Вы находитесь на странице: 1из 361

-

78
M89
1966

. .

.
,
, V XVI .

. . - ,

. . . , .

,
.
,
. ,
. , .


I.
1.
- .
.
.

.
.
2.
.
.
.
3.
.
.
.
, . XII .
, . .
.
.
4. Ars nova

II.
- .
.
.
.
.
.
.
. ( 12731348). .
. ,
. (. 13991482)
.
.
.
.

1.
(. 150 . 215 )
[ ]
, II, 4, 4142 [ ].
, VI 11 [ .]
, II, 4, 44
, I, 16, 1 [ ].
(. 330379 )
, III [ ]
, V, . XII [ ]
XIV. [ ]

XVIII.
, I, 7
XXVIII [- ]
XXIX [ :
, ]
I [ ]
(. 335 . 394 )
[ ]
, II, 3 [ ]
, IX [ ]
.
(. 335397 )
, III, 1 [ ]
, II, 2 [ ]
. . XIII .
. (14221457).
, I, 2
(340420 )
92 .
146 [ ]
, III, 5, 19
, VI, 19
(. 350407 )
VII [ ]
XLI

[ ]


CL
, III, 9, 2 [ ]
, V, 2 [ ]
, VI [ ]
, I [ ]
I . VI [ ]
(354430 )

, ,
, .
1. ,
, .
2. . .
3.
.
4.
5. ; ?
6. .
13. ,
.
,
, .
2. , ,
. ,
.
3. . .
4. .
.
6. .

7. ?
. XV . .
,
. .
8. .
. . IV



2.
(480525 )
, I, 12
[ ]
[ ]
[ ]
[ ]
[ ].
(. 490593 )
. 5. .
1. .
2. .
3. .
4. .
5. .
6. .

4.

. 5. ?
. 6. ?
47.
57.
(560640 )
. III
XV. .
XVI. [].
XVII. .
XVIII. .
XIX. .
XX. , .
XXI. , .
, . . XVI .
, . (1573
1610). .
XXII. , .
(672735 )

. IX

III. .
V. .
VII. .
(879942 )

(?915 )


(. 9951050 )

I. ,
XV. .
XVII. , .
XX.
.

[ ]
(XI XII )

II. , .
III. , .
(). . 1595. . .
.
Concert, before 1595, Metropolitan Museum of Art at New York. 132KB
. .
. .
XV. .
XVI. , .
XVII. ,
.
XVIII. .
XXIII. , .
(12901351 )

. 3. .

6. .
10. .
16. .
17. .
18. .
19. .
[ Ars nova]

[ ]
[O ]
( XIII XIV )

. (14101492) .
(. 1500).
. .
(. XIV )
Lucidarium
1. .
II. .
III. .
IV. .
V. .
VI. .
VII. .
VIII. .
IX. , . . .
X. .

XI. .
XII. .
XIII. , .
XIV. .
XVI. .
(. 13201382 )
, I.
26. . . .
27.
.
, II.
15. .
16. .
17. , .
18. .
. , .
.
. (14571504).
19. , .
20. , .
21. .
22. .
23. , .
24. , .
. [
.]
3. ARS NOVA
[ ]

. , Coussemaker, III, 26.


, Ars nova, Coussemaker, III, 18.
II, Coussemaker, I, 310.
, Gerbert, III.
. (1274), Gerbert, III, 6163.
. , Scientia artis musicae, Gerbert, III, 50.
.: . Weinmann, Das Konzil von Trient und die Kirchenmusik, 1919, S.
73.
, . , S. 55.
D. . Doni, De praestantia musicae veteris,137, . , IV, 15.
. , XIV , . .: A. Gastone, Les primitifs de la
musique franaise, 1931.
Gerbert, II, 365.
. Coussemaker, IV, 204.
Rgles de rhtorique (XIV ). . , II, 379.
Ars perfecta (XIV ), Coussemaker, III,
. . .: J. Combarieu, Histoire de la musique, 1920, I, p. 392.
XIV . .: H. M. Schletterer, Studien zur Geschichte der
franzsischen Musik, 18841885, S. 135.
[ ]
, Ars nova, 8, 4, Coussemaker, III.
(?), Optimae regulae contrapuncti, III, 28.
Gerbert, III, 12.
, Coussemaker, I, 755.
(1301) Coussemaker, IV, 295.
, Musica disciplina. . .: A. Delafoge, Diphthrographie musicale,
1864, S. 157.
4.

(810877 )

- (10961141 )
. II
13.
16.
, VII, 13. [ ]
(12251274 )
?
.

[ ]
[ , ]
[ ]
, . . XVI .
. (1446
1523). . .
(12141292 )
Opus majus.
Opus tertium. 59.

1.
(367 ).
e (572 ).
(589 ).
(. 650 ).
(692 ).

107- (. 721 ).
(791 ).
(813 ).
(813 ).
, IX.
(813 ).
(XI ).
IV, (847855), .
IV, .
(826 ).
, (840855).
, (858 ). 318
I, , Decretalia, III, 12.
, (855 ), 18.
. . , Tonarius, II, 2.
(1212 ).
(1216 ).
, (1233 ).
(. 1272 ), .
(1260 ), II.
Chronicon Brunsvicense, 1203 .
XIII .
(XIII ), Gerbert, II, 388.
(1300 ).
, 14 1395 .
. , 12 1444 .

Institutio de modo psallendi, Gerbert, I,8.


(1528 ).
(1537 ), III, 45.
(1566 ).
. , Musagogus (1629 ).
VIII . 17 1562 .
, . (1555 ).
, Commentaire historique (1727 ).
.
.
2
, VII, 2.
.
, Germania, I.
.
.
, (. 41 ).
upo e (XII ). .: Fetis, Histoire de la musique, V, 12.
Art prilleux. T , V, 23.
.
, Policraticus de musica (XII ).
XII .
Roman d'Eres
1

Roman de Flamenca

, -, (1150 ),
, Summa theologica.

X (1275 ).
X (1275 ).
(. 1313 ).
[ ]
, (1594 ).
F. Borsetti, Historia Ferrariae Gymnasii (1635 ).
Annibale Romei, Della nobilta (1594 ).
, 27 1372 .
( ). Champion des dames, 1440.
.
. . .

1. XV
(14401511 )

.
[ ]
[ ]
[ ]
[ ]
[ ]
.
(? . 1473 )

(14501518 )
.

(14551505 )

I.
II.
(14461511 )
.
.

.
.
.
.
.
.
[O ]
.
.
. - (?1441). . .
. . ,
.
[]
2.
(14971560 )

O

(14831546 )

Pay (1538 )
(1545 ).
- (15001563 )
- (1552 )
3. XVI
(14881563 )
.
II
11. .
17. .
18. .
19. .
20. .
23. .
24. .
25. .
26. .
27. .
36. ,
.
(14621521 ).
. . 1531. .
38. ,
.
III
13. .
24. . , .

26. .
.
(15131590 )

(15171590 )

,
,
1. .
2. .
. : .
. (XVI ).
3. ?
4. , , ,
.
18. .
20.
.

7.
(passione).
8. ,
, .
9. .
,
. (14891576). .
. . .
10. .

27. , ,
.
46.
49. (Della Battuta).
51. , , .
54. .
54. .
58. ,
, .
78. ,
, .
80. .
4-
2. .
10. ,
.
32. .
. . XVI . .
. (14621510). . .
33. , .
35. , ,
.
34.
, .

[ , ,
, ,
. ].
(15331591 )
1

[ ]
[ ]
(14781529 )

(p. 1510?)

(2- . XVI .)
. . .

(1531 1612 )
,
[ ].

I.
II.
III.
IV.

( )
-



,
,
, .

, , .

. . -, . . 1, . . 2 . ,
,

1

. . , , . 13, , 1959.

. . , . .., 1940; , ,
. , ., 1962, . 6468, 161175.

5
, .


,
.
,
.
. , 20-
. . -
,
. ,
.
. .
, 1., ,
.
.
,
,
. , ,
,
2. 1

1961 . .: V. P. Zoubov, Nicolas Oresme et la musique,


Medieval and Renaissance Studies, vol. I, pp. 96107. .
, . 1. ., 1962, . 309-320.
2

Monumenta monodica medii aevi Documenta musicologica (Kassel und Basel).


Annales musicologiques: Moyen Age et Renaissance. Journal of Renaissance and Baroque Music;
Corpus scriptorum de musica.

6

,
,
.
,
. .
- , .
. . ,
, ,
1.
, , , . . 2.
,
,
.
, , ,
,
3.
1

., : L. Saminsky, Physics and Metaphysics of Music and Essay on the Philosophy of Mathematics, The
Hague, 1957.

R. Hammerstein, Die Musik der Engel. (Untersuchung zur Musikanschauung des Mittelalters). Bern und Mnchen,
1962.
3

Anny von Lange, Mensch, Musik und Kosmos. Freiburg, 1956, s. 364; . : R. B e r t h e l o t, La musique
et le cosmos, Musica, 1963, Janv.

7

, , ,
.
, ,


.
- ,
-
.

I.
1.

- .
- .
, ,
.
, . ,
, ,
,
.

8
, , .
, , ,
. ,
, ,
. , ,
, ,
1.
.
,
, ,
, , .
, .
,
. . ,

,
,
.
.

- ,
, .
1

. . , . ., . 2-, . 7, . 360.

9
: , , , , ,
, , .
: ,
, , , ,
, , , , ,
.

.
.
,
. , , ,
. , ,

; ,
, 1. ,
.
,
.
, . -,
, . , ,
,
,
1

. .: A. W. Ambros, Geschichte der Musik, 1862, S. 11.

10
. ,
, , , ,
.
, (, VIII, 2).
, .

.
,
, , . .

. .
, , , ,
,
, . ,
,
.
. ,
,
.
, , , ,
- , .
, ,

.
, ,
,

11
. ,
. ,
, , ,
. ,
, , . .
, ,
, ,
,
1. ,
.
XIV ,
.
. ,
,
. ,
. ,

.
. ,
, .
c1

,
,
, IV XVI .

12


.
, ,
, , . e.
o .
. ,
, trivium (, , )
quadrivium (, , , ). ,

13
(. . 13). , .
.
,

. , ,
,
.

, ,
. ,
, . . . , ,
? , , , ; ,
, , 1.
,
: , , ,
. ,
, , ,
... , , ,
. , ,
, .
1

Migne, Patrologiae cursus completus, series Graeca, t. 32, 11831184.


MPG. series Latina-
MPL.

14

. : 1) (sonantes),
, , ; 2) ,
(occursores) ; 3) (progressores), ,
, ; 4) , ,
(numeri recordabiles) ; 5) (judiciales) ,
,
.
.

. , , , ,
, , 1.
. .
, ,
; , , . ,
, , (Gerbert, I, 195).
.
. ,
X, XI, XII
, . ,
.
1

. Gerbert, Scriptores ecclesiastici de musica, 1784, t. I, col. 2627.


Gerbert.

15

. , ,
, .
, , , ,
, , ,
. , , ,
. -

.
, .

.
.
.
.
, ,
, , . ,
.
, .

, .
-
.

, . , ,
, .
-

16
. ,
, ,
, .
.
, ,
.
,
.
.
,
(conpuctio cordis) . ,
, , ,
(De cleric. institut., II, 48). , ,
, .
, , ;
, , ,
, 1. ,
, . , ,
,
, .
, ,
.
, . X 1

, , . 1, . 21.

17
, :
, , , , ,
, . . ,
(Gerbert, I , 213).
, ,
. , ,


.
XI
: : 1) , ; 2)
, ; 3)
.
, . . , ,
, ( , Musica. .: Gerbert, II,
212222).
XIIXIII
, .
. : , , , , ,
, , . , ; , , , , ,
. - ,
1
.
, , ,
(militans)
(triumphas), ,
, .
.
, .

.
, ,
. , , . ,
.

.
.
.
.
.

, ,
, .
, .
.
.
, ,
, .
, , .
, ,
:

19
1

. .: A. Delfage, Diphthrographie musicale, 1864, p. 202.


Delofage.

18
, , .
,
.
.
,
.
, . ,
, . :
.

: , , ,
. . , , ,
: ,
, , , , ,
, .

: ,

, ,
. .

(,
), (
), (
),

20
( ) . .

. , ,

. ,
, . ,
, , . . ,
. , ,
. .
,
, ,
, .

.

. , , ,
,
, - (
, Expos. in reg. I) l.
.
:
, , , . .

1

. .: . Abert, Die Musikanschauung des Mittelalters, 1905, S. 215.

21
, .
, , , ,
, , , ,
, . . .
,
. ,
, .
. , ,
, .
, .
, .

.
, .

. ,
. , ,
. ,
. , .
. ,
. , , .
,
.

22

. , ,
. . -
. , , ,
,
: , , .
, ,
. , , ,
. : , ,
, , .
,
, , -
(, , ).
, .
.
. .
;
. .
.
, ,
.
. -
,
-

23
.
, .
, , .

2.
, ,
. , , ,
, ,
.
, 1.
.
, ,
. , .
, , . , , ,
.

,
. , , ,
, . , ,
. , ,
, . ,
? , -

. Abert, Die Musikanschauung des


Mittelalters.

24
,
. ,
, .
, , -,
, ( , I).
.
, , ,
. ,
.
: ,
, , , , ,
, , . .
, .
, , , ,
, , ,
. , .
, ; , ,
,
. (), (
)... (Expos. in psalm. 41).
, .
: .
;

25
.
, , ...
. ,
1.

.
.
, . ,
, ,
. , . ,
, , . ,
, : , , , ,
, , , (,
, 5).
,
. , ;
, , .
, , ,

, . ,
, ( ).

. , , ,
, 1

. Abert, Die Musikanschauung des Mittelalters. S. 26.

26
. , :
, ,
. ,
, .
, , .
, ,
. , ,
,
(, X, 33, 4960).
. ,
.
: , ,
, , , , .
,
, .
. , ,
, . ,
( , II, 537).
, , .
, , .

27
.
. -
. , ,
, , , ,
. ; ,
, , , , . ,
, , , ,
, , , . .
.
,
.
: ,
, , ; ,
, . - ;
, ...

,
.
,
, .
. ,
, , ,
.
, , .
, .

28
, , .
. , , ,
. , (
, II) 1.
, .
,
, .
: ,
, ,
, .
; , , ; ,
, , ,
,
, ,
.
: ,
, , ,
,
, ,
.
. , ,
;
; ,
1

, , . 5, . 603.

29
; ... (, II, 4).
.
, ,
.
, ,
.
, :
,
(xameron).
, , ,
; .
, ,

. ,
, ... (, II, 4).
, , ,
. . , .
:
, ,
, :
, , .
!
, ,
, -

30
... -
, ?

.
. .
, , ,
. .

,
. , ,
, , ,

.
.
,
, .
. ,
, , ,
. . : ,
, . .
; .
. ,
. IIIII . .
-

31
. (VIII )

. , ,
, , , ,
.
.
,
, ,
.

, ,
, :

. ,
, , ,
... , ,
, .
(, I, 4).

. . ,
. ,
, , , ,
,
.

32
,
. ,
.
, , ,
(, , .
,
, (De laude et utilitate cantorum).
, ,
.
,
. . ,
,
. ,
, ,
. ,
, ; ,
, . , , 1.
, , ,
- .
, 1

. .: H. Abert, Die Musikanschauung des Mittelalters, S. 113.

33
, .

3.
IVV ,
. IV
. V
. , ,

430 . 500 510


.
, ,
. IX
, X , XII ,
, XIII , XIV , ,
, , , .
- .
.
, .
, ,
, ,
, . .
,
. :
(VXI ),

34
XIII , XIII ,
Ars nova, XIV .
,
, .
, ,
, .
.
, ,
,
. , , Ars nova,
, , ,
. ,

, .

.
.
. ,
,
. , , ,
, ,

, . . ... ,
,
.

35
,
(, VIII, 6).
,
:
. , [ ],

[ ] , .
[ ] , , []
. , ,
. , []
(Stoic. veter. fragm. ed Arnim, III, 202).

. ,
.
: !
, ... ,
, (De musica, I, 3).
,
- ,
. ,
, ,
, , , .
, , ;

36
,
. , , .
, , .
.
, ,
: musicus () cantor (). ,
, ,
, . . -
. -.
? . , , ;
, , , , , , .
, , ,
, .
, (Musicae disciplina, I).
, - -,
.
, ,
,
. .
.

.
. -
. -

37

. .

, .
: , , . .
.
: , , . XVI
1.

. ,
.
, . ,
, , (Gerbert, II,
387). :
(, Gerbert, II, 251). ;
, (Gerbert, II, 387).
. , ,
(Gerbert, II, 258). ,
. ;
, -
( ) 2. , ,

. .

. E. de Coussemaker, Scriptorum de musica medii aevi nova series, II, 448.


Coussemaker.

38
; : .
, , [ ], ,
(Gerbert, II,387).
,
( , Gerbert, II,387). ,
(Gerbert, II, 148). , ,
, - ,
(Coussemaker, II, 448).
. , , ,
, ,
(Gerbert, II, 387). , ( , Gerbert, III, 235).
, ( , u s s em a k e , II, 448).
.
. :
(Gerbert, II, 148). ,
( , Gerbert, II, 387).
( , Gerbert, III, 235).

,

,
,

. ( ,
Gerbert, III, 340). , (Gerbert,
II, 251). , , ,
(Gerbert, II, 387). -

39

, (Grbert, III, 356). ,


(ussemaker, II, 107).
,
.
, ( , Grbrt, III, 340).
, .
( , Coussemaker, II, 448).
,
. ,
.
.
, .
, ,
; , ,
, ;
. ,
, ...
, ,
. , ,
.

.
.
. ,

40
, 1.
,
. ,
. ,

, : (mundana),
(humana) (instrumentalis).
. , , :
, . ,
, , ,
. , ,
?

. , ,
, ,
. ,
.
,
- ? . ,

, , , ,
, 1

: G. Pietzsch, Klassifikation der Musik von Boetius his Ugolino


von Orvieto, Halle, 1929.

41
, , .
, , .
,
.
, ,
. ,
, , ?
, , ,
. ,
: , ,
. , , ,
. ,
,
, .
, , ,
. , , ,
,
.
,
, .
, ,
.

42

. , .
, ,
, .
.
.
,
.
. : ,
, , ,
, .
.
, .
. X

,
(naturalis) (artificialis). ,
.
, .

.

, XII .

43
1150
- 1.
,
, .
,
, ,
.
,
.
.
- :
, , ,
, , [ ]
, [] .
,
, ,
, , (, . . III.), ,
, [ ]
, ,
1

. Baeumker, Donienicus Gundissalinus als philosophischer Schriftsteller, in Beitrge zur Geschichte der
Philosophie des Mittelalters, Bd. XXV, Heft 12, Mnster, 1927, S. 255 275; L. Baur, Gundissalinus, , Bd.
IV, Heft 23, Mnster, 1903,

44
. ,
, []
[ ] , []
[ ] [] . ,
, , ,
[].
-
. , XII ,
,
.

1
.
,
, ,

,
.
, , ,
.
,
. . , , , .
: (Mu sica mundana est nulla musica).
1

. . Wagner, Universitt und Musikwissenschaft, Leipzig. 1921.

45
, , .
, , ,
.
, , , . ,
, , , ,
, , , ;
,
(Opus tertium, S. 232).
,
, . .
, .
, , , ,
.

. : .
, .
,
. , ,
: , , , ,
. - ,
.

. .
-

46
, , musica organica
, , ,
, musica harmonica . ,
,
- .
, ,
: , ,
. . ,
.

Bce ,
.
.

,
.
. ,
.
,
. : ,
,
, ...
, . , ,

47
. - ?!
,
, . , ,
, .
...
,
. , ,
, , ,
. ,
.
, , ,
, ,
.

: ,
, ,
.
. ,
. -, , , -,
, .
, .
. ,
, .

48
, . XII .

, . .
.

,
. ,
.
, , ,
.
.
, , ,
, , ,
,
. , ,
. 1 ,
, ,
.
(I, 114).

, .
,
.
XIV .
, .
, : , ,
, .

49
Mo , .
, . .
, ,
-
.
. ,
musica plana.
, , , . Musica plana ,
.
, ,
: , , .
. ,
, , , ,
. , .
ars antiqua ars nova, , XIV . , ,
, .
,
, , .
.
,
. , ,
, , ,
, -

50
, , .
,
.
.
, , . ,
, ,
.
, ,
.

. XII ,
, 1100 .
. ,
, ,
, , . ,

.
, ,
.

, ,
.
. , (naturalis)
-

51
(artificialis), ,
. .
,
,
. ,

, , ,
, .
,
. ,
,
.
, ,
,
.
. ,
,

. ,
. ,
, .
.
,
-

52
. , XI ,
.
, X
,
.
, XI .
.
.
1 , ,
,
, .

. ,
, , . .
, :
, ,

, , ,
,
, (, I).

. , , , .

. Prrish, The Notation of Mediaeval Music, New York, Norton, 1957.

53
.
.
, , ,
- . , ,
, . .
,
.
,
.
XII , ,
, , ,
. , , .
, , ,
(Anonim XI. Tractatus de musica plana et mensurabilis. Gerbert,
III,416).

. [], , ,
, ; ,
,
(Anonim V. Ars cantus mensurabilis. , III, 379).
XII
, . ,
, ,

54
. , - ,
... , , ,
, , ,
,
, (Gerbert, II, 232).
,
- - .
,
. ,

. ,
,

. 17- : ,
. ,
.
...

, . ,
, .
, , ,
, , :
, .

55
, ,
.., ,
, . ,
, ,
. -
, , .
, ,
, (Gerbert, II, 253).
, ,
.
- .

.
. ,
, .
,
: , , .
,
,
: .
,
. XI , .
, .
.
-

56
, , < ,
, ,
.
(, , ), . ,
,
. ,
:
; , ,

, ; ,
, , (Gerbert, I,
107) 1 ,
( ), ,
( , I, 166).
, ,
, 2.
, , []
, .
, ,
:
1

. .: J. H a n d s h i , Zur Geschichte der Lehre vom


Organum, Zeitschrift fr Musikwissenschaft, 1926.
2

J. Handschin, Die Musikanschauung des Johannes Scotus (Erigena), in Deutsche Vierteljahrsschrift fr


Literaturwissenschaft und Geistesgeschichte, Jahrgang V, Heft 2, 1927,

57
: , , ,
, , ,
, - (De devisione nature).
-,
, ,
(Didascalicon, II, 16).
, ,
. ,
, ,
.

. , . - XIII
XIV .

. , , ,
, ,

.

4. Ars nova
XIV ,

. , ,
, Ars

58

nova. 1300
Ars nova,
.
Ars nova .
. ,
, , Ars nova,
, , ,
. XIV
, ,
,
.
1.
XIV .
, ,
, .
,
:
, ,
, .
,
, .
1

.: . Schneider, Die Ars nova des XIV. Jahrhunderts in Frankreich und Italien, Potsdam, 1934.

59
,
.
Ars nova
. ,
:
, .
, ? ?
:
, ... , , ! ,
! (Speculum musicae, II).
Ars nova
XIV . ,
, ,
. . ,
XXII Ars nova (1322),
. ,
,
, , .
, .
, ,
;
, , ,
,
, -

60

. [] , ,
, , . , ,
, ,
, -: , ,
; ,
,
, , .
,
,
. .
Ars nova . ,
.
, ,
, , . .
, .
-,
, XIV .

