Вы находитесь на странице: 1из 29

ISSN 2010-7650

FOSS User
M A G A Z I N

First Magazine For Free and Open Source Software, In Sri Lanka
E

Saturday 18th September 2010


Volume 01, Issue 03 : October 2010

www.fossuser.lk
ISSN 2010-7650
October, 2010 Release 1
Contribute Us

Join with FOSS User Magazine


If you need to join with us, please mail us about you

info@fossuser.lk

Write for the next issue, December 15th

Articles will be accepting till December 5th

Feel free to write about anything related with Free and Open Source
Software in English or in Sinhalese

You don’t need to be an expert, we welcome any one who love


and promote Free and Open Source

FOSS User Magazine is an equal opportunity entity

2 October, 2010 Release


Content
Cartoon Page 5 Cover Story – Software
Freedom Day 2010 in Sri
Ubuntu for the female kind Page 6-7
Lanka
Very first event to celebrate SFD 2010 in Sri Page 8
Lanka

Very first event to celebrate SFD 2010 in Sri Page 9 Contributed to October
Lanka Release – Page 26-27

UCSC and FOSS User Magazine celebrates the Page 10-11


Software Freedom Day

Pera Linux, another Linux Distro Page 12

න ස් සමග ෙන දය Page 14

ග හ වා ෙදන ෙග (GO) රම ෙ ඛන භාෂාව Page 15

Install Ubuntu 10.04 Page 17-19

LINUX වල Boot Loader (GRUB) File එක ෙවනස් Page 20-21


කර

මෘ කාංග දහස | Software Freedom Page 22

දැ ස, නවතම දහස් මෘ කාංග යාපෘ ය Page 23-25

FOSS Uesr Magazine Society, Edited and Published Free of Charge by the FOSS User
East Park, Magazine Society, Sri Lanka.
Victoreen, Koswadiya,
Mahawewa 61220, FOSS User Magazine Society Sri Lanka, reserves the
Sri Lanka. rights of all the published content. It is free to extract
the content as long as the detail of the contributor is
[T] (+94) 71 787 7294 mentioned along with the content. Please contact FOSS
[F] (+1) 206 337 5363 User Magazine inquiries if you are not clarify about the
[E] info@fossuser.lk commitment.
[W] http://fossuser.lk
The Editorial board of the magazine consists of
individuals who are working towards the betterment of
Metro Outlet the FOSS future. Please contribute the magazine to
make the effort easy.
107/E, Negombo Rd,
Katunayake 11440,
Sri Lanka.

Used to Compose the FOSS User Magazine

October, 2010 Release 3


The Editorial

ෙග මාසය දහස් මෘ කංග ෙල සදහා වැදග එ සා ෙ වන ට ශ ම ව කට කර න සං ධාන


මාසය ෙලස සැල ය හැක. එය එෙස ව ෙ සැ තැ බ මස කව එ ත එෙහ ජාව රාම පැ
දහස් මෘ කංග නය සැම ම ෙත . සෑම ව ෂයකම වැඩ ෙවල සකස් ම කා න අවශයතාවය බව අපෙ
සැ තැ බ මස ෙතවන ෙසන රාදා නය ෙ සදහා ෙව ෙක ට හැ ම .
ඇත. ෙමම ව ෂය ල ෙපර ව ෂවල ෙම ම, දහස් මෘ කංග
නය සැම ම සදහා ධ ඉස සං ධානය ෙක ට ෙබ අප හට ෙමෙලස ය ෙදනා එක කර එ ෙසස ම
ද නට ලැ නා. රට ෙලස දහස් මෘ කංග සදහා ගම කරනා ෙලෙහ පහ කා යය ෙන ව ඇත. එෙහ එය එෙස යැ
ෙමවැ ෙම ෙහ තක ෙමෙලස දහස් මෘ කංග භා තය ඉහල තා කාලය කාදැ ම පල නැත.
නැං මට සහාය ලබා ම සැබැ ම පැසැ ය ත . ෙමවැ
ත ත ව සං ධානය ව ෙව වට ක ඩායම
ඉස ෙමම මසට පමණ මා ම ෙන කල ත .
ෙලස ෙ සදහා ෙපල ගැ ම ඉතාම ශ ම ජාව
අප සගරාව ම ද දහස් මෘ කංග න සැම ම ෙග ඩ නගා ගැ ම අප රට දහස් මෘ කංග යම ල
ෙක ලඹ ශ්ව දයාල ප ගන අධයයන ආයතනෙ ඉහල ස්ථානය කරා ෙගන ඒමට හැ ව ඇත. එවැ
සැ තැ බ මස 23 න පව වන ල . ඉතාම සා ථකව එම අනාගතය ෙයල ෙ කා යෙ ෙපර ණ ගැ මට අප
කට ත මා කරගැ මට සං ධායකය ඉමහ ෙවෙහස ග සැම ටම දාන ය. දහස් මෘ කංග සම වන රට
අතර එම ඉස ව සා ථක කර ගැ මට සහය ය ම ෙදනා හට ෙ ම දැ මට හැ ව අෙ හ දයාංගම පැ ම . එම වැඩ
සගරාව ෙව ෙව ද මට ෙමය මා අවස්තාව කර ෙවෙල ෙපර ණ ගැ මට ලැ ම අප සගරාව ලද මහ
ග නවා. භාග ය .

තව රට ෙන කඩවා ෙමම කට ම අපෙ


අෙ ෂාව ෙ . ඒ සදහා ඔෙබ ලැෙබන ස ය හා සහෙය ගය
ධාන ක තෘ - FOSS User Magazine
අපට ඉතාම ශාල ශ ය බව සදහ කල මෙ .

ෙමම සගරාව ආර භ ෙක ට සය මසය ගත ය. එම


ගමන මැ ගමන ෙන ය. එෙහ ෙකෙතර බාධා
පැ ය එම සෑම අ ෙය ගය ම අ ජය ග ෙත . එම ඩා
කාලය ල සගරාව වටා එ ෙර ව න සද ම මෙය
ඉහල යන බවද ස සදහ කල ය. එෙම ම අප හට
ලැෙබන සහෙය ගයද අ මහ ය.

ෙකතර බාධා මැද වද අප රට ල දහස් මෘ කංග


භා තය ඉහල නැං ම සදහා අවශයය දැ ම හා ස ප හැ
පමණ සැප ෙ අප ය ෙදනාෙ ඒකායන අර ණ ව
ෙන සැක .

එක ව සැෙව ම එ ව ෙ වැඩ ෙවල ඉ යට ෙගන


යාමට ෙ කාව අප සගරාව ම සාදා අවස ය. ෙත ර
තා ෂණ වෘ කය හට ෙම කල හැ ෙමෙහය අ මහ ය.
ෙ වන ටද ලංකාව ල දහස් මෘ කංග බද ශාල වැඩ
ෙක ටස ෙව පව . ස ම ජාව එම කට සදහා
ස බ ධව පව . න ෙමය ව ෙ ඩා ඩා ෙක ටස්
වශෙය සං ධානය සං ධාන ම . ය කට අ ෂණය
ෙක ට උප ම පලදා තාවයකට හා කා යය ෂමතාවයකට ලගා
මට ෙමම සැ ල ල අපහ ව ඇත. නැ න ඒ සදහා වැය
කල ශ ය අ මහ ය.

ෙම සා දහස් මෘ කංග ජාව ම ව සං ධානය ම


කා න අවශයයතාවය . ෙ සදහා රාජයය අංශෙ මැ හ ම
ලැ ම ඉතාම වැදග ය. න රාජයය අංශෙ මැ හ ම මත
යැ යෙහ පල යවර ආර භ වන ෙත බලා මට
ව ඇත. ෙමෙලස කාලය කාදැ මට කාලය ඉ ව නැත.

4 October, 2010 Release


CARTOON

Drawn by Indeewari Fernando

October, 2010 Release 5


Ubuntu for the female kind

By Deepika Priyadharshani development. As a result, the Ubuntu Women


think that the females would have a fair share
in the Ubuntu/Linux community
“Linux is for geeks, and geeks only” was
the popular notion sometimes back. It was true The main objectives of the community are
to some extent; when Linux was a baby, he was
totally naked. There was no GUI and all the
visual tricks and tweaks were just a dream. But  Encouraging women to participate, for
in few years, the Linux kernel gave birth to many example, to learn to create new FLOSS
user friendly Operating Systems. Out of them, software (or revamp existing software),
Ubuntu has become the most popular one due to not only to use GNU/Linux software,
its user friendliness and the simplicity. As the
but to integrate backwards and learn
number of Ubuntu users grew, so was the
more about it.
number of people who found bugs and other
technical problems in using the operating
 Mentoring women in specific areas
system. In consequence, active user forums,
help communities etc came into being. Together (such as technical, documentation,
with the feedback from the users, the geeks translation and communication) so they
were then up to something exciting! As people have the information and support
reported bugs, they fixed them and some necessary to take these new steps, to
developed new applications according to the get through barriers or difficulties, and
needs of the users. The extreme geek took over
to keep learning and growing in the
the task of changing the kernel to develop a
whole new operating system. Ubuntu-Linux world.

 Providing opportunities by sponsoring


women who wish to give technical
presentations, or talk about their
Ubuntu experience at International
conferences and seminars.

 Organising hack-fests, bar camps for


women at Linux conferences.
As I believe, the majority of the computer
garage work is done by men. The reasons for  Increasing the number of women using
this are many but they hard to be found out. Ubuntu-Linux in a country-specific
However, one thing is clear. Contribution of manner by providing a platform for
women in the field of computing is the same in talks at local universities, LUGs and
local as well as in international level. Although
schools, which will encourage others to
Ubuntu is FOSS, its freedom seemed to be only
or mostly enjoyed by men. join.

