящее время работает в проектном институте «Бакгипрогор». Л.А.Гамзаева на высоком профессиональном уровне выполнила следующие работы: здание посольства КНР в Азербайджане, реконструкция станций метро
«Азадлыг», «Мушфиг» и «Автовокзал», реконструкция гостиницы «Республика», комплекс
Академии Министерства по чрезвычайным ситуациям, рабочий проект технологического
корпуса Бакинского метрополитена, поликлиника в Ясамальском районе г.Баку и др.

0304

Nizami küçəsində yerləşən binanın
rekonstruksiyası, Bakı şəh.
The project of reconstruction of a
building on Nizami St., Baku
Проект реконструкции здания на
ул.Низами, г.Баку

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

Aslanova Firuzə Səməd qızı 1948-ci ildə iyul ayının 26-da anadan olub. 1955-1966 –cı illərdə 134
saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1966-cı ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun İnşaat fakultəsinin
“Su təchizatı və kanalizasiya” ixtisasına qəbul olunmuşdur. 1972-ci ildə institutu bitirmişdir. 1967ci ildən bu günə qədər “Bakıdövlətlayihə “ institutunda çalışır. “Bakıdövlətlayihə” institutunda
işləyərkən aşağıdakı layihə işlərində iştirak etmişdir: Əhmədli qəsəbəsində mikrorayon; Yeni
Yasamalda mikrorayon; Xoreoqrafiya məktəbi; Çin Xalq Respublikasının Səfirliyi; Badamdar
qəsəbəsində yaşayış evləri; Azadlıq, Müşviq metro stansiyalarının abadlaşdırılması; Naxçıvan MR
Fövqəladə Hallar Nazirliyinin inzibati binası; Respublika mehmanxanasının rekonstruksiyası;
Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Akademiya kompleksi; Cavanşir
küçəsində yaşayış evi; Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsinin yenidən qurulmasının müfəssəl
planlaşdırma layihəsi və s.

Q
Born on July 26, 1948. Graduated from the Water Supplies and Sewerage Department,
Azerbaijan Polytechnic Institute (1968-1972). Since 1967, she has been working for Bakghiprogor
(Baku Residence Design and Planning Institute) . Projects she has participated in include microrayons (commuter towns) in Ahmadli and Yeni Yasamal, Choreographic School, China Embassy,
residences in Badamdar, Azadlig and Mushvig Subway Stations; an office for the Ministry of
Emergency of the Nakhchivan Autonomous Republic, the reconstruction of the Hotel Republic, a
complex for the Academy of the Ministry of Emergency for the Republic of Azerbaijan, a residence
in Javanshir Street in Baku, the detailed reconstruction of Baku’s centre etc.

Firuzə Səməd qızı
Aslanova
Firuza Samad ghizi Aslanova
Фируза Самед гызы Асланова

Q
Фируза Самед гызы Асланова родилась 26 июля 1948 года. В 1955-1966 годах училась в
школе №134. В 1966 году поступила на строительный факультет Азербайджанского Политехнического Института по специальности «Водоснабжения и канализация», который
окончила в 1972 году. С 1967 года по сегодняшний день работает в проектном институте
«Бакгипрогор». Во время работы в институте участвовала в проектировании следующих
объектов: Микрорайоны в поселке Ахмедлы, Ени Ясамалах, Хореографическое училище,
посольство КНР, жилые дома в поселке Бадамдар, реконструкция станций метро «Азадлыг», «Мушвиг», административное здание МЧС в г.Нахичеване, реконструкция гостиницы «Республика», комплекс Академии МЧС Азербайджана, жилой дом по улице Джаваншира, детальная планировка реконструкции центральной части Баку и т.д.

0305

Nizami küçəsində yerləşən binanın
rekonstruksiyası, Bakı şəh.
The project of reconstruction of a
building on Nizami St., Baku
Проект реконструкции здания на
ул.Низами, г.Баку

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0306

Bakıda Fövqəladə Hallar Nazirliyi
Akademiya binasının layihəsi. 2012-ci il.
Memarlar İlqar İsbatov, Şakir Eyvazov
The Project of a building of Academy of the
Ministry of Emergency Situations to Baku,
2012. Architects Ilgar Isbatov, Shakir Eyvazov
Проект здания Академии Министерства
по чрезвычайным ситуациям в г.Баку,
2012 год. Архитекторы Ильгар Исбатов,
Шакир Эйвазов

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

The Project of a building of Academy of the
Ministry of Emergency Situations to Baku,
2012. Architects Ilgar Isbatov, Shakir Eyvazov
Проект здания Академии Министерства
по чрезвычайным ситуациям в г.Баку, 2012
год. Архитекторы Ильгар Исбатов,
Шакир Эйвазов

