P. 1
leqsikoni

leqsikoni

4.67

|Views: 59,262|Likes:
Опубликованd-fbuser-70914173

More info:

Published by: d-fbuser-70914173 on Apr 25, 2011
Авторские права:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/21/2014

pdf

text

original

nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

) cnobebi.  a. mniSv.-13(ix. agrarius miwisa. Agni [sanskr. ¥ agenturuli. agnostQcizm­i [berZ. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba. 2.  a.) dazRveva. a. saagenturo. 2). a (uary. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. agrArul­i [laT. sakiTxi. furceli. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan. agitatori. agr agonofObia [berZ. agitAcia [laT. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba. didi darbazi da sxv. (s. (s. agOnia [berZ.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad. Txevadi da ga­ ziseburi)..) muSaoba. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. samiwaTmoq­ medo.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. moqmedeba. agenturisa. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani. agrAfia [berZ. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan.  a. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). a. a (uary. agrEgat­i [laT. reforma. saagitacio. s.  winasaarCevno a. . agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. nawilakis da gnosis Semec­ neba. ¥ agitaciuri. agitireba. amoZraveba] _ 1. politikuri moRvaweoba. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic.  agenturasi Scd. agenti. agitatio aRZvra. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. (s.  mosavlis asaRebi a.

xerxebis sistema. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. adekvAturi [laT. ¥ agronomiuli. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. [berZ.). ¥ agresiuli. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. natis~ a. rac savsebiT See­ teqnika. agros mindori] _ sanarCuneblad. a. sgronomia. kulteti. Teba. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. leqsi. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze).  a.agr -14- agrEsia [laT. sasoflo­sameurneo sabameba rasme.  a. grZnobis organis SeCveva nawili. a daJio Scd. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. SemswavlelTaTvis. teqsti. (s) ganaTleba. a.) 1. miznad  adeqvaturi Scd. adaptieren] _ 1. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. (s) dargi. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. misi nawili. pirobebTan arsebobis Se­ Agro.. politika. soflo­sameurneo warmo­ 2.. organizmis an Tavdamsxmeli. (s) fa a dajio. cnebebi. saagrono beThovenis `mTvaris somio. a. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. adagio] _ (mus. kulturaTa damuSavebis  a. rTuli sityvebis pirveli 2. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. adaptAcia [laT. kul tyeebSi.

xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. ¥ administratoruli.-15- adr _ (wign. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv.). (s. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. advokat. risme momwyobi.  a. to. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. . saqmes sasamarTloSi (moZv. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. admiral. ministracio. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. a. Rvao uwyeba.  administratiuli Scd. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. niWi. saadda saub.) Tanamdeboba. ¥ administraciuli.) jeli. raime dawesebulebis. administra¥ advokaturi da saadvokaciis. praqtika.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. amirbari (mag. laT warmos mmarTveloba. administrAtor­i [laT.) saqmianoba. raime moZRvrebis  Teatris a. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a.` ceri. sa­ advOkat­i [germ. damcveli.  a. 1. Ralati. adiUlter­i [fr. momavalSi. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. qalaqis a. tes meored mosvla axlo  prezidentis a. a. momxre. aSS-is a. 2. (s. adultére laT admQral­i [holand. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. veqili). adiutant laT. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. adresse] _ 1. adventQsteb­i [laT. (s. adulterare pativis axda] _ me­ arab. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT.. administrireba. qveynis Zaxili] _ iuristi. Adres­i [fr. sas a.

aerObika [ingl. haerburTi). sinon. dromos sirbili. piri.  haerodromi Scd.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. aerobics berZ.] _ didi aerodromi. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi. 2. depeSa egzavneba. garde dac­ va] _ 1. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s.adr -16 samxedro a. aerOport­i ix. 2. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti. aeroporti. piri. soxumis a. avant-garde arant. aseve na­ gebobebis erToblioba. adrEsant­i [germ. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros.  aerobikasi Scd. romelsac werili.. mowinave lesTan (an sxv. ¥ aerobikisa. aerOdrom­i [fr. (gadat. 2.) misamarTi.  haerovagzali Scd. aerOstat­i [berZ. ariergardi).  Tbilisis a. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv. adressant fr.). (moZv. (sapiris. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs. aerodinamika. aero.  aerofloti. (samx... adressat fr. winaSe. romelic gzavnis werils. aérodrome berZ.) raime sazogadoebis. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT. [berZ. adrEsat­i [germ. depeSas..] _ piri. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili.. `saaviacio~. . jgufis klasis. wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi). avAngard­i [fr.  haeroporti Scd. tvirTis.  haerostati Scd. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa.win. jaris (an flotis) nawili.] _ 1. aero. saerTaSoriso a.. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~.

avEniu [fr. avtentikuri. namdvili. ¥ avantiuruli. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). s. . avanturistuli Scd. brZolebi avangArdizm­i [fr. sarwmuno. TviTmfrinavis. ¥ avariuli. avAria [it. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili. ¥ saavanso. autentikuri Scd. manqanis. auTenturi. avAnscena [fr.  a. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli.  TviTmfrinavis a. . ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. wamowyeba. .­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba.  s.  a.-17nawili. s. avaria] _ 1. avangarduli.  avanturizmi. a. ¥ avangarduli. mdgomareoba. avanturistuli Scd. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. avantQura [fr. angariSi. avanturuli Scd. politika.  a. Avans­i [fr. aventuren] _ uperspeqtivod. avtomobili. 2.  avantura. ¥ avantiuristuli. ¥ avangardisti. avenue] _ saf­ rangeTSi.  avTenturi. ¥ avantiuristuli. saavario.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. avant _ win. moqmedeba. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. a. samsaxuri.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. avantgardisme] – me­20 s. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. ubeduri SemTxveva. did britaneTSi. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili.  avanturisti. authentilcos TviTmyofi] _ (wign.

mrewveloba. aviatranporti. poeziaSi: ciskari. kompania (ix. gemze muSaoba. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. aviokampania Scd.) mTeli koleqtivis navis. reti. [laT. kris.. Avral­i [ingl.romliTac nawilia. mobilizacia saswavlo. ganTia­ avis frinveli] _ 1. rTuli sityvebis pirveli 2. varulTa mier. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs.) Avto [fr. avis frinveli] _ . Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. (gadat. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba. s. benzini. Cveulebriv moy­ ruleblad. ro­  aviolaineri Scd.. autos TviTon] _ tika. aurora] _ 1. Avrora [laT.).  avioreisi Scd. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba.. Ti.avi -18-  s. moZraobis Teoria da praq­ avto.) uwyeba. [berZ.  aviomodelizmi Scd. aviAcia [fr. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. planerisa da misT. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. ¥ saaviacio Avia. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi. aviation < laT.  aviokompania. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. safreni aparatebis erTob­ nawili. ZvelberZnulSi ­ eosi. a uar­ yofiTi nawili da laT. taminebis naklebobiT. aviafosta. kompania.  aviateqnika. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. 3. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa. avtobaza. aviakampania.. avviso Setyobineba] _ (finans. (zRv. laineri (mniSv. mniSv. haerze di. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi.  avtoinJineri. avtoport samoqalaqo a. Tvis fulis. 2. 2). mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv. avitamQnoz­i [berZ. lioba: sahaero floti. samxedro a. gamowveuli organizmSi vi­ 1).

autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba.  s. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. ¥ avtokefaliuri. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. automobile avtomobili da laT. autos Tvi­ Ton. dromos sarbeni adgili. autodrome. automatos . sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. avtOkar­i [berZ. avtokrAtia [berZ. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis.] _ 1. car sazidavi.  `daTa TuTaSxias~ a. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad.  a.is 1500 weli. berZ. mimosvla. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. grapho vwer. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera. [fr. avtOgraf­i [autographos TviT. avtobiogrAfia [fr. autobiographi _ 1. eklesia. berZ. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo. TviTmpyro­ beloba. sakuTari xelmowera. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. autos TviT da ingl.  avtokefaluri Scd. s. avtOmat­i [berZ. Scd. autobus fr. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba.  Tbilisis a. ¥ avtografiuli. absolutizmi. ¥ saavtobuso. rbena] _ specialuri moedani. wignze da sxv. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali. avtObus­i [germ. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. romani.  saqarTvelos eklesiis a. marSruti. avtokefAlia [berZ. berZ. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. berZ.  a. bios sicocxle. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi.-19- avt avtOban­i [germ. 2.

autonomia.  s. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana.avt -20¥ saavtomobilo. ¥ avtomaturi. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. avtomatizireba. (saub.  a. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. ¥ meavtomate. gzebi. berZ. TviTmmarTveloba. ada­ mianis Caurevlad. teqnikis dar­ gi. 2. manqana.  a. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. saxelmwifos Semadgeneli nawili. muxruWebi. afxazeTis a. avtOnim­i [berZ. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. s. avtonOmia [berZ. avtomAtika _ 1. automobile. respublika. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. avtomanqana). olqi. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. autos TviT da laT. a. respublika. ¥ avtonomiuri. 2. manqana. avtomobQlizm­i [fr. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. avtomatis. germ. avtomaturi. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. aparati.. avtoplAstika _ (medic. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. Sida qarTlis a. avtomatizirebuli. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. TavisiT moq­ medi] _ 1. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. avtomatika. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. . romelic moZraobs urelso gzebze. respublika. romelic fsevdonimiT wers. 2. avtomObil­i [fr. xelsawyo. s. erovnul­teritoriuli a. mrewveloba. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. sinon. qarxana. automobil. avtomobQlist­i [fr. aWaris a. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT.

 a.  didi a. teqnikur da a. proeqtis a. Tvalis mi pyroba. 2. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze. Azbest­i [berZ. Targmani.] _ (medic. 2. wignis s. Semoqmedi] _ piri. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi. swrafi moZ­ raobisaTvis. nawarmoebs (gamogoneba. mniS­ vneloba. mecnieri. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. riski arab. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. avtOfsia [berZ. cali. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). avoir qoneba] _ (finans. mecnierul (samecniero). ¥ avtoritetiani. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1.  xelmZRvanelobis a. proeqti.S.  azartiuli Scd. azb Zala] _ 1. piri.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. aqvs mopovebuli.  s. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. diqtatoruli. autos TviT da opsis Sexedva. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. romelic qmnis mxatvrul. avtOstrada [it. farTod . autorität < laT.  a. ¥ azartuli.  romanis a. avtoritArul­i [fr.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. daskvna. cecx­ lgamZle masala. wigni). autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel. avtoritetuli. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. reJimi. ufleba. samecniero Sromis a.  a.. lazard SemTxveva. autoritare laT. Azart­i [fr.TamaSi.  a . stili.  a. ¥ saavtoro. a. au (c) tor Sem­ qmneli. avtorQtet­i [germ. avUar­i [fr.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi. Avtor­i [laT.-iT nadiroba. au (c) toritas Rirseba. avtorQzebul­i [fr.

myari afhērē Txeli da fafa (medic. aTEizm­i [fr. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. (samx. aTletiuri. romelic daibada zevsis Tavidan.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye. piri. ATena [berZ.  atleti. . agebulebis axalgazrda. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis.  a. sklēros mSrali.) kuTxe. ¥ aTleturi. as-sumūt. sasuqebi. atletiuri Scd. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi. Za­ losnobas) misdevs. _ kuTxe.  a. 2. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. qanseli). 3. azote berZ. sinon. (qarT. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. aTerosklEroz­i [berZ.  a. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa. magnituri a. athéisme berZ. mr. Ronieri kaci. azimut arab. sportsmeni. propaganda. romelic aTletikas (Cveulebriv. Azot­i [fr. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris. samt gza] _ 1. sa­ izolacio saSualebas da sxv.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). ¥ aTeisturi. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. romelsac Rmer­ Ti ara swams.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba. 4. uferuli gazi. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. (ast. 2.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. azQmut­i [fr. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris.azi -22 a. rogorc cecxlgamZle masalas. ATlet­i [berZ. (samx. athlētēs moWida­ ve] _ 1. aTlEtika [berZ.

varjiSebi. aqua wyali da ingl. sanimuSo (Te­ akv atri.  aqvalangi Scd. sruli.  a. saukeTeso. romlebic aviTarebs Zalas. si­ non. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis . berZ. 2. aquarelie. aiATola [spars. akvArel­i [fr. it. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni).) nakurTxi wyali. 3. iceberg Sved. gamocema. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. amtanobas. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba. aqualung laT. ferwera. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1.  samxatvro a.  a.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT. ansambli. wyalsaRebavi)  a. warmateba. weli. aQsgerg­i [ingl.-iT xatva. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. laT. aQazma [berZ. acquarello. saswavlo.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. 2.  aqvalangisti Scd. a. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati. Teatri. saqarTvelos xalxuri cekvis a. akvAlang­i [ingl.).  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. akvalAngist­i _ piri. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema).. saaTi. 3. akvArium­i [laT. aqua wyali] _ 1.-23kuri varjiSi. ansambli). polaruli myinvaris monatexi. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS.  aqvareli Scd. 2. akadEmia [laT.aseTi saRebaviT xatva. a.  `vefxistyaosanis~ a. ¥ akademiuri _ 1. ¥ aTletikuri. academia sak. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa.

sinon. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze. accordo] _ (mus. xeobaze. sadac aSeneben Tev­ zebs. 2. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce.  aqvatoria Scd.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. uCveulo klimatis pirobebTan. ¥ akompanireba. accreob vendobi] _ 1.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad. nebismieri wyalsacavis farTobi. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba. accorol. akkom- . akordEon­i [fr. akvatOria [laT. akompaniAtor­i [fr. (di pl.  akomponiatoni Scd. it. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi.  akomponireba Scd.  bolo a. akomponimenti Scd. rkinigzaze. aklimatizAcia [germ. akmç mwvervali] _ (medic). uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi.-iT.  simRera roialis a. gzatkecilze da sxv. akreditEbuli [laT. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. mcenaris an cxovelis Segueba axali. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. (qarT. Akord­i [fr. akvEduk­i [laT. Akme [berZ. belRari). compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti).  Savi zRvis a.  akompanimenti. musi­ kaluri Tanxleba.  aqveduki Scd. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili.  aqvariumi Scd. akompanEment­i [fr. aquveductus wyalsadeni] _ xidi.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba.

asruleben erTeulebi. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva. 2. (geol. laT. akumulAcia [laT. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. an fra­ za.-25basTan. wylis fskerze _qa­ ris. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. sameulebi. naxtomi. akreditacia. akrOstiq­i [berZ. Jurnalisti. (di pl. 2. (fiz. akrobAtika [< berZ. bruns da misT. fr. acckobate < berZ.) rwmunebis sigeli.  akumuliatori Scd.  a. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba.  avtomobilis a. akkreditiv. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze. vulkanis da sxv. accumulatio] da akumulQreba _ 1. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. a. romelic akroba­ tikas misdevs. oTxe­ aku ulebi. accredo. sportuli Sejibrebebze. yiras. sakredito dawesebulebis (bankis. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi. akropOlis­i da akropol­i [berZ. energiis) dagroveba. gorakze gaSenebuli. wylis. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti. dokumenti.. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba. akredQtiv­i [germ. maRlobze. akumulAtor­i [laT. wyvilebi.). teq.  akrediteba. festivalze da misT. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. romelic moicavs xtomebs. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. . nomrebi.  akrobatiuli Scd. accreditif vendobi] _ 1. 2.  aTenis a.  akrostixi Scd.) risame (mag.  akreditirebuli Scd. akrostichis] _ legasi. akrObat­i [fr.

algOriTm­i [fr. ricxvebi.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. 2.  algebrauli Scd. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. sinon. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. erTad akinZuli suraTebis. a. markebis Casakravad. fotosuraTebis. Alah­i [arab. algebra arab. algorithme] _ (maTem. fizikis dargi. a.  a. naxazebis da sxv.  a.  Tbilisis xedebis a. moqmedebis Sedegad. albQon­i [kelt.  algoritmi Scd. gamosaxuleba. krebuli. . hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi.  enis a.aku -26 Rrubliani a. albatros] _ zRvis didi frinveli. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. Algebra [laT. album] – 1. akUstika [berZ. albAtros­i [fr. a. 2. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba. ¥ algebruli.  sakoncerto darbazis a. smenadobis pirobebi raime SenobaSi. ¥ akustikuri. Algol­i [ingl.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. akupUnqtura [laT. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. acusticos sme­ nis] _ 1. gantoleba. sadgomSi. STabeWdileba. alEbarda [fr. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri.  alaxi Scd. funqcia. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi. ¥ akumulaciuri. aparatura. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba.. Albom­i [fr.

¥ alebardisa. a. iga­ vurad. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi. ebr.  a. aligAtor­i [ingl. gaerTi­ aneba. emig­ raciis procesi. aliterAcia [alliteratio.  a. ¥ alergiuli. sxvagan] _ (samarT. aliafUrSet­i [fr. Alia [ebr. mxatvruli . alibi sxva ad­ gilas.  alebardasi Scd. alQans­i [fr. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic. alEia [fr. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. meuRles). alafourchette Cangali] _ vaxSami. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis. alegoriisa. al ad da litera] _ poeturi. alegOria [berZ.  aliasi Scd. ali  koperatiuli a. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. sakvebi romelsac. Alibi [laT.  a. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa. mSoblebs.  banketi _ furSeti. ¥ aliisa.  a. alErgia [berZ.  Cinuri a.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. marwyvze. halleluja. komplimentebiT. fexze mdgomare sauzme. alQment­i [laT. ¥ alegoriuli. (gadat.-is damtkiceba. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT..  alibma Scd. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi.) 1. ¥ alibim. Janri. misisi pis a. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. allée] _ gza. suraTi. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT.) raimes zizRi.  alegorasi Scd.-27afTi). alilUia Zv. 2.

Se­ usabamoba. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi. hullo] _ sityva (Sorisdebuli). romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. fsev­ donimad gamoyenebuli.  aloisaA Scd. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego. ¥ alpinisturi. Alkald­i [esp. kalendari] _ araperioduli krebuli. sezoni. allos sxva. alOgizm­i [berZ. lo­ gikis. allo! Scd. alcalde arab. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. aloe] _ (botan.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. almAnax­i [germ. alpQnizm­i [fr. mis wvens iyeneben medicinaSi.  a.). msvlelobis darRveva.  axalgazrduli a. logikuri gansjis. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. ¥ alogikuri. Aloe [berZ. Almanach laT. sinon. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . Alo! [ingl. alcazar arab. alquadi yadi.  mTasvleloba Scd. alOnim­i [berZ. mTamsvleloba).  a. banaki. klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. a. Alma­mAteri [laT. almanachs arab. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. ¥ aloesi. alkAzar­i [ec. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli.alk -28 alio!.  axalgazrda mweralTa a. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT.

romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. arCevnebi.  alpiuri Scd. a. altaria – altus maRali] – 1.-29mimdevari – mTis turisti (qarT.).  alternativuli. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi. alter da sxv. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. mcenareuloba. at. altruisme laT. alter – erT­erTi oridan. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. sinon. alUmin­i [laT. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. sinon. (gadat. ToxarikiT. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. Altar­i [laT. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. finjani. ¥ alternatiuli.  a. alf altQtuda [laT. saZovrebi.  a. Alpuri _ alpebTan da. a. alternAtiva [fr.  a. a. gadawyvetileba.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. qmedeba.  aliumini Scd.  a. wona 26.97. sa­ erTod. ¥ altruistuli. alternatife – laT. saqcieli. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . mTamsvleli). alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al. a. alUzia [fr. Sdr. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. Alur­i [fr. altrUizm­i [fr. alfAbet­i [berZ. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. rigiTi nomeri _ 13. oTxiT da sxva). alternetuli Scd. 2. maRalmTiani). proeqti.  mTasvleli Scd.

-ebi. ¥ ambrazurisa. ambrAzura [fr. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT].­ebi . romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. (qarT. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis. si­ non. pretenzia raimeze. Alfons­i _ kaci. alchymia arab. embrazure] – 1. amalgame arab. cxenosani qali. kerti] _ 1. 2. sinon. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. amAzon­i [berz. saTofuri). a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali).alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. alfavituri Scd.ganekurna yvela avadmyofi da sxva. ambQon­i [< berZ.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba.w. a. anbani. a. amAlgama [fr. `fi­ losofiur qvas~. qalis grZeli sacxenosno kaba. ambition laT. ¥ alfabeturi. anbanuri.  alfaviti.  gaumarTlebeli a. ambrOsia [berZ. (samx). ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT. ¥ amazonis. alqQmia [laT.  ambrazurasi Scd. amazôn (amazone). ambQcia [fr.  alximia Scd. 2. dvrili ZuZus Tavi. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. 2. ro­ melsac ukvdavebis. saidanac locvebs warmoTqvamen. katalogi.)  a. ambitio] _ 1. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. pativmoy­ vareoba. saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs).­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis. ¥ ambiciuri. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis.

(qarT. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli. amnEzia [berZ. α uar­ yofiTi nawilaki da laT. uzneo. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. amETvisto [berZ. saerTod patieba.). amorAlizm­i _ moralis.  ambulatoruli Scd.  a.) daavadeba.-31silamazes aniWebs maT (ix. romelsac iwvevs ameba. amen.  aministia Scd. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. amQmia _ (medic. amenOrea [berZ. adamiani. agreTve neqtari). romelsac ara aqvs mudmivi forma. amnQstia [berZ. moralis. cxovrobs wyalSi.  agneziasi Scd.) 1. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale. moralis moraluri. iisferi. Sewya­ leba. amorAluri [berZ.zneobrivi] _ (wign. amebQaz­i _ (medic. kvarcis na­ irsaxeoba. pati­ eba] _ 1. ambulatorius mosiarule. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. . 2. mkurnaloba. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. sinon.  amebasi Scd. ¥ amebisa. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. ambulatOria [laT. Ameba [berZ. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. ¥ amneziis. amoibe cvlileba] _ umartivesi. α uaryofiTi nawilaki. mikroskopuli erTujrediani cxoveli. Amin [berZ. amoralu­ roba. ¥ ambulatoriuli.  a. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi.

fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. amuletum arab. sifarTove] _ 1.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag.). 2. amplQtuda [laT.  amortizireba Scd. amputAcia [laT.  filtvis a. mowyobiloba _ amorti­ zatori. vinmes mdgomareoba. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv. amorphos] _ 1.. (fiz.). 2) sa­ Wiro mowyobiloba. kiduris a. ¥ ampluisa. amOrful­i [berZ. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli. manqana­mowyobilobaTa. fisi.  avtomobilis a. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr.  ampluasi Scd. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. emploi] _ 1. roli. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. sxeuli. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT. ¥ amplitudisa.  a. 2. (min.  komikosis a. amUlet­i [laT. saqcieli. 2. amortizAcia [laT.] _ raime patara nivTi. 2. amplitudi Scd. biZgebis. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg.  amorfiuli Scd. ¥ saamortizacio.  is Tavis a.) sxeulis udidesi . amostisieren] _ 1. qim. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris. ¥ amputireba. mis sasceno monacemebs. uformo.  amplitudasi. amplituoto sidide.  a. mina. (gadat. romelSic wamalia. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. Ampula [laT.  s.  gaqanebis a. 2. Amplua [fr.-Sia. gaqanebis sidide. qarva. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan.

mocvas. mcenare. Ti­ cxoveli. amfo. (mag.] _ 1. amphiteatron-amphi orive mxriv. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. Amur­i [fr. rom­ CanTa. maTara. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. 2. layuCebiT. romelic xarobs amunQcia [polon. giri.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1.. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. boda sxvadasxa sanaxaoba. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi.. ormxrivs. [< berZ. amour laT. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. avtomobili. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. amfibia. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. garSemo. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. gar­ zRvis qalRmerTi. Sana). ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad). amnicya rogorc wyalSi.. bayayi.. sani ymawvilis (Wabukis) 2. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. wyalxmeleTa (qarT. amphitritç] _ TavsarTi. amphō orive] amfQtrite [berZ. ise xme­ laT. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. sinon. avgarozi. adgilebiT. mosarTavebi da sxva).. samxedro aRkaz­ leTze. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. salamandra). orive mxares. muloba (garda iaraRisa 3. sazeTe da sxva. wyalxmeleTa lisma. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. atareben. amphibios or­ . TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT. posei­ Semortymas. amor amfiTEatr­i [berZ. sartyeli. an ori donis coli. dabrkolebaTa gadalaxva 2.] _ Zvel ormags. tanki.

ukan. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad. anabolç aRmavloba] _ (biol. ana gada. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan].. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. mo­ iTxovs.  qimiuri a. anAlgia da analgEzia [berZ. analysis daSla] _ 1. anabAtizm­i [berZ. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). pi­ ruku. gr. sapirisp. anathema dakisrebuli] _ (ekl.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. Se­ esatyviseba asimilacias. ga­ daadgileba. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . aRorZineba] _ (biol.ana -34asoebis gadajgufeba. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. Rvinos. axali sityvis warmoqmnis mizniT.. 3. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT.) ek­ lesiidan gandevna. mniS. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis.. anAgrama [berZ. anabOlizm­i [berZ. mecnierebaSi kvlevis meTodi. anATema _ [berZ. anabiôsis ga­ cocxleba. anAliz­i [berZ. 1). anAkonda [esp. dawyevla. katabOlizmi. sinTezi. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe..) tkivilis SegrZnebis dakargva. sisxlis a. SeCveneba. uwylooba) dakav­ SirebiT.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag.  norma _ romani. siyva­ ruls. temperaturis Zalian daweva.. anabQoz­i [berZ. 2. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. analgesia] _ (medic.  a-ze gadacema.

yiTa nawlavTan dakavSirebuli.  iq a.  analogiasi Scd.  moTxrobis a. anal – laT. movlenebsa da cne­ bebs Soris. maTematikuri. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba. anarchia umTav­ roboba. ¥ analizuri. anAlog­i [berZ. s. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. areuloba] – 1.  a. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. Ta­ nazomieri.-35xilva.  anarxia. am mcenaris nayofi.  anarxizmi Scd. analogos Se­ sabamisi. anAmnez­i [berZ. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. movlenebisa da cnebebisa. anArqia [berZ. xe­ lisuflebis. 2. Cai. ekonomikaSi.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan. masala. qaosi. anus yiTa nawlavi] – (anat). xvreli. anAloe [berZ. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. (gadat. is­ xavs surnelovan nayofs. SefardebiTi] _ raRac msgavsi. sufevs.  a. analOgia [berZ. areuloba. anAnas­i [esp. anana . ananas.  s. qimia. Tanabari sagnebisa. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. garCeva.) cnobe­ bi. Sesatyvisi.  a.) sruli uwesrigoba. ¥ anarqiuli. marTva­gam­ geobis ararseboba.  analitikuri. anamnesis mo­ goneba] – (medic.  a. anarxistuli Scd. analogiisa.  anarxisti. ¥ saanalizo. ¥ analogiuri. anAlur­i [fr. stiqiu­ roba. Sexedulebani. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros. ¥ anarqistuli  a. mdgomareoba. analitiuri Scd. maTematikuri analizi _ ix. anarxiuli Scd. .

atlasi. Sveulmfrene­ bisa da misT. Angina [laT. Zveli drois gadmonaSTi. ¥ anatomiuri. Angar­i [fr.  a.-ebi istoriul romanSi. ama Tu im faq­ . adamianis a.. 3. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis.  a.  anatomi. anAfora [berZ.ana -36tis. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. anatomē gak­ veTa] – 1. Sexeduleba. anaphora zeviT aweva. mecniereba. angina] – sa­ xis lorwovani garsis. ¥ anaqronistuli. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. anaqrOnizm­i < [fr. anaxronistuli Scd. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. gamoyofa] – 1. epoqisaTvis. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba. anachronisme < berZ. a. ana ukan da chronos dro] – 1. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis. 2. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. Tvalis a. angiolOgia [berZ. sadac kveTen gvamebs. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba. anatomi.. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi. (gadat. anatomireba. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. raimes agebuleba. 2. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili.  a.). (lit.  siyvarulis a.  tvinis a.). qronoligiuri Seusabamoba. 2. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi.  anaxronizmi. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba.  anatomuri Scd. gamokvleva. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas.

­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi.  antraciti Scd. Janri.  anegdoti.-37saqsebi). anTropogEnez­i [berZ. ¥ anekdoturi  a. androfObia [berZ. anthologia.  s.  saerToa. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli.. romlebic me­5 s. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. anEmia [berZ. anTrAcit­i [berZ. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba.). si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb.). anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ.). anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. SemTxveva. upiratesad leqsebi. anegdoturi. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. anEkdot­i _ [fr. anTropOid­i [berZ. anEqsia [laT. anTolOgia [berZ. mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. androgQnia [berZ. ¥ saanekdoto. mkvrivia da liTonisebr priala. AnTrak­i [berZ. rCeuli mxatvruli Txzulebani. gautkivareba operaciis gasakeTeblad.  qarTuli poeziis a. adgilobrivi a. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba.  anestezia Scd. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi . sa- anT anegdoto Scd. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic. anecdote – berZ. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali.

saantropologio Scd. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. ¥ anketuri da saanketo. animAlur­i [laT. rom yvela sagans aqvs suli. antropofAgia [berZ. anQmizm­i _ [< laT.  a. Janri. (s.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans.) monacemebi. RvTis mier . re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. (s. centrum centri] – religiuri Sexeduleba. orangutani. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. evo­ lucias. antropologiuri.  a. Anklav­i [fr. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. s. kanibalizmi.) kvleva-Zieba. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli.-is mowyoba (Catareba). animal cxoveli] – mxatvari an moqandake. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. antroposOfia [berZ. anTropocEntrizmi [berZ. ¥ animalisturi.  antropologia. Simpanze. biologiur bune­ bas. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba.  a. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. giboni da sxv. a. cvlilebebs mis age­ bulebaSi. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. a. (s. furceli. a. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba.-is Sevseba. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba.  a. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. Anketa [fr.) gamokiTxva.).  a. anTropolOgia [berZ. anquêtteê] – 1. (s. rasebs. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena. animAlist­i [laT. anthrôpos adamiani da laT. ferwera. 2. furclebi.) muzeumi.

saerTo 2. ynosvis uqonloba. cekvis a. Txzu­  politikuri a. wesisagan.  anomaluri Scd. ritoriebs (ubnebs). momReralTa..  anonimiuri Scd. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. movlena.). ganaSenianeba.-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. romlis urigebeli winaaRmdegoba. Anod­i [berZ. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. annonce] – mokle  a.. ¥ antagonisturi. ¥ antarqtikuli. lis yvela nawilis Se­ kaTodi).. SenobaTa.  saestrado a. niSvna] – wignisa. statiis . ensamble erTad. winaaRmdegobani. fsiqololeba). brZola] – Se­ Txzulebis avtori. at­ anOsmia [berZ. annotatio Se­  a. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. Anons­i [berZ.  quCebis a. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. simRerisa da ¥ anomaliuri. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. ¥ ansambluri. erTianoba. pirispireba. (mag. moicavs antarqtidas. anotAcia [laT.  a. gastrolebis da misT.. mierebis darRveva. anOnim­i [berZ. Tanxmebuloba. moSla. vinaoba ucnobia. rasobrivi a. damkvrelTa. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. romelsac ara aqvs led gadmocema. veva. nagebobaTa anomAlia [berZ. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. eqspedicia. uaryofiTi lantis. usaxelo (werili. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. Sinaarsis mok­ biT da. fasebis darTviT. anodos zeviT Ansambl­i [fr. antagōnisma kamaTi. giuri a. indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic. koncer­ antArqtika [berZ. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba.

romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). ¥ antarqtikisa.ant -40samkurnalo nivTierebani.) stilistikuri xerxi. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi). anktarktika Scd. antQTeza [< berZ. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. antimecnieruli midgoma. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. suraTi. antithesis dapirispireba] – (lit. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. antivQrusi [berZ. virus Sxami] – 1. ¥ antenisa  antenasi Scd. antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. a. antiquarius] – piri. vaqcina virusis wina­ aRmdeg.. 2. wigni. gan­ sja.] – SxamsawinaaRmdego . antidOteb­i [berZ. 2. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. antiTEzis­i [< berZ. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. larnaki. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. biologiuri nivTierebebi. antQkvar­i [laT. specialuri sakompiutero programa.  antiqvari Scd.  antihumanuri aqti.  satelevizio a.  a.. a. Casaqrobad).  anaqtartikasi. antidoton (mx). antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). anti wina­ aRmdeg da laT. antibiotQkeb­i [berZ. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos. anti. [berZ. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. Antena [laT.

simpaTia). ¥ antisanitariuli. (wign.  mx. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix. antisEmit­i – piri. saxis an sxeulis nak­ vTebi). Zveli berZnuli an romauli (kultura.  antisemitiuri Scd. sibin­ Zure.  antiseismiuri Scd. qurcikebi anu jeirnebi da misT. xelovneba. seismu­ ri.).  a. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli. 2. antiquus Zveli] – 1.  antisanitaruli Scd. antiqvariuli Scd. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. a. sazogadoebrivi wyoba da sxv.. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. anti patiuri Scd. antilope (mx.). pirovneba.). ¥ antifaSisturi.  a. antQpod­i [berZ. Teatri. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. sxvagvarad _ iudofobi.  a. (mag.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1. a. RonisZiebebi.-41 antikvariuli. siZulvili visame mimarT (sapirisp. anti pATia [berZ. usufTaoba.  antiuri Scd. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT.). a. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli.  anti patia. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili).)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. gamosvlebi. antQkur­i [< laT. – ebi. pirobebi. ¥ antisemituri. ganwyobileba.  Cveni sazogadoebis a. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. antipodes (mr. (gadat. filosofia. 2. a. TvisebiTa.  a.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. . antilOpebi [fr. antilopa. ¥ anti paTiuri. ¥ antilopisa.  a. xe­ lovneba.  antilopasi Scd. gamoxtomebi.

. antQqriste [< berZ. 2. kargi – cudi. entrepreneur] – saTeatro. anti winaaRmdeg da ingl. antUraJ­i [fr. operis or moqmedebas Soris srul­ deba. Antraqt­i [fr. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. 2.). (mag. antrEsol­i [fr. gauqmeba. a.  a. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . Soris)] – 1. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. aseTi xorcis mwvadi. organizacia. antonyme < berZ. Antre [fr. antQfriz­i [ingl. freeze gayinva] – siTxe.  Teatraluri a. an koncertis. antreprenQor­i [fr. sityva. qalaq uruqis mfar­ veli. 2. didi – patara). AntraSa [fr. 2. ¥ antonimuri. neknebs Soris amonaWeri xorci. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima).  antonimiuri Scd. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. antOnim­i [fr. sacirko warmodgenebi. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv.ant -42TmaneTs. anulQreba [laT. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege.). saxlis zeda naxevarsarTu­ li. aseTi xorcis mwvadi. annularet ga­ nadgureba. antrecôte] – 1. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. 2. entrée] – 1. koncertebis momwyobi kerZo piri.  antrakti Scd. entresol] – 1. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. moZraoba. antracte (entre Sua. antifreeze – berZ. musikaluri nomeri (in­ termedia). Sesveneba saTeatro or moqmedebas. saRamosa misT or ganyofilebas Soris. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. entourage] – (saub. antrEkot­i [fr.

. 1) erTob­ lioba. 1) aris moTavsebuli. eleqtruli a. 2. 4. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta. rentgenis a. dakveTis. romelic. appartement oTaxi.  apatia.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa. rom yvela bileTi gayidulia.). yvelaze msxvili arteria. anUria [berZ.  aparteidi. – esp. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. ¥ anulirebuli. dawesebulebis. anschlag] – Te­ atrSi. aurtē] – (anat. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan.  saxelmwifo a. apAtrid­i [berZ. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. dawesebulebaTa erTobli­ oba.). romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos. aparatebi. sa­ dac aparatebi (mniSv. apparatus mo­ wyobiloba] – 1. organoebi. romelic ar . mdgomareoba. xelsawyo. mdid­ ruli bina. AnSlag­i [germ. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic.). organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba.  sametyvelo a. aparAtura – (mniS. apartheidi Scd. qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. 3. kinoSi da misT. Aorta [berZ.. ¥ saaparato – sadgomi. anCOus­i [ingl. qafSia. mTavari. sruli gulgriloba. apatheia ugrZnob­ loba. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs. mxedvelobis a.-43 xelSekrulebis. apartAment­i [fr. ¥ apaTiuri. Anfas­i [germ.  a. apATia [berZ. avtotransportis a. bina] – didi.). piri.). (fiziol. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma. aparTEid­i [afr. a. apatiuri Scd.  qimiuri a.  telefonis a. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze. anchovies (mr.  saministros a. pirdapir. ga­ mokruli gancxadeba. apArat­i [laT.

appendix da­ namati] – (anat. 2. ayvaveba.). movargeb] – TiTebis . a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. saCivari.). apEndiqs­i [laT.ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. misi aR­ niSvna notebze. Aplomb­i [fr. rixi. saCivari] – (sa­ marT.  aplodismentebi (mr. taSis kvra. Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena.  darbazSi gaisma a. Apeqs­i [laT. applico mi­ vadeb. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. morgeba] – naxatis. aplomb Sveuli mdgomareoba. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili.). aplikAcia [applicatio mideba. cis wertili. aplikAtura [laT.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad.) Scd. applaudissement] – (wign. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili. 2. apex mwvervali] – (astr. (astr. apendQcit­i (medic. ¥ saapelacio. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. wertili cis Tavze. 1.  a. gafurCqvna.).). apendiq­ sis anTeba. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi. s. romliskenac moZraobs mzis sistema. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1. (wign.). igivea rac apolidi. apOgea [berZ. ¥ apogeisa  apogeasi. gadat. aperQtiv­i [fr. vad.-iT damkvidreba. apogeia Scd.  s. appellatio mimarTva. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi.). apelAcia [laT. aplAzia [berZ. aplodQsment­i [fr.

Ti.zevsis Svili. bolos darTuli. dadgoma. raime movlenis.  sabazro ekonomikis a. 2. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi.). apolo2. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. winaswarmetyvelebis Rmer­  a. Seqebulia xalxi. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. vartyam. apoplEqsia [berZ. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba.). sityva] – (wign. (wign. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. gaRmerTeba] – 1. rac bibliuri Txzuleba. gadat. apokryphos da­ dic.S. a. uecari dadambla­ faruli. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . romelic apOlon­i [berZ. gmiri. –aleqs moskoviCi. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva. logi­ apolOget­i [berZ.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. ¥ apokalifsisi dasaSvebia.-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. (ist.). dasacavi. sxv. (Teat. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. saidumlo] _ iseTi veba. ambis. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba. ueWveli. mefis gandideba. apokolypsis va. ro­ sobrivi scena. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. risme Tav­ 3. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. lis a. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. an werilobiT). (wign. xelovnebisa da sasrulze~. melime ideis. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. apthēosis da a.). apologEtika [berZ.). RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. apolOgia [berZ. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ. damblis dacema.

).). mociquli] – 1. mtkiceba. oficialurad gamoxatuli mowoneba. agitation] – (wign.). aJUruli [fr. cdamde. ¥ apopleqsiuri. apostropheberZ. area farTo­ bi. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. apostolos despani. apostAsia [berZ. 2. a.).  axali meTodis a. aJitAcia [fr. da­ dastureba gamocdis. apostasia] – (wign. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad). are – laT. m –s (heqtaris 1/100). aJiOtaJ­i [fr. aRgznebuli mdgomareoba. warsulidan] – wi­ naswar.  fr. saoqromWedlo nakeToba da sxv. a priori dasa­ bamidan. Ar­i [fr. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv. fu­ lis niSnebis da sxv. aprQor­i [< laT. aprobatio mo­ . 2. fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris. arAbesk­i [ix. Se­ mowmebis Sedegad.  a. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. a jour gamWoli.  atyda a. birJaze. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. aprobAcia [laT.).  apopleqsuri Scd. imTavidanve arsebuli. naqargi. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. xelTaTmani. damtkiceba. moZRvrebis. apOstrof­i [fr. ¥ aprobireba AJio [it. sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani.apo -46woneba] – 1. dizauio). agiotage] – di­ di aRelveba. dambla.  a. apOstol­i [berZ. Zlieri mRelvareba. Zveli rwmenisgan gandgoma. aurzauri ra­ ime ambis gamo. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. aggio] – (finans.  a. (gadat.

sabuTi..). 2. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa. ] – didi. gavr­ celebulia amerikaSi. arAqis­i [berZ.  debulebis a.  damajerebeli a. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. it. lo­ gikuri mosazreba. argUment­i [laT. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. . arabesquos – esp. argumentatio] – 1. (maTem.-47fexs. msjeloba. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan.). patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. ¥ argotizmi.  qurduli a. Argo [fr. 2.). uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT.  araxisi Scd. arbitre – laT. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad. samediatoro sasamarTlo.  cxenosnobis a. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. 2. (wign. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. Arbitr­i [fr. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze.).  am mniSvnelobiT mx. ¥ argumentirebuli. argot Jargoni] – (lingv. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). (qarT. arbQtraJ­i [fr. Arara da Ara [amer.  mecnieruli a. arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. argumentum mtkiceba] – 1. saxeli: miwis Txili). aranJQreba [< fr. ar ixmareba. sWirdeboda. arg  moxaluli a. meore fexi ki gaS­ verilia ukan. argumentebis erToblioba. argotikuli. arabEskebi [fr. nayofi iWmeba. argumentAcia [laT. damoukidebeli cvladi sidide. Widaobis a. rTuli ornamenti. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis).  a. argumentebis moy­ vana. arabesco arabuli] – 1..

faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea. 3. ama Tu im movlenis. Zvel romaul amfiTeatrSi.-ze arian klounebi. Aria [it. (lingv. ¥ arenisa.). 3. 2. oratoriaSi. areOpag­i [laT. (ist. arEal­i [laT. romlis sxdomebic omis .  arenasi Scd.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. 2.S. iranelebs. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. arenda.  politikuri brZolis a. moedani qviSiT moyrili. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1.).) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo. qviSa.1).) saerTo saxelwodeba.­idan moyolebuli ix­ mareboda.  a.) moRvaweobis dargi. 2. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba.. sadac gladiatorebis da a. ¥ ariasi Scd. arena. sarbieli. aria] – (mus.] – 1. Ares­i [berZ.. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. (gadat. zogjer iron.] – 1. 2. asparezi. kantataSi. Arenda [polon.. zevsisa da heras Svili. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. saerTod. Arena [laT. arealis – area mo­ edani. Areopagus – berZ. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo. rac argumentacia (mniS. ariEleb­i [sanskr. gaavrcelebs are deda­ miwaze. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. S. brZola imarTeboda. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad. ArTrit­i [berZ. sivrce] – 1. me­ 19 s. wiaRiseuli d a. (gadat. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. ijara. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT. Cveuleb­ riv operaSi. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT.

rac niSnavs sruluflebian adamianebs]. ¥ aristokratiuli. adamiani. oTxi a. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres. Aristokrat fr. zeda fena. ormuzdisa.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. arietta] – (mus.  a. aristOkrat­i [germ. arriérre – garde. aristokratiis war­ momadgeneli. ¥ aristokratuli. amocana. manerebi. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili. moqmedeba. ¥ ariTmetikuli. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils. arQman­i [berZ. zeda fena. avangardi). ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag. Zvel saberZneTsa da romSi). aristokratia] – 1. arQTmia [berZ.. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan.  a. 3. 2.) mci­ re aria. 2. adamiani. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili.  warmoSobiT a.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). a.  a. aristokrati). didgvarianebi. saloni. ariErscena – (Teatr.  finansuri a. . Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. aristokrAtia [berZ. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas.  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic. aristocrate] – 1. arQeta [it. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena. (sapirisp.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~.) scenis ukana nawili. ariErgard­i [fr. ariTmEtika [berZ. (ist.

TviTm­ 1. gadat. myofi jarebi. aromatiuli Scd. risme didi rao­ Armia [fr.­ebSi). fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. arkEbuz­i [fr. Cai. adamianTa didi raodenoba. si­ wnevas.. Armada [esp. aristokrati). sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. armée – armer Se­ denoba. rom­ 2. artésien < (saxmeleTo. wisqveSa wylebTan.ark -50- 3. rZolo Setakebebi] – adgili  s. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. Crd. (wign. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. palestinaSi sadac arOmat­i [fr.] – – samxedro gemebis. arsenal – arab. aromate < berZ.). RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni. 2. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. gadat. jari). sazRvao. non. Soris. armagEdon­i [ebr. sadesanto a. harim giddin  avtomobilistTa a. qristes mier).  sahaero a. arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. iaraReba] – 1. gan (ix. armada floti] arsEnal­i [fr. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. jaris SenaerTi. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba).-Si gawveva. . SevarTa a. varangelozis mier (ieso  a. divizia. di SenaerTi. saxelmwi­  codnis a. umu`qalaqi megidas mTasTan~. – rac dakavSirebulia mi­  a. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. romelic lulidan itene­ 4.

(Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. romelic swavlobs ¥ arteriuli. a. (s) monacemebi. Artemis (AriaraRis (qvemexebis. yovelgvar cecxlsasrol  a. qveSa wylebi [berZ. mzveravi oceuli. sanapiro a. brZolaSi. sisxli. s.) jaris gvareoba. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi.. sqess. (gadat. Artikl­i [fr. damxmare sityva. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ.-Si msaxurobis.) (wign. artillerie] – 1.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. vena).). artilEria [fr.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da. a. dargi. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. artiste] – (ingl. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). sisxlZarRvi. xSirad. ¥ saartilerio.-51- art  gansazRvruli a. Artist­i [fr. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. virtuozuloba. ze. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi. romelic gu­  a. artēria] – 1.). qalRmerTi. brunvas. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. cecxli. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. (ant. niWi.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba. 3. articalatio] – (lingv. artezQuli wylebi – miwis­ .) ityvian mi­  s. agreTve. nebaSi. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da... misT. < article – laT. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. a. 2. 2. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. ganusazRvreli a. sanaosno mdinareze. ricxvs.

[berZ. Arfa [germ. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. ¥ arqeologi. archi ufrosi. TavsarTi (win­ sarTi). arqQel­i [berZ. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a..) aqspedicia. romelic. a. Zveli. (s. (s. archaios Zveli. 2. risame pirveli saxe.) moZvelebuli. arqeolOgia [berZ. arqeo. arqimandriti.  a. sawyisi. arqAizm­i [fr. stili. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs.) gaTxrebi. arqAul­i [berZ.  arxauli Scd. archaisme – berZ.. 2.. arqEul­i Era [berZ. arqi. arxeologiuri. moZvelebuli movlena. arqeoptEriqs­i [berZ. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi. Zve­ li drois gadmonaSTi.  a. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan.arf -52awarmoeben.. arqEti p­i [berZ. amosavali forma.  arxaizmi Scd. archetypon] – (wign. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs .) ganaTxari frin­ veli. mTa­ vari] – 1.).. (enaTm. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs. [berZ. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont. uZvelesi. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT.  arqiepiskoposi. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba. rTuli sityvebis pirveli nawili.  arqiZneli. Zveleburi. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi. archaios Zveli] – 1. saarxeologio Scd.  arxeologia. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva. mxatvruli kiTxvis a. gamoTqma an garamatikuli forma.

3. xelna­ werebis.  iv. Arqiv­i [laT. niWi. arq arqi pElag­i [berZ. saarxiteqtoro Scd. arqiteqtura). archiepiskopos] – mRvdelmTavari. fotosuraTebis da misT. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi.  s. 2. 2.  arqiteqturuli. si­ non. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba.  saxelmwifo a. sadac inaxeba Zveli sabuTebi.  a. dawesebuleba. arxiteqtoruli. . rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas. archivum –berZ. saarxivo Scd. arqivarQus­i – arqivis gamge. archaios Zveli. architektura] – 1.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. (geol. mTavars. arqimAndrit­i [berZ. masalebi. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. architectura – berZ. sxvaa (ix. arqiteqtOnika [berZ. dawesebulebis an calke piris werilebis.  arxivi. archi Tav­ sarTi.). xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. s. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. ¥ arqiteqtoruli.. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1.  arxi pelagi Scd. xuroTmoZRvari). fakulteti. arqitEqtura [laT. damTavre­ buli saqmeebi da misT.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. raime dawesebulebis gan­ yofileba. arqivis mcveli. saxelosno. mTavarepiskoposi. ¥ saarqivo. 2. s. saarqiteqtoro. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT.  arxiteqtori. uZvelesi] – 1. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. arqiepiskOpos­i [berZ. krebuli. javaxiSvilis a.  havais a. saarqiteqturo. niSnavs: dasawyiss. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi. kompozicias.

asTEnia [berZ. gotikuri a. Arxar­i [Turq. samuSaoebi. Zegli. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs.  asambleasi. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . yinuli. ¥ asambleis. ¥ arqtikuli. astheneia] – (me­ dic. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba. romelic gars ekvris poluss. arcticus berZ.  s.  a. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. hava. asEmbler­i [ingl. Arqtika < [laT. ¥ arqiteqturuli. asEptika [berZ.  arqtikasi. saarxiteqturo Scd. Arqont­i [berZ.  gaeros generaluri a.] – veluri cxvari. saarqiteqturo. archôn (archōntos) mmarTveli. ¥ arqtikisa. xuroTmoZRvreba). a/manqana. gadawyveta. ansambli.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad.). arktika Scd.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba.  Zveli qarTuli a.). gavrcelebulia samxreT cimbiris. aTen­ Si. s. Sua da centraluri aziis mTebSi. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. a. proeqtis s. asambleia Scd.  a. asenizAcia [fr. 2. programirebis ena.  arxiteqtura. a. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. ¥ saasenizacio. asamblEa [fr.. asamblaJ­i [fr. arxiteqturuli. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. eqspedicia. a. si­ non. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. nagebobis stili (qarT. ufrosi] – (ist.

askEtizm­i [germ. ¥ asimetriuli. cxovreba. piri.-55medic. mezobel bgerasTan. sisuste.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. ukiduresi TavSekaveba. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. Asketismus berZ.  profesoris a. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. religiuri moZRvreba. assimilleren] – 1. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. damsgav­ seba. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli.  asimiliacia Scd. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. askētēs] – 1. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze.). saukeTeso sportsmenzedac ityvian.  asimetriuli Scd. ¥ asketuri.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. asimilAcia [< laT. kiko. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas.  kaTedris a. (biol. uRonoba. sahaero brZolebis virtuozi. Asort­i [fr. . AsTma [berZ. 2. assimilatio msgavseba. assignation] – (moZ. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. asimEtria [berZ. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari. figura. 2. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. 2. (lingv. as.  a. As­i [< fr. asignAcia [fr.  a. 2.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore. asortQment­i [fr.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi.) qaRaldis fuli. damswre] – 1. assistens (assistentis) damxmare. tuzi] – 1. (wign. 3. asQstent­i [laT. Asket­i [berZ.  Sokoladis a.

).  molekulaTa a: 3. Tvalsazrisi. msgavsebis mixedviT.] – aspirantebis momzadebis sistema. aspectus Sexe­ duleba. aspirAcia [laT.  mecnier muSakTa a. ebr. rome­ lime qveynis organizacia). asteroQdeb­i [berZ. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri. sinon. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. aspirAntura [germ.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi.  a.asp -56ganizaciisa (qveyana. asocirEbuli [germ. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ .). ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. SenaerTi. 2. (gramat. kavSiri. ¥ saaspiranto. ¥ asociaciuri. Astarte [berZ. mcire planetebi. saxe).  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a. assotiotio vu­ erTeb.  a. aseTi an iseTi Sesruleba. gamocdebi.  aspekti Scd.-iT. Astartç – Zv. avtomobilis a. usrulo a.  s.) zmnis kategoria. asociAcia [laT.  sruli a. romliTac ganixilaven sagnebs. saxe] – 1. (wign.). romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi). aspirantus – laT.). as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. Aspeqt­i [laT. war­ modgenaTa Soris. aspQrant­i [laT. romlebic brunaven mzis  mdidari a. amxana­ goba. kavSiri. SeerTeba] – 1. risame jgufi.(qarT. aspiratio amo­ sunTqva] – (medic. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). mov­ lenebs da sxv. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr.. iseTi kavSiri. mi­ wis. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. 2. (fsiq.  daswrebuli a. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli.

asphyxia. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri.. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba.  a. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo). astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. astrofQzika – fizikis na­ wili. aqvs iisferi. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. ¥ astronomiuli. astrAlur­i [laT. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. Astra [berZ. astronOmia [berZ. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra. sinon. rac kosmonavti. maT agebulebas. mra­ valniSna ricxvebze. ¥ astrologiuri.moZraobis kanonebs da sxv.  abasTumnis a. [berZ.. . astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT.-57garSemo. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. ¥ astrofizikuri. weli. drois gazomva da sxv. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris. rac kosmonavtika. vars­ kvlavisa~.-ebi. astromEtria [berZ. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare.).  a. astronAvtika [berZ. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. a. dakvirveba. astrologia] – mecniereba. asfQqsia [berZ.  astronomia. prognozi. astro.  amerikeli a. observatoria. astrOnavt­i _ igivea. wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili. war­ moSobas. varskvlavTmcodne­ oba). astrolOgia [germ.). romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan.

mxat­  s. miTis mixedviT. berZ. e. attestatio mow­  ataSisa Scd. attaché] – 1. atelier] – 1. atestAcia [laT. winapari] – 1.. romelsac zRvis sadgomi foto­. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi.). (biol. cis TaRi (kamara). komisia. atElie [fr. rac da­ saxeb. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. romlis mixedviTac  samxedro a. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. di plo­ 2. AtaSe [fr. atlas (Attlantis)] xelosno. w. msofli¥ ateliesi. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. (gadat. codnis donis case fr. ¥ ataSesi. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. 3. – Zv. vamtkiceb] – 1.  saqarTvelos a. atAvizm­i [< laT. `di p­ melTa a. valo. 2. wevri. atavus pa­ . sabuTi. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl. cialist­konsultantia. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi.] _ patara brtye­ gansaZRvra. papis mama. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. geografiuli rukebis krebuli. ¥ saatestacio. lomati~. Soreuli atEstat­i [laT. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. attachélifikaciis. specialurad mowyobili titani. samxedro mosamsaxuris 2.).  satelevizio a. miniWebis Sesaxeb.ata -58-  ateliisa Scd. pis. li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. romelic raime dargis spe­  profesoris a. attestos va­ mowmeb.

) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. [miTologiuri atlantis – berZ. wneva.). Atom­i [berZ. 2.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba). aUdit­i [ingl. gadat. risame damaxasiaTe­ beli niSani. saqa­ nela. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli.  anatomiuri a. 2. attributum Tviseba. 3­isaTvis). efeqturi sacurao an saestrado nomeri. audiovizuAlur­i [laT.  elCis a.  a. tabulebis. prezidentTan. atmOsfero [laT. attraction] – 1.  atmosfera Scd. tiri da misT. garemocva  megobruli a. audiEncia [laT.  enebis Seswavlis a.  a. 1. iaraRi. –ri meTodi. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. (mniSv. naxa­ tebis da misT. – ebi. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze].-s zeda fenebi. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. garemo pi­ robebi. me­20 s.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. (wign. (filos. krebuli. 3. v. 2.). atrQbut­i [laT. 2. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli. firmis dawe­ . ¥ atmosferuli. a. a. naxazebis. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki.-59os a. yinulmWreli. ana­ orTqli da sphaira sfero.  audencia Scd. (wign. sinon. atmos. birTvuli).bir­ Tvi] – 1. atraqcQon­i [fr. kuTvnileba] – 1. naleqebi.  niSandebuli a. ¥ atomuri (qarT. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna). audit] – or­ ganizaciis. Atlas (naT.  a. Atol­i [ingl. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi.

affecfus su­ lieri mRelvareba.  aferasi.  wignebis a. raime qonebis. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. fulis Sovna motyuebiT (sinon. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. yalTabandoba. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT. – ebi. autsider] – 1.) sityvis nawili. Afeqt­i [laT. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis. 2. darbazi. auqcQon­i [germ.). aRtacebis. saauqciono. ¥ auqcionisti..). Aura [berZ. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. vaWroba. romelic aferas sCadis (TaRliTobs).aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. afErist­i – piri. ¥ aferisa. sadac kiTxuloben leqsebs. auditOria [laT. TaRliTi. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. Aul­i [Turq. mag. romelsac . adamianis sulis gamov­ lineba.  s. cxenebis a. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. didi oTaxi an darbazi.] – sajaro vaWrobiT. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT. N 100. auctionis) zrda. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli. afiora Scd. auktion < laT. (medic. autOdafe [port.. aura niavis qrola] – 1. autsaQder­i [inl. 2. avtomobilebis a. moxsenebebs da misT. affaire] – saxifaTo. TaRliToba). doRSi: cxeni. auctio (laT. Afera [fr.  universitetis a. (sp. a. s.  mravalricxovani a. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. s. vaWroba. moedani. nivTebis ga­ yidva. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni. 2. saso­ warkveTilebis) gamovlena. Afiqs­i [laT. auditorium] – 1. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. leqciis. affixus mimagre­ buli] – (lingv.

Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. saqveynod gatana. aqs naxevrad Zvirfasi qva. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. Stabis oficris. ¥ aforizmuli. acceleratio] – bavSvTa. pedali. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs. aqsesUar­i [fr. romelic daibada zRvis qafidan. leqciisa da misT. ayiyi. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1. lakoniuri ga­ moTqma. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. kvar­ cis nairsaxeoba. mowyobiloba. afrOdite [berZ. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. afiSQreba [fr. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba.-61-eb. afficta] – sajarod.  rusTvelis a. aqEront­i [berZ. sibr­ Znes. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. aqsElband­i [germ. Aqat­i [berZ. adiutantis.  a. stili. AfiSa [fr. farTod gaxmaureba risame. gansazRvra] – daxvewili. achatçs] – minerali. aqselerAtor­i [< laT. aTetErSok­i [ind. afOnia [berZ.-ebi. accessoire] da . aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. koncertis.da ­s afiqsebia. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. afOrizm­i [berZ. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. aCqarebuli zrda – ganviTareba.  aqselbanti Scd. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. aphorismon gamonaTqvami. 2.

TavisTavad 2. velTaod miRebuli.) da  a. ar aris damtkicebuli.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. WeSmariteba. sivi). saqoneli da sxv. didad mniSvnelovani Ta­ . activus moqmedi] – 1.). 3­isaT­ aqsQoma [berZ. axiôma sayo­ vis). 3­isaTvis). ¥ saaqto (mniSvn.. magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a.). 3. udavo] – 1.  a.) meorexaris­  mesame a. actualis] – oficialuri sabuTi. aqsesuarebi – 1. (gram. actus] – 1. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. calkeuli moqmedeba. pa­  aqsiomaturi Scd. oba. debu­ lansis nawili. axôn 3.. moTxovnebi sapirisp. adamiani. (wign.). naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli. raime organizaciis. oraqbuleba. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. romelSic leba. aqsonomEtria [berZ. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. a. 2. ucxromeli (sapirisp. 2. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. 2. moqmedi nawili. vnelovani. 2. da­ wesi. pasiAqt­i [laT. winave. damatebiTi ram. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. (wign. gadat. nawili. aqtiani (mniSvn. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti.aqs -62- mr. gadat. mniS­  s. ueWvo. 3. li. darbazi. (Teatr. ama Tu im mecnierebaSi . rac 4. furceli. risame kuTvnileba. (buxhalt. debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad. romelic TviTon tiani warmodgena. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. raime uri). dawesebulebaSi. iniciativiani da  geometriuli a. monawile keTili nebis a. Teatraluri warmodgenis Tebi. xovani.

action] – farani qa­ Raldi. aqcia 1) mflo­ beli.). āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. kompania. actEkeb­i – meqsikis indielebi. acEton­i [laT. Saqari. S. tembris Secvala da sxva). acetum Zmari] – organuli naerTi.  di plomatiuri a.). āsik. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. Taviseburi warmoTqma. 3. (gadat. kapitali. romelic ukravs Tars. ritmuli maxvili. ARap­i [berZ. sityvaSi da a.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. actio moqmedeba] – (wign. sazogadoeba. arab. politikuri a. Aqciz­i [fr. 2. romlebic rveulSi uweria. ro­ goricaa Cai.  s. ufero siTxe. Tambaqo da sxv. (lingv. .  saaqcionero Scd. ASuR­i [Turq. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. aqciOner­i [fr. statiaSi. saaqcio wamowyebis monawile. max­ vili. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan. Aqcia1 [fr. 4. Aqcia2 [laT. ¥ saaqcio. aSqEnaz­i [ebr.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. s.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba.  saaqcio. saWirboroto. dividendis) miRebis uflebas. Aqcent­i [laT. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. (mus..) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. accentus] – 1. actionnaire] – aqciebis (ix. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. s.

RmerTma auria maTi enebi. baal < Zv. bAal­i [berZ. s. 4.] badmQnton­i [ingl.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli. bAgaJ­i [fr.. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. samSeneblo Tebi matarebliT. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. TviTmfrinaviT da misT. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. ris bargi. (wign. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). axUnd­i [spars.) msgavsi TamaSi. socialuki. bAget­i [fr. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. ganyofileba (sadgurSi). sayrdeni risame. . faseulobaTa. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze.­Si a. mTavari sawyobi. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. ebr. ebraelebisa da sxv. gemiT. bagage] _ mgzav­ 3.axu -64-  s. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b.. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. SefuTuli niv­ sasursaTo b. 2. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo. amiT ganrisxebulma ri b. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. SfoT­ burTs _ volans. ze. me­18 s. vagoni. masaslebis b. base < berZn. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. basis safuZveli] _ 1.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne.

monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze.. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli.  urbnisis b. bazQlik­a [laT. iyeneben samSeneblo saq­ meSi.). swor­ kuTxa. risame sa­ fuZveli. baidarasi Scd. reformebisaTvis. bAzis­i [berZ.  saaviacio b. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. 6.  baidarka. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali. bai ¥ bazilikisa.  batiskafi Scd. keramikul da minis mrewvelobaSi.  baiaderisa  baiaderasi Scd. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi). fundamenti. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis. . 5. bAzalt­i [laT.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. msubuqi mrewvelobisaTvis. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba.  s. basis safuZveli] _ 1.  avtomobil `kolxidis~ b. baiAder­i [fr. 3­isaTvis). mesaqonleobis sakvebi b. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris. samxedrosazRvao b.  baidarisa. Cveulebriv. sawyobi. marTaven orlapotiani niC­ biT.-65Toblioba. 2. 1.  baiaderi sxvaa (ix.  bazilikasi Scd. 7. baTQskafi [berZ.  b. bayadére < port. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani). Savi feris. ugumbaTo taZari. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi. ¥ sabazo (mniSv. re­ ligiuri.  nedleulis b. basilica < berZn. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. 2. baQdar­i [< rus.

baQram­i [Turq. saqonlisa. orgia. 2. ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. burRu­ bAit­i [ingl. (gadat. dasavleTi ev­  b. Бакалея < arab. fqvili. Zvel demiuri xarisxi. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~).) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. rogoricaa Cai. baixaos Cai Scd. byte] _ infor­ li. Backenbart] rigeblad. reus] _ 1. . mTlianobas. bitis toli. baccalav¥ bakenbardebiani. ¥ bakaleisa. nikapze gamoparsuli wveri. benzinis b. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. Saqari. romelsac kom­ deba. avzi). 2. bayram dResas­ bakAlea [rus.. liTonis bakaleio Scd. gamoTvliT 2. WurWeli. s. varcli] _ 1. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. bakaleia. bak  bakaleasi. 8 sxv. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. yava. fila Caisagan gan­ sabaylo. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. sax.  s. damTavrebuli. saqoneli. sagobi. bac < holand. ganyofileba bAix­i [Cin. bakAlavr­i [laT.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). baccarat < geogr. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. _ loyebze datovebuli da  wylis b. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. 2. (sinon.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. kaci. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1. bAk­i [fr. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan.  baixao.

. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. wonasworobis dacva. angariSi. Ti nusxa. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. ¥ baladisa. lisi). kaba.-s aRwevda. saxalxo seirnobaze) 2. li xvinWa da RorRi Spa­ . mcire bAlast­i [ingl...  b. gadat. xelsawyoebSi da misT. bal­i2 [fr. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa.  wliuri b. Балаган < spars. mxruli. balancier 1. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd. balancer] _  s.  oTx b.-is Sedgena. sazom Scd. mej s. ukuqceviT moZraobas. saxeldaxelo. s. ormxri­ 2. cekvebi. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis. iyeneba sasworebSi. `moyme samtkiceblad (qarT..) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi.) bAlans­i [fr. balAgan­i [rus. balagnuri. balle burTi] _ bu­ 2. aqtiuri b. sinon. baliani. TxrobiTi xasiaTisa.-is gadayra. pasiuri b. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli. ¥ . aRricxva. balansQreba [fr. droebiTi (slange) < fr. gamo­  balagnisa. (mus. 2. ballast] _ 1. miwisZvra. miwisZvris. bAlada [fr. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. zRvis Relvis. Sileris b. ze. (saub. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. b.simZime).. cekvao saRamo (sinon. ¥ sabalo. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso.. fr. ballade] _ 1.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. uReli] _ 1. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. ebi.-67- bal bAl­i1 [fr. s. da vefxvi~. uReli. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli.  Tokze b..

(Zv. qvenebs. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. raketa. b. it.) Semurva] non. tyviis. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. ballet. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. sacemad.) zedmeti. katafalki). balsamor] _ 3. 2.  balerinasi Scd. tebi. karavi. RenTa iseTi nivTierebebiT. balErina [it. baletmeZravis muSaobis damTav­ . farda. ballista < berZn. iye­ qali. moZraobis 2. traeqtoria. qoreografi. usargeblo ram. bAlzam­i [berZn. mdidrulad mor­ nikaSi. ballet b. zogi mcenaris sqeli wveni. datani. romelic swavlobs ho­ musika. ¥ balistikuri.. balleto] berZn. romelic Se­ lovneba. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs. balQstika [germ. (wign. saTeatro cekvis xe­ 1.-is ostaartilerio Wurvis. sxeulis moZraobis kano­  s. mecniereba. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. mocemuli Teatraluri war­ 2. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. bAlista [laT. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. cekva.) 1. ballô gadavisvri] _ _ 1. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. s. naRmisa da misT. li reJisori. ballistik < bAlet­i [fr. romelsac axlavs gi. baletmaQster­i [germ. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. gadat. lebis dasangrevad. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. romelic frenaSi  baletmaistrisa. s. musika. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon.

balneum abano da berZn. b. ballon Rru sfero] _ miwis.. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT. 2.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT. balustrada < it. ¥ balneologiuri. xumroba. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. aqvs msxvili. bAmbuk­i [fr. rezinis an sxv.-is pirveli rigi. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi. qandara ewo­ deboda). banal] _ siax­ les. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons.  aivani Scd.  b. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi.  mesame iarusis b. sabalneologio. aqvs damuxluli magari Rru Rero. banderQlia [esp. bAmper­i [ingl. erT­erTi jiSis vaSli.) kurorti. bAlon­i [fr. b.-is bileTi. msjeloba. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. kibis b.. balustradasi Scd.-is joxi. .  b.  baliustrada. bAnan­i [esp.-is skami. sadac iaffasiani adgilebi iyo. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. banAluri [<fr. (s. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. liTonis. ban ¥ balustradisa. originalurobas mok­ lebuli. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili).  Jangbadis b. balneolOgia [laT.  b. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli.. banderilQero [esp. gogirdmJavas b. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si). banano] _ 1. tro­ pikuli balaxovani mcenare. bAlkon­i [fr. b.] _ rikulebiani moajiri. b.  terasis b. balUstrada [fr. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas.

msxvili sakredito dawesebuleba. gadat. 2. ¥ sabanketo. miaCnia. warmoiSva XVII saukuneSi. gadat. bAnkir­i [germ. ¥ sabanko (mniSv. si an kursi. gakotrebuli piri. komerciuli b. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. bAnk­i [fr. s. baObab­i [eTiop. banqueroutier. darbazi. Senaxuli informaciis er­ Toblioba.romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad). uaryofs bevr sa­ eklesio wess. banque] _ 1. aRmoCnda uunaro.  s.  zneobrivi b. bAnknot­i [ingl.ban -70- bandErol­i [fr. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri.-iT. Bankier < fr. saqme. Semnaxveli b. bAnket­i [fr.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. Cveulebriv. bAnkrot­i [fr. Bankerott < it. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba. banquet] _ sazeimo wveuleba. bancerotte gatexili banki] _ 1. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. operaciebi. valauvali. 2.. dgomela . isxams kitris msgavs did nayofs. s. bar] _ patara kafe. 1­saTvis).  kompiuteruli monacemebis b. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. vinc sruli marcxi ganicada. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. valis gadaxdis unarmoklebuli. 2. bAr­i1 [ingl. romelic oqros monetis magivrobas eweva. sxvadasxva daculi..  s. bileTi. xarobs tropikul af­ rikaSi.  wignis gagzavna b. germ. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. bAptizm­i [berZn. banco banki] _ fa­ 1. bank-note] _ sabanko bileTi.  saxelmwifo b. sadac. qaRaldis lenti. banderolle] _ bAnko [it. is. romel­ sac aweria misamarTi.

ZiriTadad alko­ hols. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba. 2.  barikadi Scd. saqcieli. zRu­ de. saSualo zomis spilen­ . barQer­i [fr. risame. b-ze brZola. morebi da sxv. 2. mamakacis xma. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. 3. dabrkoleba. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi.  cxenma b. barriere] _ 1. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. horeliefi). 3. barQton­i [it. aseTi xmis mqone momRerali.  b.) quCis brZolebis dros. barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma.5­dan 163.-is ageba. barbAros­i [berZ. barbaros] _ 1. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. baritono < berZ.  barmEni. gadalaxa (daZ­ lia).  b. barrel patara kasri] _ inglisSi. bAr­i2 [berZ. bArak­i [berZ. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. ¥ barbarosuli. barQkada [fr. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. dabali tixari. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. saSualo tenorsa da bass Soris. araromaeli). ukulturo. (qarT. gadat. Tarji). 2. mor­ benlebma. veluri ada­ miani. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115. (ist. sinon. bArel­i [ingl. barytonos uxeSxmiani] _ 1. barbArizm­i [berZ.). cxenosnebma da sxv.) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni.5 l­mde). moajiri. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. romelic unda gadalaxon (mag. barelQef­i [fr.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels.

RvlarWnili < port. ¥ barokuli. bAron­i [berZ. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. barkArola [< it.  saxanZro b. baroness < fr. barOmetr­i [berZ. 2. baron < Zv. barocco iCxibi. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. barge] _ satvirTo gemi. [berZ. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe.. si­ non.  barkarolasi Scd.] _ baronis coli an qa­ liSvili. bAroko [it. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. grafze dabali. . RvlarWniloba. ¥baronesisa baronesasi Scd. bArkas­i [holand. barkarola < barka navi] _ 1. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi. barokAmera [berZ. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi. patara damxmare gemi. barOnesa [ingl. karapa).bar -72- Zis Casaberi sakravi. didi mravalniCbiani navi. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. ¥ barJisa. romelic buqsiriT moZraobs (qarT.  vercxliswylis b. kar­ Wapi).­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. 2. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. baro. barkas] _ 1. ¥ barkarolisa. bArJa [fr. wnevasTan. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli.  Caikovskis b.  b. iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. germ..  barometri. stili. sinon.

. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss.  baTalioni Scd. bastQon­i [fr. ferwera.  sacecxle b. barter gacvla­ gamocvla. bataillon] _ sajaro qveganayofi.  galvanuri b. mamakacis yvelaze dabali xma.) brZola. gadat. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi).  b. batArea [fr.) garigeba. ¥ batareisa.  sazenito b. satanko b.) gacvla. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils. dvrini. aTaseuli). b. basso] _ 1. batalQon­i [fr. sinon. 3. 2.. ¥ barteruli da sabartero  b. Scd.  bataria. batariasi. 3. bani. Janri xelovnebaSi. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. bat 2. bastion] _ 1. (s. brZolis sce­ nebis amsaxveli. b. ele­ ments. mowyobiloba. 2. dasayrdeni. batalle] _ (wign. gamagrebuli adgili. bArter­i [ingl. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. batterie] _ 1. batAluri [<fr. bastQlia [fr. aseTi xmis mqone momRerali. batAlia [fr.  msroleli b.. bani. burji.-is cecxli. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba.. (s. batareia. saqonlis b. bAs­i [it. orTqliT gaTbobis b. bataille brZo­ la] _ omis. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters.-73 barJasi Scd.

batQsfero [berZ. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. mikrobis saxeoba. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. aRsaniSnavia. drostarebis. ¥ baqteriuli. ¥ bacilisa.  b. batErflai [ingl. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri.  baqteorologia. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis. nayinis b. plagos mWameli. ¥ qarT.  baqtrini Scd. baqtEria [berZ. pat­ ronus­idan. feodali.  bacilasi Scd.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. rac `mfarvels~ niSnavs.] – orkuzi­ ani aqlemi. . romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. bAtut­i da bAtud­i [fr. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. bAcila [laT. laboratoria.bat -74 baqterialuri Scd. bacchusi < berZ. romelic Seiswavlis baqteriebs. daavadeba. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. grZeli.. baqteorologiuri Scd. mSTanTqmeli] – vi­ rusi. igi modis laT. batoni sxva warmo­ Sobisaa. baqteriolOgia [berZ.  daviT-b. 2. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. bAxus­i [laT. baqtrQan­i [Turq. bEg­i [Turq. bAton­i [fr. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. akrobatebi da sxv. brasis nairsaxeoba. baqteria baqteria da plagein. mxiarulebis RmerTi. sakonditro nawarmi patara joxis formis. mikro­ biologiis nawili.  Sokoladis b. baqteriOfag­i [berZ.  b. batôn joxi] _ 1. ise SinaarsiT: patroni. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT. zRvis siRrme. foladis sferuli kamera. ¥ baqteriologiuri.

-is loJa. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi. ketburTi. ¥ bezesi. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. TeatrSi pirveli iarusi. proza). romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles.] – avi suli. belzEbel­i [berZ. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. lamazi da elage sarTuli] – 1. bEkar­i [fr. бельэтаж < fr. becarre] – (mus) sa­ noto niSani.­Si da me­20 s. bElkanto [it. belEtaJ­i [rus. belladonna saucxoo dama. meore. saukeTeso sarTuli.  b.  bezisa Scd. sasaxleebSi). eSmaki. bazburTi. romanebi) (sinon. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi. novelebi.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. 2. beQsik­i [ingl. bel kargi. prozaikosi). beelsebul < ebr. basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. nawarmoebi. amfiTeatrsa da benuars Soris. bEkon­i [ingl. belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon. badawin] – momTabare arabi.-75- bel bedUin­i [germ.  b. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ .). germ. beduine < arab. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus. bEze [< fr. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. beletrQstika [< fr.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. Smaga. beQsbol­i [ingl. belAdona [< it. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari.

 b. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena.  berdanka. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba. ¥ sabenefiso. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. iyeneben saRebrebis. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. koncerti. Zvlebisagan – cximis misaRebad. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli. sax. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT. s.-is loJa. benzina < laT. aorTqlebadi siTxe. warmodgena. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. bEnzin­i [it. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo). 2. benUar­i [fr. bge­ ris simsubuqe da silamaze. zeTisa zeTovani Teslebisagan. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. me­ dicinaSi da sxv.  s. berdana Scd.) ufe­ ro. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. bEmol­i [it. bEnzol­i [fr. bemolle] _ (mus. bestsEler­i [ingl. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). bEta [berZ. damaxa­ siaTebeli suniT. warmo­ ebaSi. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani. berdenka.) 1.  bengaliuri Scd. benEfis­i [fr. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. saRamo. advilad aalebadia. bensol] – ufero sawvavi siTxe. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. benzoe] – (teq. bErdan­i [< sakuT.bem -76(ix. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. s. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis.

. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis. ebr.-77tronebis nakadi. beton < laT. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa.. binomi. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami). ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). rkinabEtoni – betoni. RorRis. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba.  begemoti.  bibliasi Scd. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT.. silis.  bilingvizmi. bib biATlon­i [laT. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~. biblia (mr. bQblia [berZ. b.  b. grapho vwer] – 1. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba. xreSisa da misT. raime sagnis. biblion wigni da berZ. athlon asparezoba] _ (sp. .)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari. behēmoth (mr. bibliogrAfia [< berZ. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli. behemoti Scd. behEmoT­i _ [Zv. bEton­i [fr.-is filebi.-is qarxana. biAndria [laT. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia.. bibliis.  monografias darTuli hqonda b. bis orjer da berZ.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT. 2. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. 3. bi.  `vefxistyaosnis” b. [laT. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma). bi. ¥ bibliuri.ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura. bis orjer da berZ.

wignTsacavi). bQgud­i [fr. ga­ mocema (wigni.  students mdidari (rigi­ ani) b. hqonda. qsovilisa da sxv. erovnuli b. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. bison] – gareuli xari.  rqis b. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni.. business saqmiani. 2. bienale (mdedr. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. bQzon­i [laT. (s. gamocema. 3. saqme. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli.  moswavlis b. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. romelic bizness misdevs. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad.. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. bibliotekuri. biznEsmen­i [ingl. biEnale [< fr. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. s.bib -78 biblioteka. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. bQde [fr. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. bQdon­i [fr. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri). sabiblioteko Scd. bis orjer da berZ. . gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba..). katalogi. b. wignebis seria. (qarT. businessman] – piri.) saZiebeli.  s. universitetis b. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa. nivTis b. papiloto. (s) ganyofileba. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b. bigAmia [laT. si­ non. (saniv­ Te)  bitoni Scd.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. romelic mogebas iZleva. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki. bibliotheke] – 1. komercia.

salaro.  s..cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi.) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba. wevri] – (maTem. bio  mosawvevi b. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. Teatraluri (saTeatro) b. [berZ. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera.  Teatris b. bQnokl­i [fr. ¥ sabileTo. sinon. cxovrebis gza. sagamocdo b. 2. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils. bilQngva [laT.  savele b. billet] – 1. aqvs garkveuli valdebuleba. orwevriani) bio. bilingua] – (fi­ lol. si­ non..  samxedro b. binocle <laT. latariis b. bikini < geogr. ufaso b. bQnom­i [laT.  biografia. (qarT... bQleT­i [fr...) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. (qarT. sax. sax. bQkin­i [ingl.. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s. partias. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). bQTumad – erTad.-79loeT amerikaSi. bikfOrdis zOnari [< sak. 3. bios sicocxle.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi.. baraTi raime teqstiT. winsarTi). bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. . biologia. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri). TviTmfrinavis b. bioadaptacia. durbindi). moswavlis b. visame cxovreba. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas. bis orjer da berZ. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. nomos nawili. romelSic mo­ Tavsebulia denTi. studentis b. biogrAfia [berZ. bios si­ cocxle. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa)..

) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. bousa safule] – 1.  b. bQrJa [germ. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. ¥ bioqimiuri. b. WavWavaZis b. (s) cnobebi. kibernetikis nawi­ li. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. b. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. ¥ biografiuli da sabiografio. b.  b. ¥ biosinTezuri. beWdebi. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. sayureebi da misT. borse < laT.  bionikasi Scd. polis qalaqi. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. bis orjer da berZ. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. sadguri. . biolOgia [berZ.  i. bi pOlid­i [laT. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. mecnierebani. sa­ xelmwifo] – (samarT.bio -80 biosfera Scd. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs. biJutEria [< fr. fakulteti.  bionikisa. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. biofQzika – biologiuri fizika. biologiis nawili – fizikis ganyofileba. biOsfero [berZ. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba.  b. biosQnTez­i [berZ. ¥ biologiuri. bi patridi. laboratoria. kvleva. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. biOnika [< berZ. dawesebuleba.

baiti).saidanac uSualod iReben mineralur wyals. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi.) saerTo sa­ xelwodeba. b. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb.) swori xazi.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze. (Zv. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. gamoxa­ tavs risame. bis! [laT. . bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. amindis b. iye­ neben qandakebaSi. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. bQtum­i [laT. ¥ biseqtrisisa. ganmeo­ rebiT). msu­ buqi namcxvari erTgvari. bisektrisa Scd. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. biseqsuAlur­i [laT. erTxel kidev. cieb-cxeleba. mouWiqavi faifuri. sasaqonlo b. seq­ sualuri] – orsqesiani.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli).  biTumi sxvaa. nav­ Tobis da misT.  biseqtrisasi. 1­Tvis)  s.. s.  pianistma bis-ze daukra. qanebi. ¥ sabQrJo (mniS.-81 safondo b. fqvilis da Saqrisgan. bulletin] – 1. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. biscuit] – 1.-is makleri 2.. 2. koncertze. gudronis.  sainformacio b. bissectrix (bissectricis) orad gampobi.. momkveTi] – (maTem.  b. ¥ bitumovani. (saub. garigeba. nam­ biu cxvaris saxeoba. bis or­ jer da sexualis sasqeso. orivesqesiani bisEqtrisa [fr. bQskvit­i [fr. mzaddeba aTqvefil kvercxis. bissectrico < laT. biUvet­i [fr.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. bQt­i [ingl. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. Turquli warmoSobisa. 2. biulEten­i [fr.

-is usulguloba . saqmisadmi b. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. qalis gulmkerdi. b. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. ¥ sabiujeto (mniS. uj­ redebi. gaunaRdes. biurokratebi. xarjT­aRricxva. biUjet­i [fr. daxures. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. kantoris da misT. amindis b. 3.  b.  b. Caagdo saarCevno yuTSi. bureacratie] – 1. saarCevno furceli. igivea. biusthAlter­i [germ. 2.  sakonstruqtoro b.] – 1. ganyo­ filebis. gadat. 2. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. misca. 2. biurokrAtizm­i – 1. 3. Tvisebebi. zviad gamsaxurdias b.  b. (saub. 1­isaTvis). romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. midgoma. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba.  am gagebiT biurokratuli Scd. bQuro [fr. bustehalter] – qalis lifi. zogi dawesebulis. dawese­ bulebebs. budget < ingl. buste] – 1. b. bureau] – 1.. biurokrAtia [fr. 1).. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis. romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). cnobaTa b.  saqarTvelos saxelmwifo b. bureacrate < fr.rac biurokratiz­ mi (mniS. gul­ mkerdze Casacmeli. bQust­i [fr. saxelwodeba.  eqimma b.  biuletini Scd. saxelmwifos. ¥ biurokratiuli. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema..biu -82¥ biurokratiuli  b.  ojaxis b. biurOkrat­i [fr. 2. aparati.) visime piradi Semosavali da xarjebi. kratos xelisufleba. 2. qandakeba. buream biuri da berZ.

romelze gadagdebulia Toki. blAmanJe [fr. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan. sinon. s. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors.) mtkice nageboba. blazer] – 1. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. blOk­i2 [fr. blitz elva] – 1. blQc­i [germ. partiebis. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT.-ze dabeWdili Suamdgomloba. bagiri an jaWvi (qarT. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad.  blamanJue dasaSvebia. periodi. gegma. blitzkrig] – elviseburi omi. romelic Tavis mxriv . blomanJe Scd. saxel­ mwifoebis.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. blEf­i [ingl. 2. iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad. blictUrnir­i [germ. sawarmos an organizaciis saxelwodeba. WoWonaqi). blEizer­i [ingl. orTava kunTi). block germ. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). 2. bloc] – 1. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). blAnk­i [fr.  b. si­ non. blanc TeTri] – 1. qaRaldis furceli. (teqn.  bicepsi Scd. blindage] – (samx. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. turniri (WadrakSi). blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). blQndaJ­i [fr. bluff] – risame mogoneba. or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis.-83 s. SeTxzva visame blo motyuebis.-is Sevseba.) raime nagebobis na­ wili. (saub.  blamanJisa. blQckrig­i [germ. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. ¥ blamanJesi.  b. blOk­i1 [fr. nabeWdi qaRaldis fur­ celi. bQcefs­i [laT. 2.  b.

b. izolacia masze politiku­ 3. mrgvali kolofi. boa < laT. seqcia). Zafi. romelze­ mtris jarebs mier.-iT naSeni saxli. TiSva. eleqtro mowyobiloba – 3.  ekonomikuri b. (rk. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. romelzedac exveva firi. bObina [< fr. bobine koWa] – 1. boa gveli] 3. non. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. dac exveva mavTuli. gavrcelebulia tropikul  b.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. (samx). qsovili da sxv. moZraobis winaaRmdegoba. alya. bOa [fr. blOkada [ingl. blokadis mowyoba. mtruli qveynebis mier 2. ri zemoqmedebis mizniT. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa. ¥ bobinisa. (sp. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi.-is moxsna.. (medic. maturi). cekva.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis .) romelime organos anTebis koWa. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. babina Scd. naRveli] – zan­ 2. bob 2. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. bobsleigh. blokade] – 1.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. 2.­gz. sevda. qalaqis simagris.  b. to block] – 1. sxvadasxva manqanaSi: koWa. armiis da sxv. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. aguris formisa. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi. romelic aseTi musikis  fanjris b.  b. van­Tovlian gzaze speci­ 3. magnitofonis gorgolaWi.  bobinasi. 4. blokQreba [ingl. amerikaSi. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. bObslei [ingl. garemocva doli an lilvi. lia.

bogdohan] – boQskaut­i [ingl. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi).-85- bom bogdQxan­i [monR. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. rac kulturizmi.) CineTis imperatorebis tituli. bolero] – 1. agreT­ ve kulturizmi). uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze.) fexburTeli.-is gamocxadeba.  b. cxeli wylis misaRebad. boQkot­i [ingl. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. igivea.  saaviacio b. cecxlgamCeni b. qalis mokle. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. aTletizmi (ix. musika am cekvisaTvis. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . bOlero [esp. rodesac irlandielma arendatorebma C. boiler] _ (teqn. sax. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. bodibQlding­i [ingl.) didi metismetad kaSkaSa meteori. boycott sak. bombArdir­i [germ. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli.) qvabi. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. bOmb­i [fr. vokaluri) am cekvis ritmiT 3. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. 2.. 2. or­ ganizaciebTan. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili. boyscout < (ist. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1. bombardier] – (gadat. bOkal­i [fr. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. boQler­i [ingl. (pirvelad gamoiyenes 1879 w.. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta.

mflo­ beli] – 1. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. bor(ax) < arab. gamosayofad. arSia).  gemis b. Zaris kedeli. Ria satvirTo vagonis da misT. banbanerka Scd.bon -863. bOrdo [geogr. 2. 3. 2.  mtris poziciebis b. b. 2. (polig. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali. mepatrone.  qimi (1 mniS.  trotuaris b. (araofic. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi. paltos. boston < ge­ ogr. am kedlis zeda kide. boss holand baas patroni. bord germ.  borduri Scd. Sindisferi. kostumi.) samkauli teqstis garSemo.-ebi. bOston­i [ingl. sax.  gadaxsnili b.  bambanierka. (qarT. Rvinisferi. bOr­i2 [germ. xel­ mZRvaneli. .] – 1. gemis bortze – gemze.-ebs talRebi exeTqeboda.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT. xaliCis. 2. wiTe­ li Rvino erTgvari. Spale­ ris da misT.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani).) mTavari.  b. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. gemis gverdis kedeli. ufrosi. bOna [fr. sinon. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni. bobrer burRi] – foladis burRi. bord] – 1. bOnza [fr. bOs­i [ingl. bOrt­i [fr. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi.-Tan mdgari turistebi.­iT) Scd. bordQur­i [fr. buraq boraki. warmoebis di­ reqtori. dabombva. kideebze Se­ movlebuli zoli. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi. gvarjila] – qimiuri elementi. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. bordure] – 1. bombonQer­i [fr. qsovilis. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. bOr­i1 [laT. satvirTo avtomobilis.

icvamdnen Zvelad kavaleristebi. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili. 3. bOcman­i [holand. botAnika [< berZ. yofa. kedlis Sandali. bradikArdia [berZ. bogemuri Scd.  b.) guliscemis Seneldeba (Sdr. ke­ delze damagrebuli sanaTi. braconnier] . bOhema [fr. botUlizm­i [< laT. bravo friadze] – mowonebis. cignuroba] – msaxiobebi. brailis (braille. 2. musikosebi. saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv.-is xelmZRvaneli. brakonQer­i [fr.  b. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. banqos TamaSi erTgvari. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. TevziT. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba. 2. botforti.  brisa. mwer­ lebi.  mx. bravo! [it. botfOrteb­i [fr. ¥ botanikuri. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari. mxatvrebi. boheme – cignuri.-87nairad: vals­bostoni). boUling­i [ingl. bras xeli] – 1. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. geografia. taqikardia).) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. botulus Zexvi] – (medic. eleqtrolampa. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. 1809-1852) gvaris mixedviT]. bra [fr.). botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. ¥ bohemuri. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare.  brasi Scd. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi).  b. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic. xorciT an bostneulis konserviT.  bogema. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba.

brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. brahma] – (mi­ Tol. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. brEnd­i [ingl. brandmAuer­i [germ. brASpil­i [holand.  brakoneri Scd.  SemoklebiT _ breiki. brigade] – 1. brEve [laT. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. romelic miaCniaT samyaros da yvela . sax. cecxlamridi). polkze – piri.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. Zvelad _ brahmanizmis qurumi. breakdance < break texa. lifze da misT. breQk­dAns­i [ingl. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. brEzent­i [rus. presenning] – xeSeSi. romelic mxarze gadadis.  brandmeisteri Scd. brEtel­i [fr. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. brandmeister] – (moZv. alublisgan). brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. brAs­i [fr.bra -88arsebis Semqmnelad. braUning­i [ingl. brAhma [sanskr. bretelle] – qalis perangze. брезент < ho­ land.) saxanZro razmis ufosi. brandmaQster­i [germ. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. sinon. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. brQgada [fr. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. Browning sa­ kuT. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. braad spil] – (zRv. sa­ jariso SenaerTi.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti.

)] – Sarvali. broker] – mak­ leri. 3. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. magram diviziaze mci­ re. mux­ lebs qvemoT viwro. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. meCaieTa b.  naxerxis b. brigAntin­i [fr. erTgvari. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr.  satanko b. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. brQz­i [fr. broQler­i [ingl. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr. Cais b. Suamavali vaWrobaSi. agreTve bretaSi (kontinentze). 2. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. . bro brQnza [rumin. brOker­i [< ingl. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi. me­5­6 ss. brQji [ingl.  brigantina Scd....  satorpedo katerebis b.] – brigadis (mniS. 3. britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. brilQant­i [fr. brise] – susti sa­ napiro qari. koleqtivi. 4.  gamyolebis b.-89didi. welTaR. brigadier < fr. Ceq­ mebSi Casatanebeli. matareblis momsaxure per­ sonali. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis. 4) xelmZRvaneli. breeches (mr.­dan ax. brigAdir­i [germ. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris.  zeinkalTa b.­mde. brQfing­i [ingl. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi. nayinis b. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. welT. brQj­i [ingl. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. brigantire < it. me­8 s.

bronxuli.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani. bronxialuri Scd. brutto uxeSi] – (vaWr. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. vaxtanguri). bronchos (mx. tibetSi. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. brucEloz­i [< sakuT. bronqaluri. koreaSi. firma. sinon.  s.  bronxiti Scd. brochure] – pa­ tara wigni. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv. jirkvlebi.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. Roris) gadamdebi daavadeba. ¥ budasi. brOS­i [fr. bruceloza Scd. brOnqit­i – (medic. bUda [sanskr.  oqros b.  bruciliozi. sax. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi.] – saqonlis (Txis. cxvris. . brUto [it.  budisa Scd.  b. welTaRr. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. neto. broche] – gulze dasabnevi samkauli.  broSka Scd. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. ¥ sabrokero. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. brudErSaft­i [germ. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT. SefuTvianad).bro -90sapirisp.  b.  popularuli b.  bronxebi. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi.) bronqebis lorwovani garsis anTeba. s. kantora. brOSura [fr. brOnqebi [berZ.-Ta skola. Zroxis.

. qalaqis xedebiani b. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. bukmEker­i [< ingl.  s. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli. prospeqti (ix. sporti. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri. budUar­i [fr. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. ¥ budisturi. bUzment­i [germ. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. maRazia. romis papis mbrZanebuleba. boquet] _ 1. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. 2. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. posament. reklama. bUkle [fr. pastorali. bUla [laT. b. bulla] – 1.  b.  Cais b. bUklet­i [ingl. religia.  buklisa Scd. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. bUket­i [fr. sa­ erTod sofluri cxovreba. ¥ sabuero. (moZv. tansacmelze mov­ lebuli. bUi [holand. prospeqti2) da misT. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. weri­ li an sigeli. romelic aseT do­ . ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. taZari. ¥ buklesi.  b. msxvili naqsovi. booklet wig­ naki.) Taiguli. bUer­i [holand. 2.-91buda – princi gautama.  gamofenis b. beWedi. bukQnist­i [fr. < fr. bUdist­i – budizmis mimde­ vari.

bUnker­i [ingl. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. romani. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ.] – 1. . buldOzer­i [ingl. meSCanebisaTvis. b. kombainis b. bUrg­i [germ. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari. bUldog­i [ingl. bUlit­i [ingl.  qvanaxSiris b. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad.  b. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). 2. rac ga­ miznulia obivatelebis. blanJe Scd. ¥ bulanJesi. ¥ bulisa. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi. kombali. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. bumErang­i [ingl. ix.) hokeiSi: sajarimo Saiba.] – wkapze datovebuli. sinon. sensa­ cia. boom] – 1. bunker] – 1. uxamsi ge­ movnebisaTvis.  bulanJisa. bullet] – (sp. sax. bulldog] – erTgvari ZaRli. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). (gadat. xvimiri).bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. bulvari] – rac navaraudevia. presa. bulldozer] – mowyobiloba. bungalow < ind. sakuT. bUlvar­i [fr. bulvAruli [< fr. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda.. bulAnJue [< fr. 2.  bulasi Scd. 2. inglisSi: erTsarTuliani koteji.) aurzauri. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. bUm­i [ingl. bUngalo da bEngalo [ingl.

bUrJua [fr. 2. romelzec dadebulia yve­ lis. bUrime [fr. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze.) namdvils mimsgavsebuli. bufErul­i saxelmwifo – (polit.  skolis b. bUrdesk­i [fr. vagonze – dajaxebis. butafOria [< it. bourgeoisie] – klasi. pistoleti. buffet] – 1. ¥ burJuaziuli.) patara saxelm­ wifo. tansacmeli. vagzlis b. b.  butaforuli Scd. WurWeli. wyobileba. sufris WurWleulis. mebUfete – bufetSi (mniS. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli.  buterbroti Scd. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri. dartymis misa­ Rebad.-93gamagrebuli koSki.  b.)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. ¥ burimesi. patara sasauz­ me. cixe simagre. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. burJuAzia [fr. parodiuli po­ eziis Janri.. ¥ mebufetisa. . buf butErbrod­i [germ. partiebi.  burimisa Scd.  moxaratebuli b. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod. 2 momuSave.  msxvili b.  b. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs. iaraRi da sxv. butAfor­i [it. ¥ burJuisa.. bUfer­i [ingl. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani.  burJuasi Scd. boust-rimes (mr. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. ¥ butaforiuli. loris. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. ro­ melsac abaria butaforia.  mebufetesi Scd. Zexvis. burlesque] – komikuri. bUfet­i [fr..

gemi.  b. ¥ buxhaltruli. binebis g.buq -94 s.. ¥ gaziani. 2. gabArit­i [fr.  bunebrivi g. gemi. ufrosi b. boegseeren buqsireba] – 1. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi..  mTavari b. mgvrgvinavi g.  g..  avtomobilis g.4 l­s. .)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. niWi.. kursebi. cremlsadeni g. TviTmfrinavis g. bUc­i [ingl. ¥ sabuRalterio..  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. bagiri.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. boots (mr. ¥ sabuqsiro. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa. 2. gemis g. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. davTari. tivebis da misT. gaz] – 1. Txevadi g. wyali. bUqsir­i [< holand. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti. dawesebu­ lebaSi.  s.. gaziseburi (airiseburi) sawvavi. gabardine] _ Salis qsovili. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika.2 ­36. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). navTobis g. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven.. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi. sinon.  s. gAz­i [fr. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. gasawevad.  maxrCobela g. 2. udris daax­ loebiT 35. buxhaltEria – 1. daWirxnili g. ¥ sabuRaltro.. karWapebis.. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. bUSel­i [ingl. fizikuri sxe­ uli. airi). gazifikAcia [fr. nivTiereba. g gabArdin­i [fr.

galAqtika [< berZ.  galerasi Scd. maRazia. ¥ sagalantereo. gazon] _ baReb­ tema. galantereia. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. ¥ galantereisa. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s.  g. gazoline] _ 1. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g.-ebi. fabrika. – tualetisa (mniSv. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. s. 1) da welTaR. nisleuli. mokled ¥ galaqtikuri. galErea [it. Zv. sawvavi siTxe.). Tiani sistema  Cveni g. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti.: deko­ da maSasadame. jili damnaSaveebi. ¥ galerisa. quCebSi da sxva. Crd. ro­ Rilebi.ro­ sagalanterio. balaxi. samxedro xomaldi. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. . (krekingis procesi. galant] _ didad Tavaziani. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it. romelic mi­ galAntur­i [fr. savarcxlebi. da Tanabrad SekreWili. iTqmis did da cis ikankledi. romelSic Sedis mze Si. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv.  s. Scd. farTobi. misgan Semdeg iReben benzins).  galantereasi. saqoneli. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. sagalantereio. monebi.-95- gal gazOlin­i [fr.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi.romlebic misT. galleria] _ 1. italiisa da belgiis galantErea [fr. lentebi. grZe­ li daxuruli derefani. saRamo gala da uli saxelwodeba. xelTaTmanebi. Cveulebriv. s. galanteria. tyveebi. gala] – 1. galantikos 2.

galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. 3. galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. (moZv. gAlet­i [fr. sinon. galQpot­i [fr. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w.  literaturuli gmirebis g. romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni.-is gayvana. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo. galipot] _ fisi. Seicavs ski­ pidars. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni). eleqtruli denis gatareba rameSi. generlis Galliffet-isgan. samxedro nage­ bobebSi). portrete­ bisa).  g. suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. galQera [esp. qandara. kanifolsa da wyals. mamlebis CxubisaTvis.) didi wyeba rigi (ti pebis. gAlife [afr. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. Tavisi simkacriT] _ samxedro . 2. gadat. galereia Scd. TviT mamlebis Cxubi. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). (wign. 4. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. 5. qarT. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. 2. (saub. galvanometr­i [galvano berZn.) TeatrSi.  galereisa. 2.  galereasi. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT).) SuSabandi. galeria.

gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks. gamma Scd gAmbit­i [fr. garantie] _ pi­ roba. garAntia [fr. gAmeta [berZ.  g. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. gAngster­i [ingl. sinon.5 ­dan 4.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi.-ebis dakvra. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. ¥ gamisa.  galifesi. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. gAngrena [berZ. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi. gametς meuRle (coli)] _ (biol. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. s. gambUzia [esp.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani.  ferTa g. sawindari).  s. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili.  gamasi.5 l­mde). gAlon­i [fr. vada. gadat.  galifisa Scd. xrova] _ bandi­ ti. gAma [berZ. mZarcveli ¥ gangsteruli. galQcizm­i [fr. movlenebisa. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. 2. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. werili. (wign. banda. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. garage] _ gadaxu­ ruli adgili. gAraJ­i [fr. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. gallon] _ ing­ lisSi. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3. gametςs meuR­ le (qmari). gangster brbo. ga­ farToebuli. Se­ irwymeba.-97Sarvali. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. xolo zemoT Zalian ganieri. ¥ sagarantio.

magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti.). makaroni da sxv. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli.  msaxiobis g. repertuari.  kartofilis g. garnir morTva. ¥ megarderobis. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv. 2.  g. gastrOlebi [germ. garniture] _ . s. 2. katleti. gaudeamus SesakeTeblad.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli. TeT­ reulis) sruli kompleqti.  g. garnQtur­i [fr. samsaxuri. (poligr. tansacmlis karada. kar­ tofili. ¥ sagastrolo. gardErob­i [fr. mogzauroba.  Teatris g. s. avejis.  Tbilisis g. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi.upira­ tesad sauzmeuli. ¥ garniriani.) sxvadasxva zo­ mis. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. gaudeAmus­i [laT. gastronOmia [fr. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr.  megarderobesi Scd. 2) momuSave. maRazia. ¥ gastronomiuli. gArnir­i [fr. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. gastrolQor­i [< germ. garderobe] _ 1. rogorc savaWro saqoneli. ¥ sagarnizono. gastronome < berZ.] _ msaxiobi.  farexi Scd. 3. ¡s. 2). garnQzon­i [fr. gastronomie] _ sakvebi produqtebi.  ansambl "rusTavis" g. garnizon] _ samxedro nawilebi. sazRvargareT.  speqtakli. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls). megardErobe _ garderob­ Si (mniS.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag.

2. gemma] _ Zvirfa­ si qva. gAuCo [esp. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. pampa) mcxovrebi mwyemsi. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. ¥ geiSisa. gelertehr swavluli] _ (wign. geitinomAgia [berZ. geyser < germ. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. gEiSa [iap. ebr. gvaris tomis istoria. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. gEim­i [ingl.­Si.) wignebiT ganswavluli. genealogia] _ 1.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. cekviT da a. gEena [berZ. . romelic warmoiqmna me­16­17 ss. qov boi. istoriis damxmare dis­ ci plina. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. geQzer­i [island.  geiSasi Scd. gaucho] _ 1. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. CogburTis partiis) nawili. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT.  heizeri Scd. S. gEma [laT. gEa [berZ. (biol.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. genealOgia [berZ. geena. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. gelErter­i [germ. simReriT. magram cxov­ rebas. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. 2.

 g. general-maiori _ generlis 3. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. ri. kerZo genEral­i [fr. (ix. generalizAcia _ 1. tabula. geumaRlesi wodebuleba. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . mag­  m. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. (medic. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. general­gubernator­i _ 1. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. generalis saerTo. ¥ genezisuri. Tesva mTel organizmSi.gen ¥ genialogiuri. kavSiri. warmoqmna. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. romelsac gana­ _ warmoSoba. romelsac aniWeben ufrosi. wyaro] erTeuli. ram sageneralgubernato geneturi. wvrilmans. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. damsaxurebisaTvis. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. romlis drosac ru­ re wodebuleba. ro. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. gansakuTrebuli samxedro 2. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. britaneTis koloniebSi.) avadmyofobis gan­ debuleba.  general-gubernatori. warmoSoba. genetikuri Scd. neralissimus yvelaze mTavari. mTa­ raime zogadi princi pisadmi. genetika). genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT.

. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba. danadgari. rac Scd. problemebi. g. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win.­is wodeba hqonda a. generaluri konsuli  g. gegma (Semok. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. generalQtet­i [germ. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . prokurori.  ase mag. g. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. mwarmoebeli. eleqtroenergiis g. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. mcenareTa g. genera2. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano.. generalisimusoba mianiWa  g. ganizacia. cxovelebis. da nareebis.-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. gengegma). brZola (omSi). qalaqis g. generator  aRsaniSnavia.  adamianis g. wevri. mag: litöt < laT. generatio da­ badeba] _ 1. ¥ genetikuri. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. cxovelTa g. generaluri repeticia gEni [berZ. ioseb stalins ¥ generatoruli. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w. gaCena. genEtika [< berZ. konsuli. Sesaxeb.. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT.. ZiriTadi. [laT. (1879­1953).  geneturi Scd. g.  g. warmoSoba. rom xSimSobeli. genos jiSi.  mudmivi denis g. generalis saerTo. generAtor­i [laT.

. vxo­ 2. Sesaferi.. motiviT. Ta da cxovelTa samyaros.) mecnierebani.  g. damiwa da daizō vyof (na­  geografia. geodezia. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. geografias. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. genos gvari. cxovelTa g. xalxis gaJleta rasobrivi. geniosis damaxasiaTebeli. Si... genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1. genius] _ geniiT _ mecniereba. (s. (reliefs.  mcenareTa g. g.  rusTavelis g. lobs warmoebis ganlagebas.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. niadagebs da sxva). fizikuri geografia _ geniAluri _ 1. mcenare­ 2. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. erovnuli an religiuri niadagebis g. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. nawarmoebi. mxatvari firosmani. mTeli wavla. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. klimats. gē miwa] _ rTuli wera.  g. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ.. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. g. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT. poetebi. tomi da caedo vklav. aRgeo. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. geniiT da­ mecniereba. g. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. logia. geowilebad)] _ mecniereba. garemo. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. winaSe. [berZ. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. momcvel bunebriv pirobebs  g.

geolOgia [berZ. aqvs didi xasxasa yvavili. g. aqsioma. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. geofQzika [berZ. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. g. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. ¥ geometriuli. ¥ giorgini Scd. observatoria.  g. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. g. gadaReba. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. Ziebis meTodebs.  g. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs. g.  g. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba. azomvebi. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. epoqa. ruka (da ara ruqa). . SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. procesebi. ¥ geopolitikuri. ¥ geofizikuri. gEpard­i [fr. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis.  g. ¥ geodeziuri da sageodezio.  g. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. xelsawyoebi. geomEtria [berZ. g.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa.  g. g. amocana. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. problemebi. eqspedicia (an: aqcia). g. meTodi. ¥ geologiuri.

sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. safuTavi.  g. saRerbo Scd.ger -104 g.. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. germEtul­i [fr. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. Gestapo (Se­ mokl. beWdebze da sxv. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni. g. gEstapo [germ. avaza)... g. hermetique.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa. ¥ gvardiuli. gâuri < arab. mArka _ marka.  g.-is kapitani. aqvs surnelovani foTlebi. SeuRwevi. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. . gvArdia [it. gibbon] _ maimuni. qa­ laqis. giAur­i [Turq. hermeticus] _ mWidrod daxuruli.  germetiuli Scd. gerUsia [berZ.  sazRvao g.) beWedi. gQbon­i [ingl. ¥ gerbiani da sagerbo. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani. Tbilisis g. nemsiwvera).  saqarTvelos saxelmwifo g. герб < polon. liTonis furcelze.  zangTa g. romelsac Zalian grZeli sinon. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo. gErb­i [rus. SefuTva. Rerbiani. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. gerb. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. gerontolOgia [berZ. gEran­i [< berZ. nawili. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb. romelic gamosaxulia dro­ Sebze. herb] _ saxelmwifos.  Rerbi. gaum­ tari.. sinon. ebraelTa g. gEto [it. laT. sagvareulo g. (s. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia.

baits. gigas (gigantis)] _ 1. goliaTi. gingine RrZili) _ (medic. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. ¥ giganturi. uzarmazari Senoba. Semdeg skola. Zalian didi. yvavilwnuli). kirilica). romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. warmoeba. (Sdr. Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. foTlebi totebi. bumberazi). gla gimnAzia _ gimna­ zia. sinon.-105wina kidurebi aqvs.  girlianda. girlandi Scd. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. girlanda] _ 1. giliOtina [fr. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). glagOlica [rus. amocanebi. . gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. (qarT. gQga _ TavsarTi. 2. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. gQrlanda [fr. g. ginekolOgia [berZ. gQd­i [fr. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. nageboba.  g. ginAndri _ [berZ. gladiator] kl. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. wveri da sxv. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. gimnAzia [< berZ. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. am saxis ornamenti. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. gQgant­i [berZ. mSenebloba. guirliande < it. meurneoba da sxv. si­ non. gladiAtor­i [laT.). (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT.) RrZi­ lebis anTeba.  giga baiti = 1 mlrd. gingQvit­i [< laT. 2. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. eqskursiamZRoli).

.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni.  glasisi. svamen cxlad.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it. glAndebi [fr. politika. 2. glossanium] _ (filol. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi. global] _ (wign. xSirad iwvevs dabrmavebas.) rac mTel msoflios. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi.) enis anTeba. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). g-ebis amokveTa. mTel dedamiwas moicavs. glandes < laT. gloria brwyinva. glQser­i [fr.) Tvalis mZime da­ avadeba. gleikOmetr­i [berZ. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze.  g.  glasisa. atmosferoSi feradi rgolebi. glAse [fr. glObus­i [laT. sayovelTao. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi. glease. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. gliase Scd. globus sfero] _ dedamiwis modeli. g. problemebi.  Sesivebuli g. optikuri mov­ lena. molivlive] _ swrafmavali . glUkoza [< berZ. glOsit­i [< berZ.gla -106matoriani navi. glaukôma] _ (medic. glaUkoma [berZ. glosarQum­i [laT. dideba] _ 1. glisseur mosriale. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. glossa ena] _ (medic. globAlur­i [fr. glitvAin­i [germ. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. gleukos maWari. aviTarebs did siCqares.

gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. goalkeeper] _ (moZv. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. hokeiSi). fardebisTvis da sxv. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. gnOm­i [germ. holos wona da gramma aso. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. golkQper­i [ingl. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze. mis wyaroebs. 2. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl.) satanjveli ad­ gili.)  gobelini Scd. gamosaxuleba 2.  gliukoza Scd. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. gobElen­i [fr. formebs da meTodebs. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba. gnu [afr. gnosis codna. ¥ gnoseologiuri. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. golf] _ 1.) mekare (fexburTSi. goraki pa­ lestinaSi. gnostQcizm­i [< berZ. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. tanjva (“golgoTaze asvla”). golOgrama [< berZ. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. iyeneben medicinaSi. ierusalimis axlos. gOlgoTa [arab. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. (gadat.-107li] _ yurZnis Saqari. gnoseolOgia [< berZ. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi . romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs.

¥ gondolierisa. gonOrea [berZ. daxlarTul saqmis. Zneli amocanis. rac gondolieri. 2. 2. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis .  gondolasi. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. gondola] _ 1. gonorrhoia. gOrdias kvAnZi _ (wign. megondolesi Scd. gOrila [ingl. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. gOng­i (ingl. tri peri. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. erTniCbiani grZeli. 3. brtyelZira veneciuri navi. binadrobs centralur af­ rikaSi. ¥ gondolisa. gondolQera [it. gOrJet­i [fr. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. berZnuli le­ gendis mixedviT. gondoliere] _ gondolis (mniSv. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi).gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. honor pativi] _ qedmaRloba. ampartavnoba. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. winda _ muxlamde sigrZis.  gondolierasi Scd. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. sinon. megondolisa. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi.) iT­ qmis rTuli. 1.) meniCbe (qarT. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. gondolQer­i [it. gOndola [it. mokle Sarvali. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT.S. gonAdeb­i [< berZ. sper­ matozoidebs). didi warmodgena sakuTar Tavze. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. megondole). aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. iyeneben aseve signalis misacemad.S­Si).