 Openly discussing issues facing women


Ubuntu women is one of the initiatives to
bridge this gap. In another words, it helps the and their involvement in Ubuntu (and
women kind to experience the freedom. Linux) and how to address them.

It is simply a group of females who are In achieving its objectives, Ubuntu women
willing to contribute to the Linux world by have a mentoring program, a mailing list and a
helping to improve Ubuntu. They encourage separate IRC channel (#ubuntu-women and
women to use Ubuntu and contribute to its #ubuntu-women-project at irc.freenode.net

October, 2010 Release 6


)to discuss the special issues related to men and
Ubuntu-Linux.

The mentoring program is a meeting


place for the new comers and the experienced
Ubuntu developers. Although the community is
called the Ubuntu women, men are also welcome
to the clan. People who have little experience
and a high enthusiasm about the subject finds
the mentoring program a valuable asset. Various
courses on Ubuntu-Linux development etc are
offered online and if you wish to have a new
course on a subject, you can request it too. As
the time permits, the experts will prepare course
materials and let you know when the classes are
held. Most of the meetings are held online via an
IRC channel or email.

I think this is a great encouragement for


the less-experienced Linux user to become a
high skilled Linux developer, specially for the
females. When I joined the community (well,
that does not mean I developed an application or
something) and read about their projects, the
first feeling that occurred to me was “If these
women do this kind of stuff, why can't I?” On the
other hand, I felt comfortable because they were
all women. Sometimes we, women feel little
reluctant to post problems and answer in a
forum where men dominate because they take
us for a joke. For example, if a woman posts a
foolish question in a forum, the “wise” guys tend
to take screen shots and pass them around to
make a big joke out of her ignorance. But
Ubuntu Women is a place by women for women.
They will tolerate your femininity and help you
step into the world of Linux with a high self
esteem.

Go grab the opportunities!!

Reference : http://ubuntu-women.org/

7 October, 2010 Release


Very first event to celebrate SFD 2010 in Sri Lanka

By Kalpa Pathum

The very first event in Sri Lanka to


celebrate Software Freedom Day 2010 was
successfully held on 17th September, 2010 at
the computer laboratory of Department of
Electrical and Information Engineering, Faculty of
Engineering, University of Ruhuna. The event
was organized by the Southern Linux User Group
(www.southernlug.org) in collaboration with the
Faculty of Engineering. Participants were from
Udugama educational zone, around 80 students
and 20 teachers.

The first session of the event started at


8:30AM was an introduction to the event by Dr.
Chandana Perera. In the next session Dr.
Keerthi Gunawickrama discussed about operating
systems, FOSS and Open Source Movement.
Three short sessions on OpenOffice Writer, Calc
and Impress were done with practical openSUSE
platform by the instructors of the department
and participants, specially the students
participated very actively in those sessions.

Hanthana Linux (www.hanthana.org)


installation demo was the next in the schedule
and it was done by Mr. Danishka Navin.
Hanthana Linux installation notes and live media
were distributed during the session. The event
was concluded around 4:00PM with a Q&A
session.

October, 2010 Release 8


Very first event to celebrate SFD 2010 in Sri Lanka

By Kalpa Pathum

The second event of Southern Linux User


Group (www.southernlug.org) to celebrate
Software Freedom Day 2010 was held on 26th
September, 2010 at Richmond College, Galle.
The event was organized with the collaboration
of the Richmond College Linux User Group and
Educational Zonal Office, Galle. Students of
grade 10 and 11 and Information Technology
teachers of nearby colleges were there as
participants.

Event started at 8:00 AM and before the


lunch break the participants were made aware of
the FOSS usage in present, various distributions
available and were introduced to OpenOffice
packages. In the next half of the event topics
like graphic designing and programming with
FOSS, education softwares available as FOSS
were discussed. An installation demonstration of
Hanthana Linux (www.hanthana.org) was also
presented while the distribution of Hanthana
Linux live media and installation notes. The
event concluded with an Q&A session. Every
discussion of the event was carried out by the
members of Southern Linux User Group
interactively with the participants.

9 October, 2010 Release


UCSC and FOSS User Magazine celebrates the Software
Freedom Day

Software Freedom Day holds a great


importance to FOSS lovers all over the world in
order to celebrate the freedom over software and
is being celebrated since 2004, in a grand scale.
Similar to other countries Sri Lankan FOSS
lovers too celebrate the SFD through out
September and also in October.

FOSS Users magazine, the first magazine


for FOSS in Sri Lanka organized its Inaugural
FOSS awareness event at Prof. V. K.
Samaranayake Auditorium, University of
Colombo in association with the Computer
Society of University of Colombo, School of
Computing (UCSC), on 23rd September
2010.

The event took place commencing at


8.00AM with the presence of around 200
undergraduates from the UCSC. The events’
content didn’t include only an Introduction to
FOSS but also facts related to the development
of FOSS related projects. Motivating
undergraduates toward the FOSS related project
development was the main objective of the
event.

The secretary of the Computer Society


welcomed the gathering and invited the former
Director of UCSC Dr. Ruwan Weerasinghe to
address the gathering. The Editor of the FOSS
User Magazine also spoke up few lines before the
first session started.

The first session was carried out by Mr.


Buddhika Siddhisena, the CTO of Think Cube
with an introduction to Free and OpenSource
Software covering the basics of FOSS. Then the
after a quick refreshments session,
Mr.Vithanage Wathsala, senior software
engineer from Lanka Software Foundation
Introduced development tools which are needed
in FOSS development namely such as virtual
box, CVS, IRC and many more.

October, 2010 Release 10


The session after the lunch break was Contributors Profile
handled by Mr. Dasunpriya Anuradha, the
Community Manager in WSO2.He covered the Mr. Buddhika Siddhisena
part of joining with major FOSS projects taking
the CTO of Think Cube
WSO2 developers’ portal as the example. The
next session was conducted by Ms. Karthiga Email:
Ratnam, Project Coordinator at Lanka bud@babytux.org
Software Foundation.
Mr. Vithanage Wathsala
The discussion panel was the last session
of the event. Mr.Chatura Dilan from ICTA, Mr. senior software engineer from
Dasunpriya Anuradha, Mr. Karthiga Ratnam and Lanka Software
Mr. Buddhika Kurera, the Editor of the FOSS
Email:
User magazine were included in the panel. wathsala@opensource.lk
Undergraduates were given the opportunity of
clarifying the grey areas raised throughout the Mr. Dasunpriya Anuradha
event by questioning the panel members.
the Community Manager in
The event wounded up with the vote of WSO2
thanks, given by Mr. Ravinda Senarath and
compear for the event was Mr. Ramindu Email:
anuradha@wso2.com
Deshapriya. Mr. Kanishka Niroshan, the
Media Coordinator of FOSS User and Mr. Ms. Karthiga Ratnam
Pathum Kalpa, the Linux Coordinator of FOSS
User were also present at the event. Project Coordinator at Lanka
Software Foundation
The gratitude of the Editorial team of the
FOSS User Magazine goes out to Dialog
Broadband and ICTA for the support given to
make this event a success by sponsoring the
event.
You are free to contact above
contributors through FOSS User Magazine
at anytime trough info@fossuser.lk.

The full photo album can be found at


http://fossuser.lk or at the Facebook fan
page.

11 October, 2010 Release


Pera Linux, another Linux Distro

Lahiru Senadeera physics & math tools were included in the


student version which was available in Sinhala,
Faculty of engineering, University of English & a pending Tamil version.
Peradeniya was the birth place for LUG (Linux
User Group) in Sri Lanka. Even though the group Most of the video & audio codec’s were
got off to a flyer after few years & it vanished included as pera eng undergraduates have
the FOSS usage in Sri Lanka .But recently found that 99% of infant linux users gave up
Peradeniya Engineering Faculty got kicked because they did not have the luxury of listing
started again in promoting & developing FOSS to music & watch videos easily & had to
based applications. underwent a bit difficult procedure (for
beginners) to acquire the codec’s which is
For the purpose of popularizing Linux & required specially with no Internet facilities.
Free & Open source Software usage Peradeniya
linux user group members created a linux & Many more customization tools for
ubuntu based distribution which was a hot desktop environments were included in the
attraction in the recent mega exhibition EngEX pera linux as well.
2010.
More than 400 DVDs were given to the
The pdn linux distro is created to take the people who were enthused for the use of FOSS
free & open software usage to the people who at the EngEX 2010 Exhibition & other than
don’t have internet facility. All your software nearly 300 took away this distro in there flash
needs & even hardware drives for certain models drives.
of popular accessory brands were concatenated
in to one distro of DVD or FLASHDRIVE. Though
there are so many linux distros like Fedora, linux
mint, Debian, Open Solaris etc. the basic
operating system is Ubuntu, which was used
since it is the most popular linux distro. The
importance of this distribution is even without
installing you could able to experience the best
FOSS & linux features & get your things done
through live CD or Flash drive.

Compiling your java & many other


languages plus many popular IDE’s is supported
like NETBEANS in live CD, so if you are a
developer & you are worrying about carrying
your system or laptop somewhere else for
development now all you need is the flash drive
to do your all work.

Even image & video editors like gimp &


blender is supported in live cd mode which is not
available in normal distros available.

Many tools for students such as


octave(good substitute for Matlab) & general

12 October, 2010 Release


Papers will be accepted for the
first FOSS Journal which is going
to be published on January 2010 in
Sri Lanka.
This opportunity is open for those
who are developing FOSS oriented
software. Please send us the abstract on or
before 1st December 2010.

