You are on page 1of 16

www.multiservis.

rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVII KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM
PREVOENJU
KO JESTE, A KO NIJE DOBAR
PREVODILAC?
ta kae AIIC
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Prevodilaki ABC
Koliko jezika govorite?
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
A jezik je najvee blago svakog prevodioca!
AIIC website:
A language is the interpreter's native language (or another
language strictly equivalent to a native language), into which the
interpreter works from all her or his other languages in both
modes of interpretation, simultaneous and consecutive.
Na A jeziku smo u stanju da izrazimo sve, odmah, ekonomino.
Lako prelazimo iz formalnog u neformalni renik.
Imamo, makar povrno, znanje o tehnikim pojmovima i u
stanju smo da odaberemo prave rei prilikom prevoenja tako da
one imaju smisla za one koji nas sluaju.
Najee je to jezik na kome smo odrasli i na kome smo se
kolovali.
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Brzi test
1. Moete li sve i odmah da izrazite na A jeziku?
2. Moete li da govorite o jednostavnim naunim pojmovima ne
menjajui brzinu govora?
3. Moete li da govorite o ekonomiji a da ne pomeate prihod i obrt?
4. Moete li da govorite o knjievnosti strunim jezikom?
5. Koliko je visok stepen opte kulture?
6. Moete li da nabrojite dva ili tri kljuna politika dogaaja u
poslednjih godinu dana?
Ako je va odgovor DA na sva pitanja onda je taj jezik va A jezik.
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
B jezik
A language other than the interpreter's native language, of which
she or he has a perfect command and into which she or he works
from one or more of her or his other languages. Some interpreters
work into a "B" language in only one of the two modes of
interpretation.
Nije maternji ali odlino vladanje. Najtee ga je definisati jer je u
sivoj zoni izmeu A i C.
I dalje se oekuje da budemo u stanju da izrazimo sve i to
dovoljno koncizno (moe i malo opisno)
Ipak, oekuje se da raspolaete bogatim renikom kao i ljudi
kojima je to maternji jezik
Dozvoljen je lagani strani akcenat
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
C
The language(s) of which the interpreter has a complete
understanding and from which she or he works. Interpreters often
have several C languages.
Moemo da prevodimo sa C ali ne i na C.
Razumemo sve u svakom registru , u svakom kontekstu, na svaku
temu.(uz pripremu, naravno!)
Ako smo strani jezik uili u koli, onda je to verovatno C.
Nijansa izmeu znanja jezika i sposobnosti da prevodimo.
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
KO NIJE DOBAR PREVODILAC?
Osoba koja
Ne ume dobro da radi pod stresom
Nema bogat renik i ne razume razliita znaenja rei
Ne ume da menja registre ukljuujui argon i ulini jezik u
izvornom i radnim jezicima
Ne zna gramatiku
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Nije dobar prevodilac osoba koja
Nema razvijenu i uvebanu sposobnost pamenja
Nije uporna i posveena ouvanju tanosti kao krajnjem ishodu
svoga rada
Nema jaku lingvistiku intuiciju
Ne razume da je prevodilac posrednik u komunikaciji
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
ta je potrebno?
Nije dovoljno samo odlino znanje dva ili vie jezika
Prevodilac prenosi poruku i obrauje informacije koje su date na
jednom jeziku prenosii ih tano na neki drugi jezik, uz ouvanje
originalnog registra (formalno, kolokvijalno, argonsko
obraanje), tona i stila.
Prevodilac nastoji da ostane maksimalno veran namerama
govornika
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Svi imamo zube, ali nismo svi zubari
Dvojezino dete
Student filolokog fakulteta
Odrasla bilingvalna osoba koja nije prola obuku za simultano i-ili
konsekutivno prevoenje
Osoba koja je ivela u stranoj zemlji nekoliko godina
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
OSOBINE DOBRIH PREVODILACA
Tanost
Neupadljivost
Poverljivost i diskretnost
Potovanje klijenta
Profesionalni izgled i nastup
Stalan i uporan rad na sebi
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Etinost
Members of the Association shall not accept any assignment for
which they are not qualified. Acceptance of an assignment shall
imply a moral undertaking on the member's part to work with all
due professionalism.