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Bakıda Fövqəladə Hallar Nazirliyi
Akademiya binasının layihəsi. 2012-ci il.
Memarlar İlqar İsbatov, Şakir Eyvazov

0307

0308

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
İlham Əliyev Dövlət Şəhərsalma və Memarlıq
komitəsində Bakı şəhəri mərkəzi hissəsinin
əsaslı planlaşdırılması layihəsinin müzakirəsi
zamanı, 2012-ci il
Visit by the President of the Azerbaijan
Republic Ilham Aliyev of the State committee
on Urban Development and Architecture.
Discussion of the Project of detailed planning
of the central part of Baku. 2012
Посещение Президентом
Азербайджанской Республики Ильхамом
Алиевым Государственного комитета
по градостроительству и архитектуре.
Обсуждение Проекта детальной
планировки центральной части г.Баку.
2012 год

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
İlham Əliyev Dövlət Şəhərsalma və Memarlıq
komitəsində Bakı şəhəri mərkəzi hissəsinin
əsaslı planlaşdırılması layihəsinin müzakirəsi
zamanı, 2012-ci il
Visit by the President of the Azerbaijan
Republic Ilham Aliyev of the State committee
on Urban Development and Architecture.
Discussion of the Project of detailed planning
of the central part of Baku. 2012
Посещение Президентом Азербайджанской
Республики Ильхамом Алиевым Государ­
ственного комитета по градостроительству
и архитектуре. Обсуждение Проекта
детальной планировки центральной
части г.Баку. 2012 год

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0309

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

75

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r

0311

Bakının Yasamal rayonunda yaşayış binasının
layihəsi. 2012-ci il. Memarlar İlqar İsbatov,
Elçin Umudov
The Project of a residential building in the
Yasamalsky region of Baku, 2012. Architects
Ilgar Isbatov, Elchin Umudov
Проект жилого здания в Ясамальском
районе г.Баку, 2012 год. Архитекторы
Ильгар Исбатов, Эльчин Умудов
Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Böyük Bakının
Regional İnkişaf Planı.
Planlaşdırılan zonanın
ərazidən istifadə xəritəsi
Great Baku Regional
Development Plan. Landuse
Map of the Planning Zone
Региональный план
развития Большого Баку.
Карта использования
территории зоны
планирования

Baku State Project Institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0314

“BakıDövlətLayihə” institutunun direktoru
İlqar İsbatov Azərbaycan Respublikasının
Prezidenti İlham Əliyevə Bakı şəhərinin
gələcək inkişafı ilə bağlı təkliflər haqqında
məlumat verir
The director of Bakgiprogor design institute
Ilgar Isbatov tells to the President of the
Azerbaijan Republic Ilham Aliyev about
offers on further development of Baku
Директор проектного института
«Бакгипрогор» Ильгар Исбатов
рассказывает Президенту
Азербайджанской Республики Ильхаму
Алиеву о предложениях по дальнейшему
развитию г.Баку

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
“BakıDövlətLayihə” institutunun direktoru
İlqar İsbatov Azərbaycan Respublikasının
Prezidenti İlham Əliyevə Bakı şəhərinin
gələcək inkişafı ilə bağlı təkliflər haqqında
məlumat verir
The director of Bakgiprogor design institute
Ilgar Isbatov tells to the President of the
Azerbaijan Republic Ilham Aliyev about
offers on further development of Baku
Директор проектного института
«Бакгипрогор» Ильгар Исбатов
рассказывает Президенту
Азербайджанской Республики Ильхаму
Алиеву о предложениях по дальнейшему
развитию г.Баку

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0315

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0317

Bakının mərkəzi hissəsinin əsaslı planlaşdırılması
layihəsinin materialları, 2011-ci il
Materials of the Project of detailed planning of the
central part of Baku, 2011
Материалы Проекта детальной планировки
центральной части г.Баку, 2011 год

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0318

Bakının mərkəzi hissəsinin əsaslı
planlaşdırılması layihəsinin materialları,
2011-ci il
Materials of the Project of detailed planning
of the central part of Baku, 2011
Материалы Проекта детальной
планировки центральной части г.Баку,
2011 год
B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

75

illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr

ol u n u r

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Bakının mərkəzi hissəsinin əsaslı
planlaşdırılması layihəsinın materialları,
2011-ci il
Materials of the Project of detailed
planning of the central part of Baku, 2011
Материалы Проекта детальной
планировки центральной части
г.Баку, 2011 год

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0321

Bakının mərkəzi hissəsinin
əsaslı planlaşdırılması layihəsinın
materialları, 2011-ci il
Materials of the Project of detailed planning
of the central part of Baku, 2011
Материалы Проекта детальной
планировки центральной части г.Баку,
2011 год

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Bakıda işgüzar mərkəzin layihəsi, 2012-ci il
The Project of the business center to Baku, 2012
Проект делового центра в г.Баку, 2012 год