Please mail us the details of the


development with your contact The subject should be related with
details before 1st December 2010. Free and Open Source Software
development, usage, business
model, strategies or any related
matter.

Rewards are waiting for you . . . . . .

Contact Us for more details

info@fossuser.lk

October, 2010 Release 13


න ස් සමග ෙන දය

ප කාලෙ ඔ වෘත මෘ කාංග මාණ කට


කරන යාගාරයක වැඩ මට අවස්ථාව උදා ය.එය
එකල Free Standards Group න හැ , ව තමාණෙ අප
ක ද නා Linux Foundation .

1997 ට 1999 කාලය ද වා න ස් සහ ස්


ස් සහ න ස් ෙමෙහ ප ධ සඳහා ෙ ත ස මතය හැ ෙ 86Open
ව ාපෘ ය හා එ යා.
ෙ මාතෘකාව ගැන කතා කර ෙන නැ ව න ස් වල
ඉ හාසය ගැන කතා කර න ෙදය නෑ ඇ තටම. එකල ෙර හැ සහ ඒ න ස් යන ෙපෙ
සමාග ස් සමඟ එක යා.එ සා ප ව 1999 ඔ
ය පාර ස් ය ෙන ක ද යන එක ගැන ඉ ය ස ධ ව ක වල ව නාකම $20 ඉ මවා යා.ඒ ෙවනක
නෙන.ෙ පාර අ එයා ගැන වැ ර ස්තර ක ෙහ යල සා ෙන ෙ , ඔ වෘත මෘ කාංග ස ක පය ගැන තබා
බල . ශ්වාසය සහ ඒ මත කල කැප ම .

දැ අෙ ධාන ච තය වන ස් ඉප ෙ ඇනා ඔ න ස් ප ලක ෙ ඊ(KDE)


ෙට රව ස් සහ ස් ෙට රව ස් යන ම ය දාව 1969 අ නත සඳහා ෙය මට උ සාහ කල ප ව ඉ
ෙදස බ මාෙස 28 ෙව ද ෙහ වල . ෙ අ මාණ ඈ ෙන (GNOME) ප ලක අ නත සඳහා ෙය
ක වා රමාණ දායක වය ලැ ෙ න ස් ක නලය හැ මට ෙ එ රායෑම ෙන ෙප සා .
තර ෙනෙ . " " යන න ෂණ පාලන ප ධ ය (Git
revision control system) ෙම ෙ එ වැදග මාණය . ඔ ලබා ඇ ෙග රව/ ම ෙබ ෙහ ම . න
ඉ ක ෙමෙස ද ව න ව .

1997 –Masters Degree - ෙහ ශ්ව ද ාලෙ

1998 – EFF Pioneer Award


ෙම 1988 ට 1996 කාලය ද වා ෙහ
ශ්ව ද ාලෙ ඉෙග ම ලබා ඉ ට ෙ ප ගනක ද ාව 1999- Dr(Hons)- ෙහ ශ්ව ද ාලෙ
බඳ ෙශෂ උපා ය ෙගන.ඔ ෙ ම ය ෙදපල එම
ශ්ව ද ාලෙ ම උපා ධා .ඊට ප ව මාස 11ක ද ව 2000 – Lovelace medal
සඳහා යාමට ෙය ක කාලයකය අධ න කට අතරමග
නතර මට වා.එකල එම ද ව ල ත ආ ව 2000 – industry Achievement, InfoWorld
අ වා යය කර නා. ද ෙ ද ද ෂෙය ඔ ෙදවන
න තන ර දැ වා. 2001 – Takeda Awards (Social Economics)

ඒ මාස 11 ප ව නැවත 1990 ආර භ කල අධ න 2005 – the best manager (Business Week Magazine )
කට ගටම කරෙගන ෙ ය.ඔ ෙ Msc උපා ය සඳහා කල
2005 – Vollum Award (Reed Collage)
බ දනෙ නම සදහ ෙ Linux : A Portable Operating
System ෙලස . 2006 – Named as Revolutionary Hero (Time/Europe Mag)
ම ඔ ස ෙ ෙක මෙඩ අ 20 2010 – Names as one of the “The 100 Most Influential
ප ගණකය .ප ව ෙලයා ව ගෙ ප ගනකය ලට Inventors Of All Time ”
ග ඔ එ ම ෙ ඛණය කෙ ඇෙස ප ගනක භාෂාව
ෙය දාෙගන .ඒ වෙ ම ප ව ලට ග අ එ ප ගනකය අ ලබන කලාපෙය න ස් ඉ හාසෙය තව මං
උපෙය ඉ කරෙගන ප ගනක ඩාවල රත ම කල ඔ එම ස ය ෙවත එල බල .
ප ගණක ය ය උපෙය කරෙගන ස් වලද ප ෂණ
කට කෙ ය.

14 October, 2010 Release


ග හ වා ෙදන ෙග (GO) රම ෙ ඛන භාෂාව

By Buddhika Wimalasena ෙමම ෙග භෂාව පද ෙම අර ණ ෙලස ග


සමාගම ද වා ෙ ප ය දශකය ෙ ම ධාන
මෙ ඛන භාෂා යන වචනය ෙත ර තා ශණය ප ඝනක ම ෙ ඛන භාෂාවක එ දැ ම
කට වල ගල හට හ වා ය ෙන වද ෙන ම .න ප ඝනක ෙෂ ය ශාල ෙලස ධ
සරලව ප ඝනක මෙ ඛන භාෂාව ය ප ඝනකය හැ ර ෙෂ ය රා ෙලස පැ ෙග ස් ඇ බව ඔ ෙ
මට සහය වන වැඩ සටහ මාණයට ෙය දා ග නා කෘ ම අදහස .
භාෂාව .
ෙම ,

 අ ශය ෙ ගව ප ඝනක නද මෘ කාංග
ෙෂ ය ඊට සමගා ෙලස ව ධනය ෙන ම

 ශාල වශෙය ඉතා අපහ Java හා C++ වැ භාෂා


ව සංව ධකය Python හා Java Script වැ
ග ක භාෂා කරා ෙය ම.

යන කාරණා ෙකෙර ද ඔ ෙ සැල ල ද වා ඇත.

ෙඩ ස් ෙමෙහ ප ධ භා තා කර න හට
ෙග ආධාරෙය පද ප ඝනක වැඩ සටහ යා මක
මට තවම හැ යාව ෙන මැත. ග ආයතනය
ෙඩ ස් උෙදසා ස පාදකය (Compiler) පදවා ෙන ම
ට ෙහ ෙ . පහත සදහ ෙමෙහ ප ධ උෙදසා ස පාදක
ලබා ගත හැක FreeBSD, Linux, Native Client, and OS X.
පව න උසස් ත වෙ මෙ ඛන භාෂා (High Level
Programming Languages) ද වා ප ඝනක භාෂා කාශනය ෙ වන ට ස්ෙ ඡාෙව ඉ ප න ස ෙ
ඇ අතර ෙමම ය ණ අවධානය ෙය කර ෙ ස බ ධෙය කට කරන බව ග සං ධානය දැ
ෙමව උසස් ත වෙ ප ඝනක භාෂා ගණයට අය වන ග ඇ අතර ෙමම කට ත බඳ වැ ස්තර ඔබට පහත ෙව
ආයතනය ප ය වසෙ ෙන වැ බ මාසෙ හ වා ෙව ලබා ගත හැක.
ෙදන ලද ෙග (GO) ප ගනක මෙ ඛන භාෂාව බදව FOSS
සඟරාෙ පාඨක ඔබ දැ ව ම . http://code.google.com/p/go/wiki/WindowsPort

ඔබ ද නා ප FOSS සඟරාව දහස් හා වෘත ෙග ය තවම අ හදා බැ ෙ ම ටෙ පව න


ප ඝනක වැඩ සටහ සඳහා ෙශෂ අවධානය ෙය දවන අතර මෙ ඛන භාෂාව බව ය ම ෙදනා ෙන වද නව භෂා
ෙමම ෙග ම ෙ ඛන භෂාවද ෙමෙස වෘත ෙ ත ගණයට අය අ හදා බැ මට ෙය වන ගෙ ෂක ප ඝනක වැඩ සටහ
වන ප ඝනක භෂාව වන ෙහ ඔබට බාධාව ෙත රව ෙමම පදව න ෙමය අ හදා බල ඇ බව ග ආයතනය
ප ඝනක භාෂාව භා තා මට වර ලැෙ . බලාෙප ෙර ෙ .

ෙම සැල ෙලස ධාන වශෙය Robert ෙග Object Oriented භාෂාව ද යන පැනයට


Griesemer, Rob Pick හා Ken Thompson කට කර ඇත. ෙග සැප ෙම ඕ සහ නැත යන ෙදකම භා තා
ධාන වශෙය C++ හා Python යන ප ඝනක භෂා ෙදෙක ම මට ෙ . Object Oriented භාෂාවක භා තා වන Type
ණය සංකලනය ෙලස සැල ය හැක. C++ වල වැ සහ method ෙම ද භා තා නද ෙමම Type සදහා
යාකා වය හා ආර ෂාව ද Python වැ ග ක රාව ය (hierarchy) ෙග ල දැ ය ෙන හැක. Interface
භෂාව (Dynamic Language) ලැෙබන ෙ ගව සංව ධනය යන සංක පයට ෙම ෙවන ම ලබ ඇ අතර එය
ෙ හැ යාව ද ෙමම ෙග ප ඝන භාෂාව දැක ගත වඩා පහ බව ග මතය .
හැ බව ග සමාගෙ අදහස .
Bossie Award යන ස මානෙය ෙහ ඳම වෘත
ෙ ත ෙය පද ෙ මෘ කාංගය (best open source
application development software) ෙලස ලැ මට ෙග
ම ෙ ඛන භාෂාව ෙමම වසෙ සම ය.

