You are on page 1of 64

c

Bouwkundec

c Basisbegrippencelektriciteitc
c lektrischecinstallatiesc
c ecsanitairecinstallatiec

hoofdstukc c

Basisbegrippencelektriciteitc

c

(c panningc

c

(c troomsterktec

c

(c eerstandc

(c
ermogenc

(c
erbruikc

hoofdstukcc

lektrischecinstallatiesc

(c ardingc

c
c

lgemeenhedenc

Bepalingenc

c

ardverbindingc

c

ardingslusc

c

ardgeleiderc

Beschermingsgeleiderc

oofdequipotentialecverbindingc

c

Bijkomendecequipotentialecverbindingc

c

(c
eiligcelektrischcmaterieelc

c

(c
erdeelbordenc

c

(c ifferentieelstroominrichtingenc

c

(c meltveilighedencencautomatischecschakelaarsc

c

c aximalecnominalecstroomcvancsmeltveilighedencencautomatischec
schakelaarscrekeningchoudendcmetcdecdoorsnedecvancdecgeleidersc

c

c leurcodecvancdeccalibreerelementencovereenkomstigcdecdoorsnedec
vancdecgeleidersc
 c
(c eidingenc

 c

lgemeenc

 c

inimumdoorsnedec

 c

oegelatencplaatsingswijzecbijclaagspanningc

 c

leurcodecvancdecgesoleerdecgeleidersc

c

(c topcontacten,cschakelaarscencverlichtingc

c

topcontactenc

c

chakelaarsc

c

erlichtingc

c

(c Badkamerscencdouchesc

c

oegelatencelektrischcmaterieelc

 c

eidingenc

c

Bijkomendecequipotentialecverbindingc

c

erwarmingcincvloerc

c

(c
erlichtingcopceercagec
eiligheids-cpanningc
c

c

aximalecspanningcafhankelijkcvancdecsituatiec

c

lgemeenc

c

ampenc

c

ransformatorenc

c

eidingenc

c

(c mbolenc

c

c fwijkendecbeslissingencfwijkingencbijceencelektrischecinstallatiecvanc
vrc coktoberc  c
c
c

fwijkingencbijceencelektrischecinstallatiecvancnac coktoberc  c

 c

(c
erplichtingenc

 c

(c lektriciteitsdossierc

 c

oorbeeldcsituatieschemac

 c

oorbeeldcndraadsschemac

c

(c mbolenc
c

lgemeenc

c
c

lektrischectoestellenc

c

eidingenc

 c

Beschermingstoestellenc

 c

chakelaarsc

c

ontactdozenc

 c

ebruikstoestellenc

 c

(c lektriciteitsverdelingcopcwervenc

ezeckastcheeftcdecvolgendeceigenschappen:c

ansluitingc

(c ontrolec

elijkvormigheidsonderzoekc

eriodiekeccontrolec

(c ontroleonderzoekcvanclaagspannings-cinstallatiescbijcverkoopcvanceenc
wooneenheidc
c
c

oepassingsgebiedc

odaliteitencvanchetccontroleonderzoekc

c

c
erplichtingenc

c

cevalcvancafbraakcofcvolledigecrenovatiec

c

c
oorwerpcvanchetccontroleonderzoekc

c

hoofdstukcc

ecsanitairecinstallatiec

(c aterialenc

c
c

egalvaniseerdcstaalc

c

operc

c

c poletleencunststof/olvincloridec
unststofc/cc
vpeunststofc

c

lpexcbuiscincbuiscc

ood:c

c

zer:c

c

ietijzer:c

c

Beschermdcstaal:c

c

sbestcement:c

c

grsc

c

(c ectoevoerleidingenc

c

ebruiktecbuizen:c

c

oningweetjec c

c

oorwaardencaanlegcwaterleidingc

c

atermengingc

 c

(c fvoerleidingenc

 c

!
 "c

 c

"#c

 c

oortencafvoerleidingenc

c

 "c

c

fvoerleidingencverbindenc

c

ifonc

c

(c ecsanitairectoestellenc

 c

ebruiktecmaterialenc

c

anitaircporseleinc

c

aniairccgrsc

c

ietijzercencplaatstaalc

c

unststoffenc

c

"oestvrijstaalc

c

outc

c

natuurteenc

 c

raanwerkc

 c

steemcondercdruk:c

c

ruklooscssteem:c

c

(c ecwarmcwatercproductiec
armwatertoestellenc

c

eisersc

c

Boilersc

 c

onneboilersc

 c

armtepompboilersc

 c

ardgasboilersc

 c

lektrischecboilersc

 c

ombiketelsc

 c

ipsc

 c

(c $itzettingcvancvloeistofc

c

%pencexpansiec

c

eslotencexpansiec

c

c
c

c

oofdstukc c

Basisbegrippencelektriciteitc

(c ? 
rootheidc smboolc enheidc smboolc
spanningc

cvoltc

c
c

c
ec spanningc kanc vergelekenc wordenc metc dec waterdrukc Bijc
eenc hogerec drukc kan,c inc eenc gelijkec tijdsperiode,c meerc waterc
naarc dec plaatsc vanc bestemmingc gebrachtc wordenc Bijc eenc
hogerec spanningc kanc meerc elektriciteitc getransporteerdc
wordenc ec spanningc wordtc
uitgedruktcinc
oltc
c

rotecspanningencwordencaangegevencinc
kilovoltcofcccccmegavoltcc

leinecspanningencwordencaangegevencinc
millivoltcofcmicrovoltc

encspanningcwordtcgemetencmetceenc
voltmeterc

etcsmboolcvanceencvoltmetercis:ccc

(c ?
   
ecelektrischecstroomsterkteciscdechoeveelheidcelektriciteitcinccoulombcdiecinc c
secondecdoorcdecelektrischecleidingcvloeitc
ecsterktecvancelektrischecstroomcwordtcgemetencincmpre,cencwordtcinformeelc
ookcwelcampragecgenoemdcnaarcanalogiecvancvoltagecvoorcdecelektrischec
spanningcc
c
Grooteidcc
stroomsterktec

smboolccc eneidcc smboolccc

camprec

c c

c
etcsmboolcciscafgeleidcvanchetc
!ransecwoordcntensit:c
&intensiteit&cc
]c ec&ampre&ciscgenoemdcnaarcdec
!ransecnatuurkundigec ndrariec mprec
]c

]c

ecstroomsterkteckancjecmetenc c
metceencampremetercdiecjec#c
decstroomkringcschakeltc!,czodatc
decstroomcdiecjecwilcmetencerc
doorcvloeitcc
c

(c m 
 
Grooteidcc smboolccc eneidcc smboolccc
weerstandc

c%hmc

cmc

c
eceenheidcwordtcweergegevencdoorcdechoofdlettercomegaccuitchetcrieksec
alfabet,cenciscgenoemdcnaarcGeorgcmceencuitsecnatuurkundigec
6  Ohmc
c
anneerceencelektrischecspanningcvanc cvoltcaangelegdcwordtcopceencgeleidendc
materiaalcencercontstaatcdaarinceencstroomcvanc camprec
dancheeftcdecdraadceencweerstandcvanc c'c
M' 



ccccc    
  c



c
(c
  
etcvermogencgeeftcalschetcwarechetcverbruikcvancdec
stroomcdoorceencbepaaldcapparaatcweer:chetcgeeftcaanc
welkecstroomsterktecercgebruiktcwordtcbijceencbepaaldcspanningsverschilcc
c

Grooteidcc smboolccc eneidcc smboolccc


vermogenc d

cwattc

cc

eceenheidc&joulecpercseconde&cheetc&watt&,cnaarcdec
Britsecuitvindercvancdecstoommachinecamescattc
etcsmboolcvoorcvermogencdciscafgeleidcuitchetc!ransc
&duissance&cofchetcngelsc&dower&c

etcvermogencwordtcgemetencmetceencwattmetercc

c
c
etcvermogencvindenckunnencwecdoorcverschillendecformules:c
dccc
ecaangelegdecspanningcvermenigvuldigdcmetcdecstroomsterktecdiecdoorcdec
geleiderscvloeitc
  100V x 1A = 100Wc
c

dcctc
ecarbeid,cenergiecofchoeveelheidcwarmtecdiecontstaanciscnaceencbepaaldectijdc
%mchetcvermogencterugctecvindencmoetencwecnatuurlijkcdectijdcnietc
vermenigvuldigencmaarcdelenc
  360 000J / 3600s = 100Wc
c
(c  
Grooteidcc smboolccc eneidcc

erbruikc

smboolccc

kilowattuurc

khc

c
nergieverbruikcinckhcc(cvermogencinckcxctijdsduurcincurenc
eceenheidc&joule&ciscincdecpraktijkcteckleincecpraktischeceenheidcvancelektrischec
arbeidciscnckilowattuurc ckhc
c
ecelektriciteitsmetercofc-tellercmeetcdecverbruiktecelektrischecarbeidcinc
kilowattuurc
c

encapparaatcmetceencvermogenc
vanc cwordtcelkecdagc
gedurendeccuurcingeschakeldc
Berekenchetcenergieverbruikcnac
eencmaandc cdagencc

encstrijkijzercverbruiktcinc cuurc
eencelektrischecarbeidcvanc, c
khc
oecgrootcischetcvermogencvanc
ditcstrijkijzer?cc
c

6   c

Wc(c c)ctc(chcc
c

tc(c h)cWc(c, ckhc

6 c

hetcenergieverbruikcWcnac c
dagencc
c

hetcvermogencdc

Oplssic

dagelijkscverbruikc
W = dtc(c cxchc(c c c
hc(c , ckhc
maandelijkscverbruikc
maandelijkscverbruikc(c
dagverbruikcxc cdagenc
Wmaandc(c , ckh/dagcxc cdagenc
(c ckhcc

u

 

  


  c

c
c

oofdstukcc

incottecenc c

lektrischecinstallatiescc

aakcenkelcgebruikcvancveiligcelektrisccmateriaal,cdw
cmateriaalcvoor
ienc
vanceenckeurmerkcofceencverwij
ingcnaarceencnormc
cenkcaandactcaancdecgebruiksvoorwaardencvancdecleveranciersc
(c  
c lgemeenedenc
etcdoelcvancdecaardingciscdecfoutstroomcnaarcdecaardecafleidencBijcgebrekcaanc
eencdegelijkecaardverbindingczalcdecgehelecfoutstroom,cofceencdeelcervan,cnaarcdec
aardecvloeiencviacdecpersooncdiechetcdefectectoestelcaanraaktcatckancdodelijkc
zijncijdenschetconderzoekcvrcindienststellingcmeetcdecerkendeccontroleinstellingcdecspreidingsweerstandcvancdecaardverbindingcofcdecaardingsluscec
waardecvancdecspreidingsweerstandcmagcnietcgroterczijncdanc c',cofcalscerc
bijkomendecmaatregelencwordencgenomencnietcgrotercdanc c'cziecpuntc c
*ifferentieelstroominrichtingenc
c

c Bepalingenc

c
c
c ardverbindingcofcaardingslusc

 ardgeleiderc

Bc ardingscheiderc

coofdbeschermingsgeleiderc

c
reemdecgeleidendecdelenc
gas,cwater,ccentralecverwarming,c
c

cBeschermingsgeleiderc

cetalencdraagstructurenc

coofdequipotentialecverbindingc

coofdaardingsklemc

cBijkomendecequipotentialeccverbindingcc

!cmassac

c
ardverbindingc

oorcbestaandecgebouwencc
ncofcmeerderecmetcelkaarc
verbondencencincdecgrondc
aangebrachtecgeleidendec
stukkencdieceencelektrischec
verbindingcvormencmetcdec
aardecc

c ardingslusc

oorcelkcnieuwcgebouwc
waarvancdecbodemcvancdec
funderingssleuf,cvanceenc
gedeeltecvancofcdecgehelec
fundering,copctencminstec c

