Вы находитесь на странице: 1из 16

7

ISSN 2079-1488


-


2008

2014

94(4-11)(082)
63.3(0)4
87



( 36-12 23 2014 .)

:
. . , . ()
. . , . . ()
. . , . . ()
. . , . . ()
. . ()
. ()
. . ()
. . ()
. ()
. . ()
. . ()
. . ()
. ()
. . (-)
. . ()
. . ()
. . (-)
. . ()
. ()

Studia Historica Europae Orientalis =


87 : . . . 7. : , 2014. 338 .

, .
.
, , , , .
94(4-11)(082)
63.3(0)4

.
, 2014

. . ,
VIIIX ............................................................................7
. .
106070- . ........................................................22
. . :
. .................................................55
. .
( XIX .) ............ 65
- . . -
XXVI ..............................................................86
. .

............................................................................................... 105
. . :
........................... 119
. . ............135
. .

1496 .: - ...................................166
. . XVXVI .:
.............................................................................. 186
.-. Murata Gyeranony
15101523 . .........................................201
. .
XVIIXVIII .................................................... 204
. . :
........... 213

Studia Historica Europae Orientalis 7

. .

: ....... 231

. . Castrum nostrum Mensko.



30- XV ...............................................................247
. . (, 1595 .)............. 258

. . Studia Slavica t Balcanica Petropolitana:


20072014 ............................................................................................... 301

. . ?

20072014 ........................................................................... 315
. .
(V
Colloquia Russica XIXIV .)...........322
...................................................................... 324
....................................................................................................326
SUMMARY................................................................................................ 331
...........................................................337

247

. . Castrum nostrum Mensko...

. .

CASTRUM NOSTRUM MENSKO.




30- XV
14321438 . .
. ,
,
, ,

. .
, :
, , ,
1.
, , . , , ,

.
1432 . , ,
, ., 1
.: , . . . // . . 2014. 4. , , : (. 115. . 19), 3 1433 .
(GStAPK, OBA 6540, 6541) . ,
, . 1432 . 1433 . , ,
, .

248

Studia Historica Europae Orientalis 7

2, ,
, ,

. 12 , ,
(, 3) .
,
, , .
, . 1820 .,
, -
. , ,
Ojrusko4. , . , 5,
, , - 6,
Ojrusko 7.
2
(nostrum) ,
. . XV .: Wcowski P. Mazowsze w Koronie. Propaganda
i legitymizacja wadzy Kazimierza Jagielloczyka na Mazowszu. Krakw, 2004. S. 119121.
, (.: , .
// i i .
.18. i, 2011. . 306307).
3
. , . . . , . ,
.. . .
4
Kotzebue A. von. Switrigail. Ein Beytrag zu den Geschichten von Litthauen, Ruland, Polen
und Preussen. Leipzig, 1820. S. 89. (, . , , , ,
. ., 1835. . 148).
5
Daniowicz, I. Skarbiec diplomatw papiezkich, cesarskich, krolewskich, ksicych. T. 2.
Wilno, 1862. 1636. S. 145.
6
Lewicki, A. Powstanie widrygiey. Ustp z dziejw unii Litwy z Koron. Krakw, 1892.
S. 331, przyp. 16.
7
Halecki, O. Litwa, Ru i mud jako czci skadowe Wielkiego Ksistwa Litewskiego//
Rozprawy Akademii Umiejtnoci. Wydzia historyczno-filozoficzny. T. 59. (Ser. 2. T. 34.)
Krakw, 1916. S. 223.

. . Castrum nostrum Mensko...

249

,
8. , ,
, : Mensko9. , (,
, , 10),
, 8 .
. , , ,
, 11.
, .
8 1432.,
12.
, .
GStAPK, OBA 6251. . .
, , . cum pueris et thezauro ( )
cum pueris et Thilanko (Kotzebue, A. Op. cit. S. 89).
10
XIV . (, . .
13861393 . // : ( 510- ): -
, 45 2009 . i, 2010. . 1215). XIV XV .
(Latvijas valsts vstures arhvs. F. 673. Apr. 4.
K. 18. L. 79. Lp. 2).
XIVXV . , , , , , , , ,
. .: ,
1370 // . . 48. (. 16. . 3.) ., 1896. . 1;
// . . 15 (. 5. . 3.) . 1.
, .: , . . // .
. 2 ( XIV XVI .). . 1 () / . . . . . ., 1988. . 7;
. // . . 210.
11
GStAPK, OBA 6247; Codex epistolaris saeculi XV. T. 2 / Ed. A. Lewicki. Cracoviae, 1891.
210.
12
LUB. Bd. 8 (1429 Mai 1435) / Hrsg. von H. Hildebrand. Riga; Moskau, 1884. 646;
Lietuvos metrika. Knyga Nr. 25. Uraym knyga 25 / Par. D. Antanaviius ir A. Baliulis.
Vilnius, 1997. 215. P. 268; .: Akta unji Polski z Litw. 13851791 / Wyd. St. Kutrzeba i W.
Semkowicz. Krakw, 1932. 59. S. 94.
8
9