October, 2010 Release 15


http://golang.org/ යන අඩ ෙය ඔබට ෙමම ෙග
භාෂාව බද වැ ස්තර ලබා ගැ මට ව වන අතර එ
ඔබට ෙමය ෙව සරය ලම අ හදා බැ මට අවස්ථාව මට
ග සමාගම ඉඩ සලසා ඇත.

ග ආයතනෙ අර ණ ප දශකයක පමණ


කාලය ල ෙන උසස් ප ඝනක ම ෙ ඛන භාෂාව
මට ෙග ට හැ යාව ලැෙ දැ අ බලා .

ෙත ර ෙල ක ව ා ත ෙව (www) ඇ .

16 October, 2010 Release


Install Ubuntu 10.04

By Ravinda Senerath Default select ෙවලා යන English ම තබා enter


කර න. Ubuntu install ෙවනක ෙප game එක එෙහම
න ස් නවක ට ෙහ ඳම ෙමෙහ ප ධ ය ගහ න කැම න Try Ubuntu 10.04 එක ෙත ර න නැ න
ෙලස උ (Ubuntu) හ වා ය හැ . උ install කරන ෙදව එක ෙත රග න. පළෙව එක ෙත ර අය පහල
එක හ ම ෙ ෙදය . ෙ ක අමා ෙදය ෙනෙම ෙඩ ස් ෙර වෙ සාමාන Ubuntu desktop එකකට ඒ .ෙ OS
install කරනවට වඩා ෙ . ඒක ඔ කර න එ ක එක live CD එෙක boot ෙවල ෙය ෙන. සාමාන Ubuntu
උ ප ගනයක ස්ථාපනය කරග න හ තම ෙ ය න ස්ථා ත මැ එකක කරන ඕන ෙදය ෙ ෙක කර න
ය ෙන. ම තම ස ව Ubuntu CD/DVD එක ෙහ ව . Software වල වැඩ කර න ව . Hard Disk එක
Super Ubuntu DVD එක ෙය න ඕන. එෙහම නැ ත නැ මැ එකක ෙ හට boot කරලා අවශ ෙග ඩ වැඩ
Ubuntu bootable pen drive එක . කරග න ව . හැබැ ෙ ගය ක අ ෙව න ව
ෙම කද ත කරම RAM එෙක වැඩ කරන සා.
දැන පහල image එෙ වෙ window එක ලැෙ .
ෙවන ෙමෙහ ප ධ ය ස්ථාපනය කර ඇ
ප ධ වල න ස් ස්ථාපනය සඳහා අවම 10GB partition
එක දහස් කරග න ඕන. අ ෙමෙහම ත ෙය ෙන
40GB partition 3 න එක partition එක free කරග න.
My Computer right click කරලා Manage ඒෙක disk
management ය න. ඔෙ දෘඩ තැ ය දැනට partition ෙවලා
යන හැ එතන ෙප නා . දැ අර ස් කර ග partition
එක delete කරලා එතන 30GBක partition එක හදාග න. තව
10GB ඉ ෙ partition ෙන කර space එක හට එතනට
තම අ උ install කර න ය ෙන. hard disk එකම
erase කරලා න ස් තර install කර න න ෙ
කර න ඕන නෑ ෙක ම ඊළඟ යවරට ය න ව .

දැ අදාල Ubuntu තැ ය ප ගනකයට ඇ කරලා


යා මක කර න. first boot device එකට CD/DVD ROM
එක ෙහ නැ න pen drive එක ෙත රා තැ ය . ඔබ pen
එෙක boot කරනව න ෙමතන ඒ pen drive එක ෙත ර න
ඕන. දැ ප ගනකය CD එෙක boot ෙව ෙ වෙ screen
එක ෙප නා .

Region සහ Zone අදාල ෙලස ෙත රා Forward මත


click කර න.

Keyboard සදහා USA layout ෙත රා නැවත Forward


කර න.

October, 2010 Release 17


Root Partition

root එක (/) ය ෙන Linux වල file hierarchy


එෙ උ ම ඉ න ෙකනා. Linux වල ෙග සැකැස්ම
එ ෙන ගහ දට root එෙක පට ෙගන පහලට Linux
ල ඇ සෑම ෙග ව ම ෙ ගහට අ ත දට එක
ෙවනවා.

තව partition එක වද එක ම ෙව
ලැෙබ ෙ ෙමය ලටමය. network එෙ තව
ප ගනකයක hard disk එක උන ෙ ක ඇ ලට mount
කර න ව . දැනටම ෙ සටහන ග වැ සා Linux
file hierarchy එක ගැන ෙවනම ය කතා කර .

ඉ ප Specify partitions manually යන අවසාන option


එක ෙත රල forward කර න. පළෙව අ තමය ම ඔෙ
Hard Disk එකම Format ෙවලා Ubuntu තර ස්ථාපනය ෙවන
එක.

ෙමතන තම අ Linux ස්ථාපනය කල partition


ෙම නවද යල ෙද ෙ . අ ෙමතන partition ෙදක අවම
වශෙය හදල ෙද න ෙවනවා. ඒව තම

 Swap Partition
 Root Partition

ෙ partition ව ග බද ලගට සලකා බල .

Swap Partition

ෙම ක හ වැඩසහන run ෙවනෙක ට ඒ ය ෙන


process එක execute ෙවනෙක ට ඒ program එක ෙය ෙන
ප ගනකෙ RAM එෙ . ඒ ස ණ වැඩසටහනම RAM
එකට එකවර ගැ ම ධ ෙව ෙන නෑ. ෙම කද ඒක Memory නැවත Ubuntu ස්ථාපනය ම බදව කතා
wastage එක ෙවන සා. ෙ සා ෙව ෙන paging යන කෙල swap එක RAM එක වෙ ෙද ණය වන ෙලස
උප මය හරහා ඒ අවස්ථාවට අවශ code ෙ ව තර RAM සකස න. ෙපර සදහ කල ෙලස 8GB වමනා ෙ root
එකට ග න එක. ඉ අෙ වැඩකරන වැඩසහ වලට අවශ එකට. අපට අවශ්යය න home එක සදහා ෙවනමම partition
ඉඩ ලබා ග න kernel එක කර ෙන අ ෙව පා ෙවන එක ෙලස සකස න ව . එතන වන වා ය ව ෙ
pages swap area එකට යවලා ඒ ලැෙබන ඉඩ අර අවශ home එක ල ප ගනකය වැඩ කරනෙක ට තරම write
වැඩසහනට ෙදන එක. ෙම න ෙ swap area එක ය ෙන ෙව ෙන root එක තරම write ෙව ෙන නෑ. ෙ සා
ප ගනකෙ hard disk එෙක ම ෙක ටස . ෙ කට virtual ෙවනම partition එකක ෙම home එකට write ෙවන
memory යල යනව. ෙ හට swap එක සහ paging ෙ ගය වැ ෙවනවා. තව වා ය තම ෙවන ෙවනම
තා ෂණය භා තා කරල kernel එකට ව ප ගනකය ස partition වලට ධ file system පා කර න ව .
සැබෑ physical memory එකට වඩා වැ මාණය යන බවට උදාහරණය හට root එකට ext 3 home එකට ext 4
ෙප න න සහ ඒ ෙප නන මතකය වැඩසහ වලට ලබා ඕන න පා කර න ව . තව වා ය ව ෙ
ෙද න kernel එකට ව . හ ෙ root partition corrupt උන home එෙ යන
ද ත ආර ෂා ෙවනවා.

ලග යවර ඔෙ hard disk එක දැනටම


partition ඇ ආකාරය සහ ඒවාෙ ස්තර ෙප ව

18 October, 2010 Release


ලබනවා. න ස් OS එක install කර කවට swap area
එක root partition එක හදා ග න ඕන. අ ක ඉ
කරලා ය 10GBක free space ෙක ටස ෙත ර න. (අ ම
hard එක පා කරන ට ම /dev/sda ෙත රා New
partition table click කර න. Partition table ය ෙන Hard
disk එ partitions ෙය ෙන ෙක ෙහ මද යල ෙත ර
තබාගැ මට භා තා කරන table එක . දැ add button එක
click කර න. එ ට පහත රයට සමාන ක ව ලැෙ .

අ මට ලබා ය ෙත ර වැර ද ය න බලා install


ම අරබ න

ම සෑ ය ව ෙ swap area එක . සරලව


වෙහ Virtual Ram එක . Swap area එෙක size එක
RAM එක වෙ ෙද ණය පමණ වන ෙලස සකසන ෙලස
ම සදහ කර ලැ ෙ ෙමම ෙහ ව සාෙව . එෙහ
2GB පමණ RAM එක ඇ න size එක ෙද ණය ෙලස
සැක ම අවශය ෙන ෙ . උප ම මානය 1000MB ෙලස ලබා
නෙහ එය මාණව ෙ .

ඉ ප පහත use as යන තැ swap area ෙත රා


OK කර න. ඊළඟට ඉ free space එක ෙත රා නැවත new
partition අවමය 8GB පමණ වන ext3 partition එක සාදා
ග න. ෙමය use as යන ස්ථානයට ලබා ෙද න. අවශ්යය න Install මට ගත වන කාලය machine එක හා
/home ෙවන ස්ථානයක ලබා මට වද කල හැක. එ ට නැවත processor එෙක ෙ ගය මත හා RAM එෙක ධා තාව මත
Linux install මට වෙහ data වලට හා ය ෙන රදා පව නවා. ක සදහ කල bootable pen drive එක
කා යය කර ගත හැ ෙ . භා තා කල ට තව ඉ ම කර ගත හැ ෙවනවා.