.
,
.
-

61
, , ,
.
,

.
Ars nova
.
,
.

II.
- .
- .
, :
, , , .
, 1, . , ,
, .
,
, , ,
. ,

. , , ., 1955, . 4.

62
.
,
. .
XIV .
Ars nova,
.
, .
. ,
- .

.
.
XV .
,
. XV
, ,
XV XVI , , .
.

, ,
.

(1442). .
, .
,

63
- , .
, , : ,
, . , ,
,
.
; , , .
; (Musica practica, I).
,
,
. , , , , , , ,
, ... , ...
, .
, , , ,
. , ,
, , ,
.
, XV .
, . ,

, . C
, . . .
,
Florum libellis (1487). ,
, .

64

.
XV . . ,
, , , , ,
. ,
1.
, . ,
, ! .
? ! , , .
, , ,
! , ,
, .
XV
, .
.
(-minorum musicae
diffinitorum, 1475). ,
. ,
.
, ,
1

, , ,
, . . .

65
. , ,
.

.
, :
, , - . .
, , , ,
, . ,
, , ,
- .
, XV
. .
, ,
. , ,
, . , ,
, , Map ,

, , . .

.
, ,
, .
Complexus effectum musices --

66
. ,
- :
, , . .
, , ,
.
XV ,
. , . .
,
.

XVI . XV ,
. XVI
.
. , , , -
, , , , , ,
.

.
XVI
, .
. , .
, ,
,
,
.
-

67
, ,
. ,
, ,
,
, .
, , , ,
.
- : ,
, , ;
, ,
. , ,
1.

,
, , .
natura naturata natura naturans.
,
,
.

.
.

.
1

. , , ., 1953, . 56.

68
, : .
, :
, ,
, .
, ,
, ,
, , . .
, ,
, 1.
,
.
,
.

.
, .
,
. XV ,
, , ,
.
.
1

, , ., 1937, . 59.

69
XVI
, , , ,
. ,
: , ; ,
; ,
. , , ,
, :
, . . , , ,
, , . ,
.

, ,
.
, , . . , , .
, ,
, . ,
. ,
.
.
, ,
.
, ,
. ,

70
, .
.
. , ,
, . ,
,
. , ,
. ,
, ,
:
, , ,
, , . .
, ,
, . . , ,
. , , ,
... (Instituzione harmoniche, I, 1).
,

, .
.
, , , .
. ,
, . .

71
, -
. ,
, , ,
, .
,
. , ,
(. . , . .), ,
,

. , ,
, , , ,
... (Instituzione harmoniche, I, 8).
, . ,
. ,
,
, .

. ,
, .
.
XVI
: ? , ,
, , :
,

72
, (De harmonia musicorum, 1518).
, , . . .

,
.
. ,
,
:
,
, ,
.
, ,
,
. ,
,
,
.

.
. ,
. ,
, ,
. ,
,
, . .
,

73
. , , ,
, , , (Ars musica.
Gerbert, II, 932).


, ,

. , , .
,
, . . , ,
! . :
, , ,
; , , ,
, (Dodecachordon, II, 38).
,
, . ,

, , ,
(De voluptate, 24).
,
, , , .
, , ,
, [] , , , , ,
(honestas). ,
-

74
, . ,
,
: , , ,
(Dodeachordon, II, 38).
,
: ,
, ,
, ,
,
... , , ,
, , , ,
, , . .
, ....

.
.
,
. , ,
,
.
.
(1518) ,
, ,
. XVI
-

75

. ,
, , : , ,
, . .

: ,
, [].
, ,
...
,
.
, , ...
,
, , ,
, -. ,
, ',
, .
, ,
.
,
, (1555)
, (1567) , ,
(1590) - . ,

.

76
,
, , ,
. ,
,
, .
. , ,
,
,
1.

.
, ,
; ,
, ;
. ,
, ,
...
forte piano, forte piano, a ;
- , , ; :
... (Regola Rubertina, 1542).
1

. , , . 2, , 1906, . 116117.

77

.
.
, XVI . ,
(, ), ,
(speculativa) (prattica).
: , ;
. , ,
. ,
, .
- . ,
, .

-.
, .
,
, , .
, - ,
.
uomo universalis . 35-
,
. ,
, , , (. .
), , .

78
, . .
, , : -,
, . . , ,
; ... -

. , ,
(. . ), ,
- (Insitituzione harmoniche, IV, 36).
, ,
, .
,
. ,
-, ,
-, .
,
.
,
. ,
. XVI .

(ingenio). O 26-

( ). , , ,
-

79
. ,
.
, ,
: ,
, . ,
, ,
, , ,
, ( ),
(Dodecachordon, II, 36).
, , ,
,
. , ,
. ,
, , , , ,
, , (Instituzione harmoniche, III,46).
(inventione),
.

.
. ,
. .
, ,
, , , .
.
,
-

80
. ( 12731348). .

. ,
. (. 13991482)
.

, ,
. , XVI
,
, , , .
, ;
, , : (Il desiderio).

, .
. Dedecachordon (1547)
. ,

. , , (. . XV ),
, . ,
(. . XVI ),
. , , , (. .
20- XVI ), ,
.
, , .
, ,
.

,
-

81
. ,
.
. XVI
.
-
. ,
, .
-
. .
(. , . , .
, . ) 1.
, , ,
, ,
2. (1 musique
mesure), . e. , . , ,
, .
.
,
, , , ,
3
.
1

.: . ape, , De musica, III, 1927.

, XVI , ., 1932, . 35.

, . 36.

82
,
.
.
,
. ,
, 1.
XVI .
, , ,
.
. (1581)
,
, .
,
.
. , .
.

, ,
.
. , ,
, , , , ,
, 1

.: . G. Fellerer, Zur Erforschung der antiken Musik im 1618. Jahrhundert, Jahrbuch der Musikbibliothek
Peters, 1935.

83
. T. . ,
, (
) ...
, ,
1.
XVI ,
. . , , ,
. , .
:
, , , , ,
. ,
, , , . ,
,
, , .
, ,
. , ,
, .

.
.
. ,
,
, , , , . . .
1

, ., 1963, . 128.

84

. , .
, , ,
. ,
. ,
, , ,
,
;
, ,
, ,
. , 1.


. , ,
, .
, .
, ,
, , . . ,
,
. ,
, ,
1

, , 1934, . 77.

85
. ,
,
, , ,
. , .
, , .

. , XVI
, . , ,
:
, -
. , , -
, , bquadro b-molle, ,
... ; ,
,
, , , , :
,
,
1.

.
.
.
1

. .: A. Delofage, Diphthrographie musicale, p. 195..

86
. , XV XVI
, -
.
.
, ,
- ,
.


XVI . , ,
. ,

. .
,
. , , ,
.
, ,
. ,
, .
- ,
, , - .
,
.

87
,
. , ,
: , , .
,
, ,
, .
. ,
, . ,
.
,
- .

Practica musica (1556).
,
( , , , ), . ,

. ,
.
.1.

-. Compendium
musicus
1

.: Paul Matzdorf, Die Practica Musica Hermann Fincks, Frankfurt am Main, 1957.

88
(1552) ,
. -
, , , .

, , ,
.

.
.
. ,
. ,
.
,
. , ,
: , ,
; . .
.
, . .
-
,
, . . ,
, 1

,
1

, . ., . 124.

89
. , ,
.
, , ,
, ,
.
, , ,
, . , ,
- , ,
, , .
,
, . ,
., - :
- , ,
...
(gorgia): ,
(Prattica della musica, 1592).
, . ,
,
, ,
, ,
, ,
(L. Conforti, Breve e fecile maniera d'esercitarsi a fer passaggi. 1593).
,
-

90
,
.
, , , .
XVI
, ,
. ,
, . XVI

.
, . , .
- , .
XVI , . . - :
,
, .
, ;
, , . 1.
, , ,
, XVI
.
,
1

. . - , . XVI , ., 1932.

91
, ,
, , .

.
, ,
, . .
-
.
.


1.
(. 150 . 215 )
,
.
, ,
, .

(), ( )
, ( , ,
, ).
.
: , ,
, ,
. ,
.
,
. :
.

95
, , , , ,
, , , ... .
, ,
. ,
(, XII),
.

[ ]
I, 25. , 1 2,
:
(, 2, 3), , ,
, . ,
, 3, , .
, .
, (, . IV, 221),
, (. 3).
, , (. . ),
() - ,
;
4.
1

(), . ,
, . . .
2

, .
. .
3

(.) , , .

, , ,
. . ,

96
, (. 4), :
, , ,
, . ... , : ... (. 5).

, ...

, II, 4, 4142 [ ].

1 , ,
. ,
, , , , 1 ,
!
: , ,
. , , ,
, ,
, , , ,
2, ,
, ...
, , , .
,
1

(comos) , ,
( ). . .
2

,
. . . .

97
: , , ...
, , ,

.
, :
; ep
;
, , ;
,
; ,
, , ,
.
, ... , , , , , :
, , , .
, : [] , ,
, , , ,
, . ;
, , ,
, ,
,
...
: Clementis Alexandini. Opera, vol. I, 1869.

98
, VI 11 [ .]
, , .

, ,
. ,
, ,
, :
, !
, !
, !
( . )

, , -, , , , , ,
. , ,
() ...
, [ ]
:
, , , , ,
, . ,
, 1, 1

(catechoymenoi , ) ,

( , ;
). . .

99
( ), ,
... ,
. , ,
, , ,
. , ,
, ,
, .
: dementis Alexandrinus, Bd. II, Stromata hrsg. v. O. Sthlin Berlin, 1960.

, II, 4, 44
- !
... ;

,
. , .
, ,
, .

, I, 16, 1 [ ].
... , , ...
, : ...
,
, . ,

, , ,
- ; , , -

100
, [].
... , , ,
; ...
.
.

(. 330379 )
IV . (
)
, ,
. . 364 . : ,
.
(, , ), - ,
.
.
( ),
( ),
.

, III [ ]
... [ ] ,
, , , :
, , ,
, -

101
, .
, ,
? , ,
: - ,
.
, , , ,
-, , -, .
J.-P. Migne, Patrologiae cursus completus series Graeca 1, t. 29.

, V, . XII [ ]
, ...
,
. - , ,
,
, .
; , . ;
, ; ,

. , ,
, , , .
1

MPG. Series
Latina MPL.

102
: , , , , , , !
, , ,
, ! , ,
, , -: ,
, , , ;
, , , ,
. , [,
, III, 19], .
, ,
, , , -
, : ,
, ...
.
MPG, t. 30.

XIV. [
]
, , ,
, , ,
, ... ,
- ! ,
, [
]. ? , ? , , !

103
, ,
!
MPG, t. 3].

XVIII.
,
. ,
.
MPG, t. 29.

, I, 7

, , ,
.
, ,
: ,
, .
: , , , . ,
, ,
.
MPG, t. 29.

XXVIII [- ]
, , . , ,
.
MPG, t. 29.

XXIX [ :
, ]
-- , ,
;

104
.
: [] .
, ,
, . MPG, t. 29.
.

I [ ]
1. , , . ?
, ,
, ,
, , .
, , , , .

, , . ,
, ,
, .
2. , , .
. ,
, . ,
! .
, , ,
. , ?
? -

105
? ? ? ?
? , ? ,
, , , ,
, ; ,
. ,
, , , ,
, ,
. ,
, ,
, . ,
,
. , , . MPG, t 29.
.

(. 335 . 394 )
,
. , , 371 . .
,
, ,
,
,
, . -

106
. ,
(III ),
. . .

.
. , , c
, ,
IV ( ,
!), , .

[ ]
,

? -, ,
,
( ) , . - :
, .
, , , ,
.
?
: (), ,
().
,
, ,
, ,

107

. ,
, , ,
.
,
, . ,
, .
, , ,
, , , . , ;
, . ,
, .
, [ ]
, , . , ,
, ;
...
, ,
, ,
, . ,
, , (. 148, . I .),
, , , , [...]
, , ,
, . -

108
, ,
. , ,
, , ;
, ,
, , :
. , ,
; , . . , ,
. ,
.
,
. , ,
, ?
, , , , ,
, ,

,
. , ,
, . ,
, , ,
, , , ,
, ,
:
, . -

109

, ,
,
, .
,
: ,
, ,
. , : ,
,
.
,
, , ...
,
, , . [],
.
MPG, t. 44, 1858, . 440443.

, II, 3 [ ]
, ;
. ,
. , ,
( ), , ,
. ,
.
,
, ,
-

110
. , .
, , ,
, . ,
, , ,
.
MPG, t. 44, . 440443.

, IX [ ]
, , ,
,
. ,
(
), ,
...
,
. , ,
, ,
... , ,
... , ,

, . ,
, , ,
.
MPG, t. 44, . 149.

.
, , , :
-

111
, ; ,
;
. MPG, t. 44, p. 459460.
.

(. 335397 )
, (), ,
, , .
(
). ; ,
.

- .

, III, 1 [
]
... ,
!

, II, 2 [ ]
, ,
; ,
, ,
,
.

112
. . XIII .

. (14221457).

, I, 2
, .
.

(340420 )
, (
), .
(. . ,
) ;
( ),
. , ,

( , :
, ).

92 .
, ,
: , ! ,
, ,
.

146 [ ]
, ,
!

, III, 5, 19
, , ; ,
, ,

113
. , , , ,
, .
, , , .

, VI, 19
, , , ; , , .
.

(. 350407 )
,
.
- . 369
.
, , ;
, .
,
, .
,

-. ,

.

VII [ ]
.

XLI
, , ,
,

114
,
.
MPG, t. 55


:
, , ,
, , , , , .
MPG, t. 47.

[ ]
, ,
... , ,
... ,
, , .
MPG, t. 55, p. 629.


,
, .
MPG, t. 48, . 695

CL
, ;
, , , ...
,
, ;
.
MPG, t. 60, p. 497.

, III, 9, 2 [
]
, -

115
. ,
, . ,
... G, t 60, . 497.
, ... ,
.

MPG, t. 62, . 262


, V, 2 [ ]
, ... ,
. !
, , ! G, t. 48, . 963.

, VI [ ]
,
, , (. I,
. 1)? , , ,
, ; ,

, : ,
, , , ...
, ,
, .
MPG, t 49, . 314315.

, I [ ]
[] ,
:
. , ,
-

116
; , .
G, t. 48, . 846847.

I . VI [ ]
[], ,
,
: , ,
. ,
, ,
, .
, ? ,
, ?
: , , ,
,
!
, , ?
, , ?
:
(. II, 11)?.. : .
, , ,
, ,
, ,
.
MPG, t. 56, . 99102.
.

117

(354430 )
.
. ,
. , .
.
, , , 395

.
, .
(.
389 ), .
, ,
.
, .
, : ,
; , , .
, .
, ,
, ,
, . ,
, . numerus () mensio mensura ();
, (III, I, 1).

, , . .
.
,
. , , :
, ,
(, , , -

118
, . III, 6), ,
( , ,
1, 2, 3, 4).

: ,
, , .


, ,
, .
1. , , .

1. 1. Modus () ? . . . ? . .
. Bonus () ? . , modus. H. , modus
, bonus? . . . , , ? .
, . . , ,
, modus bonus? . , ,
. . , pone () pone (),
, , , ? .
, (acumen) . .
? .
; , ,
-. . , :
,
1

(magister) (discipulus).
.

119

, , modus bonus, ,
, ? . . . , , ? . . .
, ? . . .
, . , ,
, ? . .
. , , , ,
, ? . ,
- , ;
, ,
?
, , ,
; ,
? . ; , ,
,
, , ,
, - ,
? . . . ,
, ? , , ,
, , , . .
.
2. . .

2. . , ; , ,
, . . .
, . . , , . .

120
. . , , ? . ,
. . . ? . , ,
, . .
, , ? . ,
, modus (),
, , ,
, ,
,
. - ,
.
. , ,
(modus), .
, (dictio)
? . , ? . .
, , - ,
? . . . , ? . . . ,
, - , , (dictio)
(dicere)? . . : ? .
, : , (modus),
, :
(dictio) ,
, - , dictio dicere. . . 3.
. , , , ,
, , -

121
, , ,
.
, , , , ,
.
, ,
(scientia), , ,
. . .
. , , modus (),
, , - ,
, ? ,
, , ? . . .
, (peritia) ,
, , - . ,
, . . , .
, .
, , , , . .
, ,
? , , ,
, ,
, .
. , . . ,
, , ? . . . . ,
- ,

122
, ,
? . -, . . , ,
, , ,
- ? . , , ? .
, : ,
, , : ,
, . . ,
, , - ; , ,
, - . . ,
. . , ,
, , ,
. . , , , .
3. .

4. . ,
, ? . . ,
. . .
, ,
. . ,
? . . ,
, (
);

, , ; ,
-

123
, , , ,
, , . .
, , , ,
. , .
, ,
,
, . . .
, ,
,
, , : ,
; ,
. .
, .
4.

5. . , . . ,
, . . :
? , , ,
, . . . . ,
? . . . , . .
. . , , :
, , . . ,
? .
. . ?

124
, , ,
, , ,
(
, )? . .
. . , , .
, , , , , (,
),
, .
,
.
6. ? ,
? . . . ? . ,
, . . . ,
,
. . ? , ,
. :
, . . ,
? ? .
, . . , , , ? . . . , ,

, ? . . . ,
, , -

125
. , . ? .
,
. . : , , -,
, , , ?
, , -, , ,
. , , -
, , , , ,
, . ,
, ; ,
, , ;
; , . . ,
, . . , ,
, -, ? . , ,
. . ,
? . . . ,
, ? . .
, . . ,
-, ? . -, . . , , ,
, ,
. . , . , ,
. .
, -

126
, ? .
, ?
7. . , . . ,
, , : , . . - ,
? . ,
, , , , . .
, . . ,
. ,
? . ? , ,
, .
, , , ,
. , , . ?
. , , , ,
, . . ,
, , , . ,
. , ,
.
, ,
, , .
8. , , , ,
. , , , . .
? . , ? . . .
-

127
? . , . , ,
, , . . , , ,
, . , ,
.
, :
, , . (, , III, 316);

(, XVII, 291319). ,
. , , ,
. . , , .
. ,
, , (
, )?
? . , . H. A : ,
, ,
, ; ,
,
, , , . ,
, , , ,
, ,
. . , , .
9. . , , ,

128
? . ? . , ,
, . .
, , ,
. . : ,
, ,
? . . .
, ,
. . . . . , ,
,
, , , ,
. . , , . . e
, , ? .
, . . , , - ,
, , ; ,
, ,
. ? . . . ,
, ,
. , ,
; , ,
, ,
. . , ;
, , , - , -

129

, , ;
,
. ,
.
5. ; ?

10. . , , , , ,
,
, . , , ,
, ,
,
. . . , .
. - ? . ,
, . . , ,
, , , , ,
, ? ,
? . . . ? . ,
, ,
. . . , . ,
, ;
, , ,
,
, , , , ,
, . ,
, ,

130
, , ,
, , , ,
, : , .
, ? . , . ,
, , ,
.
6. .

11. . , ,
,
, , . . ,
. . , , , . .
, , , ,
, , . . ,
. , , : ,
, , , ,
? . ? H. A , ,
, , ? .
, , ,
. . , , ,
. . ? . , . . ,
. H. A :
-,
? . , ,

131
. . , ,
? . , - .
, , . :
, - , ,
, ; ,
, ,
, , . , ; , , , ,
. 12. . ,
, . , ,
- , , . . . . , ,
,
, , ? . . . , , - , , ? .
, - . . , ,
, . . , . ,
, , ,
, , ,
, . , , ,
,
, -
, . . ,

132
, . ,
, ,
; . ,
, ,
. , ,
, .
13. , .

27. . , , ,
,
, . . . , ,
, , , . - ,
, , - , , , ?
,
. . , . . -
, ,
( ),
, - , . .
, : , . . ,
, , , ?
-

133

, ? . ,
: , , ,
, , , ,
- . 28. . , , ,
, . . ,
, , - ,
,
,
,
, , , ,
, ,
, , ,
, , , ,
? . , , . .

, , .
, ,
, ? . ,
.
,
, .
2. , , .
, .

134
2. . , , , ,
: Deus creator omnium l
, , , , -,
, ,
, , , , ? .
, . . ? . , ,
- , . . ,
. , , , ,
, .
, , , - ,

- , , .
, , -
, ? . , - .
3. . , ?
, ? ,
, , , ;
. : ,
?
1

..

135
, , . :
,

, , ;
, ,
, , . . ,
, .
.
, , , , ,
, , .
, ,
, .
. .
, , ,
. ,
, .
, , ,
. , ,
, , .
, .
,
, , . , ,
, ; ,
-

136
, .
, .
, ,
, , , ,
. , , ,
, , ,
, . , ,
, , , ,
. ,
, , ,
, .
3. . .

4. . . . ,
, , ,
. , ,
, . , ,
- ;
, ,
, , , .
, .
, , , ,
; , , .

137
, , ,
, , ,

, ,
,
. . ,
. , , ,
, , , ,
? , ,
, ,
.
. , , , . . , :
, ,
, , ,
. . , ; ,
, ,
, , ,
.
4. .
.

5. . ,
, , , ,
, ,
. ,
: - , ,

138
. ,
? .
. , , ,
(, ),
- , ,
. 6. . :
? . , . . :
, . ,
? . , ,
, , , , , ,
. . , , ,
, , , . .
. ,
. .
. , , ,
, . : ,
, , , , . , , ,
, . , ,
, , ,
, , , . :
, . , , ,
,

139
, : , ,
, , , , ,

.
, ; .
, , ,
, . :
, , , ,
, .
tenuite memini ( ), -
, ,
. .
. . .
7. . , ,
. . . ,
,
, , , , , .
, , , , ,
, , , , ;
, , .
, , , , , , , . :
, - ,
, , ,

140
. , ,
, . . , -
. , ,
,
, , ,
, ,
- . , , , ,
. , , , ,
, , , . , , -,
? . ? . ,
? . . H. A , ,
, . , , ,
, , , . ,
, . , , ,
, . -
? . .
. , . , , . . . . , ,
. ? .
. H. A , , ,
, ?
? . . . .
,

141
, , ?
, , .
, . , ,

, ,
. :
, ,
(, 7, 26). ,
; , , ,
, , .
6. .

16. . ,
, . , -,
? . , .
, (, . ,
, [], , ,
, , , ;
, , , ,
, . .
, , , , ,
, , ,
[], , ,
- ? ,
, , , -

142
? . . . ?
, ,
, , ?
. , , ,
, .
. , .
, , ,
, . . . .
(judiciales), (progressores),
(occursores) 1, (recordabiles),
(sonantes).
7. ?

17. . , .
, ? .
; , , , ,
. . , ? ,
, , ? . ,
.
. , : , , ,
,
? . . . , ,
, , ? .
! . ,
1

progressores , occursores
.

143

,
, ,
- ? . . .
, , ,
? . , .
18. . . , ,
, - ;
, , ( !)
, , ,
, ,
-, , ,
. ? . ,
; . . , , -
, , , ,
? , ,
, . . , .
, , . ,
, , ,
, , , ,
, , ,
, occursores, , ,
progressores; ,
, , -

144
. XV . .

,
. .