5 g. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. kuTxe. gravQreba [fr. romelsac qalebi atareben. gofrQreba [fr. raime magari masalis (li­ Tonis.5 g. arqiteqtura.  20 g. gravQori [fr. (qarT. sinon. gravitAcia [laT. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. 15-g. gradus nabiji. gravQura [fr. rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon.  gotikuris mniS. Tvisebebi. TaRi. minis da sxv. siTbo. gravure] _ 1. taZari. gradusiani. stili. g. udris wrexazis 1/360 nawils. temperaturis sazomi er­ Teuli. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. g. ¥ gravitaciuli.) ma­ teriis Tviseba. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. gravitas simZime] _ (spec. ¥ gotikuri.  60-g. qaRaldze. yinva. TandaTanoba..  sxeulTa g. gOtika [fr. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. safexuri. Zvlis.. got. grAdus­i [laT. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla.isriseburi TaRebis. msoflio miziduloba). avadmyofs sicxe hqonda 37. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. germ. aqaqi). gothique. 2. g. gradAcia [laT.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. ¥ .) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . 3. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. xis. qvis. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1. 4. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. Tan­ mimdevroba. yinva.  g. Tunuqze da misT.-109sayelo.

udris erTi kuburi santimetri wylis masas. gramOfon­i [berZ. di­ adi. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb.  gramafoni Scd.  g.  g. mindvris Spatisa da qarsisagan. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi. grandiose] _ Zalian didi. Secdoma. xma] _ ruporiani aparati. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi. ba­ ronze meti. grandiOzuli [it. grAnt­i [ingl. g. grAnit­i [it. gegmebi. ¥ gramatikuli. . gramma aso.  fugasuri g.-is Zegli. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. grAm­i [fr. 2..  firfitebi. grandioso.gra -110- naxati. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi. Canaweri da phone bgera. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi). grAnata [it. g. granum xorbali] _ magari kristaluri qani.  telegrama. wesebi. saartilerio g. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi. romelic Sedgeba kvarcis. ¥ granatisa.  graviurasi Scd.  g.grama [<berZ. demonstracia. Zvir­ fasi saSeni masala. fr. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. granite < laT. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. uzarmazari. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa. Canaxa­ zisadmi..  granatasi. . grAf­i [germ. fonograma. g. nageboba. didebuli. lapa­ raks). gramAtika [berZ. veeberTela. amerikis SeerTebul StatebSi. granati Scd. xelis g. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. ¥ graviurisa.

graphikē xazva.. grAfika [< berZ. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. naxSirbadis nairsaxeoba. Graphit] _ 1.-111- gra meTodi. iyeneben fanq­ rebis. 2. ¥ grafiniasi.  g. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria.  ferwera da g. matarebelTa moZraobis g. avtobusis mimosvlis g. graphikos xazvi­ Ti.grAf­i [< berZ.. (lingv. xatva] _ 1. xelovneba. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. sapoxi masalebis da sxv. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. .. dasamzadeblad.  scenografi. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan.  grafiniisa Scd. grAfit­i [< berZ.  g. daxazuli] _ 1. sakantoro davTrebSi da sxv. elteqnikuri nawar­ mis. aseTi xelovnebis nimuSebi.). transportze: muSaobas mimdinareobis. graphō vwer germ. grafika) specialisti mxat­ vari. grafolOgia [< berZ.  amocanis gadawyvetis g.  grafasi Scd. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT). barografi. ¥ grafisa. grafQnia [germ. grAfa [berZ. qarTuli g. 2.-is gamocema.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. naxazi. ¥ grafikuli. cecxlgamZle tige­ lebis.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. romlis mixedviTac . warmoebaSi. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT). am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli. 2. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. moSavo an Savi minerali. grafQkos­i _ grafikis (ix. ¥ grafikuli. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. grAfik­i [berZ.. sveti.-is mixedviT muSaoba. avtografi.

grimo naoWebiani] _ 1. < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone.  greifruti dasaSvebia.  g-iT TamaSi. iyeneben gzebis. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. grAcia [laT.. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). 2.gra -112sistema (`axali stili~). moZraoba. greQder­i [ingl. grQmasa [fr. grigori­ anuli welTaRricxva [laT.  g. Gregorianus] _ welTaRricxvis . ulva­ Sis dawebebiT da sxv. grQl­i [ingl. g. cekva.  g. greQpfrut­i [ingl. Txili an nuSi. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari. am mcenaris nayofi. graciOzuli [it. grQlaJ­i [fr. gracia) aRsavse. moZraoba. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. grazioso] _ graciiT (ix. mTxzve­ lobisadmi. mSe­ neblobaSi. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. aerodromebis da sxv. narnari.-is mocileba.  griliaJi Scd. ¥ graciisa.  graciasi Scd. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi.is gakeTeba. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. grillage Sewva. g. grille fr. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. moxdeniloba mixvra­moxvraSi. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. wveris. grimes < it. gratia mSveniereba] _ sinarnare. grQm­i [fr. moxdenili. graphō vwer da mania miswrafeba. grafomAnia [< berZ. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba.

movlenebi. lomarwivi). grQf­i3 [fr. grOt­i1 [fr. wodebuleba. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. romelic msaxiobebs grims ukeTebs. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. 2. sinon. grimeur] _ Teatris muSaki.-113lied. gamocema. aqvs Roris tani. 2. si­ mebiani sakravis yeli. koniaki an arayi. filtvebis g.. Griff] _ 1. . ¥ grosmaisteruli. sadac grims ikeTeben an ukeTeben. aseTi xel­ moweris anabeWdi. grQfon­i [fr.  g. exi). grimQor­i [fr. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba.  g. ¥ grosmaisterisa. grOg­i [ingl. grQf­i2 [germ.  grimasasi Scd. parkebSi. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. qarT.  gitaris g. ¥ gri piani  g. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. Grossmeister] _ 1. yaimi. anTeba. grosmeisteri Scd.  virusuli g. beWedi. Stempeli. grQf­i1 [< berZ. sinon.  grosmaistrisa. sinon. grosmaQster­i [germ. didostati).  grimasisa. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli. rac grifi1. ¥ grifiani. grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. gryps laT. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. grQp­i [fr.  g. griffon] _ igivea. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. griffe] _ 1.

aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). губерния < laT. .  g. gUaS­i [fr. 3. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. gUdron­i [fr. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. guvernQor­i [fr. iyeneben sagzao mSeneblobaSi.  s. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi. niadagi. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba. gubernator mesaWe] _ 1. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. grUnt­i [germ. gubernAtor­i [laT.  qviSis g.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. grotEsk­i [fr. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. ¥ sagubernio. it.  g. romelSic Sereulia TeTra. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. roli. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri..  guvernantka Scd. miwa. stili g. fantastikur gazviadebul. 2.-is ostati. ¥ groteskuli.gro -114[rus. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. g-is wylebi 2. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT. guvErnant­i [fr. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi.  g. ¥ guTuri. ena. grotesque. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. mmarTveloba. 2. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. grOt­i2 [holand. gouache] _ 1. grund] _ 1.

gemosmoyvare. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. tyavis msgavsi. ¥ daltoniki. 2.  gutapirCi Scd. danaQdebis Sroma _ iTq­ . gUrman­i [fr. so­ usis danamatiT. d daQjest­i [ingl. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. ¥ dalai-lamisa. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. dAn­i [iap. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. ZiriTa­ dad kalciums. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. daltOnizm­i [< ingl. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli. metwilad mwvanesa da wiTels. digest] _ 1. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. g. gutAcia [laT. iyeneben teqnikaSi. gutAperC­i [ingl.  gulaSi Scd. raimes mokle gadmocema. piris pativis moyvaruli.  dalai-lamasi Scd.-115- dan gulQaS­i [ungr.

] _ Zveli Ci­ nuri religia.] _ TavsarTi.  demobilizAcia. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s.dan -116mixedviT]. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba]. 2.Tavidan mocilebas. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav. decentra­ lizAcia. 2. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. londonSi: quCa. Downing Street] _ 1. mag: daqtiloskopia. daqtilo. de. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. kbilis teqnikosi.. daqtilolOgia [berZ. gauqmebas da sxv. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi. (moedani) Cveulebriv kafeSi.. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi. daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani.. religiebma. die. daqtiloskOpia [germ. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. 1809­1882) saxelis . da­ cema. daOsizm­i [Cin.. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). romelic aRniSnavs: 1. [laT. resto­ ranSi. [< berZ. dAuning­strQti [ingl. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. daRmasvla. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia.. dentiste < laT. vuyureb. ga­ moyofas. dAntist­i [fr. Daktyloskopie < berZ. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. daqveiTeba.. dAnsing­i [ingl.

. dEboS­i [fr. gauareseba: ga­ dagvareba. movale. gauvnebleba (adgilisa. degazAcia [ix. . débit gamosavali] _ airis an wylis. 2. dawesebulebis an organiza­ ciisa. kamaTi.  debeti sxvaa (ix. dEbet­i [< laT. dacema. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi. degradAcia [fr.  navTobis WaburRilis d. début] _ 1.  mx.). cema­tyepa. Wadrakis partiis sawyisi stadia. aur­ zauri. sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re. dégéné rafion] _ 1.... dEbit­i [< fr. laT.-117 degradacia.  debiti sxva (ix.).] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa. gradus safexuri. siTxis raodenoba. swrafad gaiTamaSes.. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba.. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze. degenerAcia [fr. ix. debarkAder­i [fr. daqveiTeba.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda.  cxare d. (biol. débet marTebs] _ (buxhalt. arteziuli Wis d.. agreTve de.-Si ar ixmareba. tansacmlisa.  oTxi mxedris d. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva.  axalgazrda mwerlis d. 2. ayalmayali. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze. 1) aqvs. débauche] _ Cxubi.). borjomis wylis d. dégradation < berZ.). fizikuri an iuridiuli piri. débutant] _ piri. krediti). romelsac debiuti (mniSv. debitor] _ (bux­ halt. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos.. paeqroba.). sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba.). ro­ melic napirzea damagrebu­ li. uwesivroba. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi. debiUtant­i [fr. debAtebi [fr. mowinaaRmdegeebma d. parlamentSi. navTobis da sxv. agreTve de. deg dEbiut­i [fr. debQtor­i [laT.. azrTa gacvla­gamocvla.

-iT `merani~. dedvEit­i [ingl. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. orden­ ze da sxv. dEviz­i [fr. 2. sunamos d. farze. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. ¥ deduqciuri. 2. dés­gan..). anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. TandaTanobiT Semcireba.). wylis da sxv. degressio ukan daxeva] _ 1. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp.. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. CaTvliT. degrEsia [< laT. meTodi. mokle gamonaTqvami. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. induqcia). sunis. moci­ lebas da sxv.  Cais d. (finans. degustAtor­i [< laT. Rvinis daWaSnikeba. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva.  dezinfeqcia. rac mdgomareobs imaSi. devise] _ 1. [fr. deadweight] _ (zRv.­idan] _ Tav­ sarTi. Dvalvation] _ fulis reforma. devalvAcia [germ. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad.  d. Ria devalvacia). dez. saomari moqmedebis . daskvna. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. 3. degustAcia [fr.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. kleba. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. w. mokle gamonaTqvami an sityva. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis. d. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. ideas.

erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. cnobebi. darRveva.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. dés­gan. dezaqtivAcia [fr. dés ­gan. onirebis) moSla. gausnebovneba). yovel cocxal ujredSi. dezavuQreba [fr. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. adamiani. dés­gan. radios. odor suni] _ dapiridan (ix. luri saSualebebiT (qarT. mianisagan. désinfectipn] rientation] _ Secdena. mocileba sxvadasxva sag­ nis. daSla. integratio] _ mTelis da­ da sxv. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. nagebobis da misT. ze­ dezodorAcia [fr. activus moqme­ Sualeba. rwmune­ dezodOrant­i da laT. ad­ dezintegrAcia [fr. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. dés da ministraciuli. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. disci plinis jarSi gawvevas. saxelmwifo. ­idan da laT. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. sameurneo laT. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. d. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. dés warmomadgenlis. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. dezorientAcia [fr. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. (s. . désodezinfEqcia [fr. sinon.  borotganzraxuli d.) gancxa_ visime gancxadeba. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). déserteus] _ biT.  ekonomikuri kavSirebis d. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. rom deba. dezinformacio. binidan da sxv. romelic moi poveba celeba gazeTis. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. saSinao Cacmuloba.-119- dez dezabQlie [fr. désavouer]  d.

dekadEntoba [fr.). ¥ dekadenturi. 2. dekAdans­i [fr. drois aseTi monakveTi. dEka2 [germ. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. dekas (dekados) aTeuli] _ 1. leqsebi.  qarTuli xelovnebis d.  d. drois . rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis. rac duaieni. décade < berZ. dEizm­i [< laT.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. de-faqto). da­ cema (ix. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi. [berZ. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi..  ianvris pirveli d. dejaure] _ for­ malurad. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss.­is dasasrulisa da me­20 s. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. daSla. formalizmi. dekadentoba).. < laT.  de-iured cnoba. décadent dacema. deka aTi] _ Tav­ sarTi. 4.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. ¥ dekisa  dekasi Scd. 2. d. dEkada [fr. dekanozi. aRi­ arebda RvTis. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli. 3. decadentia dacema] _ me­19 s. igivea. dekAn­i [laT. naxati. mis­ ticizmi. de­Qure [laT. décadance] _ kulturis daqveiTeba. decanus aTisTavi] _ 1. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp.  gitaris zeda d. dEka1. pianinos d. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. dekalitri = 10 litrs.

kanonisa. sabaJo d. xelmZRvaneloba dekanis 4. Soriso politikis raime dekOlte [fr.). gasagzavn fuls an fasian de. deklarAcia [< laT. declaratio  d. liTac aseTi aqti. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. safosto dokumenti. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. romelic faseuloba miaqvs Tan. cema.. oficialuri. de da fr. ix. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. ro­ 3.. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. xeliT: TviT dokumenti.pirobiTi brZa­ aqtisa. fesiuli codnisa da ga­ 5. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. rome­ meTaurobiT. maTxovrebi. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. elementebi. (mag. decoloratio] _ gauferuleba. décolte] _ 1. dévruli kiTxvis ostati. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT.] _ kvalifikaciis. ZiriTadi nebebis. (finans. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d. romel­ mocdilebis dakargva.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis.. gancxadeba] _ 1. mawanwalebi). declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. declapiri aRniSnavs. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. pro­ pakets.. lis tansacmeli. qonebis raodenobis Sesaxeb.rom­  dekoderi. qurdebi. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . dekodQreba [laT. sabaJos dokumenti. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. Txva. kaba. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi. deklamaciiT gamodis. qa­ sakiTxze. 2.

s. brZanebuleba. dekorAtor­i [fr.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba. kanoni. (qarT.  pirveli moqmedebis d. nugbari). d.). dEkret­i [fr. 2. d.  dekoratiuli sxvaa (ix. ¥ dekretuli da sadekreto. sakiTxi. delegAcia [laT. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa.  d. dekoracia).  d. gaformeba. mSvidobis Sesaxeb. yrilobis d. dekorAcia [fr.  dekoraciuli sxvaa (ix. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. décret < laT. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp. delikAtes­i [fr. da­ wesebulebisa. morTvis spe­ cialisti. mcenareebi. .. sanukvari saWmeli. delEgat­i [laT. decrescendo] _ (mus. zrdilobiani  d. lamazi. rac frTxil. Tavaziani. ¥ dekoraciuli da sadekoracio. scenis d. dekrESendo [it. adamiani 2. vaza. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. detalebi. 2.) mxatvroba. délicat] _ 1. delegatio gagzavna. saxelmwifosi da sxv. saxelmwifos da sxv. efeqturi. yels.  konferenciis d. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. sinon.  d. delikAtur­i [fr. mkerdsa da zurgis zeda nawils. (s. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. dekoraciebis mxatvari. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. iseTi.  d. dekoratQul­i [fr. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi. décorateur] _ 1.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo. saxelosno. TviT amoWrili. kreSendo). win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. mxrebs. Ria nawili aseTi kabisa.

dapireba. 2. masSi hyavT delfinebi. . planum ¥ demagogiuri. saxeli) da laT. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. (medic. safreni aparati. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. xerxi. dēmarcation] _ 1. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. rogorc planeriT. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. dros. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are.  deltasi Scd.). aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. motyueba cru dapirebebiT. sibrtye] _ martivi sasporto  d. piri. démagōgos] _ politikani. nos)] _ zRvis ZuZumwovari. sebSi. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. 2. xazi. d. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. xazi _ 1. romlebsac swavloben.  mdinare nilosis d.-123- dam delimitAcia [laT. ndobis mosapoveblad). agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). Δ­s. deiphis (delphiRisagan. dElta [berZ. faq­ tebis damaxinjeba. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). démāgogia] _ 1. deltAplan­i [berZ. gaSuqeba Segnebulad.

dEmetra [berZ. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis.. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1. demokrAtia [berZ. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera). hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. sinon. xalxTaRweriloba). demobilizAcia [fr. gancxadeba da misT. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola. dEmarS­i [fr.-ebi. dēmarche] _ (di pl.)  elCis d. demokratiis momxre. demOkrat­i _ 1.) gadasaxadi.dem -124- 2.) kanonzomierebas (qarT. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. politika.  amerikeli d. 2. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba. demurrage] _ (zRv. gamoTvla. migraciis da sxv. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. mrewvelobis d. demokratiuli partiis wevri. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze. 2. demokratia . d. demogrAfia [berZ. demErej­i. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. ¥ demografiuli. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis. xazi. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. ganTavisufleba. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota.). romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. demUrej­i [ingl.  armiis d. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. memorandumi.  d.

romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). (am forma. demokratiis safuZvelze (sinon. koleqtiuri muSaobis orga­ d. protestis gamom­ kanonis da misT..-ad datova. damtkiceba] _ obrivi dacema. lika  s. (mniSv. rai­ demOn­i [berZ. ¥ sademonstracio.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad.. 2) axdens. ¥ demokratiuli. sajaro Cveneba risame. agrematis. nizaciis princi pi. darbazi.  avtomobilis d. 1) mo­ dasatanad da sxv. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. momwvevi. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. dēmorirebas (mniSv.  kinofilmis d. gamomwvevi moqmedeba. suliT dacema. lisufleba] _ 1. zne­ ratio Cveneba. qce­ wileoba. xalxs ekuTvnis.). d. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . demonst_ 1. modebis 2. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr. moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. respub2­isaTvis). moraluri gaxrwna. romlis 3. nawile. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. dēmos] _ 1. sazogadoebis. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. va. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. gardaqmna xatveli. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d. wyobileba.  sxdoma d. gafrena. saxelmwifo­  saprotesto d. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis.  d. s. gademokratiuleba). ti suli. demOntaJ­i [fr. satana. politikuri mmarTvelobis 2. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba. masobri­ gva. da demonstrireba [germ. Tanasworuflebiani mona­ 4. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. d. démontage] _ manqanis. 2.

denacifikAcia [< ger. franti. dendrarQum­i [< berZ. dendrolOgia [berZ. denonsAcia da denonsQreba [fr.) dakargva. sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. buCqebi da lianebi. dumping] _ (ekon. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi. 2. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci.  d. samecniero. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix.). dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili. gadasayari eqsporti. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad.). dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). 2. dēnationalisation] _ 1.xalxis masebi.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. an botanikuri baRis kuTxe. monebi demosSi ar Sediodnen. dandy] _ natifad. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT). sinon. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. dēnonciation] _ (di pl. (it. yovelgvari nacistu­ ri. denazification gauqmeba. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs. dEmping­i [ingl. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. xalxi. dEndi [ingl. erovnuli TaviseburebaTa (enis. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. ¥ dendrologiuri. baRi (parki). nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . kul­ turis da misT.

 saelmavlo d. pigmenti] _ (biol. dEntin­i [laT. denominAcia [< laT. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). deportatio] da deportQreba [germ.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. d. pigmentacia). dEpo [fr. dēpôt] _ Senoba.  d. departAment­i [fr.  farexi Scd. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. depigmentAcia [< laT. deponens (deponentis)] _ (finans. dēpartament] _ 1.). dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. sax. depOnent­i [< laT. dEpeSa [fr. fulis gaufasure­ ba. depOzit­i [< laT. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans.) kanis bunebrivi feris dakargva. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ . nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema.) piri. metropolitenis da sxv.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts. Semnaxvel salaroSi da misT. deportAcia [laT. 2. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. d. telegrama).-is gagzavna. ix. denominatio (de da laT.-is miReba. kbilis mTavari Semadgeneli nawili.  zRvisiqiTa d.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi.). gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix. depopulAcia [fr. mosaxleobis Sem­ cireba kleba.-ebi. depopulation] _ (spec. amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro.-iT gamoZaxeba. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba.

-is Semadgenloba. 2. jarebis gadasxma mtris teritoriaze.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. iyeneben avejze gadasak­ . klinika. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba. dErbi [ingl. desantis monawile. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi.  sahaero d. deprEsia [laT. (ekon. arCeuli piri. derma (dermatos) kani. polki. dawe­ sebulebis. TviT­ mfrinaviT da sxv. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi. daCagvra] _ 1. s. [< berZ. daTrgunuli.  parlamentis d. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. 2. dēputation] _ deputatTa (mniSv.  m. romelic moqmedebs raime organizaciis.. d. sax. dermatolo­ giis specialisti. dermAtin­i [berZ. 2. derby sak.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. depUtat­i [laT. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. dEsant­i [fr. krebis davale­ biT. d. deputatus] _ 1. dermatolOgia [berZ. deputAcia [fr. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos.. 2).] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. operacia. descente daSveba.  d. (me­ dic. wignis ydisaTvis da sxv.). ¥ sadesanto.  s.-is miReba. daqveiTeba.-is gagzavna. s. ¥ dermatologiuri. muSambis msgavsi. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. modu­ neba. dermato. paraSutistebi. xomaldi. depressio daT­ rgunva.dep -128ravad. sazRvao d. arCeuli warmomadgeneli. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. gadasxma] _ 1. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi.  d.

TviTneboba. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. xasiaTi. dEtal­i [fr. mtar­ vali). romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. kOvzi _ kovzi. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. mmarTveloba. detAlur­i _ dawvrilebiTi. Zalebi. d. yurZeni. sad. dētail] _ 1. mTelis nawili. tirani. d. kino­ filmi).  d. analizi. xelsa­ wyos nawili. detEqtiv­i [ingl. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze.. aRweriloba. me­ qanizmis. sazogadoebis d. d.. garCeva. (gadat. dessert] _ xili an tkbileuli.  d. de (ix.  d. sisastike.). sinon. situaciis d. dEsert­i [fr.  mxatvruli d. deteqtiuri nawarmoebi (romani. dEstruqcia [laT.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. ¥ despoturi. ¥ sadeserto. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. 2. d. 2. maZebari).  s. dEspot­i berZ. darRveva. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT.-ebi.-129¥ medesantisa. konstruqciuli). (sinon. TviTneba adamiani. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. inglisSi. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp.  medesantesi Scd.  avtomobilis d. Carozi). pozicia. 2. momxsenebels d. detectio gaxsna] _ 1. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. manqanis. det  mdgomareobis d. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. d. wvrilmani ram. winadadeba. moTxroba. despotēs] _ 1. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. detective < laT. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. romelic Seicavs .

sinaT­ lis. filmi.naklovaneba. mowyobiloba. moTxrobebi. deficit ak­ lia] _ 1. dartymiT. Deφuc < laT. mokle xazi (­). detEqtor­i [ingl.-ebis aRmofxvra. wvrilmani d. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba..  ded-mama. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas.  proeqtis d. zadi.  d. xarvezi. devisio gayofa] _ patara. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. Dēfect laT. ¥ defeqtiani. d. definQcia [laT. 2. de-iure). detuo . dEfis­i [rus.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis.ebi. avtomobili. detektiuri Scd. saxl-kari. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. 2. zarali. d. dE­fAqto [laT.. romelsac iyeneben risame (mag. rom­ lis dakiTxvac warmoebs. da­ naklisi. sinamdvileSi.  d. dEfeqt­i [germ. amnTebi. feTqebadi nivTiereba. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad. de facto] _ faqtobrivad. sicr. defectus] _ nakli. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. wignis d. artur konan doilis d. detonAcia [< laT. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. detector gamxsneli.  defeqtiuri Scd. detonAtor­i _ 1. egzemplari.  detektivi. detector < laT. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. (sapirisp.  d. metyveleba. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. fistoni. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias. romani. defQcit­i [< laT. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. siTbos. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. aR­ momCeni] _ 1. gasavlis metoba Semosavalze.

umankoebis ubiwobis. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. TviT­ mmarTvelobis sistema.  swori d.. damaxinjeba. 2. S. decimus me­ aTe] _ (ist. diagnOstika [< berZ.  sxeulis d. dakargva. diagnōsis gamocnoba.  difTongi. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. decentralizAcia [fr. decimAcia [laT. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~.. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). qalwulobis. u. [berZ.. deflorAcia [ingl. dezentralizieren] _ 1. d. medi­ cinis dargi. ¥ deficituri. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. di. Saqris avadmyofoba.  d. mcdari d. diAbet­i [laT. deformieren] _ risame formis Secvla.-131 biujetis d. saqoneli. deformatio] _ da deformQreba [germ. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1.-is dasma. deformAcia [laT. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs.  mmarTvelobis d. diAbeti _ avadmyofoba. yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. 2. nedleuli. yvavi­ lebis mowyveta. d. 2... yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. .  saTadarigo nawilebis d.). diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba. gafuWeba. xerxemlis d. deflower < laT. diAbeti _ avadmyofoba. diAgnoz­i [< berZ. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. dēflōrātio] _ 1.

2. fSauri d. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS.  diademasi Scd.dia -132miuTiTebs. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. kilokavi).). bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. leqsikoni. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba. fr. diAdema [berZ.: rus ё. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs.  diakritiuli Scd. diAgrama [< berZ. metyveleba.. sinon. ¥ diademisa. kilo. diagnozis dasma. diagOnal­i [laT.  guruli d. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. diagonalis < berZ. dialektikē sa­ ubris. Cex. ¥ dialeqturi.  produqciis zrdis d. . ç. diAleqt­i [berZ. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi.  dialeqtikuri sxvaa (ix.). dialeqtika). adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. saerTo­saxalxo enis ganStoeba. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm. naxazi.  d. dialEqtika [berZ. d. qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. mag. didēma] _ 1. Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis. 2.  d. š. diagramma naxazi] _ 1. dialeqtos] _ (enaTm.-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi. diakritQkul­i [berZ.  daavadebis adreuli d. mimarTuleba.  d. ¥ diagonaluri.

sibrtye. mocu­ loba (codnis. uki­ duresi (winaaRmdegoba. romelic dialeqtebs Seiswavlis. diametruli _ 1. diapAzon­i [< berZ. dialogos] _ 1.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba. gadat. 2. diAspora [< berZ.-is xma. dia 2. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT. (wign. d.. romelic da­ werilia saubris formiT. d. raime mrgvali sxeulis.) zoma.  dialeqturi sxvaa (ix. literaturuli nawarmoebi an misi nawili. meTodi.  d. diAlog­i [berZ. dQana [laT.). 2. monologi). iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix. feradi d. diAmetr­i [< berZ. gadat.-is moRvawe. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ .  d.  diapozitivuri Scd. swori xazis monakveTi. diametriuli Scd. diapasōn `yvela simisa~] _ 1. (mus.  Sav-TeTri d. atlasi. sivrcis ganak­ veTi. firfita. eqspedicia. sruli.  d. azrovneba. ¥ dialeqtologiuri. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi.  diametraluri. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi.  dialeqtiuri Scd. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi).).  didi d. 15 m-ia. 2. dialeqti). ¥ dialeqtikuri.-is detali. diapozQtiv­i [berZ. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze.  farTo d. da­ pirispirebuloba da sxv.-133nieruli Teoria da meTodi. interesebisa da sxv. saTavsis. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis.  5 sm d. (wign. dia gam­ Woli da laT. cirkis arenis d. moqmedebisa.).  d. ¥ diapozitiuri. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. diametros ganakveTi] _ 1.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze.

) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. SeRwevadoba. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri. igivea.  d. nivTiereba. diaqrOnia [berZ. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. gamaZlierebeli.  fotoaparatis d.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi.  d. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT. sinon.). 2. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis. dielectric] _ (fiz. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. Wkuis damrigebloba. TxzulebaSi.  dieleqtruli. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva. didAqtika [< berZ. (anat. d.  qarTuli d. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. diAfragma [< berZ. dQeta [berZ. d. agreTve izolatori). diaphragma tixari] _ 1.). ganrideba] _ 1. 2. sasadilo  dietiuri Scd. damoZRvris midrekileba. divErsia [< laT. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. SuasaZgidi). saWmeli.dia -134tikos samoZRvro] _ 1. skolaSi swavlebis Teo­ ria. diAstola [< berZ. moSla mowinaaRmdegis zurgSi.-is dacva.romelic ar atarebs eleqtro dens. dielEqtrik­i [ingl. didak- . (ix..  d. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). d. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. dia gavliT.  mkacri d. d. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. gaWimva] _ (anat. diastolē gaganiereba.  didaqtiuri Scd. princi pebi. amerikaSi. didAqtizm­i [< berZ. damoZRvra literaturul nawarmoebSi. dieleqtriuli Scd. ¥ dieleqtrikuli. antena. ¥ dieturi. diversio gadaxra.

divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena.) firma.. divertQsment­i [fr. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. divizQon­i [fr. d. avejs. ¥ dizainuri da sadizaino. ¥ diversiuli. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava. dizAin­i [ingl. 2. dizAJio [ital. samuSaoebi. romelsac mrewve­ loba uSvebs.) laboratoria. aJio). dQzel­i [germ. aqti. (s. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili. mcire maStabis samxedro operacia. mxatvruli konstruireba.  d. Diesel < sakuT. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa).-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. d. s. jgufi. interierebs. sax. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg. dizaQner­i [ingl. designer] _ mxatvar­konstruqtori. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. moqmedeba. disaggo] – (finans.  d. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi. (s. d. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. romelic mZime Txevadi (dizelis . teqnikuri esTetikis spe­ cialisti. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove. (s. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. ¥ dizaineruli da sadizainero. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic).  msrolelTa d. divQdend­i [laT.  d.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. satanko d.) mxatvroba.S. divQzia [fr. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a.

Zlieri] _ 1. diletante < laT. moyvaruli.  dezinteria. diTQramb­i [berZ. dealer < deal vaWroba.).diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. orazrovneba. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise. (wign. dQler­i [ingl. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. dizentEria [berZ. ¥ diletanturi. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. 2. avtomobili. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. iseTi viTareba. xotba. 2. sazeimo.  d. firma an piri. dynamis Za­ la] _ igivea. dilOgia [berZ. dynamikos moq­ medi. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi. 3.  d. msjeloba. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. dideba. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. dizinteria Scd. dilEtant­i [fr. 2. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. . d. delectare] _ piri. biznesis keTeba] _ 1. Zvel saberZneTSi: himni.  dilemasi Scd. dilēma < di ori da lemma gzavneli. romelic Sei­ cavs or. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama. dQlema [berZ. gadaWarbebuli Seqeba. ze­ rele mcodne. orgvari mniSvneloba. dinAmika [< berZ. rac dinamika (mniSv. safondo biuros wevri. ¥ dizeliani.). meqanikis dargi. msjeloba an daskvna. 2). dinAmizm­i [berZ. (log.  difirambi Scd. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. 2. warmodgena] _ 1. dithyrambos] _ 1. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. ¥ dilemisa.

dingo < avst­ ral. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. gadat. d. siuJeti. dyo ori .)..  dioramasi Scd. dia gamWoli da horoma xedi. burbonebis d. risame moZraoba. dQngo [ingl. safrangeTSi. sanaxaoba] _ 1. ¥ dioramisa. moZraobis siWarbe. saqarTveloSi. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. dinAmit­i [< berZ. ¥ dinamikuri. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. diOrama [berZ.).  dinamiuri Scd. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. movlenebis d. dinOzavr­i [berZ. dinAstia [berZ. Zalis sazomi). dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi).  d. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. ganviTareba (sapi­ risp.) interesebi.. [berZ. naxati. dinamo. (wign. 3.] _ veluri ZaRli. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi). (s. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT..-1372.  d. cvale­ badoba. energiasTan. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi. sinon. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan. gav­ rcelebulia avstraliaSi. dinamOmetr­i [berZ. ¥ dinastiuri da sadinastio. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. statika).  bagrationebis d. piesa.  dinamometria. diofizQteb­i [berZ. 2. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. diOnise [berZ.

mecnierebaTa doqtoris d.di p -138berZ. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1. gadat. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. romelic moxerxebulad iqceva. diplomAtia [fr. di plOmat­i [fr.. Tanamdebobis piri. sadi plomatio sxvaa (ix. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. di plomatiuri). (saub. romelic eZlevaT raime konkursze. d. s. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad.) fosta. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. ¥ di plomaturi da sadi plomato. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. diplôme < berZ.  s. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. dQplom­i [fr. 2. 2.). piri. di p. mowmoba.1) aris dajildoe­ buli. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio.) niWi. proeqti. 2. sigeli. di plomatia). romelic di plomiT (mniSv. adamiani. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi.  xarisxis d.) urTierTobis damyareba. studenti.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp.). monofizitebi). (s. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo. qristianuli religiis warmomadgenlebi. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1.  d.  d. 2. diplomatie] _ 1. ¥ sadi plomo.. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis. (s.  universitetis d. diploma furceli.  di plomatiuri. diplomete < . di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix. naSromi. da phisis buneba] _ (ist. di plOmant­i _ 1.. (s.

romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta.) [laT. Dissertation < laT. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri.) balansis. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad. s. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT.. dayofa. protokoli). (xmovnebis win diz.  s. saopero an sabaleto speqtaklis.  disbalansi.. disbAlans­i fr. sigelTmcodneoba). Дuрuжёp < fr. warmarTva] _ sawarmos. Teatris d. dirQJabl­i [fr. (konservatoriaSi).romlis Sesruleba aucilebelia. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati. dirEqtor­i [laT. disharmonia. . diriger marTva] _ musikosi. da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT.  di plomaturi sxvaa (ix. disertAcia [germ. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. di plomati). romelic disertacias icavs.. dirEqcia [laT. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri.. wonaswo­ robis darRveva..-is dacva. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa.. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos. romelic xelmZRvanelobs orkestrs. dirEqtiva [fr. sinon. gunds.. dis. dissertatio kvleva. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. d. uaryofa~. dirQJor­i [rus. disErtant­i [< laT. haerze ufro msubuqi. dis < berZ. skolis d. dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli. ¥ sadiriJoro fakulteti. pulti. gamoyofa. director < dirigere gasworeba.  avtosatransporto sawarmos d.  sadoqtoro d. directive < laT. disbalance] _ (wign. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi.

sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. 2.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. dQskant­i [laT. simrgva­ le: (qarT. gramafonis firfita (ix. 2.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. disque < berZ.). diskOTeka [ingl. discothéque < berZ. fr. laT. 2.. ka­ fe da misT. qualificatio kvali­ fikacia. diskos] _ mzis. discantus] _ 1. naSromi. aseTi xmis mqone momRerali biWi. (lingv. .). Tema. disQdent­i [< laT. asimilacia). kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. ¥ diskoTekisa. dis­ (TavsarTi. bakmi). comfort komforti] _ (wign. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. sxvagvarad mo­ azrovne. disk JOkei _ ix.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. moZraoba. sinon.  d. 2. 2. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl.  s. discotheque. axalgazrduli klubi. diskvalifikAcia _ [ix.). Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1. ¥ disidenturi. cudi pirobebi ¥ sadisertacio. piri. dQsk­i [fr. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. piri. diskette.  diskoTekasi. dQsko [berZ.mTva­ ris moxazuloba. fr. s. disimilAcia [laT. dQsket­i [ingl. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. dissimilis ara msgavsi] _ 1. diskoteka Scd. agreTve disko). laT. literatura. dys­. dijei. diskos] _ (saub. dis. d. (biol. diskOmfort­i [berZ. gramofonis firfitebis sacavi. sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva.

dispersio ga­ fantuli. _ daSla.  oponentis d. (geol.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba. dissonance < laT. adamianTa jgu­ fis. klubi. warTmeva mospoba. gabneuli] _ (fiz. ar egueba raime er­ Tians. arazusti riTma. kamaTi. diskriminAcia [< laT.  s. saxelis gatexa.  tuberkulozis d. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. flotis. av­ toritetis.-141cxovrebisa.  rasobrivi d. . uflebis SezRudva. Seitana erTma uadgilo replikam. rac ar ewyoba. Seuwyobloba. leqsTwyobaSi: arasruli. diskreditAcia [< fr. sxvadasxva mJReri] _ (mus. ndobis dakargva. (lit. ¥ sadiskusio. qim. konsonansi). xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba.) iseTi ram. 2. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. saxelmwifos da a. keTilxmovnebis darRveva. (gadat.). sakiTxi. gab­ neva. Tanas­ woruflebianobis.). discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. S. das­ venebisa. s. dispAnser­i [fr.). mo­ cileba. 2. dislokAcia [fr. prestiJis Seb­ Ralva. visi­ me an risime Rirsebis.  saubarSi d. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. 1. disOnans­i [fr. discussio gan­ xilva. paeqroba. dispErsia [laT. dissaans sxvadasxva xmani. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva. diskUsia [< laT. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ. discreditieren] _ (wign. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. (samx. dispansaire < laT.). dayofa. dispancer darigeba. Seu­ Tanxmebloba. muSaobisa. Sexmatkbilebas.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze. 3.

 mokle d. dispEtCer­i [ingl. ¥ dispersiuli. marTva. dispozQcia [laT. romelic awes­ distAncia [laT. nigzaze. naxazis saxiT. vkamaTob] _ sajaro niadagSi. gavlisas). tabulis.-ze. dQsput­i [< laT. manZili startsa da sadispetCero _ 1. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx. samsaxuri. dispositio distQlat­i [< laT.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti. dispro- sQnaTlis dispErsia _ . eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis. 2. 3.  TviTmfrinavis d. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1. obis msvlelobas erTi  d. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili). analizi. (spec.  d. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. gzatkecilze da sxv. (s. dispropOrcia [fr.  bgeris d.-ebia navTi da 2. (s. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. garidebis d. disputo vmsje­ lob. CerTan dakavSirebuli. kamaTi.).  s.) bombi.-is ufrosi. paeqroba mecnierul.. me­18­19 ss. ganlageba.). ekranze. manZili.).  centraluri s. dispatcter] _ muSaki. rki­ nili sadgomi oTaxi. zaciisaTvis saWiro aparati. dQsplei [ingl. dispet­ finiSs Soris. 1. administraciul­ 2. d. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris.  navTobis d.). display Cveneba] _  d. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. (sp. centraluri punqtidan.: werilobiTi benzini. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. moZrav avtomobilebs Soris.romelic kineskopis cio.

isciplina moZRvreba] _ 1.. traqtorSi da misT: meqanizmi. difamAcia [< laT. gamoxda. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva.-143 u.-ebi. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. (s. dQstiq­i [berZ. diferencQal­i [laT.  RviZlis d. ¥ disharmoniuli. mtkiced dadgenili wesi. samxatvro d. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo. saswavlo sa­ gani. discQplina [< laT. filologiuri d. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis.-is dacva. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). dif dys da harmonia Tanabgeradoba..  mtkice d. distichon] _ (lit. (s. SeuTan­ xmebloba. d.-ebi.).) harmoniis. (maTem. .) visime saxelis gamtexi. (mus. dQun­i [germ. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi.  wylis d. 1­isaT­ vis). tbis. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv.  d. uTanxmoeba.-ebi. Sromis d. maTematikuri d. moswavle. distrOfia [berZ.) ortaepiani strofi. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva. avtomobilSi. 1­isaTvis).) wesdeba (armiaSi). ortaepedi.  sabunebismetyvelo d.  d. diffamo saxels vutex] _ (samarT.. 2. differentia sxvaoba] _ 1. elenTis d. mdinaris napirze. ¥ udisci plino (mniSv. 2. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. distilAcia [laT.  disharmonuli Scd. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi.) sasjeli. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva. qsovilebis. musika. Tan­ xmoba] _ 1. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ.

traqeis lor­ wili. (lingv. tolEbani _ gantolebani. xunagi).) organoTa mraval­  sinaTlis d.  d. mEtria _ geometriis na­ xorxis. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad. xmovani). 2. dabrkolebaTa Semovla. diphterie < berZ. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi).) sinaTlis. difTEria [fr. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. si­ saSualebiT. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. axal enebad. bgera] _ (enaTm.danawevreba difrAqcia [laT. gafarToeba] 3. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili.dif -144- gvari. diffractio texa. . raime meTodis dayofa. erT­ cvladebs. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT. non. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. (biol. mtvreva] _ (fiz. tarifi. diphthongos < di (s) orjer.  d. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. mier gzaze Sexvedrili elementebad. diffusio gabneva. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. mravalgvar.).). marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT. diferencQreba _ 1. or­ diferenciAcia [< laT. difteriti Scd.) enis daSla. da­ _ (fiz. gavrceleba. sinon. ormagi. gantolebaTa sistema.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. ganviTarebis procesSi.  difteria.

dicte] – igivea. dictor mo­  dikti Scd. bgerebi. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd. 2). kestri erTgvari. gadat.  d.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2.  samxedro d.  diktori Scd.  d. dictatura] –  d. romelic dictatus nabrZanebi] – 1.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. 2.  diktatori Scd. romel­ ¥ sadiqtoro. sagareo safrTxis dros.land­is mixedviT]. diqtAtura [laT. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. rac  diktatura Scd. ZalauflebiT. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba.. (wign). Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. 1. dQqt­i [germ. (ist. ti saxelmwifos saSinao an 1. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. Sekruleba da sxv. siTxe. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. meqanikuri Cawera da Semdeg. ri. . airebis d. xel­ teqsts. reJimi. fanera (mniSv. romelTac moxveva. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. ¥ diqtatoruli. warmoiSva 2. 2. romelic (aRdgena). difuziis gziT miRebuli. bundovani. dictat < laT. Ca­ 1. aramkafio. sac erTi saxelmwifo Tavs  s. diqtAtor­i [laT. romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. Sereuli.. leviziis muSaki. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ. axvevs meores. dQqtor­i [< laT. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. teqsti. xie . phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati.

dOg­i [ingl. dOza [berZ. dictio warmoTqma. 2. dosis] – 1.. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba.diq -146dausabuTeblad. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. dQjei [ingl. 2.zogjer barmenis rols asrulebs. do [it.romelic dogmebs emyareba. dogAresa [it. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi.) arakri­ tikuli azrovneba.  dogmasi Scd.  kargi (cudi) d. cvlis melodiebs. dogmatikos] – 1.) . dOberman­pQnCer­i [ingl. mtkicebis gareSe. dogma] – (wign. doza] – mowyobiloba fxvieri. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). dozAtor­i [< berZ. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. am bgeris aRmniSvneli noti. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari. dogmebiT moazrovne. dogmatQkos­i [berZ. romelsac iReben dausabuTeblad. brmad miRebuli de­ buleba. diskoTekaze piri. gamoTqma. ¥ dogmisa. dogmAtizm­i – (wign. dOgmat­i [berZ. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. zusti zoma nivTierebisa. sax. dogaressa] – (ist. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. dozQmetr­i [berZ. ganusje­ lad mtkicebis gareSe. ix. doberman pincher < sak. romel­ sac mihyavs saRamo. 2. do] – musikaluri gamis pirveli bgera. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. Semokl.) doJis meuRle dOgma [berZ.

muSa.-ebi. sabuTi). dok ingl. masalebi.  d. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda.­is bolodan ax. sabuTi). dOker­i [ingl. 3. domQnat­i [laT. risame damadasturebeli mowmoba (qarT. d. ¥ dokumenturi. maga­ liTi. dominatus batonoba. dokumentebi. sizuste. d. dozimEtria [berZ.  istoriuli d. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. dOk­i [hol. dokumEnturi fQlmi – filmi. mtkicebis xerxi] – 1. dook] – navsadgurebSi: nageboba. monacemebi.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. documentum samoZRvro mowmoba. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi.). (mus. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. SeRebva da sxv. d. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. kreb. romelic dokSi an verfSi muSaobs. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s.-ze xelis mowera 2. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. dokUment­i [laT. romelic cvlis an aferxebs sxv.  d. domQnant­i [laT.  teqnikuri d. werilobiTi cnoba (sinon.-ebis Semowmeba. kana­ daSi. qveyanaSi. sinon. domestikAcia [laT.-ebis gaficva. risme ZiriTadi ni­ Sani. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1. ZiriTadi gabatonebuli idea. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. 2. avstraliasa da zog sxv. namdvilad dom momxdari ambebi.  d. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. wel­ .  dokumentaluri Scd. refleqsebs.. domesticus saxlisa. dokumentAcia – 1. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas. (fiziol).-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. d. 2.-is momzadeba. dOlar­i [ingl.

don < laT. dOmkrat­i [< germ.. garemocul adgilebze. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa. saqcieli. dominari] – 1. piri. kaTolike berebis kapiu­ . dOnor­i [fr. don [esp. aseTi firfi­ tebiT TamaSi.  d.) dominQreba [germ. 2. `ba­ tons”.  reformistuli ideebis d. dominieren < laT. batoni] – 1. esp. 2.. holand. romlis raime or­ ganos (mag. Warboba risame. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi. dOna.  damkrati Scd. domino < it. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi. batonoba. it. dominus qalbatoni. amaRleba garemocul ad­ gilebze.­ebi iyo kanada. daumkraft. av­ straliis kavSiri da sxv. ¥ donkixoturi. dominion samflobelo. 2. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. aseTi kostumiT morTuli piri.dom -148Soniani wamosasxami. dono vaCuqeb] – 1. dominQon­i [ingl.  avtomobilis d.xelisufleba] – (ist. xelis d. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~.  taZris d. donneur < laT.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad. Tirkmels. 2. hidravlikuri d.. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. dOmino [fr. piri. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. donkQxot­i [< kreb. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba. 3. doña. meocnebe adamiani. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze.] – 1. TaRr.

 d. donJUan­i [< kreb.) gadaunergaven sxvas. dotAcia [< laT. miReba] – nivTiereba. saerTod. ¥ sadoqtoro. doping < dope narkotikis micema.  dosiisa Scd. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. dOJ­i [it. erTad Sekrebili. dotatie mo­ marageba. disertacia. ¥ doqtrinisa. dOqtor­i [laT. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde. d. doc ¥ dosiesi. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis. dOping­i [ingl. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT).] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci. dOcent­i [< laT. dawesebulebas.. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi.-is miReba. teqnikur mecnierebaTa d. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier...  d. am wodebulebis mqo­ .  samxedro d.-ze kontroli. dOsie – [fr. romelic mcire xniT aRagznebs. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba.-149guls.  doktori Scd. dossier] _ raime sakiTxTan. romelic eZleva sawarmos. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria.  s.  doqtrinasi Scd. sistema. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d. Sedgena. dOqtrina [laT. esp. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi.

gadat. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. drEzina [germ. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers.  draJisa Scd. d. dramaturgia] – 1. drama moqmede­ ba. drAma [berZ. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. ¥ draJesi. sinon.-is Taviseburebani. dramatUrgia [berZ. Teoria. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT]. 2. nawarmoebi (mniS. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). draisine < sa­ kuT.-is kursi.  d. SemTxveva. 2. dramAtizm­i – 1.  ojaxuri d. ubedu­ reba. romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad. 2. ¥ dramatuli (mniS.  d.. gveleSapi). dramAturg­i – mwerali.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba.  d. kreb. .  d.. ibsenis d. drAkon­i [berZ. sax.  skolis d. moqmedebis. dragee] – 1. 1­isaT­ vis).  siuJetis d. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa. warmodgena] – 1. Teatri. simZime. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. drAJe [fr. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. wre. Seqspiris d. 2­saTvis). dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. gadat. ¥ dramaturgiuli.] – rkinigzis uri­ ka. rac zneobriv tanjvas iwvevs.  dramatiuli Scd. tabletebi. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri. (wign. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. 2.  drezinisa.

sinon.) Wrilobidan Cirqis. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. dualis or­ gvari. moZravi gemis. aseTi Txri­ lebis. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. da­ sawretad. sinon.] – galiis. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. (zRv). naraqlema). sadguri `CrdiloeTi polusi”. drieren] – 1. duAlizm­i [< laT. drEif­i [rus.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. prevmatikuri d.  m. yinulebi. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani.] – 1. drimAder­i [fr. dua 2. (medic. 3. daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. drainage < ingl. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. (zRv.). m. 1).. saxvretela). modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. feria. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT. drEnaJ­i [fr.  modreifesi Scd.-151 drezinasi. 2. дрейф < holand. romelic samyaros . siTxis da sxv. (medic. drizina Scd. druide < kelt. ¥ modreifisa. curva. (qarT. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa. eleqtruli d. duaQen­i [fr. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis.. drEl­i [germ. drUid­i [fr. 2. arxebis. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba. drQad­i [berZ. drQbling­i [ingl. dromadaire < berZ. yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT.  xels d. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. milebis sis­ tema.

doubler ga­ ormageba] – 1.  s. dublQor­i [fr. 2. meaTe d. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs. dUblet­i [fr.-Si mokvla. risme or egzemlplarad gakeTeba. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe. dekartis d.-Ta matCi. 4. raime nivTis meore cali (muzeumSi. saamqro. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros. doubleur] – 1.  d. ¥ sadublaJo. erTis da igives meored keTeba. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. sadubliaJo Scd. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad. 2. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba.  dubliaJi. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. dUblaJ­i [fr. koleqciaSi da a. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. dUbl­i [fr. filosofia. duel < laT.-Si brZola. d.  d. rac dub­ lireba (mniS. S. xolo qvemoTa yalbi. (sapirisp. risame piris ga­ daReba. ¥ dualisturi. dublQreba [< fr. dUel­i [fr. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia. msoflmxedveloba.  zednadebis d.  pirveli d.  d.dub -152(mus. 4. 2. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT. doublet < double ormagi] – 1. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs.) ormagi registri organSi.. 3. . 3.). doublage gaor­ mageba] – igivea. d. bib­ lioTekaSi. mo­ nizmi).-Si gamowveva. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali. garkveuli wesebis dacviT. 2). ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. TeatrSi: msaxiobi. dublQkat­i [laT.

dura maga­ ri. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). . gadmonTxeva] ruseTs f.  dulcineisa Scd. ejacuministraciuli funqciiT.-153- eak duelQant­i [germ. dulcQnea [esp. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba.  duraliumini Scd. we­ sebis udides nawils. mag­ niumTan da zog. ¥ dulcineasi. duellant < laT. dUim­i [holand. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde.). z. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. dUCe [it. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. gadmonTxeva. duim] – sigrZis sazomi. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. parlamenti. udris 2. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. dulcinea saxe­ li. дюжина < fr.  abesalomisa da murmanis d. faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d. dUet­i [it. dUJin­i [rus. duumvQrat­i [laT. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). sxv. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv.54 sm­s. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. duetto] _ 1. faSizmi). rusuli seqtanturi mimdinareoba. latio amonTxeva.] – duelis monawile. laT. ele­ mentTan. duxobOrebi [rus. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia. 2. – (fiziol. dUma [rus. duralUmin­i [laT..

profe­ sionali monadire. egzo. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. 2. romlisTvisac damaxasiaTebelia. Cirqgrovebi: icis qavili. Egvter­i [berZ. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. rwme­ na da urwmunoeba. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. buStukebi. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. Egzema [berZ. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. [berZ. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba.. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli.  maimunebis iSviaTi e. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . egzArqos­i [berZ. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. ebonite < berZ. 2. 2.  egzempliari. euktçrion] – 1. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi. saZvale. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. egzEmplar­i [laT. ekzema gamonayari. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~.. egzogAmia [berZ. wignebis. exemplar nimuSi] – 1. Jäger] – 1. saaviacio.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. egzaltAcia [laT. Eger­i [germ. egzistenciAlizm­i [laT.  wignis ori e. bugrebi. samRvdelo. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. ekzempliari Scd. war­ moSoba.  egzogenuri – gvari. (ist. erTgvarovani sagnebis (mag.ebo -154mRvdelmTavari. ebOnit­i [ingl. `gareSe~. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala.

mistikur moZRvrebaTa. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). moTavise. ¥ egoisturi. égoiste laT.  e. visime. edelvAis­i [germ. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. altruisti).] _ 1. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. ad­ gilsamyofeli. risame xelmZRvanelobiT. edictum] _ sxva­ . egocEntrizm­i [laT. saqcieli. risime mfar­ velobis qveS. Edem­i [Zv. egzotiuri Scd. qveynebi. ¥ egzotikuri. risame. Secodebam­ de. e. 2. exōtikos ucxo qveynis. e. sinon. egOizm­i[fr. ucxouri] – (wign. egidis qveS _ (wign.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris.) visime.  ekzotika. egOist­i [fr. ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. egzOtika [berZ. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). magiur for­ mulaTa Sesaxeb).  e. uCveulo. egzoterQkuli [berZ. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. Ediqt­i [laT. égoisme laT. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis.). eCokaci (sapirisp. ebr. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. ekzot[iku]ri. miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. mcenareebi. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). ego] _ adamiani.  aRmosavluri e. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. altruizmi). Tvalwarmtaci Taviseburebani. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. TavkerZa. rom igi qveynierebis centria. warmodgena. Egida [berZ. exôterikos garegani. buneba.

saxarebis avtori. sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros). romis imperatoris. qarxnis e. 2. evakuAcia [laT. netareba. . romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. evkAli pt­i [berZ.)..  adamianis e. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. maxarobeli. ganfena] _ 1. imperatoris. (sapirisp. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. evangElist­i _ 1. evacuatio dacva. eTerovani zeTebis Semcveli. jaris gamoyvana brZolis velidan. evgenQkur­i [< berZ.eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis.  daWrilebis e. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). evdemOnizm­i [< berZ. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. revolucia). evolutio gaSla. evgEnika [< berZ. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis.. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. evolUcia [laT. ganvi­ Tarebis procesi. welTaRr. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi.. evlOgia [berZ. nakurTxi wyali da misT. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma).) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. 313 w. (filos. eudiamonia bedniereba. 2. evangelikuri sazogado­ ebis wevri.

 gogirdis e. ETika [berZ. . 2.-Si gadacemuli musika. evoluciOnizm­i _ 1.  e.  e. saxalxo] _ ama Tu im tomTan.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. evoliucionuri Scd. filosofiuri moZRvreba. saeTero (mniSv. ETnarq­i [berZ. tomis mamamTavari.. televiziaSi: dro.)] _ 1. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis.) gvaris. ¥ evoluciuri. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. tomis warmoSoba./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. ethnikos to­ mobrivi. procesi. ethnos xalxi. eTnQkur­i [berZ.  eqimis e. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena.  eTiuri Scd. zeTebi. moZR­ vreba. revoluciur gadatrialebas. romelic zneobas Seexeba. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni. mosaxleobis e. haeri. jgufi. saqcieli.-is suni. istoriuli mecnierebis dargi. eTnogrAfia [berZ. ēthika (mr. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. ETer­i [berZ. eTnogEnez­i [berZ.  eTniuri Scd. ¥ eTerovani (mniSv. teqnikaSi. xalxTan da­ kavSirebuli. organuli nivTiereba. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. morali.  evoliucia. dithēr] _ 1. saeTero dro _ radioSi. 2­saT­ vis). e. moZRvreba. Semadgenloba. romelime sazogadoebrivi jgufis.  e. 1­isaTvis). 2.  e. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. ¥ eTikuri. 2. eTn  e. iyeneben me­ dicinaSi. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias.. tomi da meTauri] _ (ist. mecnieruli e. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. 3. ga­ remomcveli sahaero sivrce.

Ekler­i [fr. (qarT. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze. maT nivTier da sulier kulturas. e.  e. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. eqspediciisa). `sak­ rebulo~] _ saydari. ETnos­i [berZ. ukmayofilebis grZnoba. miewereba solo­ mon mefes. eqvivalenturi Scd. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign. eklesQaste _ Zv. sinon. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs .  eqvivalenti. e. Ekiu [<laT. aRTqmis mci­ re wigni. ¥ ekvatoruli. qveynebi. aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr.) muzeumi. ecu (Semokl. xelsawyoebiT da sxv. sartyeli. ekvilibrQstika [fr. ¥ ekvivalenturi. `kreba~.  ekvatorialuri Scd. e. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari.) < European currency unit valutis evropuli valuta. Cndeba alkoholis. 2. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. warmosaxviTi wrexazi. eifOria [berZ. hava. équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT. romel­ sac gulad kremi aqvs. eklEsia [berZ. (s. ¥ eTnografiuli da saeTnografio.  e. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba.ruka. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli. gantolebani.).) momarageba (mag.). mxiaruli gan­ wyobileba. e.  e. ja­ riskacebisa. ekvivAlent­i [laT. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. ekvAtor­i [laT. (s. taZari: ieso qristes sxeuli.) eqspedicia. romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. Ta­ nabari Rirebulebis raime. xalxTmcodneoba)..

romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. TeTri zedapiri. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. e. geografia rTxoeba. (meqanikuri).). eklesiaze. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. garemo.  mTis raionebis e. ¥ ekonomikuri. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. e. eklesiolOgia [berZ. oikonomia me­ vis) Scd. usaf e. cis sferos didi wre. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. ganviTarebas. saekle­ miiRo. sameurneo Soris da garemosTan. manqana. sio ganawesze. ¥ ekologiuri.  e.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. moRvaweobis raime dargs.-159- ekr  e. li. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. raionisa da sxv. mobilo transportis e. ekonomia).  e. e. fi­ ganmavlobaSi. romelzedac uC­ (qarT.-is reJimi. nareTa da cxovelTaA da­ 4. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. écran] _ 1. eklEqtizm­i [<berZ. ro­ melzedac warmoebs mzis. krizisi. mecniereba. sxv. momWirneoba). wonasworoba. samSoblo da logos  mrewvelobis e. mdgomareoba. TeoriaTa. bismieri. ekleiptikē < nisa. 3. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. naSromi. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. dogmebze da ¥ ekonomiuri. oikonomike meojaxeoba] _ 1. 2. e. qristes sxeulze. e. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. e. ekle­ . problemebi. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. urneobis marTva] _ 1. politika. oikos sax­ mareoba.  e. mSenebloba. mocemuli SexedulebaTa. (ix. 2. saavtomoZRvreba] _ mecniereba.). sinon.

elasticos] _ 1. narnara. ¥ elegiuri. Elada [berZ. elegAnturi [fr. elEgia [berZ. eldOrado [esp. (gadat. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba.) is. ze­ iTunis zeTi. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze.  e. amSvidebs. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. elasturi Scd. 2. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT.  televizoris e. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben.. hellas (hellados)] _ saberZneTi.  i.  e. eldorado oq­ rosi] _ 1. Caisaxa me­19 s.  elastiuri. natifi.) msubuqi. (gadat. sartyeli. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo. sevdiani. ararsebuli qveyana. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. Civili] _ 1. 3.ekr -160berZ. moqnili. 2. Cacmuloba. elaion] _ 1. 2. drekadi. elasticus < . romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana.  farToformatiani e. (gadat. 2. koxta.) < elegos saCivari. zedapiri. elAin­i [berZ. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. elevAtor­i [laT. 2. elegeia (mr. lirikuli leqsi.­is bolos.  e. romel­ sac eZebdnen samxr. rac anugeSebs. élégant] _ moxdenili. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. 1948 w. W. moZraoba. elastQkuri [laT. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan.  e. poezia.

gasaSrobad da gadasatvirTad.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad. esencia < arab. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi.. . wesebi. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT. e. 2.  galvanuri e. kosme­ tikaSi. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. eTero­ vani zeTiT da misT.  avtomobilis e. mendeleevis qimiur e.  elementaluri Scd.Ta perioduli sistema.. (qim. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi. maTematika. WeSmariteba. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas.  ucxo e. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi. rkinigzis e.. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili. martivi. mSrali e. eleqtroficireba Scd.-161marcvleulis misaRebad. rogorc raime socialur donis wev­ rze.  d.  eleqtriki Scd. elEron­i [fr.-ebi. 4. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo.  soflis meurneobis e. aileron] _ pa­ tara frTa. ubralo. 3.. gasaniaveblad. 2. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. pirveladi] _ 1. eleqtro. ri­ same Semadgeneli nawili. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti.) martivi nivTiereba. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan. elementum stiqia.  e. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. dawyebiTi. yofaqcevis e.  eleqtrofikacia. sazogadoebis progresuli e.  e. codna.-ebi. eleqtOrati [ingl. iTqmis adamianze.. elEment­i [< laT. elementAruli _ 1. electorate < laT.

eleqtroni). e. protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. ēlectron qar­  e. moZRvreba e. ēlectron ron fisi. uar¥ eleqtronuli.eleqtrOliz­i [berZ. elEqtrod­i [berZ.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. deni. gamomTvleli .) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa. Tvis garSemo. masze daxveuli gamxolo­  e. Rero da misT. manqanebSi.  e. rome­ fa­cxovrebaSi. sxv. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi.). `eleqtroni anTia~). ganaTeba.-ze.  e. romelsac aqvs TxeSi an gazSi.  dadebiTi e. gamtari elEqtron­i [berZ. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. teqnikaSi. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. Scd. ēlectoba. va da hodos gza] _ 1. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. ro­ (qim. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~. e. qarva] _ 1. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. e. e. ganaTeba. ¥ eleqtromagnituri. deniT. yofiTi e. e. (anodi). (kaTodi). spilenZi.-is raoba. denis gavlis Semdeg. lisas. ēlect. CarTes. uaryofiTi eleqtruli 2.  e.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri. talRebi. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli. uTo. 2. Rumeli.-is gayvana. e. fizika. e. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv. ēlect(firfita. (ix. e.ele -162- elEqtroba [< berZ.  e. xelsawyoebSi: muxti. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. Rero.

welaRr.-163manqana.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan. ¥ eli psi. Elf (mamr. Elf­i [germ. mi­ niseburi gaumWviri masa. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. e. Sekruli mrudi an wiri. ¥ eleqtroteqnikuri. hellēnismos] _ 1. wuni] _ (maTem.  e. teqnikis dargi. epoqa. eleqtruli). mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. elifsiuri. elQnizm­i [< berZ. ¥ elituri da elitaruli. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv. eli psiuri Scd. Elifs­i [berZ.).  xelovnebis moRvaweTa e. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. 2. mowyobiloba. ema eleqtronul­is mniSv. (ix. 2.  eli psoidi Scd.). ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. eleqtrotEqnika _ 1.).)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li.). Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma. Elfe (mdedr. elleipsis gamoto­ veba. Elita [< fr. romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. instituti. nakli. . eleqtroba. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. émail] _ 1. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). sazogadoeba. zedapiri. Emal­i [fr. elifsOid­i [berZ. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti. élite rCeuli. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi.  e.

ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan.  qalTa e. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. Embargo [esp. sinon. ¥ emigraciuli. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. gamosxivebas. 2. 2. embargo dapa­ timreba. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. emQgrant­i [laT. . emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. TeTri mkvrivi nivTiereba. emigrAcia [< laT. ¥ emigrantuli. cxovreba. moZraoba. ufro sworia Ami­ ra [arab.  e. embriolOgia [berZ. minanqari). romelic emig­ raciaSi imyofeba. emanAcia [< laT. e.-idan dabruneba. agreTve silamazisaTvis (qarT.-Si yofna. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. Emblema [berZ. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. cxovreba. Emir­i. sa­ qonlis. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. e. embrQon­i [berZ.-is qvabi. ufleb­ rivad gaTanasworeba. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. 2. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. akrZalva] _ 1. emancipatio] da emansi pQreba (wign. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi.  e.  e.  e. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo. emansi pAcia [laT. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas. ganZeulobisa da misT. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba).

¥ emociuri.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. emovere aRgzneba. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. iyeneben foto­ teqnikaSi.  endomenuri.). emissio gamoSveba] _ (finans.). romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit.  u. ema wero. emulsus gamowv­ dili] _ 1. `Sig­ niTa~. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. Endem­i [<berZ. qaRaldis fulis ga­ moSveba. sixaruli da sxv.[< berZ. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ . fasiani qaRal­ debis. sulieri mRelvareba (SiSi. sityva warmoTqma. Emfaza [< berZ.). energEtika _ meurneobis dargi.  emocionaluri Scd.) wev­ rebs Soris. emOcia [fr. rasac aRweven intonaciis Sedegad.ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT. romelic moicavs energiis resursebs. mRelvareba] _ (wign. (lingv. adamiani. endogAmia [berZ.. 2. Emu [< port.  e. emissarius] _ piri. EndSpil­i [germ. emQsar­i [laT. emUlsia [laT. émotion < laT. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~.) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT. endo. gavrcelebulia avst­ raliaSi.-165mmarTvelis tituli. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. adamianis grZnoba. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. ¥ uemocio. emQsia [laT. gvaris da misT. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas.. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba.

enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. monazoni. eleqtrobis. 2.-iT muSaoba.  energetiuli Scd. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva. 2. cvilovani ferwera. iTvleboda agreTve haeris. ¥ energetikuli.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad. miwis. adamiani. ¥ entomologiuri. energetQkos­i _ energetikis specialisti. romelic mwerebs swavlobs.] _ mowese deda. kiTxva. enkaUstika [berZ. kar­ gad dacocavs xeebze. Enot­i [rus. binadrobs tyeSi. resursebi. materiis moZraobis maragi (siTbos.  entuziazmi. enkEnia [berZ. entomolOgia [berZ.  e.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. gamoiCina. Zala. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba. gada­ cemas da gamoyenebas. qalaq nifuris mfarveli. enolOgia [berZ. ga­ moucnobi. muqi yviTeli fe­ ris. sistema.  didi e. 2­isaT­ vis). gata­ ceba. entuziasturi Scd. muSaoba. e. enErgia [berZ.) saidumloebiT moculi. e. moqmedebis unari. am cxovelis bewvi. nayofierebis Rmer­ Tad. saxiT). eum] _ 1.  energetiki Scd. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili.ene -166- muSavebas. energeia moqme­ deba] _ 1. enkrAtis­i [berZ. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba.  entuziasti Scd. me­ qanikuri moZraobis da sxv. mxneoba.  e. sinaTlis.  e. Zal­Rone. . enTuzQazm­i [berZ. gardaqmnas. ¥ enTuziasturi. ¥ energiuli (mniSv. enigmAtur­i [< berZ.  e. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi.

epigramma war­ wera] _ 1.  epigramasi Scd. epQgraf­i [berZ. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli. epi Eos­i [berZ. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. 2. gakeTebuli warwera prozad an leqsad. gamokvleva. Wadrakis e. enkephalos tvini] _ (medic. larusis e. epAtaJ­i [fr. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa. e.. sakiTxebze. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. e. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. stili.  qarTuli e. epQgrama [berZ. epArqia [berZ. marjvena gverdze da sakidi. romelsac aklia originaluroba. ¥ saenciklopedio. teqnikuri e.-167 e. epigraphē . (mraval­ mxrivi) codna. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi. poezia.  e.-ebi. Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. encyclica] _ romis papis weri­ li. epQgon­i [berZ. leqsikoni.  e. statiebi. ¥ enciklopediuri. saCuqarze da misT. Senobaze. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma.  epigramisa.). mecnierebaSi da sxv. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. ¥ epigramuli.  enciklopeduri Scd. raime SokSi Casag­ debi. religiis.). qce­ va. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis.  puSkinis e. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi..romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. entifAlit­i [< berZ. Zvel saberZneTSi: Zeglze. enciklopEdia [fr.  s. mokle satiruli leqsi. Tavis tvinis anTeba. enciklopEdizm­i _ farTo.. moralis da misT. encQklika [< berZ.

mokle citata. ¥ epizoduri-SemTxveviTi.  mudmivi e.  `kacia-adamians?!~ e.. warweraTmcodneoba). masala. raime SemTxveva. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis.  gri pis e. umniSvnelo.epi -168nawili. araZiriTadi. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1. piesaSi. epitheton] _ msazRvreli sityva. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. daavadebani. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. episkOpos­i [berZ. 2.  e. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT.  epiteti Scd. damamcirebeli e. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva.  epigrafiuli Scd. episodion] _ 1. epidEmia [<berZ. epQTet­i [berZ. gamonaTqvami. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba. epilEfsia [berZ. e.  `ramdenime suraTi anu e. mxatvruli nawarmoebis . epQzod­i [berZ. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di.  CarTuli e.. 2. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils.. momxdari. epQlog­i [berZ. arasistematuri. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas. sinon. roli kinofilmSi. bneda. ¥ epidemiuri. Zeglis warwera. momxdari ambavi. amamaRlebeli e.  e. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). prologi da e.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~. ¥ epigrafikuli. epigrAfika [< berZ.  e. avi zne. teqsti.  romanis e.

ambebiT (qarT. adgilis an misT.  epitafiisa  epitafiasi Scd. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. gadat.  epopeisa. poema. simRerebi. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi. Epoqa [<berZ.-169qristianul eklesiaSi.. an gamoTqmis gameoreba. mo­ Txroba. we­ rili.). epi-ze da laT. (wign. epitAfia [< berZ.  sagmiro e. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis.  antikuri e. epifAnia [berZ. saxelwodeba.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze.. epOpea [berZ. mo­ Txroba da sxv. Tanamedrove e. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba.  epiuri Scd. epistola < berZ. Epos­i [< berZ.) didi. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. e. epoqAluri _ (wign. poemebi. epistolē] _ (samRvd. mniSv­ nelovani ambebi. 2. epos sityva.  miwisZvris e. epopoiia] _ 1. homerosis e.  epopeasi. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. . gzavnili. 2. epo epOnim­i [berZ. epônymos] _ piri. stili. atomuri bombis afeTqebis e. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. ¥ epikuri. sinon. xana)..  e. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT. epopeia Scd.. feodalizmis e. epitQmia [berZ.  omis e. epQstole [laT. am wodebulebis mqone piri. simRera] _ 1. epQstrof­i [berZ. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. epQcentr­i berZ.

Eres­i [berZ. movlena. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. didi ganswavluleba. dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. 2. (medic. periodi: epoqa.  niadagis e. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs. (geol. (qarT. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. erOzia [laT.  ereTikosi Scd. 2.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. hairesis] _ 1. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan. erEqcia [laT. eractio gaswo­ . xana.  kosmonavtikis e. gandgoma. 2. cdomi­ leba. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad. erOtika [berZ. e. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. Erot­i [< berZ. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. eruditio swav­ leba.). epoxaluri Scd. re­ ligiuri moZRvreba.  e. mwvalebloba). aRmoCenebi. aera] _ 1.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan. metismeti vnebianoba. Erato [berZ. codna] _ (wign. momenti. 3. erozio gamoWma] _ 1. Semecneba. erudQcia [laT. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. drois istoriuli monak­ veTi. grZnobadoba.  epoxa.).). 3.  liTonis e. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. ¥ erotikuli. (gadat. wesisgan gadaxveva. romelsac xelSi kiTara uWiravs. Era [laT. movlena. sinon. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. erOtizm­i [< berZ.  qristianuli e.

problemebi. escadrille] da sxv. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . esquisse] _ 1. esei. narkvevi. Teoriebi e. escadre] _ 1..  eskadrasi Scd. ruloba risame. ¥ eskadrisa. agresiis e. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. Eskiz­i [fr. filosofiuri. esEncia [laT. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. mr.. qiteqturuli proeqtisa. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. (wign. wi­  yofis e. fiumeriaSi.) Eskadra [fr.) agresiis xelovnebis. SegrZneba] _ 1. ganayofi. (zRv. romelSic gan­ xilulia literaturuli. ar­  e. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. SemoqmedebaSi. eseebi. aRzrda.) mSveniereba. mxatv­ fliqtis e. trirebuli xsnari.  omis e. musikalu­ 2. tisa. socialuri eskadrQlia [fr.. kon2. skulpturisa. estetiuri. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi. literaturuli. agreTve par­ be. essei Scd.)  dekoraciebis e. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. aisthēsis grZnoba. warmoebis e. 2. esTEtika [< berZ. naRmosani. eskalAcia [ingl. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd.-171- esk Ese [fr.  metros e. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. tur­mecnieruli xasiaTis)  s. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign.  estetika. sxv. romelic TviT­  esse. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. Sedgeba.

specialisti. curvaSi da sxv. esquimau] _ na­ yinis briketi. Estamp­i [fr. badragi). romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. gunduri Sejibreba sirbilSi.esk -172mcodne. rac matadori. espada] _ igivea. ¥ estakadisa. estacade] _ xidi­ seburi nageboba. esperAntist­i _ esperantos . Eskimo [fr. esperanto moimede < fr. estAkada [fr.gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan.  estakadasi Scd. espand gafarToeba. escorte] _ vi­ sime. espada daSna] _ (sport. naxazi. espEranto [esper. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi..) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. Espada [esp. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi). avJandi] _ 1. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze.  rkinabetonis e.  s. espodron < esp. estafette < it.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. stafetta < atafta uzangi. safarikao daSna. eskUlap­i [laT. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. ¥ saeskizo. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi.  motociklistebis e. sinon. Eskort­i [fr. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. estAfeta [fr.  eqskorti Scd. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. espAdron­i [fr. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze. espAnder­i [< ingl. si­ nawilis winaswari reaqcia.).

-is msaxiobebi. étape] _ 1.  eTiketi. gadat. paketi da sxv. estafeti Scd.  erTiani droisa da s. ¥ etalonuri. . étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT. esqatolOgia [berZ. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi.  estafetis bolo e. ¥ saestrado. estrade < esp. orkestri­ saTvis da sxv). stadia. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze. amanaTrbeni). simRerebi. rac iarliyi. kilogramis e.. xelsawyo. etiketka Scd. etQket­i1 [fr. risame sazomi standarti. distanciis calkeuli monakveTi. Taroedi). romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. raime procesis calkeuli momenti. (gadat. sinon. etQket­i2 [fr. risame gan­ viTarebis. ¥ saetalono. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi.). romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe. étalon] _ 1.  mniSvnelovani e. Etap­i [fr. amaR­ lebuli adgili. TviT niSani (patara joxi. xelovneba. raime gzis.  e. 2. 2.  etaJerka Scd. s. 2. 3.). etAJer­i [fr. ¥ estafetisa  estafetasi. étiquette] _ igivea.). scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis.-173non. koncerti. etAlon­i [fr. estrado ficarnagi] _ 1. 2.  s. eti  metris e. mefis karze da sxv.  e. (wign. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. sixSireTa saxelmwifo komisia. metismetad zusti sazo­ mi. Estrada [fr. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi.  sazafxulo e.

effectus] _ 1.-is dacva. 2. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. étude < laT.  suraTis e. efUzia [laT. Eqo [berZ. zomebi miiRes. 4. e. Wadrakis figurebis xelov­ .). 3. etQmon­i [<berZ. romelsac vinme an rame axdens vinmeze. mkurnalobis e.).. effusio daRvra. e.  ekonomikuri e.). ara­ myari. moCvenebiTi.eti -174nuri ganlageba. amosavali sityva.  efekti. mcdeloba. studium cda. efektiuri Scd. ephēmeros erTdRiani] _ 1. efEmera.. xmauris e. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas.  ganaTebis e. gul­ modgineba.  kritikuli e. raime iluziis Seqmna. swrafmavali. xanmokle. 2.  e.-ebi. etQud­i [fr. raime moqmedebis. (wign. ¥ efeqturi. 2. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. etymon WeS­ mariteba. Efeqt­i [laT. ararealuri. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. etimolOgia [berZ. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. STa­ beWdileba. xerxi. Tavgamodeba] _ 1. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. mizezis Sede­ gi. etymologia < etymon WeSmariteba. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris).  Sopenis e. 3. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. moRvra] _ (geolog. moRvaweobis. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi. sityva warmoTqva. efekturi. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi.. efemErul­i [berZ. saSualeba. didi iyo.

rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. excretum. eqskluzQur­i [fr.). eqskavAtor­i [ingl. e. tyeSi. meeqskavatore _ mZRoli. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva. eqskrEcia [< laT. gansakuTrebuli] _ is.  mokle e. Jurnalis. romelic eqskavators mar­ Tavs. gamoyofa. meekskavatore Scd. 2. eqs-prezidenti. ingl. excavator < laT. radio­ an teleprogramas). exclusive raimes gamok­ leba. wiaRsvla).) (qarT. Camovida soxumidan. amoZ­ roba. excursio was­ vla. sinon. naxmevi)  exo Scd. ko­ leqciuri gamgzavreba.  eqskluzivi. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi.. 2. . daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi... `yofili~. baTumidan. exclusif. eqskliuzivi Scd. eqs-ministri. excemos gamovyof] _ (fiziol. Eqskurs­i [laT. mcxeTaSi. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. gamgzavreba] _ 1. ekskavatori. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile.  eqsCempioni. ¥ meeqskavatorisa. [laT. daTva­ liereba risame saswavlo.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze.. aseTi gamgzavrebis. varZiaSi. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. excursus gadax­ veva. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. gaseirneba sadme.  e. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. eqskUrsia [laT. amoReba.  egsgumacia. eksgumacia Scd. eqsgumAcia [laT. sinon. eqs. gamosvla. gamoZaxili.  TbilisSi e.  meeqskavatoresi.  eqskliuziuri.

 s. ¥ saeqsperto. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. e. expansio ga­ farToeba.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba. arqeologiuri e. expedire gagzavna] _ muSaki. eqspedQcia [laT. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. marSruti.  s.  s. Cveulebriv. ex ­gan. expansif < laT.  e. experimentum] _ 1. cda. ¥ saeqskursio.  e.  fostis e. eqspansQur­i [fr. Eqspert­i laT.  brwyinvale e.. eqspAnsia [laT. eqsperQment­i [< laT. cxovelebi. advi­ lad amJRavnebs. gavrceleba] _ (wign. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan. iarliyi. 1) akeTebs. savaWro bazis e.  qimiuri e. ¥ eqsperimentuli. Tanxebi. 2. moqalaqeobis gamocvliT.-is wevrebi. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. s. ¥ saeqspedicio.  eqsperimentaluri Scd.  politikuri e. eqsperimentAtor­i _ piri. saerTod. polaruli e. 2. s. s.. TviT aseTi jgufi. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. ekonomikuri e. monacemebi.. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT.  gabeduli e. romlis saqmea risame gagzavna da . eqspedQtor­i [< laT. razmi. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. biuro. eqslQbris­i [laT. gamokvleva.  samecniero e. romelic eqsperiments (mniSv. ¥ saeqsperimento. avtobusi.  sasamarTlos e.eqs -176miReba. samecniero cda. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani.

romel­ e.  avtomobilebis e. romelic 3. komisia. reba. expertise] _ savali nawili. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT. xarjebi. samuzeumo eqspontebis. sinon. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba.  eqsportiuli Scd. expositio . war­ zeumSi an gamofenaze. eqsploaticiebi. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. s. export < laT. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. ploitation] _ piri. yidad (sapirisp. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. myvleda sxv. ereblad. yvlefa). garkveuli siste­ feli). romlis tatoruli Scd. rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e.. saeqsploatacio Scd.  s. exTemebi.  avtomobilis e. bobaTa da sxv. lite­  s. Rebad: dayovneba. opera eqsploatacia. xelovnebis nawarmoebTa. misacemad.) dro. sasamarTlo Sesavali nawili. saCveneblad gamofenili] sinon. s. (s. (fotogr.)..-d gadato. moebis saSualebaTa. gamofena. eqsploa4.-ebi.-177- eqs axsna. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT. gadmocema] _ 1. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. Eqsport­i [ingl. Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. importi). eqspozQcia [laT. daskvna. eqspluatacias uwevs visme. romelic saCveneb­ 2.  eqsploatatori. exponatus nayofis miTviseba (qarT.  e.) saqoneli. cema. 2­isaTvis). miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli. 2. _ sagani. nage­  samuzeumo e.

expressio] _ ga­ 2. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. moumza­ aqvs da eqspresze meti. miT an usasyidlod). morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. swrafi. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas.eqs -178uli. sareiso avtobusze. lad saxeldaxelod. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. eqspres. gemze. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. express < laT. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). warmoiqmna me­20 sauk. bieqturi SemoqmedebiTi 2. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. gancdis Zala. gamomxatveloba] _ mi­ tani. `saswrafo~. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. romelic Eqspres­i [ingl. samgzavro matarebeli. (samarT. aRZvris. Eqspromt­i [laT. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. eqsprEsia [laT. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da.. amasTan erTad. [ingl. . marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. visime xe­ Cereba. eqspresia. express sasw­ eqspropriAcia [fr. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1. eqsportQor­i [fr. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va.. socialuri ¥ eqspresiuloba. ingl. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. qveynebi. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd. misi su­ lod did sadgurebSi. literaturaSi. romelsac si (Cveulebriv. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. exporteur < laT. eqspresimdgomareobis CamorTmeva.

bazaraCveulebrivi. Cai e. do­ eqstradQcia [fr. soflis meurneoba. extasis < berZ. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). extra me­ xedaoba da agebuleba. externus ga­ SegrZneba] _ e. extractus gamoRebuli. gafarToeba. karaqi.. extraordinarius] _ (wign. `saukeTeso~. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. vadebas. intensiuri) gangebo. romelsac  eqstremaluri. ­idan. Eqstraqt­i [laT. tismetad da sensus grZnoba. SemTxveva. gareSe da mokled. [laT. w. mdgomareoba] _ arRvia. avadmyofuri aRtaceba. rebis e.). cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. vinc am ex ­gan. e. Txzulebis. eqterQer­i [fr. gamowuruli] `metad~. ukiduresi. (gadat. Rebuli wesebisaTvis. nor­ eqstensQur­i [laT. e. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1.-179- eqs Eqstaz­i [laT. iReben samkurnalwamlo 2. gansakuTrebuli. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. . `ukeTesi~. eqstra.­idan. sa­ (sapirisp. `metismetad~.). exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. 2. preparati. `gareSe~.). ex ­gan. (da ara xarisxobriv) zrdasTan. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba. Sinaarsis laT. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. _ 1. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. eqstErn­i [laT. nels saSualebiT. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. `biovelis~ reSe] _ piri.  e. benzini. extradition < kumentis da sxv. ucnauri..  e. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs. romelic mqone piri.

araCveulebri­ vad. amaRlebuli ficarnagi. gadaxra] _ 1. e. politikaSi).eqs cema.. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign. ukiduresi.). excessus gamos­ vla. 2.-is ufrosi. siZneliT. eqscentrQkuli [fr.  e. Seiqmna e. sasacilo xerxebis Semc­ veli.) mkveTri < laT.. gansakuTrebuli. cekva. pirobebi. triuki. gamoReba] _ (medic. azri) aqvs. extractio amoReba. wremadsuloba. échafaud] _ (Zv. ¥ eqstremistuli. adamiani. (Teat. eqscQzia [laT. e. 2. eqshumAcia [laT. eqstrEmist­i _ adamiani. mdgomareoba. -180Taviseburi.  samxedro e. eqs­CempQoni [laT. ex –gan. metismeti (Tavisi sirTuliT. e.  eqscentruli. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja.). eSElon­i [fr. (wign.). saSiSroebiT.  e. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis. kbilis amoRebis operacia. champion < fr. [laT. eSAfot­i [fr.  e. eqstrEmizm­i [laT.). Eqsces­i [laT. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni. e. gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis. ukiduresoba. ex yofi­ li da ingl. ekscentruli Scd. excisio] _ (me­ dic. excentrique] _ 1.). situacia. ex ­gan. sacirko nomeri. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. Zalebi. gadat. ukiduresad eqstrAqcia .). ­idan.  e. Sexedulebebi. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. mwvave Sexla­ moxla. risame normaluri mimdinareobis darRveva. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr. amokveTa. rac Cveulebrivs scildeba. TavSeukaveb­ loba..

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi. ga­ vod marjvebis qalRmerTi.  viceprezidenti. romaul miTologiaSi. da­ fa da sxv.  muzeumis v.. vQtraJ­i [fr. 3. B. musikaluri v. C. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. maRaziis daxlze mowyobili v. ¥ viqtorinisa. draJe. igivea rac viqtoria­re­ gia.. baRis erTgvari msxvili marwyvi. gazeTebis v. viqtOria­rEgia [laT. vitAmin­i [laT. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi.).  gemovnebiT gaformebuli v. vice.. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi.-ebi.  vitaminebi A. ammoniakon niSadu­ ri. 2. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis.. bosto­ nis TamaSSi. vice nacvlad. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT..-193nacia preferansis. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. vodEvil­i [fr. vQtrina [fr. P … ¥ vitaminiani. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia. victoria] – 1. Semc­ vlels. vita sicocxle da berZ. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. aRniSnavs moadgiles.  viqtorinasi Scd.  v. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. vaudeville] – . ma­ Raziis didi fanjara. viqtOria [laT. vitrine] – 1. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. 2.  literaturuli v. yuTi. [laT. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi. mominuli karada. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. quCaSi.

voluntArizm­i [laT. wolfram] – qimiuri elementi.)  ufro sworia voli. vOlfram­i [germ.  v. voluntArist­i _ piri. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. voltiger] – . sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. vocalize] – (mus.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. voltiJQreba [fr. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. wolley] – (sp. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. realurad arse­ bul viTarebas. axla iron. vokAlur­i [it.) – mogzauroba. musika.  v-Ta konkursi. vOtum­i [laT. SesaZleb­ lobebs.  voliuntaristi Scd. vOlei [ingl. sasimRero. volQer­i [fr.  zooparkis v. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. voQaJ­i [fr.  voliuntarizmi Scd. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli. vayage] – (moZv. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa. xelovneba. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa). romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs. v. vokAliz­i [fr. ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs. vOlan­i [fr.

. vulgArul­i [laT.  v.  z. mdabiuri] – uxamsi. Vulcanus cecx­ li. binadrobs afrikaSi. gamoTqma. dama­ xinjeba. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba. gaxurebuli gazebi da ferfli. voile] – wminda. manerebi. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli. vulgarizAcia [laT.  sakiTxis v. v. zar­ baznisa (qvemexisa).  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. zEbra [fr. uxeSi.-is fexsacmeli. saliteraturo enaSi nax­ mari. z zAlp­i [rus. konusuri mTa. vulkanolOgia [laT. nati). romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi).  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v.-195dawyvetileba. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. vUlkan­i [< laT. ali] – 1. aqvs Savi da TeTri zolebi. vundErkind­i [germ.  vunderqindi Scd. holand.  v. zebu] – kuziani xari. vulgaris Cveulebrivi. romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad. 2. zebre. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT. vulgArizm­i _ vulgaruli. ¥ vualiani. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi.. vUal­i [fr. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri. vulcanus cecxli. zAmS­i [polon. wunderkind saocari bavSvi.  zamSa Scd. qali. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. ingl. uxeSi sityva an gamoTqma. залп < laT.

gadat. s. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. zodiaqi Scd. zikUraT­i [aqad. ho­ land. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi. quxilisa. zEt­i [fr.-Si iyo. artileria. sazEnito – (samx. zuid-oost] _ 1. holand. zEnit­i [fr.  mze z. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. (wign. 2. zodQaqo [<berZ. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. RmerTi cisa. samxreT­ aRmosavleTi. 2. samxreTi. sûd-ost.) sasrolad. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed.  zodiaki. zero nuli] – nuli qula.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. zEvs­i [berZ. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. samxreTis qari. Rriankali da sxv. holand zuid-west] _ 1. samxreT­dasavleTis qari. zuiden] – 1. mwvervali. zQud­i [germ. zQud­vEst­i [germ. zenith arab. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. welTaRr. sûd. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. 2. didebis z. nuli. cecxli. zQud­Ost­i [germ. Zv. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. lomi.  s. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . kuro. zEro [fr. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad. samx­ reT­dasavleTi. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. 2.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). sûd-west. elvisa da wvimisa.

. iranSi. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT. qirurgiuli z. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba. akrZaluli z. TaTbiri. 2. ¥ zoologiuri.  z.  arqtikis z. ¥ zooteqnikuri. [berZ. zoolOgia [berZ.  kuWis z. 2.-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. z.  zoomaRazia. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi).  z. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia.  Wrilobis z. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs.­is Seqmna miewereba Zv. sahaero burTi.. gadmocemiT z. zOnd­i [<fr. techne ostatoba. spartakiada. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. zOndaJ­i [< fr. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. zOo. avRaneT­ Si.) winaswar ri­ same garkveva. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs. sasazRvro z. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari. raioni. ira­ . gadat. z.  z.  z-is gaSveba. instituti. dazverva. laboratoria. sazRvrebi. zOna [berZ. saartilerio cecxlis z.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. momsaxureba. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. niadagis mo­ sinjva. zoli. z. muzeumi. sondage] da zondQreba [germ. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi.. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb.. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis.. ¥ zonaluri. z. sonde saceci] _ 1. (wign. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”.. zone sartyeli.

gamokvlevis.  savele telefonis z.) Jurnali. 2. (s. Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. aqedan _ saxelwo­ deba). thaleia] – berZnul miTologiaSi. TAlia [berZ. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . mzis abazanebi. aseTi dawese­ bulebis Senoba. zuzuna). TEizm­i [berZ. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. TAlmud­i [Zv. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. 2. T (s. sinon. lo­ gikaSi: debuleba. T.. (s. TEza [fr.) instituti. dawesebuleba. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. TEatr­i [berZ. Theatron] – 1. Tezisi. Thema] – Txrobis. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. TEma [berZ.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. Thesev berZ.) xelovneba. TEzis­i [berZ. ¥ Teatraluri da saTeatro. zUmer­i [ger.  qarTuli T. komediis mu­ za. (s. T.  T. romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. Thesis debuleba] – ix.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri.) sazogadoeba. ebr. Thesis] – 1. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze. T-is mTavari reJisori. T TalasoTerApia [berZ. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. T. (s). sezoni.

erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT.. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. RvTismetyveleba. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba. TeOrema [berZ.  manqanebisa da meqanizmebis T. istoriuli T. TeogOnia [berZ.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas. theōrēma < theōreō vixilav. 3. TeolOgia [berZ. fardobiTobis (relativobis) T. Theoria dakvirve­ ba. albaTobis T.  leqciaTa T. ¥ Tematikuri.  fizikis T.  Semecnebis T. TeOria [berZ. gamocdilebis. themidos] – 1.. TEmida [berZ.  Tematiuri Scd. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. Zv. romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani).kvleva] – 1. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs.-is msaxuri. TeoretQkos­i – piri.  Tematiuri Scd. Themis.  mxatvrul nawarmoebaTa T. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba. sakiTxi. TEneb­i [ingl. gegma. im wesebis debulebebis . berZnul miTologiaSi RmerTi. (gadat. 2.  piTagoris T. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. gamofena..  T. 2.  moxsenebis T. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb.. T-is damtkiceba. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs. vfiqrob] – maTematikuri debuleba. TeokrAtia [berZ. sagani. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT. Thegh da thene] – inglisSi... SotlandiaSi: didgvarovnebi.  T. saliteraturo T.-199misT. ¥ Tematuri. mefis dide­ bulni.) marTlmsajuleba.

 Terapevtuli Scd.  Termodinamika. . Therme berZ.. gamokvleva. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. 4. T. fizika. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. Therapeia] – me­ dicinis dargi. TermobQrTvul­i [berZ. omis saSiSroeba. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba. cnobari. TeosOfia [berZ. 2. TermOmetr­i [berZ. ¥ Teoriuli. TerApia [berZ. ganyofilba. TeriolOgia [berZ. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. Termo. thermos Tbili Therme sicxe. thermos cxeli] – 1. saavadmyofos T. (geol. TerApevt­i [berZ. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. Therme TErmeb­i [laT. Wadrakis T. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs.  T. thçrion cxoveli.  musikis T.Teo -200- erToblioba. Termoregulatori. momzadeba. zogadi.. siT­ bo] – 1. ganyenebuli msje­ loba. 2. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro). Therme sicxe. [< berZ thermos Tbili 1. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. T.  T. Termometri.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. siTbos­ Tan. ¥ Terapiuli.. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT.  T.

pergaments gragnili. ga­ marjvebis momtani iyos – jado. uf­ ro iSviaTad. Zv.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. romelic sina­ gogaSi inaxeba. siTburi)..) sisxlis . talisman < arab. TQlisma [fr. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w. samedicino T. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT.) saxelis mixedviT]. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. TrQler­i [ing. damuSaveba. liTonTa T. TiTqos adamianis bed­ nierebis. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. cxeli] – (spec.  Termiuli Scd. TineQjeri [ingl. Teenager] – is. TrOmb­i [berZ. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen. TermOsfero [berZ. romelzec es teqstia da­ werili da. thermos Tbili. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. TErmos­i [berZ. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. Zi­ riTadad deteqtiuri.w. 2. miwaT­ moqmedebis mfarveli. warmatebis.  haeris T. TOra – [Zv. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. Ebr.. sinon. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses.  T. vercxliswyliani T. mozardi.] – 1. reJimi.. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. TOr­i [skandin. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. romelic cru rwme­ niT. thermos Tbili. wylis T. Tilsam] – raime patara nivTi. ebraelTa salocavi sina­ goga. mistiuri Si­ naarsisa.

mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba. yarlik brZa­ neba] – 1.  trombi Scd. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl. iagUar­i [germ.) danaleqi qanebisa. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT. iAgdtaS­i [germ.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi. meore ukan. saqonelze. sigeli. wyeba. ярус] – 1. (geol.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli.  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. udris 3 futs (91 sm­s). yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba.iag -202- amerikelebma Searqves. iAmato [iap. (ist.S. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. veli katis ojaxisa. Qanki [ingl. jagdtasche] – Qard­i [ingl.s. 3. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i. Senadedi. iAnus­i [laT.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. jaguar < mrav. sarTuli. anTagan (kerZod qarTvel­ 2. fasi da sxv. (sinon. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli. saerTod rigi. jenus] – romaul miTologiaSi: drois. . Cinuridan nasesxebisa). meore da a. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. Tagan). romelic mas gemi. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. denoba. Cari. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. CanTa nanadirevisaTvis. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. rao­ viT. ianQCar­i [Turq.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli.).

i. iEhova. iaxtis tarebis specialisti. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas. mTavari. igloo < algon­ kinebis (Crd. warmodgena  mowinave i. niCbosnobas da misT. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. ganaxorcieles. Qgrek­i [fr. ideal < berZ.  kargi i. ibis < egvi pt. idea warmodgena. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad.  faqtebis i. 3. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. azri. iAxt­klubi [ingl. ZiriTadi azri.-203 ialqniani i. ignorQreba [< laT. ganzraxva.  i. cneba] _ 1. yacht-club] – sasporto organizacia. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. samyaros Semqmneli (biblia). xelovneba. yajari (frinve­ li). Qbis­i [berZ. gegma. Qdalgo [esp.  romanis ZiriTadi a. Qglu [ingl. idEal-i [fr. adamiani. yachtsman] – sportsmeni.-ebi 2. mouvida TavSi. .] – ZenZeruki. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. i. mowi­ nave ideebis erTguli. Ca­ nafiqri. ignora ar vici] _ (wign. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi. amer. idea warmodgena. ibn [arab.) ugulebelyofa ide visime. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. ibn Ze. iAbako – ciskris locvis nawili.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. igrec < berZ.  hidalgo Scd. motoriani i. risame.  ideia. Qdea [berZ.. ideasi Scd. ¥ ideisa. Qahve [Zv. vaJiSvili] – nawilaki. iAxtsmen­i [ingl. moRvaweobisa. ebr.

lebis erTguleba. 2. melic bgeras aRniSnavs).) savsebiT msgavsi ri­ same.) mxo­ marTalSi. idea cneba materializmis sapirispiro. arsebuli.  warsulis i. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. yofiereba – meoreuli. Qde fQqs­i [fr.  i. idée fixe] _ . Cinuri damwerloba. -204-  i. saukeTeso samagaliTo. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba. adamiani. cifrebi. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. taqti. i. xelovnebaSi da lod ideebSi. – 1. Targmani. (filos. i. saqmianobaSi. sisufTave. Sexedu. da logos sityva. Canaweri] – romlis mixedviTac idea. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. pirobiTi werilobiTi niSani. laT. i. msgavsebis dalageba. vidre sinam­ vis. xolo materia. 2. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr.ideolOgia [berZ. identicus] –  idealizireba Scd. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. idealizmis – romelime klasis. 1) mimdevari. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. i. i. idEnturi [< laT. suraTi aRweres. ra­ igiveba. losofiaSi. ro­ ba. warmodgenaSi sxv. tikuri partiis. politikaSi. srulyofili. idea cneba lebani.  i. ideAlizm­i [fr. sazogado­ 2. da gramma Cawera. sakiTxebi. sa­ ideAlur­i _ 1. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. ¥ ideologiuri. idealisme]  i. poli­ (mniS.ide miswrafebisa. moZRvreba] ideAlist­i _ 1. bune­ (gansxvavebiT asosgan. vinmesTvis. ideOgrama [berZ. bebis miwera. ga­ dvileSia. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. pirobebi. filosofia. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. ganyenebuli. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. Tvalsazrisi. cnobiereba. (wign.

) iTqmis fa­ risevel.  i. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. Sereva] _ 1.  i. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. 2. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam. esperantos varianti.  ojaxuri i. regveni. ye­ yeCi. sapnis qafze.  `guli gautydeba~. `sityvas banze aagdebs~.) akviatebuli azri. `yurebs Camoyris~. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. idQlia [berZ. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi. (wign. (gadat. Qdo [esper. iErarq­i [berZ. idios Taviseburi da synkrasis areva.-Ta ordeni. iezUit­i [< laT. ¥ idiliuri. ier QdiS­i [germ. ¥ ierarqiuli. nivTierebaze da a.) raimesadmi usi­ amovneba. verag. orpir adamianze.) TanamdebobaTa. uSfoTveli. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. Jesus ieso qriste] _ 1. i. idiOtia [< berZ.  `ierarqiuli kibe”. hierarchia] _ (wign. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub. Qen­i [iap. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. idQom­i [berZ.) myudro.) gamoTqma. eidyllion] _ (wign.w. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli.-205(wign. gadat. suraTi. 2. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri.S. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken. gamoxatva] _ (enaTm.  i. kaTolikuri ordenis e. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi.] _ iaponuri fulis erTeuli. `ena mucelSi Cauvardeba~. ierArqia [< berZ. da- .) suleli. idQoti [< berZ.

`ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. orga­ vadebul pirTa samyofad. laT. ro­ QvriT­i [ebr. 2. wes­Cveulebebs da dogmebs. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. ¥ ieroglifuri. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia.  i.izolAtor­i [fr. gamoZiebis qveS myofi pi­ . na­ visime naweris. ro­ 3. (moZv. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. maT So­ ba. lis saxelmwifo ena. Civili. isos Ta­ 2. ieRovElebi. ierarxiuli Scd. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels.ier -206- mokidebuleba. kerZod 2. nizaciis prezidents. damwerloba. ieRovas mow. figuruli niSani. (gadat. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. egvi pturi.) Znelad gasarCevi. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. kis gareubanSi. romlis godeba mea planetaze). egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. aso.) xatebis mxatvroba. sxva enis damwerloba. xelmoweris weri. winaswari gamoZiebis i. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. lebebi. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. rome­ nizacia.-ebi. nivTiereba. nabari da graphô vzer] _ 1. xatwera. ro­ marcvals an bgeras. gaugebari niSani. izogrAfia [berZ. zusti gadaReba. gode­ mraval qveyanaSi. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze.  Cinuri i. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan.

ocneba. illusion mcdari warmodgena. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea. iluminAtor­i [laT.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili. cdomileba] _ 1. saizoliacio Scd. iluziOnist­i [fr. macdunebeli. ga­ mijvna. Qkona [berZ.  saSiSi damnaSavis i. foTlebiT. 2. romelic fo­ kusebs (ix. 2. isolation] da izolQreba _ 1.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen.  iliuzionisti Scd.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT.  optikuri i. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti. izolAcia [fr.  iliuzoruli Scd. gadat.. lenti. imedi. illuminator gamnaTebeli] _ 1. Seqmna raime gamosaxulebisa.-207rovneba sasamarTlomde. izogi psi Scd. mefokuse). rukebis. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. warmodgenebi. illusionniste] _ msaxiobi. moC­ venebiTi.  izoliacia. 2. sinamdvilis damaxinjeba. to­ tebiT da misT. gamocalkeveba.  i. sax. ikEbana [iap. ganuxorcielebeli imedi. ilUzia [fr.  ikarosuli Scd. ga­ nuxorcielebeli. (wign. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. moZraobis i. ganmxoloeba). 2).  izoliatori Scd. gegmebis. eikön gamosa­ ilu xuleba. fokusi2) akeTebs (sinon. 3.  s. illusorius macdunebeli] _ (wign.)  iliuzia Scd. i. wmindanebis gamosaxuleba.  izohi psi. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. iluzOruli [laT. rac horizontali (mniSv. garemosTan. sinon. calke ga­ moyofa. izOhifs­i [berZ. naxatebis . raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. ¥ saizolacio.

dasuraTeba (wignisa. . mimsgavseba visime. 2. imitAcia [laT.  iliuminacia. nawar­ moebis teqstebisa. aranamdvili. ilustrAtor­i _ mxatvari. 2. gayvaniloba. 1) xelovnebas. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. naxazi (teqstSi CarTuli. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. gamferadebeli mxatvari.  s. romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi. nimuSi. suraTebiT gaformeba. Junalisa.  `vefxistyaosnis” i. romelic suraTebs xatavs wignis.  leqsikonis s. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. Jurnalisa da misT. illustratio] – 1. naxatebiT.  `vefxistyaosnis” i. iluminAcia [laT.  s.  iliustracia. misTvis niSandoblivi. TviTmfrinavis. ¥ sailuminacio. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. risame dasamtkiceblad. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli.  iliuminatori Scd. frazebi. ¥ sailustracio. ilustrAcia [laT. gemis. quCebisa). sailiustracio Scd. imanEntur­i [laT. imitatio] _ 1.  iliustratori Scd. mibaZva. Qmam­i [arab. mixvra­moxv­ risa da sxv. 3. romelic her­ metulad aris daxuruli. imQgrant­i [laT. sailiuminacio Scd. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). magram namd­ vils damsgavsebuli. 3. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli).-ebi. TviT aseTi naxati. imanens (immanentis)] _ sagnis. ¥ saimigracio. risame xmisa. imitAtor­i _ msaxiobi. kanonebi.  sadResaswaulo i. imigrAcia da imigrQreba [laT. misi bunebidan gamomdinare.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi.

impEria [laT. margalitis i..-209 tyavis i. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT.. garegnobiT. 2. i. imperAtor­i [laT. gadargva] _ 1. kategoriuli moTxovna. imperiale. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. saxelmwifo. 2. Qmij­i [ingl.  didi britaneTis i. mniSvn. karlos didis i. rac transplanta­ cia. monarqiuli saxelmwifo. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. 2. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. in –Si da plantatio dargva. imperQal­i [fr. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. implantAcia [laT.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli. (gadat. imperativus brZanebiTi] _ 1. adamiani.  i. gerbi. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. ¥ imperiuli.  i. imperialis < laT. igivea. (ist. ¥ saimperio. 2. ¥ saimperatoro. saxelmwifo. i. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli. omi. kolonia. mi­ si momxre.) brZanebiTi kilo.  iaponiis i. imperiAlizm­i [fr. di­ liJansis meore sarTuli. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli. dinastia. ruseTis i. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo. impeachment gakicxva.) vinc.  s. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. 1) SeZenis politi­ ka.  i. imperator mbrZanebeli. imperAtiv­i [< laT. imposant] _ (wign. brZaneba. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. ¥ imperialisturi. impozAnturi [fr.. . imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. daJinebiTi.  s.  romis i. impQCment­i [ingl. sardali] _ 1. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone.

improvizAcia [fr. ¥ improvizaciuli.  i. improvizAtor­i [it. leqsi. i. eqs­ porti).  i. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi. Sesruleba. s. (fiz. niWi. improvisation < it. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). leqsis.) moZraobis raodenoba.imp -210bieqturi gancdebi. (wign. musikosis) ufaqizesi su­ . ¥ impresionistuli. 2. cvedno­ ba. impressario] _ kerZo piri. impotEncia [laT. ¥ importuli.).  nervuli i. baJi. Qmport­i [ingl. mxatvrebi.saqoneli. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. ro­ melic imports awarmoebs. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs..-ebi. impulsus] _ 1.  s. STabeW­ dilebebi.) Sinagani miswrafeba. SezRudvebi. biZgi. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. importer] _ piri an organizacia. Teatralur warmodgenebs.  brwyinvale i.  i. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari. ¥ saimporto. musikaluri piesa da sxv. saRamo-koncerti.  i. ganagebs. mxatvroba (literatura. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas.  i.  importiuli Scd.S. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. impresArio [it. musika). impresiOnizm­i [fr. i. ¥ improvizatoruli. impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba. importQor­i [ingl. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi. musikaluri nawarmoebis da a. Qmpuls­i [laT. improvisatore] _ improvizaciis ostati. 2. improvisazione] _ 1. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena.

impUlsuri _ 1.  i. remonia. misi  fasebis i. romlebic xelSeuxebloba. pirovneba. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT.. kontinentis zog raion­ 2. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. (medic). ¥ inisa. indigo < laT inbiT. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. inaugurAcia [ingl. maCvenebeli.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba..  inasi. generatori. ¥ sainauguracio. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. same sia. 2. amJamad Se­ yviTeli saRebavi. SesaRebad. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. inauguara i. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. index] _ 1. sebTan dakavSirebuli. mowiTalo­ mosaxleobas. 3. xna Scd.-211- ind da siCqaris namravls. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba.  i. zeimi. dasnebovnebis mimarT. RonisZiebani. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs. Qndeqs­i [laT. mzadeba. saqonlis i. (samarT. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. ri­  impulsiuri Scd. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. hena] – 1. nebis xelSeuxebloba.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis. xelfasis i. .. buCqi. impulsiT gamowveuli. ramisgan] – 1.) eleqtrul impul­  s. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. s. (fiz. moZraoba. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab.

ganur­  i.)  i. sargebloben. romelsac egona. individia2. i. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i.) igivea. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. rac calkeul Tan SeerTebiT).. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. nizmi (cxoveli. koleqtivis bisa. indiffe- . imesadmi. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. doelebi da indoeTi). indica vuC­ reTve individuumi. romelTac iyeneben interesebze maRla. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli. (mag.  individialuri Scd. (teq. calke adamiani. meurneoba. i. Taviseburebani. fsiqologia. wnevis. i. 2. lakmusi.  i. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT.  individializmi. Zo. ker­ qveyana aris indoeTi].  i. gulgrili.romelic SehyavT listuri Scd. mcenare): rac individi. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. uZvelesi kultura. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. rentuli.ind -212- Sedegad. ¥ individualisturi. Sroma. gasazomad. individunuyofeli] – (wign. midgoma. ZiriTadi mosaxleoba). xo­  i.  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. indQvid­i [laT. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. ¥ indiuri. momsaxureba. pirovneba  individumi Scd.) damou­ um ganuyofeli. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. fizikuri sidideebis (mag. individuum ga­ individUum­i [laT.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. 3. datvirTvis da sxv. nivTiereba.

qveynebi. indUizm­i [kreb. msubuqi (mag.] _ induri re­ indUqcia [laT. i. deduqcia). indUstria [laT. damZime industria _ industria. romanuli  i. bis yvela dargSi. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi. uintereso. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. xuri. mokidebuleba.  qveynis i. dune. (mag.Sveduri). italiuri). hin­ dustria.  i. ¥ industriuli. iranuli (mag.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli.  industrialuri Scd. toni. indulgEncia [laT. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). umoqmedo. Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). franguli. germanuli. (fiz. slavuri sagnebs (sinon. romelic awar­ di. moebs farTo moxmarebis sparsuli. industria saq­ . espa­ nuri. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon.  i.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. ukrainuli. urdu).  indoevropiuli Scd. industrializAcia _ inglisuri. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. ligia _ brahmanizmis forma. papis saxeliT.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. rusuli. polonuri).daniuri. i. portugaliuri. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. msjeloba. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. qarxno mrewveloba. i. osuri). zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. adamiani. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. deni. inductio] _ 1. indulgentia 2. didi ojaxi. iners (inertis)] rebi. Ce­ mrewveloba). _ umoZrao. germanikuli (mag.

saskolo i. (lit.  omis i.-is kanoni. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis. rac romelime dawesebulebis.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. invAlid­i [fr. s.  s. . inTronizAcia [laT. inversio gadasma] – 1. neoni.. ¥ sainvesticio. romeli. invErsia [laT. banki. inventarium aRwera] – yvela im nivTis.  i. qviSa. debs raime saqmeSi. sainvensticio Scd. komisia. investition < ing. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). ¥ inerciuli. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo).  invensticia. invEntar­i [laT. rome­ lic fuls abandebs.  s.). inErcia [laT. s. -214 sasoflo-sameurneo i. invest dabandeba. xreSi da misT.  i. re. 2. adamiani.  i.. sagnis erToblioba. inertia umoqme­ doba. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva. Cadeba raime saqmeSi. davTari. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba.]. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens. Cadeba] – fu­ lis dabandeba..). ¥ sainventaro  s.  inertiuli Scd. argoni da sxv. moZraoba. programebi. invEstori – piri. inventarizAcia – inventaris aRwera. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan. invalide] _ adamiani. Sromis i.ine usicocxlo. reinvestQreba – [ix. investQcia da investQreba [germ. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi. ¥ sainventarizacio.

) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. iniciAtiva [fr. si­ non.  sasargeblo saqmis i. SeSxapuneba). jgufi. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). iniciAtor­i _ piri. 2. ¥ iniciativiani.  i. initialis sa­ wyisisa] _ 1. 1532 w. gamoiCina.  ineqcia. aRsaydreba). ¥ sainieqcio. incasso] _ (finans. iniEqcia [laT. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo). moTave risame. inicQal­i [laT. s. adamiani. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. nemsi. sainciativo Scd. initiative < initiare dawyeba] _ 1. dalocvis ceremonia.  i. inquisitor] _ 1. Cveulebriv. Taosnoba raime saqmeSi. inkvizQtor­i [laT. ink  inciativa. sinon.  intronizacia Scd. 2. wamomwyebi. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. saineqcio Scd. Qnkebi _ indielebi. romel­ sac romis papisgan (Sua . ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. romel­ mac iniciativa gamoiCina. injectio Seg­ deba] _ (medic. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. Qnkaso [it. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. ¥ sainiciativo.  s.  s. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT.-215da berZ. inciativiani. iniciAcia [laT. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. kabineti. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. episkoposi. ricxvSi _ inicialebi).  inciatori Scd. kunTSi an venaSi (qarT.

boba.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. bis pirveli simptomebis  i. tanjavs. (gadat. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro.  s.) tanjva. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis . saqme. i. ucnobi] _ piri. axali movlena wvaleba. monaqmni.-konstruqtori. rac inku­ nizacia.) sasamarTlo. (medic.) adamiani. (medic.) axali war­ 2. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT. leba] – (lingv. enaSi. gamoCenamde. ¥ inJinrisa. insignia (mr. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. mqone piri. lovnurad gamosaCekad. incubo. rTuli s. avto i.) avadmyofobis fa­ yroba visme. ingenieur] – umaR­ zicio. dakiTxva. naobis gaumJRavneblad. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero. samxedro i.. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. me­13­19 s. insignQeb­i [laT. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. mogzauroba. inJeneri. ukiduresad sastikad ep­ 2.) igivea. romelic  i. vnelobiT ixmareba agreTve 2. nage i. sainJenero Scd.)] inkubAcia [laT. inovatio ganax­ eretikosebs. sxvis saxels atarebs.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. inkubAtor-i [< laT. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT. wameba. (gadat. romelic inkubireba). marTlo­policiuri orga­ 2. incognitus im dargis specialisti. romelic ukiduresi bacia. inkvizQcia [laT. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. (s. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i.-gamomgonebuli.

sanitaruli i. (gadat. enaTmecni- . spilos Zvlis taxti.  pirveli i.) mixvedris unari. gauwies. instictus ganzraxva] – 1. siTxisa).) CawveTeba (wamlisa. alRo. inspEqcia da inspeqtQreba [laT.. komisia. s. instQtut­i [< laT. sam­ xedro. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili.  s. Semowmeba. ciliswameba. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad.  safinanso i. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. inspectio daTvaliereba] – 1.-217(mefis. umaRlesi i. Qnstinqt­i [< laT. sasamarTlo da sxv. ins inspirAcia [laT. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. instilatio] – (medic.  Tavdacvis i. dawe­ sebuleba] – 1. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi.  pedagogiuri i. umaRlesi magist­ ratis. 2. instAncia [laT. instiqturi Scd.. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. insinuAcia [laT. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba.-iT mixvda.  s. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli. kverTxi da sxv. ganaTlebis ganyofilebis i. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. inspEqtor­i [laT.  instiqti. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT.  i.  skolis i. daTvaliereba. ¥ sainspeqtroro. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. instilAcia [laT. waqezeba. 2. institutum danawesebi ram..  i. zedamxedvelobis organo­ ebi.  saavtomobilo i. raime dawesebulebis. ¥ sainspeqcio. moZraoba.

instrUqtor­i [laT.  Cxubis i. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis. qarxana.  s.) mTe­ li sidide. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi .  qirurgiuli i.-ebi.  musikaluri i. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli.) risame mo­ wyoba. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. ¥ sainstituto (mniS. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi. s. iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod. inscenQreba [laT. Qnsult­i [< laT. integer mTeli] – (maTem. avtoskolis i. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni. instrUqcia [laT.) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva.  instrumentaluri Scd.) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad. pirebi. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas. i. sxvadasxva saxis sakravi.-s i. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. piri. Tvalis asax­ vevad. Sekreba. romelic raime speci­ alobas. ostatobas aswav­ lis.) uflebriv normaTa erToblioba..  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i. insulto vxti] – (medic.  saerTo s. i.. 2. intEgral­i [< laT. 2... ¥ instrumentuli da sainstrumento. 2.  qorwinebis i. instrUment­i [laT. foladi. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. (wign. instrumentum] – 1. moTxrobis. instructor momwyobi] – 1. ansambli. (wign. insUlin­i [laT. 1­Tvis).. omis i. prezidentis i. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”. gadat. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani.  curvis i. in-ze da scena scena] – 1. Tanamdebobis piri.ins -218- erebis i. 2. (s..) musika.  usafrTxoebis teqnikis i.

intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia. sibrtyeebis. ne. pirovneba. teqnikis. integriren] – 1. Seiswavlis wertilebis. ri.) erT mTelad qceva. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. intligenromlis elementebi (an maTi turi.-219usasrulod mcire lebis jams. intellectus] – misi gamoyenebis ares. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. ria – maTematikis dargi. i. intiligenti. vi aRqmis unary. qceva. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. i. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. 2. rome­ 3. intelligens (intelligentis) mcodne. integrAluri geomEt­ Sroma. kulturis . romlebic ucnob funqciebs  didi i. garegnoba. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi.-is mqone axalgazrda. Wkua.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti. intelQgent­i [laT.) gantolebebi. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. (wign. ¥ integraluri.. nawi­ int ralis povna.  i.. adamianis azrovnebis unari. aTeblebs. gonebrivi integrAcia [laT. SigniT.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis. i. (maTem. unari. goneba. saSualebiT ¥ inteligenturi. integrAluri sqEma (an:  i. romelTac aqvT spe­ [germ. intelegentuniaturuli mowyobiloba. ganaTlebuli. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. (lingv. gaerTianeba. romlebsac ga­ Segnebuli.SeerTeba (raime nawilebisa). moaz­ wirebis. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. intilgensi.

akademia. saubari. mniSvnelova­ nia] – 1. radioTi. drois Sualedi. gamoiwvia. samecniero Sroma. mizani.  s. risame gagebis. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan. [laT. u. interview] – po­ litikuri.-ebi. interest mniS­ vneloba aqvs.int -220bismoyvareoba. inter. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi. ¥ uintereso (uary. intErviu [ing. 2).  u. sargebeli. daZabuloba] – 1. daZabuli. intEndant­i [fr. s.) risame qceva ufro intensiurad (ix. 2.  s. dampyrobi. intErval­i [laT. 1­isaT­ vis). soflis meurneobis i. 3. intensiuri.  i.  SemoqmedebiTi i. mogeba. wigni. Seiswavlis survili.-s aReba.ebis damcveli. moTxov­ nileba. i. i.  warmoebis i. ¥ saintendanto. interiewer] – sferoSi. nayofie­ rebis momcemi. aRZvra. datvirTva. intensio..  erovnuli i. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori. visime i. 2. gacnobis. mniS. intensQur­i [fr. intervallum] – 1.  i. s. 2.). Sroma. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. s. ¥ saintereso (mniS. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad. intervQuer­i [ing.. ambavma i.  samxedro i. miswrafeba. samsaxuri. intendant] – samxedro mosamsaxure. gaZlierebuli. intEres­i [laT. manZili. pirovneba. kinofilmi. s. zogado moRvawis.  aTprocentiani i. televiziiT gadasacemad.  polkis i.  xuTwuTiani i.-s micema. z. intensifikAcia [fr.  i. sivrce or sa­ gans Soris. azri.  i.. cno­ . ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. intensi < laT.  intervidenie. intervEncia [laT. internacionalizmi. ukeTesi Sedegis. intesification] – (wign.

Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa.-Si swavlobs. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. internus Si­ nagani. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. interieur Siga. (arqit. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. 2. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. skola. naxati.-221(wign.) simRera. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. intErmeco [it. interQer­i [fr.). internus Sinagani. specializaciis gaRrmaveba. internAtura [< laT. SigniTa] – 1. 2. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. internaciOnal­i [fr.) mcire musikaluri piesa.  skolis i. internacionAlQzm­i [fr. intermezzo] – (mus. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. int intErnat­i [< laT. 3. same­ dicino institutis stu­ denti. SigniTa] – 1.) Jurnalisti. 2. 2. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. cxovelis Sinagani agebu­ leba. intermEdia [it.  socialisturi i. internacionAluri – sxva­ . Qntern­i [laT. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi.romelic vinmesgan iRebs intervius. interinus Sinagani. Se­ nobis SigniTa nawili. romlis mizania codnis srulyofa. eqimi. saavadmyofoSi. SigniTa] – 1. komunisturi partiis himnad aRiarebuli. internationale] – 1.

romelic risame in­ terpretacias iZleva.. rolisa msaxiobis. yovelgvari zeddeba. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. saerTaSoriso). eki paJi. interpelAcia [laT. kosmosuri xomaldis i. 1.  kanonis i. risame azris axsna. Semsru­ lebeli – musikosis mier. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. interpretAtor­i – (wign. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. interferEncia [laT. internus Sinagani] – 1.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. internQreba [< laT. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. interpretAcia [laT. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT. gadamtani] – 1. sityvebi. ga­ daxlarTva. intErnet­i [ing. interpretieren] – (wign). dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. bgeris i.  i. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . 2. ganmarteba. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. (fiz. intErpol­i [ing. 2. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde. ganmmartebeli.  sinaTlis i.) bgeriTi.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen.) piri. 2. sinon. inter Soris da ferens (ferentis) matari.

ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. intrigant] – piri. raduli.-223- inf intQmuri [fr. uSualo.-ebis li. megobruli. intime < laT. 2. xmis intuQcia [laT. urTierToba. mul­melodiuri wyoba. intimus yvelaze Rrma. siyvarulTan da­ (ix. gamoxdoma. spectio vixedebi SigniT] –  i. 2. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. intro liTadi.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. daZabuli ganviTareba ro­ manSi.  i. Qnfant­i [esp. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba.  i. sulier sam­ intrQgan­i [fr. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. nagani] – 1. intrigue] – 1. Si­  rTuli i. kavSirebuli. intoqsikAcia [laT. dros): ufliswulis titu­  i. gavsebuli] – sis­ . Sinauruli. toxikon Sxami] – or­ Scd. i.-is mqone adamiani. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. saubari. (mus. warmoTqmis manera. adrindel gamocdilebas. 1) awyobs.  i. mixedviT). SegrZneba. i. mowyoba. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. rome­ teloba. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. romelic intrigebs yarosTan. alRo. uaRresad pi­ mimarTavs. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. ta] – mixvedra. (lit. qali. Tqvam] – 1. dramaSi. Tema.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. SorsmWvre­ 2. 3. Qntriga [fr. intriga. in ­Si  intuitiuri. (fsiq. mniS.-ebi mefis karze. gu­ introspEqcia [< laT. adamianis grZnobebTan.  kiTxviTi i.) Sesrulebis sizuste. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). ¥ intriganuli. romelic emyareba moxatavs.  i. intuituri da berZ.

– qveyanaSi qaRaldis fuls  i. rome­ lic informacias iZleva. informatik] – disci p­ lina. infernAlur­i [laT. i. s. biT.  infliacia Scd.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. писать. in folio < qveS. infEqcia [< laT. informatique. cnobebi garesamyaros da ma. risa­ infinQtiv­i [laT. qve] – (fiz. daavadeba. dabeWdo Tabaxis naxevars. informAtika [fr.  infaqti Scd.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. Setyobineba raime fo. masSi mimdinare procesebis  rus. i.) cnoba. infernalis] – (wign. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio.) jojoxeTuri.-is nakadi.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni. (s. saerTo terebis saSualebiT. informAcia [laT. jadoqrobis. saavadmyo– 1. infra in­fOlio [laT. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. cnoba. saxelwodeba. Sesaxeb. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis. rac udris adamianis smenis organo . imaze meti. i. gaufasureba imis gamo. agreTve mis da­ muSavebas. robebis SeWra organizmSi. – (gramat. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs. infrAbgera [laT. informatio]  i.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. Jurna­ 20­ze naklebi). romlebsac lis) formati. visime. zmnis ganusazRvreli for­ 2. читать. (s. biuro. germ. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT. ¥ infeqciuri. nekromantiis. rac saWiroa sa­  i.  gulis kunTis i. inflatio gaberva] wyobiloba. momxdari ambis.-s Teoria. infectio] – informAtor­i – piri. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli.

obieqtebi. iOgurt­i [ing. mdebareobs. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba.-is ganviTa ingalacia Scd. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. inhalo Se­ ra qveS. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. joga. romelic amtkicebs. romelic uz­ ganWvreta] – 1. Wvreta. Rovani eleqtromagnituri 2. varjiSi. reebidan. 2. spirtSi gax­ . speqtrze optikursa ¥ ioguri.. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. incestus] sis­ nivTiereba. Seer­ 2. inf. infrastrUqtura [laT. iod  ingalatori Scd.  qalaqis i. es nivTiereba.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. azrTa mokreba. rom TviTWvretis da TviT­  i. moi poveben um­ xlis aRreva. infra qveS. ar Cans. Qoga [< sanskr. yoghurd < Turq. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. SesunTqviT. da radiotalRebs Soris  i. Qod­i [berZ. inhalAtor­i – inhalacii­  i. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. i. melic TvaliT ro tema.-225ver aRiqvams. ¥ infrastruqturuli. (samx.) zurgis nageboba­ Teba. Rvreba. Ta kompleqsi. rom­ loba airad.inhalAcia [laT. (erTujrediani) cxoveli. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr. bunebriv ZalebTan. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT. infuzOria [< laT. reba.

2. gamovasxiveb] – 1. mdogvis sunis mqone. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . (fiz. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. ionizAcia – 1. sesxi. ion mimavali] – (fiz. (fiz. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. arsi] – 1. i pOdrom­i [berZ. `Ze-RmerTi”. 2.­isgan: `mamisa”. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. irradio Suqs gamovcem. i poqOndria [berZ. (medic. iradiAcia [< laT. hipostasis pi­ rovneba. hipotheke gi­ rao. i pOTeka [berZ. (fiziol. windi] – 1. 2. `suliwminda”). romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. realurad arsebuli ram. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT.) ionebis warmoqmna. vidre sinamdvileSi arian. 2. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi.] – momwam­ vleli nivTiereba.) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. Qon­i [berZ. fr. (filos. hipochon] – avadmyofuri SiSi.  hi podromi Scd.ion -226- snili.) individualuri. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. Qprit­i [< kreb.) optikuri movlena. i pOstas­i [berZ. (medic. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze). hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli. 3. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i. `Zisa”. TviT dagiravebuli uZravi qoneba. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma).) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi.

namdvileSi ararsebuli. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa. 2. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. eirōneia] – fa­ tirili.) Si­ Qris­i [< berZ. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ. axasiaTebs irOnia [berZ.  i. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. arxi. irro- (Isidos) < (egvi pt. sxva­ ¥ ironiuli. ararealuri.-227sistemaSi.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi. irrealis] – si­ lad.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. nobadobis da misT. Isis . krunCxvebi ruli. vide mamis – ismailis sa­  s. (medic.  i. dasxvagvari moSlisa. (ant.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. Qrit­i [< berZ. Qsida da Qzida [berZ. da mmarTvelobis mTeli 3. – 1. 2. Qslam­i [arab. nagebobani. organoTa (piris. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. xelidan] – (muslim. swori nawlavis da sxv. morCileba ala­ irigAcia [laT. sistema. sicili. Rimili. respublika. kuri daavadeba. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. irrigatio] – 1.) zambaxi. s. (botan. mSobeli. CilebiT.). cxviris. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. islam Tavis Se­ wirva. muslimanoba). odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. ist iracionAlur­i [laT.

 Teatris i.  i. 3. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. rac namdvilad iyo.  s. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi.  iubilisa. pirovneba. saistorio (mniS. religiis i. faqti. historia] – 1. iUan­i [Cin. jubilaeus (annus) < Zv. 2. i. historia da grapho vwer] – mecniereba. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT. ieso qriste – i. geografia. .ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. gamokvleva. TariRi. TariRi.  i. iuvElir­i [holand.  saqarTvelos i. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema. vinc.  kacobriobis i. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. pirovneba. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. romani. i. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT. 3. i. musikis i. 2. filosofiis i. saRamo.  msaxiobis i..] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. dawesebulebis... universitetis i. i. Sua saukuneebis i. Zeglebi. 2­isaTvis)  s.. istorQuli – 1. istoriaSi Sesuli. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. iUbile [laT. procesi. s. arsebobda  i. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb. rac movlenebs Seiswavlis. ebr. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis.  i. sazogadoeba. i. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad].. ¥ iubilesi. iubilei Scd. istoriogrAfia [berZ. 4. ¥ saiubileo.

¥ siuveliro (qarT. memamule. iUnker­i [germ. ¥ iungisa. julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”). Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros. i. zogi qveynis flotSi. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris. i.  iungasi Scd. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod. maRazia.. si­ non. junior axalgazrduli. iunkarebi. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. ¥ iumoristuli.  i. komi­ kurad. sinonim. Qumor­i [ing. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ .) 1. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba.  iuliosis . Scd. uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. 2. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle.-s grZnoba. humoristuli. biWi.  zogjer ixmareba – humoristi. Jurnali. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). junge biWi. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix. saoqromWedlo). feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri.  zogjer ixmareba – humori. um­ ciresi matrosi.-T laparaki. iuniOnebi [ < germ. Qunga [germ. iunkerebi Scd. humor] – 1. iulQusis kalEndari.  s. 2. ymawvi­ li] – (zRv. iumOreska [germ.-is ganyofileba gazeTSi.iulQ­ usis welTARricxva [laT. oqromWedeli). iUnona [laT. da satira.-229bis..) 1. junker] – (ist.  i.. romelic ofic­ rad emzadeboda. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. ¥ iunkrisa. cisa da miwis qal­ RmerTi. grigorianuli). qorwinebisa da da­ badebis mfarveli. mr. musikaluri pi­ esa).  i. 2. nawarmi.  iunkerisa. s.

an mopasuxed da sxv. mis teriQurT­i [Turq. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). jurisconsultus] – iuristi. jurt] – centra­ toriaze. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. Seesabameba zevsi). des qonebas. sinon. da misT. am  iuriskonsuli Scd. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. justitia samar­ . romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. daxmarebis gaweva samarT­ 2. debulebani. nebasTan. Sekrulebebi. romaul miTologiaSi: cis. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. ikisros val­ sinon. jupitr] – 1. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. samarTlis normebTan. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. sinon.) mzis sistemis yve­ 2.iup -230- esabameba hera). gansjadoba). saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. uzenaesi RvTaeba – 1.  saxelmwifos i. juridictio] RmerTi. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. romlis moR­ (qarT. ganizacia an dawesebuleba. 2. iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. vaweoba. samarTalmcodne). aseTi ufleba. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. dados xel­ iustQcia [laT. (ist. mzidan uli samarTlebrivi sfero. ganyofileba. rigiT mexuTe.

daavadeba. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. gabbālah gad­ mocema. rac kabalistika kabalQero [esp. ebr.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. Tqmuleba] – igivea. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. Qqs­i [laT. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad.-is saministro. kAbala2 [Zv. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli. Tqmuleba] – 1. iSEmia [berZ. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. am titulis mqone pi­ ri. 2. iSQas­i [berZ.  i. marTlmsajuleba. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. kanoniereba] – 1. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba.  kabalasi Scd. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis. sasamarTlo uwyeba. ischô vikaveb. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. Sua saukuneebSi: ebraelTa . echidna] – 1. ixtiologia Scd. k kAbala1 [arab.  k. aso X] – 1.-231Tlianoba. iqTiolOgia [berZ. ebr. ber­ Ta wodeba. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. Qqedne [berZ. gabbalāh gadmocema. xelSekruleba. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. monuri damokidebuleba vin­ meze. sasamarT­ lo warmoeba. kabalisa. kabâla] – sruli. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). ¥ kabaluri.  ixTiologia. 2. kabalQstika [Zv. 2. viWer da hiama sisxli] – (medic.

kabel] – her­ Tvis. 2. erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris. geTidan Semotanili) ro­ 2. oTaxi. yurZnisa. navis k. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. naosnoba. lioba: mTavroba. kabernet] – 1. k.2 m. rentgenis k. kabEltov­i [holand. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). yurZens.. muli depeSa..  kabini Scd. mfrirebuli wes­Cveulebani. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185. warmodgenebi (cekva.  k. (saarCevno magiuri Zala aqvs. rasac TiTqos xmis misacemi k.. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. (s. ka Seiqmna ministrTa k. sadac kuTvnili oTaxi.). (s) gemi. wiTeli Rvino am jiSis Jo. cabine] – patara sa­ zidvebi. bellouw] – (zRv. cabaret] – patara kabQnet­i [fr.) gadakAbina [fr. Tavsi specialuri daniSnu­ . (sinon. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand.) 1. Znelad gasarkvevi ram. sabWo. kbilis saeqimo k. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo.  telefonis k. mowyobili raime ra da misT. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. bundo­ ubanze)..kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. saidumloebiT moculi. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. k. simRe­ 2. xazi. telegrafis 3. (TviTmfrinavSi). iseTi ram. cabotage] _ 1. avtomobilis k. vani.  telefonis k. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr. ¥ kabotaJuri da sakabota2. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. s. ministrTa  s. 2. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. eleqtruli sadeni. metulad izolirebuli  fizikis k. cabiret] – 1.. wevrTa. kAbare [fr. televizia..

katastichon furceli. 1. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba.-233- kav kabriOlet­i [fr. revo­ kavAler­i1 [fr. samxedro samsaxurs). saswavleblis (kadetTa 2. 2. s. romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. polki. musika am nacemTa krebuli.-ebi. deklamatia.-ebi. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. 2. cavalier it. re­ va. cekvisaTvis.­Si. cadastre < Sdr. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. cadres] – 1. vinc garkveuli 2. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. Seiqmna XVII  s. sxvavebiT. musika. kavAlkada [fr. (s). kAdrebi [fr. kAdet­i [fr. cadet] – 1. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. raTi. cabriolet] – xelmZRvaneli k. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. nebulia drama. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. myofi samxedro piri. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. politika. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. saavtomobilo departamentis k. romelSic gaerTia­ k. k.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. kadris oficeri. erTad momavali .-ebi. sia.  teqnikuri k. raime  k. kaci. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1.-ebi. ¥ sakadro. kAbuk­i [iap. nismcemeli mamakaci. figurisagan Semdgari cek­ berZ. cekva.-ebi. cavalkade < it. kAdril­i [fr. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. an epizodi.-ebis denadoba. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. cavalkada] – 1. cadre] – 1. maRali erTcxeniani or­ 2. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. lerio.

2. casus kazusi.  donis k. 2. casino] – samorine. kazuQstika [fr. caverna gamoq­ vabuli. mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. (samx.kav -234Si an samxedro gemze. kaTakmEvel­i [berZ. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis).) 1. k. 2. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. kazUar­i [fr. SemTxveva] – (samarT. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis).  zaporoJieli k. kazEmat­i [fr. casematta] – 1. 2. (gadat.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. 2. sasacilo). raime SemTxveva (araCveulebrivi. Rru] – 1.-ebi. (geol. kavAtina – [it.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ . rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. kazAkebi [rus.  kavalkadasi Scd. Rru.] – mou­ naTlavi. casuistiqne < laT. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. casus] – 1. казаки] – 1.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac).) qanSi gaCenili si­ cariele. casino < it. cxenosanTa jgufi. (moZv. ¥ kavalkadis. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT). casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli. casemate < it.-ebi.-Ta divizia. kAzino [fr. kAzus­i [laT. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. maTi STamomavali glexebi. 2. kAverna [laT.

 katodi Scd.  kateti Scd.. (wign. katholikos sa­ yovelTao. kATet­i [berZ. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). kaTOlike [berZ. kathetos Sveuli] – (maTem.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp. katholikos sayovelTao.-is sxdoma. kadhedra skami. platoni. romelic kaTolicizms aRiarebs. (ekl. 3.  zogjer ixmareba kaTolikosi. 3.  k. 2. kaTEter­i [berZ. kaTalikosi. igi­ vea rac kaTedrali.) sulieri ganwmenda. kaTArsis­i [berZ. kATod­i [berZ.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba.  kaToliki. kaTolQkos­i _ ix. savarZeli] – 1. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad. kATedra [berZ. herakle. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs. kaTolQcizm­i _ qristi­ . msoflio] – pi­ ri. k. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. kaTolikesi. katharsis ganwmenda] – 1. kaTolikisa Scd.  kaTolikebi Scd.  kateteri Scd. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. anodi). moxsenebebs. k. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. ¥ kaTolikuri.  mr.-is gamge. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. 2. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. mRvdeli.  saavtomobilo transportis k. kaTolikeebi.

eklesia. kakadu < malaiuri . am xis Tesli ­ `kakao­parki”. kakauti] – 1.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. musika. ¥ kaiutisa. kAkadu [germ.  Savi k. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. ¥ kaTolikuri. kalos kargi. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. kajuit kaiuta da fr.  k. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. kakafoniuri Scd. kaleidOskop­i [berZ. 3­8 m­mde simaRlis. arakeTilxmovaneba.­s meTaurobs romis papi. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. caiman < karib. tropikuli mcenare (xe). kakaos Teslis fxvnili. k. noyieri sasmeli. kakofOnia [< berZ. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad).  k. cacao < actek. kAkao [esp. kainozOur­i Era [berZ. kaQman­i [esp. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. kAiut­kompAnia [holand. 2. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. kakafonuri. mosdevs mezo­ zour eras. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. kalAmbur­i [fr. ¥ kakofoniuri. 3.  kakafonia. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1.  kaiutasi Scd. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad.

. 2.­obiT Scd. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. sax.) ambebis. Wurvi. ¥ kalendaruli (mniS. aqvs” – Scd. kaligrAfia [berZ.-is Tofi.. sportul SejibrebaTa k. maz weras. moxa­ tulobani. 2. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi.  k. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa. gadat.) kalendaris (mniS. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi. 3. kal mcire alkoholiani. kAl­i – induizmis qalRmerTi. Sivas coli.  kedlis k. xeli (naweri). gegma. romelic Seiqmna me­16 s. 2. xolo kaligkalvAzos­i [fr.] – vaSlis Rvino.  yalibi am mniS. kAlibr­i [fr. . grigorianuli k. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers.  msxvili k. calibre] – 1.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri. 3­isaT­ vis).  iuliusis k. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT..  mecadineobis k. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri.  saSualo k. ogr. (wign. xels. magidis k. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv.  k. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati.-237wyo – mili. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema. romSi)] – 1. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli. calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. ba – (sp.  kalendrisa.

mcire kaloria – siTbos . car­ cis.. k. TabaSiris da sxv. kalOria [laT. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad.  k. kalorQmetr­i [laT. kalcQum­i [< laT. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. sakvebi. celorifere < laT. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. kAlk­i [fr.  k.). kalorQfer­i [fr. Se­ madgenlobaSi. movercxlisfro mbzinvare liToni. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. marmarilos.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma. metreo vzomav] – xelsawyo.  kalkuliatori Scd. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT).  kolorimetri sxvaa (ix. livu). calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba.  wylis k. 2. saTbobi.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~. ¥ kaloriuli. gaTboba. calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa. romelic Sedis kirqvis. ¥ kaloriferuli. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad. kalkulAtor­i [ing. calor siTbo da berZ. kAlmar­i [fr. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis. saSrobi.  kalka Scd.  kalkuliacia Scd. oTaxis k. sinon. k. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~.  koloriferi Scd. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). calque] – 1. (enaTm.kal -238is raodenoba. didi kaloria – siTbos is raodenoba.

zogi­ formis Tevzi. rabis k..-is konservi. xelsawyos. qamea.  k. camelia < kreb. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. < sak.  kamariliasi Scd. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. mera darbazi.. ¥ kamariliisa. 2. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs.] – induizmis pan­ . kAmbuz­i [holand.-239- kam  kameasi. ga­ 2. bulia berZnul muzasTan). kamElia [fr. broSSi. bargis Sesanaxi k. TeonSi: siyvarulis RmerTi. nulebisa. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa. da misT. sva­ tomobilis. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. kAmera [laT. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. nagebo­ kAmea [fr. am mcenaris yvavili. vilis isrebs. palata < berZ. kombuis] – 1.  kambalasi Scd. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. saltis SigniT. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. – sasaxlis jariskacTa jgufi. oTaxi. melzec reliefurad aris 4. meo] – 1. vis (qarT. kamarQlia [esp. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. cambis SigniT. manqanis.  avtomobilis k. sinon. Si. qameo Scd. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. ¥ kameisa kAma [sanskr. qva an niJara.  sadezinfeqcio k. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. camarilla < ca¥ kameliisa. 2. cakAmbala [rus. monarqis kari]  kameliasi Scd. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. camera TaRi. ro­  mtversasruti k. cameo. sakani). velosi pedis men beWedSi. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. it.

pirfareSi). kinomatografiul an sate­ levizio aparati. kamErher­i [germ.. camera oTaxi] – 1.  k. erTi an ramde­ . camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. TviT fotografiul. poezia. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia. kAmvol­i [germ. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri. 2. musika. kamikaze RvTis qari] – 1. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. kamErton­i [germ. camisole] – 1. romelSic ideba firfita an firi. kamErist­i [fr. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze. cameriste it. sinon. matyli. k. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. rac Scd. cxovreba. kAmzol­i [fr.  k. kamEruli [< laT.  k. camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi). kamer­iunkerze meti. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. kamerdQner­i [germ. orkestri. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. viwro wrisaTvis gankuTvnili.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. Cveulebriv usaxelo. aseTi nawarmoebis.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. xelze mosamsaxure mamakaci. 2. ¥ kamvoluri.  maud – k. ic­ vamdnen rogorc Jilets.-is fabrika. moaxle.  kamergeri. k. kamerReri Scd. kamQkaZe [iap. aseTi musikis Semsrulebeli.  k. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli. 3.  kameristka Scd. mamakacis Zveleburi samosi. momRerali. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis.

ise. komufl[i]- kan aJi Scd.). keria] – buxari.  kandeliabri Scd.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis.  ruseT-iaponiis k. kamUflaJ­i [fr. 2. canalis mili.-is qseli. (gadat.) raimes miRwevis gza. (gadat. rome­ lic dasaxelebulia.) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba.-is gamoyeneba. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri. kampagne laS­ qroba. kaminos kera. 2. ¥ sakanalizacio.  satelevizio k.  saarCevno k. wesi. 2. kavSiris xazi. kandQdat­i [laT. dafarva laqebiT. rom gaZneldes maTi cnoba. muSaoba. zamTris k.  k. omi.. sinon. nava­ . TviTmfrinavebis. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad. milebi. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. qseli.  kamufliaJi. arxi). < it. Senobebis da sxv.  kompania sxvaa (ix. k. camouflage Se­ niRbva] – (samx. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. kamin < berZ. kampAnia [fr.. kAnal­i [< laT. s Wa.).  mdinaris k. tankebis. (ist. (samx. zolebiT da misT. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema. Tesvis k. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli.  s.) TavzexelaRebuli kaci.mowyobiloba informaciis gadasacemad. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi.-241peboda me­2 msoflio omSi. 3. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad.Ra­ ri] – 1. kAmin­i [germ. s. brZolis veli] – 1. ¥ kampaniuri (mniS.  qalaqis k. xelovnuri kalapoti zRvebis.  muSaobis k. kanalizAcia [fr. kampagna mindori. kandQlabr­i [fr. 1­isaT­ vis).

barbarosi. agreT­ ve violinos da misT.  kanoisa Scd. kAnkel­i – taZris nawili. staJi.kan -242Raldis. kanOnada [fr. qa­ . kAnistra [ing.  k. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola.  agreTve ixmareba kolofoni. sadme misaRebad da sxva. dogmati. ¥ sakandidato.-is midevna. patara samxedro xomaldi erTgvari. (gadat. canibale < esp. kanOner­i [fr. (gadat. kongresis wevrobis k..) sisxlismsmeli adamiani.) mxecoba. miwe­ riloba] – 1. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli. kanon wesi. canonade < canon zarbazani. kAnoe [ing. barba­ rosoba. dasaniSnad.-is dasaxeleba. s. warmoebaSi. saafTiaqro da zog sxv.  kanonerka Scd. canon mili] – Rrma da viwro xeoba. kAnon­i [berZ. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad. sxv. kanQon­i [esp. canibal] – (wign) kaciWamia. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba.  parlamentis wevrobis k. qvemexi] – momcro. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari. miyola. canonniere < canon zarbazani. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. 1).  dawesebuli k. ¥ kanonadisa. debuleba. kanibAlizm­i (wign) 1. ¥ kanoesi. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba. ve­ luri. 2. kanQbal­i [fr. 2. kanQfol­i [berZ. 2. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS.  s. kaci­ Wamioba.  kanonadasi Scd. sakravebis xemze gasasmelad. iyeneben laqebis. literatura. rCilvis dros.

Zveleburi lirikuli leq­ si.  konfeti sxvaa (ix. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. gundisa da or­ kestrisaTvis. kAntor­i [laT. cancellaria] – 1. dawesebulebis ganyo­ fileba. guliani k.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli. qsovilis viwro zoli. ¥ sakancelario da kance- . protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli. (Zv. ¥ kantonaluri. kante] – 1. kAnton­i [fr.) soflis sammarTvelo. 3. ¥ kantiani.). sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli. kanonisieren < berZ. TiToeuli mxare. 2. saeklesio kanonad damtkiceba.) xelisufleba.  institutis k.) arCevnebi. ¥ kantatisa. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. sakantono  k. kanonizAcia da kanonQzeba [germ. agreTve orga­ nisti. kAnfet­i [it. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis.  kamfeti Scd.  k. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. 2. 2.  eklesiis k. k (s. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. Se­ movlebuli risme kideze. wignis ydaze.  k. cantor mgalo­ beli. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. romelic ganagebs saqmis warmoebas. kantata < laT. (s. Sarvali. cantare simRera] – 1. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. 2.. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. 3. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili. kAntata [it. dakanoneba kAnt­i [germ. kancelAria [laT.  kantatasi Scd. kanon kanoni] 1. momRerali] – 1.  qudis k. raime masalis zoli. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi.  Sokoladis k. 2.

¥ kapelisa. kapelmeisteri Scd. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. ¥ kapitalisturi.) mimowera. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. capella samlocvelo. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. sawarmoo urTierTobani. qaRaldis da sxv. egvteri] – 1. s.  kapelmaistrisa. kaOlin­i [Cin. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. kApela [it.. kapeldQner­i [germ. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. kapelmaQster­i [germ. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. momReralTa gundi. finansuri k. kapQtal­i [laT. kanzler < laT. samuSao. (arqit.  kapiliari Scd. cancellarius] – 1. iyeneben fa­ ifuris.  warmoebis k. am wodebulebebis mqone piri. ingl. sistema. ¥ kapelmaisterisa. wre. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs. saeklesio momReralTa gundi.  kapelasi Scd. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. kapElan­i [laT. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri. capella < laT.kan -244to darbazSi momuSave. 2. nivTebi. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs. 3. Rirebu­ leba. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. mTavari] – 1.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. 2. (saub. kAncler­i [germ. capitalis fr.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa.  samrewvelo k. 2. (k. yidis programebs. warmoebaSi. k.  s.  saqarTvelos saxelmwifo k. capellanus] – 1. kapQlar­i [laT. 2. s.. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba.) kaTolikeTa sam­ locvelo..

kap kapitolQum­i [laT. Senoba. sawvimars.  avtomobilis k. armiis k. (sport. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit. oficris wodeba. cixis k. kapiUSon­i [fr. politika. 2. kapitAlur­i [laT. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs. mosas­ . capito- lium] – 1. kapitulianturi Scd. mu­ zeumebi da sxv.  kapitanisa Scd.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). 1) mflobeli. wyalqveSa navis k.. safuZvliani. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. capitalis] – 1. k. didad mniSvnelovani. k. gadat.  Soreul naosnobis k. Tavi. (wign. gundisTavi).  k. caput (capitis) Tavi] – 1. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris. fendamentu­ ri. naSromi. capitaine < laT. k. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos. 2. nageboba. capitulieren] – 1. Senoba vaSingtonSi.  fexburTelTa gundis k.) gundis meTauri (qarT. ara msubuqi. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi).-is TanaSemwe.  kapitiulacia Scd..  kapitulianti... romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi. 3. kapitUlant­i – piri. 2.) ko­ lonis zeda nawili.) ukan daxeva siZneleTa winaSe.  k. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi. sinon.-245warmomadgeneli.  k. 2. romSi: erT­erTi goraki. TavianTi poziciebis daTmoba. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi. ¥ kapitnisa. kapQtan­i [fr.. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes. kapQtel­i [laT. kapitulAcia [laT.-is boga.  usityvo k. ¥ kapitulanturi. kapitalis (mniS.nagebobisa). capitulatio] da kapitulQreba [germ. gemis ufrosi meTauri. remonti.

kApsula [< laT. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. karAbin­i [fr.  kapriCio dasaSvebia.  karavelasi Scd. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad. Wirveuloba. labada. qurTuks. capsula patara yuTi] – 1. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. caravelle esp.kap -246- xams. karAmel­i [fr.  k. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. 2. . carabinier it. capote] – asaxdeli saxuravi. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri. ¥ kapiuSoniani. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa. ucnauri aCemeba. kApris­i [fr.  k. 2. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba. aseTi boWkos qsovili. caravella. caprice] – axi­ rebuli survili.. TviTmfrinavis k. kapUcin­i [it.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. karAvela [it. yarabini.-is Zafi. yarabina Scd. Cve­ ulebriv guliani.. kApriCo [it. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi.”. caprice] – (mus.  Caikovskis `italiuri k.. karabQner­i [fr. kApron­i – xelovnuri boWko. karAmbol­i [fr.  kapiSoni. kApriz­i [fr. sxvadasxva meqa­ nizmisa. carambole] _ biliardis wiTeli burTi.” rimski-korsakovis `espanuri k. ¥ karavelisa. kApot­i [fr. kapiSoniani Scd. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si.  avtomobilis k.  karabina. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari. amerikuli maimuni er­ Tgvari. kApral­i [fr.) igivea rac kapriCo.  kristefore kolumbis k.

 k. catenaccio ur­ duli] – (sp. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi.  nostradamusis k. cautchiuc < perus indielTa enidan. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa. sazRvao k. aseTi patimrebis adgili. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. kachel] – gamomwvari Tixis fila. кафель < germ. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT.  axalgazrduli k. autaneli (Sroma. quarantaine kAtren­i [fr. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad.. satorpedo k. katarRa < berZ. drekadi niv­ Tiereba. saxanZro k. cafe] – patara resto­ rani. cxovrebis muSaobis piro­ bebi).  k. caucho] – elastiuri. k. yavas da sxv.. katexQzis­i [< berZ. kAtorRa [berZ. cafeteria] – kafe erTgvari. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. sva­ men Cais. ¥ kafesi. katergon gale­ ra] – patimroba. esp. kafeSAntan­i [fr.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. kAfe [fr.-is momRerali. cxovreba. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT. katçchçsis darigeba.. Sorenkeci).-idan gaqceva. (qarT. kAter­i [ing. kAfel­i [rus.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. sinon.-ebi. sinon. katOrRuli – Zalian mZime. iye­ neben rezinis warmoebaSi.-Si gagzavna. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad. katEnaCo [it. taepiani leqsi. sadac sauzmoben. kaUCuk­i [ing. kafetEria [ing. romlis kargi piri moWiqulia.-247- kaf karAntin­i [< fr. . Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT.)  sabuqsiro k.

Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli.kaf -248- ¥ kafeSantanuri. kASne [fr. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas.  kaktusi Scd. Kaisar < laT. cactus < berZ. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. capsula fr. Cacholot < port.  sasaqmebeli k. wablisferi. kEdar­i [berZ. Kegel] – 1.  kafsula. kedi. kAqtus­i [laT. kaSAlot­i [fr. TviT es TamaSi. kegElban­i [germ. sinon. simRerebi. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). feri. sakeisro gakveTa – (medic. kaSni Scd. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. ¥ wablisa. ¥ sakeisro. ag­ reTve am xis nayofi. 2. keisrisa.  ketebi Scd. rodesac SeuZlebelia mSo­ .  w.  k. kedri Scd.  keisarisa Scd. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi.  mx.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad.  Tbili k. kEgl­i [germ. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT. kAStan­i [laT.  kedarisa. k. keQsar­i [berZ. kAfsul­i [laT. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad).-is waqceva. ¥ kedrisa. kaktos] – tropikuli mcenare. yelsaxvevi).-ebis gawyoba.  libanis k. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis.  k. ¥ kaSnesi.  kaSnisa. kapsuli Scd. kapsula.

mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. SeuRwevi didi kamera. toriebze. ro­ burjebis amosayvanad). kentauros] – 1.  kepka (mniS. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ .) daavadeba.lud­ (safrangeTis armiaSi). keisari daibada aseTi ope­ 2.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. sas­ kEson­i [fr. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). neobis xelovneba. dadis naxto­  k. ro­ kEnguru [ing. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi.) das xv. Tanamedrove kunZulebis. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. romelic `me Tqven ver gagigeT~. sadgomi. kepi] – 1.. britaneTis. belgiis (mog­ 2. xidis Tosani ZuZumwovari. kEpi [fr. ¥ keramikuli. (astr. Camping] – av­  k. meTu­ namedrove safrangeTis. qarxana. samuSaoebi. caisson] – wyal­ tumro. k. kEmping­i [ing.  antikuri k. Cella oTaxi] – vedi. (kreb. vaza. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT..] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. Kallner] – germa­ qudi. kEltebi – indoevropuli to­ mebi.) gamomwvari Tixis vianebiT. mokle aqvs. mamakacis saCixiani. 1­saTvis) Scd. bili banaki. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. xanaSi da sxv.. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. k. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. Crd. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. nakeTobani espaneTis. Sveicariis. teri­ qarTuli k. winafriani rbili kElneri [ger.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. agreTve.

quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. .  keksi Scd. Saveebs.  k.  kvadratiuli Scd. gadat. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. kEtCup­i [ing. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. k. kvazErebi [ing. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. (maTem. figura.  kvadrigasi Scd. cakes (mr. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana). kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba. kEqs­i [ing. ketchup] – to­ matis sawebeli. kvAdrat­i [laT. kvadrQlia [esp. Se­ mokl.) namravli. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. kosmonavtebs). ityvian saerTod gadawyvetil rameze.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi. quazer mx. kvadriEnale [< fr.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. kvAdriga [laT. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT.  sami ayvanili k.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. bienale. 3.) xarisxis maCvenebeli. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli.  xuTis k. ¥ kvadratuli (mniS..  oTaxis k. trienale). cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli. 2. quadrinnale (mdedr. quadratura] – (maTem. tolgverdiani sworkuTxedi.-Si. (maTem. romelic ors udris. kEfal­i [berZ. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs. 1­Tvis). romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. magida. 2. ocdaxuTia. wris kvadratura – 1. kvadrAtura [laT.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli. ¥ kvadragisa.

qalaqis didi masivis uba­ ni. qualitas Tve. kvantitatQuri [< laT. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve). qvanturi Scd. 3. sinaTlis kvanti – igivea. meTodi. ¥ kvalificiuri. kvartEron­i [esp. ag­ reTve kvantitatiuri). Taviseburebebis mixedviT. meqanika. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi.) Tvisebrivi (ix. ¥ kvartaluri (mniS. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign. kvAker­i [ing. qvantitatiuri Scd. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign.  pirveli k. rac fotoni. quartus meoTxe] – 1.  k.  k. risame saqmianobisaTvis. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. sakvalifikacio. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba).  k.sobrioba da facic vakeTeb] – 1.  kvartalisa. muSaki  s. meTodi. komisia. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. k.  q. quartal < laT.  qvanti.  kvantitaturi. kvalifikAcia [laT. aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. kvArtet­i [it. kva ¥ kvanturi. qalaqis nawili. marti). quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba. Teoria. kadrebi.  kvalifikaciuri Scd.  kvartlisa Scd. kvArtal­i [germ.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa.  k. 2. ag­ reTve kvalitatiuri). Tbilisis nucubiZis platos k.  kvalitaturi Scd. k. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis.  k. angariSi.) raodenobiTi (ix. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad. kvAnt­i [laT. Teber­ vali. quartetto < quartos meoTxe] – 1. 2. musikaluri . 1­isaT­ vis). (ianvari. kvalitatQuri [< laT.

clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie.  beThovenis simebiani k.  qvarci Scd. kQure [fr.  s. cuvette menji. klawisz < laT. ¥ klaviaturisa. kQqs­i [ing.  kiurisa Scd. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli. 2. kiuris. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi. kicks (mr.kva -25220 ss. romelSic oTxi Semsrulebelia. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. ¥ sakvarteto. romelsac aqvs kvar­ cis milaki. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi. piesa. sabeWdi manqanis k. quarz] – ufero minerali. gadamrTveli. clavis gasaRebi] – firfita.-ebi. klavEsin­i [fr. klavir] – 1.  klaviaturasi Scd. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros.  fortepianos k.)  roialis TeTri da Savi k.  kiurs Scd. sakravebi. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. kvarcis lampa – eleqtruli lampa. me­19­ . soliciumis orJangi.) – gvaris mixedviT]. clan] – Sotlan­ dielebSi. irlandielebsa ansambli. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba.  kiuresi. ¥ klaviSebiani.  saqarTvelos saxelmwifo k. kiUvet­i [fr. fortepianos winamorbedi. ¥ kiurim. akordeonis k. sa­ beWdi manqanisa da sxv. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs. gadaReba forte­ pianosTvis. klAvir­i [germ. klAviS­i [polon. klaviAtura [germ. klaviatur < laT. k.. kvArc­i [germ. sa­ orkestro piesis.-ebi. klAn­i [kelt. iyeneben medicinaSi das xv.  k. operisa da misT. 2.

risame xarisxi. ferweris k. 5.. winaaRmdegobani.  pirveli k. maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba. klasQkos­i [< laT. gvari. 4. `k. keltur tomebSi.-is kaiuta. 1­Tvis).  muSaTa k.  TamaSis k. 2. erTnari damokidebuleba. 3­isaTvis). moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi.  meaTe k.-ss Seadgenen erTeulebi. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. ¥ klasobrivi (mniS.  kliaseri Scd. klArnet­i [fr. fexbur­ TSi).  `k.  maswavlebeli k.-is Soferi (mZRoli). klAs­i [laT. 8.  me-2 k. klasifi­ kacia.  k. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k. davaleba. 7. done. clarinette] – xis Casaberi sakravi. saklaso (mniS.-is moswavle. (mag. 3. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs. maRali k. classis Tanrigi] – 1. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi. klAser­i [fr. samedicino oTaxi skola­ Si. mecnierebis didi moRvawe.  ZuZunwovarTa k. moswavleTa jgufi.  pirvel k. oTaxi. s. 6.-is vagoni.  me-20 s.-253da sxv. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils.  `k. 2. gvarovnuli Temi.-Si Sevida. aTeulebi da aseulebi.-ze damkvreli” Scd. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. momzadebis done. pirveli k.  s. . romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. 9.-is fexburTeli. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli.-is qarTuli k. daukra”.-s ukravs”. literaturis.

klassizismus] – me­18 s.kla -254da berZ. an­ tikuri. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. saukeTeso. k.­Si da me­19 s. jgufebad. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT. klaustrofObia [laT. klemme giragi. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. klasQcizm­i [germ. 3. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. ¥ klerikaluri. motociklis da misT. klEma [germ. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi. klaxon] – avto­ mobilis. nawarmoebi. klerQkal­i [< laT.ebi. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis. klasQkur­i – 1. sanimuSo. literatura. Tanri­ gebad dayofa. klErk­i [fr. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. klerikAlizm­i [< laT. k. clerk ga­ damweri. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. clerc ing.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi.  k. partia.ti pobrivi. klAqson­i [ing. srulyofili. filologia. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli.  k.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. SesaniSnavi. ganaTleba.  k. kleptomAnia [berZ. meqanikuri sasignalo sayviri. klasikosebis mier Seqmnili. claustrum daxuruli saTavsi . mwerali < clericus  qarTuli literaturis k. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. magaliTi. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. klasikosis. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. 2.  k.

 zomieri k. klimaqtoriumi. Tbili k. romelic emzadeba notariusad.) ix. amindis reJimi. klimaqsi.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba.-255sasuliero piri] – 1. 2. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. klientebi.  k. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas. kliEntura – klientTa er­ Toblioba. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. piri. staJiori. kli klima (klimatos) klimati.-ebi.SemkveTi. klimaqterQum­i [< berZ. muStari]. mkurnaloba. havas Seiswavlis. mTis k. kurorti. ¥ klinikuri. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. myidveli. clinch] – (sp. . sadme mimsvleli (moZv. romelic klimats. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. havai. saf­ rangeTSi. piri. klQmaqs­i [berZ..-ebi. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. ¥ klienturisa. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba. si­ non. cliens (clientis)] 1. romelsac emsa­ xurebian. 2.  k. k. klQnC­i [ing.  klienturasi Scd. klQnika [berZ.  maRaziis k. k. pirobebi.  bankis k. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. saparikmaxeros k.. klinQcist­i – eqimi. gamokvleva. klimatololOgia [berZ. mudmivi k. ¥ klimaturi.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv. klQmat­i [berZ. klQent­i [laT. klimax] – (me­ dic. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken.

wisqveSa arxi qalaqebSi. iyeneben dasabeWdad.) gaxrwnilebis bu­ . 4.kli -256- klQp­i [ing. klQros­i [berZ. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win). klQring­i [ing. naxazi da misT. klOun­i [ing. clips (mr)] – 1. ¥ kliSesi. yari] – (biol. kleros] – 2. clip sarWi] – sa­ de. nergvis gziT. ganoebisaTvis. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. nagvis dasay­ klUb­i [ing. club] – sazoga­ reli adgili. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. 2. cloaca] – 1. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. ofilmi. sibinZuris. romelic ab­ klQfs­i [ing. clown] _ cirkis  TuTiis k. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. monawileoben. romelSic klounebi klOaka [laT. 2. erTgvarovani STamomavloba. clearing < cleklOni [berZ. klon amona­ boloze. vegetatiuri gamravleba. cliche] – liTonze. buli. rac mis winapars. mcenaris an cxovelis (finans. doebrivi organizacia kul­ 3. gena. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd.  klounadasi Scd. ri kodi. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. organizmisa.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. organizmi. kliSE [fr. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze.) usqeso an  kli psi Scd. soluturad identuria sayure. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. (gadat. xumara.

CanTosani daTvi). clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. sportuli k. qurTukis Sesakravi k.-ze TiTi daaWira.  knopka Scd.  axalgazrduli k. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. muSaoba. koala < avstral. dasamagreblad (qarT. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT.  saTvalebiani gveli Scd. kod kOala [ing. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). sinon. ¥ koaliciuri. knExt­i [holand. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT. 2. ikvebeba foTlebiT (sinon. kOd­i [fr.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. klUmb­i [ing. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. sadgomi. romelTagan erTi jdeba meoreSi. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. saTvaliani gveli). knecht] – (zRv. yva­ vilnari. mTavroba. Wikarti).. knoop] – 1. politikuri.  k.. koalQcia [< laT. knOp­i [holand. sinon. kiserze aqvs laqebi.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. sadac yvavilebia darguli. Sedgeba ori nawilisagan.  xelTaTmanis Sesakravi k.  eleqtrozaris k.  antihitleruli k.  s. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad.. binadrobs xeze. metad Sxamiani. cobra] – didi gve­ li. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema.  koalasi Scd.  klumba Scd. aseTi orga­ nizaciis Senoba. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. sportuli an sxva xasiaTisa. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba. ¥ saklubo. kObra [port. . k. ¥ kobrisa  kobrasi Scd. ¥ koalisa. 3.

. 3. dasavleT evropaSi: piri. enidan] – tropikuli buCqi.) literatu­ kOka [esp. (fiz. iseTi masalebisa.. (wign.q. gadat. kOka­kOla [ing.  samxedro operaciis k. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr.  koka-kolasi Scd. – burTisebri baqteria. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. sisxlis samarTlis k. colaboration TanamSromloba. saxviT xelovnebaSi: leTSi. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ. romlis foTlebidanac iReben kokains. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas.. mzareuli 2. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri. gafarToebis k. koeficQent­i [laT. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand. romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad.k. mxatvruli nawarmoebi. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari.. kok] – gemis da faqturiT. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m. cifruli k. fuZvelze. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. kolaboraciOnizm­i [< fr. kOdeqs­i [laT. fonze dawebeba  k. romlebic  kavboi Scd.) – sidide. morses k. kOvboi [ing. codex wigni] – kanonTa krebuli.  xaxunis k. 2. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. coca < perus indielTa .) sidide. filmi. (maT. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1. nebSi. saxelwodeba.  saqarTvelos samoqalaqo k.kod -258-  asoiTi k. ¥ koduri. ¥ koka-kolisa.

) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad. color feri] – saRebavis feri. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT. milsadenebidan Semosuli . Seferiloba. didi milsadeni. saministros k. xelmZRvaneloba.  sxva k. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi. romliTac miedineba sxva. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1.  sabiblioTeko k. kolEgia [laT. collegium] – 1. collega] – amxa­ nagi samsaxuris. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi). k.. kOlafs­i [laT. 2.  kalenkori Scd.  skolis k. romlebic qmnian admi­ nistraciul. kolEnkor­i [rus. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. misi toni da sisqe.  kolegasi Scd. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. dawesebuleba. kOlba [germ. ufro patara.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. ¥ kolegiuri – (wign. 2. profesiis Tanamdebobis mixedviT. bambis qsovili erTgvari. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad.) ara­ erTpirovnuli. kOler­i [laT.) sul sxva saqme. aseve saerTod fe­ ri. collector Semkrebi] – 1. kol  k.  saredaqcio k. sxvebTan SeTanxmebuli. kOlega [laT. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. ¥ kolenkoruli. saTaTbiro an ganmkargulebel organos. ¥ kolegisa.  advokatTa k. kolEqtor­i [laT. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. gadawyvetileba. saerTo miznebiT intere­ sebi. weboTi gaJRenTili. ¥ koleqtiuri. (gadat. 2. коленкор < fr.  kolegialuri. amxanaguri. kolEqtiv­i [laT.

¥ kolibrim. collier] – yelsabami. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli. kolibris. (lit. kolQzia [laT. wylis k. k. kolitis < berZ. in­ glisSi.) nivTiereba.  sakanalizacio k. kolloquim saubari. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. markebi. kOlibr­i [esp.  kolibrma.  koliisa Scd. kolOid­i [berZ. xsnari.. college] – 1. fizikaSi. 2. gasaubreba] – 1.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. kOl­i [ing. miswrafebaTa.  Tirkmelebis k. gogirdi. kolla < webo da eidas saxe] – (qim.. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi. kOlika [berZ. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli. suraTebis k. kOleji – [ing. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba. far­ Ruli). kolokvQum­i [< laT. koleqciOner­i [fr. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. webo da sxv. kolEqcia [laT. (wign. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi). in­ teresTa Sejaxeba.  s.  mineralebis k. ¥ sakoleqcio.  qronikuli k. collisio] – 1. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. airebi an siTxeebi. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. saxamebeli.  cxovrebiseuli k. kolibrs Scd. kOlie [fr.kol -260¥ koliesi.  briliantis k.  k.  k.-ebi. saqarTveloSi: saswavle­ beli. .. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli.) ¥ koloiduri. 2. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi. safosto markebis k. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. kOlit­i [germ.

moskovSi me-17-18 ss. kolonia mniS.  triumfuli k. colonia dasaxleba] – 1. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. samecniero TaTbiri. 1).  koloqviumi Scd. tankebis k. kolonizAtor­i – piri.-ebi. adamianebi an sagnebi. 3. sinon. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi). 2. maRa­ li sveti. colonne < laT. moaxalSene). erTi erovnebis adamianTa jgufi.  k.-2612. 2. ¥ kolonialisturi.  kalona Scd.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT. qveyana. politika.-ebis ganTavisufleba. kol  Sroma-gasworebis k. . romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS. ucxo qa­ laqSi. koloniis (mniS. koloniis (mniS. kolOnist­i – 1. (ist. 2.  kalonia Scd. 5. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi.  jaris k. colone] – 1. kolOncifr­i [germ. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze. 3) wevri. kOlona [fr. 4. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT. ¥ kolonizatoruli. 1) mosaxleobas. qveynebi. sinon.. politika.  pingvinebis k.  Zveli berZnuli k. 2) mcxovrebi (qarT.  k.  k. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. axalSeni). kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS.-Si. Cagvra. kolonizAcia – 1. 2.  k. k. kolOnia [fr.  qarTvelebis k.  biologTa k. 1­isaTvis). fizikosTa k.-ebi Savi zRvis sanapiroze. kolumneziffer] – (poligr.. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. WianWvelebis k.

rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT. avtogadarbenis da misT. 2. moto. komAndor­i [fr. k. brZaneba.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. commandeur] – 1. 2. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. rac qmnis mTlianobas. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. uzarmazari. figura.  k.  fexburTis k. punqti.  k. sacxenosno Sejibrebis.  kamanda Scd.) ugono mdgomareoba. sax. gvari sistemis revolveri. kOma [berZ. gadat. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ . rac Rrma Zils mogvagonebs. sasaxle. 2. kolossos ] – (wign. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT. xelmZRvaneli. 2. (wign. Taviseburi naTeli. ieri. suraTSi ferTaSexameba. am wodebulebis mqone piri. mkafiod gamoxatuli.  epoqis k.  mecnierebis k. gankarguleba. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. peizaJi.) Za­ lian didi. colossal berZ. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. 3. sinon. fersazomi). istoriul romanSi. ¥ sakomando. mniSvnelo­ vani. warmodgenas k. kolosAlur­i [fr.  k. colorito < laT. color feri] – 1. color kOlt­i [< sakuT.  s.  avtogadarbenis k. warmateba hqonda. sportsmenTa oganizebuli jgufi. kOmanda [fr.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT.kol -262- kolorQmetr­i [laT. koma Rrma Zili] – (medic. moxuci. gadat. uzarmazari qandakeba an sveti 2. kolumbarQum­i [laT. kolOrit­i [it. commande] – 1. samxedro mosamsaxureTa. raime udidesi. kolorQtuli – 1.  kalorimetri sxva (ix).-ebi.  naTeli k. kolossos didi qandakeba] – 1. velo. kOlos­i [berZ.

kartofilis amosaRebi k.  k. kosmonavtis k.  k. 2.  k.  cifrebis k. TamaSi (WadrakSi). am wodebis mqone piri. maqinacia. kombinAcia [laT. ungruli nagazis jiSis ZaRli. opera. Sofris k..  bavSvis k. combinatio] – 1. rac komikosi. comoedia < berZ. kombQnat­i [laT. komediOgraf­i – dramaturgi.  kombinizoni Scd. 3. k.  puris asaRebi k. romelsac aqvs sasacilo siuJeti. Sexameba. 4. ¥ komediuri da sakomedio.  qarTveli k. molieris k. saWadrako. . qvanaxSiris k. fexburTSi.  samkervalo k. commedianto] – (moZv) igivea.  sayofacxovrebo sawarmoTa k. kom  eSmakuri k. ferebis k.-ebi.. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi. sawarmosTan. (s) Janri.. komedQant­i [it..-263erTi umaRlesi wodebuleba. samTo k. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. k. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. 3. giorgi erisTavi. xrikebi raime miznis misaRwevad. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba.. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. rTuli Canafiqri.. musikaluri k. 1) moxda. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. combinatus gaormagebuli.. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. ¥ kombinaciuri. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi.. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs. risame urTierTganlageba. kombinEzon­i [fr. poligrafiuli k.  saswavlo k. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. (soflis meurneobaSi). Sewyvile­ buli] – 1. (s) siuJeti.  klasikuri k. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba. 2. romelic komediebs wers. combine] – manqana..

sakomendanto saaTi – igivea. commandant < laT. komentAtor­i [laT.­Si. komErcia [laT. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. commentarius]. raime teq­ stis axsna­ganmarteba. 2) udgas.) ityvian. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi. rac komendantis saaTi. mindoba... mibareba] – 1. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. komentaris (komentarebis) avtori. samxedro meTauri. am dawesebulebis sadgomi. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi.  rkinigzis sadguris k. komEntar­i [laT. navsadguris k.  cixesimagris k. commercium] – kerZo vaWroba. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. Cveulebriv mr. 2.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. sportuli k. banakis k. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS. komErsant­i [fr. commersand] – piri. Se­ noba. 2. komEntari zedmEtia – (wign. samxedro piri. komman- dantur] – dawesebuleba.kom -264Scd.-ebi.-ebi. 2) sasamsaxuro sad­ gomi. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS.  komendantura Scd. commentator] – piri. romelic risame komentarebs iZleva. commedare davaleba. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. sakomendato komendAtura [germ.  gazeTis k..  saerTo sacxovreblis k.  komentariebi Scd.  qalaqis k.  komendati. komEndant­i [fr. msje­ loba risame Tobaze. komentArebi – 1. romelic komercias misdevs. 3.  teqstis k. 4. saerTod vaW­ .

commissionnaire] – piri. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. komivoiAJor­i [fr. savaWro operaciebi. kudiani var­ skvlavi). debs xelSek­ rulebebsa da sxv.  k. komQkuri – 1. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi.  komivoiaJuri Scd. commissariat < laT. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. (s) operaciebi. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa.rogorc unda] – maRali wris.  k. commissio da­ valeba] – 1. igivea.. opera. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. kometes (aster) Tmiani. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. kOmizm­i [berZ. k. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). saxelmwifo mmarTvelobis organo. komQsar­i [fr.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. sasacilo xasiaTi. romelic garkveul funqciebs asrulebs. rac ko­ mediuri (ix. k.-265roba. commisaire < laT. adamianTa jgufi. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. commis voyageur] – savaWro firmis agenti. komQkos­i [berZ. sasacilo  k. 2. (s) garigeba. saeqimo k.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT.-d gamoiyureba. . niWi.  k. ¥ komerciuli da sakomercio. Sesaxedaoba.  saarCevno k. sinon. komedia).kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. gadat. <] – risame ko­ mikuri. kOmeta [berZ. 2. mdgomareoba. komisiOner­i [fr. k. kOmilfo [fr. komisarQat­i [fr.

– safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it. kOmpaqt­dQski [ing. comics (mr. av­ qveynis mxareebs. sakiTxTa wyeba.  k. . romelic  k. 2) mqone. organizacia. rasac kompetEncia [laT. kompetenciis (mniS. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd.gamosa­ an Tanamdebobis piri. compact 2. komisia. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. romliTac gansazRvraven 2.kom -266- xulebis. k. epoveba visme. competencota adgili uWiravs. 2. aris mimarTuli. ¥ sakompensacio. Cveulebriv saTav­  fuladi k. saxsrebi. yovelTvis CrdiloeTisken 3. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. (qarT. kompAqturi [laT. 2. sinon. kompas fargali] – xelsawyo.) < comic komikuri. msajuleba. sxivis saSualebiT. msubuqi.. mewarmeTa savaWro an sam­ 3.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). sasacilo] kompensAcia [laT. aqvs damag­ toritetuli. compusso < holand. sazRauri). codnaze damyarebuli.  saaqcio k. ne raime dargSi. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix. Srifti.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. masa. compactus]  kompententuri Scd. romelsac uxdian  komikuri Scd. SekumSuli. – mWidro.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris. (medic. compagnie] – 1. ro­  k. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. compensatio] – 1. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. specialisti. Tanxa. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv. kOmiqs­i [ing. aRdgena organizmSi.  s. saeqsperto k. (saub. komQtet­i [fr.). Tonis diskis saxiT. nitebuli isari. k.) jgufi adamianebisa. gadasavlo Sinaarsis. k. comite <laT.  k. comdros. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. azri. tia] – 1. sfero.

 k. komputeruli. 2. kompiUter­i [ing. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba. ¥ kompleqturi. compositus] – sityva.  k. mag: ded­ mama.  k. nakrebi. ¥ kompiuteruli da sakompiutero. compliment] – sasiamovno.-s scildeba. Sexameba] – saganTa.. kompozQtor­i [< laT.-267 sasamarTlos k. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs.  wignebis k. qaTinauri) kompOzit­i [laT. sinon. kOmpleqt­i [laT. sakomputero Scd. compositos Semadgeneli] – piri. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. (s) sistema.  k. moqmedebaTa. ¥ kompleqsuri. k.. compilatio Zarcva] – 1. sruli Semadgenloba. naxatis k. compositio Sedgena] – 1.  arqiteqturuli k. operis k. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi.  Jurnalebis k. SekavSireba] – (wign). saWadrako kompozitori – piri. Sveulmfreni da sxv. es sakiTxi Cvens k. romelic qmnis musikalur nawarmoebs.  romanis k. aseTi naSromis Sedgena. kompilAcia [laT. complexio SeerTeba. agebuleba. tanis (sxeulis) age­ buleba. complexus kavSiri. eqspedicia. kompozQcia [laT. . romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. moyvaniloba komplQment­i [laT. movlenaTa. Tvi­ sebaTa erToblioba. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT.  personaluri k. urTierTgan­ lageba. (s) teqnika. naSromi. meqanizacia. kOmpleqs­i [laT. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba..  komputeri. (s) centri. k. sawarmoo procesebis k. 2.-is klasi (konservato­ riaSi). komplEqcia [laT.  kompentencia Scd.