සදහ කල ෙලස Windows 30GB පමණ


partition එක delete ෙක ට Linux වලට partition සෑ ෙ න
තව ශාල ඉඩ මාණය free space ෙලස ඉ ය ය.
න ෙමෙලස අ partition ස් වාට තවම hard disk
partition ෙන මැත. ඉ යවර Ubuntu install ම
ආර භ කල ට සතය ෙලසම ම ම ආර භ ම ෙ .
ලගට නැවත forward ෙත ර න. . ලගට ලැෙබන window
නම, භා තා නාමය (User Name) හා ර පද (Password) ලබා
නැවත forward කර න.

October, 2010 Release 19


LINUX වල Boot Loader (GRUB) File එක ෙවනස් කර

By Thanuje Ashwin Nallaperuma Administrator සදහා වන රහස් පදය, ප ධ ය


ස්ථා ත කරන අවස්තාෙ ඔබට ඇ ල මට
FOSSUser එ ක අර ණ න Windows අවස්ථාව ලබා ෙදනවා.
වලට ඇ බැ න ගල ට Windows සමග
LINUX ප ධ ය භා තා මට සහාය ම . එම දැ cd /boot/grub ධානය ලබා ම ම grub
අර ණට සහාය ම සදහා ෙ ය ෙ ක අර ණ file එක ෙබන Folder එකට ඇ ව න. ඉ ප ls
ය. ධානය ලබා ම ම ෙම ඇ ෙග (files) ඔබට
බලා ගැ මට ව . (ls ධානය ඔබට ඔබ න
LINUX සමග ෙවන ෙමෙහ ප ධ ය Folder එෙ ෙබන ෙග (files) බලාගැ මට
භා තා කරනවන ඔබ grub ගැන ද නවා, ප ගණකය ෙය දාගත හැ ). ෙම grub.conf සහ menu.lst ෙලස
පනගැ ප ඔබට අවශ ය ෙමෙහ ප ධ ය ෙග ෙදක ඔබට ස් ෙ . ඔබට ෙ ෙග ෙදෙක
ෙත රාග ෙ grub භා තා කරල . Windows වල න ඕනෑම ෙග ව ෙ කා ය සදහා භා තා කර න
ෙමය හ ව ෙ Boot Loader යල . ෙම ඔබ ව . ෙම අ grub.conf ෙග ව භා තා කර . එය
භා තා කරන LINUX ප ධ ෙ නම ම ෙප වනවා open මට vi grub.conf ධානය ලබා ෙද න. එ ට
(ෙබ ෙහ ට නම සමග version එක ෙප වනවා) . පහත ප ෙග ව ඔබට ස්ෙ . (vi grub.conf
ෙදව යට Other ෙලස ෙප ව ෙ Windows ෙමෙහ ධානය ම grub.conf ෙග ව vi editor ම වෘත
ප ධ ය . එෙම ම එ ඔබ ත පර පය ඇ ලත ම කරනවා. Terminal එක භා තා ෙක ට Text
ෙත රාගැ ම කෙ නැ න ස්වයං යව (default) File edit ම සදහා vi editor මෘ කාංගය LINUX
LINUX Load වන බව ඔබ දැක ඇ . එ ෙනදා කට භා තා කර න අතර ඉතාම ජන ය ).
සදහා Windows ප ධ භා තාකර ෙන ට ෙමය
සරදය වනවාට ම සැකය නෑ. එෙම ම LINUX ෙමම උදාහරණය සදහා ෙය දා ග ෙ Fedora
ප ධ ෙ නම එ Version එක සමග ස් ම තරමක ෙමෙහ ප ධ ෙ ඇ grub.conf ෙග ව . ෙ සා
කරදරය ය හැ . ඉ ෙ ය කරදර ව ම ෙම title ෙලස Fedora ෙප ව ලබනවා, න ඔබ
සදහා LINUX වල grub file එක ෙවනස් කරන ආකාරය භා තා කරන LINUX ප ධ ය ෙවනස් න ෙම Fedora
ෙම සටහ කර න . ෙමම ය ය ෙ Fedora ෙව වට ඔෙ ප ධ ෙ නම ඔබට දැකග නට ලැෙ .
ෙමෙහ ප ධ ය පාදක කරෙගන . ෙවන LINUX
ෙමෙහ ප ධ සදහා ෙම සදහ කරන ෙම ෙ ගැ ෙ පහ ව සදහා ෙග ෙ
ධාන(commands) එෙලසම භා තා කල හැ . ෙවනස් කල තැ ව ණ ග වා ෙබනවා.

ෙම ඔබට එ අන ඇග ම කල . ෙම
ම ප ධ ය Load නාට ප ව Terminal එක ව ණ ග වා ඇ ෙක ටස් හැ ෙක ට ෙමම ෙග ෙ
open කරග න. ෙ සදහා Desktop එක මත Right Click ෙවන ෙක ටස් ෙවනස් මට උ සාහ ග න එපා.
කර ස්වන ෙම ෙව Terminal ෙත රාගැ ම කල හැ . එෙස ෙවනස් වෙහ ඔෙ ප ගණකය නැවත
අන ව එ su ෙලස ෙය දා Enter කර න.(su ය super පණගැ මට ෙන හැ මට ව . ෙමම සටහනට
user ය නට ෙක ෙය ම ). අන ව ප ධ ය ඉ ලන බය ෙව න එපා. උ සාහ කරල බල න. ෙබ ෙහ ම
රහස් පදය ඇ ල කර න. සරල ෙදය කර න ෙය ෙ . වර න යන ඉඩ
ෙග ඩ ම අ .
ෙ ෙවනස් මට උ සාහ කර ෙ ෙමෙහ
ප ධ ෙ යාකා වයට සෘ වම බලපාන ෙග ව . ම "i" key එක press ෙක ට ෙග ව edit
LINUX වල ඇ ආර ෂක යවර ෙලස ෙමවැ ෙග කලහැ ත වයට ප කරග න. ඉ ප පහත ර
ඕනෑම ෙකෙන ට ෙවනස් මට ඉඩ ලබා ෙද ෙ නෑ. ව ණෙය දැ ෙවන තැ ෙවනස් කර න.
ෙ සදහා ඔබ Super User (Administrator) ෙලස ප ධ යට
log ය . ඒ සදහා තම අ Terminal එෙ ම su
යන ධානය ලබා ෙ .

20 October, 2010 Release


#grub.conf generated by anaconda අවසානෙ ඔබට පහත අ ෙග ව ස් ෙ .
#
# Note that you do not have to rerun grub after making # grub.conf generated by anaconda
changes to this file #
# NOTICE: You have a /boot partition. This means that # Note that you do not have to rerun grub after
# all kernel and initrd paths are relative to /boot/, eg. making changes to this file
# root (hd0,10) # NOTICE: You have a /boot partition. This means
# kernel /vmlinuz-version ro root=/dev/sda12 that
# initrd /initrd-version.img # all kernel and initrd paths are relative to /boot/, eg.
#boot=/dev/sda # root (hd0,10)
# kernel /vmlinuz-version ro root=/dev/sda12
# initrd /initrd-version.img
default=0 (ඔබට default operating system එක ෙලස #boot=/dev/sda
LINUX ප ධ ය තබාගැ මට අවශ ය න ෙමය ෙවනස් default=1
කර න එපා default operating system එක Windows timeout=10
කරනැ මට ෙමය default=1 ෙලස ෙවනස් කර න) splashimage=(hd0,8)/grub/splash.xpm.gz
hiddenmenu
title Fedora
timeout=10 root (hd0,8)
splashimage=(hd0,8)/grub/splash.xpm.gz kernel /vmlinuz-2.6.30.10-105.2.23.fc11.i686.PAE ro
hiddenmenu root=UUID=b62bc32c-18dc-45d4-8cca-
bdb24ef11aec nomodeset rhgb quiet
initrd /initrd-2.6.30.10-105.2.23.fc11.i686.PAE.img
title Fedora (2.6.30.10-105.2.23.fc11.i686.PAE) (ඔබට
title Windows 7 ultimate
මතක න ෙ තමා GRUB වල ඔබෙ LINUX ප ධ ය
rootnoverify (hd0,0)
ෙප මට භා තා කරන නම. ඉ ෙ ග නමට කැම
chainloader +1
නැ න අවශය ප එය ෙවනස් කර න. ඔබට ෙමය
ෙමෙලසම තබා ගැ මට අවශ ය න ෙමය ෙවනස් කර න අවසානෙ Esc key එක press ෙක ට අන ව
එපා) :q ඇ ල ෙක ට Enter ම ම ඔබට ෙග ව
ෙක ට (Save) vi editor ව ඉව මට හැ .
root (hd0,8)
(:q ම ඔබට ෙග ෙව ඉව මට ප ධ ය අවසර
kernel /vmlinuz-2.6.30.10-105.2.23.fc11.i686.PAE ro
ලබා ෙන ෙද න Esc key එක press කර අන ව :q!
root=UUID=b62bc32c-18dc-45d4-8cca-bdb24ef11aec
භා තා කර න.)
nomodeset rhgb quiet
initrd /initrd-2.6.30.10-105.2.23.fc11.i686.PAE.img ෙග ව මට ථම ඔබ edit කල
ෙග ව ෙම ඉ ප කර ඇ ෙග සමග ය වර
සසදා බල න අමතක කර න එපා. එ ට ඔබ
title Other (ෙමතන ෙප ව ෙ ඔබෙ Windows
වැර ම ෙග ෙ ෙවනස්කම ඇ න
ප ධ ය . ඔබට අවශ ය නම ෙමතන ඇ ල කර න.
හ නාගත හැ .
උදාහරනය ෙලස Windows 7 Ultimate ෙලස ඇ ල
කල හැ .) දැ ඔබෙ ප ගණකය reboot මම ඔබ
කල ෙවනස්ක අ න.
rootnoverify (hd0,0)
chainloader +1

