You are on page 1of 20

9404/14

( XIV . XV .)
.. ,
,
-
XIV
XV .

.

13801468 .

. 1380 . .


13801381 .

[, 2011, . 168;
, 2004, . 115].
.
[, 2001,
. 95106; , 2011 , . 4652].
, 1380 1399 .
[Kolodziejczyk, 2011, p. 7; Kuczynski,
1965, s. 157]. ,
. ,


.
,
.
, , ,
.
.

, [, 1999,
c. 379407].
-. , (
), - [ , 2010, . 215]. XIV
XV . [, 1999, c. 379407].

,
.
13951396 . , ,
,
() (). 33

22013

-- ,
. --
.
,
[,
2010, . 205206]. - , - -
, -
, .
- () [ , 2010, . 215; , 2010,
c. 205206].

() ()
-.

(). ,
I
,
. ,
, . .
, -

, [, 2010, .
205, 208; , 2003, . 97].
,
,
.
, .
,

-. -
, , . 34

,
. [, 2003, 110112; , 2011,
. 20].
e [,
2011, . 1821]. 1391 . . - ,
- .
, .
-
-, -,
[, 2010, c. 172183; , 2006, c. 7071; , 2011,
. 170176]. , , .
- - [, 2005, c. 39].
-, -

1393 ., 1394 .
.

, ,
, -.

, 1395 . .

[ , 2010, c. 213
214; , 2006, c. 72; ,
2011, c. 176180; , 1998; , 2003, c. 154,
168, 177, 201, 203204, 233].
,
. - ,
.
.

(
).
, , [ , 2003, c. 154, 168, 197, 201,
315].
1395/1396 .,
. -
1397/1398 . [ , 2003, c. 177, 204]. , ,
. ,


[dan, 1930, s. 542].
-
-
() (),
.
,
.
-
(), -
(), (),
. -
() [ , 2003, . 302303].
,
.
,
- ( - ). , -
-. . - [, 2008, . 29;
, 2006, . 72; ,
2005, . 3940]. -

.
.
().
,
, . ,
,
[, 2006, . 7273; ,
2003].
, [, 2010, . 205206].
1396 .
. 1396
13961397 . -
.
1397 . - (
) [, 2008, . 30; , 2006, . 112113; ,
2005, . 40].
,
[, 2001,
. 95106]. ,
.
I
(
) [ , 2010, . 217220].

, ,

[ , 2010,
35

22013

c. 209, 219].
. -
.


, -
1398 . [ , 2010, c. 214;
Zdan, 1930, s. 543544].
.
[, 1950,
c. 393396; Pelenski, 1982, p. 313316].

[Dlugosz, .3, 1868, s. 495497].
,
- .

[Scriptores
Rerum Prussicarum, 1866, Bd. 3, s. 229
241; , 2011].
,
. -,
.
,

.
. , ,
.
-
- .
- ,

.
.
,
. ,

(
).
36

-
.
,
,

.
-
[ ,
2003, c. 154, 168, 197, 201, 212213,
315].
. 1399 .
.
, [, 2011, . 4849; ,
2011, c. 43, 47; dan, 1930, s. 546553].
,
. ,
- -
- [,
2010, . 187192]. , -

. , ,
-.
, -1
[, 2010, c. 5773].

, , ,
- ,
, - ,
-,
-. , ,
-
-. -

- ,
.

, , -, -
[Dlugosz, . 5,
1870, s. 109111].
,
, .

. ,
, , .
. ,
.
, . ,
1391 . .
. .
,
.
, [, ,
, 2004, c. 18, 3839, 71, 73;
, 2010, c. 136170; , 2001, c. 144152; , 2009,
c. 3942, 5152].
- I .
.
.
.
.
-. , 1440 .

. .
. . . .

1438 . .
, . ,

XIV . .
,
1347 1358 .
.
. ,
.
1440 1486
.
. ,
. , .

. . , ,
.
, , .
1497 .

.
,
[, 2001, c. 145149].

, . ,

1380 . . -, ,
[, 2011, c. 168169].
-
, ,
37

22013

, [, 2010,
. 193].

-.

.