cmcdieptecligt,cmoetcopcdec
bodemcvancdecfunderingssleufc
eencaardingsluscwordenc
aangebrachtciecbestaatchetzijcuitceencvollecgeleidercuitcblankcofcverloodckoper,c
hetzijcuitccsamengeslagencdradencvanchalfcsoepelckoper,cmetceencrondvormigec
doorsnedecvanccmmcenczonderclascecuiteindencvancdezecaardingsluscofcdec
uiteindencvancdecdraadstukkencmoetencaltijdcbereikbaarcblijvencndiencdezeclusc
bestaatcuitcmeerderecincseriecgeplaatstecgeleiders,cdancmoetencdecaansluitingenc
vancelkecgeleidercbereikbaarczijnc

c ardgeleiderc
itciscdecgeleidercdiecdechoofdaardingsklemcverbindtcmetcdecaardverbinding,c
waarbijcdeceventuelecaardingsscheidercgeachtcwordtcdeelcuitctecmakencvancdezec
aardgeleiderc
eleidercgeel-cgroenc
incdoorsnedec
ardgeleiderc

cmmc

oofdbeschermingsgeleiderc

cmmc

oofdequipotentialecverbindingenc

cmmc

Bijkomendecequipotentialec
verbindingenc

cmmc+c

Beschermingsgeleidercstopcontactenc

cmmc

Beschermingsgeleidercverlichtingc
c
(*) M hish (  is)
mmc
c

cmmc

sh m  2,5 mm ; i t-m hish

sh m  4

c Bescermingsgeleiderc
c
ecbeschermingsgeleidercmoetcincdecgehelecinstallatiecbeschikbaarczijncaancallec
gebruikstoestellen,czoalscstopcontacten,cverlichtingstoestellen,cvastcopgesteldec
toestellen,ccuitgezonderdcdecelektrischectoestellencopczeerclagecveiligheidsspanningc

c

c
c

c <oofdequipotentialecverbindingc
ardingsaansluiting,cdifferentieelstroominrichtingencofceencbeschermingsgeleiderc
volstaancnietcaltijdcomchetcelektrocutiegevaarcuitctecschakelencecvreemdec
geleidendecdelen,cdieceencgevaarlijkcpotentiaalckunnencverspreiden,cmoetenc
onderlingcmetcelkaarcverbondencwordencsceencdergelijkecverbindingcnietcaanwezig,c
danckanceencfoutcinceencleidingcofceenctoestelceencgevaarlijkecspanningcveroorzakenc
tussencbvcdecwaterleidingcencdecgasleidingc
nciedercgebouwcmoetceenchoofdequipotentialecverbindingcverwezenlijktcwordencdiec
dechoofdaardingsklemcverbindtcmetcdecvreemdecgeleidendecdelenczoalscwater,cgas,c
centralecverwarming,cc
c
c Bijkomendecequipotentialecverbindingc
ncbadkamerscencdoucheruimtencmoetencallecvreemdecgeleidendecdelencencmassasc
zoalscgas,ckoudcencwarmcwater,ccentralecverwarming,cbadkuip,ccononderbrokenc
metcelkaarcencmetcdecbeschermingsgeleidercverbondencwordenc

c
(c   
   
nceencelektrischecinstallatiecmagcalleencveiligcelektrischcmaterieelcgebruiktcwordencc
lektrischcmaterieelcdatcvoldoetcaancdecdesbetreffendecnormcwordtcgeachtcveiligctec
zijncecovereenkomstcmetcdecnormcwordtcvaakcaangegevencdoorceenc-markeringc
ofckeurmerkczoalscB,c
,c
,c ,ccc
etclaagspanningsmaterieelcdientcminstensceencbeschermingsgraadc,,-Bc,ctec
hebbenc
c
(c   

c
Ac
Ac
Ac

Ac
Ac

Ac

Ac

ijncvancdecklasseccmetaalcofcvancdecklasseccdubbelcgesoleerdc
oetencvoorzienczijncvanceencdeurcenceenc
vastecachterwandc
ijnconbrandbaar,cniet-hgroscopischc
vochtopslorpendcenchebbenceencc
voldoendecmechanischecweerstandc
taancbinnenchandbereikcopcongeveerc ,c
metercbovencdecgrondc
ecuitvoeringcvanchetcverdeelbordcstemtc
overeencmetcdecgegevenscopcdecc
schemasc
anneercverschillendectarievencgebruiktc
worden,cmoetencdecovereenkomstigecc
beschermingstoestellencopcafzonderlijkec
panelenconderlingecafstandc- ccmcc
ofcincverschillendecverdeelbordenc
geplaatstcwordenc
oepelecgeleiderscmogencgebruiktcwordencvoorczovercdecdraadjescaancc
beidecuiteindencwordencsamengehoudencdoorcsamenknijpendechulzencofc
eencc
gelijkwaardigcssteemc
c

c
(c    
  

c
encautomatischecdifferentieelstroominrichtingcofcverliesstroomschakelaarcneemtc
stromencwaarcdiecnaarcdecaardecvloeiencitctoestelcbiedtcdusceencuitstekendec
beschermingctegencelektrocutie,cbrandgevaarcencenergieverbruikctecwijtencaanc
ekstromencc
encminstecncdifferentieelstroominrichtingcmoetcaanchetcbegincvancdecinstallatiec
geplaatstcworden:cc
Ac maximalecgevoeligheidcvanc cm c.ncc
Ac minimalecnominalecstroomcvanc c cncencaangepastcaancdec
aansluitvermogenschakelaarc
Ac kortsluitvastheidcvancminimaalcck c/c,kc sc
Ac vanchetctpec cgevoeligcvoorcpulserendecgelijkstroomc
Ac voorziencvoorcscheidingsfunctiec
Ac aansluitingencverzegelbaarc

c
llecdifferentieelstroominrichtingencmoetencbovendiencvoldoencaancvolgendec
kenmerkenc:cc

-cvanchetctpec ,cherkenbaarcaancditcsmboolc:c
c
-cB-gekeurdckortsluitvastheidcvanccminimaalc cc
-cuitgerustcmetceenctestknopcdiechetcmogelijkcmaaktcomcdecvoedingctec
onderbrekencc
c
"ip  E  iff  ti lstmiihti sh mt i t t    stm Dm
i t m   st s  t z  t  mil stm  
iff  ti lstmiihti i t  sh   wt Dit k m z k i  f
tmt 
Bijkomendecdifferentieelstroominrichtingencmoetencgeplaatstcwordencincdec
volgendecgevallenc:c
Ac voorcbad-cencdoucheruimten,cwasmachine,cdroogkast,cafwasmachine:cc
Ac maximalecgevoeligheidc cm c.ncvoorcstroombanencvanc
verwarmingsweerstc
Ac andencverzonkencincvloerencencc
Ac materialen:cgevoeligheidc cm c.nc
Ac wanneerceencstopcontactcincvolumeccincdecbadkamercwordtcgeplaatst:cc
Ac gevoeligheidc cm c.nc
Ac wanneercdecspreidingsweerstandcvancdecaardingceencwaardecheeftctussencc

Ac

 cenc c'c

c
c
(c ?     
 
 

%verbelastingcofckortsluitingckunnencbrandcveroorzakencindiencdecnominalecstroomc
vancdecsmeltzekeringcofcautomatischecschakelaarcnietcaangepastciscaancdecdoorsnedec
vancdecleidingcecvermogenschakelaarscuitgezonderdcdecpenautomatencmoetenc

ookcvoorzienczijncvancdecvolgendecmarkering:

c
aximalecnominalecstroomcvanc
smeltveiligedencencautomatiscecscakelaarsc
rekeningcoudendcmetcdecdoorsnedecvancdec
geleidersc
c

cc  
c c
c    c
  c
c
 c c cc
 c

c
c

oorsnedecincmmc
c
c
c
c
c
c
c
c
c

ominalecstroomcvancdec
smeltveiligeidc
c c
c c
 c c
c c
 c c
c c
c c
c c

ominalecstroomcvancdec
automatiscecscakelaarc
c c
 c c
c c
c c
c c
c c
c c
c c

c leurcodecvancdeccalibreerelementencovereenkomstigcdecdoorsnedecvancdec
geleidersc
oorsnedecmmc
leurc
c
c
c
%ranjec
c
rijsc
c
Blauwc
c
Bruinc
c
roenc
c
%ranjec
c
(c   
c lgemeen
c
ecdoorsnedecvancdecgeleiderscmoetcsteedscgekozencwordencincfunctiecvanchetc
voorzienecvermogencoepelecgeleiderscmogencgebruiktcwordencvoorczovercdec
draadjescaancbeidecuiteindencwordencsamengehoudencdoorcsamenknijpendec
hulzencofceencgelijkwaardigcssteemcecelektrischecleidingencmoetencopc
voldoendecafstandcvancniet-elektrischecleidingencbvcwater,cgas,cc
genstalleerdcwordenc
c
c
c
c

c inimumdoorsnedec
Gebruikc

erlichtingc
topcontactenc
emengdecstroombaanc:cverlichtingc
encstopcontactenc
troombanencvoorcsturingc,ccontrolec
encsignalisatiec
ookfornuis,covenc,cwasmachinec,ccfasigcc
ookfornuis,covenc,cwasmachinec,cc fasigcc

incdoorsnedec
cmmc
cmmc
cmmc
cmmc++c
cmmc+c
cmmc+c

(*) Uit z  (kl i  s  t  lt )  k l  pltst i


p w f i ij lht, is m t im t   miimm  im
f 25 mm f  s  is i zi  is   z lf plts 
 i l  i (**) B  ilii  tmt  = 4A f z k i  =
2A
c
c "oegelatencplaatsingswij
ecbijclaagspanningc
c
laatsingswijzec

Bc
c
ncplasticcofcmetalencbuisc
ncniet-metalencencniet-cbrandbarec
plintenc
ncdecluchtc
ncdecmuurcverzonkenczondercbuisc+c

,
Bc

!
Bc

,!
Bc


Bc

jac
jac

jac
jac

jac
jac

jac
jac

neenc
neenc

jac
jac

jac
jac

jac
neenc

(*) Hiztl

  til tj t  (fm ti  i m)

(*)  m  miiml 0,4 mcc

cc
(*) 

t  miiml 3 m

c
c leurcodecvancdecgesoleerdecgeleidersc
Blauwcc
(c #ulgeleiderc
ndiencercgeencnulgeleidercis,cmagc
decblauwecgeleidercalscfasegeleiderc
eel/roenc (c Beschermingsgeleiderc gebruiktcwordenc
inottecsteltcvoorc
altijdceencblauwecgeleiderctec
eelc
(c  c
gebruikencinctweepoligec
stroombanen,czelfscalscercgeenc
roenc
(cc  c
nulgeleiderciscnetccxc c
c,czodatc
c
c c
achterafcgemakkelijkcomgeschakeldc
kancwordencnaarceencnetc / c
cc

(c ?  