, , , ,
, ,
, .
19. . , , , ,
,
, , . . . . , ,
, ? . . .
, , ,
, , ? . , . . ,
, , , ? . . H. A
, ,
, , , , 1 :2, , ,
, . .
, ? . , . . , ,
, ,
,
- - ,
?
,

, .
, , ;
- , -

145
, ,
- ; , , , - .
,
, ,
, , , ,
.
.
,
.
8. .

20. , , , ,
, .
, ; ,
, .
, progressores, -
, . : ,
,
, , , ,
,
, , , -

, , , ,
.

146
21. , occursores, , , ,
,
, . ,
, ,
. : , ,
, . , -
.
, ,
, . ,
, ,
, , , , ,
, , .
, , , , ,
, occursores, ,
.
,
, , ,
,

, , . .
. ( , progressores)
, , ,
, . ,

147
? , ,
, .
, , ,
, ;
, ,
, ,
.
22. , , ,
, . ,
occursores, , ,
, , ,
. , ,
, ? -
, , , . , ,
. , , , ,
, , ,
: ,
, , ,
, ,
, .
, , , , , . . : -

148
, , , , ,
, ,
. , , ,
, , , ,
occursores, ,
, . , ,
occursores, ,
, , , ,
occursores , ,
(occursores) , ,
, , , ,
, occursores.
, (occursores) ? ? , , ,
? ,
, , .
. .

**

. . IV

, ,
.

** , .

149
, ,
, ,
, ,
.

.


.
... . .
, ;
. : , , .
? : ,
[], ; ,
, ,
, : ?
: , ! ,
!
, ? ,
, ?
, , ... , ,
, ,
[. . ] .
: M. Gerbert, Scriptores ecclesiastici de musica, t. 1, 1784, p. 24.
.

** 150


, X ,
. , , ,
,
. ,
, ;
,

. , , , ,
; , , , ,
; ,
.
.


... ,
, !

, , , !
-, , , ,
!
,
, , ,
, . ,
, -
.
, . , , ,

151
. , , , 1;
, . , ,
, ,
! , ,
!
: . .., 1945, . 236241.
.

**.

, ,
. , , ,
, ; , ,
, .

2.
(480525 )
-
, ,
.
, 500510 . ,
, , , .
,
.
, ,
(, , ).
(
). ,
.
,
(). .
(mundana), (humana)
(instrumentalis) .

153

( ). ,
.
,
, .
. ,
.

, I, 12

, , .

. ,
, , ,
,
. ,
, , ,
, .
: - , ,
,
.
, ,
, ,
, , ,
, , -

154
, .
, , ,
, .
,
; , ,
; , ,
,
, . ,
,
. , , ,
,
, .
, . -
. ,
.
, , . -
, ,
, , .
, , ,
, , , ,
. ,
- . ,
,

155
. :
,
, -
- . ,
, . , ,

, , - ,
. ,
,
.
, , , .
, .
, ,
, . -
,
. , -
, ,
. ,
, , , ,
, .
, ,
, .
, . , , ,

156
y , ...
, , ,
, , ,
, , , ,
. , , , ,
. , , , ,
. ,

, ! ,
, , ,
, , , ,
,
, .
.
.
, , ,
. , ,
, , , .
,
, , ,
.
, ,

157
, , ,
. , , ; ,
, , ,
, .

? , , -,
, (
) .
, - , .
, :
. , , ,
, , ? ,
. ,
. :
...
, .

, , - - , ,
- , , ,
,
. , ?
,
, ,
.
? , -
-

158
, , ,
, ?
?
: , ,
, . ,
, , .
, , ,
, ,
.

[ ]
I. 2. , , , , ,
. . (mundana),
(humana),
(instrumentalis), -: , . ., . ,
, , ,
, . ,
?
,
, , ,
, , .
, , ,
. -

159
.
,

- .
, . , ,
- , ,
, , . ,
, ,
,
, , ,
, ,
; , , , ,
. , , , , , ,
. .
, , .
, , ,
?
, , , ?
?
, .
, .
, , , , ,
- ,

160
, .

[ ]
1. 28. , , , ,
, ;
.
, ,
. , .
: ,
. , ,
.

[ ]
I. 9. , . ,
. ,
, ,
, .
, ,
? ,
-.
:
. , ,
, ,
, ,

161

, , .
,
, ,
.
: - ,
, , ,
, , , ,
.
10. , , ,
. , ,
, , ,
,
, ,
,
- , ,
,
,
. ,
- , , ,
. , ,
, , ,
, ,
. , -

162
, . , , ,
. , ,
.

3/4 , , .
, , ,
. ,
, , 9 : 8.
, .
11. , ,
. ,
, ,
, .
, ;
, ,
. .
, ;
, , (regula),
, ,
(regula),
.

[ ]
V. 2.
.

163
:
, ,
. ,
, . , ,
, . :
, , .
, , - , , , , , , .
, ,
, , , .
, , , ,
, ,
; , ,
. , , ,
, ,
, , ,
. ,
, ; , ,

; , , ,
, , ; , ,

164
, ,
; , ,
, , ,
, ,
, . , ,
, .
,
, .
, , .
- - ,
, .
, , , , ,
.
, , , ,
, ,
, ? , ,
. -
,
, , ,
, . ,
, , , , ,
, , . ,
-

165

, , ,
. ,
, ;
.
, - (,
) , , (, ),
: , /
, ,
.
Institutiones musicae. Ed. G. Friedlein. Lipsiae. 1867.

[ ].
II. 82. , , ,
, . ,
; , ;
, .

. , , ,
,
. ,
,
, . : ,
, , . . ,

166
, ,
, , , , ,
, .
, , ,
. .
Boetius, Institutiones arithmeticae, II. 32. Ed. G. Friedlein, Lipsiae, 1867.
.

(. 490593 )
- ,
, .
, . ,
.
. ,
(De artibus libris disciplinis liberalium
litterarum). ,
, , .
, ,
. ,
.
,
, .
. ,
. ,
. , .

167

. 5. .
1. .

,
. ,
, .
, ,
, .
toy mantenein, . e. ,
[] [] .
, ,
. ,
.
2. .

, : -,
, . .
, ,
. , .
, , ,
, [ ] . , , ,
, , , ,
.
3. .

. , , ,
, . ,

168
,
.
4. .

, . -
,
, - : , ,
, - .
5. .

: , .
, . ,
.
: , [] , , .
6. .

: , .

, ,
. - , ,
, .
. , , ,
. , [calami ], ,
[] .
Cassiodor, De artibus disciplinis liberalum. Gerbert, I, 1516.
.

**.


4.

4. , , ,
; ;
. , [ , ] [ ],
-

169
, , .
, , , ,
, , .
, , , , , .
-,
,
.
. 5. ?

, ,
, .
. 6. ?

, , - ,
- , .
. , .
47.

, , , , , , ?
,
. ,
, .
, [] ,
[] .
, ,
. , " ,
,

170
, . ,
, ,
, ;
, .
57.

, , ;
.
, , , ,
, ; , ,
. ,
, , ,
. ,
. ,
, ?
, ? , , , .
, .
. -

**

(560640 )
, . ,
600 , .

171
. , , ,
, , .

. ,
, .
,
. : (. .
), (. . ) (. . ).
.
, , ,
, , .

.
, ,
, (De universo)
(De divisione naturae).

. III
XV. .

1. , [] ;
. toy mosthai, . e. , ,
, .

2. , ,
. ,
(). , ,
.
XVI. [].

1. , , .
,
. ,

172
, .
2. ,
(modis), , .
, ,
.
3. , [ ],
, . ;
.
XVII. .

1. , [] .
: , ,
. ,
.
2. , ,
. .
, .
3. , ,
. , ,
, . ,
[], , .
XVIII. .

1. , : , . ,
(acutum) (gravem). ,
(incursionem) , . 2.
, , ,
, .

173
XIX. .

1. , , , , .
, ;

, ; ,
.
2. , ,
, , [], .
XX. , .

1. , , (modulatio vocis).
, , , .
, , ,
.
2. .
;
.
, .
, , III, 556.

, .
, .
, , IX, 503.

3. , ,
[] , , .
, ,
. , . .
.
4. . (melle).

174
5. ,
.
6.
.
7. ; ,
;
,
, .
8. ; , .
9. , . . ; , . . .
10. , . ,
() ,
, .

11. , , . . ,
, . .
12. , , , , .
, . ,
, , .
13. , .
, , , ,
, .
14. (virinola) ;
virino cincinno , . . .
, . , ,
, -

175
, , . -
, .
XXI. , .

1. , [] ; , , , ,
.
2. . ,
, . ,
.
3. , : 1
. ,
. :
. ,
; .
4. , (tibia)
, .
, (tiblis) .
, .
5. (calamus ) , , (arboris);
.
6. , (fistula) (),
, . ,
. , : - phos stola
.
1

. . .

176

, . . XVI .

, . (1573
1610). .

7. (sambuca) .
, .
8. , :
.
.

,
(calamus) .
XXII. , .

1. , ();
, , , , , , ,
[].
2. , , . ,
. ,
, , .
, cithara
.
3. - : , , ,
, .
,

4. .
(fides ),
, , .
, : .
5. , -

177
, , , ,
, .
6. (chorda) (corde) ; []
, [] .
(), (nervos).
7. , , (a
psallende), . ,
(). ,
, , ,
, . .
.
8. , . . , . ,
, : ,
, , ; ,
, , ,
,
.
9. , ,
.
.
10. , .
: [], .
11. , .

178
, . (
, ,
.)
12. . , ,
. : .
, ;
.
13. ,
.

14. , , ,
,
.
Isidor, Etymologiae. Liber III, cap. XVXXIII. : MPL, t. 182, p. 163169.
.

**

(672735 )
, (Venerabili), .
. ,
. (Historia ecclesiastica gentis Anglorum)
.
. , ,
, , ,
. . , ,
.

179

, , , ,
; , ,
, [] , . ,
, .
, .
. ,
. , . ,
(numeris) (mensuris).
,
. ,
,
, .
, ,
.
, , , .
, , ,
, . :
, ,
, ,
. .
.

180
, , , , , ,
. : , , ,
, . , .

, , , , : (modum)
(non modum). , , ,
, , ,
.
, . ,
. ,
.
, ,
, ,
, .
, .
: , .

, , ,
, []
(ordinum) ,
. ,
; ,

181
, : , ,
, .
.
, .
(naturale) (artificiale).
, , , , , . . . , , , ,
. .
[] , (virtuosa),
. ;
,
(canticum novum), -. ,
,
. ,
, . ,
.
, , , , ,
, , , , ,
, , , , .
, , . ?
, ,
, ,
, . ,
, :

182
, .
,

. ,
. , ,
. [],
, , .
.
, ,
. , , . .
, . ,
, , , ,
, , .
,
, .
Beda Venerabili s, Musica practica, MPL, t. 90, p. 920922.
.

**

. IX
[ , ,
: , ,
. .
, .

183

III. .

: , , .
, ,
[]. ,
.
? , , ,
. :
? , ,
?
? , , .
,
, ,
- ,
. : [ ] ,
, . , ,
, , . , ,
, . , -
, ,
, , ...
, , . .
, , mikros ,
minor [], .
:

184

, . . , .
.
, ?
, [],
, , . .
, ? ,
?
, : , ,
. , ,
, , , ,
, , , , , ,
.
V. .

, , , .
, , ,
, , , , [
numeros] .
.
, , .
, (dissonaverit)
. , . . ,
. :
, . . (melle), (melodia).
, .

185
[] , . .
. . ,
.
VII. .

, ,
.
, .
, .
, , [] ,
. , , ,
. , ,
, .
, ,
: , ,
. , ,
, . [...]
, -, , . , , ,
, . ,
, , ,
, , , .

Aurelianus Remensis, Musica disciplinae. Gerbert, t. 1, S. 3239.


.

**

186

(879942 )
. 901 ,
, 926 .
,
. , ,
[]
.
.


, ,
, []
.
, ,
, . ,
, , ,
,
, , ,
.
, ,
, ,
, 50 .
, ,
, ,
/ . ,

187
. , ,
, . ,
,
. ,
. , ,
.
Odo. Dialogus de musica, Gerbert, t. I, p. 260.

, ; ,
, .
,

. :

, , , ,
, .
, , [ ]
, ,
[] , -, , .
, , , ; , ,
. , , []
.
Gerbert, t. I, 280.
, [. .
].
Gerbert, t. I, p. 248.
, (maxime lasciviens)

188
(delicata) ,
. , . ,
, ,
. , ,
... , ,
, ...
, ,
, .
, ,
, .
Gerbert, t. I, p. 272.
,
, .
: [ ],
.
Gerbert, t. I, p. 262.
. -

**

(?915 )
(
Prmensis). ,
. ,
, .
,

189

, .
, ,
. , ,
, .
.


,
:
? :
, ,
.
, ,
, , , ,
: ,
, , , .
, .
: , ,
(machina) ? [ ]
, , , ,
, ,
.
, ,
,
, , . -

190
, , .
- . ,
.
, :
, , ,
.
. : ,
, , . (acumen), (gravitas)
.
: []
, [...].
. ,
, .
?
. , ,
- ,
,
. , , ,
, - .
, , .
, ,
. , ,

. , ,

191
, , .
; , , .
, , , , , .
, ,
, , . ,
, .
[ ]. , ,
, , , ,
, .
; ,
. ,
.
, , .
,
. ? ,
, ,
, , , ,
.
, ,
,
. ,
, , .

192
, .
, ,
, . . ,
, , ,
, , , -
, , . .
, ,
. , , . , .
, , , ,
, .
.
. ,
-
[...].
, ,
, ,
.

, ,
, , , ,
.
, , .
, , , .

193
, -.
, , .
, , , .
: [. . -]
, .
, ,
. - , .
, ,
. , ,
, ,
. , , , , .
, , , ,
. ,
, , ,
, ,
.
,
, , .
, - , , ,
. , , ,
, . ,
, , - ,

194
, , ,
, : , .
, , , , ,
.
Reginonis, De harmonica instituzione, MPL, t. 132, p. 491.
.

**

(. 9951050 )
,
.
( ). , -, - ,
. , ( Aretinus). ,

(). . . ,
XVIII .
.

; .
, . ,
, , .
, ,
, .
, - . .
,
, -

195
.

I. ,

, [ ], , ,
, ,
, ,
...
XV. .

, , , , ,
, . . , , , [],
, , . . ;
, . . , . ,
, ,
, ,
; . ,

(tremulam), . .
. ,
... ,
, , .
, ,
.
, , ,
.

196
, . , ,
, , ,
, ,
,
.
,
, . ,
, ,
, , ,
: , , , . ,
, .
, . . , ,
. ,

, . . , ,
. , ,
-M, .
, .
,
[], .
, , ,
. ,
, .

197
,
,
, . ,
;
, ,
, , . ,
, ,
, . . ,
, , ;
,
. , , ,
, , , , ,
; , .
, ,
. ;
, .
XVII. , .

, ,
, .
, ,
, , . : , ,
, , ; []
: [] ,
,

198
,
, ,
, , ;
, [...].
, ,
, , ,
,
: , ,
,
.
, , , :
, ; ,

, , .
: , ,
; , ; , ,
, , , , .
,
. ,
. , - , ,
.
XX.

, ,
; -

199
, .
, ,
-
- , , ,
. ,
, , ;
, , . ,
, ;
. , ,
. ,
2, 9, 8 16. ,
.
Guido Areti nu s, Micrologus. De disciplina artis musicae. : M. Gerbert. II, p. 2
24.
.

**

,
,
; .
, , , ,
,
; , , ,
, .
,

200
, .
E. Coussemaker, Scriptorum de musica medii aevi nova series, II, 156.

, , , .
, , - ,

, , ,
. , ,
e . ,
, ,
,
, ,
, .
-
, , .
, , . , ,
,
, , ,
. , ,
,
,
.
, , - ,
-

201
, , ,
, -
-
, :
, , , :

DF

DED

DDCD

Ut

queant

laxis

resonare

fibris
EFQE
Mira
GaGFE

gestorum

DECD

FGa
famuli

FGD

Solve
polititi
Johannes.

FG
labii

GFEDD

tuorum,
GFED
rearum,

CED
sancte

, ?
, -
, ,
, [ ], , .
- , , ,
,
. , ,
. -
,

, ,
, . ,
;
, ,
.
-

202
, ,
.
,
. ,
- , .
,
. , . , ,
,
, , , .
, . Gerbert, II, 43.

[ ]
, , ,
, ,
: , , , , .
: 3- ,
6-, 7-, 8 ; . ,
, .
, . ,
. ,
, , , , .
,
203

, .
, , , ;
,
.
. ,
. , , .
, , ,
.
Gerbert, II, 6.
(modus tropus) , .
.
, - ;
,
, .

,
.
, , ,
, , ,
, - ,
, , , ,
. , , , ...
Tractatus correctaneus, Gerbert, II, 5.
. -

**

204

(XI XII )
, .
, .
. ,
,
.
, .
.
, ,
. , ,
.

II. , .

, ,
.
, - ,
. , ;
, ; , ,
, . ,
, , ,
, . . , ,
, ;
, , , .
, ,
, ,

205
, ,
, . , ,
, , ,
, ,
, . ,
;
, ,

[ ]. , ,
, , .
- , , , ; .
:
: , , , ,
, , .
III. , .

, , ,
, .
, .
, , , ,
, , :
, , , ,
, . - mera, . .
, , - ,
.

206
, , .
, , ,
,
. ,
toi masthai, . e. .
modusi, . . (modulatione),
, . . , (moys).
, mundica, . .
. - ,
, : ,
.
, . ,
, , . , ,
, , , . ,
, . ,
, , ,
. , .
, , , ,
. . ,
, , .
, -
,

207
( ).
, ;

.
, .
IV. , . ,
, :
. []
(mundanum) . , []
, . , .
, ,
.
, , , :
.
, ,
.
. ,
. ,
(consonantia), , , ,
.
. , , ,
, , . , ,
. , , -

208
(). . 1595. . .
.

Concert, before 1595, Metropolitan Museum of Art at New York. 132KB

. .
. .

, , ,
[ ] ,
. , .
,
, .
, : ,
. - , , .
XV. .

[]
?
, . , ,
, - ,
, .
,
.

,
. , ,
, , , , ,
, , .
XVI. , .

,
, , -, -

209
, , .
, , , , ,
.
, ,
, ,
, ,
, ,
.
,
, , ,
, .
, ,
, .
, , , ,
. , ,
, ,
.

, , ,
. - ,
, , , , :
, , , ,
, - , , .
-

210
. ,
- [] , , ,
.
XVII. , .

,
: , ,
, ,
, , , ,
, , .
, ,
, , , .
, .
, ,

, . .
: ,
. .
, ,
.
, , .
, ,
,
. , ,
-

211
. ,
. , ,
- , :
, . ,
,
, . :
, , , , , , .
,
, , , , ,
,
? ?
,
, ,
, , - .
,
, .
, , ,
.
XVIII. .

,
. ,
, , . ,
, , .

212
, , ,
,
, , , ,
, , , , ,
.
, , ; , .
, ,
, , []

, ,
. ,
, ,
, .
, , ,
, , [] .
.
, ,
, , .
, .
, ,
.
XXI. , .
, , ,
-

213
, . ,
. ,
, .
, .

: ,
, ,
. [. . ] ,
,
. ?

!
, ,
.
. ,
[...].
[. . ] , ,
, , .
, , ,
,
, .
, ,
[].
: cito [], caute [], clamose

214
[], 1 : levia [], 1-niter [], lascive [], lugubriter
[], s: sursum [], suaviter [], subito [], sustenta [],
similiter { , ].

, ,
, ,
.
, ,
,
. , ,
.
, ,
. , : , , ;
, .
XXIII. , .

, ,
, .
,
, , ;
.
, , ,[ ],
, .
.
,
, .
[] -

215
,
[]
...
: MPL, t. 150.
.

**

(12901351 )
- Speculum musicae.
.
(, , , ) .
, .
, ,
( ), . . , 1924 Speculum musicae
, .
, . ,
(Jacobus de Leodio, Jasques de Lige, Jacobus Leodiensis).
. 1321 , 1330, 13401350 .
,
, XIV .
Summa musicae (1319), Musica speculativa (1329).
Ars nova,
, . Speculum musicae

, , , . ,
, , ,
.
Speculum musicae ( speculum

).
, ,

216
, , .
Speculum musicae .
.


. 3. .

[] , , []
, , , .
, ,
, ,
; ,
, , ,
, , ,
. , ,
, , ,
, ,
[artificialis] . ,
[naturalis], , , ,
, , ,
, , [] , ,
, , .
- , , ,
, , .
: ,

217
, . :
, , ,
; [] ,
. :
, ,
. , ,
, ,
. , , ,
, ;
. , ,
, , , ...
; ,
, ,
, , .
, ; ,

, , ;
, , .
, , , , , ,
, .
, , ,
, ,
;

218
. ,
. , , ...
6. .

, -, .
[plana] , ,
. [mensurala] ,
, -, , ,
-. ,
, , ,
[...].
10. .

, ,
, .
, , ,
; , . e. o ,
, ,
. ,
, , ,
. ,

. ,
-, , .
16. .

[plana] [mensurata].
-

219
, ,
, . ,
...
, , .
, . , .
, ;
, . , ,
, . ,
[]; , . . ,
, , ,
, .

, ,
. , ,
, ,
, . ,
, , , ;
, ,
, ,
, , , .
17. .

, . .
, . . , ,
-

220
. -, , ,
, , . .
, , .
, . .
, , ,
, , , ,
. , ,
, .
, ,
, ,
, [],
; , , ;
[...].
, ,
. , ,
, ;
, , ,
. , , .
, ,
. , -, ,
[plana], [mensurata], , ,
. , , ,
-

221
, , ,
,
-
, . ,
. , -,
, []
, , ,
, ,
, .

, , , , , , ,

. , , ,
, , , , , , ,
, . :
, .
, .
,
[...].
18. .

:
, (lascivan), .
, , ,
[] , .
.

222
, ,
, , ,
, , . , ,
,
. .
,
, ,
, , ,
, .
, , ,
, , ,
. , ,
, .
, , . ,
, ,
, : ,
; ,
, ; , ,
; ,
, . ,
,
, , ,
,

223
.
. [] ,
, .
[cantus mensuratus],
, , , ,
.
, , ,
.
, .
, : , ;

, , ,
. , ,
, ; , .
[] , , , ,
, , ,
, ,
, , [] , .
: ,
, .
[ ] -
.
, - , - ,
,
...

224
, , ,
, ,
, . , ,
, ,
, , ,
. -
[] , , ,
!
,
, , . ,
, , .
, , ,
, , -, , ,
, - .
19. .

, [
] - , . .
. - , (speculativum)
, ,
. (]
, , [] , , ;
, ,
. .

225
,
. [] ,
[] , .
: (mixta), (plana).
, . ,
, ,
. , ;
,

.
, , .
, , ,
, ,
;
, .
,
: , , .
, .
, , ,
, ,
. , , ,
; , ,
. , .

226
: W. Gromann, Die einleitenden Kapitel des Speculum Musicae, Leipzig, 1924.
. , .

**

[ Ars nova]
,
, ,
, , , ,
, . , .
! , , ,
. !
! , , , .
, , . !
! ! , , !
, , , ! ,
, , ?!
, , , ! ,
(cantus). , ,
; , ,
, , .
, ;
, , , ,
.
Coussemaker, II, 313.