October, 2010 Release 21


මෘ කාංග නිදහස | Software Freedom

වා ජ යමය වන මෘ කාංග වල ය ෙද ශ ස ත ත වය
By Dhamith Lahiru ෙහ දැනට භා තා කරන ෙමෙහ ප ධ යට ෙන ගැල
ස්වාභාවය ඇ ෙන ෙහ දෘඩාංග වලට සහය ෙන දැ ව
දහස් මෘ කාංග ය ෙම නවාද? වෙහ , එය රාකරනය කරගැ මට අදාල සමාගෙ එම
ෙද ශය බඳව ඇ අවධානය ෙබ ෙහ ට අ ත වයක
පව . එෙස වෙහ එ අ ෙව ම වන
දහස් මෘ කංග ය , ෙන ලෙ ෙබදාහැෙරන
බලා මට ෙ .
වා ජ යමය මෘ කාංගයක සැහැ සංස්කරණය (light
version of a premium software) ෙහ අ හදාබැ දහස් මෘ කාංග භා තෙ ය ගැට ස ත
සංස්කරණය ද (Trial version)? නැ න ඔබ ධ ම ම ත වය ඇ වෙහ ඊට අ ත ජාලෙය ෙබ ෙහ
බෙල දහස් කරග වා ජ යමය මෘ කාංගද? ෙබ ෙහ ෙදනා ලබා ගැ මට ෙ . එම මෘ කාංගය ෙබදාහ න සමාගෙ ෙව
තා ෙ ඔය ආකාරයට . ඔ ට ෙහ ඇයට එම මෘ කාංගය ෙ ෙහ ඊට ආදාලව ඇ ෙෆ ර ආ ෙය ෙබ ෙහ ගැට
ෙන ලෙ ලැ ෙ න ඔ ට/ඇයට එය දහස් මෘ කාංගය . වලට ෙස යා ගත හැක. එය දහස් මෘ කාංග
ඇ තටම එය එෙසමද? භා තෙ තව වා ය .
ෙමතැන වරද ෙබ ෙ ‘free’ ය ෙන ෙමතැන ඔබ...?
යෙවන යම අ ථය ෙ ෙන ගැ ම . කාට කටට
'ෙන ලෙ ' ය න ෙක ම ෙමතැන ෙය දා ග . ‘Free’
ය ෙන එකම අ ථය එය ෙන ෙ . ස්වා න, දහස්, ය 100 , 200 ෙහ 500 ෙහ ඔබ ල
ෙන ලෙ , යම න ආ වශෙය ද අ ථ පව . ග නා මෘ කාංග ටප ත ා ල යැ ත න එපා. ඒ
ෙමතැන ෙය දාගැෙන ෙ " දහස්" ය න . දහස් මෘ කාංග ය ල ෙහ ර ටප ෙ . ෙබ ෙහ වා ජ ය මෘ කාංග එවැ
හ ව ෙ ‘FOSS’ (Free and Open Source Software) ෙහව පහ ල පැ ෙණ ෙ නැත. ඒවා ල ගැ ෙම ඔබ
‘ දහස් සහ වෘත ෙ ත මෘ කාංග’ ය ෙව . “මෘ කාංගය, දැ ව ව ෙහ ෙන දැ ව වම මෘ කාංග ෙස රකමට සහය
ෙන ලෙ ලබාගැ මට, ටප මට, ෙන ලෙ ෙ ෙද ෙන ෙ (අ ත ජාලෙය බාග නා ෙහ ර ටප
ෙබදාහැ මට, ල-ෙ තය (source-codes) ලබා ගැ මට, අවැ වලට ෙමය අදාල ).
ෙලස ෙවනස් ම, ආ ෙ ට එම මෘ කාංගය දහස් ෙ ”.
වා ජ ය මෘ කාංග හා දහස් මෘ කාංග අතර ධානතම ෙවනස ඔබ ප ගණකය ඔබෙ ග ක කට වලට
ඇ ෙ ෙමතැන . පමණ භා කර ෙන න , මඳකට තා බල න ඔබ
දැනටම වා ජ ය මෘ කාංගවල ෙහ ර ටප ය භා ත
දහස් මෘ කාංග භා තෙ වැදග කම. කර ෙ ද යා. Windows ෙමෙහ ප ධ ෙ ට Nero,
Adobe products, Microsoft Office packages, Multimedia
Converters ද වා ය න ඔබ බා ත කර ෙ ද? එවැ
ඔබ දහස් මෘ කාංගය භා ත කරනවාන , එය ඔබ මෘ කාංග වලට ක ප ෙලස දහස් මෘ කාංග පය ම
අතට ලැෙබ ෙ ද වැ කර න ෙ (Developers) ෙස යා ගත හැක. ඔබට ෙබ ෙ එවැ ක ප බඳ
අ අත ෙග . ම ද දැ ම හා පළ ද ඇ ඕනැම ෙස යා බලා, ඔබට ගැලෙපන මෘ කාංගය ස්තාපනය
ෙකෙන ට මෘ කාංගය ෙවනස් කල හැ බැ . උදාහරනයකට කරගැ ම . න ඔබ ඔබෙ යාවට ඉහත සඳහ කළ
ඔබ 'හ තාන Linux' , 'LankaNet' ෙහ ‘Format Factory’ ංහල වා ජ ය මෘ කාංග භා තා කර ෙන න , ෙහ ර ටපත
ෙබදාහැ ම වැ ධාන ෙබදාහැ ම ෙවනස් කර ෙබදාහැෙරන ව ඉ මට ඔබට ෙන හැ ව ඇත. ම ද ෙකෙස ව
මෘ කාංග දැක ෙහ බා ත කර ඇ න ඔබ දැක ඇ රධාන දහස් මෘ කාංග වලට ෙබ ෙහ වා ජ ය මෘ කාංගවල තැන
ෙබදා හැ ෙ ඒ ෙවනස් කළ ෙබදාහැ ෙ ෙවනස. ෙමවැ ගත ෙන හැ සා. ෙකෙස ෙවත ‘Open Office’ පැෙ ජය
පහ ක සා අදාල මෘ කාංගය ධ ම, ධ භාශාව ට වැ දහස් මෘ කාංග, ඊට අදාල දහස් මෘ කාංග වල
ෙප ය (translations) හැ සා ඉ ම එ කා යය ත වයටම පැ ණ ෙ . න සාමන ය ප ගණක
ප පා යට අ ගත ම, ක ෙව ම/ෙබදාහැ ම භා ත මට ප ලකය තම සාමාන ය වැඩ කට සඳහා ෙබ ෙහ
ය බාධාව ඇ න එය අවම මට හැ ම හා ධානතම ළා ක මෘ කාංග (ෙහ එ ෙහ ර ටප ) භා ත මට
වශෙය එම මෘ කාංගෙ ය ෙද ශ ස ත ත වය ෙ න ෙය ෙන , ඊට ක ප ෙලස පව න දහස් මෘ කාංග
එය ඉ ම යථා ත වයට ප කර ගැ මට හැ ම ආ ද භා තයට ෙය ෙව ෙ න එය දහස් අනාගතය ෙදසට
වා , එම මෘ කාංගය භා තා කර නාට , මාපකය ට , ෙයෙදන ෙහ ඳ යවර ව ඇත. ය වා ජ ය
ෙබදාහ න ට අය ෙ . ෙවන වා ජ යමය මෘ කාංග මෘ කාංගයකට ක පය ඔබ ෙස ය ෙ න ඔබ කළ ව
ෙම ෙන ව, ෙමම ෙහ ව සා දහස් මෘ කාංග වලට තරම ෙබ ෙ අ ත ජාලය ම පම . ඉ ඔබ දහස්
අ අංෙග පාංග, ෙද ශ වැර , යාව කා න ෙක මෘ කාංග භා ත කර ෙන ද...?
ෙ .

22 October, 2010 Release


දැ ස, නවතම දහස් මෘ කාංග ව ාපෘ ය

Interviewed By Kalpa Pathum ෙමතන අ ත ජාලය ගෙ ශණය කර අ ත ජාල


ස බ ධතාවය හරහා ද ත වමා ම අ ම
ෙමවර කලාපෙය අ ඔබ ෙවත ෙගන එ ෙන dalesa කරනව ෙ ද?
(දැ ස) යන අෙ රෙ මාණය කල දහස් හා වෘත ෙ ත
මෘ කාංගය බඳව ෙත ර . ෙ සඳහා අ ස බ ධ කරග තා ඇ තටම ඔ . ඊට අමතරව අ ෙමතන කරල
ෙ ව ාපෘ ය ආර භෙ ටම අද ද වා තම දායක වය ලබා ෙය ෙන centralized cache එකක බලාෙප ෙර ෙවන
ෙදන ව සල තානෙ මහතා. එ මා දැනට Lanka Software ෙ ව කම distributed කරල ඒ ය ෙන dedicated server
Foundation ෙජ ෂ්ඨ මෘ කාංග ඉං ෙ ෙව හැ යට ෙසවය එක පා ෙන කර ඒ සඳහා network එෙ ඉ න peers
කරනව. පහත දැ ෙව ෙන FOSS User සඟරාව dalesa බඳව
තම භා තා කර ෙන.
එ මා සමඟ පැවැ ස ඛ සාක ඡාෙ සටහන , දැ ස බද
ම මාධයයට ෙහ කරන ෙමම ය සගරාව සදහාම ලබා
ස ඛ සාක චාව පදන ෙක ටෙගන සකසන ල .