¥ kompromisuli. komprOmis­i [laT.  k.kom -268liT dasvelebuli). compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba. komprEsor­i [laT.  dakompostereba.  Senadnobis k. compresse] – qsovilis.  s.  alublis k.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. kOmpot­i [fr. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS. ¥ kompresoruli da sakompresoro. kompOnent­i [laT. klasi (konservatori­ aSi).  k. ukompromiso. mTlianoba. kOmpres­i [fr. kOmuna [fr. compost] – (sof. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. magram kompostireba. kOmpost­i [ing. ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT. gadawyvetileba. ¥ sakompozicio (mniS. composteur] – aparati. compressio] – (teq) haeris. 1­isaTvis). komprEsia [laT. komprometQreba [fr. compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati). meur.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi.  kompromentireba Scd.-ebi.) risame Semadgeneli nawili. kamaTi. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. commune < laT.. komSis k..  u. nomers da misT. 2­T­ vis). communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa. (s) danadgari.  k.  uary. kompOster­i [fr. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. atmis k. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ . compromette] – (wign. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi.  kampoti Scd.

visime . saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. kOmfort­i [ing. yofil sabWoTa kavSirSi. cnoba. saSualeba. samxedro komunizmi – sab­  k. kon ¥ komunisturi. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. – WkuiT. mSenebloba. ¥ komunikuri. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. suli] (1918­1920 ww.  SromiTi k.-269duqtebs. k. komUnar­i [fr. niWierebiT. neobasTan dakavSirebuli. communard] –  komunikisa Scd. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad.). partia. partiis wevri. ke­ ropaSi. xazebi. communis saerTo. sastumro. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. mowyobiloba. commuto] – 1. sistema (wyobileba). (ist.  k. tabeluri. communisme < laT.  k. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. cxovrobs. sa­ komutAtor­i [< laT. komUnike [fr. komunAluri – qalaqis meur­  s. gadoebriv sakuTrebaze. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. ¥ sakomunikacio. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. vagoni. komUnizm­i [fr. rome­ 2. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri.

(maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. 2. ¥ konglomeratiuli. romis papTan arsebuli administraciuli organo. (geol. aparati.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. 2) wevri kongruEntuli [< laT. 2. 2. Semk­ vrivebuli] – 1. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli. conglomeratus Semgrovebeli. plasti. kondensAcia [laT. congressus Sexvedra. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. msgavsi. congressman] – kongresis (mniS. 2. saerTod: Sesabamisoba. kondQter­i [laT.) dagroveba. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. condenso vasqeleb.  energiis k. kondesireba Scd. saeklesio wigni. kongrEsmen­i [ing. kenWebisa da qve­ bisgan. kreba] – 1. vamkvriveb] – 1. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. mSvidobis momxreTa msoflio k. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba. 2. konglomErat­i [laT. kOndak­i [berZ. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. SemTxveviTi na­ erTi.  kondensacia. kondensatio] da kondensQreba [germ. konditor < Sesaferi. kOngres­i [laT.. congregatio] – 1. Ta­ nazomiereba.  k.  kondesatori Scd. kongregAcia [laT. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. raime sazogadoebriv . orTqlis. kavSiris saxelwodeba. kondensieren] – (spec.) naleqi qani.  avtomobilistebis k. (wign. 2. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba. konglomerAcia [laT. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. kondensAtor­i [< laT.

Sromis  geografiuli k. kopkondQcia [laT. wesrigebuli] – (spec. standarti. an kandidatebiT sakuTari 2. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. kanditeri.-271- koo arab. koleqciuri sawarmoo. genili norma. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis. maRazia. sakonditro Scd. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. satebis. moqmedebis k. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). k. ro da sxva gaerTianeba. tkbili Rvezelebis momxmareblo k. kanfetebis da misT) damza­  k.-ebi. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan.] – tkbileulis (tor­  sarewao k.savaW­  samecniero samuSaoebis k. fabrika. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. tarebis gareSe. rac da­ Scd. nawarmi. s.  koperacia. saqoneli.-ebi. TanamSromloba] – 1. koperaciuli sakOnditro – 1. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. 2. Tesli. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. s. saqoneli.. forma. . ¥ kooperaciuli. procesSi (operaciaSi). urTierTSefardeba. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT. konditio] – dad­ tirebuli Scd. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan.  konditrisa. dide.. ¥ kooptirebuli. sabinao k. koptireba. melime arCeviTi organos  s. debis specialisti.. [laT.  koptacia. saqmianobis SeTanxmeba.) si­ ¥ kondiciuri. romelic gansazRv­  k.  kooptireba. coordinatio] da koordireba [germ. romlis drosac  kordinati Scd. ¥ konditerisa.

corps de ballet] – baletis msaxiobebi. korrespondent.. werilebis.  mamxilebeli k. dacva. punqti. sakorespodento. ¥ sakorespondento. romelic koreqturas (mniS. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. sasazRvro k.. correctus gas­ worebuli.-is iqiTa mxare. correspondant] – 1. Sefardeba. kordebAlet­i [fr. kOrdon­i [fr. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi.kor -272 korespodenti.  kordinacia. sabaJo k. (samx. kores­ pondentis mier gazeTis. sadac aseTi raz­ mi.-ebis Setana.  s. 2. 2. wevr-korespodenti Scd. adgili. koreqtQreba – 1. yarauli aris gan­ lagebuli. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. cordon] – 1.  tyis k. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. 2. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan. k. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri. 2. radio­ televiziis TanamSrome­ li. erToblioba. depeSebis da misT. 1) akeTebs.  gazeTis sakuTari k. sworeba. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. korEqtiv­i [laT.. TviTmfrinavidan da misT. gazeTis. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki.  gegmebSi k. korelAcia [laT. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili.  s. korespOndent­i [germ. Jurnalis. ¥ sakoreqtoro. kordinireba Scd. < fr.  korektireba Scd. korEqtor­i [laT. correspondentia] – 1. . romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. korespondEncia [laT.  korespodencia Scd. cnoba. piri. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs.

adamiani.) 1.  k.  vagonis k. Tavaziani. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri.  s. kor kOrida [esp. korOzia [laT. kornQSon­i [fr. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze. pasuxi. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi.  sakoreqturo sxvaa (ix. derefani. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. saqcieli. sax. sinon. 2. ¥ koreqturuli. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. korekturuli. k. winamZRoli] – (maRal­ fard. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. kOrner­i [ing. sadac koreqtorebi muSaoben.  korektori. TviT aseTi anabeWdi.  korektuli Scd. korEqtura [laT.) wesieri. correctio] – Sesworeba. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba. koryphaios bela­ di. kOrife [berZ. ¥ sakoreqturo. koreqtura). nabeWdi.  koridasi Scd. mopyroba. corrosio amo­ Wama] – 1. korEqcia [laT. correctura rac unda gaswordes] – 1. (qarT. xelovnebis k. . gasworeba. Secdoma. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi.  korektura. sakorektoro Scd.). sakorektoro Scd.  sakoreqtoro sxvaa (ix. koreqtori).  k.  karidori Scd. korQdor­i [fr. k. Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). kordebaletis mTavari msaxiobi. ¥ koridisa. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. rogorc sanelebeli. 3.  mecnierebis k. korEqtuli [< laT. k. binaSi da sxv. corner kuTxe. 2. korQandr­i [laT. talani). gamoiyeneba. correctus gamarTuli] – (wign.-273 ars.. sakoreqtoro – oTaxi.

) sazeimo sxvla. (geol. corpus sxeuli] – 1. adamianis an cxovelis sxeuli.-ebi.) materiis nawilaki... oficerTa k.  mTavari k. 2. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad. korporAcia [laT. di plomati). corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa. kortebi. gamrudebis) samkurnalod. korpUskul­i [laT. cortage] – (wign. (ix.. qarxnis k. kOrset­i [fr. (sacxovrebeli masivisa). 3. (medic.. paJTa k. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. kOrt­i [ing. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT.. koronAcia [laT. me-5 k. kOrsaJ­i [fr. 5. sazRvao k.  cxenis k.  di plomatiuri k. universitetis k. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. procesia. coronatio] – gvirgvinis dadgma.. satanko k. court] – CogburTis saTamaSo moedani. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli.  kadetTa k. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria.kor -274JurnalisTa k.  msrolelTa k.  korpuskul[i]aruli Scd.-ebi. 6. .) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad..  inJinerTa k. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. 4. mefed kurTxeva.  mr. saavadmyofos axali k. erTi specialobis. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad. msxvili sajariso Senaer­ Ti. 2. xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi.) TabaSiris.. farTo drekadi sartyeli. saaTis k. 2. corset] – 1. corpusculum sxeulaki] – (fiz. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k. kOrpus­i [laT. gemis k. kOrteJ­i [fr.

k. astronavtika). saSualebani. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. korUfcia [ing. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre.  kosmetiuri. ¥ kosmetikuri. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. kosmos kosmosi. kosmolOgia [berZ.-275 avtomobilis k. kosmos kosmosi. kosmeturi Scd. kosmopOlit­i [berZ. topazi. cortes (mr. kosmOdrom­i [berZ.  k. kosmogOnia [berZ.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. 2. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. kOrund-i [germ.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT. misi saxesxvaoba: lali. kosmos kosmosi. kos  samkurnalo k.  kortesebi Scd. kosmopolQtizm­i – ideo­ .) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem.-is kabineti. kosQnus­i – [laT. kOrtes­i [esp. mimdevari. simrude] – (maTem. kosEkans­i [laT. korumpirEbuli pQri – piri.. samyaro da dromos sarbeni adgili. korund] – Za­ lian magari minerali. kosmonAvtika [berZ. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. corruption < laT. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani. co erTad da sinus Runi. kosmEtika [berZ.  korupcia Scd. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. safiro­ ni. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

ojaxidan. jis TanaSemwe. SejibrebaSi: msa­  l. tani da it. didi swrafmavali qaRaldi.) raime azris.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. . almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi.] – lurji.  romanis l.) ZiriTadi azri. fexburTis da mokled da mkafiod. tiv] – 1. Tema. ¥ laibgvardiuli. 2). (gadat. romelsac iyeneben gemi. l. saRebavi  leib gvardia Scd.  leitmotivi Scd. karis eqimi. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. (mus.  l. aqvs Zvirfasi xazis msaji. xolo tutis (ix.-is saRebavebi.  leib-medikosi Scd. romelic l. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. warwera. llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. 2. dacva). gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. medicus wiTldeba. ¥ lakoniuri.lAkmus­i [laT. laT. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. saokeano l. gverdis msaji. romelic lAib­gvArdia [germ. gvardia)] – zog monar­  operis l.  l. lakOnizm­i [berZ. azris gamoTqma CogburTis.. navi. Lakmoes < diuli – iwereba erTad. laibgvar. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. mcenareuli nivTiereba. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. rogorc indikators (ix. pasuxi. bewvi. Guardia moebSi. LeitmoxreT amerikaSi. zog sxv. polki. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl.  laibgvardieli. Linesman] – – (wign). stili. (ix. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. mniS. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba.tani da laT.  samgzavro l. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ.

sasuqad da sxv. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. 2.) mokle da mkafio.  lamasi Scd. ferwera. lampQon­i [fr. raime adgilis saerTo xe­ di. Lancete < laT. laminAria [< laT.  laringologi. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. vidre adajo). termini. kvartetis da sxv. lAmpas­i [fr.-289¥ lamisa. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. lAncet­i [fr. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi.) wablisferi wyalmcenare. iyeneben upiratesad amaRlebul. lamina fir­ fita] – (zool. nela .ebi. iluminacii­ saTvis.) 1. lAndSaft­i [germ. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama. l. lAnget­o [fr. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels. lArgo [it. Lapidarius qvis mTleli. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni. laringoskopi. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi. ¥ landSafturi. stili. Lancea Subi.  lamaisti. laringologia. romelic sakvebad gamoiyeneba. zogjer: sonatis.  l.  l. lAma2 [tibet. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba. zonebi. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo. oroli. qvaze amomW­ reli] – (wign. Largo faruli] – (mus. Lampas] – ganieri feradi zoli. generlis l. lapidAruli [laT.  mTiani l. lAngust­i [fr. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana.-ebi. larQngit­i [berZ.  wiTeli l. simfoni­ is.

sin. sagdebeli). . organizacia. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. lAfet­i [germ. liapsusi Scd. legAlur­i [laT. mecnierebis.  l. lAckan­i [germ. lEgato [it. l. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. mamuli] – (wign. lAso [fr. RvTa­ eba _ viSnus toli. gazeTi. paltos) mkerdis na­ wilSi.  rusTavelis premiis l. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. bed­ nierebis. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. Legatus gagzav­ nili. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis. Latifundium latus farTo da fundus miwa.  Tvlebiani l. literatura. qamandi. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. lEgat­i [laT. lAqSmi [sanskr.  latarea. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. l’affus] – dazga. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier. a. nebadar­ Tuli. mcdari nabiji] – (wign.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. metyvelebaSi).  a. elCi] – 1. nobelis premiis l. laqtAcia [laT.las -290 lapsusi.  waugebeli l. Lafette < fr.. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. latifUndia [laT. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. partia. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. 2.] – induizmis panTeonSi: silamazis. teqnikis dargSi. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. latareia Scd.. laurEat­i [< laT. iatak­ qveSa. adgil­mamuli.) uneblie Secdoma (nawerSi. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. Secdoma. liafsusi. latAria [it. Lasso < esp.

araCveulebrivi. Seu­ darebeli. l. gmiroba. 3. ¥ leTargiuli. Tqmuleba). Legitimus kanonieri. lEdi [ing. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi).) qro­ nikuli daavadeba. . lEgenda [< laT. legQon­i [laT. l. sinon. xalxuri zepiri gadmocema (qarT.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. mdgomareoba. 2. romelic hgavs Rrma Zils (qarT. warwera monetaze an me­ dalze.  liderini. Legionnaire] _ 1. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba.) legionis (mniS. legiOner­i [fr. liderini Scd. partia. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili).  suramis cixis l. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi. 2. leibOrist­i [ing. rac unda waikiTxon] – 1.  l. legionis (mniS. Legenda is. ¥ leiboristuli. igivea rac polki. Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi.-291buli] – (mus. 3. 2) jariskaci. rac leTargia. Legio (Legionis)] – 1. leTargQuli ZQli – igivea. gaTxovili qali.  l.  l. legendis xasi­ aTisa. legitimAcia [laT. 3) wevri. leikEmia [berZ. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi.  letargia. Leukos TeTri laima sisxli] – (medic. leTArgia [berZ. (ist). 2. mTavroba. gadmocema. legendAruli da legEn­ duri – 1. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. geografiuli rukis nawi­ li. ledErin­i [germ. tyavs mimsgavsebuli. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba. letargiuli Scd. (ist. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda.

Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. Sedegi. Zv. lEmur­i [laT. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. sasikvdilo. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. Lemures (mr. bewvi (sinon. Leutenant] fermerebze. `vefxislevdnen SeiaraRebas. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi. romelic TviTon ol.. TeTri kytos ujredi. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. primatebis razmisa. momwvevi. ZarRvi] – (fizi­ mamule. doza. saqonels. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. romelic berZ. l. meore sauzme (naSuadRevs). Leopardus < damxmare Teorema.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. maimuni. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l.lei -292- leikocQtebi [berZ. letAlur­i [laT. lEnd­lQzi [ing. Launch] – inglisSi. dasamtkiceblad. lEma [berZ. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. Leukos sxv. lebs. panTera). masa­ tyaosnis” l. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa.  l. kvebis produqtebs da . Lend-lease < ¥ letaluroba. naxevrad mixedviT]. Lexikos sity­ li kanoni.  lemasi Scd. sis­ lEndlord­i [ingl. patara cxoveli. da flotSi. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi.) leOpard­i [laT. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. miRebu­ lEqsika [< berZ. Lēmma] – (maTem.

Lexikon si­ tyvani] – 1. darbazi). mdidari l. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze.  qarTuli enis l. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani. wigni. 2.-293¥ leqsikuri. Taviseburebani.  studentTa sasaxlis l.  qarTuli l.. 2. (s.  lektori Scd. inglisur-qarTuli l. lEqcia [laT.  qarTuli enis ganmartebiTi l. sulxan-saba orbeliani.. Leqtor mki­ Txveli] – piri. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs.  l. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema. aseTi gadmocemis Canaweri. ¥ saleqsikono. ¥Lleqciuri. . leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti. sadgomi (Senoba. mwerlis l. 3. XX saukunis cnobili qarTveli l.  lektoriumi Scd. dawesebuleba. muSaoba.) Sromebi. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili. l. (s. lEqtor­i [laT.) ganyofileba.  didi qarTveli l. Semadgenloba. leqsQkon­i [berZ.-is kiTxva. (s. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. sadac sajaro leqciebi imarTeba.) muSaoba. leqsikolOgia [berZ.  s. orTografiuli l. ro­ melic swavlobs leqsikas. leqsikogrAfia [berZ.  l.  l.-ebis kursi. romelic leqciebs kiTxulobs. s.. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi. l. masala. leqtorQum­i [laT. Leqtorium] – 1.

librEtist­i [it. miswrafeba. or­ ganizaciaTa. lQbreto [it. xel­ mZRvaneli. (moZv. 2. liga] _ (wign). libido survi­ li. lQana [fr. baletisa da misT. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. Jini] _ fsi­ . [laT. ¥ liberaluri. po­ litikuri mimdinareoba. lianebi. lQbido. operis. pirTa. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”. darbazi. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri.  lianasi Scd. ligatura kav­ Siri] _ (mus).) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT.-ebi. libretista] _ libretos avtori. moswavlis codnis SefasebaSi. ¥ saleqcio. it. Ligare.  s. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. lQga [fr. mavne Semwy­ narebloba. libero Tavisufali. Cveulebriv mr. propaganda. saxelmwifoTa kavSiri. libEral­i _ 1. Liberalis Tavisufali] – 1. partia. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. lQder­i [ingl. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. 2.  l. s.  ligaturisa Scd. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. lQbero [it.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. saaTebi. ¥ lianisa.  l. 2. ligAtura [laT. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. gadabmuli notebi. ¥ ligaturisa. liberaluri partiis wevri. politikuri partiis. leader] _ 1. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs.  parlamentis fraqciaTa l. ligue laT. froidma). gaerTianeba. 2. mokle Sinaarsi. libreto] _ 1. liberalizmis (mniS. 1) momxre.

 wera kiTxvis ucodinarobis l. lik (TirkmelebSi). liquidieren] _ 1.  liisa Scd. lithos qva da sphairo burTi. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta. mosir­ muli. 2. livree] _ Sveica­ rebis. litografiuli Scd.  litografia. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. mTis qanebs Seexeba. laqiebis. liTOsfero [berZ. livreia Scd.  l. liquidus fr. 2. liquidation] da likvidQreba [germ. meetleebis formis tansacmeli. liTogrAfia [berZ.. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. ¥ livreisa  livreasi. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. komiria.  mxatvruli l. ¥ liesi. lQzing­i [ingl. udris daaxloebiT 4. [berZ. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. am wesiT miRebuli ana­ beWdi.. 3. ¥ liTografiuli.  trestis l. visame. sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ . ¥ salikvidacio. risame (mag. pretendentTa turniris l. lQvr­i [fr. risame mospoba. gauqmeba. lithos qva da grapho vwer] 1. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). sa­ warmos. elenTa).  l-is Zexvi. satransporto saSualebebis. daxurva. liE [fr. filtvebi. Lithos qva] _ rac qvebs. romelic Semdeg frankiT Seicvala. portreti. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT.  s. likvidAcia [fr. lQvrea [fr. yaurma).  liTotropia.5 km/s..-295an gundi. romelzedac winaswar xataven. guli.  safexburTo Cempionatis l. liquide Txevadi. lQver­i [ingl. likvidUroba [< laT. liTo. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis.

mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi. lQmit­i [laT. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT.  l.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi.  limfaturi Scd.. Limousine] – daxuruli. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”].  l. sinon. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. ramiT sargeb­ loba. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. jirkvlebi. sinon. rome­ lic swavlobs tbebs. sinon. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi. enaTmecnieri). importis l.  eleqtroenergiis l. SemosazRvrulia ori mrudxaziani. lQmfa [laT. ¥ limfuri. limes (limitis) zRvari] _ norma. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. linolEum­i [laT. limen yure. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. lingvQstika [fr. Linguistique < laT. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili. teleskopi.  l. qondriskaci. Linse] – optikuri mina. gansakuT­ . enaTmecniereba). Lympha sufTa wyali. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. gamokvleva. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT. ¥ linzuri. limnolOgia [berZ. fulad qcevac SeiZleba. Cveulebriv sferuli zedapiriT. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. ris ganaRdebac.  lili puta Scd. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. lQman­i [berZ. lQnza [germ.  mikroskopis l. ¥ likviduri. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva.

lirQkos­i _ poeti. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). lirikuli Sinaarsi risame. mxatvrul nawarmoebTa (poezia. literAtor­i _ piri. lQra1 [berZ. teqnikuri l. lira1) dakavSirebuli] – 1. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. poezia. ¥ lirikuli.  axali qarTuli l. proza. romelic kompiuterma mogvca. drama) er­ Toblioba. literAtura [laT. literatUruli da sa­ . lQsting­i [ingl. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. iTvleba poeturi Semoq­ medebis. romlis drosac eklesias gars uv­ lian.  liriuli Scd.]. Lynch vinme planta­ toris. lQra2 [it. Litteratura] 1.  linoliumi Scd. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing. poeziis saxeoba. mwerali.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l.  l. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. litAnia [berZ. werilobiT nawarmoebTa erToblioba.  qarTuli klasikuri l.. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix.. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva.  akakis l.  samedicino l. 3. Carlz linCis gva­ ris mixedviT. romelic lirikul leqsebs wers. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. litaneia] _ sa­ yovelTao locva. 2. iyeneben iatak­ ze dasagebad. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). 2. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi. STagonebis simbo­ lod. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba.

skola­baRis) saxelwodeba. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva.  l. gamogonebis. lQtr­i [fr. (s. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. lQtraJ­i [fr. (s. lQqtor­i [laT. ¥ meliftisa.) wreebi l. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana. romelic lifts emsaxureba (sinon.  litra Scd. satvirTo l. Licentia ne­ bis darTva] – 1. lifti).. 3. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. udris 1000 kub. . misi mcveli.  meliftesi Scd. liftiori). sm­s. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri.) nawarmoebi. 2. Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi.  erTi l. Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli. licEumi da lQcei – [< berZ. liqQor­i [fr. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. (am mniSv.  avzis l. litUrgia [berZ. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag.). savaWro markis gamoyenebis ufleba. liftQor­i _ igivea. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. Litre berZ. rZe.lit -298 samgzavro l. licEnzia [< laT. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. konsulis. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva. melifte – piri. lQft­i [ing. Jamis wirva. rac me­ lifte (ix.

l. Logos sityva. Logos sityva. ¥ logikuri. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. logAriTm­i [berZ. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. lov lOgika [berZ. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis.  dialeqturi l. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb.) maCvenebeli xarisxisa.  l. rom miviRoT mocemuli ricxvi. logOti p­i [berZ. 2. Lovelace ing.  sabunebismetyvelo l. logopEdia [berZ. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. gamoTvla.S.-ebis cxrili. ¥ logariTmuli. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). martivi gra­ fikuli aRniSvna. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. aso­ ciaciis da a. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. gantoleba.-299totele aswavlida] – 1. mizanSewoniloba.  movlenaTa l. daskvna. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi. kanonzo­ miereba risame. cneba.  loRika.  lobizmi. ¥ liceumis. . RvTaebrivi goneba da misT. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT.  l. lobisti. goneba] – 1. 2. lOb­i [ing. lovElas­i [fr. lOgos­i [berZ.  l. lobireba. dawesebulebis. 2. Logos far­ doba. Logikē] – 1. emblema. mwerlis s. loRikuri Scd. azri. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. sxva mistikuri cnebebi. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba.

risme adgilis Semosaz­ Rvra. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT. brigada s.  loialuroba. po­ litikur moTxovnas (qarT. 2.  s. lokomOtiv­i [fr. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. lokAut­i [laT. sax. 3. depo. Loco gan­ valageb] – 1. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. 2. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. Localis adgilob­ rivi] – 1. aparati. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. ing. ¥ salokomotivo.  l. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba. loiAlur­i [fr. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. Locus adgili. sinon. rom­ . ad­ gilobrivi. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. mowodeba). 2.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. lOzung­i [germ.  l. Localis] – (wign. damokidebuleba. Locomotive < laT. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre. erTguli. Loyal erTguli] – 1. omi. lokAlur­i [laT. lokAtor­i [< laT. lOmbard­i [geogr. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. aparati. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba.

-301mevaxSeebi). .  lojiasi. lOcman­i [holand. 2. lotto] – saTamaSo. Senobis nawili. lOrd­i [ing. lOJa [fr.  lociasi Scd. qaman­ di] – mavTuli an Toki. lOrnet­i [fr. lOt­i [ing. xa­ verdiT gadakruli. lOto [fr. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. Lot] _ 1. 2. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. lotOtron­i – mbrunavi doli. Loge] – 1. ¥ lojiisa.  l. lUza [holand.stum­ rebisaTvis das xv. stadi­ onze: adgili. sxdomaTa darbazSi. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. saqmiani garigebis dros. 3. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs).romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. Senobas mikruli Ria aivani. lOjia [it. ¥ lociisa. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. losQon­i [fr. romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. 2.  meore iarusis l. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli. lOnu­i [fr. Loto < it. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. loji Scd. Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. saqoneli (auqcionze). auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. luz lOmbenis mAgida [moZv. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. TviTon es gasayidi nivTi.-Ta palata. Lonye Toki. gamoyofili presis muSakebisaTvis. lOcia [< holand. Loggia] – 1. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili.

ganaTebis sazomi erTeuli.­Si germa­ misT. (fiz. Lux sinaTle] –  l.luT -302- cenciuri.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba.) lunAtik­i [laT. ¥ luminescenciuri. analizi. Luik] _ CasaZ­ reblad). lUqs­i1 [laT. gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. romi Wrili (mag. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. luminis- luTEran­i – luTeranobis .  luminiscencia. ww. mawanwalebi da mocenda me­16­s. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. gasarTobebiT. gembanze. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT.) raime sxeulis civi  liustra Scd. Louisd’or sa­ mareoba. saxis atraqcionebiTa da  l. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand. l. luna mTva­  luteranoba Scd. lunAtizm­i [laT. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr. Lustracja] ruli. eklesia. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba. Zv. mimdevari.) saxelis mi­ lUstra [fr. saxeli. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. romlis drosac kuT. scenaze da sxv.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. Luna-park] Rvrebis safuZvelze. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr. romelic aR­ (maTxovrebi. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. Luan sanTelia (qarT. oduli aRwera. sinon.). luminiscenturi Scd. lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. naTeba. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. men (luminis) sinaTle] – WaRi). romelzedac ulebrivi nadimebiT). lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. lampa. welT.

ro­ liucQfer­i [laT.satana. m. meore safexuris kursdam­  m. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. muni­  m.-is amofrqveva. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa.) kabeli. warmmarTveli] – 1. nis meTauris tituli. (s. misi  filosofiis m. (s. ime qselis (mag. Lux cxovelebuli moZraobaa. m. legrafis) sistemaSi. magistratus (mr. magmatiuri Scd.) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi. Zvirfasad. jo­ m. ferre tareba] –  mTavari m. (s.) arxi. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. sityva. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. Zala. ¥ magmuri. 2. komfortulad magQstral­i [laT. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. qanebi. magia] – jadosnoba. maRazia – l. Tavrebuli. magistralis mTavari. sinaTle.  liuqsi Scd.  m. joxeTis mbrZanebeli. ci paliteti. dnari silikaturi masa.) xelisufalni. 3. mAgia [laT. mAgistr­i [laT. te­ nomeri – l. mowyobili. laqis mmarTveloba. (sastumroSi). rkinigzis..  kaiuta – l. tralo.) gazsadeni. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. am  magmasi. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m. ol. magister uf­ mAgma [berZ. mTavari xazi ra­ tegoriisa. qalaqis farTo quCa. m magQstrat­i [laT. . m. gacivebiTa da gamagrebiT 2..-303- mag lUqs­i2 [fr. umaRlesi ka­ ZiriTadi. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi. misnoba. eleqtrogayvanilobis.

mademuAzel­i [fr. magneto. mAdam­i [fr. mavzolEum­i [laT. mxatvris). magnolia] – maradmwvane xe an buCqi. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi. mewarme.  magnitafoni Scd. veli. qal­ batoni. erTvis agreTve saxelsa da gvars. mAdera – erTgvari magari Rvino.) magnitur movlenaTa erToblioba.-ebi. magnolOgia [fr. madame] – 1. magnEtizm­i _ (fiz. xarobs Tbil qveynebSi. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. ¥ magnituri. kompozitoris. magram – magnetizmi. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi. 2. mAgneto [fr. mausoleum < berZ. madrQgal­i [fr. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. . magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. andamati).  dedamiwis m. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. mAgnit­i [berZ. magnitOfon­i [berZ. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. agreTve moWadra­ kis. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. memamule. sinon. maEstro [it.  xelovnuri m. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT.  m. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi.  finansuri kapitalis m.  miaqcieT yuradReba: magniti. mademoiselle] – qaliSvili.

– mazoxis gvaris mixedviT.. mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. q. gamoyenebiTi m. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. teritoriebze. mauros muqi] m. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. sinon. `wmin­ xalxebisa. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi.  elementaruli m. umaRlesi mAvreb­i [< berZ. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. ce. oba.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). maiolica < majoromelmac aRwera igi]. mcireTa meTodebiT. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. amocana. maiOlika [it. mathēma- . – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. agreTve ma­ bisa. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. hon­ – avesta]. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis. formebis Sesaxeb. maTemAtika [berZ. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. polonuri erovnuli cekva. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan.w. damaarsebeli am icocxla]. saukuneebSi: CrdiloeT  m.-305- mai aSenebuli iqna Zv.

(saub. ¥ malariuli da samalario. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. makQaJ­i [fr. makulature laT.) dispanseri. wignebi.) ityvian mdare xarisxis. cieb­cxeleba. modeli. maliariuli. 2. niSnavs dids.. ianiCari). am wodebulebis mqone ofi­ ceri. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes.  birJis m. makro.) sa­ xelidan]. aseT nawar­ moebTa erToblioba. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze.  saxlis m. sax. gadat. literaturaze. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. (sarkaliT). mAmluq­i [arab. makQntoS­i [ing. 2. (s. malaria] – cieba.uniWo nawarmoebze. kosmosi (Sdr. dekoraciis m. kapitnis momdevno. wignis m. maQor­i [laT. [berZ. makulAtura [germ. makentoJi Scd.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari. makulo vsvri] – 1. malAria [it. sabirJo . ¥ maiolkisa. feradi gamomwvari Tixis nawarmi.  makentoSi..  maiolkasi Scd.  m. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. makler] – Su­ amavali savaWro. mackintosh < sakuT. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa. makrokOsmos­i [berZ. didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili.. mAkler­i [germ. mAket­i [fr. mikrokosmosi). romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT.. agreTv uvargisi qa­ Raldi.mai -306garigebaSi.  maliaria. samaliaro Scd. msxvils. makros grZeli. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro.

fandi. (samx.  deputatis m. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT].] – 1.  mananasi. ¥ mananisa. manna < Zv. ebr. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi.) eSmakuri.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki.) angareba. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. manEvrebi – 1. mAndat­i [laT. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. mAmona [berZ. (gadat. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi. hqonda grZeli. mAngo [fr.-s wveni. konfe­ renciaze. romelic iqmneba yrilobaze. 2. nam­ . mango < mal. 2. manis burRuli. gadaadgileba saomari operaciebis dros.) didi taqtikuri mecadineoba. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. 2. vercx­ lismoyvareoba. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. (gadat. xriki. mAnevr­i [fr. manoeuvre] – 1. mAmont­i [rus. veraguli moqmedeba. 2. fafa Scd. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. mamonas simdid­ re < arab] – 1. mandEizm­i – religia. romel­ Sic Sereulia iudaizmis. man mandArin­i [esp. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli. mandarin] – 1. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. mAnana [berZ.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. xarobs aziaSi.  m. maradmwvane citrusovani xexili. maradmwvane citrusovani xexili. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. jarebis an flotis moZra­ oba.  SemovliTi m.

adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. (mr. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. 2. cirkis wre.).­gz. manikiurebi Scd. (rk. 2. sigiJe] – 1. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros). manEken­i [fr.  kargi m. manēge] – 1. rTuli xerxi xeliT muSaobisas. (wign. cudi m. mani pulAcia [fr. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. mulani (sinon. mAneJ­i [fr. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba. elmavali. mAnera [fr. manicure < laT.  sagazafxulo m. romelime avtoris.  manikuri. mowodeba. sieSmake. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. Tavis daWeris wesebi. manus xeli curo vuvli. ¥ samanevro. yofaqcevis normebi. arena).-ebi.) oini. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. manifestus aSkara] – 1. qcevis Tavisebureba. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. yalTabando­ ba. moqme­ debis. 2. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli.-ebi. mAnia [berZ. manikQur­i [fr.) raime rTuli moq­ medeba. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. manipulation] – 1. manQfest­i [laT.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. 3.  gandidebis m.  cocxali m. 2.  s. ateli­ ebSi). 2. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli. mania vneba.man -3082. mannequin] – 1. . sazRvao m. (gadat. piri.-ebi. 3.-ebi. maniere] – 1. romlebic fexs idgamen. Cveva.

romlis bgerebi qmnis did mcire . manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile. ¥ manufaqturisa. manOmetr­i [berZ. grZeli wamosas­ xami. 2. manufAqtura [laT.  manufaqturasi Scd.  monazvnis m. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad. ¥ mantiisa.-309 m. ¥ mansardiani. safeiqro mrewvelebis na­ warmi.) warmoebis forma. sax. da­ qanebul saxuravis qveS. mansarde < sak. mAntisa [laT.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li. manufaqtura] – 1. mAntus reAqcia – (medic. 2. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad. (ekon.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad.  mantisasi Scd. msoflios yvela xalxisadmi. gAnsarda [fr.). politikuri partiis. Cveulebriv bewvisa. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva.upiratesad Zveli. qsovilebi.  dasaSvebia – mansardi. mAJor­i [fr. maJ 3. 2. manUskri pt­i [laT. mAnto [fr. berZ. mogeba] – (maTem.  m.  mantiasi Scd. mauchette] _ pe­ rangis maja. koteji. ro­ melic faravs sxeuls. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi. manifestAcia [laT. mantion] – 1. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. (zool.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze. mantissa dama­ teba. manteam] – qalis farTo palto.  monometri Scd. periodi. manuscriptum] – xelnaweri. ¥ mantisisa. (geol. mAntia [gvind. farTo. musikaluri wyoba.  kapitalizmis m.) sfero dedamiwis qerqis qveS. majeur] – (mus. ¥ manufaqturuli. manUet­i [fr.  moluskis m.

) uilajoba. 2. minori). majoritaire < majorite umravlesoba < laT. romlis rathōn) saxelis mixedviT. TaR. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. wel­ loba). romlebmac xmaTa ruli iremi. umravlesoba miiRes. (gadat. maraTOnul­i _ (sp. marAneb­i [esp. maJOrSia – (gadat. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. moSveba] – 1. uuna­ roba (mecnierebaSi. xelov­ nebaSi. arCevnebis sistema. 490 w). maraTOnel­i _ sportsmeni. damaxasiaTebelia mxne. maJoritArul­i [fr. amis Semdeg ma­ 2. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq.maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. politikaSi da sxv. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv.) ityvian.  m. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp.). rac Se­ exeba umravlesobas. gacurva. proporcia). umrav­ lesobis daqvemdebarebas. ada­ tianoba (kaTolikoba). mxiarul elferi (sa­ pirisp. maJorQtar­i [fr. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)]. majoritaire < majorite umravlesoba < laT.] – didi cimbi­ didatebi. (ix. maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. elebi.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . major didi] – 1. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba.

niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT.. marinade] _ 1. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis.-311viziciisgan.  safosto m. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi.-ebis koleqcia. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. mArka1 [germ.  m. fin. wveni (mwnilisa. sagerbo m. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. 2. marka2 [germ.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. Teatris Tojina. mwnileuli. me­18 s. biznesis . mariOnet­i [fr. marQaJ­i [fr. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. marQnad­i [fr. mwnili. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. markEting­i [ing. marionette] – 1. margArin­i [fr. mar marginAlia [< laT. marinus sazRvao. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. muJuJisa). welTaRr. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv. ¥ marionetuli.  pikuli kitris m. ¥ markiani. margarine] – sakvebi cximebi. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. marixUana – narkotiki erTg­ vari. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan). mark. m. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. konverti. Zv.  marionetka Scd. marina < laT. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. (gadat.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli.  m. mArina [it. zRvisa] – su­ raTi. mTavroba. 2.

mArkiz­i [fr. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. ¥ markizasi.. marauder] – piri. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti. marche] – 1. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww. marqSeideri Scd. ro­ melic biliards emsaxureba. marodQor­i [fr.  sazeimo m. TavadaznaurTa ti­ tuli. martini] – koqte­ ili. sax.  marselioza Scd. marselQeza [fr. mars] – (astr. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi.). < geogr. gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. mArtin­i [it. TamaSis dros angariSs awarmoebs. saf­ rangeTis didi revoluciis dros).mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas.  marmaladi Scd. marixi). marmElad­i [fr. marqueur < marquer aRniSvna] – piri.  marqSaideri. 2. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi. ritmuli svla mwyobrSi. romaul miTologiaSi (omis RmerTi). markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa.  markizisa Scd. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. bazarTkeTeba. mArS­i [fr. mArs­i [laT. markSaQder­i [germ. musikaluri nawarmoebi. sinon. 2. markQor­i [fr.) 1. markSeideri. moralurad gax­ rwnili jariskaci. rome­ . marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w.romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr.

denoba. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. 2.  marSuti.  kisris m.  Tujis gamdnari m. marschrute metikuri mizniT.) gasaCere­ specialisti. massa] – 1. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m.) ase ewodeboda Tavad­  codna m. moculoba. matareblisa. mAsaJ­i [fr. samxedro wodebuleba ge­ 4.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. svlagezi). werebis erToblioba (ro­ 2. taqsi. xalxi. Taflis m. 2. marche da route gza] – m. TviT  sacxovrebeli m.-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix. ro­ ¥ samarSruto. ereba. wevrebuli mTianeTi. lad. romelic 3. farTo masebi.. samarSuto Scd. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m.-iT mkurnaloba. (ist.. erTiani < laT. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. melsac ara aqvs mkafiod  s.) ma­ vani didi sivrce. . marechal] – 1. gamosaxuli Txemi. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. _ sacxovnivTiereba. massiv mZlavri. m.. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). 3.  turistuli m. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. massa gunda. sinon.. massage] – adamianis ¥ marSlisa..-is keTeba. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd. – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m... < fr.. karaqis mArSal­i [fr. samwyobro m. maxasiaTebeli. sqeli narevi. – masebi nerlis zeviT. (qarT. m. (fiz.  salaSqro m. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. agreTve masobrivi). qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde). Cveulebriv mr.  wylis m.

ulvaSebis.] – komunikaciis vneloba. kostiumi. 2­isaTvis).romelic monawileobiT Seqmnili.). bevri adamianis kvla] – toreadori. matAdor­i [esp. gaqaneba risame. radios. S. gadat.mas -314- masQuri – didi. maStaburi Scd. m. m. Masstab] – 1. moxmarebis . rasac didi raodenobiT  m. mejlisi. maskArad­i [fr.) obieqturi realo­ 2. kari.) saerTo  maStabi. saxelwodeba. (mag. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. rukaze. biblioTeka. rac mosaxleobis farTo ba. demonstracia. klavs xars. naxazze. mass media 2.)  m. materia] – 1. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad.. erT santimetrSi gaCena. mZime. maskulinizAcia [<laT. boxi xmis..  saqonlis m. gamoSveba. sawvdomi. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli. te­  m. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze..) zoma. m. awarmoeben. sagnebi. lebebis (presis. mAstit­i [< berZ. organizaciebi. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili. leviziis da a. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. 2. matador < matar masObrivi – 1. romlisganac  m. svetebi. mascarade] – gasarTobi saRamo.  s.  m.).  masobrivi sxvaa (ix. mSenebloba.-is mecnieri. m. nivTiereba. ZuZus anTeba. tansacmeli. cekvebi. (wign. 100 km. masmEdia [ing. 3. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado. sarZeve jirkvlebis anTeba.  masiuri sxvaa (ix. (1:100). matEria [laT. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. (filos. mniS­ < laT. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ.

3. melodiis da a. (poligr. (poligr. keTildReoba. saxiT.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. wyaro] – 1. qonebrivi.  g. . suli – meoreuli (meoradi). Tvalsazrisi. matrAkaJ­i [fr. mAtrica [germ. matrimoniAlur­i [laT.  sakostiume m. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali.  m. m. buneba.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix.S..  matriarxati. mAtrona [laT.  m. colqmrobasTan dakavSire­ buli. filosofia. nivTieri. matriArqat­i [laT. yofiereba aris pirveladi. m. ¥ matriarqaluri.  m. idealizmis sapirispiro. mdgomareoba. xolo idea. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. matraquage daWedva. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. Matrize < laT. simbolis. samyaro.­is qsovili. su­ raTis. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. materiAlur­i _ 1. 2. matrQkul­i [laT. matrix dasawyisi. fizikuri (sapirisp. agreTve patriarqati). m. 2. sakabe m. mater (matris) deda da berZ.-is agebuleba.  xalxis m. matriarxaluri Scd. cno­ biereba. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. ¥ materialisturi. materiAlizm­i [fr.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. romlis mixedviTac mate­ ria. (maTem. 3. gvari. sulieri).

sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva.. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. maUzer­i [< sak. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. minimaluri). avtomobilis m. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. maqsimAluri [< laT.  maxinacia Scd. zRvruli (sapirisp. romelic gamoxatulia mokle formiT. fraziT.  m. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. gadaWarbebu­ loba.  maqsi qvedatani.] – pisto­ leti erTgvari. safexburTo m. mACete [esp. romliTac Saqris lerwams Wrian.. xriki. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. mAtC­i [ing. princi pi] – qcevis wesi. matroos] – rigiTi mezRvauri. maximus udidesi] – (wign. maximal] – mniSv­ .`imoqmede ise. matC­rEvanS­i [ing. udidesi. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. maqinAcia [laT. S. minimumi)  xelfasis m. logikuri an eTikuri princi pi. titulis aRsadgenad. mAtC­boli [ing. gagrZe­ lebis da a. maqsi. maximus udidesi] – yvelaze didi. xelfasi.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. maqsimAlizm­i [< laT..mat -316nelobiT gadidebis.  imanuel kanti . machinatio xriki. qvedaweli. machete] – didi dana. maqsQmum­i [laT. match matCi da revanche revanSi. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. [fr. mAqsima [< laT. sax. ojaxis deda. datvirTva. mAtros­i [holand.  saWadrako m.

maxarajasi Scd.­Si (sinon.. islami. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. romelic raRac didze miuTiTebs. am titulis mqone piri.  maharajisa. muslimi. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT. sa­ Tayvanebel pirTa tituli.-317- med mAca [Zv. 1 megatona = mi­ lion tonas.) mdinaris kalapotis klaknili.) dasamzadeb­ lad. gandi. māharādjā] – indoeTSi. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. 2. _ daklak­ xmiadi. sax. medaille] _ niSani . Megas didi da phone xma. megas didi] _ 1. (geol. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. 2. TavsarTi. `RvTaebrivi ze­ adamiani”. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. meg(a). mahAgon­i [laT. mAhatma [sanskr.  megapolisi (didi qalaqi). [berZ. mahAraja [sanskr. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT.. musulmanoba). muslimani. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. Cveulebriv konu­ sis formisa. megAfon­i [berZ.  m. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. ebr. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. mahmadiAnoba – religia. mahatmâ] – 1. megapOlis­i [berZ. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. musulmani). muslimanoba. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli.  maxaraja. 2. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). mEdal­i [fr.

Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. .).) wamali.  ixmareba agreTve mediki. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris. 2.. dafiqreba. medQkos­i [laT. universiteti. medalQer­i [fr.). romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. spiritebis rwme­ niT: piri. 2. Suaka­ ci. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. medicus] _ me­ dicinis specialisti. eqi­ mi.  medianasi Scd mediAtor­i [laT. ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. patara Txe­ li firfita.). medikAment­i [laT. medQana [laT. medQcina [laT. medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi. mediator Suamavali] _ 1. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad.  medaliori Scd.  eqsperimentuli m. momrigebeli. wrfis monakveTi.med -318(moZv. ¥ samedicino.  oqros m. meditAcia [laT. meditation] _ (wign. mediana Sua.-is muSaki. medQum­i < [laT. SuaTana] _ (maT. mEduza [berZ. medicamentum] _ (spec. Wvreta. medalQon­i [fr. medius Sua­ Tana] _ 1. ¥ medianisa. (mus. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba. m. mEdrese [arab.  medalisa Scd. romliTac instrumentze ukraven. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. ¥ medlisa. ivane javaxiSvilis saxelobis m.. romelsac yelze ikideben. qalis sasimRero xmis SuaTana registri. daxmareba. s. iZlevian rogorc jildos. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas.  s.).

.  meTodiuri Scd. 2. erToblioba meTodebisa.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT.] ¥ meduzisa. 2.  meTodologiuri. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti.. m.  m.. eqsperimentuli m. mETod­i [berZ.m. (wign. m. meliorAcia [laT. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1. maTematikis m. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb. kabineti. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba. melanqOlia [berZ.  istoriis m.) Tanmimdevruli. raime me­ TodTan dakavSirebuli. sevda. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix.  qarTuli enis m. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba.  meTodiuri Scd.. xeTa rgva da sxv. xerxebis erTob­ lioba. mSrali miwebis xelovnuri morwyva. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti. kaeSani.  meduzasi Scd. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. ¥ meTodikuri. mezalQans­i [fr. analizi. 2. ¥ meToduri _ 1. meTOdika [berZ.). meTodolOgia [berZ. methodike] _ 1.  samecniero kvlevis . romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ . risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis.  mowinave m. saxelmZRvanelo. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi. inglisuri enis m.  m. gamokvleva.

zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. SeerTebuli  telefonis m. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. melodia sim­  m. _ 1. 2. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. drama. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. melo. lo.. motivi. didi siyvaruli. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi.  melomani. dramatuli Janri. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. dana-Cangali. [berZ. musika.).-is gadacema. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan.  melxiorasi Scd. keTilxmovani. ta.. rkinasTan melodeklamAcia [berZ. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. melOdia [berZ. drekadia. Membrana apki] sasiamovno. Txeli firfi­  m. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. simReris si raime sakiTxis Taobaze. (moZv. ki­ ¥ melxiorisa. ro­ niT. 2. Declamation WurWlis. memosentenciebiT. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. rome­ damcavi apki. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. moqnili. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. simRerasa da musikasTan. cocxali ujredis gare­ 2. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . Rera] _ simReris hangi. Melchior fr. dasamzadeblad. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd. melos sim­ ti. _ 1.  m. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi.

memorQal­i [it. arqiteqturuli nageboba. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. 2. m. ¥ menzurisa. sportul asparezobaTa momwyobi.  m. mT. manager uf­ rosi. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. memoriAlur­i [laT.). menEjer­i [ingl. iyeneben medicinaSi. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. inJineri das sxv. menEjment­i [ingl. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. menEstrel­i [fr. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi.  SinmousvlelTa m. parfiumeriaSi da sxv. organizatori. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. 2. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. literatura.  viqtor gogliZis m.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. mEnTol­i [laT. .  ixmareba agreTve menajeri. dafa. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad.  daviT kldiaSvilis m. muzeumi. ¥ memuaruli. sportuli Sejibreba. mEnzura [laT. Seqmnila vi­ same. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula.  menzurasi Scd. movlenis Sesaxeb. memuArebi [fr. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas.-321ganmartebiTi cnoba. Ca­ nawerebis dRiuri. patroni] _ 1. (saWad­ rako turniri). romelic aRmarTulia vi­ same. aqvs pitnis mZafri suni. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. 3.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi. menestrel < provansi.

kveTs ekvators. 2. < laT. gonebrivi cxvris jiSi. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. tvinis garsis an­ li. gamzrdeli. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. pirovnebis an sazogadoebis qsovili. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. ka­ zrdeli. mensdruus mosaxviT wriuli xazi. parizis m. goneba. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. cxvris matyli. mens (men- menQngit­i < [berZ.).) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. 2. azrov­ neba] _ (wign. gonebrivi. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. meridianus saWmel­sasmeli. mentalQtet­i [fr. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. sauzmisTvis  Tbilisis m. am matylis 2.) war­ menstruAcia [laT. ingl. furceli. mEnisk­i [berZ. nazbewviani 1. mTavari] _ xrtili. gonebis niri. kafeSi). azriani. sasadiloSi.men -322- tis) Wkua. (anat. aseTi jiSis ganwyoba. sadilisTvis. ri. meTauri. mErkur­i [laT. parizis m. Teba. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. qalaqis munici palitetis mEniu [fr. ranSi. menu] _ 1. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ.. 3. jgufis azrovnebis wesi. mentalitate merQnos­i [esp.. maire. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. saSuadReo] _ (geogr. dam­ amozneqili zedapiri. Mercurius marsi] xerxi. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. baraTi. 2. rigebeli. meriis meTauri. Mentor tele­ makis. wvril. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. azrobrivi. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1.). merino (mr. _ 1. major didi. meninx . munici paliteti.

muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. gardaqmna.). rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi.). metamOrfoz­i [berZ. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. masiah mi­ roncxebuli. mzis sistemis pla­ neta. musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi).) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. kaTolikuri RvTismsaxureba.. 2. feradi m. marixi). (astr. mEsia [< Zv. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. metamorphosis] _ (wign.-323vaWrobis RmerTi. metalUrgia [< berZ. cvlileba] _ met (fiziol.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss. rac da­ saSvebia. wirva. metabOlizm­i [< berZ. metastasis gadancvleba] _ 1. 2. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT]. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. sinon. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes).). mEsa [it. Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. .  Savi m. messe] _ 1. 2. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. metAnia [< berZ. metAstaz­i [berZ. risame erTi formis sxva formad gadaqceva. saxecvlileba. metabolē Secvla. 2. merokQngeb­i [sakuT.). romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. zogjer amboben metamorfoza­sac. mecniereba. sax. ebr.

damoukideblad. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli.. nawilakebi. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. meteora atmos­ . sityvis meteOrit­i [fr. sxvavebiT. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. rac kosmosuri sivrcidan. misT. agreTve 1.met -324- metafQzika [berZ. metemfsQqoz­i [berZ. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1. lenebs (RmerTs. Sedare­ ¥ meteorituli. Sinagan winaaRmdegobas. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. dakvirveba. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. meteocnoba. sadguri. m. misi agebulebis. analizs. emyareba msgavsebas.). mari sityva an gamoTqma. metAfora [berZ. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. amgvarad nax­  m. romelic ga­ fad moZraobs. romelic swav­ melic. romelic SemoiWra dedami­ 2. mowyvetiT. movlenebs ga­  meteopirobebi.. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. suls da  m. (ix.  m. wils. (ix. Semecnebis meTodi. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. bas. ro­ mecnierebas. agreTve meteori). sxeuli.). Semdgom] _ ros movlenebs. [berZ. agreTve meteoriti). meteo. metaphora ga­ datana] _ (lit.

adamiani. amonaweri. (mus. (lit. mEtrika1 [berZ. metropolQten­i [fr. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. igivea rac metropoliteni. mEtr­i1 [fr. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. metrOnom­i [berZ.). mEtrika2 [polon.-325- met metizAcia [< berZ. metryka] _ dabadebis mowmoba. ufrosi ofi­ cianti. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. metrikē < metron zoma] _ (lit. . mEtis­i [fr. metron zoma] _ 1. gan­ mkargulebeli restoranSi. rigis mimcemi. métro] _ (Semokl.­s. mētis] _ 1. 2. romelic ganagebs Wama­smis saqmes.  metra. ¥ metruli.). metro Scd. metrolOgia [berZ. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. ¥ metrikuli. metropOlia [berZ.  m.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba. 2. mEtr­i2 [berZ. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. matre d’hôtel] _ 1. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. 2. ufrosi msaxuri.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. Cveulebriv miwisqveSa. métre < berZ. mEtro [fr.  m. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. leqsTawyobis zoma. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. metropolis] _ 1. erTeulebi. metrdOtel­i [fr. udris 100 sm. 2.