 
  
c topcontactenc
c
etcaantalcenkelvoudigecofcmeervoudigecstopcontactenciscbeperktctotc cperc
stroombaancndiencercgemengdecstroombanencstopcontactencencverlichtingc
genstalleerdcworden,cdancwordtcelkcsamenwerkendcgeheelcvanc
verlichtingspuntencbeschouwdcalsceencstopcontactcc
llecstopcontactenczijncvoorziencvanceencaangeslotencpenaardecrandaardecisc
verbodencenczijncvanchetckindveiligectpeczodatcmetalencvoorwerpen,czoalsceenc
stukjecijzerdraad,cnietcinchetcstopcontactcgestokenckunnencwordencec
stopcontacten,cbevestigdcopcdecwand,czijncaangebrachtcopceencafstandcvanc
minstensc ccmcbovencdecvloercincdrogecruimtencencccmcincdecanderecruimten,c
behalvecindienczecingebouwdczijncincplintencofcondercbijzonderecvoorwaardencinc
decvloercc
c cakelaarsc
nkelpoligecschakelaars,cteleruptorscofcdimmerscmogencgebruiktcwordencinc
nfasigeckringencvoorcverlichtingstoestellen,ccontactdozencofcsturingsdoeleindenc
totceencstroomsterktecvanc  cnc
oorcstroombanencmetcnulgeleidercwordtc
steedscdecfasecgeschakeldc
c erlictingc
ncdecelektrischecinstallatiecmoetencerctencminstectweecstroombanencvoorcdec
verlichtingcvoorziencwordenc
c
(c   
  

etcelektrocutiegevaarciscbijzondercgrootcincbadkamerscencdouchescdoorcdeclagec
weerstandcvanchetcmenselijkclichaamcwanneerchetcvochtigcofcondergedompeldcisc
etciscverbodencomcinceencbadcofceencdouche,cofcincdeconmiddellijkecomgevingc
ervan,ceencmobielcofcdraagbaarcelektrischctoestelctecplaatsencofctecgebruikenc

olumesc

c
c "oegelatencelektrisccmaterieelc
olumec
"oegelatencmaterieelc
c
nkelcmaterieelcdatcredelijkerwijscnodigciscc

oedingc
c/c c
c c

oedingc
c/cc
c c
c

cbisc
c

aterverwarmercenkelcsanitaircenccombic
voorcvastecopstellingc

oedingc
c/c c
c c

oedingc
c/cc
c c
nstallatiechdromassagecmetcvoedingspuntc
aterverwarmercenkelcsanitaircenccombic

Bescermingc
c
c,c
c c
c
c, c
c
c, c
c c
c
c, c
c
c, c

voorcvastecopstellingc

erlichtingcplaatsingcminc ,mchoogtec

astcopgesteldecverwarmingcencventilatorenc
klassecc
ontactdooscviactransfocmaxc cc
ontactdooscgevoedcviacdifferentieelstroomrichtingcgevoeligheidc cm c

oedingc
c/c c
c c
c

iverscelektrischcmaterieelc

oedingc
c/c c
c c

c
c, c
c, c
c
c,,c
c,,c
c
c c
c
c, c
c c


:czeerclagecveiligheidsspanningc
c,:cbeschermdctegenceencwateronderdompelingcvanckortecduurc
c, :cspatwaterdichtcmaterieelc
c, :cdruipwaterdichtcmaterieelc
c :cgeencbeschermingcvereistc
c,,:cijcradencaancomccontactdozencsteedscincvolumecctecplaatsencndiencditc
onmogelijkcis,cbijcopbouwcminimumc, ,cbijcinbouwciscercbijzondereczorgctec
bestedencbijcplaatsingc
c
c eidingenc
ecleidingencmogencgeencmetalencomhulselscbevatten,cmoetenchorizontalecenc
verticalectrajectencvolgencenczijncalleencbestemdcvoorcelektrischcmaterieelc
geplaatstcincdezecvolumesc
c Bijkomendecequipotentialecverbindingc
c
llecvreemdecgeleidendec
delencwater,cgas,ccenc
massascvancelektrischc
materieelcopclagecspanningcenc
zeerclagecspanningcmoetenc
plaatselijkcmetcelkaarc
verbondencwordenc
c
c
c
c

c
c erwarmingcincvloerc
ecelektrischecweerstandencmoetencbedektczijncmetceencmetalencnetwerkcdatc
verbondenciscmetcdecbijkomendecequipotentialecverbindingc
c
(c       
?  ?
echalogeenlampcgenietcgrotecbelangstellingcecvolgendeceigenschappencmakenc
dechalogeenverlichtingcergcaantrekkelijkc:cdeclevensduurcenchetcverhoogdec
lichtrendementc%mctecbeveiligenctegencelektrocutiecgebruikencweceencbeperktec
spanning,cnamelijkcdec0eercagec
eiligheidspanningc
c
c aximalecspanningcafankelijkcvancdecsituatiec
ituatiec
Gesoleerdec
Blankecgeleidersc
c
geleidersc
c
c
BB c:cdrogechuidc
/c c
c
/cc
c
BBc:cvochtigechuidc
/cc
c
/c c
c
BBc:condergedompeldechuidc
/c c
c
/cc
c
%ndankschetcgebruikcvanc
cmoetcmencaandachtcschenkencaanchetcbrandrisicoc
aaromczijnconderstaandecpuntencvancbelangc
c
c lgemeen
c

aakcenkelcgebruikcvancveiligcelektrischcmateriaal,cdwzcmaterieelcvoorziencvanc
eenckeurmerkcofceencverwijzingcnaarceencnormcchenkcaandachtcaancdec
gebruiksvoorwaardencvancdecfabrikantc

c  
ampencnietcinbouwencincbrandbaarcmaterieelchout,c
isolatie,ccc
Bewaarcvoldoendecafstand,cbvc ,cm,ctotcdecvoorwerpenc
diecc
verlichtcwordencomchetcbrandgevaarctecbeperkenc
c
c
c "
  
alogeenlampenckancjecnietcmeteencaansluitencopchetcopenbaarcverdeelnetc
aarvoorcisceenctransformatorcnodigcdiecdec c
comzetcnaarceenclagerec
spanningcc
ezectransformatorcmoetcvanchetctpec0veiligheidstransfoczijncec
transformatorencdienenczoctecwordencgeplaatstcdatczectecallenctijdeceencgoedec
afkoelingchebbencencbereikbaarcblijvenccc
%mcbrandgevaarctecvoorkomen,cmoetcdectransformatorcwordencbeveiligdctegenc
overbelastingcenckortsluitingcaancdecsecundaireczijdecncsommigec
transformatorenczijncsmeltveilighedencofcbeveiligingsinrichtingencaangebrachtcinc
ofcopcdectransformatorcscdatcnietchetcgevalcdancmoetcuczelfczorgencvoorcdecjuistec
beveiligingcc
laatscdectransformatorcincdecnabijheidcvancdeclampcbeperkingcspanningsval,c
zorgcercechtercvoorcdatcdeclampcdectransfocnietconnodigcverwarmtc
c
c   
ecdoorsnedecvancdecleidingencmoetcgekozencwordencincfunctiecvancdecmaximalec
stroomdoorgangcencdecspanningsvalcecnodigecbeveiligingencmoetencgeplaatstc
wordenctegencoverbelastingcenckortsluitingccc
ercinformatiec:cdecnoodzakelijkecleidingdoorsnedecmmcincfunctiecvancdec
stroombaanlengtecvoorceencmaximalecspanningsvalcvanc1c2cbijc 
cencdec
nominalecstroomcvancdecbeveiligingcaancdecsecundaireczijdecvancdec
transformator:c
c
c

ermog
enc
lampc
incc
c
 c
c
 c
c
c
 c
c
 c
c
 c
c

omina
lec
stroomcc
incc
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c

axc
engtecc engtecc engtecc engtecc engtecc
nomina  mc
mc
 mc
mc
mc
lecc
mmc mmc mmc mmc mmc
stroomc
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
c
-c
c
c
c
c
c
-c
 c
c c
c c
-c

(c ?  

c
c
c fwijkendecbeslissingencfwijkingencbijceencelektriscecinstallatiecvancvrc coktoberc  c
Bijceencverzwaringcvancdecaansluitingcopchetcopenbaarcverdeelnetcinceencgebouwcmetceencelektrischec
installatie,cvancvoorc coktoberc  czijncopcdecoudecinstallatiescdecvoorschriftencvanchetc "cvanc
toepassing,cmetcuitzonderingcvancdecvolgendecpuntenc
c
ebruiktcelektrischcmaterieelcencbeveiligingencdiecincgoedecstaatczijncencuitgevoerdc
c
werdencvolgenscdecerkendectechnischecregelsc
toegelatenc
utomatischecdifferentieelstroominrichtingenctpec cencnominalecstroomcnc3c c
c
toegelatenc

erzegelingcvancdifferentieelstroomrichtingencindiencnietcmogelijkc
nietcnoodzakelijkc
lektrischecleidingencvancminimaalc cmmcencbeveiligdcdoorczekeringencvanc cofc
c
automaatcvanc cmetcpictogram+c
toegelatenc
leurcodecvancgesoleerdecgeleiderscencgeleiderscinckabelsc:cc
c
4calgemeencc
nietcvanctoepassingc
4cgeel/groencvoorcactievecgeleiderc
verbodenc
ater-,cgas-cencanderecleidingencopcmindercdancccmcvancanderecleidingencgeplaatstc
toegelatenc
operencaardgeleidercvanctencminsteccmmc
toegelatenc
Beschermingsgeleiderc
c
4cnietcincleidingcdiecgeenctecaardenctoestellencvoedtc
toegelatenc
4cbuitencdecleiding,cindiencnietcmogelijkcincc
toegelatenc
bestaandecleidingc
oofdequipotentiaalverbindingenc
nietcverplichtc
ontactdozencc
c
4czondercaardpen,czonderckinderveiligheidcencmetcmeercdanc cperckringc
toegelatenc
4cmetceencaardpencdiecnietcverbondenciscaanceencbeschermingsgeleiderc
verbodencc
%pbouwccontactdozencopcmindercdanc ccmcvancdec
toegelatenc
vloercincdrogeclokalencc

lechtscncverlichtingskringc
laatsingcvanceencafzonderlijkecautomatischecdifferentieelstroominrichtingcmetceenc
grotecofczeercgrotecgevoeligheidc/c m :c

toegelatenc
c
c
c

nietcverplichtc+c
c
nietcverplichtc
toegelatenc+c
c
toegelatenc
toegelatenc
nietcverplichtc

4cvoorcmaterieelcenctoestellencincwasruimten,cstortbad-cc
encbadkamersc
4cvoorcwas-cencvaatwasmachinesc
npoligecschakelaarscvoorcverlichtingcincbadkamersc
eidingencincwasruimtes,cdoucheruimtescencbadkamers:c
4cbestaandecleidingenc
4cverzonkencvloerverwarmingc
4cequipotentialecverbindingenc
c
c fwijkingencbijceencelektriscecinstallatiecvancnac coktoberc  c
ifferentieelcvanchetctpec c

/ /  c

toegelatenc

/ /  c

toegelatenc

ifferentieelc#c/c czondercdecaanduidingc* ,c,ck sc

/ / c

toegelatenc

ermogenschakelaarscenczekeringencmetceencminimumcschakelvermogencvanc
 c

/ /  c

toegelatenc

oedingcvanceencwasmachinecinc,cmmc,cindiencdecdoorsnedecaangepastcisc
aanchetcvermogencvanchetctoestelc

+c

toegelatenc

oedingcvanceencfornuiscmetctweemaalctweecactievecgeleiderscincparallelcvanc
mmcencncbeschermingsgeleidercvanc mmc