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75
illik

Bakı

yu biley i n ə

Dövlət

L a y ihə

h əsr
ol u n u r

0323

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

0324

“BakıDövlətLayihə” institutunun
əməkdaşları bu gün. 14 sentyabr 2012-ci il
Staff of Bakgiprogor design institute today.
On September 14, 2012
Коллектив проектного института
«Бакгипрогор» сегодня.
14 сентября 2012 года

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
“BakıDövlətLayihə” institutunun
əməkdaşları bu gün. 14 sentyabr 2012-ci il
Staff of Bakgiprogor design institute today.
On September 14, 2012
Коллектив проектного института
«Бакгипрогор» сегодня.
14 сентября 2012 года

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0325

0326

“BakıDövlətLayihə” institutunun
əməkdaşları bu gün. 14 sentyabr 2012-ci il
Staff of Bakgiprogor design institute today.
On September 14, 2012
Коллектив проектного института
«Бакгипрогор» сегодня.
14 сентября 2012 года

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

illik

yu biley i n ə

h əsr

ol u n u r
“BakıDövlətLayihə” institutunun
əməkdaşları bu gün. 14 sentyabr 2012-ci il
Staff of Bakgiprogor design institute today.
On September 14, 2012
Коллектив проектного института
«Бакгипрогор» сегодня.
14 сентября 2012 года

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

75

0327

“BakıDövlətLayihə” institutunun
əməkdaşları bu gün. 14 sentyabr 2012-ci il
Staff of Bakgiprogor design institute today.
On September 14, 2012
Коллектив проектного института
«Бакгипрогор» сегодня.
14 сентября 2012 года

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0330

“BakıDövlətLayihə”
institutunun keçmiş və indiki
əməkdaşlarını doğma ocağın
75 illiyi münasibətilə
ürəkdən təbrik edirik!

We congratulate
all former and present employees
of “Bakgiprogor” design institute
on the 75 anniversary
of our native enterprise!

Поздравляем всех бывших
и нынешних работников
проектного института
«Бакгипрогор» с 75-летием
нашего родного предприятия!

Bu gün biz yubileyimizi
bu tərkibdə qarşılayırıq:

Today we meet our anniversary
in the following structure:

Сегодня мы встречаем наш
юбилей в следующем составе:

Aslanova Firüzə Səməd qızı
Atayev Firdovsi İbrahim oğlu
Ağayev Rüfət Nadir oğlu
Bataqova Lüdmila Aleksandrovna
Bağırov Heydər İsgəndər oğlu
Buynak Lidiya Nikolayevna
Cəfərli Orxan Elbrus oğlu
Eyvazov Şakir Əsgərxan oğlu
Əliyev Elmar Ələkbər oğlu
Əliyeva Fatimə Hacıəli qızı
Əfəndiyeva Nübar Fizuli qızı
Əhmədova Almaz Mustafa qızı
Fətəliyeva Məlahət Fərəməz qızı
Hacıəliyev Elnur Akif oğlu
Həsənov Vahid Hüseyn oğlu
Hüseynov Altay Ramiz oğlu
Hüseynova Cəmilə İlham qızı
Həmzayeva Larisa Mirzoyevna
Həsənzadə Fəridə Asif qızı
Həsənova Aynur Yaşar qızı
İbrahimov Əhliman Polad oğlu
İsayev İsa Vasilyeviç
İsbatov İlqar Aydın oğlu
İsmayılova Cələbiyyə Şahbaz qızı
İsmayılov İsmayıl Allahverdi oğlu
İsmayılova Könül Cəbrayıl qızı
İsmayılova Nəzakət Ağa-Mehdi qızı
Kərimov Hidayət Vilayət oğlu
Qarayev Fərhaf Abdi oğlu
Qonçarova Nina Vasilyevna
Quliyeva Natella Tofiqovna
Qulubəyov Ağarəhim Ağazəki oğlu

Agayev Rufat Nadir oglu
Ahmadova Almaz Mustafa gizi
Aliyev Elmar Alekber oglu
Aliyeva Fatima Hajiali gizi
Aslanova Firuza Samad gizi
Atayev Firdovsi Ibrahim oglu
Bagirov Heydar Iskandar oglu
Batagova Lyudmila Alexandrovna
Buynak Lydia Nikolaevna
Efendiyeva Nubar Fizuli gizi
Eyvazov Shakir Askarhan oglu
Fataliyeva Malahat Faramaz gizi
Garayev Farhad Abdi oglu
Goncharova Nina Vasilyevna
Guliyeva Natella Tofikovna
Gurbanova Kamila Jafar gizi
Hajialiyev Elnur Akif oglu
Hamzayeva Larissa Mirzoyevna
Hasanov Vahid Huseyn oglu
Hasanova Aynur Yashar gizi
Hasanzada Farida Asif gizi
Huseynov Altay Ramiz oglu
Huseynova Jamila Ilham gizi
Ibrahimov Ahliman Polad oglu
Isayev Isa Vasilyevich
Isbatov Ilgar Aydin oglu
Ismailov Ismail Allahverdi oglu
Ismailova Jalabiya Shahbaz gizi
Ismailova Konul Jabrayil gizi
Ismailova Nazaket Aga-Mehti gizi
Jafarli Orhan Elbrus oglu
Kerimov Hidayat Vilayet oglu