227

[ ]

, . , , , , .
, ; , , -
. , ,
; , ,

.
, , , , . . , .
[] , , , -,
, , , ,
, , .
;
, , , , , .
, , ;
,
. :
(visalia), (foraminalia) ;
: , , . , , ,
, , .
J. Muris, Summa musicae. Gerbert, III, 241.
[O ]

, ,

228
; ;
, .
.
, . ,
, , . ,
. , , .
. .
J. Muris, Summa musicae. Gerbert, III, 195.
M. -

**

( XIII XIV )
,( ) ,
(. 1300 ),
.
.
,
. ,
, , ,
(simplex, civilis, vulgaris), , , , (composita, regularis, canonica,
mensurata), .
,
.
.
.
.

229

.

, ,
; ,
, ,
. , , ,
, , , .
, -, , ,
. , ,
. ,
.
, , .
,
, .
, ,
, , . ,
, ,
- . ,
, . []
, , .
-

230
,
.
.
, , ,
. , , ,
, . ,
. , , .
, , , .
, . ,
, ,
1 [...].
, , ,
. , , , ,
, , .
, , ,
.
. , , .
, , : ,
. , ,
, .
1

. . .

231
, -
- . , -,
, .
, .
: , , ? , , , ,
, , ,
, 1,
.
. []
: 1) , , 2) ,
. , , ,
, ,
: . ,
, [] .
, , , .
, diapason 2, ,
, diapente3, , , diatessaron 4.
, , .
, , , , ,

. . , . . .

Diapiason , .. . . .

Diapente . . .

Piatessaron . . .

232
, , . , ,
, .
; []
. , ,
, .
, ,
. , [ ],
, 1, per experimentum.
, , ,
, .
[ ] ,
: , , ,
. ,
. . ,
, , ,
.

.
,
; .
: , , , , , .
. 1

, . , ,
. .: , I, 104. . .

233
, 1.
, .
, ,
, . . 9 8 .
, , ,
. , , ,
256 243.
. ,
81 64. ,
, , , , ,
.
,
, . . 4 3 12 9.
, () ,
. . 3 2 6 4. , ,
.
: 4 2 6 3. , ,
, . , , ,
, , . , ,
, , , . , , ,
, [. . ].
1

. . . . .

234
, . , .
, , . e. o ,
, .
, . , , , : ,
. , , , ,
. ,
.
,
; ,
(intellectus practicus) . , ,
,
. ,
, , []
. ,

, [ ] , .
, ,
. , , . ,
, :
, , . ,
; ;
, ,
.

235
, ,
-, , ,
, .
, . ,
, . - ?
: , . , , ;
; ,
, , ;
, , . ,
, .
, ,
[ ] . ,
.
. , , , -, ,
, , , .
(plana), , .
, , ,
. ,
, , , . ,
, ,
,

236
.
, , ,
, .
, , . ,
,
.
[] ,
, , [] .
, , ,
, .
, -, ,
,
[. . ]. , , ,
, , -, .
(civilis) , ;

( composita) ( regularis) ,
. ,
, ,
.
, , ,
, . .
, ,
, .
(moderni) ,

237
musica falsa ( ). b #, b fa # mi
, [],
: , ,
.
,
. [. .
] [ . . ];
, .
, , ,
.
: -, , , -, ,
, , -, [] ,
. , , ,
, , , , , , , . . , , ,
, .
.
, , ,
, , , ,
.
, , , ,
, , .
.
. , -

238
, cantus cantilena.
, : cantus gestualis, cantus coronatus, cantus
versiculatus, cantilena votunda, stantipes, duitia.
Cantus gestualis 1 , ,
, , ,
, 2. Cantus gestualis
, (civibus laborantibus) ,
, , ,
,
. .

Cantus coronatus3 ;
(coronatur) , .
Aussi con lunicorne Auant li roussignol4.
,
, , , , . . ,
. (ordua) ,
, 5.
Cantus versiculatus6 , cantus coronatus, cantilena.
cantus corona1

, . . .

. . .

. . .

, ...

. . . . .

- vers, . . . , , . .
.

239
tus. Chanter qui este, Qiar ne men puis tenir 1.
, .
, . . : Non est viri timere sudoram
2
.
, cantus.
cantilena rotunda [] rotundellus 3 ,
. rotundellum
, , responsorium
refractus4. , cantus coronatus, (londo tracta) ;
Toute sole passerri le vert boscage. cantilena
, ,
. Cantilena, stantipes,
, , , A l'entrant
d'amours Certes mie ne cuidoie. Cantilena
.
Ductia ,
;
Chi encor querez amorites. ,
, , , ...
cantus cantilena.
1

, .

(. . ). . .

- .

Responsorium , refractus - refrain . . .

240
. (14101492) .

(. 1500).
. .

(versus), (refractorium) (additamenta).


cantus gestualis , .
, , ,
, .
.
.
cantus coronatus ,
. cantus coronatus, ,
. , , .
cantus versicularis cantus coronatus.
cantus versicularis : , ,
.
Responsorium , cantilena.
(additamenta) , .
responsorium. responsorium,
. , responsorium additamenta
, , ,
.

cantus cantilena.
, . . ,
, .
. ,
cantus gestualis, coronatus versicularis

241
, .
, , ;
.
. ,
, , , , ;
, , , .
,
, .
, : , , ,
. . ,
.
,
, ,
. , , , ,
, ,
, - .
. cantus
cantilena. , , ,
, : cantus coronatus, ductia stantipos. O cantus coronatus
, ductia stantipes. Ductia
, . ,
, ,
. -

242
,
, ,
1.
Stantipes ,
, . . ., stantipes
,
. ,
stantipes , ductia; stantipes .
punctia. , ,
, , apertum clausum 2.
. . , .
. ,
, . nota3,
, []
. , , , Ductia Pierron.

stantipes , , 4.
, , 1

Chorea . . .

;
, . . .
3

Nota . . .

, : , ,
, , , . . .

243
, , , .
, .

.
,
, .
, , , .
.
[ composita] (regularis).
, , ,
, ,
; , , .
- ,
. ,

.
, , ,
, , .
.
, , , , : ,
, . ,
, , , .
[ ] . ,
,

244
. [ ] ,
.
, , Tchne iatrike,
: , ,
.
, .
, .

, ,
. ,
; ,
, , , ;
,
, . . , ,
. , .
;
; , ,
. ad drum ationem,
, , .
, , , ,
. ,
. .

245
.
. ,
;
1. , , .
,
. ,
, ,
.
(appetibilis) - .
. , : ,
, , , , , , .
, ,
; , [],
, .
, ,
.
magiscolus2.
3 ,
. ,

, conductos . Conductare . . .

, magiscola . , .

. . .

246
, .

1 ,
. ,
.
, ,
[. . ]
[ ], .
, ;
, . ,
;
, ; (bono discretio) .
,
. ,
; , ,
, . . , , ,
. ,
,
. ,
. ,
,
, . 1

. . .

247
,

. ,
,
, ,
. , ,
, .
commotella .
, , .
, cantus'a cantilen',
, .
, . ,

. duplum, ,
, .
, , .
, [...].
, . . ,
.
,
, .
, .
, : , , ,

248

. , ,
, .
,
: , ; ,
; , .
.
, ,
. ,
, .. .
, 1 [...].
[] , , ,
.
, , , ,
. , -, :
, , -, [
cantum civilem] .
[] .
[ ], ,
? ,
, , ,
, , , .
[] , , ,
,
1

, . .

249
. , , , , ,
, : ,
, , , , , ,
. , :
,
, , . . .,

, . ,
, [] .
, , .
, ,
, , , , ,
. , , ,
, , -,
. , . ,
, , - .
[] ,
.
, ,
.
, , , .
, -

250
; ,
.
, . [ ],
, , . .
Invitatorum 1 : , , , . , cantus coronatus,
, ,
, , cantus coronatus. ,
, , ; .
, ,
Veni creator, , , , Ut queant
Iaxis 2.
, ,
, .
. , , ,
cantus coronatus stantipes
modus.
Kyrie eleison 3 , ,
cantilen'. introitus.
- , 1

. . .

, , , ut, re, mi, fa. . .

, (.).

251
e , ,
, - ,
. Kyrie eleison ,
, cantus coronatus. Kyrie eleison
,
. Alleluia , .
, ,
. Responsorium Alliluia stantipes cantus coronatus
. ductia,
1 . ,
, . Credo 2 .
Offertorium 3 , , ,
ductia cantus coronatus,
.
Praefatio4 , ductia. Pater noster5 ,
punctia ductia stantipes;
.

Communio6, punctorum , .
, ,
1

ductia ducat (). . .

Sanctus ( ). . .

252
1, .
[. . ] ,
.
, , , , Kyrie
Gloria2, . ,
(alsae).
. ,
.
, , ,
. ...
Johann de Grocheo, Tractatus de musica. : J. Wolf in: Smmelbnde der
internationalen Musikgesellschaft, I.
M. -

**

(. XIV )
,
, , Padavinus.
(1274) (1308).
,
, . ,
. . cantus figuratus.
B Ars nova.
, , .
1

Legist , . . .

253

, ,
. , ,
[].
.

Lucidarium
1. .

, , .
, , , ,
, ,
, (acumina) []
(gravitati), [] .
, , , , , .
,
.
, , [] , .
, ,
.
, , , ,
(consoni) . , ,
[] . [. . ]. ,
[] , []
. , , ,

254

, .
II. .

. :
, ,
. : ,
[] (modis) [] .
,
. ,
, ,
.
:
, , ,
. :
, ,
, , , , , ,
, , .
III. .

, ,
. [ ] ,

, .
: , , ,
, , ,
, . ,
, , .

255
. , ,
, ,
. : , ,
.
IV. .

, ,
. ,
. ,
. :
, ;
, ,
. (ratio) ,
[. . ] , [].
: .
V. .

, .
, , , , ,
. : , . .
.
VI. .

(moys), . . ,
, . ,
, , .
: , .
,

256
, , .
VII. .

, , ,
(ratio), ,
. , , .
, , ,
. ,
,
.
VIII. .

, , . .
. , ,
, . ,
, ; ,
, .
: ,
.
IX. , . . .

, , , ;
, (animalis)
. : , , ,
, , ,
, , ,
, , , . , . . ,
. , -, -

257
, -, , -, , -,
, , -,
, -, .
X. .

. (vois) (vocando),
(ducendo). ,
(nota) . : , ,
, , [] .
, . []
, , .
XI. .

, (arti-culata )
, , (articulata)
(inlitterata), (inarticulata) (litterata). ,
, , , , ,
, . ,
, , , , .
, , , , , ;
, : ,
- . . c , ,
, , -, -;
-

258
[], . ,
, . . ,
.
XII. .

, ,
; , , ,
, . , ,
.
XIII. , .

, , , ,
.
, , , . , ,
, , ,
, , , , , . , ,
,
. ,
, , . . ,
, , , , ,
, , , , .
XIV. .

, ,
. , .
, , .

259
(musica plana)
(musica mensurata). ,
- , ,
, . (mensurata)
, , ,
, , , ,
. ,
. ,
.
, , , , ,
. .
XVI. .

(contendi generalis),
- ,
[], , ,
(planum) , - .
, . . , ,
, , ,
.
, , ,
. ,
,
, ,

260

, [] ,
, , ,
.
: Gerbert, t. III, p. 65 70.
.

**

(. 13201382 )
, , . , .
, V, 1377
. ,
, , .
, (
, . .).
. ,
. ,
, De devisione monochordi.
Ars nova. He
, ,
, , ,
, .
. ,
.
( ) . ,
(. . )
, ( ) ,
() . - (. .

261
) . ,
- ,
. .
,
. .

XIV .
.
, , .
. ,
( ) ( ) , , ( ).
(
) .

, , . . ( 22),
, . (24-),
, , .
,
.

. .
, , .
: , ,

.
.
: , .
, , , , :
-

262
, . .
, , ,
" .
, () , ,
.
.
( , ,
), , ,
, , , .

, I.
26. . . .

-
, : ,
, , . :
, ,
. , .
, (
). ,
1.
, .
: , ,
1

. . .

263
, , , -,
, , ,
, ,
,
. ,
, 1 , . (. .
)
. -, , , ,
,
.
, ,
, ,
. : ,
. ,
, ,

; , .
, , ,
, , .
27. .
1

. . .

264
,
, ,
, .
, . , , . ,
, 1/7, 1/5, , ,
- . , ,
, . ,
, :
, .
, (. .
) ,
, .

.

. , . ,
, , , ,
. ,
1.
1

( I, 29) :
,
. () ,
, , -

265
, II.
15. .

,
. , ,
, , ,
.
, ,
, .
, ,
, . , ,
.

, -
, ,
, . . ,
, . , ,
, .
, ,
- ,
. , , ,
. ,
, . , ,

, . . ( ).
, ,
.

266
. : ,
( ), ,
, , :
.

, . ,
: ( ,
1);
,
.
: (acucies), (formitudo).
,
, .
, ,
, . ,
: (gravitas) ,
(debilitas) . , . ,
, ,
, ,
. .2.

1

,
. . .
2

, . . .

267
-, .
-. ,
, ,

. .
.
, ,
: , , .
, ,
. , . . ,
,
, . ,
, .
16. .

, , ,
, , .
,
, ,
.
. ,
, , ,
. , ,
,

268
, .
-, ,
-,
. , -,
(graduata). ,
, ,
, . , ,
1, ,
.
-, ,
, , ,
, .
, ,
.
, . . -
, , .
17. , .

, ,
. ,
, .

-,


. . .

269
. , -
, ,
,
. ,
, , ,
; , -
,
, , ,
.
-, , .
, , , .
. 1, 3, 9, 27, 81, 243 . ., , , ,
. . 1, 2, 4, 8, 16, 32 . ., , ,
, , , 2:1, 3:9, 3:4, 3:2 . .,
, , .
.
(symphonice)
. 2 : 1, .
4:3 . .
, .
4: 1 3: 1, .
, , ,
, , .

270
, -
, , 2:1,
. ., ,
, ,
, ; ,
, , .
,
, , . , , ,
, , , . . , 4, 3, 2,
4, 3, 2, 4, 3, 2 . .

, , .
,
, . .


, . . , , 5:1, .
, , ,
.
, , ,
( ),
, .
, .
.
-, , -

271
a, , , ,
, .
18. .

,
. ,
, ,
,
, , . . , ,
, , , ,

, ,
, . ,
, .
, , , ,
,
.
.
,
, .
, ,
; , ,
, :

272

. , .
.

. (14571504).

, .

, . . , ,
, , ,
, ,
. ,
, :
Discordane cordas discors concordia corda
1

Necit concordia cordis concors tibi corda .

(, , ) ,
( ), : , ,
, . , ,
, , , ,
,
,
. , , ,
.
, .
, , ,
,

. , ,
, ,
. . 1

, corda () corda (
cor ). . .

273
, , - ,
,
.
19. , .

, ,
, , .
, < ,
, , .
, ,
. , ,
, .
, , ,
, . .
, , ;
, ,
, .
,
.
,
, ;
, ,
,

.

274
; ,
, .
,
; ,
.
, , , ,
, ,
.
, , , , ,
, , ,
.

-, [. . ],
, . ,
,
.
-,
, . . . ,
.
.
,
.
,
; ,
,
. -

275
. . ,
, .
-, (, ,
) ,
, ,
.
,

.
20. , .

,
. , , , , .
-, . ,
. ,
(confusio).
-; (conformitas) .
, , ,
, ,
, . ,
,
. .
-, ( ) , . .
, .
, , ,
, .

276

, ,
.
-, , .
, , . . ,
, ,
, .
-, ,
, .
, , , ,
- .
, , , .
21. .

, , -,
, .
, , . ,
, ,
, , . ,
. ,
, .
, .
, , .
,
( ). -

277
, ,
.
, ,
, .
( ), ,
, , .
, .
22. .

, , , ,
, ..
.
, . ,
, . , ,
, , , . -
. :

.

. , -

, , , ,
(concomitative) , -
, , ,
. , , .
. ,

278
, , , .
,
, , ,
.
.
,
, ;
, , . , ,
, , , ,
.
. :
,
, , , .
, . . , , ,
. ,
, . .
,
, > , , .
23. , .

, ,
;
. ,
, , . , , ;
-

279
, (
) 1. , , , ,
, ,
. , , ,
, , ,
. . - ,
. ,
, .
, ,
, ,
, , . .

2 , - :
, . ,
, , , .
, , ,
. . : . . :
, , . , ,
, , .
1

. . .

(10171087) ;
Viaticus () -. . .

280
: . , ,
, , , ,
, , .
, ,
, , ,
, , .
, 1, , ,
, , . :
, ,
, , .
,
, ,
, , .
24. , .

. ,
,
. , , ,
,
- - ; ,
. ,
, , 1

(III . .). . .

281
, - .
,
, ,
, .
, ,
, , ,
, , , ,
. : .
, :

, .
- , , , .
, , , , . -
: , , ,
, .
- ,
. -
, .
14580 .

. [

.]
: . ,

282
, : , . ,
,
.
: , ,
, ,
,
. ,
. , ,
,
,
.
, ,
,
,
, . ,
, . :
, , , . : .
, .
, , ,
. ,
, , ,
, .
, .
, ,

283
, ,
. ,

, , ,
- ,
. ( )
. . , ,
, , ,
, , ,
. , ,
, , . ,
, ,
. ,
, . : ,
. ,
, ,
. ., , . , , ,
,
.
, , , ,
,
, ,
. ,

284
.
, .
,
, , ,
,
. ,
, ,
, , , .
.
,
, . , ,
, ?
? 1 , .
, ?
, ?
,
? ,
? , !
, , , , ,
, , . . ,
. ,
1

, XII XIII , .
. .

285
, .
, , , .
, ,
. ,

, , , ,
, . - ,
, .
, ,
.
:
, , ,
, . ,
, .
,
, ,
, , . ,
, ,
.
,
. , ,
, . ,
, .
, , ,

286

. ,
, . ,
, , ,
. , , , , [. . ]
. ,
1. , ,
. ,
. ,
, ,
. , ,
,
. , , , , ,
, , , ,
, ,
,
. , , , , . , ?
! ,
1

. , XI, 21: , . . ,

287
, , ...
. , ?
? , ,
,
, , .
,

, .
,
, .
, , ,
, , ,
. , ,
.
, , ,
. , , ,
, . ,
.
, . , . VI, 1960.
.

**

3. ARS NOVA
[ ]
. , Coussemaker, III, 26.

Ficta musica [ ], .
, . ,
, .
, Ars nova, Coussemaker, III, 18.

, , , ,
, .
II, Coussemaker, I, 310.

Falsa musica , . , .
,

Gerbert, III.

, , -

289
. ,
, .
. (1274), Gerbert, III, 6163.

falsa musica, , . Falsa musica , , . ,


, , .

, , ; : 1) , ,
, , , ...
,
;
2) - , ,
;
3) ;
4) - , , , ,
. , F, G , d,
...
! ! ,
!
!

. , Scientia artis musicae, Gerbert, III, 50.

. : , , b,
F. :
G, b, ,

290
F. : b,
, , ,
, , : , ,
, , .
.: . Weinmann, Das Konzil von Trient und die Kirchenmusik, 1919, S. 73.

, ;
, ,
, .
, . , S. 55.

, ,
, ,
, -, , ,
, , , , . .
D. . Doni, De praestantia musicae veteris,137, .

, IV, 15.

[. . ,
. .], , [. . . . .]
,
, . ,

, - , ,
- ?

291
. , XIV , . .: A. Gastone, Les primitifs de la musique franaise, 1931.

, ,
, , ,
; , , ,
[ fleuretes].
Gerbert, II, 365.

,
; ,
[]; , ,
, , .
. Coussemaker, IV, 204.

, .
Rgles de rhtorique (XIV ). . , II, 379.

, (manire) , , ,
; ,
.
Ars perfecta (XIV ), Coussemaker, III,

, , [
] .
. . .: J. Combarieu, Histoire de la musique, 1920, I, p. 392.

[ ] , ;
.

292
XIV . .: H. M. Schletterer, Studien zur Geschichte der franzsischen Musik, 18841885, S. 135.

, , ?
Ax, , !
, ,
, . ,
, , ; ,
.

[ ]
, Ars nova, 8, 4, Coussemaker, III.

,
, , .
, , ,

, , , , ,
. , , ,
, ,
.
(?), Optimae regulae contrapuncti, III, 28.

.
Gerbert, III, 12.

, , .
, .
, , .
, -

293
, .
, , , .
, ,
[], ,
. : cantus [], discantus.
, Coussemaker, I, 755.

, , ; ,
,
.
(1301) Coussemaker, IV, 295.


, , , ,
, .
, .
, .
, , , .
, , ,
, , ;
, .
, , , ,
, , ,
.
,

294
, . ,
; ,
, .

,
, .
, , ,
, .
, Musica disciplina. . .: A. Delafoge, Diphthrographie musicale, 1864, S. 157.

musica ficta ,
. ,
, ,
.
, , musica ficta
. musica ficta
. (
), musica ficta, b-molle
quadro, , .
, ,
, ,
. , musica ficta [. e. ] b-molle, quadro
. ,

295
. b-quadro, , ,
, . . . b-molle, ,
, ,
. ,
, . . , , , . ,
b ,
.
M. -

4.
(810877 )
-, .
,
, .
(De divisione naturae).

, .
,
, .


, , , ,
, , ,
. ,
[] ,
.

297
,
.
: ,
, , , ,
, , -
.
[] [ ], ,
, [], .
: M P L, t. 122.
M. -

**

- (10961141 )
, . . ,
. ,
, . . ,
.
Didascalicon
.
. ,
.

. II
13.

[]: , , .
, , . [] ,
, . , ,
. ( ),

298
( ), ( , , , ).
[] , , . , ,
, ,
, . ,
, , , , .
, , ,
. (II, 383
386).
{] ( ,
), ( , ) .
,
,
; .

, , ,
.
[] ( ),
( ), (
).
: ,
, .
16.

. ,
, .
Didascalicon, MPL, t. 172, col. 755757.

, VII, 13. [ ]
,

299
, ,
. . ,
, , , , , , , ,
,
.
.

**

(12251274 )
-.
( , ) .
.
:
.
, .

.
.
, .
, , ,
,
.

?
1. , , :
, , ( , 3,
16). , , -

300
, .

2. . :
, , :
, !
, .
3. . .
. , , .
4.
, XXXII, . 2: ,
; .
, - , ,
, . , ,
.
5. . , , , . ,
, ,
, , ,
, .
.

,
.
, . ,
,
, -

301
[. e. , , VIII, 57] [, 1].
1. , ,
, , ,
.
2. , , ,
,
.
3. , , , , .
,
, ,
.
4. , , (, VIII, 6),
, , - . ,
, .
,
, ,
.

5. , ,
, , . ,
, , , ,
, ,
, ,
302

(, X, 33), , ,

. : ,
, , , , , . . ;
.
: S. Thomas Aquinas, Summa theologica, Secunda secundae, q. 91, art. 2, 1901.

[ ]

: -
, , ,
(Summa theologica, I pars, q. 25, art 2).
, . . (Expos. in IV libros
Aristotelis de caelo et mundo).
[ , ]

,
, (Summa theol., pars, q. 1, art 2).
,
, [] (Summa theol., q. I, art. 5, ad
2).
.