1406 . ,
-

. 1414 1422 . [, 2011, c. 7377;
, 2001, c. 7377; dan, 1930, s.
559563].
. - 1407 .
,
. 1411 . - , ,
. 1411 . ,

. 1412 . -,
, ,
-, ,
. 1418 . -, .
, 1422 . -
,
, , 14181422 . . , -.
1419 . -
. - 38

Keremberden
Jeremferdena [, 2011,
c. 4652; , 2011, c. 50;
, 2010, c. 214; Dlugosz, .4, 1869,
s. 203204; Pelenski, 1982, p. 313; dan,
1930, s. 564569; , 2012, . 54;
, 2009 , . 180183].
. ,
1416 .
,
.
,
[, 2011, c. 50; , 2007, c. 118; ,
2005, c. 42 43; Dlugosz, . 4, 1869,
s. 182183]. 1419 .
,
[Dlugosz,
. 4, 1869, s. 220]. .
-. ,
[
, 2003, c. 234].

. . ,
14191420 . -
[, 2009, . 108116]. 1420 .

. 1422 . -
. - .
- .
. -

. -


. 1414 1421 .

,
[, 2011, c. 51; dan,
1930, s. 576577; , 2001, c. 174].
1424 . -. -
1424 . .
-
.
, .
,
.

,
,
,
. ,

[, 2009, . 205210].
. , ,
[, 2010, c. 68, .
37, 69, 7071, . 44, 72; dan, 1930,
s. 581585]. .

.
.
, 830
(2 1426 21
1427) -
(-). -

-. ,
- ,
, . - , -
-.
,
XVI ., ,
-, ,
.
-
-,
14211423 .
, 826 (15 1422 4 1423) -.
830 (2
1426 . 21 1427 .).

,
.
-
,
828 . - - .
-, -,
.
-

. ,


.
. 1430 .

. -,
14281430 ., ,
39

22013

.
, . ,

[, 2004, c. 5758; , 2003, . 198,
235, 238239, 378379, 398; ,
2009, c. 205210].

,
. -

.
.
,
.
, ,

.

, -
,
. -
,
(

- -).
( , )

,
,
.
. ,
,
.
, 19
.
.

40

. - II

. ,
.
, ( , ) ().
,
.
. , , ,
. 1431 . -
. ,

. , (-)

.

.
I .
.

. 1
- II
,
[, 2004, c. 5758; , 2001,
c. 175176; , .4, 1993,
. 194196; Babinskas 2008, p. 7;
Dlugosz, . 4, 1869, s. 412, 415416,
426427; Bielski, 1856, s. 607609;
Stryjkowski, . 2, 1846, s. 181183].
13 1432 . , 20 . , 50 .

50 . . .
,
, 1428 . -
,
,
.
, ,

-. , [, 2004,
. 5758; , 2001, . 176; Dlugosz,
. 4, 1869, s. 437, 451].

, . ,
. 31 1
1432 . . . . 8
1432 .
. .
.
24 1432 .
,
.
.

.
.
,

. -

.
. , ()
-.
, ,

[, 2001,
. 176; , 1993, . 4, . 210
211; , 2009, . 334; Babinskas,
2008, p.9; Dlugosz, . 4, 1869, s. 437,
451454; Bielski, 1856, s. 618]
6 1433 ,
(-) .
11
,
() 10 . . [, 2004, . 59; , 2001,
. 177].

3 1433 .
. .
.
(-).
()
.

20 . .

.
,
()
.
- ,
.
, .
41

22013

1433 .
-. ,
1433 . [, 2004, . 59; ,
2001, . 177; Babinskas, 2008, p. 8].
,
,


, .
1433 .
, ,
, , ,
. ,

-. , 1433 .

. , ,
-,
, ,

.
,
1433 .
.
,
-
II, I. -

-.
-
,

.

.


-, 42

[, 1993, .4, . 215;


, 2001, . 180; Babinskas, 2008,
p. 8; Dlugosz, . 4, 1869, s. 475-476,
480481; Bielski, 1856, s. 625626; , 2003, . 133134; Stryjkowski,
.2, 1846, s. 189].
11 1434 .
,

() ,

. , -

.

, -
1435 .
. , .
.
.

, .
1434 . ,

. 1436 .,
-, I

,
, .
24 1436 . ,
-
.
III

-.
,
- .
,
24 1436 ., ,

, -. 29
,
, (-), (-)
.
1433 . - .

-. . , 30- . XV .
1437 . ,
- , .
130 7 . 1437 .
,
.
14361438 . () , c
. 1438 .