Dalesa ය ෙන ෙම ක ද යල ම පැහැ කෙල ?

Dalesa ය ෙන peer to peer web cache එක .


සාමාන ෙය web cache ෙය ෙන centralized web cache
උදාහරණය තම squid. ඒෙක ඔයා browser එක භා තා
කරනෙක ට proxy settings වලට IP එක port එක දාල
භා තා කර න ව එතෙක ට centralized server එකකට
තම ස බ ධ ෙව ෙන. අ ත ජාලයට ස බ ධ ෙව න
ක centralized server එකකට ස බ ධ ෙවලා එත files
අ ග නව. ඒ files එතන cache කරග න ගම ආප අ ට
එවනව. දැ ෙදෙව එ ෙකනා ය කර ෙන අර cache
එෙක තම file එක ග ෙන. ඒ ය ෙන සෘ ව
අ ත ජාලයට ස බ ධ ම ෙත රව cache කරල ෙයන
files අ භා තා කරනව.
දැ ඕක කර න යාම ෙයන ශ්නය තම centralized web
server එක ඕන. server එක host කර න යන එක සමහර
තැ වල කරදර ෙව න ව . කැ පස් එක වෙ තැනක
ඒක ෙ . න සමහර ෙවලාවට අ ට ෙය න ව
ා ය ජාව එයාල එක අ ත ජාල ස බ ධතාවය , ඒක
කාෙගහ ළඟ ෙයන dongle එක වෙ ෙව න ව
අමා ෙව හ ෙ භා තා කරනව (share). එෙහම හ ෙ භා තා
කරන ස බ ධතාවය ෙක ෙහ මද centralized solution එක
නැ ව ඒ ය ෙන squid වෙ එක භා තා කර ෙන නැ ව
caching කරග ෙන යන එක තම අ ෙමතන කරල LAN එෙ operating systems සහ browsers පය
කර ෙන. ෙණ ශ්නය ෙවනවද?

ෙමෙත හැම ෙකෙන ළඟම ෙප software එක


ෙයනව, තම browse කර ක ඒෙක cache කර ඉ නව. Operating systems පය ණා යල ශ්නය
තව ෙකෙන ඒ site එකකටම visit කර න යන ෙවලාෙව නෑ. අ ට ල ම ICTA එකට ෙප න න බා version
අ ත ජාලයට ස බ ධ ෙව ෙන නැ ව ඒ ෙව වට තම ෙග එක windows, linux ෙදකම. ඒ ෙදක interoperable. ඒ
LAN එෙ ම ෙයන තව peer ෙකෙන ෙගන ඒ files ක cache ය ෙන windows වල ෙයන cache ෙව ච content linux
කර ෙගන ඉ නව න ග නව. ක කතා කර centralized
එකම හැබැ දැ ඒක distributed, peer to peer යට එකට ග න ව . Browser independent. Software එක
distribute කරල ෙය ෙන. හැම peer ෙකෙන ළඟම ෙයනව run කර ෙවනම proxy එක ඔයාෙග local machine එෙ
අර තර complex නැ ෙප server එක ඒක client, server start ෙවනවා. ඒකට ඔයාෙග browser එකට proxy එෙ local
ෙදකම වැඩ කරනව. මම මෙ browser එෙ IP එක දාෙගන ip එක දාග තහම කරදරය නෑ http ම තම . Browser
මෙ local computer එෙ IP address එක ඒ port එක දාෙගන එක proxy එක අතර interface ෙව ෙන http ව , ඒක
වැඩ කරනව අ අය ඒ යට වැඩ කරනව. ත න මම යා සා browser එෙක independant.
යල fossuser.lk එක ඊට පස්ෙස මං ළඟ cache ෙවනවා. ෙදෙව
ෙකනා FOSS User site එකට ය එයා ග ෙන මෙ ළඟ cache
files ක. දැනට ෙ සඳහා, ඒ ය ෙන decentralized caching සඳහා
ෙ ක තම dalesa ය ෙන. ෙයන ෙවන open source ක ප ෙම නවද?

October, 2010 Release 23


Decentralized caching වලට ෙවන open source ෙවන emulate කර න අ ට C ව ය න ණා simulation
ක පය නෑ. හැබැ research papers පය ෙයනව, multi module එක . ඊට පස්ෙස ඒක dll එක නැ න .so එක
casting සහ distributed hash tables වල ෙයන ෙවනස්ක ගැන යට NS එකට දාල ඊට පස්ෙස අ tickle යල තව language
එක ෙයනව ඒෙක තම simulation එක ෙක ෙහ මද
සංස දනය කරල ය . ඒ ඇ නම භා තා කර න ව
drive ෙව න ඕන යල ය ෙන. tickle ව අ එෙහම
product එක දැනට නෑ. ෙ ක තම දැනට පා කර න යල NS ව simulate කරල බැ වා. සාමාන ෙය එෙහම
ව solution එක යට ෙය ෙන. ඒක තම දැනට කර අෙ assumption එක තම 10Mbps network එකක
ෙයන ත වය. අ 1Mbps ඒ ය ෙන 10% dedicate කරනව look-ups
වලට. එෙහම කරල machines 50 තර ඉ මව 1MBps
Dalesa මාණය ෙම භා තා කල programming languages dedicated channel එක overload ෙව න ග නව. අ
සහ තා ෂණය ෙම න වෙ ද? සාමාන ෙය පා කර ෙනන 100MBps එෙහන
නැ න ethernet න Gigabit ethernet සා look-up එක
ඒෙක ශ්නය ෙන ණ වඩා ෙහ ඳ DHT වෙ එකකට
යාන ෙම කද එතෙක ට ෙ ශ්ෙන ස ණෙය ම
අ දැනට ෙයන linux වල run ෙවන එකට C, C++ සෙදනවා. ඒක සා ඊළඟට අ කර ෙන DHT එකකට මා
භා තා කරල ෙයනව. ඊට පස්ෙස windows වලට එ දැනට ෙවන එක.
port කරෙගන යනවා user interface එක C++ ව යල
ෙය ෙන. අ ෙක ටස් ක යටම C, C++ තම . Project
එක දැනට host කරල ෙය ෙන sourceforge එෙ ,
www.sourceforge.org/projects/dalesa. අෙ website එක
www.dalesa.lk ඒෙක sourceforge links, svn එකට ෙක ෙහ මද
access කර ෙන forums, tracker එක, download links ඒ
හැමෙදය ම එතන ෙයනවා. සාමාන ෙය ග තම group
communication යල ෙයනව communication paradigm වෙ
එක ඒ ය ෙන technique එක . ඒක එක එක යට
implement කර න ව . එක තම distributed hash table
ඊට පස්ෙස IP multi casting. ල ම අ කෙ simple proof of
concept එක , අ භා තා කෙ IP multi casting. IP multi
casting භා තා කරල අ ට ව discover කර න කාගාවද
වමනා කරන file එක ෙය ෙන, ෙ web site එෙ ෙ
image එක දැ ෙක ෙහද ෙය ෙන. ඒ යට එක file එක
සඳහා ත පර ගාණ ඇ ළත අ ට ඒ discovery process එක
කරල ඉවර කර න ව . ඊට පස්ෙස කර ෙන අදාල cache
එකට ස බ ධ කරල ඒ අදාල file එක ග නව.

ඊළඟ අ යෙ අ බලාෙප ෙර ෙවනවා multi ෙ ව ාපෘ ෙය දායක (contributors) ගැන කතා කෙල ?
casting ෙව වට distributed hash tables යන එක භා තා
කර න, ෙම කද multi casting එෙ ෙයනව ය ය පට ග යා මා තව ෙද ෙන ,
limitations. එක තම ඔයාෙග infrastructure එක multi ව සහ ශ්ශංඛ. අ ට ICTA එෙ e-society grant යටෙත
casting වලට support කර න ඕන. ඒ ය ෙන switch එක තම funding හ ෙ . ඒ fund එෙක තම අ පට
හ අදාළ ෙවන device එක ෙහ ඳට multi casting perform ග ෙත. එෙත ෙදෙන ල ය 2009 අ ද
කර න න , support කර න ඕන. ඒක යදම යන ෙදය ෙවනක . ඊට පස්ෙස 2009 පස්ෙස 2010 මම සහ ව
ෙනෙ සාමාන ෙය switch එකක ග ෙත ඒක ෙයනව. වැඩ කරා තව මාස 6 . ඊට පස්ෙස තව අ ට එක ණා
adhoc networking වල mesh networking ඒ හැම එකකම interns ෙද ෙන UCSC එෙ . එෙහම ග තම ඔ ෙක ම
wireless technologies වල support කරනව. හැබැ එක developers දැනට committers යට ඉ නව පස් ෙදෙන .
අවා ය එක තම ඔයාෙග network එෙ nodes ගාන වැ ෙ ෙ න ගටම අ paid developers ල ෙය ෙම කද
ෙව look-up protocol එෙක එන overhead එක සා funding බා ඉ ං අ ඒක සා pay කරල යාග ත
network එක congest ෙව න ව . ඒ ය ෙන ෙග ඩ අය developers ල ෙය. දැ ස පයකට ඉස්ෙස ලා releases
එක සැෙ multi cast කරනෙක ට congest ෙව න ව . දැනට ෙදක කරා version 1.1.1.0 සහ 1.1.1.1. ඊට පස්ෙස KDE
අ ය ෙන nodes 50ක තර LAN එකකට ඒ ය ෙන multi වලට interface එක ෙවනම හදල interface එක තර
casting domain එෙ maximum size එක 50 . අ ඇ තටම release කරා. දැනට Ubuntu 9.10, 10.04 වලට releases
50කට install කරල test කරල නෑ. Simulations ව test කරල ෙයනව. අ ට ක හ ඉ නවන ෙහ ඳ rpm build
ෙය ෙන, ෙ සඳහා Network Simulator (NS) යන open කර න ව ෙකෙන එතෙක ට windows වලට ෙහ ඳට C
source product එක තම භා තා කර ෙන. ඒෙක සාමාන ෙය code කර න ව අය. එෙහම ක ය ඉ නවන දැ ෙ
න well know protocols implement කරල ෙය ෙන. ෙ ෙක ෙහට අ දා කරග න ෙයන වැඩ ක අ ට ඉවරකර න
protocol එක නැ සා ෙ ෙක protocol එෙ behavior එක ව . ඉස්සරහට අ බලාෙප ෙර ෙවනවා තව ක ය
එ යල.