Агаев Руфат Надир оглы
Алиев Эльмар Алекбер оглы
Алиева Фатима Гаджиали гызы
Асланова Фируза Самед гызы
Атаев Фирдовси Ибрагим оглы
Ахмедова Алмаз Мустафа гызы
Багиров Гейдар Искендер оглы
Батагова Людмила Александровна
Буйнак Лидия Николаевна
Гаджиалиев Эльнур Акиф оглы
Гамзаева Лариса Мирзоевна
Гараев Фархад Абди оглы
Гасанзаде Фарида Асиф гызы
Гасанов Вахид Гусейн оглы
Гасанова Айнур Яшар гызы
Гончарова Нина Васильевна
Гулиева Нателла Тофиковна
Гурбанова Камила Джафар гызы
Гусейнов Алтай Рамиз оглы
Гусейнова Джамиля Ильхам гызы
Джафарли Орхан Эльбрус оглы
Ибрагимов Ахлиман Полад оглы
Исаев Иса Васильевич
Исбатов Ильгар Айдын оглы
Исмаилов Исмаил Аллахверди оглы
Исмаилова Джалабия Шахбаз гызы
Исмаилова Конуль Джабраил гызы
Исмаилова Назакет Ага-Мехти гызы
Керимов Хидаят Вилает оглы
Кулибеков Агарагим Агазеки оглы
Лятифов Джаваншир Шюкюр оглы
Мамедов Амин Фарамаз оглы

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

Kulibayov Agarahim Agazeki oglu
Lyatifov Javanshir Shukur oglu
Mahmudova Malahat Rakif gizi
Mammadov Ahmadaga Rza oglu
Mammadov Amin Faramaz oglu
Mammadov Inglab Ibrahim oglu
Mammadov Zulfugar Alif oglu
Mammadova Aynur Dayanat gizi
Mammadova Gariba Jahid gizi
Mursalova Aynur Bahtiyar gizi
Mustafayev Kamran Nadir oglu
Mustafayeva Fidan Vagif гызы
Nagiyeva Svetlana Aliyevna
Najafov Mamedali Alaskar oglu
Nazarov Sabir Nazarovich
Orujlu Sevinj Elchin gizi
Orujova Jalalet Humbat gizi
Petrenko Natalia Alexandrovna
Poluhov Nazim Shamil oglu
Rasulova Natavan Nushiravan gizi
Rustamov Habib Nushiravan oglu
Rustamov Ravan Rasim oglu
Rzaguliyeva Dilshad Isa gizi
Sadyhov Nasimi Isa oglu
Sadyhov Yusif Mehdi oglu
Sadyhova Samira Faik gizi
Shahmuradov Ilkin Abdoul oglu
Shyukyurlu Ahliman Gulu oglu
Sultanova Stella Rafail gizi
Umudov Elchin Azer oglu
Yusifov Nizami Tofik oglu
Yuzbashova Samira Sanan gizi

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Мамедов Ахмедага Рза оглы
Мамедов Зульфигар Алиф оглы
Мамедов Инглаб Ибрагим оглы
Мамедова Айнур Дайанат гызы
Мамедова Гариба Джахид гызы
Махмудова Малахет Ракиф гызы
Мурсалова Айнур Бахтияр гызы
Мустафаев Кямран Надир оглы
Мустафаева Фидан Вагиф гызы
Нагиева Светлана Алиевна
Наджафов Мамедали Алескер оглы
Назаров Сабир Назарович
Оруджева Джалалет Гумбат гызы
Оруджлу Севиндж Эльчин гызы
Петренко Наталья Александровна
Полухов Назим Шамиль оглы
Расулова Натаван Нушираван гызы
Рзагулиева Дильшад Иса гызы
Рустамов Габиб Нушираван оглы
Рустамов Ряван Расим оглы
Садыгов Насими Иса оглы
Садыгов Юсиф Мехди оглы
Садыгова Самира Фаик гызы
Султанова Стелла Рафаил гызы
Умудов Эльчин Азер оглы
Фаталиева Малахет Фарамаз гызы
Шахмурадов Илькин Абдул оглы
Шюкюрлю Ахлиман Гулу оглы
Эйвазов Шакир Аскерхан оглы
Эфендиева Нубар Физули гызы
Юзбашова Самира Санан гызы
Юсифов Низами Тофик оглы