+c

toegelatenc

abelcmetcmetalencpantseringcincdecbadkamercincdienstcteclatenctpec
!
Bc

/ /  c

toegelatenc

eercdanc cstopcontactencpercstroombaan,cmitscaangepastecbeveiligingc

+c

toegelatenc

nkelpoligecschakelaarcincdecbadkamerc

+c

toegelatenc

fwezigheidcvancproces-verbaalcindienststellingc

+c

toegelatenc

lgemeencdifferentieelc#c3c c

c
(c V plihti 
eceigenaar,cbeheerdercenceventueelcdechuurdercvanceencelektrischecinstallatiecmoeten:c
decinstallatieconderhoudenc
m c decnodigecmaatregelencnemencopdatcdecbepalingencvanchetc "caltijdcwordenccnageleefdc
 c decdirectiec*Bestuurcnergiecvancdec!ederalec%verheidsdienstcconomie,cc%,ciddenstandc
encnergieconmiddellijkcopcdechoogtecstellencvancelkeccelektrocutiecwaarvancpersonenchetc
slachtofferczijncgewordenc
 c decgoedecwerkingcvancdecdifferentieelstroominrichtingencregelmatigcc
maandelijkscnakijkencdoorcgebruikcvancdectestknopc
 c hetcelektrischcdossiercbijhoudencschemas,cverslagencvancdeccontrole-cinstelling,cc
 c hetcerkendcorganismeccontacterencbijchetcverlopencvancdecgeldigheidsdatumcc
vanchetccontroleverslagccjaarc
c
(c El ktiit itsssi 
etcelektriciteitsdossiercdatcdeceigenaarcenceventueelcdechuurdercmoetencbezitten,cdientcnaastcdec
controleverslagencookcdecndraads-cencsituatieschemascvancdecinstallatiectecomvattencecschemasc
moetencinccexemplarencwordencvoorgelegdcaancdeccontrole-instellingcc

 c
c

c oorbeeldcsituatiescemac

 c
c

c oorbeeldcndraadsscemac

c
c
c
c

c
(c ?  
c lgemeenc

c
c lektriscectoestellenc

c
c

c eidingenc

c
c Bescermingstoestellenc

 c
c

c
c

c cakelaarsc

c
c

c
c

c
c

ontactdo
enc

c
c Gebruikstoestellenc

 c
c

c
c

c
c

(c El ktiit its  li p w  


eckastencwordencgebruiktcalsctijdelijkecaansluitingcomcopcbouwplaatsenckranen,cbetonmolens,cboor-cenc
slijpmachinescvancstroomctecvoorzienc
c
c e
eckastceeftcdecvolgendeceigenscappen:c
Ac onbrandbaarcmaterieel,cstabielcopgesteldc
Ac beschermingsgraadciscminstenscc cspatwaterdichtcgeschiktcvoorcc
Ac buitenopstellingc
Ac afsluitmogelijkheidcmetcslotc
Ac algemenecdifferentieelstroominrichtingcmetceencgevoeligheidcvancmaximumcc
Ac  cm c.ncenceencnominalecstroomsterktecvancminstensc c cnc
Ac nodigecbeveiligingencafhankelijkcvancdecleidingencencstopcontactenc
Ac afschermingcvancallecondercspanningcstaandecdelenc
Ac pictogramc*levensgevaarc
 m st s tt p m t  isti ti  t h   H t is m lijk t  l ktiit itskst  
ijkm  is   wp  zij ( fm ti   pltsi   kWh-t ll )c
c
c ansluitingc
ecaansluitingckancgebeurencmetceencvoorlopigecofcmetcdecdefinitieveckabelcc
endtcuchiervoorctotcdecdistributienetbeheerderc

(c Ctl 
eccontrolescdienencuitgevoerdctecwordencdoorceencerkendcorganismec
c
c Gelijkvormigeidsonder
oekc
lkeclaagspanningsinstallatie,czelfscalsczecgevoedcwordtcviaceencpriv-installatie,cmoetcvrcdec
ingebruiknamecaanceencgelijkvormigheidsonderzoekconderworpencwordenc%okcnaceencbelangrijkec
wijziging,cverzwaringcvancdecaansluitingcofcaanzienlijkecuitbreidingcbijvoorbeeldcbijplaatsencvanceenc
kringcmoetcdecelektrischecinstallatiecgecontroleerdcwordencvolgenscdecwettelijkecvoorschriftenc
c
c deriodiekeccontrolec
enclaatsteccjaarcnacdecdatumcvermeldcopchetcverslagcvanchetcgelijkvormigheids-onderzoekcvancdec
huishoudelijkecelektrischecinstallatiecdientcdeceerstec-jaarlijksecperiodiekeccontrolecuitgevoerdctec
wordenc
c
c

(c Ctl  z k  lspis- istllti s ij  kp 


c

 w h i

c "oepassingsgebiedc
itcartikelciscvanctoepassingcopcdecverkoopcvanceencwooneenheid:c
Ac metceencoudecelektrischecinstallatiecwaaraancsedertc coktoberc  cgeencbelangrijkecwijzigingenc
ofcaanzienlijkecuitbreidingenczijncaangebrachtc
Ac metceencoudecelektrischecinstallatiecwaaraancsedertc coktoberc  cbelangrijkecwijzigingencofc
aanzienlijkecuitbreidingenczijncaangebrachtcmaarcc
Ac waarvanchetcgedeeltecdatcdateertcvancvrcoktoberc  cnogcnietchetcvoorwerpcheeftc
uitgemaaktcvanceenccontroleonderzoekc

c
c

oorcdectoepassingcvancditcartikelcwordencnietcalscwooneenheidcbeschouwd:c
4ckloostersc
4chospitalenc
4cgevangenissenc
4crusthuizenc
4cpensionatenc
4chotelsc
4conderwijsinstellingenc
c
ndiencdecwooneenheidcdeelcuitmaaktcvanceencregimecvancmede-eigendomcgeldencdechiernacvermeldec
bepalingencenkelcvoorcwatcbetreftcdecprivatecdelencvancdecbetrokkencwooneenheidcaarenbovenczijnc
dezecbepalingencevenmincvanctoepassingcopcgarages,cparkingscencanderecruimtencdiecdeelczijncvancdec
wooneenheidcmaarcwaarvancdecelektrischecinstallatiecwordtcgevoedcviaceencelektriciteitsmetercopcnaamc
vancdecmede-eigenaarscofcvancdecverenigingcvancmede-eigenaarsc
ezecbepalingenczijncevenmincvanctoepassingcopcwooneenhedencdiechetcvoorwerpcuitmakencvanceenc
onteigeningc
c
c odaliteitencvancetccontroleonder
oekc

c     
Bijcdecverkoopcvanceencwooneenheidcalscbedoeldcinchetctoepassingsgebied,ciscdecverkopercverplicht:c
Ac eenccontroleonderzoekcvancdecelektrischecinstallatiecteclatencuitvoerenc
Ac decdatumcvanchetcproces-verbaalcvanchetccontroleonderzoekcenchetcfeitcvancdecoverhandigingc
vancditcproces-verbaalcincdecauthentiekecaktectecdoencvermeldenc
c
ndiencdecverkopercenckopercovereenkomencdatceenccontroleonderzoekcvancdecelektrischecinstallatiec
overbodigcencnutteloosciscomdatcdeckoperchetcgebouwcgaatcafbrekencofcdecelektrischecinstallatiecvolledigc
gaatcrenoverenciscdecverkopercverplichtcditcakkoordcincdecauthentiekecaktectecdoencvermeldencc
ecverkoperciscverplichtcincdecauthentiekecaktectecdoencvermeldencdatcdeckopercdec lgemenecirectiec
nergie,c fdelingcnfrastructuurcschriftelijkcmoetcinformerencvancdecafbraakcvanchetcgebouwcofcvancdec
volledigecrenovatiecvancdecelektrischecinstallatiecezeclaatstecmaaktcaancdeckoperceencdossiernummerc
overcencverzoektchem/haarceencproces-verbaalcvanccontrolectoecteczendencvanczodracdecnieuwec
elektrischecinstallatiecincgebruikcwordtcgenomenccnchetcgevalcvanconmogelijkheidcomcdeccontrolectec
latencuitvoerencbijceencdoorcgerechtelijkecbeslissingencbevolencverkoopciscdiegenecdiecdecverkoopc
vordertcverplichtcincdecauthentiekecaktecofcinchetcprocesverbaalcvancopenbarectoewijzingcdecafwezigheidc
tecdoencvermeldencvanchetccontroleonderzoekcvancdecelektrischecinstallatiecenchetcbelangcvoorcdeckoperc
omctotcdezeccontrolecteclatencovergaanc
nchetcgevalcvanceenccontroleonderzoekcmetceencnegatiefcproces-verbaalcalscgevolgciscdecverkoperc
verplichtcincdecauthentiekecaktecdecverplichtingcvoorcdeckoperctecdoencvermeldenczijncidentiteitcencdec
datumcvancdecaktecvancverkoopcschriftelijkcmeectecdelencaanchetcerkendcorganismecdatchetc
controleonderzoekcvancdecelektrischecinstallatiecheeftcuitgevoerdc
#acdezecmeldingcheeftcdeckopercdecvrijeckeuzecomceencerkendcorganismecaanctecstellencvoorceencnieuwc
controleonderzoekcomcnactecgaancofcnacdecafloopcvancdectermijncvanc cmaanden,ctecrekenencvanafcdec
datumcvancdecaktecvancverkoop,cdecovertredingencverdwenenczijnc
ndiencdeckoperceencandercerkendcorganismecaansteltcdanclichtcditcorganismechetcerkendcorganismecdatc
hetceerstecproces-verbaalcvanccontroleonderzoekcheeftcopgesteldchierovercinc
ndiencerctijdenscditcnieuwccontroleonderzoekcwordtcvastgesteldcdatcercnogcovertredingencoverblijvenc
zijncdecvoorschriftencvancartikelc  cvanctoepassingc
c

c
c

c p       


Bijceencafbraakcvanchetcgebouwcofceencvolledigecrenovatiecvancdecelektrischecinstallatieczijncdec
bepalingencvancartikelc cvanctoepassingc
c
c       
etccontroleonderzoekcheeftctotcdoelcdecgelijkvormigheidcvancdecelektrischecinstallatiecvastctecstellenc
met:c
Ac decvoorschriftencvancditcreglementcdieceropcbetrekking,cmetcuitzonderingcvanchetcartikelc ,c
voorchetcgedeeltecwaarvancdecaanlegcwascaangevatcnac cseptemberc  c
Ac decvoorschriftencvancartikelenc ctotccdieceropcbetrekkingchebbencvoorchetcgedeeltecwaarvanc
decaanlegcwascaangevatcvrc coktoberc  c
c
c

oofdstukcc
ecsanitairecinstallatiec
encsanitairecinstallatiecbestaatcuitcverschilendeconderdelen,cmeercbepaaldc
c ecleidingencvoorckoudcencwarmcwaterc
c ecafvoerleidingencvoorchetcafvalwaterc
c ecsanitairectoestellencmetcdecbijhorighedenc
c pecialecapparaturencvoorchetcbehandelencvanchetcwaterc

(c Mt il 
c Gegalvaniseerdcstaalc
c opercc
ecverbindingencgebeurencdoorctecbuizencteclassen,cschroevencofcmetcbehulpcvancpersfittingencetc
lassencwordtcmindercgedaan)chetcvereistcstielkenniscenciscarbeidsintensiefcecschroefkoppelingenczijnc
vooralcinteressantcvoorcreparaties,czeczijncduurcencarbeidsintensiefcecpersfittingenclatenczichcsnelenc
eenvoudigcplaatsencecleidingencwordencallemaalcgeplaatstcencverbondencmetcfittingenczondercdezec
dichtctecpersencitcgebeurtcpascnacdecvolledigecplaatsingcvancdecleidingenc%pcdiecmanierckunnencdec
buizencnogcgemanipuleerdcwordenc
oordeelcvanckoperciscdatchetcbestandcisctegenchogecdruk,c
bovendiencischetceencduurzaamcmateriaalc
c
c polyetyleencd unststofdolyvinycloridecd unststofcccvpeunststof c
ecbasiscvancallecbuizenciscdecgrondstofccpolethleenc
etcaantalcmoleculencperccmcbepaaldcdecsterktecbestandctegencdrukcenctemperatuurcc

oorc-"cbuizencwordtcclowcdensitccmetcverschillendectoevoegingen,comcdecmoleculairec
structuurctecverbeteren,cgebruiktcc

oorc,cbuizencwordtcchighcdensitccgebruiktc
nceencextrudercwordtcdecgrondstofcgesmoltencenctotcbuiscgevormdc