24 August, 2010 Release


ෙ ද වා ලබාෙගන ෙයන ජය හණ ෙම නවද? DHT එකකට මා ෙව න අදහස ෙයනව. ඊට
අමතරව අ කැම ෙ කට firefox plugin එක හද න.
තාම අෙ project එකට අ ෙදක ෙණ නෑ. දැනට අෙ ළඟ ඒ සඳහා අවශ කාලය සහ ස නෑ, එෙහම
අ ට 2009 ෙන වැ බ වල e-swarnabimani එෙ award එක ෙයන ෙවලාවක අ කැම ඒ වෙ ෙ කට ය න.
හ ණා. ඊට අමතරව අ e-asia conference එකක use case එතෙක ට interface එක ෙවනම භා තා ම ෙත රව
යට publish කර paper එක ෙයනව. browser එක start කරන ගම ම backend එෙක service
එක start ෙවලා seamless යට browser එක එ ක වැඩ
කර න හද න ව .
Dalesa දැනට ලංකාෙව පා ෙවනවද?
Dalesa ව ාපෘ ය තව සා ථක කර ගැ මට ව සල
තානෙ මහතා ඇ සංව ධන ක ඩායමට හැ යාව
දැනට අ ද ෙන න නෑ ක හ පා කරනවද ලැෙ වා සහ ඉ ෙ ෙමව මාණ ලංකාව ළ
යල. ICTA එෙ අ ට ෙ funding එක ෙද අ ට මට සහ ඒ බඳ කතා මට අවකාශ ලැෙ වා FOSS
ඒෙග ෙල ෙග බ requirement එක තම ා ය User සඟරාෙ අ ා ථනා කර .
ෙ ශයකට ලා නැණසලක ෙ ක deploy කර න යන
එක. ඇ තටම ඒ දවස්වල අ ට ශ්නය තම , අ
ෙව ා ය ෙ ශයක slow network ෙයන වැ ය පහ ක
නැ තැනක සා අ බලාෙප ෙර ෙ deploy කර න
ෙයන platform එක linux ෙව යල. න ඇ තටම එතන
ෙණ windows. ෙක ෙහ මහ ඒ අදාල කාෙල ම අ
අමා ෙව windows වලට ඉ මනට port කරග තා. ඊට පස්ෙස
අ ඒක යවැව නැණසෙ තම ICTA එෙ අයට
demonstrate කෙ . කාලය ඒෙග ෙල එතන පා කරා
දැ න මම ද නෑ එයාල පා කරනවද යල. ඒ දවස්වල දැ
ෙයනව වෙ graphical interface එක ෙනෙ ෙණ,
lighttpd උඩ වැඩ කරන web interface එක . දැ අ ඒක
භා තා කර ෙන නෑ ඒ ෙව වට ෙහ ඳට desktop එක එ ක
integrate ෙවන interface එක GNOME වලට න gtk එක ,
KDE වලට KDE interface එක භා තා කරනව.

Dalesa සඳහා චාරණය ෙක යටද ෙව ෙන?

අ ම තම product එක promote කර න ඕන. ඒ සඳහා


අ web sites යාෙගන ඉ නවා, twitter ෙයනව. ශ්නය
ෙය ෙන දැ ෙ වෙ solution එක ත ගලෙය ට
පා කර න අවස්ථාව නෑ. ෙ ක පා කර න computer
හතර පහ ව අ තරෙම ෙය න ඕන. ලංකාෙව ඒ වෙ
තැ වල ෙප ඟකම ෙයනව. අ ෙ ක ලංකාෙව හැ වට
අෙ web site එක බැ ව ෙ ෙව ලංකාෙව එන මාණයට
ආස නම මාණය , 50% 50% වෙ ෙවන රටව වල අය
එනවා. එ වැ මාණය එ ෙන ඇම කාව සහ ෙර පෙ
රටව ව . දැනට න එෙහම ෙල වට ය ලැ ලා නෑ.
අ ට ෙයන ශ්නය තම ෙල network එකක machine
50කට වඩා ෙය deploy කරගැ ෙ අපහ තා. ඒ වෙ ෙල
ඒවට scale ෙව න අ ඉස්සරහට DHT වලට මා ෙවනවා.
එතෙක ට අ බලාෙප ෙර ෙවනවා තව promote කර න
ව ෙව යල.

අනාගත සංව ධන ගැන කතා කෙල ?

දැනට Dalesa ෙය ෙන linux වලට තර , GPL


version 2 license එෙක ෙය ෙන. ඉ ස පය ඇ ලත
අ කර න බලාෙප ෙර ෙවන ධානම ෙ තම ෙ ක
windows වලට ග න එක. ඊට පස්ෙස මම ක වා වෙ

October, 2010 Release 25


Contributed to October Release

Editorial Board

Buddhika Chandradeepa Kurera


Mechanical Engineering Undergraduate of the Faculty of Engineering, University of
Peradeniya and Fedora Ambassador for Sri Lanka.
Email : bckurera@fossuser.lk
Web : http://bckurera.info

Ramindu Deshapriya
A student at the Faculty of Information Technology, University of Moratuwa.
Enjoys working on Joomla development, swimming and reading.
Email: rdeshapriya@fossuser.lk
Blog: http://lmakuthan.blogspot.com http://consumedbyandura.blogspot.com

Kalpa Pathum Welivitigoda


Electrical Engineering Undergraduate of Faculty of Engineering, University of
Moratuwa. Interested in FOSS and coding.
Email : callkalpa@gmail.com
Blog : http://kalpapathum.blogspot.com

Maxtina Fernando
Undergraduate of the Faculty of Science, University of Kaleniya Following
Computer Science as a major. Contributing FOSS projects as a Technical Writer,
Fworking toward to promot FOSS around Sri Lanka.
Email: maxtinafernando@fossuser.lk

Web and Marketing Team

Kasun Indika
Student at Lalith Athulathmudali Vocational Training Center, Ratmalana. Work for
a private company as a System administrator. Interested in Linux base
networking and a FOSS Lover.
E-mail : kasunindika@fossuser.lk
blog : http://www.kasunonline.info

Sasith Nuwantha
2012 A/L student at Sivali Central College, Ratnapura. Engage in Open Source web
developing and love to promote FOSS in Sri Lanka.
Email: sasith@fossuser.lk
Blog : http://blog.sithiwili.co.cc

October, 2010 Release


Contributors for the Content

Hasitha Jayasooriya
A Student of Ananda College and FOSS lover. Interested in Networking and Coding
EMail: hasitha.ac@gmail.com
Blog: http://hasithablog.co.cc

Indeewari Fernando
Graduated from the Faculty of Arts of the University of Kelaniya and promoting
FOSS.
Email : indeewarifernando@gmail.com

Buddhika Wimalasena
I am reading for a computer science degree in Uva Wellassa University and
currently in 3rd year.
Email : mailto:rcboy2005@gmail.com
Blog : http://pandaslif.blogspot.com/

Udaya Shamendra
Final Year Undergraduate (BCSc) at UCSC. Interesting in web services, Image
processing & Multimedia technologies. A Manager of Adobe- Sri Lanka User Group
(A-SLUG) & Mozilla Firefox Campus Rep program and GTUG (Google Technology
User Group). Senior member of Genius Rocket Community & FOSS enthusiast.
EMail: ududsha@gmail.com
Blog: http://techtubewikia.blogspot.com http://udsha.blogspot.com

Deepika Priyadharshani
An undergraduate of Faculty of Arts, University of Peradeniya, focuses on
Management in the university and blogs on almost all the subjects in both English
and Sinhala under the name "deeps".
Blog : http://myworldmywaysmyideas.blogspot.com
Twitter: @deepsishere

Thanuje Ashwin Nallaperuma


Second year undergraduate at SriLanka Institute of Information Technology (SLIIT) Interested
in Open Source Program developing and promoting LINUX
Email: thanuje@gmail.com

Dhamith Lahiru
A/L (2012) Student of Nalanda College Colombo, Who like to be a Programmer
future. Currently interested in studying about FOSS related subjects.
E-mail : hewamullage123@gmail.com
Blog : sin.dhamith.cz.cc

October, 2010 Release