**

[ ]


, ,

303
. ,
, , , ,
, -, (In Divin. Nom.. 362).
, ,
. : [] , ,
(Summa theol., II, II, quaest. 145, art 2).
: , ,
, .

. ; , ,
, (Summa theol., I quaest. 39 a. 8).
, .
, ,
, ;
. ,
, . ,
,
, . ,
(Summa theol., I , II ae, q. 27, art. 1, ag. 3).
, , .
,
. , ,
, ,

304
, . . XVI .

. (1446
1523). . .

,
(Summa theol., II , II ae, quaest. 141, art 4, ag. 3).
, ; 1
, ,
. , ,
: ,
(De an. I, lect. 9 n 135).
.

**

(12141292 )
,
. , .
. Opus principale ( ) . : Opus majus ( ),
Opus minus ( ) Opus tertium ( ).
Opus majus
. Opus majus
. (, .),
, (
); (musicus) -,
, .
, .
. , ,
,
, . 1

. . .

305
, , , , .
, XII ,
-, -
( , . .).

Opus majus.
, , .
, ,
, ,
, , ,
. , : , , , , , . .
. , ,
. ,
.
[], , .
, , , ,
, , ,
, .
, .
, , . ,
, :
, . , ,
. (melica), ; ,

306
, ; ,
; (prosaica),
, , . ,
acantus accino, accinis (, ),
, , , ,
(accantatur) ,
. ,
, , , ,
, .
. . TI.
, .
, ,
,
. . ,
,
(, ) ,
, , .
, , , , . ,
, ,
, . ,

,
,

307
.
, , . .
, . ,
, , , , ,
, , ,

Opus majus, pars IV, ed. J. H. Bridges, vol. 1, London, 1900, p. 236238.

Opus tertium. 59.


;
. , Opus majus,
(Retractiones),
[?], , ,
. .
, , .
, ,
, . ,
, [] ,
, , ,
.
, . ,
, , ,
. ,
. ,
, -

308
, , ,
, , , :
( , , ,
. .); (
, ) ; ,
, , .
, .
, ,
,
. , . ,
, , .
, ,
. , , , , , -
, , - , . .
. ,
, , , . ,
. , -

. , ,
, .
, , , ,
. :
, ,

309
, , .
, .
, , , -
, . ,
, , . , ,
(musicus) ,
, ,
. , , ,
, ,
, . ,
, . ,
. , . .
, , ,
, , .
, , - .
, .
, , ,
, , .
,
, , . :
, , , ,
, , , ,
, -

310
. ,
, [. . ].
. ,
, , , .
, , ,
, ; .
, ; , ,
, , .
,
, ,
.
R. Bacon, Opus tertium, cap. 59, ed. J. S. Brewer, Opera quaedam hactenus inedita, London, 1859, p. 228
232.
.

**

1.
(367 ).

, . ,
, ; :
, .
.
e (572 ).

, , , ,
, , .
(589 ).

,
, : , ,
.
(. 650 ).

,
,
, ,

315
, []. ,
, [ ] ,
, ,
.
(692 ).

, Calendes, Voeux, Brumaires,


, . ,
, ,
, ,
, ,
;
; ,
, ; , ,
, ,
. , ,
, , , ,
.
107- (. 721 ).

, , , ,
.
(791 ).

, , -: , ,
, .

316
(813 ).

,
, , - -
, ,
. , ,
.
(813 ).

, .
, IX.

, , , .
, , .
(813 ).

[] . , , ;
, .
(XI ).

,

.
IV, (847855), .

, ,
, []
, .
. , ,
-

317
,
.
IV, .

; ,
,
.
(826 ).

, ,
, , ,
, ,

; . , ,
.
, ,
, .
, (840855).

, , ,

.
, (858 ). 318

- ,
, , ,
, , .
I, , Decretalia, III, 12.

,
,
.
, (855 ), 18.

, , ,
,

.
. . , Tonarius, II, 2.

, , , ,
, ,
. ,
, ;
, , .
, .
(1212 ).

, ;
, .
, ,
, ; ,
, , . , ,
.

319
(1216 ).


, . ,
, . . , .
, (1233 ).

,
, ,
, , -: , , ,
; .
(. 1272 ), .

, > , , ,
. , ;
; , , ,
.
. , , , , ,
, . , !
! , ,
. , - , !
, .
(1260 ), II.

, ,

320
, ,
. ,
.
Chronicon Brunsvicense, 1203 .


, , ,
.
XIII .

, , .
,
, , , .
, (joculatores), ;
,
. , -, .

(XIII ), Gerbert, II, 388.


[] , ,
, , ;
.

(1300 ).

,
. ,
, . : ,
. , , ,

321
, . ,
, .
, 14 1395 .

.

(mnestrels de bouche), ,

, , , , , , ,
, .
. , 12 1444 .

,
, ; ;
, ; ;
, ,
;
, ,
, .
, , ,
.
Institutio de modo psallendi, Gerbert, I,8.

(histrioneas voces), -

322
, , , -,
; , ,
, , .
(1528 ).

,
.
(1537 ), III, 45.

, ,
.
(1566 ).

, , ,
,
, .
. , Musagogus (1629 ).

IV (15591566), , ,
,
, ,
.
. .: . Weimann, Das Konzil von Trient und die Kirchenmusik, 1919, S. 90.
VIII . 17 1562 .

24- , 1 ,

I, . .
.

323
, ,
.
, ( )
, ,
, , , ,
.
, , . . ,
.
, ,
.
,
, ,

.
, . (1555 ).

, .
, Commentaire historique (1727 ).

1, ;
, ,
, , - ,
, , , ,

1

. . , . . .

324
, .
.
.

, , ,
,
, .
,
,
; ,
.
.

, ,
.
; ,

,
.

2
, VII, 2.

, , ,
. hister, ;

.
.

[ ] , -,
-, ,
, .
, Germania, I.

[] ;

.
.

, , .
.

[ ]

326
, (. 41 ).

.
upo e (XII ). .: Fetis, Histoire de la musique, V, 12.

, .
Art prilleux. T , V, 23.

; , ,
, (lais) ; , ,
, (simphone). - ,
, .
.

, .
, Policraticus de musica (XII ).

[] . ,
. , ,
,
, , ;
, .
XII .

, , , , , ,
,
. , ,
-

327
, , .
Roman d'Eres

-
.
,
.
,
, , .

.
, ,
.
, ,

, .
1

Roman de Flamenca

, ,
.
, ,
, ,
,
.
, -, (1150 ),

, ,
, , , ,
; , ,
. . ,
.
, , , ,
, . ,
.

328
, Summa theologica.

. ,
, . [],
, , , ,
, , . .

. . ,
, , ,
.
X (1275 ).

, ! , [ ]
, . ,
, ,
. ;
,
, , .

, , ,
, .
X (1275 ).

, -, , instrumenta;
, histriones;
- inventores, joculatores,
, , ,

329
, . , .
-, -, , ,
, , ,
. :
. joglars, remendadors, , , segriers, ,
,
cazuros. , .
, . ,
, .
, ,
, ,
,
; , , , ,
.
, .
(. 1313 ).

.
, , ;
, . ,
,
, . .
, -

330
, .
, ;
. , ;
,
, ,
. ,

, , ,
. , ,
, , ,
- , . , ;
,
. , , -...
. - , .

[ ]
, , ,
, 1. ,
2, 3, , , 4,
. 1

. . .

, . . .

. . .

, . . .

331
; . ,
. , .
. . . . , . , 1915, . II, . 34.
, (1594 ).

,
, , .
F. Borsetti, Historia Ferrariae Gymnasii (1635 ).

[] , II
. ,
, , .
Annibale Romei, Della nobilta (1594 ).

,
, ,
.
, 27 1372 .

, , ,
. .
,
, , ,
,
,

332
. :
1. , (trompeur) , , -

, , , ,
, , ,
,
, ; ,
, , ,
.
2. , ,
.
3. , , , -
, , .
4. , , ,
. ,
, .
5. , , , , ,
, ;
, , ,
, ,
. , - ,
: , , ,
,

333
; ,
. .
, ; ,
, , ,
,
.
6. , , ,
, , ,
, , ,

.
7. .
8. , ,
, , , .
9. , - - ,
. ,
, ,
,
.
10. , , , .
11. ,
,

,
.

334
( ). Champion des dames, 1440.

, ,
,
,
, .


( ),
.
- ,
,
,
,
,
,
,

, .

. . .


1. XV
(14401511 )
.
. 1482 , .
.
,
.
. (Musica practica, 1482)
,
.
. ,
, , ,
, .
, , , .
.
. (Honesta defensio, 1489), . (Musices opusculum, 1487) .
(Apologio, ,1520).
.

339

, , , ;
,
, ,
: , ,
. ,
, ,
, ,
, , , ,
, - . , - ,
, , ,
, ,
. ,
,
,
, ,
.
, ,
. , ,
, .
,
, ,

340
, ,
. ; ,
, . , ,
.
,
,
, . ,
[] : Ornari res ipsa negat, contenta doceri1.
, , ,
, . . , ,
, ,
, , , , , , , ,
, , , ,
.
, ,
, , ,
.
, ,
. , , , ,
. ;
, , , , . , ,
1

, , .

341
, , , ,
, , ? ,
, .
, , ,
. ,
, ,
. , ,
, , , -
.
, , , , - , , , ,
- .

[ ]
, , .
,
,
. ,
. : , .
, ,
, ...

[ ]
[ G ] , , ,
-

342
. , , ,
.
ut, re, mi, fa, sol, la.
,
. noe, noananne, eaneagis ,
1. tri, pro, de, te ,
2. , b, , d, e, f, g, ,
, , , , . , , ut,
re, mi, fa, sol, la 3. []
, ,
, . ,
,
: PSAL, LI, TUR,
PER, V, CES, IS, TAS. , Psallitur per voces istas 4 .
, [...].

, , ,
,
1

Musica Enchiriadis. . .

tritus, protus, denteras, teturdus, , , , .


. .
3

Ut queant laxis.

(.).

343
: mi, fa, sol, la, res. Ho ,
. ,
, , , , ,
, .
, , , ,
, .
, , , , , , , , ,
, [ ]
, , , .
,
1. , ,
. , ,
, .

[ ]
.
, Prolambanomenos,
Hypate hypaton (H ), Parhypate hypaton ( ), Lichanos hypaton
(d ), Hypate meson, Parhypate meson (f ), Lichanos
meson (g ), Mese.
Prolambanomenos, Lichanos hypaton, , ,
. , 1

- , - . - . pe.

344
, .
, , ,
,
, . , ,
, .
. , , , . ,
. , ,
, . . ,
, , . , ,
. , ,
. ,
, , , .
, , , , . , ;
, , , .

, ;
1, .
- , . ,
.
...
1

. . .

345
[ ]
,
, Se la ay pale1 (),
Cresut in triplo et in duplo et pu jacet2. ,
, : Ubi , ibi , et ubi , finis esto 3.
, : In voce quae dicitur contra, contra sic
canitur4. , : Ne sanites cacefaton sume lichanos
hypaton5, 20- g (lichanos meson), d (lichanos hypaton). , : ,
: Antiphrasis tenorizat uvo, dum eni phtongizat6, . . ,
, . 7 , ,
, , Magnificat: Fuga durum unisona, numero
salvato perfecti8.
, , , :
Meditas harmonica et quaelibet vox suum numerum salvet9.
1

...

, (. . ) . . .

(), (), ,

. . .
4

, (. . ), (. . ). . .

, . . .

(. . ) ,

. . .
7

. . , . . .

. . .

, . ,
3, 4, 6, : ,

346
, .
, , , ,

, , . . . ,
! , .
, . , ,
, ; ,
, .
, , , Desendant in profundum quasi lapis l. Profundum
; Suspendimus organa nostra2.
; , Requiem aeternam
Ut requiescant a laboribus suis3 , ut re ,
. ,
.
[], .
,
, .

[ ]
.
:
.
, . . 6:3 = 2:1.. .
1

, . . .

. . .

. . .

347
, , ,
. ,
, , , ,
. , - , ,
. , ,
, - , , -
, ,
. . ,
, , [. . ]
, , , ,
.
, , . , ,
, , ,
.
. ,
. , ,
, , , , .
, ,
, .
, . . , ; ,
, . , ,
, , - -

348
, . .
, , ;
, .
. , ,
, , , ,
. , , ,
. ,
; .
, , ,
. , .
, , , ,
. , ,
, . . , .
.

, ,
:
, , , , .
, -.
,
, ,
. , , ,
. -
, . :
-

349
, . ,
. , ,
; , , , , -,
, . ,
, .
, , ,
. Bartolomei Ramis de Pareia, Musica Practica,
herausg. v. J. Wolf, Leipzig, 1901.
. -

**

(? . 1473 )
, , , .
. ,
,
. . , ,
, .
,
, .
. , , , ,
. ,
, .
.
.


, :
- ,

350
, . , ,
- ,
. - , ,
II ,
. , -, , ,
,
. ,
.
. ,
, ;
, ,
. ,
, . ,
, , ,
! ,
, ,
. , , !
, , , , ,
, [], , . ,
, . , ,
, , . ,
, , , , ,
,

351
. ,
, , .
, , ?
? ,
! , , !
, , , ,
, , , , .
.
. , ,
, , . ,
, , ? , ,
, ! , , ;
, ,, ! , ,
! , , ,
, ! :
, .
, , ; . :
, , ; . , ?
? , , , - ,
,

, ?! ,
, ,

352
, ?! , , !
? ! , , !
, , ,
, ! ,
, , , .
, , . , ,
. .
, .
; -
, .
, ,
, , , , ,
! , ,
, ;
:
Solis notare litteris optimum probavimus,
Quibus ad discendimi nihil est facilius,
1

Si frequentetur fortites, saltern tribus mensibus .

He , musica plana, , , !
,
1

, .

,
,
.

353
. , ,
, , !
,
;
,
, ... ?
!
(fractio vocis), , ,
.
.

: Coussemaker, Scriptorum de musica... t. IV, 421.


M. -

**

(14501518 )
,
. , ,
. .
,
. ,
, , . .

.
, ,
-

354
-1.
, , ,
, .
, ,
, ?! ,
, , [] : ,
. , , ,
.

, .
! , !
! , ? ,
.
, , ,
, . ,
,
. , , ,
. ! ,
, , . ! !
, , ,
1

. . .

355
[]. , , , ,
? ,
?
, ,
? ,
, , , , ! , ! !

1
, ,
? , , , ,
?! , ?
, , ! ,
! , ,
, ,
. , , ,

.
? ,
, ! ,
, , ,
,
. , , ,
1

. , . . .

356
, , ! , , ,
.
,
[. .
]. , .
, ,
, ,
, , ,
. , ,
, ,
. , ! ,
, , , .
,
, , ? , ,
-, . , -! ? ?
, .
[ ]
. , ,
? - , ?
, ?
?
? ? ,

357
:
, .

{], , , ,
; , , . ,
, . ,
. ,
, . ,
> . ,
. N. urzi, Florum
libelliis, in Internationalen Musikgesellschaft, Beihefte, II, 1901.
. -

**

(14551505 )
. , .
. ,
-. 1502
, .
1490 .

, .
, , .
.
,
, , , , , -

358
. XV ,
.


I.

: , , (formatas)
. , .
, , , ,
(scientia musarum) ,
, modusica, . . (modulamine), ,
. :
, ,
, . , -, ,
: , , .
.
. ,
, , , .
.
, ;
, , , .
[] , .

[] .
. ,
; , , ,
. -

359
, ,
, ,
, .
(regulata) , . [].
, (vera regulata), , ,
. , (regulata ficta), ,
.
,
, , . (mensuralis)
(figurativa) ,
; , -,
, . , (mensuralis),
.
II.

, , , , : ,
. (8- ) :
. ,
, .
, ,
. ,
, . [] 8-
, , .
, .

360
6- [] : ,
. , ,
, []
.
, , :
, .
, .
,
.
, , , , ,
, . ,
, . , ,
, . ,
. [] De consiliis ,

, , -, ,
, .
. , ,
. .
: , ,
, , .
, : .
.
: ,

361
, [] ,
.
. ,
, . , [] .
, .

, .
, ,
, , ,
, .
, .
: Gerbert, t. III, p. 333335.
.

**

(14461511 )
. 1471 .
1476 , 1484 1500
.

,
, ,

362
. ,
,
, . .
. , ,
, . ,
, , .
(Deffinitorium
musicae, 1475), ,
. , : , . ,
, .
,
.

.
, ,
. .

.
.

, 1, , ,
. ,
, , ,
, , , ,
, , ;
, . [ ]
, [ ] ;
.
1

, . . .

363
:
1) ,
2) ,
3) ,
4) ,
5) ,
6) ,
7) ,
8) ,
9) , 10) ,
11 ) ,
12) ,
13) ,
14) ,
15) ,
16) ,
17) ,

18) ,
19) ,
20) .

, . ,
, , , .
, , , .
; []
, ,
, , ,
. , , ,
. .
-

364
, , , , , ,
, , ...
.

. , ,
; ,
.
.

. ,
, ; :
, , , ,
.

, , , ;
.
.

. : ,
, .
, , .
.
. .
, , : ,
, , , , ;
, , .
.

. ,
: , , , , [
, ]; , ,
; : , , .
, . , , -

365
, , , , , , ? , , , ?! ,
, ! ,
, ! , .
: Stat suum
cuique 1.
.

. , , ,
; .
.
, ,
, . , ,
; , .
I. Tinctoris, Complexus offectuum musicae, Coussemaker, IV, 191.
-

**

[O ]
,
; , ,
. : ,
.
Proportionale, . III, . I.
cantus firmus ;[. e. ],
, .

1

366
,
.
De arte contrapuncti (1477). Coussemaker, IV, 147.
, : ,
res facta; , . Res facta
, res facta ,

, . . []
.
, , ( cantus firmus),
. ,
; , , ,
.
.
Coussemaker, IV, 130.
. ,
, ,
, , , , [ ]
, , , , , .
, ,
; ,
, . . res facta
, , , , , , ,
. .
Coussemaker, IV, 152.

367
,
. ,
. , , ,
, et in terra Spiritus almus, a
Maintes femmes . ,
, , ,
- ! !
, ?
- , ?
,
- , ?!
Contrapunctus, I, 20.

.
.

, ,
, []
.
, , ,
, ; ,
, ,
. ( , )
, .
, ,
, , , ,
, . ,

368
. - (?1441). . .

. . ,
.

, , , ,
! , .
, ,
: , .

[]
Armonia () , , .
Canon () , , .
Cantilena () ,
.
Cantus simplex ( ) , ;
(planus) (figuratus); cantus planus
; ; cantus figuratus
.
Cantus compositus ( ) res facta .
Cantus ut jacet (, ) , , , .
Carmen () , .
Compositor () - .

Concordantia () , ; . perfecta
( ) , , , ,
; . imperfecta ( ) ,
, , .
Contrapunctus () ,

369
; , . .
, ,
[], ;
.
Diminutio () -
.
Discordantia () , .
Duo () .
Euphonia () , .
Fuga () , ,
.
Instrumentum () , [ ] [
] .
Intervallum () .
Manus () , .
Melodia () , .
Melarti () , .
Motetum () , ,
.
Musica () , [].
Musica armonica ( ) .
Musica organica ( ) , .
Musica rithmica ( ) , .
Musicus () , , (operis servitio) [ ].
Res facta ( ) .

370

Sonitor , , .
Sonus () , .
Tonus () : 1) , 2) , 3) ,
4) , .
Tonus regularis ( ) .
Tonus irregularis ( ) .
Tonus mixtas ( ) .
Tonus commixtus ( ) -
, , - ,
.
Tonus perfectus ( ) .
Tonus imperfectas ( ) .
Tonus plusquamperfectus ( )
() ().
J. inctoris,, Deffinitorium musicae, Coussemaker, IV, 178.
M. -

**

2.
(14971560 )
, ( )
.
.
.
.
.
, , , .
. ,
, (1517).
, .
,
.


,
,

372
. ,
, , , , ,
, , ,

, . , ,
, ,
. , ,
, ,
, . , , ,
, . , ,
, ,
, , , ,
, , . ,
. ,
, , ,
, ,
, .
,
. , ,
. : ,
. , , , :
,

373
, .
, ,
, : , ,
, . ,
. ,
, - ,
. , ,
. ,
, ; , , .
, .
, , , ,
.
, , ?
. : , ,
(, 6, 4, 3), , ,
, ,
, , , , , . ,
,
.
, , ,
, , , .
, -

374
,
. - , ,
, .
, , .
,
,
, ; -

, ,
, . , ,
, ,
, . , , .
, , ,
, , .
Philippi Melanchtonis, Opera quae supersunt omnia. Halix Saxonum, v. X, 1842, p. 9496.

O
.
, , , .
,
.
, , ,
. ,

375
? , , ,
- . ,
, ,
, , , , ,
, . ,
, , , ,
.
, . 9697.


... - ? ,
.
,
. ,
. , ,
, ,
. ,
. ?
, ? ,
,
, , - ,
. , , , : . , , .

376
, ...
, vol. XI, 1843, . 11.

**

(14831546 )
, . . 1501
, .
. , ,
1512 . ,
.
1517 95 .
, ,
, .
, ,
.
.
37 ,
, . ,
46- , XVI .
,
.
,
. , ,
.
. , ,
.
Pay (1538 )

, (

377
) , , ,
, ,
, ,
. ,
, ,
, , .
. Moser, Dokumente der Musikgeschichte, S. 40.
(1545 ).

, , ...
, , ,
. , ,
,
. , , , ,
, , , , , .
,
[ ] .
, S. 39.

, , , , , . -

, . .,
, ,
. . , ,
, -

378
, , , , ;
: ! !
. , .
. : . Anton, Luther und Musik, Berlin, 1957,
S. 4950.

... , . , S. 44.
, , ...
, .
e, S. 48.

. , , .
. ,
.
, S. 47.
.

**

; , . ,

.
.
. ,
, ,
, ,
- .

379
, ,
. , ,
, .
.: J. Walter, Wittenbergisch geistlich Gesangbuch, 1524.

, , ,
, ; ,
, , .
, ,
,
,
.

. , , .
2- . ,1537 .

, ,
, , , , ,
... , []
.
, . , I. 69.

! , ,
, ,
, , , , .
,

380
. , !
, ,
, , .
, , ,
. , , , ,
. , .
,
, , ,
, ; ,

, . , , ,
, , ,
. ,
, , []
? ,
. In
pace.
[. . ] , ,
[ ].
. ; ,
! , . ,
.

381
. ,
, . , , .
, !
. . . , 4
1530 [].
: M. Luther, Briefe, Sendschreiben und Gedanken, 4. Theil, Berlin, 1827, S.
181.

: .
, - ! ,
, , ,
.
: H. J. Moser, Musikalishen Zeitenspiegel, 1922, S. 31.

, , ! ,
. , , ,
, . , , : ,
- ( deum Benedictas
. .), , .
, [] .
, :
, , ,
. ,
: , - .
, ;

382
,
.
. , . 7 1534 .
1539 17-
; , :
, ,
, . , .
, , .
. -

**

- (15001563 )
-
. , III. 1545
- . , ,
, .

- Compendium musices, 1552


. , ,
,
.

- (1552 )
, ,
,
-

383
. ,
. , ,
,
, ,
. ,
, ,
, ,
. . ,
, , - ,
, , , ,
. , ,
, ,
. ( )
,
, , .
: H. Mser, Dokumente der Musikgeschichte, Wien, 1954, S. 4748.
.