. [< berZ. meqAnika [berZ. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. Mmexaniki Scd. Zalebis Se mexanizatori Scd. manqanis.  soflis meurneobis m. m. bis muSaobas. aparatis mamoZ­  m. Aamwevi m. interesebi. m. mefistOfeli [berZ. 3. mexanikuri Scd. m.  Teoriuli m. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. gamoyenebisxva nawarmoebSi). uneb­ m. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. tTan dakavSirebuli. manqana mowyobileba raime  m. ¥ meqanikuri. 2.-ebi. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ .-ebi. (gadat.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. mexanizireba Scd. samuSaos Sesasruleblad. moqmedeba. Ti m. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. iaraRi] _ 1. manqanebisa da meqanizmebis loba. xelsawyos. lie. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. nebsa da meqanizmebs. mebiT. maT remon­  avtomobilis m. moZraoba. meqanizAtor­i _ specialisti. xerxi. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti.. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. damzadebasTan.mef  Tbilisis m. miwis saTxreli 3. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. saxelosno. Mephis2. 2. мещан] _ ada­ miani. Secdoma. piri. meqanQkos­i _ 1. Mg. qarxana. meqanizmis qana. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. mechanē manqana. fizikis nawili mESCan­i [rus. mexanikuri Scd. Mm. mēchanikē (tēch mexanizmi. -326- daadgilebis) Sesaxeb. meqanizireba. (gadat. saaTis m.. saSualebiT moqmedi.) aracnobieri. saamqro. meqAnizm­i [berZ.

gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. ¥ samejliso (mniSv. adamianTa siZul­ veloba. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. sazogadoebas ga­ urbis. umniSvnelo. misanthrôpos] _ piri. zurgis tvinis anTeba. mizanTrOpia [berZ. didi wveuleba.  Tevzebis m. migrAcia [laT. horaciuss da sxvebs].-327ro TvalTaxedva aqvs. mizAnTrop­i [berZ.. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei.  s. miElit­i [< berZ.  Sinagani m. . hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT..) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. misērere Se­ wyaleba.) Teoria. 2. romelic ada­ mianebs. am bgeris aRm­ niSvneli noti. pawawa. (s.). mi [it. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. gzebi mQgren­i [fr. bali). cekvebi. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli. saerTaSoriso m. didi sacekvao saRamo (sinon. migraine berZ. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. 2. Tevzebis s.  m. mizErere [laT. migratio gada­ saxleba] _ 1. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. mECeT­i [arab. madžlis kreba. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. mizAnscena [fr. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. (biol. samigracio. mosaxleobis gadaadgileba. mizErul­i [laT. cxovelebis miz sezonuri m. 1­isaT­ vis). miser Rari­ bi] _ Zalian patara. TaTbiri] _ 1. mEjlis­i [< arab. ¥ migraciuli. kacTmoZule. uJmuri.

mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati. gadmocema. siuJeti. romelic sokoebs swavlobs.. miTebis Semswavleli mec­ niereba. ¥ miTuri. mikrokOsmos­i [berZ. mikro. qarTuli m. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba.  m. ¥ miTologiuri. ro­ melic raimes mcire zomebze . [berZ.. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils.ebi. mikros mcire] – 1. mikrobiolOgia – mecni­ ereba.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba. mitrâ] – Zveli ingis.-ebi. mQkrob­i [berZ. mikrolitraJQani [berZ. sinaTlis.  antikuri m. mikros mcire da fr. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. eleqt­ ronebis da misT. TavsarTi. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze.. mQkado [iap. m. 2.) samyaro (Sdr. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds. laboratoria. mythos gadmocema.). pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis.  berZnuli m. ¥ mikrobiologiuri. 2. leqsikoni. siwmindisa da simarTlis RmerTi. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili.  daavadebebis gamomwvevi m.  zogjer ixmareba agreTve miTosi. am titulis mqone piri. makrokosmosi). miTebis erToblioba. mikros patara. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT.mindvriT. pirovneba. miTolOgia [berZ. mQTra [spars. mikros patara. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli.  miTiuri Scd. mithologia] _ 1. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis.  m. romelic mikrobebs swavlobs. mikolOgia [berZ. m. WaobiT da sxv. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze.  m.

pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. ujredebi. mQli [laT. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. mikroqirUrgia [berZ. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. mikrOskop­i [berZ. pa­ wawkintela.) kunTebis tkivili. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. miliArder­i [fr. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000). miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. gamokvleva. milQard­i [fr.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili).analizi.  mikroskopiuli Scd. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. mikros pa­ tara. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. sisxlZarRvebze.85 km-s) mQled­i [ingl. milAgia [berZ. mikros pa­ tara. pawawa] – metris memili­ onedi nawili. mikros pata­ ra. (udris 1. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. sazRvao m. mikroskOpuli – 1.  m.. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. m. million] _ aTas­ . 2. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). romelic. milQon­i [fr. mQl­i [ingl.. saxmeleTo m.  m. organizmebi.  inglisuri m. mille aTasi] _ Tav­ sarTi. mQkron­i [< berZ. pawawa Zvlebze. mokrOfon­i [berZ. m.

 m. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). tiraJi.  memeilionesi Scd. mQm­i [berZ. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. politika. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. militArist­i _ piri. mgzavri. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs.  m. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. 2. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. mQmika [< berZ. 2. gancdebis.  s. 2. mnaxveli.  m. 2. qalaqi. milQcia [laT. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. mQlord­i [ingl. militArizm­i [< laT. ubani. m. miliOner­i [fr. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. gazeTis m. 3. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. aramudmivi jari. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. gamofenis m. cekvebi. ¥ memilionisa. sim­ Rera. Milord] _ 1. rome­ . mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). SeiaraReba. ¥ militaristuli. saxelmwifo. jer aTasi (1 000 000). militaris samxedro] _ 1. ¥ milioniani. mimos] _ 1. ¥ samilicio.

agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. ¥ miniatiuruli. garemoebaTa misa­ dagebisa. mQnerva [laT. miniatura] _ 1. miniatiurasi Scd. miniatQura [fr.-ebis Teatri. Subertis m. minEral­i [< fr.-331¥ mimikuri. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. meteorite­ bis SemadgenlobaSi. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. minimAluri [< laT. (biol. miniaturuli. wylebi. minAreT­i [arab. romelic Sedis qanebis. mQmoza [< berZ.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa.  m. nivTiereba.  m. mibaZva < berZ. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs. (gadat. madnis.  mimikriasi Scd. sasuqebi.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. kabineti. ¥ mineraluri. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze. miniatiurisa.  miniatura. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . m. ¥ mineralogiuri. mecnierebis..] _ 1.  m.-ebi. 2. qveda­ tanze. mimicry dams­ gavseba. sxva cxovelebTan da mcenareebTan.  m. mimQkria [ingl. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. 2.  mimiuri Scd. refleqsebi. miniature it. ferwera. mineralOgia [fr. mQni _ (Semokl.  m. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. ¥ mimikriisa. minārat] _ me­ CeTis koSki. m. 3.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze.

minutus germ.  m.) kunTebis anTeba. mirage] – 1. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv.patara] – 1. am titulis mqone piri.  janmrTelobis dacvis s. (gadat.. mys (myos) kunTi] – (medic. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis.  teqnikuri m. raodenoba. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros. agronomiuli m. mis [ing. romelic ganagebs ama Tu im dargs. miOzit­i [< berZ. plusi). (moZv.  saarsebo m. xelfasis m. minQmum­i [< laT.) wuTi. mQrza [spars. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li. umciresi (sapirisp. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli. ministre] – mTav­ robis wesi. 2. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. maqsimumi). maqsimaluri). mQraJ­i [fr. minimum] – 1. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. 2.  m. codnis. saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo. mQnut­i [laT. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. Mirzâ] – 1.) gulis kunTovani kedeli. qaliSvili. mQnus­i [laT. 3. mwerali. udris gradusis 1/60 nawils. 2. atmos­ feros optikuri movlena. mi- . miOkard­i [berZ. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad).  ganaTlebis m. udabnoSi.) moCvenebiTi ram. iranSi.. mQnistr­i [fr. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant. saswavlo sagne­ bis erToblioba.min -332nute Semcirebuli. 10 (an -10) gradusi.  m. qaliSvilo! bi. samefo saxlis wevrebis tituli. mQnistrTa kabQneti – mTavroba. 2.

misiOner­i [fr.] – (wign. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv.  Suasaukuneobrivi m. mQstika [< berZ. mQsis [ing. mystification < berZ. antikur qveynebSi (saberZneTSi. gvarTan erTad). daakisres.-333 miss Scd. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. ¥ mistikuri. (wign.  mistiuri Scd. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. motyueba. (gadat. batoni.) idumali ram.  mas didi m. mQtra [berZ. mit 2. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. missio gagzavna] – 1. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. batono! mistEria [berZ. mistifikAcia [fr. qalbatoni. .  samxedro m. mQsgiT­i [arab] igivea. romelsac hqonda bibliuri siuJeti.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba. mQsia [laT. qalbatono!  missis Scd. mystēria sai­ dumloebani] – 1. rom­ Si da sxv. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. mQster [ing. 3. 2. mitElSpil­i [germ. mQting­i [ing. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros.) ganzrax visime Secdena. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). mystikos sai­ dumlo] – 1. rwmena. midrekileba mistikisadmi. 2. rwmena. missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad.) sagangebo davaleba. rac meCeTi.  m.

masobrivi Ronis­ kremis. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza.  qveynis yvela Zalis m. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. mixtura] – mobQlur­i [laT.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs. piures. mooqrovil an mo­ wodebuleba.) Zalebis an mQqser­i [ing. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. komediuri xasiaTisa. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. umaRlesi wodebuleba. mQqstura [laT. mobilQzeba [germ. gadat. bis mqone piri. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. amocanis. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. aTqvefiT da sxv.  muzikli Scd. gaJletis ideas. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. ra. mnemOsine [berZ. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. aseTi Janris kinofilmi. (wign. met- . mobilisation miUrid­i [< arab.mit -334- dasalevi wamali. 2. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis. mobilizAcia [fr. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. muzevvere yal­ bi] – 1. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. mobilis] – mitropOlit­i [berZ. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi.

modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba.. modErnizm­i [< fr. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari.  m. tansacmlis nimuSebi.  avtomobilis m.). modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba. varcxniloba. samwyobre] da modulQreba _ 1. mOda [fr. kostiumi. modifikAcia [fr.  m. bgeris simaRlis Secvla. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ .-335moZraobis unaris mqone. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema.  avtomobils m.  modeliori Scd. mOgvi [Zv. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. mOdemi [ingl. mOduri – 1. mOdel­i [fr. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr. misani. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. nimuSi risame dasamzadeblad. – magus berZ. spars. 2. magos laT. romelic ar exeba mis arss. TviTmfrinavis m. modelQer­i [fr. sawarmos m. modulAcia [laT. 2. m..-ebis Jurnali. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa. magi] – magi. mCxibavi. mr. mod memodele). moderne uaxlesi.. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. mode] – 1. xomaldis m.  m. simRera. modēle] – 1. modulatio mwyobroba. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. 2.-ze Cacmuli. 2. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. (fiz. (mus. modis Sesa­ feri.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla. moZravi.  m.  tansacmlis m.

saxis Sed­ genis xelovneba. ¥ molekuluri.  m. (log. bali sixSiris rxevebiT. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen].  mx. marmarilos. molbertt] _ xis sayrdeni. saxis misaRebad. arsebobis saSualeba. molek mefe: mzis. Teoria. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. xerxi. sagnis gardama­ vali. masa (wona). mOlbert­i [rus. molEkula [fr. moluski. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. mOla [arab. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. xelovneba.mod -336 m. 2. 2.). ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. mosaique] ­1. modus zoma. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. molluscus rbili] _ uxerxemlo. emalisa da misT. mozAika [fr. aseTi suraTis. fizika. sxvadasxva feris minis. TviT masala aseTi suraTis.  m. m. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. 3. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. saxe] _ 1.  molekulasi. m. mOdus­i [laT. patar­patara naW­ rebisagan. Мольберт germ. az­ rovnebis nairsaxeoba.  zRvis m. 2. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. rbil­ sxeuliani cxovelebi. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. (filos. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. Sedgeba atomebisgan. ¥ mozaikuri. cxovrebis wesi. molekuliaruli Scd. molUskeb­i [< laT.). pirobebi.. miwiszeda m. mOdus vQvendi [laT. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. filebi. modus vivendi] _ 1. m. 3. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. su­ raTi an saxe. ¥ molekulisa. .

monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. monarxiuli Scd.) kompleqsi. monasteriuli.  m. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. samonasterio Scd. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. erTi wami.  absolituri m. konstituciuri m.  gasrolis m. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. monAster­i [berZ. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi.  monasterisa. M  monarxizmi. rodesac xdeba rame. ¥ monetisa. wami. mOneta [laT.  monarxia. samonastro. monArqia [berZ. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. ¥ monastriuli.-337 moliuskebi Scd. materias an suls.)  monarxi Scd. monQtor­i [fr. dro. . monarchia erTmmarTveloba. ¥ monarqistuli. mOnizm­i [< berZ.) wesebi. Sahi da sxv. (s.  monarxisti Scd.  spilenZis m.  m. Temi.  m. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. saxel­ mwifo. Tvalis daxamxameba..  aTonis iverTa m. monarqistuli Scd. impera­ tori. moniteur. romelsac aqvs Tavisi meurneoba. ¥ monarqiuli. Mmonetasi Scd. ¥ monastrisa. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. 2. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. monAndria [berZ. momentum] _ 1. (s. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss. m. monArq­i [berZ. m. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). mOment­i [laT. saxelmwifo. oqros m. Sexedulebani.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

nekrOlog­i [berZ. neutrum arc erTi. [berZ. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. neolOgizm­i [berZ.-is reklama. neutron < laT.). sasaflao.. nephytos] 1. mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba.). raime religiis axali mim­ devari. (gadat. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba. N neQtron­i [ingl.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. axlad rjulmiRe­ buli. neofObia [berZ. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. neoreAlizm­i _ 1. neos axali] _ qi­ miuri elementi. SiSi yovelgvari siaxlisa. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi. neOfit­i [berZ. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). neoceratOlus­i [berZ. nekrOpol­i 1.) raime moZRvrebis da (misT. sxvanairad: rqakbila. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. ufero da usuno airi. arc meore] _ (fiz. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv. romaul miTologiaSi: .. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. (qim.nei -350- 5.) axali mimdevari. nEon­i [berZ. neos axali.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. anaTebs wiTlad. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. neo. Nneoromantizmi. neos axali da phobos SiSi] _ (wign.) rac ar iZleva arc tutis.). 2.  n-is Suqi. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. nEptun­i [laT. nephunus] _ 1. nekros mkvdari. 2. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. n.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma. 2.

) Tirkme­ lebis anTeba. (poet. 2. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. nephros Tir­ kmeli] _ 1. nervebisgan Semdgari. niveler] _ 1. nesEser­i [fr. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . saWiro] _ ko­ lofi. siamovnebis momgvreli. nErv­i [laT.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp. (botan. niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. ber­ Znul miTologiaSi.-ebi. 2.) Saqrovani wveni. 2. momwvano an TeTri minera­ li. smenis n. nEcke [iap. romli­ Tac nivelirebs axdendnen. sistema. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi.  ixmareba agreTve nerviuli. qsovili. qceva. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. mr. (medic.-351zRvis RmerTi. nEqtar­i [berZ. Ggadat..). zedmetad mgrZnobiare. metismetad kar­ gi ram.  n. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi. ad­ vilad aRgznebadi. nErvuli ­ 1.  n.  sagzao n. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. n. Rmer­ Tebis sasmeli. nectar] _ 1. (geol). 3. 2. bruto). xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. sistema. nEfrit­i [berZ. romelic ukvdavebas.  susti n. netto] _ (komer. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. nervus] _ 1. bude an patara Cemodani. warmoadgens boWkoebis erTobliobas. 2. nEto [it. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. nivElir­i [fr. nivelQreba [fr.  mxedvelobis n. necesaire auci­ lebeli. qali.

 warmoiTqmis n. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. sax.e. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. mzveravi. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. nikOtin­i [fr. Saravandi. niUans­i [fr. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. Saravanduli). adamianebi.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. wmindanebis Tavze.] _ narkotikuli niv­ Tiereba. udidesi netareba. nQrvana [sanskr. niufaUndlend­i [geogr. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ .-ebi.nik -352sasruleblad. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). sinon. nQnZa [iap. risame elferi. romelic aRniSnavs `axals”. RvTa­ ebriobisa (berZ. RvTismSoblis. (gadat. rogorc simbolo wmindanebisa. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. nimfomAnia [berZ.). azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. sax. 2. sigiJe] _ (medic). gansxvavebis mos­ poba.i. nicotine sakuT. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda.] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. nQke [berZ. nuance] _ sul mcire. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. gaTanabreba. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. niU1 [fr. nQmba [laT. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. niU2 [ing. nitroglicErin­i [< berZ.

prog­ resuli princi pebi. nQS­i [fr.). meTodebi. nihQlist­i _ adamiani. novAtor­i [laT.] _ (ist. warmoebis da sxv. nOvela [it. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis.  novelasi Scd. knock-down] – (sp. rome­ lic mkveTrad.  n. nihQlizm­i [< laT. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad.). wamowyeba. n. nOin­i [monR. novAcia [gv. niRilisturi Scd. nomenklAtura [laT. knock-out] _ (sp. kote marjaniSvili. romelsac axali. krivSi: mdgomareoba. nokAut­i [ingl. laT. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli. avejis) dasadgamad.  niRilizmi. novella] _ patara moTxroba. ¥ nihilisturi. krivSi: mdgomareoba. qandakebis. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri.  niRilisti Scd. 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili.  n.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb. . novatio ga­ naxleba. skeptikurad ekideba yvela­ fers. romelic ixmareba mecnierebis.  niSa Scd. nokdAun­i [ingl. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT.). uaryofiTad. N ¥ novatoruli.  scenis n. ideebi. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. ama Tu im dargSi. damokidebuleba raimesadmi. ¥ novelisa. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. xelovnebis.

romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze.  nomerisa. ¥ nomriani (mniS. nomriani. ¥ nomenklaturuli. sabuTi.. nona (mdedr.. danomvra. (lit. nOmer­i [laT.  Jurnalis n.) cxrastriqoniani strofi. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. nominAcia – raime dargi an Tviseba. sagani. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame. nominalis saxelobiTi] _ 1. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze.  saxlebis d. raime sanaxaobis (koncer­ tis. nomQnal­i [< laT.  n. rasac. 2. 1). erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli.. 2. (mus.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi.  n.  n. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. ¥ uary. ¥ nomrisa. nOna [laT. redaqtori. telefonis n. 3. unomro.  n. nominAlur­i [laT.nom -354dis fulis niSnebze.) cxrasafexuriani intervali. unomero Scd. bileTis n. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri.  saxlis n. Tanamdebobis pirTa wre. adgilebis d. warmodgenis. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. 3. nomerus ricxvi] – 1. 2. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas.. nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. romelic calke sruldeba.) mecxre] – 1.) nawili. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. fasi. nomokAnon­ i [berZ. saqo­ nelze. xelfasi. danomrva – nomrebis dasma rameze. calke ganyo­ fileba (abanoSi). 2. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze. 4. bileTi.  u.. qaRal­ .

normAtiv­i [laT. dakanonebuli ram. nOrma [laT. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1.-ebi. ulebrivi. mowveuli samSobloSi dab­ 2.  normatuli Scd. Sromis 2.-ebi. Non. simaRle. samSoblos raturo enis n. nostos Sin dawesebuli raodenoba. miani). sevda).-ebi. nota niSani] – 1. CrdiloeT germanuli to­ 2.-ebi. nayofierebis n. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. radac ar unda normebisa.-355- not nOnet­i [it. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. cxra normAneb­i [skand. sisulele. adgens. ideologiisa da sazogado­  detalebis n. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. nOt­i [laT. norma] – 1. maragi. nOnsens­i [ing.  n. sazRvravs.) sevda. roba. tkivili] – (wign. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. bunebrivi. salite(qarT. arsebuli wesis miuRebloba. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. nonsense] – uaz­  n. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. normAlur­i [< laT. sinon. musikaluri bgeris pirobi­ n. nonetto] _ 1. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. TviT 2. Ti grafikuli niSani. gramatika. ri­ dabruneba da algos tanjva.-ebi. temperatura. same saSualo sidide. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. nonkonfOmizmi­i [ing. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n. . saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. n. arbevdnen evropis qveynebs.  maRali n. temperamenti. romlebic me­8­11 ss. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. risame nostAlgia [berZ.­Si xmisa an sakravisaTvis. ga­  gamomuSavebis n.

2. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba.-ebiT dakvra.  n.  saprotesto n. s. nudus SiSveli] – mimarTuleba. wigni. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis. nOta [laT. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi.  saWadrako n. musikaluri n. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li. qaRaldi.  me­2 mniS.. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. mdivani] – Tanam­ debobis piri. (spec. mr... ¥ notariuli da sanotaro. nu [< fr. romelic sul 2. Wku­ is swavleba.  s. nUga [fr. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti.not -356 n.  nota sxvaa (ix). romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli.  notarialuri Scd. damowmeba. niSani. nota niSani. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. notarQus­i [laT. know-how vici rogor] – teqnikuri codna. .­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. nougat] – sakonditro nawarmi. notAcia [laT.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba). warmoebis sa­ idumloebebi. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv.  Sopenis n-ebi. gamocdileba. notarius mwerali. (saub.) kantora. nOu­hAu [ing. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. tkbili blanti ma­ sa. aRniSvna] – 1. notatio SeniSvna.  noqturna. noqtQurn­i [fr. Wkuas aswavlis). nUdizm­i [laT.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema. ¥ sanoto. nuvOriS­i [fr. n. (s. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas.  n. n-ebis gacvla. noqturni Scd.) Wkuis darigeba.

nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. oasis < egvi pt. kabineti.  haeris temperatura n.  saxlebis n. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan. oAz­i [berZ. obeliskos] – Zegli. obe numizmAtika [< laT. ordenebs da misT. zrdis maT aTjer.  numizmatiuri Scd. o oAzis­i. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs.  n. n.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT. nUl­i da nOl­i [laT. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. sidide. obElisk­i [berZ. agreTve medlebs. gauqmeba risame. sadac wyalia da mcena­ reuloba. nulifikAcia [laT. temperatura. nUtria [esp. . nullus araviTari] – 1. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze. gradusia. danomv­ ra. koleqcia. 2.  nutriisa. axladgamdidrebuli.  n. ¥ numizmatikuri.  nutriasi Scd. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. ¥ nulovani da nolovani. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis. 15 gradusi n. nuncQus­i da nUnci [laT. pirobiTi sidide. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets.  nomeracia Scd.] – adgili udabno­ Si. n. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT.  o-ebi afrikaSi.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. numerAcia [laT. socialuri cvlilebebis Sedegad. absoluturi nuli (noli) – (fiz.-s qveviT.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. cifrobrivi niSani 0. nutria] – mRrRneli cxoveli. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv.16°C.

daskvna. obivAtel­i [rus. SinmousvlelTa o. obiEqturi – 1. observatio] – 1. miukerZoebeli. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. o. obiEqtiv­i [laT. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils.-is aRmarTva..obi -358 fotoaparatis o. 1. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli. sadac SeniSnulia es daavadebani). 2. observAcia [laT. o.  obieqtiuri Scd.  dakvirvebis o.  o. Seswavlis o.  granitis o. (wign. o. obQeqt­i [laT.) dakvirveba.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. obrogAcia [laT. o. 2.  o. obligAcia [laT. kanonzomiereba. samyaro.  abasTumnis astrofizikuri o. materialuri sinamdvile (sapirisp. adamiani. 3. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa.romelic mowyo­ bilia astronomiuli.) movlena. yu­ radReba da sxva. mikroskopis o. sinamdvile. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT. sagani. piri. (filos. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba.2 dakavSirebuli). mSenebloba. objectum sagani] – 1. sawarmo. miudgomeli. subieqti). obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. observatOria [laT. Sefaseba.. (wign. ag­ reTve yvelaferi is. qoleriT. обыватель] – adamiani. geo­ fizikuri da sxv. obieqtTan (mniSv. . o. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis.  TavdacviTi o. 2..

nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. o. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. 2. bneleTis mociquloba. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. obskUrant­i [laT. Odysseus] – 1. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. obstrUqcia [laT. obstructio Seferxeba.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. ōdē] – 1. CarCo. ovAcia [laT. trape­ zis gardamoxsna. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. ova  odekaloni. Oval­i [fr. rac antiminisi. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. usagno sityvis warmoTqmiT da misT. Oda [berZn. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. ¥ ovaluri. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. odiOzur­i [laT. parfiumerul­ higienuri saSualeba. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. Odik­i [berZ. saxotbo leqsi.bneleTis mociquli. arasasurveli. krebis. romelsac gundi as­ rulebda. grZeli.  o. metismetad usiamovno. dabrkoleba] – sxdomis. spirtiT gazavebuli. Zveli saberZneTis epikuri poema. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. detali. 2. odekOlon­i [fr. ovatio] – mowo­ . visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT. obskurAntizm­i [laT. antimins] _ igi­ vea. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. odQsea [< berZ.-3593. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. xmauriT.reaqcioneri. odiosus si­ Zulvili] – (wign. adekaloni Scd.

 okuliari Secd. overdraft] – moklevadiani kreditis forma. wylis stiqiis RmerTi. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba. okeanos] – 1. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. mouwyves. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT. Ozon­i [< berZ. occupatio] da okupQreba [germ. berZnuli miTologiaSi. oligarxiuli Secd. okEane [berZ. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. oligArqia [berZ. maT Sesaswav­ lad. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. ura­ nosisa da geas Svili.  mikroskopis o. atlantikis o. okUpant­i okupaciis monawi­ le.  oligarxia. ovErdraft­i [ingl. okupAcia [laT. Olimp­i [berZ. 2.  okeanesi Secd. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs).  o. TviT es jgufi. okUlist­i [laT.  orators o. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. of­ Talmologi.ove -360- nebis.  wynari o. okUlar­i [laT. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. Olympos] – . ¥ okeanisa. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. ¥ oligarqiuli.  finansuri o. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi. mmarTveloba. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. oligofrEnia [berZ.

 mxatvruli TviTSemoqmedebis o.  olimpieli sxvaa (ix.) Olifa [rus.  o. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi. ombudsman] – saxalxo damcveli. Cempioni. gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. omnQbus­i [laT. RmerTebis krebuli. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad). Omlet­i [fr. homard] – zRvis didi kibo erTgvari. олифа berZ.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi). 3.  ixmareba agreTve olimpo. olimpoze mcxovrebi. olimpiuri TamaSebi (ix.) didi sim­ Svide. sportuli. aqvs gemrieli xorci. kerZod. Olympias c Olympiados] – 1. olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis.). ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. olimpQeli _ (saub. olim­ pi). aqve). olimpQada [berZ. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi. Omar­i [fr. ombUdsmen­i [Sved. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad.  olimpuri sxvaa (ix. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris.).kanafis da sxva. ¥ olimpiuri.  olimpeli sxvaa (ix.  olimpiadasi. aRuSfoTebloba. 2. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi. olQmpiuri sxvaa (ix. moswavleTa respublikuri maTematikuri o.) cxeneb­ . Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba. olimpiada). ¥ olimpiadisa..

onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. Teatraluri warmodgena. Onkol­i [ingl. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba.) qalis sakvercxis anTeba. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi. oophoron sakvercxe] – (medic. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. o. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. romelic sakuTar saxelebs swavlobs.) specialuri angariSi. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. romelic swavlobs . instituti.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. ganviTareba] – (biol. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. onkolOgia [berZ. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. Op­art­i [ingl. onomQstika [berZ. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. saavadmyofo. oofOrit­i [< berZ. 2.  o. enaTmecnierebis nawili. omOnim­i [berZ. Opera [it. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. opera] – 1.  bali – mcenare. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. bali – sacekvao sa­ Ramo. homônymus] – sityva. ¥ onkologiuri. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. xili.

2­isaTvis). 3. o.-is Teatri.-is msaxiobi. opium < berZ. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. safinanso. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. sadac opera­ cias akeTeben. ¥ saopero. instrumentebi (mniSvn. romelSic simRerebi. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone. s. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba. [qarT. xelmZRvaneloba. ¥ operaciuli (mniSvn. operaciis ga­ keTeba. ¥ saoperacio (mniSvn. ganyofileba. organoebi.. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti. opEreta [it. 2. 1­isaT­ vis). Θs.-Si wavidnen. `daisi~. qmediTi). darbazi.  sabanko o. o. o. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba. safosto o. kino­ operatori.  kalmanis o. 1­isaT­ vis). savaWro da sxva calke moqmedeba.­iT (`operatiuli Careva~) Scd. o. opozQcia [laT.  Tbilisis o. sinon.  operaciulis (ix.  o. operatQuli – 1. 2. o. o. erTi amocaniT. Θs. operAcia [laT.. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod.. operatio moq­ medeba] – 1. operAtor­i [laT.-is solisti. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti.  mniSv.  gulis o.  klasikuri o.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT. operacia).  o. o.-is gegmis Sedgena.. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi.  sadesanto o.. Careva e.-is gakeTeba.  o. o..i. 2. opQum­i [laT. o.-ebi.-is Teatri. Teatri. xelovneba.

¥ opoziciuri. mxne ganwyobileba. optOgrama [berZ. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. Tesvis o. opportunisme] – Semguebloba.  oficialuri o. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. saukeTeso.momavlis rwmena. (sapirisp. optQmum­i [laT. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. romelic Tavis Se­ xedulebebs. imedianoba. 2. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. dasabuTebis winaaRmdeg. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. optAcia [laT.  o. xilvadi da gramma Cawera.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba. (diser­ taciis dacvis dros). optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri. Θo. yvelaze Sesaferi. optatio arCevani. romelic kamaTSi. optikē] – 1. partiebi. mimdinareoba. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. ¥ oportunistuli. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis.) mo­ qalaqeobis amorCeva.  partiis SigniT arsebuli o. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. opOnent­i [laT. Optika [berZ. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. ganwyobileba. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. kreb. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. fi­ . romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. sasurveli] – (samarT. naTeli mxareebis danaxva. optimAluri [< laT. optQmizm­i [laT. ¥ optimisturi. xelsawyo­iaraRebi.  o.  o. oportUnizm­i [fr. optos xi­ luli.opo -364zikis nawili. parlamentis o. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani.. vadebi. pesimizmi). uka­ nonoba. pirobebi.

rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. orbita] ciuri sxeulis.  o. agreTve kosmo­ suri aparatis. taZari. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs. orator] – 1. o. xomaldis samoZrao gza.  oratoruli sxvaa (ix. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT. orb ¥ oranJereisa. oranJErea [fr. o.  dedamiwis o. ¥ oratoriuli da saoratorio. . winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi.  o.-is yvavilebi. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. winaswarmetyveleba.  kargi o. orAtor­i [d. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. optomEtria [berZ. sinon. ¥ orbituli.  oratoriasi. sinon. saoranJereio Scd.  o.) nawarmoebi.. oraculum ga­ monaTqvami.  s.  orangutangi _ ixmareba. 2.-ebi erTmaneTs cvlidnen. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. oratOria [it.  oranJereasi. adgili. mWevrmetyveli). ¥ saoranJereo. meurneoba. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. saTburi). orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni.). romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen.-is pomidori. kosmosuri sadguri. ¥ oratoriisa. oratori). ¥ oratoruli. Orbita [laT.) libreto. frena. ornJereia. niWi. 2.  o. piri. o.  o. (s. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. mTvaris o. o. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. Scd. orAkuli [laT. xelovneba. (s. adamiani. orangerie] – Seminuli saTavsi.

ro­ ¥ orbitisa. . cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare).romelic risame organizacias axdens. s. 2. organizmis nawili. organisieren] _ igivea. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. mcenareuli o.  samSeneblo o. o. orbiti. muSaoba. organizAcia [fr. orgAnuli – 1. 1). piri.  Sromis mecnieruli o. Organo [berZ. musika. saorRano Scd. aseTi daSlis procesi. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba.  o. koncerti. ¥ saorgano.) sakiTxebi. periodi. organisateus] – 1.  organiuli Scd. cocxali.  o. s. orbitaluri Scd.  niWieri o. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli. Orgazm­i [< berZ. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili. s. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba.org -366 o. mowyoba risame. Sedgeba milebisagan. cxoveluri o. organon iaraRi] – 1.-ebi. sasuqi.  susti o. mowesrigeba. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi.. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs.  orRanisti Scd. orgaô davi­ berebi. Organ­i [berZ.  orbitasi.  o. 1­isaTvis). organisateur] – piri. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba. ¥ organizatoruli. buneba. (s. orgAnizm­i [fr. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. komiteti. 2. niWi. 2.  umartivesi o. organisme] – 1. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi.  orRani. organQzeba [germ. rac organizacia (mniSv.  s. organizAtor­i [fr.

romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT. poliklinikisa da misT. . ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT.  Cveulebrivi o. ordo (odinis) wign.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs.  binis o. orEol­i [fr. mduRare wyliT da misT. Order­i [germ. qeifi. ordinatoris Tanamdeboba. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen. ordAlia [laT. ordinAtor­i [laT.  ordinaluri Scd. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. Jurnali). mkurnali eqimi. Order < fr. Sinagani o. orgia] – 1. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi. safinanso o.-ebi. or­ ganizacia. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba. TavaS­ vebuli. SemTxveva. ordinAtura – 1.  vaxtang gorgaslis o. wregadasuli dros­ tareba. momwyobi] – saavadmyofos. ordinarius] – (wign.] – 1.  mmarTvelobis o. klinikis. 2. 3.. praqtikuli samedicino aspirantura.-ebi.-ebi. 2.  mxedvelobis o.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. Orgia [berZ. ordinArul­i [laT. 2. sabuTi. ordinatos ganmkargulebeli.) rac arafriT ar gamoirCeva. aureole < laT.  iezuitTa o. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. sazogadoeba. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad. risame miRebis uflebas iZleva. Orden­i [laT. 2. ordQnat­i [laT. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. romelic risame nebarTvis.

orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. si­ araCveulebrivi. ориентир < origo warmoSoba] – 1. roleqsiqoni. kons¥ orTografiuli. mania. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv. Cans da gamodgeba adgil­ 2. swor da graphō vwer] – weris 2. (samx. dedani. gegma.  orginaruli Scd. laT. orphos Θo. ucnauri. fr. orTopEdia [berZ.) uZravi. aranasesxebi. 3. origQnal­i [< fr. garemomcvel pi­ dicinis nawili. original Tav­  wignis s.-Si wakiTxva. piesa. sivrceSi ori­ mimdevari. gans­ . adamiani. (mag. swavlobs da mkurnalobs  swori o. orTogrAfia [berZ. o. orTodOqsul­i [< berZ. orientAcia [fr. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. (gadat. fasi. romelic vinmes Targmani. Taviseburi. s. marTlwera). ar hgavs.) didebis. Sedegad Seqmnili. orthos swo­ 2. Sexeduleba. miaxloebiTi. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. (wign.) raime moZRvrebis. xvavebuli. Tanmimdevruli. gadat.). dapirveli.  o. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. non. politikaSi. originalis < oriEntir­i [rus. Secdoma. truqcia.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. entirebis garkveva. misT. gansa­ kuTrebuli. literatura. origi2. qarTuli o. rac an vinc sxvas ara hgavs. o. originAlur­i < [laT.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. Taviseburi. koSki da masala. da­ axlavs.  o. xe. miRebuli wesebi.gansakuTrebuli. deformaciebs.  `daTa TuTaSxia~ o. orientation] da orientQreba [germ. romelic kargad  romanis o. romelic robebSi garkvevis unari. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o. ara­ atmosfero. (qarT.

moxatuloba. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq. romelic frinvelebs ostraka doqis.  o. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi.  ornamentaruli Scd. giuri Scd. hotel] _ igivea. ostrakismos wili.. sulad – ahura – mazda). hōsanna Zv. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ. ro­ zis­i [berZ. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli.Otel­i [fr. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. ornitolo. grafiis nawili. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ. efs swavlobs. nelovani. rac sastumro. rebis an stilizebuli cxovelebis. bisa. qoTnis namt­ Seiswavlis. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. osQris­i da ozQris­i [berZ. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. warmoSoba. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. samarTleba visime. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare.] – rbili divani.  ornitologia.-369- oto nesis warmoqmna. vrevi. orchostre berZ. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. ga­ ¥ orniTologiuri.] . gamokvleva. natexi] – gandevna. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. mcenareebis ga­ Osana [berZ. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. ornis ligiaSi: mcenareulis. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o.-is diriJori. ornamentum yvavilebi. moqmnis procesi. grafikuli an skulpturuli samkauli.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. si­ ul. [fr. CuqurTma). romelic Θsimfoniuri o. Ormuzd­i [berZ. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT.  o.

. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba. Ofis­i [ingl.  o. kafeSi). octava (mdedr.  aficanti Scd.  o. 2. officier] – piri.) beWdviTi or­ gano.  oktava Scd. ochlos brbo. sammarTvelo. rvawaxnaga. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli. xolo iqidan ki qaRaldze. oktagonon] (maTem. Jurnali da misT. oficQant­i [germ. ofsAid­i [ingl. oqlokrAtika [berZ. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba. oficiAlur­i [laT. ofQcer­i [germ. samsaxuris sam­ yofeli. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1.) merve] – (mus. bina. Oqtava [laT. Oqtant­i [laT.) beWdvis xerxi.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi. o. Octans (Octantis)] .Θ rac yvela wesis dacviT xdeba. gvredi] – (ma­ Tem. visac smena ak­ lia).­iT Scd. Ofset­i [ingl. oficQoz­i – (wign. viziti. okto rva da hedra fuZe.) rvakuTxedi.) sxeuli.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. flotis o. sasadiloSi. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi. uaryofa. otOfon­i [berZ. kantora. oficiOzuri [germ. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. off side] – (sp. oqtAgon­i [berZ.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris. miReba.) ofici­ ozuri (ix.  mekavSire o. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis.  aficeri Scd.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. o. Offizios] – (wign. office] – rai­ me uwyebis. ofset] – (po­ ligr. mowveva. oqtAedr­i [berZ. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi.

octorom] – adamiani. popularoba. Jangmiwa). pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba. patetikuri ritmuli moZraoba.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. toni. pablQsiti [ingl. – 1.  yvavilebis p.  oxrisa Scd. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. publicity] paTolOgia [berZ. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . msubuqi nageboba (baRebSi. paTetQkuri [berZ. (qarT. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri. Oxra [berZ. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis.. nabijis Scd. 2. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. pavilQon­i [fr.) paTosiT aRsavse. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris.. pathetikos] – (wign. . p.  sagamofeno p. gadadgma. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. p amaRelvebeli. mravaliarusians. esp. savaWro p.). pagoda < sanskr. pAdre [it. xmis CawerisaTvis da sxv. sinon. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli.. miiRweva. pa [fr. mgznebare. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT.  p. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. mecniereba. paT paginAcia [< laT. warmoadgens koSks. indo­ eTSi da sxv.) monawileobis gareSe. oqtOron­i [ingl. quCebSi). iaponiaSi. pAgoda [port. feradkaniani. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. sityva. pavillon] – 1. ¥ oxrasi.

romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. simaxinje.  patologia. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. 3.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. pAlata [laT. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa.  zogadi p. aranormalu­ roba. (gadat.) aRfrTovaneba. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. saqmiani qaRaldi.  p. pAketi [germ. ¥ paTologiuri. pathos] – (wign. palAntin­i [fr.  p. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad. saavadmyofoebSi: oTaxi. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras. 2. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata.  firmis m. pATos­i [berZ. movlenebi. palatium sasaxle] – 1.-is eqimi. pAlas­i [spars. palanquin < sanskr. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. romelSic avadmyofebi wvanan.  mepaiesi Scd. #5.) avadmyofuri pro­ cesebi. p. mepAie _ pais mflobeli.-iT laparaki.  saidumlo p. aRmafrena. ¥ mepaiisa. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ .  p. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. normisagan gadaxra organizmSi. palAdin­i [fr. pAi [Turq. paTologQuri anatOmia – mecniereba. mgznebareba. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata. Paket] – konverti. patologiuri Scd.] – aziis.  sisxlZarRvebis p. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi.  Sesasvleli p. 2. palAnkin­i [fr.

romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas. palpAcia [laT.. damwerlobaTmcodneoba). palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. sinon. palette] – 1. p.) RonisZieba. pampas (mr. палитра < fr. sawer masa­ las da sxv. wamali. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. romelic mimarTulia ama Tu im piris. analizi. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba.  pampasi Scd. – mniSvnelobiT Zve­ li. 2. paliAtiv­i [fr.. paleogrAfia [berZ. pampa (mx.  p..  paleontologia.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. politikuri mov­ .  p. palliatif] – 1. Txeli ficari. aqvs maRali. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad.). ¥ paleografiuli. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. (gadat.) fenebis Sexameba.  qoqosis p. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. pAmpa da pAmpas­i [esp. pAlma [laT. teqstis p. magram ar kurnavs mas.) (qarT. finikis p.-373bulebis saxelwodeba. saSu­ aleba. (gadat. naxevarzoma. atlasi. ¥ pampisa da pampasisa. paleo. paleontolOgia [berZ. albomi. muzeumi. pAmflet­i [ingl. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas.  wignis p. ¥ paleontologiuri. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad. mxatvris SemoqmedebaSi. palQtra [rus. 2. saerTod.

yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. mTel rig qveynebs. mTel qveyanas. pnegyrikos sadResaswaulo. (gadat. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. sityva.) uebari sa­ Sualeba. panegiruli. pannychida panixis. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli).  p. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. winaaRmdeg. ¥ panegiristi. . galoba. pandEmia [berZ. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. locva.  politikuri p. [berZ. sax. berZ. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari.. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. qeba. panTEizm­i [berZ. xolo lenis da sxv. panAgia [berZ. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba.  panamerikanizmi. ¥ panaceisa. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. amitom ewoda `yovel Ramisa~. pAnama [fr.  panagea. yvelafers rom exeba~. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). sazeimo si­ tyva] – 1..pan -374panakeia wamali. panaceia Scd. panama < geogr. pan. pAndus­i [fr. panacea < berZ. panagiasi Scd. panaRia. panAcea [laT. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. penie douce damreci ferdobi. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. 2. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. panamerikuli. ¥ panagiisa.] – 1. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv.) (wign. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians.  panaceasi. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili. yoveli. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. 2. berZ. panaxidos: pan – yvela. panASvid­i [saS. panageia. panegQrik­i [berZ.) aRtacebuli da uzomo qeba. pan.

kedlis an Weris zedapiris nawili. didubis p. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba. rac leopardi. Punk CerCeti. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). ¥ panikuri. raime vrceli midamos xe­ di. areuloba. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. pension] – 1. pan yvelaferi da horama xedi. Cveulebriv zevidan.) kuWukana jirkvali.  p. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . pAnk­i [ingl. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. pAno [fr. SiSi.  panTerasi. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. ye­ yeCi. panther] _ igivea.  berZnuli p. sasaflao an akldama. panis saxelidan] – uecari SiSi. laT. pAnika < [berZ. ganTavsebu­ lia zevidan. kerZo sastumro. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. romelic axloa adreul rok­en­rolTan. panoptQkum­i [berZ. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. panOrama [berZ. sanaxaoba] – 1. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. pankreas] – (anat.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. RvTaebis. pAnTera [berZ.  qalaqis p.  mTawmindis p.  panTeris. pantera Scd. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. pAnk­rok­i [ingl. panikos tyis. 3. panneau] – 1. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi.. Pantheion. 2. panTEon­i [< berZ. 2. pankrEas­i [berZ. Pantheon] – 1. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. 2. pansQon­i [fr. romlis wina plani moculobiTia.

erTgvari tro­ pikuli lerwami. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. iqve] – mniSvneloba siaxlovis.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. papyrus berZ. pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. pansiOnat­i [fr.  p. erTgvari sistema. page] – 1. ¥ pantomimuri. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. 2. parAbola [berZ. pantOmima < [berZ. scenebi baletSi. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena.) Cauketavi moduli. erTgvarovnebisa. msgavsebisa. papQrus­i [laT. Wili). romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. pAp­i [laT. kuror­ tze). mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. para. parabole] – (maTem. paJTa korpusis aRsazrdeli. pAJ­i [fr. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad.. ax­ los. pantomimos msaxiobi. pensionnat] – 1. 2. xarobs .  keTilSobil qalTa p. 2.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. parabElum­i [laT. [berZ. 2. para gverdiT.. Papa < berZ. sinon. pApert­i [berZ. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. papyros] – 1. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi).

mrTelobisaTvis. gadat. riv § niSani uzis rigiTi  p. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT.-is gavleba. wignis. 3.. 2. paradis < berZ. (gadat. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli. parki. 2. parallelos] – 1. nomris win.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba. usa­ (maTem.  p.. statiis nawili.) movlena. TviT es niSani. ucnauri] – azri. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. arebulisagan. parAlel­i [berZ. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) . Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado.) moCvenebiTi.. (gadat. wmindanebs Sewevnas da sinon. iseTi parAzit­i [fr. mxolod erTi SexedviT). parasitos] – (swori xazi da sxv. xazi dedamiwis zedapirze. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. Sepirispireba. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1. paradoxos ara­ Cveulebrivi.-ebi da meridianebi.muqTaxora. paralEluri – 1.) ro­ 1. parakleton  wesdebis pirveli p. 2. p. ewinaaRmde­  istoriuli p.  p. moulodneli. cxovrobs.. mgzavro­  p. parAklis­i [berZ. sokoebi. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi.  p. manugeSebeli] – saeklesio 2. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis. forma. jan­ parAduli – 1. parAdoqs­i [berZ. parAdiz­i [fr. arsebobs  s. ganwyobileba.) adamiani. xmauri. sazeimo. sazrdoobs. pa­ daTvaliereba (jarebisa. (wign. parAgraf­i [berZ.-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). RvTismsaxurebis saxeoba.) paraleluri xazi. fuZvlo. bisaTvis. parAd­i [fr. aRlumi). paraklisi samSvidobo. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. uflis mimarT. msjeloba.

saxlis saxuravis p. planer pla­ nireba laT.  p. paralElizm­i – (wign. muSaoba. 2. (maTem. paranoia si­ giJe] – (medic.  xelisuflebis p.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba. paranOmia [berZ. dama­ xasiaTebelia bodvebi. parApet­i [it. kiduri. parAmetr­i [berZ. paralizebuli.) eqvswaxnaga sxuli. dublireba. mura nax­ Sirisagan da sxv. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. parAplan­i [fr.) oTx­ kuTxedi.) dambla. zog­ jer halucinaciebic. (fiz.  p.) erTgavri fsiqikuri daavadeba. paralelOgram­i [berZ. 2.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen.. planus brtyeli.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi. (gadat. romelsac iRe­ ben navTobisagan. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi). paraffine < laT.  xidis p. paraliz < berZ. gameoreba. parafQreba [fr. parametrō vu­ fardeb] – 1. parAliz­i [polon.] – (di pl. parallelogrammon] – (maTem. ori firmis muSaobaSi. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. parallelepipedon] – (maT.) moqmedebis unaris dakargva. paralysis moduneba] – 1.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad.) sidide. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs . ¥ paralizeba. paralelepQped­i [berZ. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri. parAnoia [berZ. teq. 2. parapher laT. dacemis mdgo­ mareoba. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri. parAfin­i [fr.  p. (medic.  paralelopi pedi Scd. (gadat.) sru­ li damTxveva.

ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. ¥ saparikmaxero. parASut­i [fr.  s. ZiriTadad Seiswavlis: 1. parvenu] – metiCara.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs. ¥ saparaSuto. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). peruekmacker] – ostati. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT.­is moZv. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi. parTenogEnez­i [berZ. pAri [fr. parvEniu [fr. Sivas coli. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi. romelic kreWs. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. dalaqi). 2. parikmAxer­i [germ. warmoSoba] – (biol. p. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. xelSekruleba. pArik­i [fr. (kacebis p.).  p. pari] – sanaZleos pirobebi. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. romlebic xdeba organizmis miRma. parsavs Tmas da sxv. par paraSUtist­i – adamiani. tvirTis CamosaSvebi. mgrZnobelo­ bis formebs. sporti. ¥ parafirebuli. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. sinon. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). .

aseTi ficrebiT dagebuli sinon. 2. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. zona.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. bileba. didi baRi. (samarT. parodia] – 1. dasagebad. roTi. sadalaqo). saloni. saTamaSo parlAment­i [fr. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. [sa­ kuT.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba. nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd.-is iataki.  parlamentaruli Scd. oben (kacebis s. parla avtobusebis p.  vakis p. p. (TbilisSi).  p.  saqarTvelos p. yvavilnarebi. inglisis 2.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. parquet] – 1. vis). iataki.romelic laT. dgomis da movla­remontis adgili. respublika. arqiteqtura. 2.  s.. arCevnebi. parlamEntar­i [germ. park] _ 1.  mamakacTa da qalTa s. 1­isaT­  s. sax. s.  gaprialebuli p. sadac parikmaxerebi muSa­  p.par  s. konfliqtis ba.] – (medic. Scd. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. ¥ saparko (mniSvn.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. s. romlisTvisac damaxa­ garCevisas. (ekon. zoologiuri. ¥ saparlamento. paritat < mepArkete – muSa. pata­ visime an risame susti mxa­ . zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. Tavis kankali da sxv.­os moZv. komisia. – 1. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni. parQtet­i [germ. xelisufleba. ri. p. organo.. transportis saSualebaTa p.

tenoris p. (sp.  avtomobilebis didi p.-381- par reebis gakilvis mizniT. lebis ryevasa da dacvenas. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p.) vars­ abesalomis p.) garegnuli mibaZva. partere] – 1. 2. par (allaxis)  roialis p. parti] – 1. parOtit­i [berZ.-is bi parodiasi Scd. p. 2. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT. para Tan. (gadat. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. baletSi). vis).) WidaobaSi: mdgomareo­  p. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. Tan. para – eyrdnoba mas.) RrZile­ pArtia [fr. mravalxmiani musikaluri yura. adamianTa jgufi. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . razmi. Janri. da sec(unda)] – (astr. konspiraciul or­ 3. ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba. saxurSi. saqonlis garkveuli rao­ (medic. tikuri organizacia. pArsek­i < [berZ... saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv. jirkvlebis anTeba. axlos da us (otos) yuri] – 4. 1­isaT­ erTeuli. Θgadadebuli p. pArter­i [fr.  parodiisa  p. varZlebis rigi. yurebelTa darbazis sa­ 2. disci plina. koleqtivis interesebs. epidemiuri parotiti – yba­ 5.-is me-10 rigi. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. leTi.. Te­  p. nawarmoebi. p. p. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. lebriv Wadrakisa). Rerali an erTi sakravi. romelic pArol­i [fr. poli­ bis qronikuli daavadeba. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. laa gamarTuli. ¥ parodiuli. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. muSaki. ba. nawarmoebis nawili.) ybayuris (sanerwyve) denoba. rasac baZaven. solo (operaSi.

 s. inanTeuli). cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. fabrika. cekvis da misT. ¥ partizanuli. s. saparfumerio. partikulArizm­i [laT. notebis wigni. inanTi] – surnelovani nivTierebani.  parfumeria. s.par -382mo. sax. `gverdis avla~] – ebr. Passat] – tro­ pikuli qari. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba.) – de­ mokratiuli p. ebr. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis. Tanamonawile. partiuli (ars. xalxis dResaswauli. wevri. raime Ta­ maSis.  partizaneli Scd. partenaire < ingl. pAsaJ­i [fr.  Zneli p. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. parfiumEria [fr.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. musikaluri nawarmoebis nawili. particularis nawilobrivi. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. brZola. Secd. pAsat­i [germ. pAseq­i [Zv.  p. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. pAseb­i [fr. bileTi. partnQor­i [fr. suna­ . romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. parfumerie < pafum sasiamovno suni. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. paseq _ `ga­ mosvla~. si­ non. partQzan­i [fr. partQtura [it. 2. razmi. partner] – 1. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. ¥ saparfiumerio. (qarT. p. 2. passage] – 1.  p. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. p. musikaluri fraza. erT­ erTi monawile. maRazia.-iebi miusxdnen Wadraks. saqoneli. daxu­ ruli galerea.

pAskal­i [ing. vnebebi. sa­ registracio mowmoba.-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan.  s. (gadat.. passiepartout] – 1. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi.  avtomobilis p. umoqmedo] – 1.  sazRvargareTis p.) uaryofiTi mxare risame. vneba. Jini.. pAspartu [fr. macivris p. 2. mobiluri telefonis p. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. p. 3. Scd. pAsia [laT. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. aqtivi). gadarCnen ebraelebi. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT. pAsport­i [fr. passivus] – umoq­ medo.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. . moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi.  paskvilianti. 2. graviurisaTvis. pasQur­i [laT. ¥ sapasporto. wignebSi. passivus vnebiTi. aqtiuri. Jini] – siyvarulis sagani.  p. wa­ meba. pAskvil­i [germ. visime vinaobis. passio tanjva. suraTis CarCo. araenergiuli (sapi­ risp. Paskal] – 1. (buxhalt. uvado p. 2. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. raime manqanis. wvaleba. pAsta [it. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. ix. (gadat. Pasquill < it. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT. pAsiv­i [laT. pasQans­i [fr.) vnebiTi gvari zmnisa. sayofacxov­ rebo sagnis da misT. pas 2. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. ¥ paskviluri. aqtivi). pasquillo] – cilismwamebluri. adamiani.  p. ganyofileba (polici­ aSi). pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. statia. paskvQlant­i – paskvilis avtori. passeport] – 1. monawile..

mowmoba. patisson] – er­ Tgvari gogra. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. bibliis pirveli wignis. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi. brtyeli ya­ bayi.  kbilis p. iyeneben mwnilad Casa­ debad. aSkara] – 1. patens (patentis) Ria. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. Pastor < laT. pAt­i [fr. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. ebr. patriarches mama­mTavari] – 1. pAtent­i [laT. pAstel­i [it. pascha aRdgoma < Zv. am titulis mqone piri. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. ferweris teqnika. Tu rodis modis aRdgoma . ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. 2.): Janri. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. pAstor­i [germ. pAter­i [laT. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. mamasaxli­ si.) krebuli wesebisa. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. 3. pastOral­i [fr. 3. am Janris nawarmoebi. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. ro­ melTa mixedviTac arkveven. 2. Pastor mwyemsi. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. patrQarq­i [berZ. Pesach gavla] – (ekl. 2. pAsqala [berZ. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. mowmoba. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis.pas -384yovel calkeul wels. patQson­i [fr. pastello] – 1.

meurneoba. patriarxaluri Scd. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. dakvris.  erTwuTiani p. patronatus] – mfarveloba. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. (saub.) aseTi razmis wev­ ri. eklesia. simReris. mzrunveloba. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. sapatriarxo Scd. Tavisi xal­ xis.  p. pAtrul­i [fr. patriotes Tanamemamule] – adamiani.  s. romelsac patri­ arqi meTaurobs. p. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis.  p. ma­ sobrivi gaRatakeba. patrOnaJ­i [fr. kverTxi. 2. sinon.-3854. patrOnat­i [laT. saqcieli. mamuliSviloba). (gadat. uSiSroebis gark­ veul zonaSi. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa. ¥ sapatriarqo. poezia. 2. risame fuZemdebelze. p.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. TviTmfrinavi.) – patriarqis sagamgebelo. sax. Tavisi xalxis erTguleba (qarT.  patriarxati. Θ patriarxi. . mi­ liciisa da sxv. muSaobis dros. paupErizm­i [laT. pauper Ra­ ribi] – siRaribe. meurveoba. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. pAuza [berZ. patriArqat­i 1.) an samxed­ ro gemi. ¥ patriarqaluri. ¥ sapatriarqo (ars. sinon. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. matriarqatis momdevno. ¥ patriotuli. grZnoba. Tavisi qveynis erTgu­ li. mamuliSvili). patrQot­i [berZ. patrouille] – 1. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze.

pastete] – wmin­  p.  damsaxurebuli p. sabWo. pedanmaTavisuflebeli. pedalebiani.] paidagogos mniSvnelobisa. pazifismus. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. pacifism < laT. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. kaluri sakravis da sxvaTa it. tis) vnebuli. pactum] – saerTa­ 2. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. ga­ momzadebuli saWmeli. te. revolu­ te] – adamiani. . mecnierebani. damSoSminebeli.-is aRmzrdeli ratifikacia. musi­ pacQfizm­i [germ. wvrilmanebs.  Tavdausxmelobis p. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. debeli. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. pacificatio garegan mxares. velgvari omebis. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr. avtomobili. maT So­  pedlisa. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. ¥ pedagogiuri. dad dakepili xorcis. pedliani. paciens (pacienSesaxeb.] _ maswavlebeli.  p. damamSvi­  roialis p. Cve­ skvlavedi. p. daSoSmineba] – ajanyebis. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. pegasos] – 1. (astr. pAStet­i [germ. aRmzrdeli. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. beraluri mimdinareoba. Txovs sxvebisagan. pedis marT. pedale laT. fexi] – avtomobilis. pEgas­i [berZ.. velosipedis p. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. Θ pakti Scd. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr.paq -386- pAqt­i [laT. pacificus fexis berketi.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba. pedant < it. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ.

bunebis suraTi. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. (zRv. welamde ar swvdebaT.-ebi.  penali Scd. romelic. pedQatr­i [berZ.  soflis p. pédiocure < laT.-387- pen pedErast­i [berZ. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa. pelErina [fr. pEnis­i [laT. ix. tyis p. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT. pélerine] – mokle mosasxami. 2. pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. suraTi. radiopelengatori. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis).  qarTvel mxatvarTa p.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma. penalty] – (sp. romelzec bunebaa asaxuli. pedikQur­i [fr. pes (pedis) fexi da cuko vuvli.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. . paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. pEnia [laT. zRvis p. paysage] – 1.) xel­ sawyo. naxati. pediAtria [berZ. 2. ra­ ime adgilis saerTo xedi. pEleng­i1 [pol. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. pederAstia [berZ. agreTve fexze koJrebis mocileba. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. pEnalt­i [ingl.. mamaTmavloba. [pol. peQzaJ­i [fr.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi. Cveulebriv. kal­ TiT). pelengAtor­i – 1. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris.. ¥ penaltis. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso).

penthAuz­i [ingl. a. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. penitencialuri sistema – – 1. qsovilisa. Pentagon < berZ. da­ saxlis banze. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. pensionnaire] – piri.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. enitentia monanieba] – (samarT. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. – aSS­s samxedro Semokl. wignaki. romelsac mokriveebi  s. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. gadat. pen kalami da amave dros 2. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. laT. pensiOner­i [fr. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. essay. xuTkuTxiani Senoba (q. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. po- . dason­skotma 1921 w. poena sas­ 2. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. asaki. dros tanisamosis pEnsia [laT. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. romelic pensias pEr­i [fr. narkvevi. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. penitEncia [gviand. invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. penolOgia [laT.) pentAgon­i [ingl. pensio gadaxda] – dasacavad.pen -388-  pensnisa Scd. novel – leqsi. pince-nez] – saTvale. mqone piri. pair] _ inglisSi. urtyamen varjiSis mizniT. peignoir] – 1. misT. qa­ lebma j. uwyeba. logos moZR­ magvari). s. punxucebulebisa. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). Ti. sami sityvisa: peom. ¥ pensnesi. Pen-club < Tavdacvis saministro.

peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba. perQkard­i [berZ. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat.  p. rac gark­ 2. miur elementTa klasifika­ apogea).  p. – (maTem. rome­ veuli periodis.-389- per pergAment­i < (geogr. p. p.-Si Sexveuli karaqi. gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. gamonis (Pergamon) saxelis 2. etrati). masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi.) – (iwyeba. daRaldi) [mcire aziis q. aseT 2. ayvavebis p. perimetron] istoriis p. cia. 1. batknis an Tiknis  zafxulis p. tyavi. Jurnalebi). romel­ – (astr. moulod­ . lis garsi. xbos. gu­ dayofa.) jgufi sivrceebisa.) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. rulo aTwiladebSi. (sapirisp. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. gulis perangi. wvimebi. drois monakveTi. viTardeba da mTav­ rdeba). (1834­1907).) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili.  p. sax. kveul monakveTSi. Seteva. lebi). sinon. mkvrivi qaRaldi. romlis peri pEtia [berZ. (qarT. siT damuSavebuli. per­ avadebis p. periOduli – 1. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. Jurna­ sigrZis jami. mendeleevma  perigeasi.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ. gamocemebi (gazeTebi. ar atarebs (pergamentis qa­  p..  kvadratis p. periodos] – 1.) gulis garemo. (maTem. sistema – qi­ dedamiwasTan. oTekaSi).-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. jgufi.) aTwiladi.. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. perigeia Scd. romelic yvelaze axlosaa elementTa p. mecnierma d. rac gamodis drois gar­ mixedviT. peri irgvliv. Semowmeba. perQgea [berZ.

wyalqveSa navidan.  p. perifEria [berZ. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas. perQskop­i < [berZ. nervuli sistema.] – gamoTqma. permanEntul­i [laT. raionebi. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. peritonaion muclis apki] – (medic. permAnent­i [fr. zedamxedvelobis da misT. mizniT). perle] – raRac mSvenieri. perlAmut­i [germ. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT. centridan da­ Sorebuli adgili. peritOnit­i [berZ.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. qveynis ga­ napira mxare. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. tankidan da misT. 2. saTvalTvalad. percussion] – (medic. permanent < laT. nawlavebisa da misT. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. gamoCenili. peristAltika < [berZ.) muc­ lis apkis anTeba. perlustrAcia [< laT. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. wrexazi] – 1.). neli garTuleba visime cxovrebaSi. perQfraz­i [berZ. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan. centridan daSorebuli nawili risame. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. p. peristaltikos] – (fiziol. romelic didxans sZlebs. ¥ periferiuli. aseve uazro da sasacilo. periphrasis < laT. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. perron] – rkinigzis . pErl­i [fr. kuWis. pEron­i [fr. periphereia wre.  p. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. mudmivi.-Si muSaobs.per -390lomisa).

pirs Seexeba. do) kompiuteri (ix. saqme. Semadgendikuliaruli Scd. pErsona non grAta [laT. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. vinme. xazebi. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. mowveva miiRo. p.  romanis p.  p. sibrtyeze. personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier.. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. komikuri p. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. nalTan dakavSirebuli. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. nikosTa p. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. ¥ perpendikularuli.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani.-ebi. 2. perbulebis. persona] – piri. moZravi] _ mudmivi Zrava. sawarmos p.). sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem.  perpendikuliari. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli. erTi da igi­ swori xazi. personAluri – 1. p. inJiner-teqqmnis swor kuTxes. piesis p.) Semadgenloba. . loba. personalis sasvlelad. gamofena. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa. perpen a. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr. romli­ pirovneba. li pirovneba] – pirovneba. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia. romlis kan­ cnobil pirovnebas. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. personalis piradi] citata leqsikonis. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p.-ebi. quCebi. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT..  p. medi piri. perso­  p. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs.  samedicino p.

rac xdari cvlilebebis mniSv. 5. ¥ uperspeqtivo (mniSv. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba. vnelovnadaa daSorebuli. pessimus . TiTqos maT adamianuri  p. perspective]  perspektiva. ze sididis.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis.) cis sxeulis gzis  quCis p. igavebSi da sxv.  kargi p. vis). perche] _ grZeli saxuleba risme. (astr. perturbatio 2.  u. visime an pesQmizm­i < [laT. zRaprebSi. bis movlenaTa iseTi daxat­  p. perspEqtiva [fr. gegma.) rda. romelsac iyeneben 4. sagnebis. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. gapirovneba). perspektova– 1. perturbAcia [laT. panorama risame. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. ni. aSla] – 1. axalgazrda. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi).) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba.-s. sagnebis sididis. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. metnaklebi daSorebiT. va. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. Tvisebebi hqondeT (qarT. ulebis gamosaxvis wesebs. momavlis gegmebi. Woki. 2­isaT­ sinon. moxazulobis. ganviTarebis p-ebi. wamowyeba. arev­dareva. (wign. Secd. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. perspektiuli. rac. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. am Scd. p. formis. bune­ tovani (mniS. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. wesrigis moSla. xedi. 2­isaTvis). 2. winadadeba.-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit.ganpirobebulia damkvir­ iT.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. uperspektivo Scd.