-"cbuizenczijncnucklaar c

c
c

4c-"cookcbekendcondercverschillendecwanderecnamenc
4c,cccvariaties:c,-a,c,-bcenc,-cc
4calu--"c-"/ /-"c
4calu-,c,/ /,cookcultbuis,c Bcwenzcc
ecverschillenctussenc-"cenc,:c
c-"ciscgoedkopercdanc,,c
c-"cmaxctempc 5cduscalleencvoorc&lagectemperatuurc&cverwarmingc
c,cmaxctemp 5cmetcpiekenctotc 5,c
c-":cgrotereckanscopchaarscheurtjescencverbrossingcbijctechogectemperaturencen/ofcdruk,c
c-"ciscbetrekkelijkecnieuwcduscweinigcduur-ervaring,c
c-,cwordtcalcmeercdanc cjaarcsuccesvolctoegepast,cc
c
uurstofdifussieckomtcvoorcbijcalleckunststofcbuizencoorcdecwandcvancdecbuisckomtczuurstofcinchetc
watercoecwarmerchetcwater,choecmeerczuurstofcuurstofrijkcwatercveroorzaaktccorrosiecencroestcinc
hetcssteemcecketel,cpompcencradiatorenckunnenchierdoorcwordencaangetastc
ecbuizencvoorcdecverwarmingczijncinchetcalgemeencdiffusiedichtcgemaaktcdoorceencextraclaagjeccac ,c
mmcdiffusiedichteccoatingc
%caanctecbrengencBijccomposietbuizencoac,/ /,ciscdec
aluminiumlaagc 2cdiffusiedichtc
euringencenckwaliteit:cdecbuizencvoorcwaterleidingcencverwarmingcwordencinc#ederlandcgekeurdcdoorc
 cvoorceenc cenc%%ckeurcoedgekeurdecbuizencvoldoencaancminimumeisencecbuizenc
hebbencinchetcalgemeenceencverwachteclevensduurcvancmeercdanc cjaarcitcwordtcberekendcaancdec
handcvanc&langeduurproeven&cenc&computerberekeningen&cuscnietcaancdechandcvanc cjaarc
praktijkervaringcecinvloedcvanchetcplasticresiducdoorckunststofcorrosiecopcdecrestcvanceencinstallatiec
wordtcnietcmeegenomencinceenckwaliteitsbeoordelingcc
Bijc-"-aluminiumbuizencischetcmogelijkcdatchaarscheurtjescincdecbinnenbuiscdoordringenctotcdec
aluminiumlaagcwaardoorchetcaluminiumcgaatccorroderencierciscnogcweinigcervaringcmeec
B#cvoorcucdecbuisckiest,cdatcdecbuiscmeercproblemenckancveroorzakencdancucdenktcetcaanbrengenc
vancnieuwecbuisciscergcduur:cvloercopenhakken,cnieuwecvloercencnieuwecvloerbedekkingc$ckiestceenc
ketelcopckwaliteitcookcdecvloerbedekkingcenchetcinterieur?cochcwordtceencketelcnac cjaarcvervangen,c
decbuiscnietcecmeerprijscvanceencgoedecbuiscisctecverwaarlozencopcdectotaalprijscvancdechelecinstallatiec

c lpexcbuiscincbuisc c
,/ /,cultbuis,calupex,ccomposietbuiscenzcisceencsamengesteldecbuisc
bestaandecuitcclagen:ceenckunststofcbinnenlaag,clijmlaag,ceenclaagcaluminiumc
laag,ceenclijmlaagcenceenckunststofcbuitenlaagcncdecmeestecgevallencischetc
kunststofceenc,-ccrczijncookccomposietcbuizencwaarcdeckunststoflagenceenc

-"cis,duscnietcvernet,copcdecbuiscstaatcdanc/al/c
c
ecvoordelencvancdezecbuisczijn:cnauwelijkscuitzettingcenckrimp,c
gemakkelijkctecbuigencblijftcincvormcenc 2cdiffusiedichtc
oorc
watcbertreftcdecgeleidingcencweerstandciscdecbuiscgelijkcaancbvc,-cc
(binnenbuisc
eckwaliteitcvancdecbuisciscgelijkcaancdeckwaliteitcvancdecbinnenlaagc
,cofc-"cecvoordelencvancdezecbuisczijnc
vnlinstallatietechnischc
c
scgemakkelijkcverwerkbaarcencgoedkopercdancmetalenc#adeelciscdec
uitzettingscoffincintcbijchogectemperaturencrcmoetcbijcdec
installatiecvanckunststofcleidingencdecnodigecuitzettingsruimtecgelatencwordenc
c
c

ecnieuwecgeneratieckunststofcbuizen:cmeerlagig,cookcaluminiumcbuiscverwerktctussenctweec
kunststofbuizencBuiscblijftcflexibel,cenckanchogecdrukcaancscmomenteelcdecmeestcgebruiktecvariantc
c ood:c
wordtcnietcmeercgebruiktcetcvaltczelfscaanctecradencomcdeclodencleidingenctecverwijderencbijcdec
renovatiecvanceencoudecwoningcecbuizencwerdencaancelkaarcgegotencnchetcgebruikcvanclodenc
leidingencligtcdecoorsprongcvancdectermcloodgieterc
c 
er:cc
wordtcmindercencmindercgebruiktcincparticulierecwoningencetcgebruikciscbovendiencsterkcgeografischc
bepaaldcordtcwelcnogcgebruikcvoorctoepassingenconderchogecdruk,cbijvoorbeeldcincdecindustriecofc
voorcdecplaatsingcvanceencsprinklerinstallatiececverbindingcvancdecbuizencgebeurtcdoorczectecschroevenc
ofcmetcbehulpcvancgelastecfittingenc
c Gietij
er:c
c Bescermdcstaal:c
etcstaalciscbeschermdcmetceenclaagjeckunstharsc
c sbestcement:c
merknaamcternit,cisceencsamengeperstcencversteendcmengselcvanccementmateriaalcencsomsczandc
waarinc c6c 2casbestvezelscgolfplaten,cvlakeplatencencbijcstandleidingenc c7c 2calscversterkingc
verwerktczijnc

sbestcementciscgemakkelijkctecbewerken,cvormvast,cwaterdicht,cbrandwerendcencwerdcdaaromcveelcinc
decbouwcgebruikt,chuizencgebouwdcvoorc cbijvoorbeeldcincgolfplatencvoorcdakbedekkingcenc
gevelbekledingcaarnaastcwerdchetcookcgebruiktcvoorcwater-cencgasleidingencezecleidingenczijnc
beruchtcomchuncbrosheid:cnacjarencincdecgrondctechebbencgezetenckunnenczeckapotgaancdoorclichtec
trillingenc
indsc cischetcopcdecmarktcbrengencvancasbestcverbodencmetcbepaaldecuitzonderingencnademenc
vancasbestdeeltjesckancallerleiclongziektenctotcgevolgchebbencwaaronderceenczeercspecifiekecvormcvanc
kanker)cmesothelioomc%udeconbeschadigdecplatencasbestcementcvormencgeencgevaarczolangczecinc
goedecstaatcverkerencomdatcdecasbestvezelscvastczittencinchetccementmengselcchtercbijchetcbewerkenc
zoalscboren,csnijdencencbrekencvancdecplatenczullencdeeltjescvrijkomenc
puitbaarcasbestcdatcveelcgebruiktcwerdcbijchetcisolerencencbrandwerendcmakencvancschepencenc
gebouwencwerdcinc#ederlandcalcinc  cverbodenc
%ntvangencvanc&http://nlwikipediaorgc&c
c grsc
rscisceenckeramischcmateriaalcdatcgemaaktciscvanceenckleisoortcdiectegenchogectemperaturencbestandc
isceceigenschappencvancgresczittencinctussencdiecvancaardewerkcencporseleincetcwordtcgebakkencbijc
 ctotc  c8,cwaarbijchetcversintert,cwaardoorchetcnietcporeusciscencondoordringbaarcwordtcvoorcdec
meestecvloeistoffencetciscookcgoedcbestandctegenczurenc
c

c
c

"eedscincdec eceeuwcwerdcinchetcgebiedcrondomceulencgres,cookcwelcsteengoedcgenoemd,c
geproduceerdc
anafcdec eceeuwcwerdcditc9eulscaardewerk9,cvooralcbekendcdoorcdeceulsecpotcresc
kancvanceenczoutglazuurcwordencvoorzienc
c
oorczijncgrotecslijtvastheidciscgrescookceencbijzondercgeschiktcmateriaalcvoorcvloertegels,ctraptredencenc
vensterbanktegelsc
c
rescwordtcalcmeercdanc cjaarcgebruiktcomcrioolbuizencvanctecmakenc"ioleringcmoetcbestandczijnc
tegenceenchogeczuurgraad,cencdaarckancgrescgoedcaancvoldoencetcheeftceencgrotecduurzaamheidcencisc
vormvastcoorchetcbrosseckaraktercvanchetcmateriaalcheeftchetcechterceencbeperktecweerstandctegenc
mechanischecbelastingenc
c
%ntvangencvanc&http://nlwikipediaorgc&c
c
c
c
(c      

c
c
encdientceenconderscheidctecmakenctussencdecleidingencvoorckoudcencwarmcwaterc
c Gebruiktecbui
en:c

oudcwaterc
egalvaniseerdcstaalc
operc
poletleencunststofc

armcwaterc
egalvaniseerdcstaalc
operc
c
c

olvincloridec
unststofc
ccccccccccccccccccccccc vpeunststofc
lpexcbuiscincbuiscc
c

c
c
c

oningweetjec!c
c
oorkomcvastzittenc,cdraaiczocnucencdancdechoofdkraancenc
decstopkranenceenckleincbeetjecdichtcencweercopencoc
voorkomcjecdatczecvastcgaanczittencebruikchierbijcwatc
kruipoliecegenwoordigchebcjecookckogelcstopckranencmetc
nloncbinnenwerkcdiecnauwelijksconderhoudcbehoevenc
oorwaardencaanlegcwaterleidingc
lvorensceencwaterleidingcaanctecleggen,cmaakcjeceencplanc
vancaanpakcBedenkchoeveelcmetercleidingcencwelkec
verbindings-cencbevestigingscmaterialencjecnodigchebtcenc
schetschetcleidingencverloopcorgcdatctussencdecaanctecleggencwaterleidingcencanderecleidingen,czoalsc
gascencelektra,cafstandcwordtcgehoudenc
c
oningweetjesc!c
oeilijkcbereikbarecplaatsenc

oorcaansluitingencinczeerclastigecsituaties,czoalscachtercinbouwapparatuurcincdeckeuken,czijncflexibelec
aansluitslangencmetcgevlochtencstaaldraadmantelcverkrijgbaarc
c
ftappenc
etcbijchetcaftappencalleckranencinchuiscopencierdoorclopencdecleidingencvlotcleegc
c
csolerenc eidingenc
armwaterleidingencmoetencgeisoleerdcwordencomcwarmteverliescenccondensctecvoorkomencezec
isolatiecvermindertctevenscgeluidsoverlastc%okckoudwaterleidingencvoorziecjecdaaromcvancisolatiec
c
wateraansluitingc

c
c

c
c
cc
oechetczelvencaancdecwaterleidingcisctoegestaancnacdecwatermeter c llecleidingencdaarvoorczijnc
eigendomcvanchetcwaterleidingbedrijfc
c
eu
ecopcdecmuurcofcincdecmuur c
aterleidingenckunnencofcopceencmuurcvastgezetcwordencofcinceencwandcwordencweggewerktc lscjec
leidingencincdecmuurcaanbrengt,cgebruikcdanczocmincmogelijkckoppelingenc
c
c
c
ncdecmuurc

%pcdecmuurc

oordelenc
c ceidingenczijncuitchetczichtc
c inderckanscopccondensvormingc
c "uimteciscmakkelijkcschoonctec
houdenc
c eencgevaarcjectecbrandencaanc
warmwaterleidingenc

echoeftcgeencsleuvenctechakkenc

adelenc
c ecmoetcsleuvenchakkencofcfrezenc
incdecwandcc
c "eparatiescofcuitbreidingenczijnc
lastigcomcuitctecvoerenc
c ekkagescopenbarenczichcminderc
snelcencdecbronciscsomscmoeilijkerc
tectracerenc
c antelbuiscnodigctercbeschermingcc
c Bijcnaderhandcborencincdecwandcisc
erckanscopclekkagec
c anscopcgeluidshinderc
c cecleidingenczijnczichtbaarc
c

c
c

ofctecfrezenc
"eparatiescofcuitbreidingenczijnc
makkelijkercuitctecvoerenc
inderckanscopcgeluidshinderc

c
c
c

ecleidingencverkleurenc
ondensvormingcopcdecleidingenc
incvochtigecruimtesc
evaarcjectecbrandencaancdec
warmwaterleidingenc

c
oningweetje c
ontroleercvoorcafrondingcvancdecaanleg,condercdruk,cofcdecleidingencwaterdichtczijncoecditcbijc
leidingencincdecmuurcvoorchetcafdichtencvancdecsleuvenc
c
  
eidingenczettencuitcenckrimpencdoorcwarmwaterctransportcaaromcmoetcjecmantelbuizencaanbrengen,c
daarcwaarcleidingencdoorcofcincwandencofcvloerenclopenciermeecvoorkomcjecbreukcvanctegelscofc
stucwerkcencvervelendectikgeluidencbijchetcuitzettencenckrimpenc lscmantelbuiscwordtcveelalceenc
flexibeleckunststofcbuiscgebruiktc
c
 