**

, ,
, ,
, ; ,
, .
, , ,
,

384
, .
: , , ,
, .
:
, -.
,
, , ,
; , , .

,
, ,
.
: . Winterfeld, II, 128.
, , (ornate),
, ,
[], [ ],
, .
A. W. Ambros, Geschichte der Musik, 18021818, Bd. III, 128.

, , .
. ,
, , ,
; , ,
.
, , ,
-

385
, [ ]
: ...
,
. , Bd , S. 388.
. -

**

3. XVI

(14881563 )
( )
, . 1506 ,
, .
, . 1507
. 1514 , ,
, , , .
, . 1518
. 1519 ,
, , .
(Dodecachordon), 1547 .

. ,
, . , .

387

. , , ,
, , .
, , , ,
. Dodecachordon'e
.
,
. ,
.
. ,

.
. ,
,
, . ,
,
.

.
II
11. .

, ,
, ,
, , ,
. , ,
, , ,
, . []
, , ,
. , ,
, - -

388
, . , ,
: , . .
,
, , , , , .
,
[] , ,
. , ,
, , -, , ,
( )
, , ,
,
. , , ,
, , ,
,
.
, ,
. ; , ,
, . ,
, .
, ( ,

). ,
, ; -

389
. , .
, [ ],
, , ,
! - , ,
. ,
, , - ,
. , ,
-, ,
.
, , , ,
;
, :
, , :
. . ,
; ,
[
] [ ] .
; , ,
; ,
, .
! -
,

390
1 . , []
, , ,
. ,
, , .

.
,
, !
- , .
17. .

;
. , , , ;
, , ,
. , , rela,
mi la,
resol , ,
rela .
, ,
. ,

1

, ,
, : Jodocus Pratensis, Petrus Platensis, . .

391
, -.
, , ,
. ,
,
, , ,
, ;
, , , Ave Maria, ,
, .
, D ( ),
, . , ,
, ,
[ ] ;
[] . ,
, , , :
.
18. .

, ,
mi
mi la, .
,
.
, .
, .

392
, , ,
, .
, [...].

, .
;
, . , !
- , , ,
, , ;
. [],
, ,
, , , .
-, []; ,
, ,
, ,
, , . ,
,
, :
. ,
; , , .

19. .

.
,

393
b-quadro b-molle, , ,
. ,
. .
, afa, do-fa, . .
- . , ,
, , ,
, ,
1 [...].
[ ] , , , , , , ;
, , e b,
. , ,
; , ,
; , , .
, , .
, - ,
, , , ,
.
.
20. .

, h , c,
, b. . .

394
;
.
, . . F, b-quadro, b-molle.
,
, ;
. , ,
, , ,
,
. ,
, []
:
. ;
. 21. .
D d; ;
.
, : ,
, ;
, .

, . ,
,
. : ,
;

395
, , .
, , ,
, , ,
. D,
...
, ,
synnemenon1 , ,
, .
, [...].
22. . ... , 9,
,
, .
; , ,
, ,
, .
, F-c,
, b-molle, ,
; , ,
.
1

. . .

396
23. .

... .
, , ,
, .
24. .

, ,
la re, mi la,
, . ,
, . , ,
, ,
, , , ,
- . , ,
mi la, , sol re;
, .
, , ,

. , , ,
.
25. .

, , F f, ; . ,
, .
fa fa, F, ut fa, ,
. ,
.
,

397
, , .
, ,
, , , , .
.
, b-quadro b-molle; .
, ,
, b-molle b-quadro. ,
, - b-molle,
.
- ,
. , , ,
; .
, , ,
, b-molle b-quadro... ,

, , , .
26. .

, , , ,
, ( : ).
, , ,
, , c,
; , , ,

398
ut sol, ,
. ,
ut fa, a re
sol.
,
, ,
, , ,
.
, , ,
. ,

, . [] , ,
, .
,
.
, , , ,
, . ,
.
27. .

,
, ut sol, ut fa ,
. ,
F b-molle.
, ! ,
b-quadro b-molle, o
. -

399
G g , b-molle .
, ,
, ,
. .
, , ;
.
36. ,
.


.
,
.
, . :
, !
,
.
. ,
, , , ,
, G;
Memor esto .
- ,
. ,
-

400
(14621521 ).

. . 1531. .

, , .

38. ,
.

: , - :
? , ,
, , - ,
, ,
; , (
);
, ,
. ,
; .
, , . ,
, . ,
, deum Pange lingua, ,
? ,
, ,
. , , ,
, , [ ]
, - . , ,
, , , ,
. ,

401
, , ,
, , ,
( !) ,
. . ,
[] , :
;
.
, , ,
, , , , ,
, , ,
. ,
, ,
. , ,
, , ,
. , ,
, , .
-
. , , ,
, . ,
, , ,
, :
, , ,
, .

402

, ,
, : ? :
. ,
, ,
; Fortuna, Homo armatus
, [] ,
. ,
,
,
, ,
; , ! ,
, , , ,
,
, , ,
, ,
, ,
. , , .
, , Ave praeclara, , ,
. , , , ,
, , ,
-

403
, , .
, , - ,
, , , ,
- . !
- , , ,
, , , ,
. , ,
, ,
. ,
[ ],
, ,
, , , , , , ,
!
, ,
. - ,
?
? . ,
, ?
?
, , ,
? , - ,

404
; , ,
, . , ,
- , , .
, . . , ,

! , ,
! - , !
, ?!
, , . ,
, , : ,
, ,
? . ;
, , , ,
; , ,
, , .
, , [. . ] ; ,
, , ,
- ,
, [...].
, , ,
? - ,
- . , , ,
, , [], , ,

405
; , , , ,
, , , []. ,
, ( ),
, . ,
! : ,
, , , ,
, . , ,
, . ,
. .
, , ,
- .
, ;
, ! , ,
. , .

. , ,
, .
, , ,
.

III
13. .

[ ]
-

406
,
, ,
. , ,

. , , , ,
; , , ,
, ; ,
. ( , )
,
.
, ,
.
, , ,
. , , ,
. ,
,
. . , ,
, ,
, , , ,
, , ,
; !
cantus, tenor, basis; ,
, cantus.
(vulgus) -

407
. , -, , ,
. Basis ,
. ,
; . , ,
, .
, ,
, . , ,
, , , -, ,
,
[] .
24. . , .


, ,
,
. ,
, ,
.
, ,
.
, .
, . .
,

408
, ,
[. . ].
,
, ,

, [. . ] ,
, , ,
, ,
, , , ,
.
, ; ,
, , , , , , , ,
De Beata Virgine []. ,
.
.
,
, , ,
[]. , , ,

, ; ,
, . ,
, . ,
, , ?

409
, , ,
, , , ,
: , .
26. .

, ,
- , . ,
,
, . (
) , ,
; ,
, .
. , .
.

, ,
; , ,
. . XII
- , ,
, , , ,
, Memor esto verbi tui servo tuo 1
, , ,
. , ,
. , , 1

, .

410
, Bonitatem feci cum servo tuo 1.
,

, . , -,
, .
, ,
, : Laisse faire moy, . e.
, . , , , ,
. , , L'homme arm...
2, .
.
, -, ,
. ,
, ,
, , , , ,
. ,
, , ! -,
,
. -, ,
, , ,
. ; , ,
; ,
1

.
.

. -.

411
. , ,
,
; ; ,
. , XII, ,
. , [. .
], , []
. , ,
, : , ,
, .
, ,
, .
, . :
, , ;
- ,
; ,
, , ,
, ,
. ,
.
, , . , , . :
! , ,

412

, . , .
. -

**

(15131590 )
.
. 1538
, , , ,
, , , .
, . 1567 ,
, 4569 .
1577 .
, , .
,
.
, .
,
, , .
. ,
,
. , : ,
, , . . .
.
.
,

.

413

:
, [ ],
;

.
: , .
, , , .
, , , ,
, , ,
(honestas). ,
, .
, .
, .
, .
, , ,
[],
: , , ,
, , .
, , ;
. , , ,
, ,
, ,

414

. , ,
. , , ,
: , : .
. -
, ;
. , ,
, .
; ,
: , .
, .
, . ,
; ,
.
, .
,
, ;
.
, , ;
, , ,
.
. ,
[], , , ,
. ,

415
,
. : ,
, . ,
, .
, ,
, .
, ; ,
, ; ,
,
.

, ;
: ta, la, ba, la, ban.
. , villano,
(villani) :

, ,

. . .

, : , .

416
(plausus) ; .
Sanctorum mentis 1 , .
; , ,
:

[] ,
!, ! .
, , :

. , buoltas, :

, (

, , , ,
1

417
, Bacche, Bacche, Bacche1 Dali, Dali,
, :

Ave maris stella du mater alma2. ,


:

, (
Non ebur neque aureum 3 :
Mundus iste quem vides

A deo creatus est ,

, , !

, , .

Ile (). . .

, , ,

418
Pange, lingua, gloriosa...1 ; :

copulae, , ,
, , , :
Canta tu, christiana Musa

:
A cavalli va Bernardo

, , ...
, [] Follias:

, , ,
. . .
2

, .

419

.
,
. :

, ,
2:

3, , . ,
, , :

, ,
:

, , :
1

, .

1492 . . .

1489 , 1523 . . .

420

, , ,
: .
:
Vanitas vanitatum et omnia vanitas


,
;
.
1

. . .

421

, ,

, :
Perricos de mi seora
Non me mordadis aqora.

, , ,
, ,
, , ,
. ,
, Passo e mezzo1:

, , , , ,

, :
, , ,
,
, :

, , , ,
, .

: F. Pedrell, Folklore musikal castillan der XVI s., SIMG, I 18891900, S. 372
400.
M. -

**

; .

422

(15171590 )

. . 1566
. .
, . (Academia della Fama).
- : (Instituzioni
harmoniche, 1558), (Demonstrazioni harmoniche, 1571),
(Sopplimenti harmoniche, 1588). .
,
. ,
.
.
.
, , .
.

.
. , ,
, .
, . ,
.
, .
,
. . ,
, , ,
.
.
.
, .

423
(uomo universalis)
, , , ,
, .
, ,
, .

.

. , ,
" , .

, ,

,
, ,
,
, , ,
,
. , .
.
, ;
, , ; ,
, .
,
, , .

424

, ,
. , ,
.
,
. ,
( , ) ,
, , . , ,
(), ,
,
, . , ,
, . , ,
- , .
,
.
,
, . ,
; , , ,
, .
, , , -
, .
.

425
, , ,
,
, , ,
, , , ,

, , ,
, .
,
, , - . ,
, , , , ,
, .
, .
, , , , - ,
, ,
, , ;
, , -
. , , ,
, ,
, ,
,
, .
,

426
, , , ,
, ,
.
, ,
, , , ,
, , , , .

, ,
, , , ;
, :
, , -,
: ,
(contemplativa) , ,
, , .
,
, , ;
,
. ,
. ,
; , ,
, , ; ,
. , ,

427
,
- , .
; , -,
. , , ,
, ,
. , ,

, , ,
, .
, . ,
, ,
, ,
, , , ,
, . ,
-, , ,
,
. , ,
,
, ,
.
, ,
,

.
, , ,
428
, .
, , ,
, , , , ,
, , ,
, ,
.
,

( , )
, ,

1. .

, , , ,
, ,
. ,
, , , (
).
, ,
;
, , .
,
.
,

429

,
, , ,
, , ,
.
, , , , ,
, , . , ,
;
, , ,
,
, . ,
. , ,
, , , , ,
, ,
, .
,
, ( , )
, , ,
, ( )
, ; ,
; .
,
. , (

430
), ( , ) ,
, ; ,
, ,
, .
, ; ,
,
; , , ( ),
. , ,
.
: ,
, ,
.
; , ,
,
,
; ,
, . , ,
; ( )

; , ,
.
;
, , , -

431
, ,
.
, ,

,
. ,
;
mathema, - ,
, ( ) , ,
, , ,
. , ,
. ,
, , ,
, , .
,
. ,
, , ,
, .
, ,
.
2. .

,
, , ,
. ,
, -

432
. : .

. (XVI ).

,
; , ,
; ,
. ,
, ,
, .
,
.
, encyclopedia ,
( ) , , .
, , ,
,
, ,
, , ,
. , ,
,
.
, , , , , , ,
, , ,
. ( ) ,
; , , , , ,

433

, . . , ,
, , , ,
, .
; , , ,
, , ...
,
, ;
,
, , , , .
, ,
.
, ,
; ,
, ,
, . ,
,
. :
, .
, , ,
, ,
(Primo motore), ,
? , -, ,
, , , ,

434
. , ,
, , ,
, .
, ,
, ?
?
.
,
, , .
: , ,
, , . ,
, . ,
. , ,
[] 1 ,
,
.
,
; , -
, , ,
.
, , ,

: altissimo voce , altissimo iddio . .


.

435
, , , ,
.
,
, , . -,
, ( ) , ,
, , .
, ,
, , ,
, , , ,
, .
, , ,
,
. .
, ,
, ? (
) ,
,
, , . . ,
, mikrokosmos, . . ?
, . ,
, : , .
, , ,

436
, , , ,
, , ,
. , ,
, : , .
, , 65- ,
, ?
, , , .
( ) , ,
, , ,
( ), ,
. ( )
, .
, , , ,
, ,
, . ,
,
, ,
. , , ,
, . ,
, , ,
.

,
-

437
, , .
, , , ,
, ,
, ,
. ,
;
, , ,
, , .
, .
, ? , -
- , , ,
. (
118- ), , , -,
, ,
. ,
, ,
, , , .
, . (
) ,
, . ,
;

438
. , ,
, , , ,
. ,
. ,
, , ,
. , ,
- , , , ,
. ,
, , ,
, . ,
,
; ,
, , ,
,
.
, ,
, ,
, ( ) ,
.
, ,
- . ,
, ,
-

439
, , , ,
, .
3. ?

,
. , , ,
, ,
, , .
, , , , , ,
, , ,
, ,
- ; ,
, ,
, , ; ,
, .
, ,
, ; ,
,
,
; ,
,
. ,
, , , ,
, , ,

440
, . . ,
; , ,
, ,
.
, ,
, , ,
1, .
, ,
, , , , ,
, ;
, , ,
, (
, ). ,
, ,
, ,
, , .
.
, .
4. , , , .

, , ,
, , , , , , 1

. . . . .

441
,
, ,
, . ,
,
. , ,
, , ,
.
, , , - ,
, . , ,
, , ( )
, , -
, - .
, ,
, , , ;
, , , ,
, , , ,
; , ,

, . ,
, , ,
, , ,
, .

442
, , ,
, , ,
; , ,
, ;
, ,
, , ,
. - .
, , , ,
.
, , ,
, . ,
, ,
, ,
; , ,
, , , ,
; , , ,
, , ,
, , ,
, , , ,
, , ,
. , , ,

, :
, ,

443
; , .
, ,
, ,
;
, .
, ,
, , ;
, ,
, ,
, ,
, ,
, . ,
, , , , ,
-
; , ,
, : ,
, , , ,
, , , ,
, , ,
.
, , , ,
, ,
, ,

444
, ,
. , ,
. ,
. , ,
, , , , ;
, ,
( , ) ,
, , ,
; ,
, ;
, , , ,
. ,
- , ; ,
, .
, , ,
, , ,
, , .
-, , ,
, ;
: , ,
, ,

445
, , ,

.
18. .

, ,
, 1, 2, 3, 4 . ., ,
, , . ., ,
, ; .
, ,
, .
. , ,
, , , , ,
;
, , , . ;
. , ,
,
, . ,
,
, ,
, , , . . , , ,
. ,
, , , ,
: , .
20. .

446
, , . .
, .
, : ,
. , ,
, ; ,
, , : ,
; : ,
, , . ,
, -: , ,
.
, , , ,
, , ,
; ,
, , , ,
, .
, , , , ,
, ,
. .

, , , , ,
.
. ,

447
, , , , . ,
, . ,
, ,
. ,
, , , ,
; , .
, , ,
, , ,
. , , ,
, ; ,
, . ,
, . , ,
.
,
, ,
,
. ,
, , , ,
. ,
, , ,
. ,
, , ,
, ,

448
, , .


7. (passione).

,
- ( ),
, - , , ,
. ,
, , ,
, . ,
, ,
, , ,
. ,
- , , , -
- ,
, ,
; ,
- ,
, -

. , -
, ,

. , : -

449
, ,
. ,
, ,
, ,
, ,
, , , ,
. , , ,
.
, ,
, ,
, , ,
, - . ,
, , .
, , ,
, .
, ;
(numero), , . -,
; (oratione), (perarlare),
, , , , -
[ - ].
, ,
[],

450
, -
,
, - , , - , , ,
-
;
- .
, ,
. , , ,
;
, .
,
- . ,
, . , . .
, ,
- . ,
, , ,

, , , ,
.
[ ] , ,
; ,
. ,
-

451
,
, , ; , ,
, , , ,
. , , ,
, - ( )
, ,
, ,
, .
, ,
, : , ,
, ?,
,
, ,
.
, , ,
( ) .
, , ,
, .

, , ,
- , ,
, . ,
,

452
, , ( , )
1 . , ,
, ,
( ), ,
; , , ,
.
, ( ),
, , , (
) , ,
.
,
, , . . ,
, ,
; , ,
, , -
, ,
, . ,
, .

, -
,
. , ,
1

Lege orphica . . .

453
- -
- ? , ,
- , ,
, .
( , ) .
,
, , ,
. , ,
, , ,
, ,
, , , - , , ;
, , , [],
, , .
, , , ,
? ? :
, ,
, , ,
, .
,
, , ,
, : ,
,

454
, .
,
, ,
- ,
, ; ,
.
, ,
, , , - ,
, ,
; , ,
, ,
.
8. ,
, .

, - , ,
, , , ,

, ,
; ,
, , .
, , ,
, ,
, , , ,
.

455
, , ,
, .
.
, , .
,
, ,
.
, ,
,
,
, ,
. ,
.
, ,
, ,
;
(proporzione). , ,
, , , ,
, . , , , ,
, , .
, , ,
( ) , ,

456
, , - , , ;
, , , ,
; , ,
. ,
, , , ,
. , , - ,
(, , ),
,
, .
, , , ,
, , , .
,
, , .

, , (spiriti) ;
, , ,
, ,
, ,
, .
,
.
, , , , ,
-

457
. ., ,
, , , ,
,
.
, , ,
,
, , ,
, : ,
. , , ,
; , , ,
.
, , : ,
.
, , ,
, ,
, ,
, , , ,
, , ,
. , ,
- , ,
.
, , ( , ), ,
, ( ),
(aria), , - , ,
,
-

458
, ,
, .
, ,
, .
, , ,
, , , . ,
:
,

; , , , ,
, . ,
, .
, .
9. .

( ) ,
, , . , ,
, , ,

, , . :
, ,
, , ,
, .
, -

459
, .
, ,
. ,
:
,
, .
, , , .
, - ,
, . .
;
, , , ,
, . ,
,
, , , ,
, ,
, , , ,
, , ,
, ,
, ; ,
, - , .
, , . .
, , ,
, (

460
) , , ,
, ,
, ,
; , .
, ,
,
, , ,
, .
, ,

, ,
.
, ,
, . ,
. ,
, , ,
, , , ,
, , .
, , ,
, ,
, ( ).
. , , ,
, , ,
, ;

461
,
,
, ,
, .
: ,
, ,
, . ,
,
; , , ,
, ( , )
- , , , ,
, ( ).
. ,
, ,
III , 338 ,
, , ,
, .
, , , , ,
, ,
. , ,
( ) ;
, .
, , -

462
,
, , , , 600
, , , 260
. , , -,
? , , ,

; 490

160 , , . , :
, , 20
( ) 700 . ,
! ,
, - , ?
, , ( ).
.
, ,
, ,
;
, , , .
, , , ,
, , , - ,
, , , (
) , , ,

463
. , ,
. , , ; -
, ,
, , .
,
, .
, , ,
, ,
, , , ,
, ( )
, , , ,
.
, .
,

, ,
, , ,
, ,

1. .
,
,
, , ,

464
. (14891576). .

. . .

, . . , ,
.
, ,
.

, , [] ,
, ;
, , .
, ,

, ,
. ,
, , ,
,
. ( )
, ,
, ,
, , , ,
; ,
. , controsuono,
, , ,
, , (puncta contra
puncto) . , , ,

465
. ,
, , ;
, ,
, ;
,

.

,
, ,
. , , ,
.
, .
,
( ): , .
10. .

,
, ; , ,
. ;
, .
, . ,
; , ,
. , , : ,
,

466
, , ( ).
, ,

, . . , ,
. ,
, , ;
,
, ,
.
, : , , , , ,
, . .
( chorda),
, . ,
, ,
, (molli).
, ,
, .
, ,
, ,
.
, ; , [.
] [. ] []
, , [. ] [. ]
[] , ,

467
, . ,
, ,
, , ,
, .
,
, ,
.
27. , , .


,
.
, ,
, ,
, .
, . , ,
;
, , ,
,
, .
, ,
. , , ,
,

468

, ; ,
, ,
,
, ,
,
, .
, , ,
,
, ,
, .
, , , , , ,
, ,
, .
, , , ,
. ,
, , .
, , ,
, . ,
, , ,
, , .
,

469
, ,
-,
; ,

.
46.

, , ,
, , , , , ,
.
, , ,
,
,
.
,
, , ,
, ,
. ,
,
, , , , , ,
, , , , .
, ,
,
.

, ,

470
, , . . ,
;
, , ,
.
, , ,
, .
49. (Della Battuta).

, ,
, , , ,
, . ,
, , - , ,
, ,
, , ,
. , ,
, ,
. ,
(battuta), (tempo sonoro), a
, ,
plausum plaudo, . ,
, , , , ,
. , , , . .
, , (

471
) , ,
( )
, .
(positione e levatione), ;
; .
, , ,
, , , ,
.
, ,
, , , ,
, ,
, , , ,
, ( , ,
), ,
, .
,

(tempo breve), a (tempo longo),
.
, , ,

; , , , , .

472
, , , ,
, . ,
(breve),
(semibreve), , .
, (positione)
(levatione) , (positione)
(levatione) , .
(la breve) (la semibreve), (1
semibreve) (minima) ,
(positione) , (levatione) ,
. (positione) (levatione)
, .
, , ,
, , ; , ,
. ,
3 2, 3/2,
, , ( )
. -,
; -, ,
, ; ,
; ,

473
-, -
. , : -,
, ,
, . . , , ; -,
, , (positione)
(levatione),
, ,
,
. ,
, .
, , ,
, ,
, .
, , ,
...
51. , , .

, ; -
, - , ,
, . ,
. , ,
, , , ,

. ,
.
-

474
, , ,
, . ,
- , ,
. , , , ( ),
, , ,
, , , ,
, .
, . , , . ., ,
,
, , .
, , .
, ,
, , ,
. ,
. , canti fermi
, canti figurati ;
,
,
, . canto figurato , :
, .
, , ,
,

475
.
, . ,
- ; ,
- .
,
.
54. .