250

Studia Historica Europae Orientalis 7

.
,
,
.
, . ,
.
: ,
, , 13. ,
, . , , 14.
1432 . .
, 15, .
,
, .
13
.: Petrauskas, R. Lietuvos diduomen XIV a. pabaigoje XV a.: Sudtis struktra
valdia. Vilnius, 2003. P. 178181; , . . : // Studia z Dziejw redniowiecza. Nr
18. Warszawa, 2014. S. 190194.
14
GStAPK, OBA 6247. . . :
, . i i. i ii i i
i i (14321440) // Arche. 2014. 11. . 8081. ,
, . , ,
.
15
(GStAPK, OBA 6210; Skurvydait L. Lietuvos valdovo titulas ir
valdia XIV a. pab. XV a. viduryje // Lietuvos istorijos studijos. 1999. T. 7. P. 18, 2123),

23 1432 .: : , , , , , ( ). . 1. ,
1843. 2. . 2. Lietuvos Moksl akademijos Vrublevski bibliotekos Rankrai
skyrius, F 113. URL: http://www.mch.mii.lt/mab/Kolekcija/Pergamentas.asp?txtSign=F1-13
( , : 25.11.2012).

. . Castrum nostrum Mensko...

251

, 1433 .,
. -,
, , , ,
, 16. ,

,
17. , , .
,
, , . ,
. , , 1432 .,
, 1433 .,
. ,
.

,
,
(1432 .), (1434 .; 1432 ., , ). 1434 .
; , , , ,
. , ,
,
,
.
. 1434 .,
. . 35. . 34 (), 57, 77, 107.
. : i, . . - // Studia
Numismatica Albaruthenica. Vol. 1 (. 1). , 2011. . 9699.
16
17

252

Studia Historica Europae Orientalis 7

,
18.
(
)19.
14321433 .
40- XV ,
,
20.

1432 .: , , ,
, , , , . , . ,
30- XV . 21 .

. : , . i i. . 7786.
, . I. 30- XV XVI . //
: . .
( 945- ): . ,
2012. . 51, 52, 60.
20
. . 1. 7. . 9. Lietuvos Moksl akademijos Vrublevski bibliotekos
Rankrai skyrius, F 117. URL: http://www.mch.mii.lt/mab/Kolekcija/Pergamentas.
asp?txtSign=F1-17 ( , : 25.11.2012).
21
, 80- . XV . ( XIII XVI . / . . . . . 2. ., 1978. 180. . 92).
, 30- . XV ., .: . . 1. .,
1977. 55.
18
19

. . Castrum nostrum Mensko...

253

1432 . 13. .

[ ]

.: GStAPK, OBA 6251. , ( ), 29,822,529,622,4.


.
.: Kotzebue A. Switrigail. Ein Beytrag zu den Geschichten von
Litthauen, Ruland, Polen und Preussen. Leipzig, 1820. S. 8889;
. , , , , . ., 1835. . 148149; Daniowicz I. Skarbiec diplomatw
papiezkich, cesarskich, krolewskich, ksicych. T. 2. Wilno, 1862.
1636. S. 145; Regesta historico-diplomatica Ordinis S. Mariae
Theutonicorum/ Bearb. von E. Joachim, W. Hubatsch. P. 1. Vol. 1.
Hbd. 1. Gttingen, 1948. 6251. S. 388.
.: , 3 1432 . (GStAPK, OBA 6208; .: LUB. Bd. 8. 624).
. ,
( nunccii nuntii, Russie Russiae, swadere suadere),
-ii. . ,
( ), XIX .,
. . 22.
22
Lietuvos valstybs istorijos archyvas. F. 1135. Apyr. 4. B. 25. 356. P. 133134.
.: Ekdahl S. Archivalien zur Geschichte Ost- und Westpreuens in Wilna,
vornehmlich aus den Bestnden des Preuischen Staatsarchivs Knigsberg // Preuenland. Jg.
30 (1992). H. 3/4. S. 4647.