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

Qurbanova Kamilə Cəfər qızı
Lətifov Cavanşir Şükür oğlu
Mahmudova Məlahət Rakif qızı
Mustafayev Kəmran Nadir oğlu
Mustafayeva Fidan Vaqif qızı
Mürsəlova Aynur Bəxtiyar qızı
Məmmədov Əhmədağa Rza oğlu
Məmmədov Amin Fəramiz oğlu
Məmmədov Zülfüqar Əlif oğlu
Məmmədov İnqlab İbrahim oğlu
Məmmədova Aynur Dəyanət qızı
Məmmədova Qəribə Cahid qızı
Nazarov Sabir Nazaroviç
Nağıyeva Svetlana Əliyevna
Nəcəfov Məmmədəli Ələsgər oğlu
Oruclu Sevinc Elçin qızı
Orucova Cəlalət Hümbət qızı
Petrenko Natalya Aleksandrova
Poluxov Nazim Şamil oğlu
Rzaquliyeva Dilşad İsa qızı
Rüstəmov Rəvan Rasim oğlu
Rüstəmov Həbib Nuşirəvan oğlu
Rəsulova Natavan Nuşirəvan qızı
Sadıqov Yusif Mehdi oğlu
Sadıqova Samirə Faiq qızı
Sadıqov Nəsimi İsa oğlu
Sultanova Stella Rafail qızı
Şahmuradov İlkin Əbdül oğlu
Şükürlü Əhliman Qulu oğlu
Umudov Elçin Azər oğlu
Yusubov Nizami Tofik oğlu
Yuzbaşova Samirə Sənan qızı

0331

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

0332

İstifadə olunan ədəbiyyat və digər informasiya
mənbələrinin siyahısı:
Bibliography and Other Sources:
Список использованной литературы и других источников
информации

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.

Əliyev E.T. «Müasir azərbaycan memarları», «Mega Basım» nəşriyyatı, İstanbul şəh., 2008 il.
Əliyev E.T. «Müasir azərbaycan memarları. 2010», «Mega Basım» nəşriyyatı, İstanbul şəh.,
2010 il.
Əliyev E.T. «Bakı memarlıq abidələrində fasad heykəltəraşlıq nümunələri», «Mega Basım»
nəşriyyatı, İstanbul şəh., 2010 il.
Əliyev E.T. «Məkanların astanasında. Bakı tarixini yazan qapılar», «Mega Basım» nəşriyyatı,
İstanbul şəh., 2011 il.
Süleymanov M., «Eşitdiklərim, oxuduqlarım, gördüklərim”, «Azərbaycan» nəşriyyatı, Bakı
şəh., 1987 il.
Qılman İlkin, “Bakı və bakılılar”, “Zaman” nəşriyyatı, Bakı şəh., 1999 il.
«The Architecture Collection», Volume 1, Everbest Printing, Hong Kong, 2002.
Elchin Aliyev, Nino Laghidze «Red Bridge. Contemporary architects of Southern Caucasus
(Azerbaijan, Georgia)», «Mega Basim» Publishing, Istambul, 2012
Anna Ventura, «La Iluminacion», Loft Publications, Espana, 2001
Carles Broto, Josep M. Minguet, «Facades», Spain, 1999
Clifford A. Pearson, «Modern American Houses», Taschen, 1992
Dennis Sharp, Pierre Mardaga, «Histoire visuelle de L’architecture du XXe siècle», Secker of
Warburg, 1972
Ivan Zaknic, Matthew Smith, Dolores Rice, «100 of the World’s Tallest Buildings», «Images
Publishing», 1998
Justin Henderson, Nora Richter Green, «Design Secrets: Architectural Interiors», Taschen, 2001
Philip Jodidio, «Architecture Now», Taschen, 2004
S.Giedion, «Raum, Zeit, Architektur: Die Entstehung einer neuen Tradition», Otto Maier Verlag,
Ravensburg, 1975.
Susan Zevon, «Outside Architecture», Mitchell Bearley Publications, 1999

18. Алиев Э.Т., «Дизайн современного интерьера в Азербайджане», НАНА, Институт архитектуры и искусства, г.Баку, 2009 г.
19. Ашурбейли С.Б., «Государство Ширваншахов», издательство «Абилов, Зейналов и сыновья», г.Баку, 2006 г.
20. Ашурбейли С.Б., «История города Баку», издательство «Абилов, Зейналов и сыновья»,
г.Баку, 2006 г.
21. Ашурбейли С.Б., «Очерк истории средневекового Баку», издательство Академии наук
Азербайджанской ССР, г.Баку, 1964 г.
22. Бретаницкий Л.С., «Баку», издательство Академии архитектуры СССР, Институт истории и теории архитектуры, Москва, 1949 г.
23. Бретаницкий Л.С., Саламзаде А.В., «Архитектура Советского Азербайджана», издательство «Стройиздат», г.Москва, 1973 г.
24. Д.В.Сарабьянов, «Стиль модерн: истоки, история, проблемы», Издательство «Искусство»,
Москва, 1983 г.
25. Дадашев С., Усейнов М.А., «Архитектурные памятники Баку», издательство Академии
архитектуры СССР, Институт истории и теории архитектуры, Москва, 1946 г.