, - , ,
,
;
- , - , ,
, (
), ; , ,

, ,
, , , ,
. ,
!
- . ,
, , , ,

, []; ,
, , ,
; , ,
,

476
; , []
, , , ,
, : , ,
: ,
, ,
, , , . ,
, ,
.
,
(figure cantabili),
; , ,
, , , , ,
,
.
, ,
, , ,
.
, , ;
[sciolta ], .
,

,
. , ,
-

477
, ,
.
, .
, ,
, , ,
, .
,
( ) , ,
, . . , ,
,
, , ,
; [consequente,
]. , ,
, ,
, ,
, , ,
.

, ,
,
, , . ,
minime, a . , semibreve, minime semiminime,
, cantus firmus. , ,
, , , ,

478
( ), , , .
, ,
minima, semibreve, - , - ,
, ,
.
,
, ,
.
, ,
, , ,
, , ,
, minime ,
, - . ,
, , minima semibreve, , , ,
, [],
; , .
54. .

, , , , . , ,
, . . , -
. ,
: , ,

479
,
, ( ). , ,
( ) ,
, .
, , , ,
, ,
, , , ,
. , ,
,
, , , ,
.
,
. . .
- , ,

[passaggi ], .
, ,
.
58. , ,
.

, ,
, , . ,
, , , , ,
, ,
.

480
, ,
, . , ,
, , .
, ,
, ,
. , , ,
; ;

, , ,
canto. ; ,
, 1; ,
, .
,
, ,
, ,
.
, , ,
,
,
, ,
1

superius . . .

481
. ,
,

.

, .
, , ,
, ;
, ,
,
, .
, , ,

, , , basis, .
, .
, , ,
,
; .
, , ,
, ,
. ,
, , ;
,

482
.
.
,
; , .
, ,
; , , , -
.

, , ,
, .
, .
1,
:
;
, ;
;
, , .

, , , ,
, .
, ; ,
, :
. ,
- .
, - ,

1

. . .

483
. ,
, , ,
, , , .

78. ,
, .

, , , ,
; ,

, ,
. , ,
, ,
; , . .
, , .
,
, ;
, ,
, ,
; , , ,

, . ,
, (
) -

484
, , , ; ,
, , , ,
, ,
, , :
: , , , , ,
. ,
, , , ,
, , . , ,
, ,
. , ,
, , , , .
, ,
, , , , ,
, ,
, , ,
, , ,
.
, ( !) ,
, ,
,
, , -: , semidiapente . .,
;

485
,
.
, ,
; ,

. ,
, , , ,
,

.
, ,
, , .
, , . ,
, .
, , ,
, , ,
, - .
- , , ,
, , , ,
,
; , , , ,
, , , ,
, , , , ,
, .

486
, , ,
, , , .
, , , ,
, . , ,
, ,
, , ,
, , . , ,
, ,
. ,
, ,
, , . .
, .
, , .
, : , ,
, ,
- ;
: ,
. ,
; , ,
, ;
. , ,
-

487
, , , ,
,
, ; , ,

, ,
, ,
, , ecmeli,
, .
, ,
, .
, , ,
(corispondente proportione),
. , ( ),
, , ,
, , ,
. ,
, , ,
, , , ,
, . ,
.
80. .

,
,

488
; , ,
, , ,
,
, , ,
, , ,
. , ,
, .
, ,
, , ,
. , ,
, , ,
,
,
, , .
: , ,
, :
,
.
, , ,
; , ,
. ,
,

489
, , , , , ,
, ,
superparticolare.
, (

), ,
, , . ,
, ,
, .
, , ,
. , ,
, ,
, .
,
, , ,
, , , ,
, , , , .
, , .
,
, , ,
, - -

490
,
, .
, ,
, , . ,
, . ,
,
, , : ,
. , ,
. ,
. - ,
, , , ,
, ; ,
, . , , ,
, .
, ,
, , ,
, , ;
, ,
, ,
- , ,
, ,
, - ,
,

491
. , , ,
,
. ,
, .
, ,
, , , ,

, , , , ,
, , ,
, , .
, , ,
, , , , , , -
,
, , ,
, .

4-
2. .

, .
, , ; ,
.
, , , , ,
. , , , ,

, -

492
, (, )
, .
, ,
( ,
), , , , ;
, . ,
, , ,
, , ; ,
, . . .
, ,
, .
, , , , ,
, ,
, , , , ,
, ,
, .
, ,
1
, ,
1

, , tropos
(modo) ; tropos,
, , ( ) , ,
. . .

493
;
, , ,
, ,
: .
, , . .

, , , , ,
. , ,
, . . , ,
,
, .
, , . ,
, , , ,
, ,
, ,
, , ; ( ) ,
, ,
, , ,
. modus,
modulare, ,
(ordine moderato), , , ,
. ,
( ), -

494
, ,
(modulatione) , -: , ,
, ,
, ; ,
, - ,
.
10. , .

, , , ,
, ,
, ,
, [...].
32. .

( ),
. , (
) , , , ,
,
, , ,
, , . ,
,
, ,
,
.
,
.
,
. ,

,
, . ,
, ,
, , .
, ,
, , , ,
, . . , . ,
- , , , , . .,
, .
. , ,
, , , ,
, , ,
, , , , ,
.
, (
) , . .,
;
,
. , , ,

496
. . XVI . .

. (14621510). . .

, ,
.
. ,

. , ,
, # ; . , , ,
.
, ,
, ,
, . ,
, ; ,
, . . , , - minime semiminime
, ,

,
, , ,
, , ,
, , ,
!
, ,
. canti figurati,
canti fermi, , , ,

497
,
Dominus, Angelus, Filius, Miraculum, Gloria. ,
, , ,
, ,
, .
, , , - ,
; , ,
minima, .
minima , ;
,
, .
, , ,
, .
minima semiminima ( ) ,
; ,
, , ,
.
33. , .

, , ,
- ,
, ?

498
, , , -
, , ,
, , , ,
, ; ,
, , ,
, (passaggi) , , ,
. , ,
, , , . ,
, ,
, ,
. ,
, , , , ,
, .

,
,
, , . . ,
, , , ,
, , .
, ,
, , , .
, , ,
, ,

499
, .
,
, - , canto figurato
, ( semiminima
), ; canto fermo,
, .
.
: canto figurato canto piano
, .
: , canto figurato, , .
: , semiminima,
, , , , .
: , semibreve minima
, . e. semiminima semibreve chroma, minima,
, , .
: semiminima ,
.
: , ,
.
: canto piano , , ,
, ; canto figurato ,
, , ;
,

500
, ; , ,
, ,
- .
: -
,
, (, ) .
, , ,
, , neuma, . .

, , ,
.
: ,
, .
, ,
, ,
.
35. , , .

, , ,
, , :
, , ,
; ,
, , ,
, , , ,

501
.
, , , , ,
, , , ,
, ,
, ; -
, ,
.
, , , ,
. , , ,

.
,
, , ,

- , , , ,
, , , ,

, .
, ,
, ,
. , ,
, , ,

502
, .
, ,

, , ,
,
; , , .
,
, ,
, , ,
, , , ,
,
,
() , , , .
,
,
, , ; ,
, ; , ,
,
, . ,
, , ,
, ;
.

503

, ,
, ,
, , .
, .
, ,
, , , , ,
, ,
.
, , ,
. - ,
, ,
, .
, Il lopeo, ,
,
34. ,
.

:
. ,
, .
. -, ,
,
. , , ;
-

504

. ., .
. , ,
, ,
(proportio sensibile), ,
, ,
, ; . ,
, ,
, , ,
.
,
1, <
, . . , ,
, , . . ,
, .
, :
, ,
. , , ,
, ,
, ,
, . . (intelletto), . . (discorso). A
1

. . . . .

505
, ,
? , ,
,
. , : , ,
,
.
, ,
, , .
, ,
,
, : ,
.
, ,
, .
, , ,
- , ,
, ,
; , ;
, , ,
.
,
, . . ,
-

506
,
. ,
, .
, ,
.
, ,
, ,

, ,
. ,
, .
, , , ,
, , ,
. , ,
, , , ,
, , : -,
, . . , , .
. ; ,
, , ,
, . , ,
, ,
, , , -

507
, -
.
, , ,
,
.
, , , , , ,
.
, ,
. ,
, , , ,
, , , ,
, , , ,
! , , ,
, ,
, ,
, , , , ,
.
,
,
, , . ,

, , ,
( -

508
), .
, ,
.
' ,
, , , ,
, .
, ,
, , ;
, .
,
, ,
, ,
X. , ,
, . , , ,
, , ,
.
, .
, , , .
, , ,
,
,

509
. , , , - ,
, , , -
, , ,
, , , ,
.
, , ,
, , , ,
, , , ,
.
, , ,
, , , , ,
, .
: Z a r l i n o, De tutte l'opere, Venetia, 1589.
. . -

**


[ , ,
, ,
. ].

e p . ,
. .
, .
p a . , ; ,

510
, , , ,
. , ?
p e . , [ ],
. , , ,
, eccepa .
. . , !
. , , ,
.
. , , ,
; - .
. , ; , , .
. , , , ,
, , , ,
, .
. , ,
, ;
[]? , .
. ,
; , ,
, : -
, , .
; -

511
- , ,
, . , ,
, . !
, ! !
, ?! ,
; ;

. , ,
; ,
. , ; ,
, .
- , , , , ,
, ,
[...]

. , ,
, ?
p . , .
a. , ?
. . -,
.
, , ,
. : , ,
, - ; ,

512
, . :
, : ,
, , ; ,
, , .
.
. ; , ,
, , .
, . ,
; -,
, .
, , , ,
, - , . , , .
. . , :
, , ,
, . ., .
. , , ,
(maniera) ,
. :
, .
, , , :
, , . , , -

513
, []
.
. ,
, , , . , ,
? , ,
.
, , . - ,
- , - ,
, . :


, , .
; , .
. , , , ,
; , , ,
.
Zarlin, Demonstrazione harmoniche, 1571.
. -

**

(15331591 )
, .
, , ,

514
, .
, , .
.
(1581),
. , .
, .
.
, , , . , (1589) .
, ,
.
. , -
.
. ,
. , --
,- , ,
, (Fronimo). ,
- ,
, ,
:.
, , 80-
XVI , ,
, XVI .

1
, . .
, , (

1

. . .

515
); , [],
, [] , , ,
, .
.

, , ,
, , ,
, , , ,
, .
,
- ,
. , ,
, , ( )
, , , . ,
, ,
.
V. Galilei, Dialogo musica antica et della moderna, . F. Fano, Roma, 1937, p. I.

,
, , ,
, , ().
, ,
, ,
Pope, ,
-

516
, . , []
, , ,
, , ,
, [] , ,
,
, , , , -
. [
], [], ... a , . 81.
, , ,
; ,
, , ,
, , , ,
[], , ,
, ,
.
, . 83.
[ ]

. ,
, . ,
,
,

517

; [] , -
, , [],
, , a
. , ,
, .
. , , , ?
. , ,
, [ ] .
, , ,
, , , .
, ,
, , [ ],
[], , , ,
, [ ] .
,
; , ,
, ,
[], , , , , , ,
, , , , , ,
, , . ,
,

518
, ... , . 89.
.

**

[ ]

, []
:
, ,
, , ,
, , . ,
, , ,
[],
, ,
.
,

Ricercari ?
, ,
, .
, , .
, ,
semibreves breves , ? ,
, , ,
(

519
),
.
.
- ,
, ; , ,
,
, .
, , , .
, , ,
,
. , , , ,
, , , ,
. ,
, , [ ].
, , ,
. , : ,
, , . ,
, : ,
; ,
. , .
.
. -

**

520

(14781529 )
c
XVI , 1514 1518 .
- ,
.
, ,
, .
,
.
, .
,
.
- ,

, , .


,
, , ,
: , ,
, ,
. ,

,
, .
, ,
.

521
: , , , ,
, , ,
,
, . , ,
, , , ,
. ,
,
.
: ,
, , ,
, , ;
.
, ,
, ,
, ,

.
, , ;
, , !
: . ,
, , ,
, . , ,
, ,
-

522
, , , ,
; , , , , ,
, . , ,
, .
, , , -,
, , , , , .
; , ,
, ,
, , , , , ,
, , , , ,
. ,
, , ,
, , , , - ,
, ,
- , , ,
; .

: ,
; ,
.
, , ,
; , , ,
;

523
, ;
, ,
. ;
, !
,
, .
, .
, ,
. , .
,
; , , ,
. , ,
.
,
; ,
, , .
: ,
, , ,
, , ;
, , , -,
, , ,
.

524
: , , ,
, ,
.
, , , ,
: ,
, ,
, , , ,
. , ,
, , , ,
. , , , ,
, , , , ,
, ,
, ,
, ,
. . ,
, . ,

, , ,
.
Baldassare Castiglione, Il Cortegiano. II. Milano, 1911, II p. 9698.
. -

**

(p. 1510?)
,
. 1549 ,
1555 .
,
.


, ,
.
, . ,
, ,
, , .
:
- , ?! ,
cantus planus, , -
, ! , , , ?
, !
? , . (ministriles)
- ,
, ,
. , , , ,
. , -

526
, .
,
. ,
, . ,
, , ,
, !
, ?
, fa contra mi ,
, .
, , , .
, .
ermudo, Declaracin de instrumentos, 1555. .: . Kinkleldey, Ein Beitrag zur
Geschichte der Instrumentalmusik, 1910, S. 22.

, ,
, .

, . 21.

, , ,
(consonancias), TOTO, .
, ,
.
, . 188.

527
. Vilancicos .
,
. , [] ,
, , , . ,
, ,
.
, , ,
.
[] , ,
. .
, , , .
, , , , , ,
, . ,
, , .
, , , , ,
.
. -

**

(2- . XVI .)

, 1567 . ,

525
. . .

,
.
, ,
. , ,
.

, .
.
.
. .
. ! , , !
. ! , ,
, , . ,
, , ,
; , , 1
: ?
. . , , , ,
, , , ?
. .
. , 1

, ; . . .

529
. , , ,
, . , ,
.

, ,
, , .
epe. , ?
. , .
. ? ?
. , , , , , ,
.
, .
. , ?
. ! ,
; , ,
, , , ,
, , , . ,
, ,
, , , .
, ;
, , .
. , , ?

530
. , . , ,
? , !
[...]
. , , ,
, ?
?
. ,
.
. , ;
.
. , , , .
. , .
, ,
; , , ,
. ,
, ,
, ,
,
; , . .,
- .

. , , ,
, ,
; ,
. ,

531
, , .
. , , ,
.
. , , ,
. , , , ,
?
. , ! , , , ,
, . ,
,
, , ,
, . ,
, ; ,
-, .
;
.
. , , , , ,
, , .
, , ,
.
. . , , ?
. , .
,

532
: ,
, , ,
, , !
. ,
?
. , ,
, ,
, , ,
. ,
, ;
, , , ,
, , ,
. ,
, .

, , .
, , , . ,
.
, , ,
, , ,
, !
. ,
, !
.
. , , , ,
! " ,

533
, ,
, , ,
.
. ,
. , ,
, ; ,
, , ,
, . , , , - .
. , ?
. , , ,
. , , , ,
, , -
- ,
, , , ,
,
, . ,
, - ,
1
, , , ,
, , ,
, , , ,
.

1

VII (15231534). . .

534
, , .
. , , ?..
, ?

. , ,
, ; ,
, - .
. ,
, , , ,
, , ,
. ?
. ,
, , ,
; , , ,
, , . ,
, , ,
. , ,
, ,
,
, , , !
, .
. artli, Raggionamenti accademici. .: Benvenute, Instituzioni e monumenti
dell arte musicale Italiano, I.
. -

**

535

(1531 1612 )
.
, , , . 1567
, , .
(1578 ) ,
.
- ,
. , ,
, ,
. ,
, .

,
[ ].

. , ,
.
. ? , ,
, .
. , .
, , .
, ,
- .

. , . ,
, ,
, , .
. . , ,
.

536
. , ,
, .
. , , ,
, , .
. ,
- .
. , .
. . ,
. . .
. , .
. , .
[ ] , , .
. , , .
. , , .
, ,
,
; : , ,
, ,
, , , ,
, . , ,
, , , .
,
?
. , ,
-

537
, , ,
, .
, , ,
: ,
, . , , ,
; , ; ,
, ,
.

. [],
, , ,
, , , ,
. ...
. , , , ;
, , , ,
, , . , - ?
. , .
. ?
. - , , ,
, , ,
, , . ,
: ,
, , ?
?

538
. Xa, xa! , .
, ,
, , , .
, .
. , !
. , , ,
.
, , . ,
, , ,
, . ,
, , , .
, .
,
, : , , ,
. , .
: , - .
, , , ,
, ,
. , , , , . . : . ,
, , .
,
, , -

539
. : -,
, ,
, , , ,
; -, , ,

, ,
, .
,
: , ;
, , .
,
- , , ,
; ,
, , ,
, .
, , ?
. , .
. , ? ?
. , .
. .
. ,
,
. .
, . , , ,

540
; , , ,
- . , ,
, , , ,
, , , , .
, , , .
. ?
. -. , , , , , , ,
, 1, ,
, , .

, .
; ,
. ,
.
. ?
. , , ,
.
. , ; , ,
. , , ,
: , ,

, ;

1

, . . .

541
, ,
1575 1576 , , ,
. .
. , , ,
. , ,
, .
,
. , , ,
.
, , , , ,
, ;
, , , ,
, , , ,
. ,
, , ,
, ,
,
. , ,
, ,
.
, ,
. -

542
,
, ,
, , .
, . ,
,
:
, , , ,
, .
, , ,
.
, .
, ,
. , ,

.
. , , , . , , , ,
,
( , ),

, -. . .

543
, , , ,
, ,
, , ,
, .
, ,
, , , , ,
, .
, .
, ,
, , , ,
,
, . ,
, ,
. , , ,

, .
. - .
, ,
,
, , , , ,
, , .
,
, ,
-

544
,
. ,
alla rivaruola 1 rivaruoli.
: , ,
, .
, ,
,
.
, , 23 ; ; 2,
, .
. ?
. , , . ,
, , . ,
, . ,
, , .

. , , :
? ;
[. . ] ?
. !
. , ;
, ,
1

: cicada . . .

545
. , ,
,
, .
. ?
. , , , ,
. , ,
, , , ,
- , , ,
1, ,
, -.
. , ?
. , -,

!
. , , !
. , , ! , ,
; , -,
, ; :
, . ,
, , , , ,
, , ;
, . , ,
.
. , , , !
1

. . .

546
. , , . ,
.

. ?!
. ! , , ,
, , , ,
, , , .
. , ; , ,
, ?
. ?! ! , ,
. , ,
, , -
, . - , .
. , , , . ,
, , ?
, , ?
. ,
, ,
, ,
.
, -, ,
, - , .
, .
. ! ?
. , .

547
,
, , , .
. , !
?
. , , ,
, ,
, - ,
. ,
- , . ,
. , , -
: ,
, . , ,
, , ,
, , !
, , , ,
, ,

, . ,
(, ,
!), , , , , ,

, ; ,
, , , .

548
. !
.
.
. , , , ,
.
, ,
cantus firmus, ,
.
. , - , ; :
, , ,
, , -, .
: - ,
; ,
, .
.
. , ,
, .
. , .
E. Bottrigari, Il desiderio overo de concetti di varii strumenti musicali, Venezia, 1594, herausg. von .
Meyer, Berlin, 1924.
. -

**

,
.
.
(. , , )
, .
- ,
. , , ,
. , ,
.
, , .

,
, . (.
.)

550
. (. .)
( ) ,
XIIXIII .
, ,
, .
, ,
. , ,
, .
.
.
- ,
VII .
I,
. , (. . )
,
.
, .

.
. ,
; , (. . ).
(,
).

551
; , .
( ) , ,
. ( , . .),
. ,
, . . (.
). : (, , ,
), (, , , ),
(, , , ). (.
). : ( ),
( ), ( ), ( ), ( ),
( ), ( ). ,
. ,
.
( ) .
, . . .
. ,
-, : ,

.
.
. .
,
. , ,

552
- .
,
(
,
).
. (. .)
, XII .

, .
. , -
( ( , ). ,
, , .
(, ) ,
, .
,
(
). , . . (
tenere ).
(cantus firmus). XIIXIII
. ,
.
. (. , )
() : ,

553
. .
( , ) ,
, , ,
, , .
,
.
,
. , ,
, . . (
). ,
, , . ,
, , ,
.

(XIIXIII ).

, ,
- .
.
,
, .
,
. , .
. ,
, ,
. XXI ( )
-

554
, .
,
, ,
. (, ) .
,
, .

.
modus. , , ,
. ,
, . modus
modulus :
modulari , ( , ), modulator , modulatrix ,
modulatus , , modulabilis , modulamentum , .
,
: ,
, .
.
, . ,
,
. , , .
.

(. ). -

555
,
(. ), (. ).

(, ).
.

. , .
.
,
.
.
.
, , ,
.
(
), , . ,
(),
- .
, .
!.
, .
, .
Musica figurata ,
,

556
, (<
).
Musica ficta ( ) XIIIXIV
( ) ,
.
.
Musica mensurata ( ). ,
, . . ,
. ,
, . . , .
, .
;
.
,

, . . .
(musica mensurata), XII XVI . ,
( ) ,
. , (longa), (brevis), (semibrevis) . .
.
.
(, , , , . .).
Musica plana ( ) .

557

(XV XVI )
(cantus firmus).
,
. , . plana cantus
planus.
,
. (, , )
.
( ). ,
.
.
, .
.
, ,
, ;
.

. :
, ( );
( ) . .
,
.

558
. , .
.
, : ,
, . . - ,
, ,
.
:
.
:
( ,
), (
), (
).
, .
, ,
.
.
,
.
,
,
. :
IX .

,
. -

559
.
, .
Dies irae ( ) Stabat mater dolorosa (
).
- , XI
. ,
(
). ut (
), re, mi, fa, sol, la, si , :
Ut queant Iaxis
Resonare fibris
Mira gestorum
Famuli tuorum
Solve polititi
Labii rearum
Sancte Johannes

si .
, ( ut 1),
. ,
: ut 1 ( mi
fa); sol mi ( siut); fa re ( si , 1si-bemol).
, (
): ut
, , ;
re , mi . .

560
mi fa,
siut lasi-bemol.
, -
. . (.
.)
1/2 (.
). (#), ( b). , 1/2 , ; pe- 1/2 , .
, . .
,
, ( mifasolla)

sol 1/2 fa.


mifa fa: la, . e. .
,
. , # b
,
.
:
. , :
( mifa) .
. . .

I.
Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Allgemeine Enzyklopdie der Musik. Kassel Basel, Bd. 111, 1949
64 .
R. Either, Biographisch-Bibliographisches Quellen-Lexikon der Musiker und Musikgelehrten der christlichen
Zeitrechnung bis Mitte des neunzehnten Jahrhunderts, Bd. l11, Graz Austria, 2 Aufl., 1951.
R. Reese, Fourscore Classics of Music Literature, N. Y., 1957.
H. Besseler, Musik des Mittelalters und Renaissance. Handbuch der Musikwissenschaft, Potsdam, 1931.

II.
E. de Coussemaker, Scriptorum de musica medii aevi nova series, 4 vol., Paris, 18641876 (
,
1931).
. Gerbert, Scriptores ecclesiastici de musica, 13 t., St. Blasien, 1784 ( , 1931).
. Schmidt, Quaestiones de musicis scriptoribus Romanis, im primis Cassiodore et Issidore, 1899.
A. Delofage, Diphthrographie musicale, 1864.
C. Vivel, Initai tractatum musices, Graecii, 1912. K. Langosch, Hymnen und Vagantenlieder. Lateinische Lyrik des
Mittelalters, Berlin, 1958.