    
%mctecvoorkomencdatcleidingencopcdecmuurcgaancdoorbuigencofcklapperen,cmoetencdezecwordenc
vastgezetcmetcbeugelscofcklemzadelscecdiametercvancdecleidingcencofcercwarmcofckoudcwatercdoorheenc
stroomt,cbepalencdecmaximalecafstandctussencdecbeugelscofcklemzadelscBijcbochtenczetcjecdecleidingc
altijdcaancweerszijdencopc ccmcvancdecbochtcvastcecleidingencmoetencookcincdecbeugelscofcklemzadelsc
vrijckunnencuitzettencenckrimpencetcnamecbijcaftakkingencencbochten,comdatchiercdecwerkingchetc
grootstciscecbeugelcofcdecklemzadelcmoetcduscietscruimerczijncdancdeckoperencleidingc
c
m       
aterleidingencwordencsamengesteldcuitcleidingencencverbindingsstukkenc
erbindingenckuncjec
solderen,cknellencofcschroevenceidingencdiecwordencweggewerktcincdecmuurcofcopcplekkencwaarcjecnietc
goedcbijckuntckomen,cmoetencmetcsoldeerfittingencwordencverbondencc
ecmeestcvoorkomendecverbindingsstukkenczijnc
-ccccok/mofcomcuiteindencvancwaterleidingencaancelkaarcteckoppelenc
-cccc
erloopstukcomctweecleidingencmetceencverschillendecdiametercaancelkaarcteckoppelenc
-ccccBocht:comceenc cgradencofc cgradencbochtcaanctecleggenc
-cccc-stukcomceencaftakkingctecrealiserenc
-ccccap:cvoorchetcafsluitencvanceencwaterleidingc
-ccccuurplaat)comceenckraancencdecbijbehorendecleidingcopceencmuurctecbevestigenc
c
  
etcknelfittingencmaakcjeczondercsolderencverbindingencinceencwaterleidinginstallatiecnc
knelkoppelingenczittencknelringencdieczorgencdatcdecleidingcbijchetcincelkaarcdraaiencgekneldcwordt,c
waardoorceencmakkelijkcloscofcvastctecdraaiencmoetenczijncecverbindingencmaakcjecwaterdichtcmetc
behulpcvancteflontapecofchennepc lscjecteflontapecgebruikt,cwikkelcjecditceencaantalckeercoverlappendc
encmetcdecklokcmeecomchetcschroefdraadcBreekcdectapecafcdoorcaanchetctapectectrekkencierdoorctrekc
jecdectapecdirectcstrakcomcdecschroefdraadcraaicvervolgenscdecverbindingcvastcetcop:c#ietctecvast c
#etcalscbijcknelfittingenckuncjecdancalscdeckoppelingclekt,cdecverbindingcnogcietscaandraaienc%okchennepc
wikkelcje,cnetcalscteflontape,cmetcdecklokcmeecomcdecschroefdraadcebruikchierbijcwatchennepvetcofc
c
c

fitterskitcennepczetcuitcalschetcnatcwordt)cinchetcbeginckanceenckoppelingcduscnogcietsclekkenc
c
c atermengingc

%mcdeckwaliteitcvanchetcwatercookcteckunnencwaarborgencincdecsanitairecinstallatiecencaancdec
tappunten,cwordtcsindsc cjulic ciederecnieuwecofcgerenoveerdecinstallatiecgekeurdceckeuringcbiedtc
oacdecgarantiecdatcincdecwoningcgeencvermengingcvancregenwatercencdrinkwaterckancoptredencalscuc
eencdubbelcwatercircuitcaanlegtcc

c
c
oningweetjes c
?h f  l l ii
%mceencuiteindecvancschroefdraadcmetceencgladdecleidingctecverbindencezecstukkenchetencschroefbusc
ofcpuntstukc
c
Bm   wij  
lscjeceenckoperencleidingcafkort,cverwijdercdancnietcalleencdecbramencopcdecbuis,cmaarcookcdiecincdec
buiscitcvoorkomtceencfluittooncencdatcercmetaaldeeltjescinchetcwaterleidingssteemckomenc
c
Bi ti
Bijchetcbuigencvancbochtencischetcverstandigcdecbuiseindencaancbeideckantencietsclangercteclaten,czodatc
correctiescnachetcbuigencmogelijkczijncaagcnacafrondingcdecbuiscopcmaatc
c
L kk km 
 c
c

%mclekkagectecvoorkomencmagcercnergenscspanningcopcdecleidingencstaanc!orceercduscnooitcdec
leidingencnaarceencbepaaldecrichtingcalscjeczecbevestigtc
c
Bit k slit  t   i zi
lscjeceencbuitenkraancgaatcmonterencaancdecbuitenmuur,cmoetcjecmaatregelencnemenctegencbevriezingc
vancdecleidingcbijcstrengecvorstcitcdoecjecdoorcincdecaanvoerleidingceencstopkraancmetceencaftapkraanc
tecmonterencBijcstrengecvorstckuncjechetcdeelcvancdecleidingcnaarcdecbuitenkraancdancafsluitencenchetc
waterceruitclatenclopencaatcnachetcaftappencdecbuitenkraancopencstaanc
c
diktpk
etcdecpriktapkraanckuncjeceenvoudig,czonderczagencofcsolderen,ceencextractappuntcmakencinceenc
bestaandecroodkoperencwaterleidingcvanc cofc cmmcecpriktapkraanckanczowelcinchorizontalecalsc
verticalecpositiecgebruiktcwordencencduscopcelkecgewenstecplekcgepriktcwordencdeaalcvoorcbijvoorbeeldc
decaanlegcvanceenckraancvoorcafcwascmachinecofceencbuitenkraanc
(c     
c
c  "c
etcproperecwatercdatcwordtcaangevoerdcnaarcdecdiversecsanitairectoestellen,cdientcnacgebruikcterugc
afgevoerdctecwordencencmaaktceenconderscheidctussenchetcrioolwatercvanchetccenchetc
huishoudelijkcafvalwatercvancbadcenckeukencmetczeepresten,cdetergenten,cenzc
c
c d dc

c lleccsanitairectoestellencvancncverdiepingcwordencviachorizontalec
leidingencverbondencmetceencverticalecleidingcezecverticalecleiding,c
standleidingcgenoemd,czorgtcervoorcdatcalchetcafvoerwaterctotcbenedenc
wordtcafgeleid,cwaarc
hetcdancincdecrioleringcwordtcgeloosdcc
c
c

 c
c

c
c oortencafvoerleidingenc
c ietijzerc

Beschermdcstaalc
oodcechtercalleencvoorckoudcwatercnieuwciscditcverbodenc
operc
sbestcementccnieuwciscditcverbodenc
unststoffen,chiercspeeltcdectempc
anchetcafvalwaterceenccrolcbijckeuze:c
c otcmaxc 8ccRcpolethleencofcweekmaakvrijecpvcc
c otcmaxc 8cRcpolethleenc c
c okendcwatercRcweekmaakvrijecpvc-cccgechloreerdecpolvnlchloridec
c rsc

c
c
c
c
c

c "c
ecdiametercvancdecafvoerleidingchangtcafcvanchetcsanitairectoestelcwaaropczecwordtcaangeslotencoczalc
decdiametercvancdecafvoercvanchetcbadcduidelijkcgrotercmoetenczijncdancdezecvanceencwastafelc lsc
verschillendecsanitairectoestellencopceenzelfdecafvoerleidingcuitkomen,neemtcuceencgroterecdiameterc
c
ansluitingcopcsanitairectoestellencc
iametercafvoerleidingencincmmc

avaboc

c

Bidetc

c

ouchec

c
c

ootsteenc

Badc

asmachinec

fvoerc:cstandleidingccc

 / c

fvoercvancmeerderecsanitairectoestellenc

 c
c

cbvcBadc:clavaboc
"egenwaterc"c

/ / c

c
c
fvoerleidingencverbindenc

oorchetcverbindencvancwaterafvoerleidingenczijncdiversecverbindingstukken,czoalscbochten,c-stukkenc
ofcsokken,cverkrijgbaarcetciscbelangrijkcdatcdecwaterafvoerleidingczocwordtcaangelegdcdatchetcafvalc
watercvloeiendcwegckancstromencebruikcdusczocmincmogelijkcbochtencenclegcdecleidingencaanconderc
afschotccmmcpercmetercluitcnietcallectoestellencdirectcopcdecstandleidingcaan,cmaarcpaschiercencdaarc
horizontalecverzamelleidingenctoecBrengcinchetcwaterafvoerssteemceencaantalcontstoppingsstukkenc
aancieczorgencervoorcdatcjecopceenceenvoudigecmaniercdecleidingckuntcinspecteren,creinigencofc,cindienc
nodig,contstoppenc
oningweetje c

erlengenc
erlengceencafvoerleidingcnooitcmetceencbuiscmetceenckleinereccdiametercitcgeeftcbijcdec
overgangcgroteckanscopcverstoppingc
ifonc
encsifon,cookcwelcstankafsluitercofcwaterslotcgenoemd,cvoorkomtcdatcrioolluchtchetchuiscbinnendringtc
ussencelkcsanitaircofckeukentoestelcencdecverzamelcofcstandleidingcmoetceencsifonczittencrcbestaanc
c
c

diversecsoortencsifonsc lsceenctoestelclangdurigcnietcwordtcgebruikt,cverdamptchetcwatercincdecsifoncrc
kancdancrioolluchtcincdecwoningckomencebruikcdezectoestellencduscregelmatigc
erstandigciscookcomczec
afcenctoeceenscgoedcschoonctecmakenc
c
c
oningweetje c
V stppi 
robeercalscdecafvoercverstoptciscdezeceerstcmetceencgootsteenontstopperctecontstoppencluitcdec
overloopcvancdecwastafelcofcgootsteencafcmetceencdoekcofctape,czodatcercgeencwatercencluchtckanc
ontsnappencorgcdatcercwatcwatercincdecbakcstaatcenczetcdecontstoppercopchetcafvoergatcBeweegcdec
steelcenkelecmalenckrachtigcopcencneerc#aceencaantalckeercpompen,ciscdecafvoercvaakcweercvrijc lscditc
nietchelpt,cschroefcjecdecsifoncloscencmaakcjecdezecgrondigcschoonc lschetcwatercdancnogcnietcweglooptc
zitcercmogelijkcverderopcincdecleidingceencverstoppingcrobeercdancmetceencontstoppingsveerchetcvuilc
doorctecstekencezecontstoppingsveercsteekcjecviacdecsifoncincdecafvoerceckuntcookcproberencmetceenc
tuinslangcmetcwatercdecverstoppingcwegctecspuitencoudcbijclaatstgenoemdecmethodecwelceencemmerc
bijcdechand
c
c
mm l   wt l ii 
etcrammelencvancwaterleidingencwordtcveroorzaaktcdoorcwaterslagcaterslagcgeeftceencdoffectikcdoorc
bewegingcincdecleidingcencontstaatcveelalcdoorchetctecsnelcsluitencvanceenckraanceckuntcwaterslagc
verhelpencdoorcdecleidingencextracgoedcvastcteczettencofcdoorceencwaterslagdemperctecplaatsencitcisc
eencexpansievaatjecdatcaancdecleidingcwordtcgemonteerdcencdecdrukverschillencincdecleidingcvoorceenc
deelccompenseertcencwaterslagdempercwordtcmeestalcbijcdecafwascmachinecaansluitingcgeplaatstc
etcop:ceencwaterslagcdempercmagcnietcwordenctoegepastcinceencwarmwaterssteemcvanwegecdec
verhoogdeckanscopcbacteriegroeic
c
?lli t   stkc
ifonscdieclangdurigcnietcgebruiktcworden,czoalsceencafvoercincdecwasmachinebak,ckuncjecvullencmetc
slaolieclaoliecblijftcopchetcwatercliggencencverdamtcnietcocvoorkomcjecdecnarecrioolluchtcc
(c 
 