B a k ı

D ö v l ə t

L a y i h ə

İ n s t i t u t u

1937-2012

30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.

Журнал «ArchiTech», № XI-XII, 2004 год.
Журнал «Архитектура СССР», № 5, сентябрь-октябрь 1987 года.
Журнал «Лучшие интерьеры», № 32, ноябрь 2004 года.
Ильин Л.А., «Архитектурные проблемы планировки Баку», издательство Всесоюзной
Академии архитектуры, г.Москва, 1937 г.
Л.В.Казанова, «Стекло в советской архитектуре», Издательство «Изобразительное
искусство», Москва, 1989 г.
Рзаев Н., «Северные ворота крепостных стен г.Баку», серия Памятники архитектуры
Азербайджана, издательство «Азернешр», г.Баку, 1950 г.
Саламзаде А.В., «Архитектура Азербайджана XVI-XIX вв.». Издательство Академии
наук Азербайджанской ССР, г.Баку, 1964 г.
Саламзаде А.В., «Градостроительство Азербайджана в XVI-XIX вв.». Издательство Академии наук Азербайджанской ССР, г.Баку, 1959 г.
Саламзаде А.В., «Памятники азербайджанского зодчества», издательство «Азернешр»,
г.Баку, 1958 г.
Усейнов М.А., Бретаницкий Л.С., Саламзаде А.В., «История архитектуры Азербайджана», издательство «Стройиздат», г.Москва, 1963 г.
Фатуллаев Ш.С., «Апшерон. Градостроительство и мечети». Академия наук Азербайджанской Республики, Институт истории, сектор археологии и этнографии, Баку, издательство «Элм», 1991 г.
Фатуллаев Ш.С., «Градостроительство Баку XIX – начала XX веков», Академия наук
Азербайджанской ССР, Институт архитектуры и искусства, Ленинградское отделение
издательства «Стройиздат», г.Ленинград, 1978 г.
Фатуллаев Ш.С., «Градостроительство и архитектура Азербайджана XIX – начала XX
века», Академия наук Азербайджанской ССР, Институт архитектуры и искусства, Ленинградское отделение издательства «Стройиздат», г.Ленинград, 1986 г.
Фатуллаев-Фигаров Ш.С., «Архитектурная энциклопедия Баку», Международная Академия архитектуры стран Востока, г.Анкара, 1998 г.
Эфендизаде Р.М., «Архитектура Советского Азербайджана», издательство «Стройиздат»,
г.Москва, 1986 г.
Эфендизаде Р.М., «Планировка и застройка жилых районов Баку (1920-1967 гг.)», издательство «Элм», г.Баку, 1971 г.
Эфендизаде Р.М., “Архитектура Азербайджана. Конец XIX - начало XXI вв.», издательство «Шарг-Гарб», Баку, 2012 год.
www.all-pages.com, www.azerbaijan.az, www.bakgiprogor.az, www.bakucity.az,
www.bakupages.com, www.bakusearch.com, www.google.az, www.megabook.ru,
www.ourbaku.com, www.redbridge.az, www.unesco.org, www.wikipedia.org,
www.window2baku.com, www.baku.ru, www.totalarch.com

Bakı

Dövlət

L a y ihə

İns titutu

1 9 3 7 - 2 0 1 2

Baku Residence Design and Planning institute / Бакинский Государственный Проектный Институт

26.
27.
28.
29.