,
.
, 1439 . [, 2004, . 59; ,
2001, . 178, 180 181; ,
.4, 1993, . 220226, 232235; , 2009, . 335336; Babinskas, 2008,
p. 9; Dlugosz, . 4, 1869, s. 531532;
Bielski, 1856, s. 635637, 645646;
Stryjkowski, . 2, 1846, s. 198; , 2012, . 5758 ].
1440 .
.
IV . , .
.

,
, . .
III .

, .

,
.

,
, ,
.

[, .4, 1993, . 237243].
40
50- . --.
. - -,
. - -
.

- Sydachmatch
Bexubowitz. - II ,
. , , - . . ,
- .

. 1433 .
,
- .
1434 .

. ,
43

22013

, - ,
,
, , ,
.
, - .
, 1441 . - , 1430 1433 .
[,
2010, c. 4548; , 2012, . 58].

-. 1443 .
- . .
,

,
IV -.
1449 .
-.
1438 . -,
-, -
.
-
.
-
-. -
- .
, -
(). . 1452 .

IV -. -
,

[, 2010, c. 4952].
44

- . , 1438 .
. 28
-
. 1439 . . . .
1439 1440 .
.
.
, 1438 . .
. ,
, ,
.
-
. 1438 . [, 1976, c. 25; , 2009, c. 141; Babinskas, 2008,
p. 9; Dlugosz, .4, 1869, s. 549550;
Bielski, 1856, s. 644645 ].

.
- -.
- . . - . 1438
1439 . .

Machmet.
40- .
. 1445 .
-
.
( -)
,
- (-) . ,
1447 . [, 2012, . 6166].

- .
III . -
1442 .
-.
,
1442 .
1443 .
. 1442 .
I
,
,
.
. IV 1447 .
II,
1444 .
.
-
. 50- .
.

III

. - IV 1462 .
, - III. , ,
, -.
- .
-

[, 2004, c. 83; , 2001,
c. 182184; Babinskas, 2008, p. 1011;
Dlugosz, . 4, 1869, s. 631632; Bielski,
1856, s. 674].

.
1470 . -.
III 20 1470 .

. 1471 .

[, 2004, c. 87].
IV , -
.
. ,
. ,

.
IV 1448 . . 1448 . -
.
, -. 1449 . - .

.
. ,

. IV
26 1449 .,
.
IV
,
-. , -
.
45

22013

, -,
- .
1449 . -
- . - .
1450 .,
, . 1451 .
.
. ,
-.
, IV . 1451 .


-,
IV
. 1452 .
IV

.
. 1452 .
- .

. .
. ,
1452 .
, .
- .

. -
[, 2010, c. 5455; , 2001,
46

c. 186187; Dlugosz, . 5, 1870, s. 56


57, 7273, 9192, 104, 109110; , 2009, . 147; , 2003,
136; Stryjkowski, . 2, 1846, s. 227,
229231, 234235].

- . 26 1449 .
IV
-.
-.
- . IV ,
. IV ,

. 1452 .
, ,
-. -
. -
. 1451 .


-. 1452 .,
, - -.
-
, IV. -
. [Dlugosz,
. 5, 1870, s. 110111; Kolodzejczyk,
2011, p. 1213; , 2010,
c. 55; , 2001, c. 188191; , 2009, . 147; , 2009,
. 91]. . ,
1452 . - ,
, -


,
. -
. ,
[, 2010, c. 5556;
, 2001, c. 189191; Stryjkowski,
. 2, 1846, s. 212213].
,
-
. 1453 . ,
,
-.
1453 . -
. 9
. . 1457 . ,


.
1462 ., -
III .
1456 . -
,

, .

. 1461 .,
, ,
- . -
,
. ,


. ,

IV, . , -,
.
1465 . - () -

(). ,
-
II ,
-
( ).
. 1467 .
-
-. ,
,
IV -. - .
-
.
1468 . -,
, .
[, 1993, .4, . 319,
326327; , 2001, . 189192;
, 2004, . 8386; ,
2010, . 4750; Kolodzejczyk, 2011,
p. 534535; , 2003, . 137].
, ,
.

1440 .
.

.
.
.
.
,
, , . ,
,
,
. 47

22013

III
[, 1998, . 128129;
, 2010, . 4548].
XV .
, .
XV .
-
.
.
-
,
- [, 2010,
. 5773; , 2010, . 45, 55].