  
c

anitairectoestellencwordencincdiversecmaterialen,cvormencenckleurencaangebodenc
lscmeestcvoorkomendectoestellenckennencwijcc
decbadkuip,cdecdouchekuipc,hetczitbadc,cdecwastafelcofclavaboc,cdecbidet,cdecurinoir,cdecclosetpotcofcwcc,c
decgootsteencofcuitgietbakc
eetjec c
L 
$itcikipedia,cdecvrijecencclopediec
c
enclavabocofcaquamanilecisceencmiddeleeuwsecpotcdiecgebruiktcwerdcvoorchetcwassencvancdechandenc
bijceencbelangrijkcmaalceclavabocwascdoorgaanscvancmetaalc
anwegecdecwaardecvancdecpotcontleendec
 c
c

deceigenaarceenczekerecstatuscaanchetcbezitchiervancetcwoordclavabociscafkomstigcuitchetcatijncenc
betekentc&ikczalcwassen&c
c
nc
laanderencverwijstcdectermcookcvandaagcdecdagcnogcnaarceencwasbakcnc#ederlandcischetcwoordcinc
hetcdagelijksctaalgebruikcinconbruikcgeraakt,cbehalvecdancvoorchetcbekkencdatcmencincdecsacristiecvanc
eenckerkcvindtcvoorcdechandwassingcvancdecpriestercvoorcdecaanvangcencnacafloopcvancdecmisvieringc
c
ecoudstecinc#ederlandcopgegravenclavabocstamtcuitcdec eceeuwcencwerdcinc cgevondencbijcdec
opgravingcnabijceencvoormaligckoopmanshuiscinc lkmaar; <c
c
ijdenscdecciscierbijcreciteertcdecpriestercsalmcc:c&avabocintercinnocentescmanuscmeas,cetc
circumdabocaltarectuum,comine&ciscvancausciusc
cofcsalmc :c&avacme,comine,cabciniquitatec
mea,cetcacpeccatocmeocmundacme&ciscvancauscaulusc
c
Bijcdechandenwassingcwordtceenclavabokancenceenclavaboschaalcgebruiktc#acdecwassingcdroogtcdec
priesterczijnchandencmetchetclavabodoekjecncmiddeleeuwseckerkencbevindtczichcvaakceencniscincdec
muurcvanchetckoorcpiscinacmetceencuitgangcnaarcbuitencecpriestercgootchetcwatercvancdecwassingcinc
decpiscina,czodatchetcopchetckerkhofcstroomdec
c
c Gebruiktecmaterialenc

c ? 
 
etcmateriaalciscondoordringbaarcvoorcwater,chetcoppervlakcisckrasvrij,cgrotectoestellenczoalscbadkuipenc
wordencercnietcincgemaaktc
c ?

etcmateriaalciscgrovercvancsamenstelingcdancporselein,ciscmindercgladcmaarciscsterkercdancporseleinc
c      

gemailleerdcaancdecgebruikszijdecwaardoorchetcopcsanitaircporseleinclijktcetcemailcheeftceencdichtcenc
gladcoppervlak,chetconderhoudciscdelicatercdancbijcporselein,cmencmagcgeencbijtendecreinigingsmidelenc
gebruiken,calleenczepenc

ietijzercisczwaardercencduurdercdancplaatstaalcetchoudclangercdecwarmtecop,cwatcbelangerijkciscvoorc
eencbadkuipcezecmaterialencwordencdancookcmeestalcvoorceencbadkuipcgebruiktcc
c 

 
itcmateriaalciscmeestalcnietckrasvrijchetconderhoudcmoetcgebeurencmetceencsponscenczeep,cmencmagc
geencschuurmidelencaanwendencegenwoordigczijncercvolledigcuitgerustecprefabcbadkamerscinc
kunststofcopcdecmarktcezeccellenczijnclichtcincgewichtcenczijncduscmakkelijkctransporteerbaarc
c 


%ndermeercgebruiktcvoorcgoodsteenen,chetcmateriaalciscnietckrasbestendigcenclaatcvochtpleekencnachetc
drogenc

ietbetoncinfochttp://wwwkeukensbec
c oortencc
Betoncisceencsamengesteldcnatuurlijkcmateriaalcoorcverschillendec
kleurencgranulatencteckiezencofcdoorctoevoegingcvanceenckleurstofc

c
c

kuncjecandereckleurencbekomenc
oorcwerkbladencwordtcgebruikcgemaaktcvanchoogwaardigcgietbetonc
metceencfijnecstructuurcc
c
c tructuurcc
etcwerkbladcwordtcgemaaktcdoorchetcbetoncincencmalctecgietencc
c fwerkingcenckwaliteitcc
rczijncdriecmanierencomceencbetonnencaanrechtbladcafctecwerken:cc
-c mpregnerencmetcsiliconen,cdancbehoudtchetcbetonczijncnatuurlijkecuitstralingcc
-c ncdecwascofcolieczetten,cdanckrijgcjeceencwatcdiepere,cmattecafwerkingcc
-c flakkencmetceenc$-lakcezecmethodecbeschermtchetcbetonchetcbestctegencintrekkendcvuilcenc
geeftchetceencmooiecdiepecglanzendecuitstralingcc
c tijlcencsfeercc
encbetonnencwerkbladcheeftceencheelcindustrilecuitstralingcomenteelcischetcgebruikcvancbetoncheelc
trend,cvooralcincloftomgevingenceckoele,cstrakkecuitstralingcvancbetoncwordtcvaakcgebruiktcinc
designontwerpencc

c
c
c luspuntencc
c hardcc
c krasvastcc
c inpuntencc
c poreusczondercafwerkingcc
c vlekgevoeligcc
c moeilijkcteconderhoudencc
c zwaarcc
c oneffencrandafwerkingcc
c voegencencnadencc
c voeltckoudcaancc
c %nderhoudcc
%mchetcbetonnencwerkbladcgoedcteckunnenconderhoudencmoetcjechetcbehandelencmetceencporinvullerc
olieczodatchetcmindercporeuscencduscmindercvlekgevoeligcwordtcetconderhoudcvraagtcdancnietcveelc
werkcmeercekelijkscschoonmakencmetceencneutraalcschoonmaakmiddelcc
c

c
c

<

cc
infoc:wwwbadenvanhoutbecc
enchoutencbinnenbad,ciscoudectraditiechernieuwdctoegepastcncdezectijdcwaarincduurzaamheidcenczorgc
voorchetcmilieucmeerccentraalcstaan,cmaarcookcgezondheidcencwellnessceencsteedscbelangrijkerecplaatsc
innemencisceenchoutencbadceencprimackeuzec
#aastceencstijlvollecblikvangercincuwcbadkamercisceenchoutencbadcheerlijkcincgebruikcoutcisceenc
natuurproductcencbezitcookcdecnatuurlijkeceigenschappencoorcdecisolerendecwerkingcvanchetchout,c
blijftchetcwatercinceenchoutencbadcveelclangercwarmc
oestcucinchetcverledencelkec cminutencheetcwatercbijvullen,chetcwatercinceenchoutencbuitenbadcblijftc
urencwarmc

c
c

c
c

? 

cc

c
c raanwerkc
rczijncincdechandelcvelecmodellencenckwaliteitencvanckranen,csproeierscenzo,cc

ipc
Bestcmetckeramischecschijvenc

 c
c

c ?
    !
oudcleidingwatercstroomtcviacdec
inlaatcombinatiecincdecboilercencthermostaatcenc
verwarmingsbronczorgencdatchetcwaterctotcdec
ingesteldectemperatuurcwordtcverwarmdcBijchetc
verwarmenczetchetcwatercuit,cwaardoorcdecdrukcinc
decboilercstijgtcezecoverdrukcwordtcbegrensdc
doorcdecontlastklepcvancdecinlmaatcombinatiecc

c  


 !
Bijcdezectoepassingcwordtcgeencinlaatcombinatiec
gebruiktcencspecialecdruklozecmengkraanczorgtc
voorcdecafvoercvanchetcexpansiewatercgedurendec
decopwarmperiodeczalcdeckraancdancookc
druppelenctotdatcdecingesteldectemperatuurcisc
bereiktcc
c

c
c
(c      

armwatertoestellenc
armwatertoestellencbestaancincallecmatencencgewichtencecverschillencopchetcvlakcvancrendement,c
capaciteit,ccomfort,cuitstoot,ckostencBijcjeckeuzecbaseercjecjecbestcopchetcaantalcbewonerscinchuis,cdec
beschikbarecenergiebronnencencalcgenstalleerdecverwarmingssstemencc
c
ierondercvolgtceencoverzichtcvancdecdiversecwarmwatertoestellencmetcbijhorendecvoor-cencnadelen:c
 

c
eisersczijnceerdercgeschiktcvoorcduoscenckleinecgezinnencezecdoorstroomtoestellencwarmenchetc
watercop,cterwijlchetcdoorchetctoestelclooptc
ecwerkencopcgascenckunnenceenconbeperktechoeveelheidcwatercleverenciesceenckleinecgeisercvoorcdec
keuken,ceencgroterecvoorcdouchecencbadceisersczijnczowelcincaankoopcalscincverbruikcgoedkopercdanc
voorraadtoestellencecverwarmenchetcwatercimmerscenkelcopchetcogenblikcdatciemandcdec
warmwaterkraancopendraaitcc
c
c

rczijncwelceencaantalcnadelencverbondencaancgeisers:c
c

eestalcleverenczecmindercwarmcwatercpercminuutcdancvoorraadtoestellenc

aakckancjecnietcopctweecplaatsenctegelijkcwarmcwaterctappenc

ecmoetceencminimumhoeveelheidcwarmcwatercpercminuutctappen:cdectapdrempelc%ndercdec
tapdrempelcslaatchetctoestelcaf,cmetckoudcwatercofceencwisselendectemperatuurcalscgevolgcec
tapdrempelcligtcbijcdecmeestecgeisersctussenc c6cclitercpercminuutc lscjecwaterbesparendec
voorzieningenczoalsceencdouchekopcwilcinstalleren,czorgcdancvoorceenctapdrempelcvancmaximumc
,clitercpercminuutcc