562

III.
P. . , , . II, ., 1963.
. . , , . 13, ., 1937 (
).
. -, - , . 1, ., 1933.
. . , , , , 1915.

. , XVI , , ., 1932.
. . , , . 1, . , 1923.
. . , , .
, ., 1963.
. . ep, , , ., 1927.
. e, , ., 1910.
. . ee, , .,
1897.
Annales musicologiques. Moyen-ge et Renaissance, t. 14, Paris, 19531956.
Early Medieval Music up to 1300. Ed. by A. Hughes, London, Oxford, 1955.
Summa musicae medii aevi, Bd. 14.
Monumenta monodica medii aevi, Bd. 1. Hymmen, Kassel Basel, 1956.
H. Abert, Die Musikanschauung des Mittelalters und ihre Grundlage, Halle/Saale, 1905.
W. D. Allen, Philosophy of Music History, 1939.
A. W. Ambros, Geschichte der Musik, Bd. IIII, Breslau, -1868.
W. Apel, Gregorian chant, Bloomington, 1958; d e r s. The Notation of Polyphonic Music 9001600, Cambridge,
1949.
M. Appel, Terminologie in den mittelalterlichen Musiktraktaten.
J.-B. Beck, Die Melodien der Troubadours, Strassburg, 1908.
. A. Barrenehea, History estetica della musica, Buenos Aires, 1924.
E. Bindel, Die Zahlengrundlagen der Musik im Wandel der Zeiten, 3 Bde, Stuttgart, 19501901.
H. B i r t n e r, Studien zur niederlndisch-humanistischen Musikanschauung, Marburg, 1928.
K. Borinski, Antike Versharmonik im Mittelalter und der Renaissance, Philologus, 71 (N. F.) 25, 1912.
. Bukofzer, Studies in Medieval and Renaissance Music, New York, 1950.
Chailley, Histoire de la musique de moyen ge, Paris, 1950.

563
. Coussemaker, Histoire de l'harmonie au moyen ge, Paris, 1852.
E. Dent, Music of the Renaissance in Italy, London, 1933.
S. Dietrich, Ein Beitrag zur Musikanschauung im Zeitalter der Reformation, Leipzig, 1928.
D. N. Ferguson, A History of Musical Thought, Appleton, 1948.
. Fischer, Studien zur italienischen Musik des Trecento und frhen Quatrocento, Bern, 1956.
J. N. Forkel, Allgemeine Literatur der Musik, Leipzig, 1792.

H. Gleason, Music Littrature Outlins. I. Music in the Middle Ages and Renaissance, New York, 1954.
M. Graf, Die Musik im Zeitalter der Renaissance, Berlin (o. J.).
L. Gamberini, La parola e la musica nell antichita. Conforto documenti musicali e dei primi secoli del medio evo.
Firenze,
1952.
R. Hammeirstein, Die Musik der Engel. Untersuchungen zur Musikanschauung des Mittelalters, Bern, 1962.
A. Harmann, Man and his Music. Medieval and Early Renaissance Music, London, 1958.
J. Handschin, Ein mittelalterlicher Beitrag zur Lehre von der Sphrenharmonie, Zeitschrift fr Musikwissenschaft,
1927, Januar, H. IV. E. Jammers, Anfnge der abendlndischen Musik, Strassburg, 1958; der s., Die mittelalterliche
Choral, Mainz, 1954. v. Jan, Die Harmonie der Sphren, Philologus, 52, Bd. 6, 1894, S. 14.
nrad, Shakespeare als Musiker, in: Die Musik, 1904. P. M. Masson, L'humanisme musicale en France au XVI-e
sicle: La musique mesure l'antiquit, Kongressberichte
der internationalen Musikgesellschaft, 1907. G. Meier, Die sieben freien Knste im Mittelalter, Einsiedeln, 1886.
A. Mhler, Geschichte der alten und mittelalterlichen Musik, Leipzig, 1907.
P. E. Mueller, The Influence and Aesthetics of English Musicians on the Continent during the Late 16th and Early
17th Centuries, Bloomington, 1954.
H. Mller, Zur Musikauffassung des 13. Jahrhunderts, Archiv fr Musikwissenschaft, IV, 1923.
B. Pattison, Music and Poetry of the English Renaissance, London, 1948.
G. Pietzsch, Die Klassifikation der Musik von Boetius bis Ugolino von Orvieto, Halle, 1929; ders., Die Musik im
Erziehungs- und Bildungsideal des ausgehenden Altertums und frhen Mittelalters, Halle, 1932.
H. Riemann, Geschichte der Musiktheorie im 9. bis 19. Jahrhundert, Leipzig, 1898; ders., Zur Geschichte und
Theorie der byzantinischen Musik, Vierteljahrschrift fr Musikwissenschaft, V, Leipzig, 1889.

564
G. Reese, Music in the Middle Age, New York; ders., Music in the Renaissance, New York Norton, 1959.
G. D. Sasse, Die Mehrstimmigkeit der Ars antiqua in Theorie und Praxis, Bern Leipzig, 1940.
R. Shfe, Geschichte der Musikaesthetik, Berlin Sohneberg, 1934.
A. Schering, Studien zur Musikgeschichte der Frhrenaissance, Bd. 12, Leipzig, 1914; d e r s., ber Musikhren
und Musikempfinden im Mittelalter, Jahrbuch der Musikbibliothek Peters, 1922; d e r s., Studien zur
Musikgeschichte der Frhrenaissance, Bd. 12, Leipzig, 1914.
G. Sehmidt, Musik der Gotik, Bonn, 1946.
A. Solerti, Musica, ballo, drammatico alla corte Medici, 1905.
E. B. Turell, Modulation. A Study of its Prehistory from Airistoxenus to Glarean, Los Angeles, 1956.
H. H. Unger, Die Beziehungen zwischen Musik und Rhetorik im 16. Jahrhundert, Wrzburg, 1942, Berliner Studien
zur Musikwissenschaft, V.
J. Vanicky, Minnesang, Praha, 1958.
P. Wagner, Einfhrung in die gregorianischen Melodien, 2 Bde, Leipzig, 1911; d e r s., Geschichte der Messe, 2 Bde,
Leipzig, 19141919.

H. Zen, Studien zu A. Willaerts Untersuchungen im Zeitalter der Renaissance, Leipzig, 1927.

IV.

.: De musica libri sex, Paris, 1936.


.: W. Sellerei, Des heiligen Augustin sechs Bcher De musica, Kirchen/musiikalishes Jahrbuch, 1909.
H. Edelstein, Die Musikanschauung Augustins nach seiner Schrift De musica, Diss., Freiburg, 1928/29.
J. Hure, Saint Augustin musicien, Paris, 1924.
W. Hoffman, Philosophische Interpretation der Augustinusschrift de arte musica. Freiburg Marburg, 1931.
Perl, Aurelius Augustinus Musik. Strassburg Leipzig, 1937.

.: Boetii, De instit. arithm. ed. G. Friedlein, Leipzig, 1867, Libri 5: De instit. musica.
.: W. M i e k 1 e y, De Boethii libri de musica primis fontibus, Jena, 1898.
R. ragard, L'harmonie des sphres selon Boece, in: Speculum, IV, 1929.
L. S h r a d e, Die Stellung der Musik in der Philosophie des Boetius, Arch. f. Gesch. d. Philos., 41, 1932, s. 368
400;
ders., Der Bildungsethos in der Musikerziehung, Die Musikerziehung, 8, 1931, H. 2.
Felix von Lepel, Die antike Musiktheorie im Lichte des Boethius, eine Studie, Berlin-Charlottenburg, 1958.

565
H. Potiron, Boce, thoricien de la musique grecque, Paris, 1961.
G. B. Chambers, Boethius De musica. An interpretation, Studia patrstica, vol. 3, Berlin, 1961, p. 170175.
H. R. Patch, The tradition of Boethius: his importance in mediaeval culture, London, 1936.

.: De artibus a disciplinis liberalium artium, Cap. De musica. Migne, Patrologia Latina, t. 70.
.: H. Abert, Zu Cassiodor, Zeitschrift der Internationalen Musikgesellschaft, 1902, Bd. 3, Leipzig, Heft 12,
439.
P. Lehman, Cassiodorstudien, Philologus, N 71, 72, 75, 1913.
A. Momigliano, Cassiodorus and Italian culture of his time, lin: Proceedings of the British Academy, 1955, L., p. 207
248.
G. J. Pacali, Untersuchungen zu Cassiodors Institutiones, Marburg, 1947.


.: Etymologiae, III, 1523. Pigne, Patrologia Latina, 3, 8284.
.: H. Dressel, De Isidori organum ontibus, Turin, 1874.

. Schmidt, Quaestiones de musicis scriptoribus Romanis, Darmstadt, 1899.


J. S o f e r, Lateinisches und Romanisches aus den Etymologiae Isidors, Gttingen, 1930.
N. Gurlitt, Zur Bedeutungsgeschichte von musicus und cantor bei Isidor von Sevilla, in: Abhandlungen der
Akademie der Wissenschaften und Literatur, Mainz, 1950.
. Vivell, Vom Musik-Traktate Gregors des Grossen, Leipzig, 1911.


.: Musica theorica, Migne, Patrologia Latina, Bd. 90, 909919;
Musica quadrata seu mensurata, Bd. 90, 919937.
.: Gehle, De Bedae Venerabilis vita et scriptis, Leyden, 1838. K. Werner, Beda der Ehrwrdige und seine Zeit,
Wien, 1881. F. Broune, The Venerable Bede, 1919.


J. H a n d s h i n, Die Musikanschauung des Johannes Eriugena, Deutsche Vierteljahrsschrift fr
Literaturwissenschaft und Geschichte, V, 2, 1927.


.: Epistola de harmonica institutione, Gerbert, I, 230. .: H. Hutschen, Regino von Prm, Historiker,
Kirchenrechtler und Musiktheoretiker, in: Festschrift K. G. Feller, Regensburg, 1962.


.: De musica, Migue, P. L. 150. .: P. Kornmlle r, Der Tractat Johannes Cottonius ber

566
Musik, in: Kirchenmusikalische Jahrbcher, XIII, 1888,
p. 122. Jos. S m i t s van W a e s b e r g h e, Some Music Treatises and
their Interrelation, Musica disciplina, III (1949), 25, 95;
ders., John of Affligem or John Cotton?, ibid., VI (1952),
199. L. Ellinwood, John Cotton or John of Affligem?, Notes,
VIII, 19501951.


.: De imagine mundi libri, Migne, P. L., 172, c. 8083. Selectorum Psalmorum Expositio. .: . Wagner, Universitt und Musikwissenschaft, Leipzig,
1921.


.: De modorum formulas et cantum gialitatibus, Migne, P. L. CXLI (1853), 78110.
Micrologus. Ed. Jos. Smits van Waesberghe. American Institute of Musicology, 1955.

.: H. Wolking, Guidos Micrologus de disciplina artis musicae und seine Quellen. Eine Studie zur
Musikgeschichte des Frhmittelalters. Emstetten (Westf.), 1930.
Jos Smits van Waesberghe, De musico-paedagogico et theoretico Guidone Aretino eiusque vita et moribus, Firenze,
Olschki, 1953; ders., Expositiones in Micrologum Guido-nis Aretini, Amsterdam, 1957.
H. O e s h, Guido von Arezzo. Biographische und theoretische Untersuchungen unter besonderer
Bercksichtigung sogenannter. Odonischen Traktate. Bern, 1954 (Pubi. d. Schweizerischen musikforschenden
Gesellschaft. Serie II, vol. 4.)
M. Falchi, Studi di Guido d'Arezzo, Firenze, 1882.
G. Ristori, Biografia di Guido monacho di Arezzo, 1868.


.: Commentarius in Timaeum Piatonis, Migne P. L. 172, col. 245.
.: Cl. Baeumker, Der Piatonismus im Mittelalter, in: Beitrag zur Geschichte der Philosophie im Mittelalter, Bd.
XXV, 1927.

.; De divisione philosophie, .: L. a u r, Beitrag zur Geschichte der Philosophie und Geschichte des
Mittelalters, IV, Mnster, 1903.
.: E. Oberti, La musica nel De divisione philosophiae di Domenico Gundisalvi. Rivista di estetica, Padova,
1962, Genn. Apr., anno 7, fasc. I, p. 5882.


.: Summa Theologica 2, 2; quaestio 91. art. 2,

567
.: Th. Schmidt, Das Kunstschne in der Kirchenmusik nach den Principien der Summa Theologica des hl.
Thomas von Aquin, Caecilien-Calender, 1883.
Nelson Sella, Estetica musicale in S. Tomaso d'Aquino, Torino, 1930.


.: Opus majus (1268); ed. J. H. Brewer, Oxford, 1897, p. 100, 17879; Opus tertium (1267), ed. J. H.
Brewer, London, 1859, 59.


.: Tractatus de Musica. .: L. Liepmannssohn, Tractatus de musica compilatus a fratre Jernimo Moravo ordinis fratrum predicatorum,
1899. Simon M. serba, Hieronymus de Moravia, in: Freiburger
Studien zur Musikwissenschaft, Heft 2, 1935. U. Kornmller, Die alten Musiktheoretiker, in Kirchenmusikalisches
Jahrbuch, XIV (1889).


.: Ars nova ( 1320). Coussemaker, III, 13. .: G. Reaney, The Ars Nova of Philippe de Vitry, Musica
disciplina, X, 1956.
A. Machabey, Notice sur Philipp de Vitry. La Revue musicale, 1929, N 24.


.: Tractatus de musica (. 1300). Ed. J. Wolf, Sammelbnde der internationalen Musikgesellschaft, I, S.
65.
.: H. Mller, Zum Text der Musiklehre des Johannes de Grocheo, SIMG, IV, 1902; ders. Zur Musiklehre der
Johannes de Grocheo, ders., V, s. 175; E. Rhlff, Studien zum Musiktraktat des Johannes de Groceo, Leipzig,
1930; ders., Der Musiktraktat des Johannes de Grocheo, Leipzig, 1943.
H. e s s e 1 e r, Zur Ars Musicae des Johannes de Grocheo, Die Musikwissenschaft, II, 1949, s. 229231.


.: Lucidarium ( 1309). Pomerium, (1318), Coussemaker, III, 64 ss.
.: N. Pirotta, Marchettus de Padua and the Italian Ars
Nova, Musica Disciplina, IX (1955). R. aralli, L. Torri, II Trattato di Marchetto di Padova,
Rivista musicale italiano, , 1913. M. Barbi, Marchetto de Padua, Studio bibliografico analitico, Padua, 1878.


.: Speculum musicae, Libri 7 (. 1321).

568
.: W. Grmann, Die einleitenden Kapitel des Speculum Musicae, Leipzig, 1924.
R. Hirsfeld, Johannes de Muris, seine Werke und seine Bedeutung, Leipzig, 1884.
A. ragard, Le Speculum musicae du compilateur Jacques de Lige, Musica disciplina, VII, 1953.


.: Musica, Gerbert, t. 3, p. 329.
.: W. Ehmann, Adam von Fulda als Vertreter der ersten deutschen Komponistengeneration, Berlin, 1936.


.: .
.: . Pedersen, Nicole Oresme. Munksgaard Kobenhavn, 1956. V. P. Z u b v, Nicolas Oresme et la
musique, Mediaeval and Renaissance Studies, vol. V, 1961, pp. 961107.


.: De musica mensurabili, Coussemaker, III, ss. 177.


.: Quattuor principalia musicae (1351), Coussemaker, IV, s. 201297.


.: Nova Musica (1411).

.: Declaratio musicae disciplinae (1440).


.: Konmller U., Musiklehre des Ugolino von Orvieto, in Kirchenmusikalisches Jahrbuch, X, 1895, S. 99140.
Fr. Haberl, Bio-bibliographische Notizen ber Ugolino von Orvieto, , S. 4049.
A. Sea Ugolino of Orvieto, Theorist and Composer, Musica disciplina, IV (1955).


.: De inventione et usu musicae. Coussemaker, IV, s. 1201.
Terminorum musicae defnitorium. Ed. A. Machabey. Paris, 1951.
.: . Weimann, Johannes Tinctoris und sein unbekannter.
Traktat De inventione et usu musicae, Regensburg Roma, 1917. Neue Ausg. Tutzing, 1961.
H. Haberl, Ein unbekanntes Werk des Johannes Tinctoris, in: Kirchenmusikalischen Jahrbuch, XIV, 1899.
G. Pannain, La teora musicale de Jo. Tinctoris, Milano, 1913.
Fr. Feldmann, Musiktheoretiker in eigenen Kompositionen.
Untersuchungen am Werk des Tinctoris... Deutsches Jahrbuch der Musikwissenschaft fr 1956, Leipzig, 1957.

569

. Musica practica (1482), herausg. von J. Wolf, Leipzig, 1901.
.; J. Wolf, Musica Practica Bartolomei de Pareia, Leipzig, 1901, Internationale Musikgesellschaft, Beihefte
II.

.: Theorica Musicae, Roma, 1934.


.: J. Joung, Gaffurius, Renaissance Theorist and Composer, Los Angeles, 1954.
E. Praetorius, Die Mensuraltheorie des Franchinus Gafurius... Internationale Musikgesellschaft, Beihefte, H. II,
Leipzig, 1905.
G. erari, Prefazione al fasrimile della Theorica Musicae di F. Gaffuro, Roma, 1934.
. indkeldey, Franchino Gafori and Marsilio Ficino, Harvard Library Bulletin, I, Autumn, 1949, p. 381.
G. Zampieri, F. Gafurio, Milano, 1927.
P. Hirsch, Bibliographie der musiktheoretischen Drucke des Franchino Gafori, Festschrift fr J. Wolf, Berlin, 1929.

.: Ducide et probatissime Demonstratione, Bologna, 1521, herausg. v. J. Wolf, Berlin, 1925.


.: Knud Jeppesen, Eine musiktheoretische Korrespondenz des frheren Cinquecento, Acta, musicologica,
XIII, 1941.

.: Regola Rubertina (15421543), hrsg. Schneider, 1924. .; M. Greulich, Beitrge zur Geschichte des
Streichinstrumentspiels im 16. Jahrhundert, 1934.

.: . Anton, Luther und Musik, Berlin, 1957.


Ch. Marenhlz, Luther und Kirchenmusik, Kassel,
1937. H. Preuz, Martin Luther, der Knstler, 1931.

( )
.: Dodecachordon (1547). .: . ohn, Leipzig, 1888.
.: E. Kirsch, Studien zum Problem des Heinrich Loriti (Glarean), in: Festschrift A. Schering, 1937.
H. Schreiber, Loriti Glareanus, gekrnter Dichter, Philolog und Mathematiker aus dem 16. Jahrhundert. Freiburg,
1837.
. Fritzsche, Glarean, sein Leben und seine Schriften. Frauenfeld, 1890.

-
,: Compendium musices, hrsg. M. Bukofzer, Kassel, Basel,
1954. .: M. Crevel, Andrianus Petit Coclico, Haag, 1940.

570

.; Antica musica ridotta alla moderna, 1555.
.: . hilesolli, Di N. Vicentino e dei generi greci secondo V. Galilei, 1914.
H. Zenck, Nicola Vicentinos L'antica musica, in: Theodor Kroyer-Festschrift, 1933.


.: Declaration de instrumentos musicales, 1955. .: M. Reimann, Fray Juan Bermudo Declaration de instrumentos musicales Die Musikforschung, XI, 1958, 1. R. Stevenson, Juan Bermudo, The Hague, 1962.


.: Practica musica, 1556. Herausg. von R. Eitner.
.: R. Eitner, Hermann Finck ber die Kunst des Singers, in: Die Monatshefte fr Musikgeschichte, XI, 1879:
P. M a t z d o r f, Die Practica Musica Hermann Finck. Frankfurt an Main, 1957.


.: De Musica (libri septem), Salamanka, 1577, M. S. Kastner,
Kassel und Basel, 1958. .: J. B. Trend, Salinas, in: A Sixteenth Century Collector
of Folk Songs, Music Letters, VIII, 1927.

.: Institutzioni harmoniche, Venezia, 1558.


Demostrationi harmoniche, Venezia, 1571; Sopplimenti musicali, Venezia, 1588.
G. Ravagnan, Elogio di Gioseffo Zarlino, Venezia, 1909.
.: H. Zenck, Zarlinos Institutioni harmoniche als Quelle zur Musikanschauung der italienischen Renaissance, in:
Zeitschrift fr Musik, XII, s. 540578.
Fr. Hgler, Bemerkungen zu Zarlinos Theorie, in: Zeitschrift fr Musikwissenschaft, IX, 1927.
Fr. Caffi, Della vita e delle opere del prete Gioseffo Zarlino, Venezia, 1836.
V. ellemo, Gioseffo Zarlino, Chioggia, 1884.
. . , -
, . ).


.: Dialogo della musica antica et della moderna (1581), . F. Fano 1947 .
.: . Fleisser, Die Madrigale V. Galileis und seine Dialogo della musica antica et della moderna. Diss. Mnchen,
1922.

571

.: Prattica di musica, . 11572; . II1622.
.: Fr. Chrysander, Ludovico Zacconi als Lehrer des
Kunstgesanges, in Vierteljahrsschrift fr Musikwissenschaft, VII, 1891, IX, 1893.


.: Il Desiderio overo de'concetti di varii strumenti musicali, Venetia, 1594, . . Meyer,
Berlin, 1924.


.: El melopeo maestro, 1613, d e r s., F. Pedrell, Los msicos espaoles antiquos y modernos en sus libros,
1881, I.
.: R. Hannas, Cerone's Approach to the Teaching of Counterpoint, in: Papers of the American Musicological
Society, 1937; ders., Cerone, Philosopher and Teacher, The Musical Quarterly, XXI, 1935.

. . . ................ 5
I.
1. ...... 95
.......... 95
............ 101
............. 106

................. 112
.................
.............. 114
. . . ............... 118
............... 149
c............ 151
. .
2. ............. 153
. . . ............... 153
. . . . . -........... 167
. . . . . 171
. . . . 179
. . . . . 183
. . . - . 187
. . . ... 189
. . . . . 195
. . . . . . 205 . . .
. . .......... 216
. . . - 229
. . . 253
. . . .... 261

. .
3. Ars nova............. 289
4. ....... 297
. , . -............... 297
-. . . . . . 298
. . .
. . ............ 300
.
. . ............ 305

. .

II.
1. ........... 315
2. ..... 326
. . -.
III.
I. XV ........ 339
............. 339
.............. 350
.............. 354
. . . . . . 358
............. 362
. . . . . -...........
2. ........... 372
...............: : 372
.............. 377
-............... 383
. . , . . . . -.
3. XVI ........ 387
................. 387
................. 413
. . . - . . . 423
. . . . . . 514
................ 521
................. 526
................. 528
................ 536
. . , . . -
. . . 550
................. 562

. . . .. . . . .
. . . . . 17/II 1966 r. A14940.
84108 1/32. . . 19. (. . . 31,92). .-. . 30,07 (. ). 2475 . .
2163. . . 65 .
1174. 587. 1 . 78 .
, , , 30
20
. , 1- ., 2