0333

İlqar Aydın oğlu İsbatov 4 Sentyabr 1964-cü ildə anadan olmuşdur. 1987-ci ildə Moskva Memarlıq İnstitutunun şəhərsalma
fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun Bakı şəhərinin Baş Planını işləyib hazırlayan emalatxanada işə başlamışdır. Memar dəfələrlə respublika müsabiqələrinin və “İlin ən yaxşı layihəsi” müsabiqəsinin qalibi olmuşdur. İ.İsbatov 1998-2001-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Layihə İnstitutunda layihənin baş memarı kimi çalışmışdır. O, 2001-ci ildə
“Feniks-AA” özəl şirkətini təsis etmiş, orada memarlıq layihələndirməsi işini davam etdirmişdir. Bu gün “Feniks-AA” şirkətinin
yerinə yetirdiyi layihələr əsasında onlarla yaşayış evi və qurğu tikilmişdir və tikilməkdədir. İ.İsbatov 25 illik peşəkar fəaliyyəti
dövründə 100-dən artıq memarlıq layihəsi hazırlamış və həyata keçirmişdir. 13 fevral 2008-ci ildə İ.İsbatov Bakı Dövlət Layihə
İnstitutuna direktor vəzifəsinə təyin edilmişdir. Otən dövr ərzində o, institutun kadr potensialının və maddi-texniki bazasının
inkişafında əhəmiyyətli işlər görməyə müvəffəq olmuş, həmçinin bir çox layihələrin hazırlanmasında bilavasitə iştirak etmişdir.
Baki Dövlət Layihə İnstitutu 2009, 2010-cu illərin nəticələrinə görə MDB ölkələri arasında ən yaxşı layihə təşkilatı nominasiyasının qalibi olmuş, İlqar İsbatov isə 2011-ci ilin nəticələrinə görə ən yaxşı layihə təşkilatı rəhbəri adına layiq gorülmüşdür. 2009,
2010, 2011-ci illərdə ölkədaxili və MDB məkanında keçirilən ilin ən yaxşı layihələri və tikintisi nominasiyaları üzrə müsabiqələrin
qalibi və laureatı olmuşdur. Onun rəhbərliyi altında hal-hazırda Böyük Bakının Regional İnkişaf Planının hazırlanmasında Bakı
Dövlət Layihə İnstitutu Baş Koordinator kimi iştirak edir. İ.İsbatov 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı
ilə “Tərəqqi” medalına, 2012-ci ildə isə “Azərbaycanın əməkdar memarı” fəxri adına layiq görülmüşdür.
Ilgar Aydin oglu Isbatov Born in 04.09.1964. In 1987, he, with distinction, graduated from the Urban Development Department of
Moscow Architectural Institute and started working for the Baku General Layout Atelier at Bakghiprogor. Subsequent positions:
Project Architect-in-Chief, AzGosProject (from 1998 to 2001); Founder, Feniks- A.A architectural company (since 2001). On
February 13, 2008, Ilgar Isbatov was appointed Director of Bakghiprogor. Mr.Isbatov has designed and actively headed many
architectural projects. He has been one of the authors and Architect-in-Chief of Central Baku’s Detailed Layout, developed since
2009 and successfully completed in 2011. As Director, he is leading Bakghiprogor’s chief coordination of Greater Baku’s Regional
Development Plan. He participated in team designing the Baku Seaside Boulevard, which later became the basis for the National
Park design. His company, Feniks - A.A., has dozens of projects under construction in Baku. Mr.Isbatov has been repeatedly
awarded by national professional contests; Taraggi Medal by President of the Republic of Azerbaijan (2010); and Architect-ofHonours of the Republic of Azerbaijan (2012). In 2011, he was awarded CIS Best Chief of Designing Institute. CIS Best Design
and Year’s Best Implementation are also among his awards. Led by Mr. Isbatov, Bakghiprogor was awarded CIS Best Designing
Organisation in 2009 and 2010.
Ильгар Айдын оглы Исбатов родился в 4 сентября 1964 года. В 1987 году с отличием окончил градостроительный факультет Московского архитектурного института и поступил на работу в проектный институт «Бакгипрогор» в мастерскую
по разработке генерального плана г.Баку. С 1998 по 2001 годы Ильгар Исбатов работал главным архитектором проекта в
проектном институте «Азгоспроект». В 2001 г. учредил частную архитектурную компанию «Feniks-AA», в которой продолжил заниматься архитектурным проектированием. Сегодня в Баку по проектам, выполненным компанией «FeniksAA», построены и строятся несколько десятков жилых зданий и сооружений. 13 февраля 2008 года Ильгар Исбатов был
назначен директором проектного института «Бакгипрогор». Под руководством И.А.Исбатова проектный институт «Бакгипрогор» в 2009 и 2010 годах был победителем номинации «Лучшая проектная организация» среди стран СНГ. В 2011
году И.А.Исбатов стал победителем номинации «Лучший руководитель проектного института» среди стран СНГ. В 2009,
2010 и 2011 годах И.А.Исбатов был победителем конкурса и лауреатом в номинациях «Лучший проект» и «Лучшая реализованная постройка года» среди стран СНГ. И.А.Исбатов является одним из авторов и главным архитектором проекта
«Подробной планировки центральной части г.Баку», который разрабатывался с 2009 года и был успешно завершён в 2011
году. В настоящее время под руководством И.А.Исбатова проектный институт «Бакгипрогор» является главным координатором «Плана регионального развития Большого Баку». В апреле 2010 года Указом Президента Азербайджанской
Республики И.Исбатову вручена медаль «Тярягги». В 2012 году И.Исбатову присуждено почётное звание «Заслуженный
архитектор Азербайджана».