Boilersc
ebcjeceencgezin?canckiescjecbestceencboilercatcisceencvoorraadtoestel:cinceencgoedcgesoleerdcvatc
houdtchetceencvoorraadcwatercopceencconstantectemperatuurc
Boilerscleverencsnelcwarmcwatercmetceencconstantectemperatuurczonderctapdrempelcnchuisckunnenc
verschillendecpersonenctegelijkertijdcwarmcwatercgebruikencatcdecgroottecvancboilerscbetreft,crekencjec
bestc clitercpercpersooncetceencboilercvanc  cliterckunnencdriecpersonenczondercproblemencdirectc
nacelkaarcdouchencc
rczijncechtercookcenkelecnadelen:c

oorraadtoestellencverbruikencinchetcalgemeencmeercenergiecdancdoorstroomtoestellen,comdatc
zecdecwatervoorraadcopctemperatuurchoudencc
c lscdecwatervoorraadcopcis,cduurtchetceenctijdjecvoorcercweercgenoegcwarmcwatercinchetcvatczitcc

rczijncverschillendectpencboilerscecstellenczecevencaancjecvoorcencgevencdaarbijcvoorrangcaancdec
sstemencdiecdeckleinstececologischcvoetafdrukcachterlaten:c
~onneboilersc
rgcmilieuvriendelijkczijnczonneboilersceliswaarceencstukcduurdercincdecaankoop,cmaarcopclangec
termijncverdiencjecjecinvesteringcterugcdoorcdeclagecverbruiks-cenconderhoudskostencechebtcwelcnogc
eencbijkomendecwarmwaterinstallatiecopcelektriciteitcofcaardgascnodigcenczonneboilercstaatcnamelijkc
maarcvoorcdechelftcvanchetcwarmwaterverbruikcinccccc
encdubbelecinstallatie,czalcjecdenken,cenctochceencenergiebesparing?cjskoudcwatercverwarmencvraagtc
heelcwatcmeercenergiecenctijdcdanclauwcwaterciecklusckancenkelceenczonneboilercgratiscklarencetc
toestelcwerktctrouwensceerdercopchetclichtcvancdeczoncdancopcdecwarmtec%okcbijcbewolkingciscercdusc
sprakecvancvoorverwarmingcetcdoorcdeczoncverwarmdecwatercstroomtcdoorcbuizencinchetcopslagvatcenc
verwarmtczochetcwatercinchetcopslagvatczelfc

eelccombiketelscofcdoorstroomtoestellenckancjeccombinerencmetceenczonneboilerconneboilerscmetc
naverwarmingcopcgaschebbenchetchoogstecrendementcencbelastenchetcmilieuchetcminstcc
armtepompboilersc
encwarmtepompckancwordencuitgebreidcmetceenconderdeelcvoorcwarmcwatercoftewelceenc
warmtepompboilercezecwerktcvolgenschetzelfdecprincipecalscdecwarmtepompcetctoestelconttrektc
warmtecuitcdecnatuurclucht,cwater,cbodemcencmetcelektriciteitcbrengtchetcdiecwarmtecopceenchogerec
temperatuurcocwarmtchetcwatercinchetcvoorraadvatcopc
 c
c

ezecwarmtepompboilercisceencenergiebewusteckeuze,calscmencnochceenczonneboilercnochceenctoestelc
opcgasckancplaatsencencwarmtepompboilercbiedtchetzelfdeccomfortcalsceencelektrischecboiler,cmaarc
verbruiktcveelcmindercenergiecc
ardgasboilersc
encaardgasboilercisceenclogischeckeuze,calscjecjecwoningcmetcaardgascverwarmtceckancdezecboilerc
gemakkelijkcaansluitencopcdecaardgasketelcvancdeccentralecverwarmingcetcercwelcopcdatcdecafstandc
tussencboilercenckranencnietctecgrootciscvanwegechetcwarmteverliesconderwegc
iesceencboilercopcaardgascdiecwarmcwaterclevertcnaargelangcdecbehoeftecetcwaterchoeftcimmerscnietc
permanentcverwarmdctecworden,czoalscbijceencelektrischctoestelchetcgevalcisc ardgasboilerscwarmenchetc
watercookcsnellercopcdancelektrischecechebtcercwelcmeercplaatscvoorcnodigcc
lektriscecboilersc
lektrischecboilersckancjecnietcechtczuinigcnoemencecverbruikencveelcenergie,cvooralcaancdagtariefc
laatschetctoestelcdaaromczocdichtcmogelijkcbijcbadkamercenckeuken,cbijvoorbeeldconderchetcaanrechtc
armcwatercstroomtcdancsnellercuitcdeckraancenchetcwarmteverliescincdecleidingencblijftcbeperktcc
lektrischecboilersckunnencwelchandigczijncinchuizenczondercgasaansluitingcBovendienciscdecinstallatiec
eenvoudig:cjechebtcgeencluchtaanvoercencrookgasafvoercnodigcc
ombiketelsc
ilcjeceenczuinigctoestelcvoorcverwarmingcncvoorcwarmcwater?ciescdanceenc"-combiketelcopcgascec
meestcenergievriendelijkeccombiketelcisceencdoorstroomtoestelcmetccomfortregelingcofckleinc
voorraadvatceestalchebbenc"-ketelsceenccondensafvoercenceencspecialecrookgasafvoercnodigcec
optiecautomatischecpompschakelingcsteltcdecpompcalleencincwerkingcalschetcnodigcis,ceencbesparingcvanc
nogceensc ckhcopcjaarbasiscortom,cnaceencpaarcjaarchebcjecdechogerecaankoopprijscalc
terugverdiendcdoorchetclagerecverbruikccc

aakcbiedtceenccombinatiecvanctoestellencdecbestecoplossingcvoorcwarmcwaterceckancbijvoorbeeldceenc
boilercopcaardgascplaatsencvoorcdecbadkamercenceenckleine,celektrischecboilercvoorcdeckeukencc
c

"


Vz lfsp k  f th i t?c


c

#eemcvakerceencdouchecdanceencbadcencdoucheckostcjecvijfcemmers,ceencbadcdertiencemmersc
warmcwaterc

etceencwaterbesparendecdouchekopcverbruikcjecslechtcdriecemmerscwarmcwater,cterwijlchetc
comfortchetzelfdecblijftcezecenergiebesparingcgeldtcwelcenkelcbijcgas-cofcelektrischecboilerscofc
bijccombiketelscmetceencboilerc

c
c

aatcdeckraancnietcopenstaanctijdenschetcscheren,cdecafwascc
aatcwarmcwatercalleencmaarcstromencalschetcechtcnodigcisc
angchetcwatercopcinceencspoelbakc
incplaatscvanchetczocmaarcteclatencwegstromenc

%fcgebruikceencwarmwaterkokercalscjecgeencngreepsmengkraanchebtcwaarmeecjecdirectcdec
temperatuurcenchetcdebietckancregelenc

 c
c

laatsceencdoorstroombegrenzercofcperlatorcopckranencdiecjecveelvuldigcgebruiktcecspaartcerc
telkensctweeclitercwatercmeec

etcbijcdecaankoopcvancnieuwecapparatencopchetcenergieverbruikcncopchetcwaterverbruikcc

(Af)wss c
c

assenckancevencgoedcopc 8c

raaicncvollecmachinecincplaatscvanctweechalfvollecmachinesc

ebruikczoveelcmogelijkcdecspaartoetsencvancjecafwasmachinec

xtraczuinigcisceencafwasmachinecmetcwarmcwatercafkomstigcvanceenchotcfill,ceenc
warmwatertoestelcopcgascincdecdirectecomgevingcecmachinecmoetchetcwatercdancnietcmeerc
verwarmen,cenkelcopctemperatuurchoudencc

dltsic
c

laatschetcwarmwatertoestelczocdichtcmogelijkcbijcdecaftappuntencincdeckeukencencbadkamerc
oudcdecwarmwaterleidingenczockortcencduncmogelijkcoeckortercdecafstandcdiechetcwaterc
moetcafleggen,choecmindercwarmteverliescercoptreedtc parte,crechtstreeksecleidingencnaarc
keukencofcbadkamerckunnencookceencoplossingcbiedenc

atercverliestcwarmtecalschetcdoorckoudecruimtescstroomtcsoleercdaaromcdec
warmwaterleidingencc

omsciscdecinstallatiecvanceencextracgeisercofcboilercincdeckeukencdoeltreffendercdanchetcisolerenc
vancettelijkecmeterscwaterleidingcc

st lli c
telcdectemperatuurcvanceencgeisercofcboilercincopc 8c%pcdezecrelatiefclagectemperatuurcverbruikcjec
mindercenergie,cvoorkomcjeckalkaanslagcencbevordercjecdeclevensduurcvanchetctoestelc%mc
gezondheidsredenencgacjecbestcnietconderc 8c
c

orgcvoorceenccorrectcgebruikcvancdecdag-cencnachtschakelaarc

Bijceencelektrischecboilerckanceencschakelklokcofctimercflinkcwatckostencuitsparenc

chakelceencelektrischecboilercbijclangerecafwezigheidcuitcetcwelcopcmetcvorstctijdenscdec
wintermaandencc

O hcc
c

aatceencwarmwatertoestelceenmaalcpercjaarcschoonmakencenccontrolerencencvuilecaan-cenc
afvoercschaadtchetcrendementcc

alkaanslagcopcverwarmingselementencvancelektrischectoestellen?cetckalklaagjecverhindertceenc
goedecwarmteoverdrachtcetcvraagtcduscmeercenergiecomchetcwaterctecverwarmencebruikc
huishoudazijncomcdeckalkaanslagctecverwijderencinckoffiezetapparaten,cwaterkokerscc

c
c

6 zh ic
c

etcopcmetcdeclegionellabacteriecezecleeftcondercmeercincleidingwater,cmaarcslechtscinc
miniemecaantallenczodatcercgeencgezondheidsrisicocbestaatcncstilstaandcwaterctussenc cenc
 8ckancdecbacterieczichcechtercsnelcvermenigvuldigencBesmettingckancvoorkomencwanneerc
mencdeclegionellabacteriecinademt,calscdezecviackleinecdruppelscverspreidcwordtcBijvoorbeeldc
viaceencdouchecofcsproei-installatiectelcdectemperatuurcvancdecgeisercofcboilercduscminstenscinc
opc 8c

eercjecnaceencafwezigheidcvanceencweekcofcmeercterugcnaarchuis?cpoelcallecwarmwaterkranenc
enc-leidingencgoedcdoorcmetcheetcwatercvancminimumc 8cetctegelijkertijdceencraamcopencenc
verlaatcdecruimtec#aceencvijftalcminutenckancjecdeckranencterugcdichtdraaien,cmaarcblijfcdec
ruimtecwelcnogceenctijdjecverluchtencc

(c   


anneerceencvloeistofcwordtcverwarmdc
etcde
ecuit,cdw
cdecdicteidcervancdaaltcalscdec
temperatuurcstijgtcectemperatuurcvanceencvloeistofcinceencverwarmingsysteemc
alcaan
ienlijkc
varirencincdectijdcc
anneerceencvloeistofcwordtcverwarmdczetcdezecuit,cdwzcdecdichtheidcervancdaaltcalscdectemperatuurc
stijgtcectemperatuurcvanceencvloeistofcinceencverwarmingssteemczalcaanzienlijkcvarirencincdectijdcec
temperatuurckanczichctpischctussenc - c8cbevinden,cwatceenctoenamecincvolumecvancongeveercc2c
kancveroorzakenclkcverwarmingssteemcmoetczodanigcontworpenczijncdatchetcgoedcmetcdezecexpansiec
omckancgaanc
cc
rczijnctweectpencexpansiesstemencvoorcverwarmingsstemen:c
c %pencexpansiecc
c eslotencexpansiecc
c
c pencexpansiec
encopencexpansiessteemcisceencssteemcwaarbijcelkecketelciscverbondencmetcdecbuitenluchtcviaceenc
veiligheidsleidingcecveiligheidsleidingcmagcnooitcgeslotenczijnc
ecveiligheidsleidingckancoverchetcdakcwordencgeleid,cviaceencexpansievatcofcdirectc
cc
c Geslotencexpansiec
encgeslotencexpansiessteemcisceencssteemcwaarbijcexpansiecwordtcopgevangencinceenc
drukexpansievatcetcexpansievatciscdoorgaanscvoorziencvanceencmembraancdatcdecvloeistofcscheidtcvanc
decluchtcinchetcvatcetcgeslotencexpansiessteemcmoetcookcvoorzienczijncvanceencontlastklepc
cc
stemencdiecwerkencopcvastecbrandstoffencmakenctpischcgebruikcvancopencexpansiecaancdecprimairec
zijdecencgeslotencexpansiecaancdecsecundaireczijdec
cc
fbeeldingc
cxpansiecmetcopencvatc
cxpansiecmetcgeslotencvatc

c
c

c
c
c

c

 c
c