, ,
-.

IV.
IV
.
, .
, .

1482 .
, .
.
- .
. ,
, .
. 1481 . IV
48

, ,
. ,

.
.
IV.
,
a.

. ,

. 1482 . ,

.
. -
,
IV. ,
.
-
III.

1480 .
- III.
- 1482 .
IV . ,
, 11
[,
2010, . 5773; , 1998, . 129
131, 141148; , 2011, . 5354;
, 2005, c. 357373].
13801468 .
.

13801381 .


,
.
13991419 .,
. ,
,
. 1420
1430 . . 1431
1452 ., ,

.
.

,
-
. -
-,
.
14521468 .
-
IV,
.

.. : // . 12. ,
1998. http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Zolotoord/XIV/1380-1400/Tochtamysch/
jarlyk_jagajle.phtml?id=3057
. 1424 .
// : . . . 4. : . - , 2009. .205210.
.. - :
(14371445 .) // . . 5. : , . . , 2012. . 5370.
. XIVXV .: . : , 2004. 416 .
. - // . . 3. : - , 2010. .209225.
. . . 1: XVXVI
. .-:
- . 2010. 400 .
. . .: . - , 2009. 1008 .
.. - //
, . . . : . .. , 2003. . 562589.
http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Krym/XIV/Matfei/text.phtml?id=9427
.. - XVXVI . .: , 1976. 151 .
.. - : , 1993. .4. 544 .
// . . 40. .:
, 2003. 202 .
.
// . 3. : -
, 2010 . 202209.
.. . , (. XV . . XVI .). . .: , 2004. 216 c.
. : //
. .8. .: , 2005. . 3353.
49

22013

. .1: . ,
.. . .: . 448 .
.. . : - , 2009. 164 c.
.. : .
: . . . , 2007. 480 .
.. 1391 . , :
. . 3. : - , 2010. . 172183.
2006 .. :
// 3334. .: . .. , 2006. . 108119.
2006 .. XIV . // 3536.
.: . .. , 2006 . 6676.
. // -:
800 . .: ,
. . , 2008 C. 2734.
. // .
. . : , 2009. C. 1274.
.. -.
: -, 2003. 163 .
. . . // .
. : - , 2010. . 183197.
.. - - //
: . ,
(, 30 2011 .). : , . . , 2011. C. 170182.
. .: -
, 1950. 640 c.
.. //
.
- , .. . . 2. , 2930 2011. : ,
. . , 2011. . 1821.
.. . .: ,
1998. 320 .
. , , // . 10.
.: , 2001 . 144152.
. : - // Stratum Plus. .: ,
1999. 5. C. 379407.
.. -: //
. . 1. : , 2009. . 180183. http://www.
proza.ru/2011/08/02/800
.. - - // . . 2. : , 2009. . 108116.
http://www.proza.ru/2011/08/02/798
.. - // Studia Slavica et Baltica Petropolitana 2.
.: - , 2011 C. 4652.
. // . - ,
.. , , 2930 2011. . 2. : , . . , 2011 C. 7377.
.., .., ..
. . : , 2004. 82 .
50