AIIC CODE OF CONDUCT Article 3
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Nove teme
Meunarodna konferencija koju je organizovao Univerzitet u Trstu,
Dipartimento di Scienze del Linguaggio, dellInterpretazione e
della Traduzione (DSLIT)
u saradnji sa Scuola Superiore di Lingue Moderne per Interpreti e
Traduttori (SSLMIT)
16-18 June 2010
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Sesije
Usmeno i pismeno prevoenje kao ljudsko pravo
Od teorije prevoenja do prevodilake profesije
Obuka kao most izmeu teorije preoenja i prakse
Norme i standardi
Pravo da se gleda kroz rei audio opis
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Blog mudrosti
Konzekutivno prevoenje - nije lagano, naroito ako je vie od
dva sata, nakon tri sata vidi maglu pred oima i rijei izlijeu iz
usta automatski (ve si lud) - ako su vani ljudi, vane teme je**
si jea
Simultano - nema anse da to radim - ful teko, naporno, iziskuje
toliko koncentracije i vjetine....ima ljudi koji su znali baciti
slualice, rasplakat se i otii (uz sve to, svi sluaju i prigovaraju
izboru rijei i stilu, jo se znaju i ceriti) totalno nezahvalno - ne
preporuujem nikome osim bilingualcima koji imaju vrste ivce i
elino zdravlje
www.multiservis.rs
MULTILINGUA KOLA USMENOG PREVOENJA
XVI KONFERENCIJA MULTI SERVISA O USMENOM PREVOENJU
Simultano i-ili konsekutivno?
Princeza
Iskreno, konsekutivno prevodjenje je puno, puno teze i zahtjevnije (iako laicima izgleda totalno 'bezvezno'). Zasto? Pa valjda zato
jer prevoditelj sjedi s obicnim blokicem i olovkom u ruci, a uz to ljudi smatraju da 'ima vremena' smisliti prijevod. Sve je to krivo.
Zasto?
Zato je simultani prevoditelj moze mljeti gluposti do neba. Svaka greska, gramaticka, stilska, pa cak i vokabularna, automatski mu
je oprostena zato jer je 'simultano prevodjenje izuzetno tesko'. Pogledajte nase simultance koji prevode na HTVu, to zna biti smijeh i
pol.
Ne tvrdim da je simultano prevodjenje lako i nemojte me krivo shvatiti. No, koja je razlika izmedju simultanog i konsekutivnog? Kod
simultanog covjek mora automatizirati osjet slusanja i govora. To jednostavno moraju postati automatizirane radnje, a rupe se
ispunjavaju s raznoraznim 'hhhhhm', 'egh' i sl.
Kod konsekutivnog je situacija ista: covjek slusa recimo pet minuta (to je maksimum, iako mnogi govornici nisu svjesni koliko dugo
pricaju u komadu), napise si na papir samo najosnovnije natuknice iz izgovorenog teksta te mora biti u stanju istim tempom
izgovoriti sve receno, samo mu greske, zamuckivanja i slicno nisu oprosteni. Drugim rijecima, kod konsekutivnog prijevoda je osim
automatiziranog slusanja i govora uvedena i komponenta pamcenja, koja je izuzetno zahtjevna. Osim toga, konsekutivnom
prevoditelju publika ce zamjeriti i najmanji otklon od savrsenog govora, tj. prijevod koji on mora proizvesti jednostavno mora biti
gramaticki i stilski savrsen, njegova dikcija besprijekorna i terminologija izbrusena do savrsenstva, a u biti on radi prijevod ad hoc,
isto kao i simultanac, samo sto simultanac puno toga izostavi, ne kaze, krivo prevede i slicno i to mu nitko ne zamjera.
Radila sam oboje i konsekutivni prijevod mi je bio puno tezi (i slabije placen). Kad sam pricala s jednim od nasih najboljih
prevoditelja, prof. Ivirom s Filozofskog, on mi je rekao da medju profesionalnim prevoditeljima vlada jednoglasno misljenje da je
simultani prijevod mala beba naspram konsekutivnog i da oni vec godinama pokusavaju osigurati istu razinu postovanja za
konsekutivce, koji objektivno imaju tezi posao.
Sad, sto se tice toga kako se ubaciti u posao. Ne moras imati diplomu jezika, ali besprijekorno znanje hrvatskog i jos jednog jezika
se podrazumijeva. Ako ti je znanje stranog jezika (pa i naseg) iole problematicno, nemas sto traziti u tom poslu. Zatim, kod nas je
izuzetno mali broj kabina i tehnicke opreme za simultano prevodjenje, a pogotovo je nema na Filozofskom (gdje bi prvenstveno
trebala biti), tako da neko organizirano vjezbanje otpada. Zato, ako ikako mozes, vjezbaj uz telku. Npr. slusaj neku stranu seriju i,
ne gledajuci u ekran, paralelno prevodi ono sto glumci pricaju. To ti je najbolja praksa. Naravno da je u pocetku tesko, ali vidjet ces
da je potrebno samo malo vjezbe i sve ce sjesti na svoje mjesto.