Elçin Tofiq oğlu Əliyev 1967-ci il sentyabrın 18-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun memarlıq fakultəsini 1989-cu ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. S.V.S.T.- də (Slovakiya Ali Texniki Məktəbi) istehsalat təcrübəsi keçmişdir. 1988-ci ildən Sovet İttifaqının süqutuna qədər Ümumittifaq Gənc Memarlar cəmiyyətinin Zaqafqaziya
şöbəsinin Sədri olmuşdur. 1989-cu ildən Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvüdür. 1998-ci ildən Azərbaycan Dizaynerlər İttifaqının üzvüdür. 1994-cü ildən Azərbaycan Memarlar İttifaqının İdarə Heyətinin üzvüdür. 1998-ci ildə memarlıq üzrə namizədlik
dissertasiyasını müdafiə etmişdir. İyirmi illik professional fəaliyyəti zamanı 70-dən çox memarlıq və dizayner layihələrini yaratmış və həyata keçirmişdir. E.T.Əliyevin layihələri Rusiya, İran, ABŞ, Türkiyə, Fransa, Almaniya, Gürcüstan kimi ölkələrin müxtəlif
mükafatları və diplomları ilə təltif edilmişdir. Dəfələrlə Azərbaycan memarlar İttifaqı tərəfindən ölkənin ən yaxşı memarı adına
layiq görülmüşdür və 2008-ci ildə Azərbaycan Memarlar İttifaqının “Qızıl şərəf nişanı” ilə təltif edilmişdir. Həmçinin, müxtəlif
ölkələrin Memarlar və Dizaynerlər İttifaqlarının, Memarlar İttifaqlarıının Beynəlxalq Assosiasiyasının, Şərq ölkələri Beynəlxalq
Memarlıq Akademiyasının, Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin və bir çox dövlət, özəl və beynəlxalq təşkilatların diplom,
təşəkkürnamə və fəxri fərmanları ilə təltif edilmişdir. Memarlıq, şəhərsalma və dizayn sahəsində qırxdan çox elmi məqalənin və
yeddi kitabın müəllifidir.
Elchin Tofig oglu Aliyev was born in Baku on September 18, 1967. In 1989, he graduated with distinction from the Department
of Architecture, Azerbaijan Institute for Engineering and Construction. He passed his internship at S.V.S.T. (Slovakian Higher
Technical School, Bratislava). From 1988 till the collapse of the USSR, he had been Chairman of the South-Caucasian Section, the
USSR Society of Young Architects. His professional membership includes the Union of Architects of Azerbaijan (from 1989), Board
thereof, and Union of Designers of Azerbaijan (from 1998). He has obtained his PhD in Architecture (1998). He has developed
and implemented more than 70 architectural and design projects. His projects have been awarded in Russia, Iran, the US, Turkey,
France, Germany and Georgia. The Union of Architects of Azerbaijan has repeatedly recognized Elchin T.Aliyev the best architect
in the country. In 2008, the Union awarded him the Honorary Golden Badge. He has also been awarded Diplomas and Letters-ofGratitude by foreign national unions of architects and designers, the International Association of Unions of Architects, Ministry
of Culture of Azerbaijan, and other governmental, public and international organisations. He has written seven books and more
than forty scientific articles in the field of architecture, design and urban development.
Эльчин Тофик оглы Алиев родился 18 сентября 1967г. в г. Баку. В 1989 году с отличием окончил Архитектурный факультет
АзИСИ. Прошёл производственную практику в S.V.S.T. (Словацкая Высшая Техническая Школа, Братислава). С 1988г. до
распада СССР являлся Председателем Закавказского отделения Всесоюзного общества молодых архитекторов. Член Союза архитекторов Азербайджана с 1989г. Член Союза дизайнеров Азербайджана с 1998г. С 1994г. Член Правления Союза
архитекторов Азербайджана. В 1998г. защитил кандидатскую диссертацию по архитектуре. За двадцать лет профессиональной деятельности спроектировал и воплотил в жизнь более 70-ти архитектурных и дизайнерских проектов. Проекты Алиева Э.Т. получали различные награды и премии в России, Иране, США, Турции, Франции, Германии, Грузии.
Неоднократно со стороны Союза архитекторов Азербайджана признавался лучшим среди архитекторов страны. В 2008
году награждён «Почётным золотым значком» Союза архитекторов Азербайджана. Также неоднократно награждался
грамотами, дипломами, благодарностями со стороны союзов архитекторов и дизайнеров других стран, Международной Ассоциации Союзов Архитекторов, Международной академии архитектуры стран Востока, Министерства культуры
Азербайджана, других государственных, частных и международных организаций. Автор семи книг и более сорока научных статей в области архитектуры, дизайна и градостроительства.