254

Studia Historica Europae Orientalis 7

Schwitrigall, Dei gracia magnus dux Lithuanie, Russie etc. Venerabilis


amice noster carissime. Heri venientibus nobis in Borissow, necdum sero
facto, confugit ad nos dux Wladimir et quamplures alii de Lithuania boiari,
referentes nobis, quomodo castrum nostrum Mensko, ut auditum fuit nos hic
appropinquare, sine quavis resistencia est nobis presenta[tum et] est [in m]
anibus fidelium nostrorum, quorum non pauca nos precedit multitudo, castra et
hostes nostros subiugando. Prout statim post hoc cuiusdam Ywani Wladimiri,
diri hostis nostri, uxor, regine Polonie germana, cum pueris et thezauro capti,
ad nos sunt adducti, quod vestre venerabilitati in consolationem nuncciamus
specialem. Item hodie ex parte woiewode Walachie venerunt ad nos duo
nostri et eiusdem alii duo nunccii referentes, quomodo, presentibus ipsis,
idem woiewoda regem Polonie et suos diffidaverit, iamque procedant contra
regnum suum, unde prius violata sunt pacis federa, quare bonum esset, quod
et vestra venerabilitas, attenta presertim hac temporis comoditate et violatione
federum treugarum, insurgeret in eum, quia, uti audivit vestra venerabilitas,
Lithuani inter se sunt discordes et potiores ipsorum sunt captivati illeque
palatinus Trocensis Jawnyus decollatus interiit, ipse vero fraudulentus dux
Sigismundus cum sibi adherentibus comportant omnes thezauros cum pueris
et uxoribus ipsorum a)ad castrum Trocensea), et nullus Polonorum in subsidium
venit, ut auditur. Item, quia Samagite sunt vicini vestre venerabilitati, qui, ut
audivimus, propter captivitatem Kynsgall capitanei ipsorum et alia in animo
perplectuntur, petimus eandem vestram venerabilitatem velitis eis swadere,
quatenus in assistendo nobis stabiles sint et firmi iuxta nobis eorum prestita
iuramenta. Regraciamur preterea vestre venerabilitati et domino magistro
Liwonie pro subsidio, quod nobis mittit, nobis plurimum desiderabili et
accepto, nolentes tante amicicie et favoris opus unquam oblivisci, personam
vestre venerabilitatis sanam faciat diu vivere Altissimus, ut optamus. Datum
ibidem in Borissow feria quinta beati Briccii anno domini etc. XXXIIo.
a)a)

XIX .: 86.
: 2.
( ) :
Venerabili domino Paulo de Rusdorff, magistro generali Ordinis Sancte
Marie domus Theutonicorum in Prussia, amico nostro carissimo, XV .: Swidrigals, in
littera magistro Livonie, venit dominica post Nicolai anno 32, novitates
et successa eiusdem23;
23
7 1432 . 24 (LUB. Bd. 8. 639).

. . Castrum nostrum Mensko...

255

XIX .: 1432 ( XIX . , .


). ,
( = 3,4).

, ,
. ! , ,
24 , , , ,
[], , .
25, ,
26, ,
. 27 ,
, 28
[] , ,
, ,
, . () ,
, 1433 . (Korczak L. Monarcha
i poddani. System wadzy w Wielkim Ksistwie Litewskim w okresie wczesnojagielloskim.
Krakw, 2008. S. 80, przyp. 142; s. 183).
25
. , , , . 1452 . , . , . 1484 . (Tgowski J. Pierwsze pokolenia Giedyminowiczw. Pozna;
Wrocaw, 1999. S. 9093).
26
, . ,
. . II ( 1422), . 1461 . (Tgowski J. Przodkowie Zofii
Holszaskiej, czwartej ony Wadysawa Jagiey // Genelogia. Studia i Materiay Historyczne.
T. 8. Pozna; Wrocaw, 1996; idem. Pierwsze pokolenia Giedyminowiczw. S. 130131).
27
Walachia , , .
. . 30 1432 .
(Czamaska I. Modawia i Wooszczyzna wobec Polski, Wgier i Turcji w XIV i XV w. Pozna,
1996. S. 8788).
28
diffidare , ,
, , (Mediae latinitatis lexicon minus /
Composuit J.F. Niermeyer. Leiden, 1976. P. 331).
24

256

Studia Historica Europae Orientalis 7

29, , ,
, ,
, 30 ,
,
, , . ,
, , , - 31 [] 32,
, . , , , 33,
-
,
. , , , 1432.

.
GStAPK Geheimes Staatsarchiv Preuischer Kulturbesitz, XX.
Hauptabteilung (Knigsberger Archiv).
LUB Liv-, est- und curlndisches Urkundenbuch.
OBA Ordensbriefarchiv.
, 12 1431 .
, , , , 24 1433 . (Kotzebue A. von.
Preussens ltere Geschichte. Bd. 3. Riga, 1808. S. 47783; . i i
i . (14301433) // . . 76. i, 1907. II. . 131137;
Die Staatsvertrge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1 (13981437). 2.
Aufl. / Hrsg. von E. Weise. Marburg, 1970. 173. S. 185187).
30
, , , / 14121432 ., 1432 . .
1432 . (Petrauskas R. Lietuvos diduomen XIV a. pabaigoje
XV a.: Sudtis struktra valdia. Vilnius, 2003. P. 247248).
31
, , ,
1410 . , 14121432, 1440 14431449 .
, 1413 . , 14441449 .
. 1432 . , , . . . 1449 . (Petrauskas R. Op. cit.
P.250251).
32
: .
33
1432 . (LUB. Bd. 8. 636, .634).
29


13 1432 . . Geheimes Staatsarchiv Preuischer Kulturbesitz.
XX. Hauptabteilung. Ordensbriefarchiv 6251.

. . Castrum nostrum Mensko...

257

Вам также может понравиться