/ . . . . 2011.
http://www.vostlit.info/Texts/rus17/Ann_Thorun/frametext.htm
.. -.
// . : - , 2010.
C. 136170.
.. . . . : ., 2010.
112 .
.. // . .2. -: , 2005. . 357373.
.. : //
Lietuva ir jos kaimynai. Nuo normanu iki Napoleono. : , 2001 . 95106.
.. :
XV // Ruthenica 9. .:
, 2010 . 5773.
.. //
: . , . , 2930
2011 . : , . . , 2011.
. 167169.
. C . (XIVXVI .):
- . .: , 2011. 144 .
.. XV //
. . 10. .: , 2001. C. 172196.
Babinskas N. ()
14301447 . // Revista de Istorie a Moldovei. 3. Iulie-septebrie. Chisineu:
Institutul de Istorie, 2008. P. 315.
Jana Dlugosza kanonika Krakowskiego Dziejov Polski Ksiag Dwanascie. T. 3. Ks. IXX/
Przeklad Karola Mecherzynskiego. Krakow: W drukarni Czaszu W. Kirchmayera, 1868.
http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=894&dirids=15
Dugosz J., Dziejw Polskich ksig dwanacie / Przekad K.Mecherzyskiego. T. 4.
Ks. XI, XII Krakw: W drukarni Czaszu W. Kirchmayera, 1869.
http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=895&dirids=15
Dugosz J. Dziejw Polskich ksig dwanacie / Przekad K.Mecherzyskiego T. 5 Ks.
XII Krakw: W drukarni Czaszu W. Kirchmayera, 1870.
http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=897&dirids=15
Kolodzejczyk D. The Crimean khanate and Poland-Lithuania: international diplomacy on
the European periphery (15th -18th century): a study of peace treaties followed by annotated
documents. Leiden-Boston: E.J. Brill, 2011. XXXVI, 1109 p.
Kronika Polska Marcina Bielskigo. T.1. Ksiega I-III. Sanok: Naklad i druk Karola Polaka,
1856.
http://www.polona.pl/dlibra/doccontent?id=18578&from=FBC
Kronika polska Marcina Kromera biskupa Warminskiego Ksieg XXX. Sanok: nak. i
druk Karola Pollaka, 1857.
Kuczynski S. M. Sine Wody (Rzecz o wyprawie Olgierdowej 1362 r.) // Kuczynski S.
M. Studia z dziejow Europy Wschodniey XXVII w. Warszawa: Pastwowe Wydawn.
Naukowe, 1965. S. 135179, 221226.
Pelenski J. The contest between Lithuania-Rus and the Golden Horde in the Thourteenth
century for supremacy over Eastern Europe // Archivum Eurasiae Medii Aevi Vol. II
Wiesbaden: Otto Harrasowitz Verlag, 1982 P.303320.
Scriptores Rerum Prussicarum: Die Geschichtquellen der Preussecher Vorzeit bis zum
Untergange der Ordensherrschaft. Ed. T. Hirsch, M. Tppen, E. Strehlke Band. 3 Leipzig,
1866 S. http://books.google.de/books?id=-4AOAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=de
&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false
Stryjkowski M. Kronika Polska, Litewska, Zmodzka i Wszytkiej Rusi. T. II. Warszawa:
Naklad Leona Gustava Glukenberga Ksiegarza, 1846.
51

22013

dan M. Stosunki litewsko-tatarskie za czasow Witolda, w. Ks. Litwy // Ateneum


Wilenskie. Czasopismo naukowe poswiecone badaniom przeszlosci ziem Wielkiego X.
Litewskiego Rocznik VII Zeszyt 34. Wilno, 1930. S. 529 601.

1
-
.

13801468 . 1380
1482 . .
13801381 . , .
13991419 .,
. , ,
. 14201430 .
. 1431
1452 ., , . . ,
- .
- -, .
14521468 . - IV,
.
: , , -
, , .
Summary
This study focuses on the analysis of the relationship between Juchids and Gediminoviches
in 13801468. Relations between Gediminovich and Juchids in 13801482 went through
several stages. The first of them began with a raid of Toktamysh to the principality of Kiev
in 13801381. Due to the campaign of Tamerlan Jochi Ulus was disintegrated into several
domains some of which were conquered by Vytautas. The second stage can be dated back to
13991419, when the balance could be observed between Grand Duchy of Lithuania and the
Jochi Ulus. Vytautas successfully resisted troops of Idigey based on Tatar diaspora, which was
formed in Lithuania after the resettlement of Toktamyshevichis to Lithuania. The third stage
is dated back to 14201430 and is characterized by absolute dependence of the Juchids from
Lithuania. The fourth stage is dated back to 14311452 when both Jochi Ulus and the Grand
Duchy of Lithuania experienced the era of feud. Relations of the Juchids with Gediminovich
were dictated by political conjecture. Of all Gediminians he was an ally only with Shvitrigayl
and sympathy for Sigismund Keystutovich was dictated by the support of lords allied to SaidAhmed. The era ended with the defeat of Said-Ahmed by Olelkovich and approval of HajiGiray in the Crimea, who had the support of the Poles and Lithuanians. The last fifth stage is
dated back to 14521468, at this time, Haji Giray was in line with the policy of Casimir IV,
not daring to raid and giving ulus Semyonovi people to Semen Olelkovich.
Keywords: Grand Duchy of Lithuania, Jochi Ulus, Turko-Tatar khanates, Juchids, Gediminoviches.
52