`pianinoze damkvreli~ Scd.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. `pianinoze daukra~. kuWis wvenis fermenti.. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad.  `pianinoze ukravs~. roialis) damkvreli musikosi. 2. pEfsi­kOla [ingl. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. si­ non. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba. pEfsin­i < [berZ. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi.  pepsi-kola. piAnola [ingl. gulgate­ xiloba. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. juja kaci). pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos. ¥ pesimisturi. sin. pEso [esp. mTavrobis meTaurisadmi.  unda: `pianinos ukravs~. qveynebSi. bneli mxareebis da­ naxva. pētard] – 1.. ¥ pefsi-kolisa. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba. . petQcia [laT. romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. pianola < fr. pQgmei [berZ. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. romelic fers aZlevs co­ .] – mowyobiloba. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. ganwyobileba. piAnino [it. petArda [fr. koleqtiuri pig Suamdgomloba. optimizmi). romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. sevdianoba. pestis gadamdebi seni. pQgment­i [laT.  p. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari. Wequra). peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. pefsi-kolasi Scd. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. pesticQdeb­i [laT. 2. uimedoba (sapirisp.

saorkestro p.-ebi. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli. pigopAgeb­i [berZ.  Sopenis p. mimzidveli. Scd. qarT. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. umaRlesi wertili. cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT).. `daviT aRmaSenebeli~.  konstantine gamsaxurdias p. pQk­i [fr. pikAntur­i [fr. peice] – 1. patara musikaluri nawar­ . pietat < laT. postamenti. 2. piquant] – 1. (sinon. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag.] – 1. 2. organizmis -394qsovi­ moebi. mTis maxvili mwvervali. Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad.-ebi. cxare gemosi (sawebeli. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). pikAdor­i [esp. piEtet­i [germ. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile. pQesa [fr. Θ granitis p.pig cxali lebs. pygē gava da pagos damagrebuli. interesis. pigmentAcia – (biol. piedEstal­i [fr. sinon. ramesadmi. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). pic. pQeta [it. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. macdunebeli. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. pieta] – (xelovn. 2. saWmeli).) naxati. sammoqme­ debiani p. romelzec dgas Zegli. kvarcxlbeki).  pedestali. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. sveti da misT. 3.  Θ istoriuli p.

 cxenosanTa p. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs. pick-up] – patara pQkuli [rus. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. Sve­ ulmfrens.  p. laboratoriebSi da sxv. pQncet­i [fr. iye­ neben medicinaSi.-os Rvino. piquet palo] _Θ(sof. pikQreba1 [fr. pico mcire sidide] – TavsarTi. xelovnebaSi. mfrinavi. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. pilOtaJ­i [fr. pQngvin­i [fr. piquer] – (avi­ ac.). sa­ TuTi sagnebis asaRebad. pQlot­i [fr.).) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. pincette] – patara zambariani maSa wvrili.-Ta ufrosi. kitris mwnili. pQknik­i [ingl. piOner­i [fr. pikQreba2 [< fr.  mopiketesi Scd. gav­ rcelebulia antarqtikaSi.  p. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT. pineau] – franguli vazis jiSi. meurn. teqnikaSi . romelmac mecniereba­ Si. pQno [fr. frena ar Se­ uZlia. 2. mopikete – piketis monawi­ le. xarobs Cven­ Sic.-395- pio pQkap­i [ingl. pickles (mr.. pinguine < laT. пикули < ingl. pQko [fr.. piri. pionnier] 1. piquet] – 1. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. kargad curavs. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. patara sadarajo razmi. pQket­i [fr.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. 2. teqnikaSi. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq. ¥ mopiketisa.) adamiani. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. (wig.  p. pilote] – piri.

p.) Cirqdena.) mra­ valwaxnaga sxeuli. sawveTuri). romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. piromEtria [berZ. icvamen saSinaod (Cveulebriv. kanibebis) viwro da grZeli navi. wamowyeba. loginSi da­ sawolad). ¥ pirogisa.  pi petka Scd. pirAmida [berZ. frantuli. ¥ pioneruli  p. risame wamomwyebi.  xeofsis p. pirogue karib. ¥ piramiduli. nageboba. piramidi. (maTem. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki. pirata < berZ. me­ kobre.  p. piramiduri Scd.-iT. pQrke­s reAqcia (medic.  pirogasi Scd. fr. 3. piOrea [berZ. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. koxta axalgazrda kaci. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. gakafa axali gzebi. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis. piragua.  TvalSi wamlis CawveTeba p. pigeon mtredi] – Tavqariani. pQJon­i < [fr. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic. pQroga [esp.pio -396samkuTxedebs. piJamosi Scd.  piJamo. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone .) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. pQpet­i [fr. romlis fuZe oTxkuTxaa. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). 2. pyramis (piramidas)] – 1. akrobatikuli figura. da sxv. ¥ piJamisa. sinon. verxvi. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. peiratēs] – zRvis yaCaRi. pQJama [ingl.  piramidasi. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT.] _ indielebis (kerZod. piramidisa. pQrat­i [laT.

. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. pistOlet­i [fr. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili.) movlenebis. tikalur joxze. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. bebiT. pizza] _ italiuri kerZi. pirUet­i [fr. viT. pictus daxatuli da berZ. romlis sruli Semotrialeba. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. vaSlis p. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. Cveulebriv pQure [fr.)] – nav­ pQca – [it. sadgomad. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. toba. arsi mdgomareobs imaSi. narevi. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. nikis dargi. Paeōnia] – mcenare an misT. zogierTi . cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. pyr ce­  kartofilis p. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. pQrs­i [ingl. foierverkebSi da sxv. velesi saxeoba – sagnebis. baias ojaxisa. roialze pQon­i [laT. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). pistolet] – rom faneris raketebiT. bostneulis.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. mocema naxatebis saSuale­  p. pupitre < laT. pirotEqnika [berZ. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. ri Scd. damagrebulia ver­ lad. piers (mr. saerTod gaxexili dasWirda. pirotexnikuba. Rvezeli erTgvari. xilis masa. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. xatovani damwerlo­  pirotexnika.

planetarQum­i [gviand.-ebiT Sejibreba. cTomili). (ix. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi.  molivlive p. rac Scd. sisxlis Txe­ vadi nawili. plAneta [berZ. plAner­i [fr. p.  p. plasma gamo­ naZerwi] – 1. laT. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. plAzma [berZ. agreTve plagiatori). protopolazmis mcdari saxelwodeba. 2. planetarium] – 1. s.) ionizebuli airi. saxelosno. aparati. s. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. . miTviseba. sinon. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria. Senoba. plAkat­i [germ. 3. leqsi.) ferwera. kosmonavtikaSi da misT. sporti. planertus] – ci­ uri sxeuli. 2.  s. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti. (fiz.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats.. plagQat­i [laT. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. `literaturuli qurdoba~.  mcire p. (s. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad. ¥ saplanero.pla -398¥ plakaturi da saplakato.-ebi. romelSic es apara­ tia dadgmuli da.

. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba.. planchette] – 1. plastilina] – saZerwi masala.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba. planum sibrtye da berZ. plage] – wylis gaS­ lili napiri.  qobuleTis p. planQreba [fr. miwis didi far­ Tobi. romelsac ci­ . plantatio rgva] – 1. 2. gamomsaxveloba. foladisferi ke­ TilSobili liToni. platina] – qimiuri elementi. 3. Warxlis p.-is madani. rukis satarebeli brtyeli CanTa. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake.  p.-399- pla planimEtria [laT. geologiuri gegma.) ficari. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi.  plastelini Scd. plAtina [esp. plantAtor­i plantaciis (mniSv. plastQlin­i [it. plandage] – (sof. (geol.  pliaJi Scd. plAnSet­i [fr. saiuve­ liro saqmeSi. p. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs..-is mrewveloba. plAto [fr. plantAcia [laT. plAstika [berZ. Sdr. 2. plAntaJ­i [fr. ¥ plastikuri. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. plAJ­i [fr. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs.  plastiuri Scd. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li. 2) patroni.  p. miwis gadabruneba). bambis p.  Cais p.  antikuri p. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi..-is xelovneba. p. Saqris p.

Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww.. platOnizm­i _ 1. 3.) sivrce. gemis kaiutaSi an salonSi. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs.  partiis saarCevno p. (wign. wel­ TaRr.  maRali p. mom­ yoli. 4. ¥ plackartiani.  p. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg.pla -4002. plAtforma [fr. platonizmTan dakavSirebuli. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). . Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. 3. baqani). SafarTxeli] – (med. 2. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. plAckart­i [germ. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani. sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia. (samx. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs. borjomis p.) or­ gano. plate-forme brtyeli forma] – 1. plAcenta [laT. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon.) plAcdarm­i [fr. plafond] – 1. 2.  mTawmindis p. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. plEada [berZ. ganyenebuli. Ria. plAfon­i [fr. baqani). daTvalierebis da parade­ bisaTvis. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi. 2. teritoria.  plaTforma Scd. place d’armes] – 1. platonuri siyvaruli. Zv. vagoni. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon. avtobussa da sxv.) partiis. 2.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. plAc­i [germ. platOnur­i – 1. eleqtruli sagani. placenta kveri.  Tbili vagonis p.

) apki. pleura gverdi] – (anat. piradad Tavi­ sufali adamiani. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. xeluxleblobis niSania. Θ  konferenciis p. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. pleadasi Scd.  pleiada. haeris garemos. Plombe < laT. plEbs­i [laT. plEner­i [fr. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani.-is mowyoba. plEer­i [ingl. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs. sadac yvela wevri esw­ reba. plaid. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. plo plEvra [berZ. iyeneben loginis gadasafa­ reblad.tyvia] – 1.  qarTvel moWadrake qalTa p. 2. plebeius] – 1. plEbei [laT.) plevritis anTeba.  p. Ria cis qveS. sakiTxi. haerze. referendumi). Cveulebriv kubokruli da foCebiani. plebQscit­i [laT. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli.) plebeebi. sxdoma.] – didi da sqeli Sali. plenArul­i [laT. plEvrit­i (medic. romelsac adeben daketil kars.  umaRlesi sasamarTlos p. Se­ fuTul saqonels da sxv. . plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra. plebs] – (kreb. fr.. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. plEd­i [ingl.  s. dabali wodebis warmo­ madgeneli. plOmb­i [germ. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. ¥ saplebiscito. plEnum­i [laT. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. plomb.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. ¥ pleadisa. bu­ nebis realur ferebs. plumbum.

romel­ sac urevia raime xili. leq­ sebi. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. da .) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi. plUton­i [berZ. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi. (astr. ¥ pnevmaturi dasaSvebia. saiqios mbrZanebeli.  pliuralizmi Scd. qarTuli 2. tabiZis p. p.plo -402kratos xelisufleba. pluton] – 1.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax.  pnevmatiuri Scd. pluralis mravlobiTi] _ 1.  me­2 mniSv. nivTiereba. 2.  p.. pneumonia pneumon filtvi] – (medic. wve­ ni. plutokrAtia [berZ. miwisqveSeTis RmerTi. Plutokratia < plutos simdidre.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. podAgra [berZ. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas. tumbo.  pliusi Scd. pnevmatQkur­i [berZ. (polit. pneumatikos sasunTqi. podagra] – (me­ dic. 2. (filos. (-) minusi). siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT. plOmbir­i [fr.) idealisturi moZRvreba. CaquCi. plurAlizm­i [< laT.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. pnevmOnia [berZ.) filtvebis anTeba. poEzia [berZ. miwis wiaRis mflobeli. 15 (an +15) gradusi. Sokoladi da sxv.  p. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp.  g. plUs­i < [laT. rac Scd.

(wign. n.  sasurveli p. fSavelas p. senato­ negatiuri). podium] – 1. maRali wris  p. buli adgili savarZlebiT (wign.  p. asaTianis p. romelzec (negativisagan 2.  p. l. visi qcevis garegan efeqt­ 3. positius] – 1. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea.  v. (samx. rac pozitivizmi. gens. `baxtrioni~. baraTaSvilis p. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. . 2. msjeloba. poietes] – mwerali. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani.. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. gadat. positio] – 1.) Tvalsazrisi. gadawyveta. romelic zrunavs Ta­ ioni. sazeimo p. rebis ganlagebis adgili. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. visame an risame mdgomareoba. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. cdaze. mowinave p. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT.) dadebiTi (sapirisp. p. Zv. imperatorisaTvis. faqtebze damyare­ leqsad. pointer] – im momentisas. pirTaTvis. mecnierebani. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. SaSSi: figurebis ze. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. rebsa da sxv. ¥ poeturi.  p. ganlageba.-403- poz xalxuri p. romelic leqsebs Txzavs. buli. `bedi 3. 4. WadrakSi. Semoqmedeba. sakiTxis p. `basianis brZola~. pOdium­i [laT.pOza [fr.) brZolis dros ja­ mareoba. pOet­i [berZ. (meZebari) ZaRlis jiSi.. pose] – adamianis ebze brZola. moklebalniani sanadiro 4. pozQtiv­i [laT. gamoxatuleba. pozQor­i [fr. adgili naturisaTvis. mosuli. maRali baqani. pOema [berZ. niWi. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. pozQcia [laT.

poligrAfia [berZ. polusTan ar­ sebuli. poly bevri da gamos qorwineba] – 1.  p. 2. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma. polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma. p. polusTan (mniSv. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes.pol -404valqmrianoba). Tavisi p.  saraketo p. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. samxedro wvrTnisaTvis (qarT.. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. polQgon­i [berZ. upiratesoba (WadrakSi). polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli. sa­ winaaRmdego. polaris] – 1. beWdva. poliAndria [berZ.) kombinati. p. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. sapirispiro. ¥ poziciuri. azri raime sakiTxSi. polQglot­i [berZ. polAruli [laT. p. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad. sinon. 1. (s.) sruliad sxvagvari. mravalcolianoba).  kamaTSi swori p. poli. Rame. sasroleTi). sinon.  p. polEmika [fr. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT.) baza. gadat. polemique < berZ. sinon. [berZ. eqspedicia.. azrebi. mrewveloba. (s. sinon. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. 2. poligAmia [berZ.  p. Jurnal­ga­ zeTebis da misT. (qarT. (qarT. paeqroba). polyglôttos] – bevri enis mcodne. qorwinebis forma. (wign. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. p. mra- . daicva. yinulebi. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. eWira.) da­ kavSirebuli..  p.-Si miiRo monawileoba. poligQnia [< berZ.  literaturuli p. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. romlis saqmea wignebis.

bavSvTa p. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri. politika saxel­ denime pirze. lofans (ix. nawlavRruiani cxoveli. xelisufleba] – mraval­  p. simsivne.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben).-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1.. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ. poly bevri da techne xeloba. ligia. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ.pOlis­i [berZ. xelis­ ba. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. xe­  raionuli p. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. muzeumi. kratos buli. mwifo. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. police] – si­ cocxlis. 2. is specialisti..) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. RmerTs aRiarebs. farTod pOli p­i [berZ. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp. iwvevs damblas. p. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. politeqnQkuri [berZ. qonebis da sxv. poliklQnika [berZ. swavlexelisuflebianoba. policieli. poliTEizm­i [berZ. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. mo. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. p. nivTiereba erTgvari. samzadeblad. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. polypus] – 1. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). polios saqmianoba. universiteti. sa­ .mtkice da elastiuri. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs.

 msrolelTa p. sxva adamianeb­ Tan urTierToba. ¥ polifoniuri. polQcia [germ. pOlka [Cex. zedamxedveloba. полк] – samxedro nawili. polyhymnia < berZ.  sagareo p. legioni).  p. politQkos­i politikuri moRvawe. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi.] – adamiani. simRerebi. politolOgia [berZ. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT.) moqmedeba risame misaRwevad. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. p. moRvawe. p. brZola.  p. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. (saub. gazeTi. ¥ sapolitiko. (sinon. polifOnia [berZ. polyphônia – mravalxmianoba. pOlk­i [rus. poliquan < berZ.  s. damokide­ buleba. 2.. ¥ policiuri. ¥ sapolicio. warmoSobili xalxuri cekvisagan. ubani. politQkan­i [fr.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. poliqrOmia [berZ. musika am cekvisaTvis. intrigani. Sexedelebebi.  p.  s. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. xSirad angarebis miz­ niT.pol -406bis probelemebs. p.. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. saSinao p. saaviacio p. polihQmnia [laT. -is meTauri. ¥ politikuri. Polizei berZ.. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas. qandakebaSi). saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . xelmwifo xelisuflebis. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi.

eleqtruli wredis. sapirispi­ ro. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. gaqroba pOni [ingl. pop. pontifex] lebis oinebiT. ga­ daadgileba. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl.] – gunduri sportuli didebuleba. полковник] sxvavebuli ram. ori bolodan erT­erTi. fufuneba. saxlis tisaTvis gamiznuli. (gadat... pular popularuli] – Tavsar­ (ix. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. bet. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. poltergEist­i [germ. romlebic sax­ cxenis jiSi. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. sinon.. polo berZ. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi.) ukiduresad gan­ . adgili. agreTve polaruli). pop­musika. pony] – patara sagnebisa. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. cxenburTi).-407- pop polkOvnik­i [rus. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. kolegiis wevri. pOnton­i [fr.  avtomobilis p. [ingl. pOlus­i [laT. polus < berZ. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. pop art Se­ 3. sax­ romSi. mag­ `masiuri~. TamaSi cxenebiT. ne oficeri.  dadebiTi p. am pOmpa [laT. pompe] – wylis tumbo. uaryofiT p. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. samxreTis p. dacema. efeq­ saxlis angelozi. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. suli] – ucabedi xmauri. pOmpa [fr. Poltergeist fuZis angelozi. pompEzur­i [fr. pop-ansambli. dedamiwis Ziriani navi. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. < po CrdiloeTis p. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. pOp­art­i [ingl. `popularuli~. sawinaaRmdego ram. aseT navze si wertilTagani. pop Semokl. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. qurumTa umaRlesi lis sulebiT.

rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis. msaxiobi. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. pOpuri [fr. motivebisagan.S. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. uwma­ wuri suraTebi. popularizAcia [< laT. portatQul­i [fr. ope­ retis. xelmisawvdomi. porto Tan damaqvs] – patara. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba. Portal kari. foTi. portatif] – patara zomis. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. sayovelTaod mo­ wonebuli. portatis < laT.pop -408- mokl.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ.  popularizatori Scd. Jurnalisti. pOrtal­i [fr. popularizAtor­i piri. p.  xalxuri simRerebis p. WiSkari < laT. leqcia. bWe. pOrt­i [fr. iyenebs Tavisufali. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. aso ð­s formis). romelic risame populari­ zacias eweva. literatura da sxva. popularis saxalxo. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. xeliT gadasatani organi. mar­ tivad gadmocemuli. Tan satareb­ . xalxuri] – 1. warmoadgens zogi manqanis nawils. arqiteqturulad ga­ formebuli. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi.  s.  populiarizacia Scd. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si.  p. stilisa da Temebis imitacias axdens. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. rek­ lamas. Porta] – 1. rac aeroporti.  p. portAtiv­i [fr. gamosaxulebas. realur sagnebs. popularis saxalxo. pornogrAfia [berZ. mxatvruli mimdinareoba. (teq. sahaero porti _ igivea. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. kinematografiaSi). xalxuri simRerisa da misT. mowonebiT sar­ geblobs. vinc. port] – navsadguri. mxatvroba­ Si. populArul­i [laT. qalaqi – baTumi. bevri­ saTvis advilad gasagebi. ¥ saporto. 2. saqonlis SefuTvas da a. 2.  populiaruli Scd.

pOrfir­i [< berZ. krest­ sabmeli. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT. pOst. Poseidôn] – berZn. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. wignebis da misT. p.  tyavis p.  postimpresionizmi. Zo­ weuli. Ca­ saweri davTari da sxv. pOrtmone [fr.  p. portQer­i [fr. p. pOrtie [fr. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. portativuli Scd. radiomimRebi. p. magari da momwaro. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. magnitofoni. pOrtret­i [fr. postinfeqciuri. saidanac . [laT. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. ferwera. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. p.  ferweruli p.  porTvaini. Porzellan] – faifuri.) pirovnebis daxasi­ aTeba. p. Canaxati. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. pOst­i [fr. fotoaparati. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi. Portwein] – magari Rvino erTgvari. sadarajo punqti. satareblad. pOrter­i [ingl. sabeWdi manqana. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo).. aRwera. portveini Scd. saguSago. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani).. poseQdon­i [berZ. mZime qsovilis. ¥ portretuli.  p. poste] – 1. 3. grafikuli.-409lad marjve. portvAin­i [germ. qaRladebis. msgavseba. porTveini.. skulpturuli p. porter] – Savi ludi erTgvari.. advilad gada­ satani.  portatuli. portrait] – 1. pOrtfel­i [fr.  porTfeli Scd. porcElan­i [germ. pos 2. abaria fosta. (gadat.

ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags. potentia Za­ la] – (wign. rasme. post Semdeg da fr. 2. postAment­i [laT. saWiro] – (wign. icaven an uTvalTvaleben visme.  potencialuri Scd. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg. 2. 2. postskrQptum­i [laT. ¥ potenciuri. ganxorcielda. unari.pos -410moxda. pragmAtizm­i [< berZ. SesaZleblobani. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi.S. potEncia [laT.) sidide. postfAqtum­i [laT. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign.) faruli SesaZ­ lebloba. postamentum] _ igivea. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba.  sakontrolo p. energia..) mtkiceba.  p.rac praqtikulad sasargebloa. p. postulatum mosaTxovni. potentia Zala] _ 1. (wign. (fiz.. rac piedes­ tali. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe.  qveynis ekonomikuri p. pragma. romelsac win uzis laTinuri asoebi P. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. postUlat­i [laT.) gadat. samxedro p. mimarTuleba.-ze dgas. risame sim­ Zlavris xarisxi. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. saTvalTvalo p. potencQal­i [< laT. rac ukve raRac . romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas. pragmatos – moqmedeba] – 1.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). postimpresiOnizm­i [laT.  p. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad.  SemoqmedebiTi p.  ministris p.

Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. ganizaciis wesdebis p. Senobis. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. rac Scd. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. prezentAcia [ing. p. wignis. cesis Semadgeneli nawili.  praktikosi Scd. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. preAmbula [fr.-411- pre prAdo [esp. adamianTa  preambulasi Scd.-aa saWiro. saTvis. (lit. mecadineoba.) lomis. materialur samyaroze lis saxelad. predQkat­i [laT. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. filmis. vefxvisa da misT. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. uleba.  p. praqtQkos­i – Tavis specia­ . rac msjeloba­ 2. Si). – 1.. saganze. prae praktika. logikuri. sawarmoo p. koncerti. moqmedeba. praedikatum]  Teoria da p..) Semasmeneli. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. praktikos saq­ ¥ preambulisa. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba. (gram. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari. da gardaqmnian mas. muzeumi madridSi (espaneT­  p. pride] – (spec. war­ kargi p. rogorc sasawavlo pro­ 2. praktikuli Scd. saqmianoba. preiskurant] – Sesavali nawili. prAid­i [ingl. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. gamocdileba. prezervAtiv­i [< laT. mosaqme] – 1. swavluli. an sxva 3. nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ.) is. presentation]  studentebis sazafxulo p. miani. prAqtika [berZ. ebisaTvis. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli.

meTauri. prezQdent­i [laT. 2. 3. win mjdomi] – 1. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. (gadat.  s.. praesidium TavSi jdoma. sazogadoebis. warma­ tebisaTvis. rac pre­ mier­ministri. premQer­i [< fr. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. pirveli p.) Senaxva. praesumptio] – 1. (s. 2. konkursSi gamarjvebisaTvis.) risame dasawyisi.  mecnierebaTa akademiis p. (s. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi.  saqarTvelos p. ganviTarebis uZvelesi xana. kinofilmisa da sxva. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis. p. sinon. premQera [fr.  presidiumi Scd. yrilobis da misT.  p.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod. zogi didi samecniero da­ wesebulebis.  mecnierebaTa akademiis p. win jdoma] – 1. baletis. prEmia [laT. krebis.. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba. (wign.pre -412- prezervAcia [laT. winaistoria). praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis. . patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa. praeludo winaswar vukrav.. (samarT. premiér pir­ veli] _ 1. operis. aSS-is p. saWadrako federaciis p.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano. 2. dacva ri­ same. Sesavali. musikaluri nawarmoebis Sesavali.) fondi.  saerTaSoriso p. igivea.. firmis p.  operis saorkestro p. Sesavals vukeTeb] – 1. ¥ premiuli da sapremio. prezUmfcia [laT. prelUdia [< laT. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign. upiratesad fortepianobisaTvis. firmis da sxv. arCeuli garkveuli vadiT. zogi organizaciis. arCevnebi. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. 2.  konferenciis p. ¥ saprezidento. 2. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo.) anazRaureba. prezidQum­i [laT.  premialuri Scd.

(s.-is muSaki. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba. presbyteros jdomare. pretEndent­i [laT. mTel moedanze.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. msoflio p.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. prepArat­i [laT.) kuTrebuli ufleba. rame. tri] – mTavrobis meTauri. Tanamdebobis piris gansa­  p. tesoba. na. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme.. prairie da (mr. (s. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr. p. vaweTa) Sexvedra.. pativiscema. upira­ festivali. iodovani p.) avtoriteti. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ. yvela Tav­ 2. praeparatus prEsing­i [ingl. politikuri. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl. meurneo kulturebi. saubari vitaminiani p. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. prerogAtiva [laT. praetendens prEsa [fr. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo.. gavle­ tramalebi stepis msgavsi.-413- pre  saqarTvelos p.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. p. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis.. 3. rameze. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p.) profesiebi. presse] – periodul (praetendentis)] – piri. pressing] – momzadebuli] – 1. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr. prestige] – tyelis vrceli velebi.. uxucesi] – mRvdeli. prero xelmZRvanelis p. produqti. presis warmomadgenlebTan prEria [fr. p. daurRvevlad. sazoga­ wesiT. p. pre- . (wign. ndoba.

ar yofila.  p. romelic departamentis saTaveSi dgas. prEfiqs­i [laT. sa­ da. ukmayofilebis gamoxatva. sarCeli. wayeneba. praetensio] – 1.  u. SemTxveva. praefectura] – 1. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa.  p. prefEqtura [laT. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. sacxov­ rebeli saxlebis. privatizAcia [< laT. 2. toni. precEdent­i [laT. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba. pretEnzia [laT.  precendenti. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis.pre -414erTeuli.  u. 1­isaT­ vis). (samarT. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. ¥ uprecedento. SemTxveva. 2. zog qveyanaSi: policiis ufrosi. risame mopovebisaken swrafva. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. ¥ saprivitazacio. 2. praefectus uf­ rosi] – 1. adamiani. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1.  p.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. SeRavaTi (mag. misi mmarTvelobis organo. TavsarTi.  raime p. nawarmoebi. preferEncia [laT. ¥ pretenziuli (mniSvn.-Ta turniri (WadrakSi).  pretenciozuli Scd. u. miwebis. Ziebeli. prEfeqt­i [laT.-ebi aqvs. 2. uprecendento Scd. saCivari. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT).  didi p. ¥ upretenzio – ubralo. risame moTxovna. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. prefeqtis kancelaria. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli .

prizmatuli Scd. ¥ privilegiuri. marti­ vi.  s. primAdona [it. (maTem. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. metismetad gamartiveba. 2. fondi. prQmat­i [laT. s. sakiTxis gaubraloeba.  p. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. p.  festivalis mTavari p. pirvelyofi­ li] – 1. 2. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. (fiz. prQzi [fr. pirvelo­ ba. kristali.  p. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. rac privilegiuri (ix. privilegia). meurneoba. prQzma [berZ. komisia. obieqtebi. Cveuleb­ riv samwaxnaga. ubralo. primitivus Tavdapirveli. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. mina. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs. ganuviTarebeli. azrovneba. adgili. mdgomareoba. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. primitQvizm­i – 1. ¥ saprizo.) mravalwaxnaga sxeuli. teqnika.-415 s. rTuli movlenis. s. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . ararTuli. upira­ tesi mdgomareoba.  p.  primitivuli Scd. prQnter­i [ingl.  p. privilEgia [laT. simarti­ ve. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. Ca­ morCenili. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs.-iT sargeblobs. p.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. prisma] – 1. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT. pri  prizmi. 2. privilegirEbuli _ igivea. upiratesoba. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. primQtiv­i [fr. ¥ prizmuli.  p. primitQuli [laT.

dasawyisi] – 1.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators.qcevis ZiriTadi wesi. princi pidan (mniSvn. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT.  lazeruli p.  princi pialuri Scd. gadawyvetileba. prQnc­i [germ. Tvalsazrisi.prin­ ci pze damyarebuli. prQncesa [fr. ¥ princesasi. Prinzessin < laT. princesse. [laT. gamogonebaSi. problema] – 1. upiratesoba. sinon. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad. msjeloba. 2. adamiani. p.  u. 3. politika. . ganviTarebis p.  mtkice p.) gamomdinare. ga­ mokvlevaSi da misT. p. rwmena. prior pirveli] _ 1.  prinsessa Scd. Prinz fr. mimarTulebani mecnierebaSi.. upiratesi mniSvneloba. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. ¥ prioritetuli. kritika. princQpul­i 1. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi. adamiani.  p. prQnci p­i [laT. melnis p. rac araviTar princi ps ar axlavs. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. pro. p. sakiTxi. 2.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli. 2) dam­ cveli. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. prOblema [berZ. principium sa­ wyisi. uprQnci po – 1... prince < laT.. ufliswuli).-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. I s. Prioritat laT. welTaRr. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. 2. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba.  dargis p. 2. principatus] – Zvel romSi Zv.. kamaTi. p. germ. princi pis (mniSvn. princQpat­i [laT. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. priorQtet­i [germ. u.  avtomobilis moZraobis p. moZRvrebis. 2. moqmedebis. rome­ lime Teoriis.pri -416 p.  u. ganuxrelad Semsru­ lebeli.

. gamokvlevas. Seswavlas. 2. ¥ saproblemo. prognosis] – winaswari ganWvreta. 5­saT­ vis). samyaros warmoSobis p.. Teatraluri. sacirko war­ modgenis. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba. sakiTxi. laboratoria. (saub. dedamiwaze. prOgrama [berZ. aRzrdis p.  konstituciur . politikuri partiis.. romelic unda Seasrulos manqanam. Teatraluri p. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi.  ixmareba agreTve problematuri. dokumenti. ro­ melic saWiroebs axsnas.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p. gansaxor­ cielebel rameze. sakiTxi. ¥ programuli (mniSvn.  p. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori. 2.  u. Sed­ gena.monarqiuli partiis p. me-12 klasisaTvis.  koncertis p. danadgarma. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze. soflis meurneobis ganviTarebis p.  s. ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi. 3­saTvis).-417praqtikuli sakiTxi. 3. telegadacemaTa p. momavali muSaobis. marTva. ¥ saprogramo (mniSvn. programma pro gancxadeba] – 1. 2. prOgnoz­i [berZ. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. ¥ problemuri.-ebi.  s. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi. gancxadeba.  amindis p. furce­ li.  sicocxlis warmoSobis p. prObst­i [germ.  p. s. s.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. 1.  mecnierebis ganviTarebis p..  qarTuli literaturis p. 5.. moqmedebis gegma­davaleba. 4.  samoqmedo p. wi­ naswarganWvreta movlenis. ga­ dawyvetas. sabWo. gadat. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema.

prodUqcia [laT.  progresuli sxvaa (ix.. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma. anazRaureba. gonebrivi Sromis nayofi. Tbilisis centris rekonstruqciis p.  produqciuli Scd. Sroma. dizelis sawvavi da sxv. progressio win­ svla] – (maTem. prOduqt­i [laT. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti. aqtis. raime dokumentis. beWdviTi p.  Teatris p. 2. kino­ kompaniis meTauri.  progresiuli Scd. mowinave. sagani.  samecniero p. productus Seq­ mnili] – 1. kacobriobis p.  mecnierebis p. xidis p.pro -418gadamRebic aris. moRvawe.-ebi (yveli. mza p.  rZis p. progressus] – winsvla. daprogrAmeba – programis (mniSvn.. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba..  p. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. gadat.  maRalxarisxovani p.).). romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad.  produseri Scd.  ucxo enis Seswavlis d. aRmavloba (sapi­ risp. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix. progrEsia [laT.) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi. Zlier­ deba. miwaTmoqmedeba.benzini. geometriuli p. risame asa­ gebad. regresi). mr.karaqi da sxv. nawili.  p. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis . 2. programa) speci­ alisti.. 2. prOeqt­i [laT. teqnikuri p. produqtebi – sursaT­ sanovage....  ariTmetikuli p. kuburi gantolebis d. productus] – mwarmoebluri.  Sromis p. progresi). p. navTobis gamoxdis p. projectus win gamoweuli] – 1. prodiUser­i [ingl. produqtQuli [< laT. productio] – 1. prOgres­i [laT.nivTiereba. Producer] – kinofirmis patroni.ebi (navTi. na­ yofieri.

provisor] – afTiaqis mu­ li. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili.  eqskursiaze wasvlis p. provincialis provinciuli] –  s. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti. (moZv. Teatri. romelic Ralatis dacema ekranze. Provisor <  pravakatori. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. visime (calke pi­ – 1. pirTa jgufis.-419- pro dadgenilebis winaswari. 3. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. 2. Tvalsazrisis. 1.. s. provocaSors gaweva] – 1. wamqezebeli. simZlavre. Saki. provQzor­i [germ.) gamosaxulebis ga­ 2. gegmili). xelSekyrobili teritoria. pravokatoruli Scd. 2­isaT­ moqmedebas. ¥ saproeqto (mniSvn. (ist. ¥ provinciuli. ¥ provokaciuli. (maTem. mZime (zogjer damRupveli) 2. vis). saqmianoba. olqi. davaleba. (moZv. rac dialeq­ s. proEqcia [laT. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. qalaqi. kuTxe. aparati.. ¥ provokatoruli. . proeqtQreba – risame pro­ 2. rulebis p.  s. SezRuduloba.-is centri.  p. instituti.  patara p. gegma. piri. pravakatorulaT. provokAtor­i [laT. 3.) igivea.-ze wamoego.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. savaraudo teqsti. provocatio mqone farmacevti. projectio win. vis). CamorCeni­  avtosawarmos p. tizmi.  provincialuri Scd. administraciul­terito­ Sedegi. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. romelic Separulia brtyel zedapirze. provincia] saqcieli.) dedaqalaqs an ris. kaciis mosawyobad. (spec.  p. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p. ganzraxva. loba. p. p. interesebis eqtis (mniSvn. rasac mohyveba periferia. (qarT. mebebisTvis. 1) Sedgena. xelmwifoSi.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. raime organizaciaSi provo­ sinon.

prokurAtura – saxelmwifo organo. prozaQkos­i – mwerali. prosa] – TxrobiTi. prokOnsul­i [laT. prOTez­i [< berZ. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad. prolEtar­i [laT. axali aRTqma). ¥ saprokuroro. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). zedamxedveloba. prozEqtura [laT.  pravokacia.. beletristika). mowodeba. prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba.  s. pilate (biblia. procureur laT. daqiravebuli muSa.).  protezi Scd. 2. procla- . mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. procurator] – Zvel romSi: moxele. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. prozElit­i [berZ. beletristi). romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. gauleqsavi literatura (romanebi. proklamAcia [laT. moTxrobebi). Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas. ¥ p. prOza [laT. Zvel romSi: moqalaqe. prothesis mi­ mateba. procuro vzrunav] – 1. fexi. sa­ dac gvamebs kveTen. 2. prokUror­i [fr. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. ¥ saprozeqturo. provakaciuli.  generaluri p. ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. proletarus] – 1. Tanamdebobis piri. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas.. prokurAtori [laT. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. ¥ prozauli.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli. pravakaciuli Scd. 2. risame axali da Tavdade­ buli damcveli. nawarmoebebi. kbilebi .  p. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. prosēlytos] – 1.

p. moZRvrebis. rac unda gavrceldes. promotio win dindgeli. agebuleba.-421neli. propeller] agreTve epilogi). moqveyneba. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. maTematikaSi: iseTi. butan­ Ta klasi. gagrZeleba. gatio] – (samarT. imdenjerve.) raime sa­  p. jerme gazrdiT an Semci­  p. codnis gavrceleba maseb­  p. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. promEdol­i – tkivilgama­  p. ukuproporciuli: ukupro- . proportio] – xis miniWeba. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. sinon. promulrisame nawilebs Soris. propEler­i [ingl. ventilatori. propaganda toloba. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. romelic risame propagan­  p. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. rome­ tebiT. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. sidideebi. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. skis webo. mowyobiloba. ¥ propeleriani.  TviTmfrinavis p. 1. gav­ propOrciuli1 – 1. 2. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). tumbo. ideis. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT. romelic prolongAcia [fr. narkotiki. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. (maTem. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. propolis < parati. miiReba navTobisgan. buli nawilebis mqone. prologos] – sawvavad. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. das eweva. muSaoba.) ori Sefardebis propAganda [laT.

prostitUcia [laT. praJeqtori. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp.. Cveulebriv farTo da swori quCa. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi. rusTavelis p.  prospekti Scd. prostitutio Sercxvena. samecniero nawilSi. wabilwva] – porciuli sidideebi.) winamdebare jirkvali.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma). (sa­ mecniero naSromis. prorogatio gangrZoba. mimoxilva] – 1. prospectus xedi. qalaqis didi.). projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo.  ganmartebiTi leqsikonis p. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia. frazeologiuri leqsikonis p. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. mimoxilva] – 1.  universitetis p. prorogAcia [laT. maJoritaruli warmomadgenloba)..  mogzaurobaTa biuros p. prostatēs win mdgomi] – (anat.  prospekti Scd. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. prospEqt­i2 [laT. (TbilisSi). prorEqtor­i [laT. ganzaxva. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT. gaxangrZliveba] . prostAta [berZ. projectous < laT. prospectus xedi.  proJektori.  proporcionaluri Scd. prOJeqt­i [project < laT. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. mokle Sinaarsi. 2.. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT. saxel­ mZRvanelos da sxv.  daviT aRmaSeneblis p. proJEqtor­i [fr. praJektori Scd. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema. prostAtit­i – prostatis anTeba. etimologiuri leqsikonis p.  prorektori Scd. pro ma­ gier da rector mmarTveli. prOspeqt­i1 [laT.

warmoiSva me­16 s. gauwia.  p. protOkol­i [berZ.  p. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. ufrosi saeklesio wode­ bebSi. prostrAcia [laT.  p. pirveli. sefiskveri. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad).. protestor vemowmebi] – 1. Protest < laT. protorenesansi. uxalisoba. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti.­Si re­ pro formaciis dros. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba. proto. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. protokultura. protectorate < laT. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba. s. prOsfora – hostia _ patara kveri. demonstracia. proteqtOrat­i [ingl. mfar­ veloba. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi.  prototi pi. eklesia.-is gancxadeba. protokoll. prOteJe [fr. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg. 2. dad­ genilebis winaaRmdeg. . protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. meZaveoba. protoena. ¥ protestantuli. nota. prOtest­i [germ. prostratio] – daZabuneba. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. [berZ. protEqcia [laT.  prokuroris p.. ¥ saprotesto. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari.  s.

¥ profesiuli. proqtolOgia [berZ.  p. 2.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. prôtos pirveli] – (fiz.. inJinris p. xe­ lovnebis Zeglis da sxv. prOtoni [berZ. daxelovneba. p. protOplazma [berZ.: ideis. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p. protOti p­i [berZ. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis. p-is arCeva. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi. prôtos pir­ veli da typos niSani. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. misi damaxinjeba.  s. risame pirveladi nimuSi. ¥ saprotokolo. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe. profanatio] – upatiuri. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan). SebRalva.-ebi. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. uvi­ ci. proktos . warmoqmnili] – (biol..) mimarT. specialoba. dedani. profesiOnal­i adamiani. namdvili pirovneba.) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. kvali] – 1. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. interesebi. pirveli saxe.  profesionaluri Scd. moZRvrebis.  saoqmo Scd.  eqimis p. profanAcia [laT.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki. prOfan­i [laT. profEsia [laT. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba.

teqnikaSi da sxv.) wesebi.  p-(s. mZRoli. professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. 3. ¥ profilaqtikuri. xidis p. saxis procesi (abazana. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr. inJineri. raodenoba.). TanamSromlebs. acra. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba.  gzis p..) sakiTxi. 2­isaTvis). risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. procedure] – 1. sargebeli). (qarT. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). kabineti. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. p. saxedaoba gverdidan. Tavidan acilebis Ronis­ 2. (mniSv. dargebSi).. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. p. profesiis. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p.  wylis p. 1. . romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. pro centum asis magivrad] – 1. profil] – 1. an sagnis gamoxatuleba. xasiaTi. 3. raime Tuleba. p. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p.-ebi. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. prOforma [laT. lis. masaJi. 2. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba.-425- pro  p. romelsac ani­ saCveneblad. specialobis. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. meurneobis ZiriTad dama­  s. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. pro forma profEsor­i [fr.  Semnaxveli banki iZleva  p. remonti. sinon. asedi nawiliT. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. romlebic  xmis micemis p. (s. Se­ kompresebi da sxv.rodesac iReben  wiTelas p. ero­kvleviT muSaobas). teqnikaSi. am 2. mo­ wodebuleba.. Semosavali.

¥ publicisturi. rZis da misT. procEsor­i [ingl.  p. Publizistik < laT. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. publicQstika [germ. publQcist­i – mwerali. laT. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba.  sadResaswaulo p. xaWos an sxva masalisgan – Saqris.. publikAcia [germ. marTavs srul gamoTvliT process. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo. damatebiT. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba.  p. samgloviaro p. ¥ uprocento (mniSvn. risime gan­ viTarebis gza. pubertAcia [gviand. p. ro­ melic publicistikas mis­ devs. prOces­i [laT. beWdva. 1. 3.  p. Semadgenloba. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi.  u. naSromTa ga­ moqveyneba. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. Publication < laT. 2­isaTvis). (s. ¥ procentuli (mniSvn.. fqvilis. madanSi rkinis p. sesxi. 2­isaTvis). sam­ gloviaro).  p. 2. processus svla. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. akeTeben burRulis.-s wliurad. sasamarTlo saqmis garCe­ va. Sefardeba. pUding­i [ingl. moRvaweoba. procEsia [laT. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . mimdinareoba] – 1. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p. Janni. teqnologiuri p. p. (s.) vada. 3­isaT­ vis).) kodeqsi. pUeblo [esp. werili. kvercxis. pUdel­i [germ.pro -426vliT operaciebs.

magida. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva. adgili. 2. punqtuAcia [germ.  strategiuli p. Sa­ qari. Cai da sxv. pUnS­i [ingl. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. gausinjes. marTvis p. purus wminda] – 1. Punktuatia < laT.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. samedicino p.  eleqtrosadgurebis p. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi.-is kargi codna gamoamJRavna. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. majiscema). punctum wertili] – (gramat.] – magari sasmeli – romi. pUnqt­i [laT.  p. adamiani. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. wesi. pulsus biZgi] – 1.  p.  punktuacia Scd. punctum werti­ li] – 1. pulverizAtor­i [laT. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT. punctuel] – zedmiwevniT zusti. pUrizm­i [fr..  punktualuri Scd. punch < ind.-is wesebi. 2... Pult] – 1.  p.  mesame Tavis me-5 punqti. sinon. pulvis (pulveris) mtveri. pUma [esp. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. Sesakrebi p. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. sadispeCero p..  saTvalTvalo p. purism < laT. daba da misT. 2.) sasveni niSnebis dasmis sistema. aku­ ratuli. punqtuAluri [fr. romelic mowyobilia. sadgomi. sofeli..) moZraobis. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. . 3. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi). stendi da sxv. moswavlem p. cxovre­ bis raime tempi. (gadat. raimesaTvis gan­ kuTvnili. pUls­i [laT. pUlt­i [germ. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. ro­ melSic urevia wyali. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili.

 lirikuli J. ¥ Janruli da Janrobrivi. sityvebi. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr. sax. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi. purus wminda] – adamiani. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. wris warmomadgen­ JAko [fr. qurdebis J. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. jakan] xelovnuri). vili. J. nacrisferi TuTiyuSi. iAkan­i [rus. J. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. gan­ nariaSi. JAluz­i [fr. ba. romlis xsnaric gacive­  J. saTavgadasavlo J. genre] – xelovnebis laT. nairsaxeobani. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg.. jacquot] – patara lebi.. JAndarm­i [fr.. sakuT. nadirod. romelic Sedgeba  J. JAkan­i. mZRolebis lebuli. kuli­ ro wyobis policia. medicinaSi. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba.pur -428- 2.-Ta korpusi. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. ro­  mowafeTa J. жакан. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. gendarmefafisebur masad). avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. gamoTqma.. J  J. puritan < JAnr­i [fr. . erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. JArgon­i [fr. aqvs yviTeli gan. purQtan­i [ingl. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. gendarme] – piri. JelAtin­i [fr. jgufis. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. an Stori. mwifo gadatrialeba. saTvis.

romelsac aqvs Zalian  Jelesi.] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT. jury] – specialistTa ulebriv.  J. Jiuris. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. fexebi.. rom­ da sxv. li. iyeneben me­ JQro [fr. jongleur] – ¥ saJetono.) nomeri.). brinjaos J.-429- Jur JEle [fr.  Jiurma.. romelic  s. giraffe arab. cirkis msaxiobi. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin. Jiurs. korpusTan.  saiubileo J. li­ Sejibrebebze. misT. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. romelsac J. marjvebisaTvis. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr. 2.  J. JiklQor­i [fr. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. J. metyvelebisas). gamofenebze. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr. jgufi.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. Cekze da dicinaSi. TefSebs. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). (s. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis). romelic mzaddeba xilis wveniT. JonglQor­i [fr. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl.-ebiT laparaki. biseburi saWmeli. JiurSi Scd. jeton] – 1.) war­ wera Tamasuqze.-is gadawyvetileba. romelic doRSi monawi­ firfita. JQraf­i [fr. gurzebs jaWvis bolo rgoli. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J. romelic Jurna­ . grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. jockey] – mxeda­ ri. giro] – (finans. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. JiuriSi.. li (mag.] – Ruzis (burTebs. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. dali erTgvari). romelic aniWebs premiebs raime konkursze.] – balaxovani rikaSi. JEton­i [fr. monetis Semcvle­ leobs.

radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad.  r. rugby] – sportuli  avtomobilis r. maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. loba. ¥ moragbisa. (fiz. moRvaweoba. sinon. . rAdar­i [ingl. radiAcia [laT.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. radio ga­ mosxiveba] – 1. bobis r.Jur -430- listikas misdevs. sxivisebri). romelSic 2. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. mOragbe – ragbis moTamaSe. radiatio] – 1.) gamosxiveba. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. ¥ radiaciuli. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. gunduri TamaSi. moZRvari radiAtor­i [laT. eTika. rabbi Cemo gegmareba. rAgbi [ing. Semqmneli. qalaqis r. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. sxviseburad..  J. ixmareboda regbi. ebr. ragoût] – wvrilad  r. ganlagebuli (qarT. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi. Zi. rac amJa­ 2. (ix. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. ragbi). rAgu [fr. risame gavrceleba cent­ mad Scd. darAbin­i [Zv. Tbogadacema. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi).. daWrili xorcisa da bost­  J. quCebi. rac moragbe lebiT.

S. radikaluri parti­ 3.) ga­ radio2.) gamosxiveba.S. moqmedebis. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. gadacemis mizniT. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba. gadamwyveti musikaluri programebis. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. fesvebis anTeba. sxv. radicula basTan. radiaciasTan. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. radioinJineri. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. lis ZiriTadi] – (wign. bunebrivi bgerebis. bgeriTi gadacema. cvlilebebi. – pirveli Semadge­ damwyveti. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. 2. radicalis Zi­ a.  radioabonenti. radiomauwyebloba – masob­ is momxre. radio(med.  Tanmimdevruli r. radioaparadikAlur­i [< laT. radicarati. patara Ziri. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi.. vebisa. gamovasxiveb] – 1. TviTon fesvis amoRebis radio1. radikalizmis mimRebi mowyobiloba.  xelovnuri r. romelic uCvenebs am  r. r-Si SesruRebis niSani (√¬).) fesvis amo­  r-Ti miReba. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. – rigi sityvebis Sedegi. r. patara fesvi] –  radioizotopebi. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli.-431- rad radQkal­i1 [laT. radiosTan.. da a. 2. momxre.).. ukiduresi. 1. ga­ li. Sor manZilze signalebis. agreTve leba.. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. gamosxivebis da . gadamWreli. uli] – (maTem. eleq­ gulis daSla. saSualeba – sainformacio.) zurgis tvinis nervTa elementebi. sakiTxebis gadawyvetisas..

radiolokAcia [< laT. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. gamosxiveba. romelic radioTi gadai­ cema. radiopelengi). iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. daSla. radiomEtria – 1. nivTierebani. radium da berZ.  r. fizikis na­ wili. agreTve maT biologiur moqmedebas. radiopelengatori). radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. ¥ radioaqtiuri. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. radiolOgia [< laT. 2. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. r. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. logos moZRvreba] – medicinis dargi. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. (ix. r. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. radioproJEqtor­i 1. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT.rad -432- r. uranis r. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo.. radiOgrama – Setyobineba. radiolokAtor­i [laT. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT.

rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. soflis r. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. popovma (1886). radioreflEqtor­i (ix.  radiotexnika. 2. teqnikis dargi. radioaparaturiT aRWurva risame. radium sxivi] . saSualebani. mecnie­ reba. radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. radioproJeqtori). romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. radiosAdgur­i 1. 2. radQum­i [laT. romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. radiotexnikuri Scd. ¥ radioteqnikuri. rac radiograma. kompleqsuri aparatura. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT. rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. radiotelEgrama _ igivea. radiotEqnika – 1. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs.s.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri.  qveynis r. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. 2... radiolokaciisTvis. TviTmfrinavis da sxv. tele­ viziisTvis.  r. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. qarxnis r. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. radioqQmia – qimiis dargi. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad.

mxaris.. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li. badmintonis TamaSisaTvis). Senoba..  wiTeli jvris r.. raca yuTi.  saraketo (mniSv.) gazeTi. 3. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa.. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti. radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. radQus­i [laT. rAketa1 [germ. sasig­ nalod da sxv. sxivi] – 1.rad -434didi saxazavi. SuSxuna).  samrewvelo r.) komiteti. 2. r.) centri.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde. ra­ diusi] – 1. (s. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi. 2. res­ publikis. SimSa.  reixstagi Scd. sinon. raQsSina [germ. 2.-is aReba. Tbilisis vakis r. kolofi.. r. (anat. rayon sxivi. am monakveTebis sigrZe. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. Reischine] – . Casas­ venebeli – kubo.. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs.  aviaciis moqmedebis r. jarebi. 2­saTvis). (gadat. raQxstag­i [germ. sazenito r. s. q. rAka [laT.  r. sxivuri Zvali. denTiT datenili hilzi.  kosmosuri r. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. samiwaTmoqmedo r. 1­isaT­ vis). Telavis r. r-is centri. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati. (s. ¥ s. radius mina TvalSi. (qarT. (s. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. (maTem. raQon­i [laT. rAketa2 [fr. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli.) winamxris erT­erTi Zvali. r. ¥ raionuli da saraiono (mniSv.) swori xazis monakveTi. Rakete] – 1. iyeneben foirverkSi. – qimiuri elementi.  goris r. meterologiuri r.) konferencia. (s. raquette] – tariani ovaluri CarCo. danadgari.

 pirveli r. raliSi. ise uZravi kameriT. rals.-is kapitani. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi. saxl­ kari. rAkurs­i [fr. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. ob­ ligaciebis) SemosavliT.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). fasiani qaRaldebis (aqciebis. mxatvroba­ Si: figurebis.Sekveca] – 1. rAng­i [fr. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi. foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. Cogani). rang] – xarisxi. rancho] – 1. rAmSteqs­i [ingl. ralli Scd. wodebuleba. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. RmerTi viSnus avatara. ralSi. 2. laTinur amrikaSi: kar­midamo. mefe. raccourcis Semok­ leba. rAnCo [esp. 2. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). Sexvedra. rampe] – TeatrSi: grZeli.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. . rumsteaks (mr. ralis. rAntie [fr. sinon. rAndevu [fr. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri. rApira [fr. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. randezvous] – (moZv. rAli [ing. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). di plomatiuri r.-ebi. rentier rente ren­ ta] – piri.  ralma. dabali barieri avanscenis gaswvriv. ¥ ralim. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma.  mravadRiani saavtomobilo r. Tanrigi. rAmpa [fr. TviT es rap marxva. ramAzan­i [arab.) paemani.

natifi. (qim.  navTobis r. rafQnad­i [fr. ¥ rasobrivi. Teoria. kanonebi. rAsizm­i – antimecnieruli. 2.  faSizmis r. ratifikAcia [fr. ratification] da ratificQreba [germ.rar -436levs iuridiul Zalas. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi. 2. Raritat < laT. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~. 2. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs. Zveli wigni). (sp. rAfsod­i [berZ.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi. rAund­i [ingl. gansxvaveba. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. rAsa [fr. round] – 1. niSnebi.  rasiuli Scd. rafinQreba < [fr. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ .) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). r.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs. rAtuSa [holand. raffiner] – 1. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali.) daxvewili.. (wign.  r. (gadat. rafinirEbul­i 1. rarQtet­i [germ. gawmendi­ li.  ratuSasi Scd. zeTi. samuzeumo eqs­ ponati.  r. gadat. ¥ rasistuli. r.  ratuSisa.) gawmenda minarevebi­ sagan.

rAqiti [berZ. geas Svili. uli vadisTvis. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem. kronosis coli. mizanSewo­ da. feodali. r. moSliT. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. rhapsôdia] – 1.  r. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. kveba. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT. losofiuri rwmena imisa.. [laT. berZnul srulyofa. romelic aRniSnavs: piruku... tionalis gonivruli] – risame reinvestireba. rEa1 [berZ. nawarmoebis nawyveti. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. (astr. reeqsporti.  f. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba.-437- rea rafsOdia [berZ. Ratio] – sak­ meore bgera. bis usazRvro ZalaSi. demetres da zogi racionAlizm­i [laT. re.. racionalizAcia < [laT. xelaxla.S. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe.) mTeli an wiladis ba. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs.  dRe-Ramis r. Tavidan. re [it. 2. gamow­ rAja [sanskr. am bgeris aRm­ vebis ulufa.] – TavsarTi.. norma garkve­ niSvneli noti. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. mowyoba gonivrulad. mizan­ da a. romelic dawerilia xalxu­ 2. fi­ deda. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva.. mag. r. . feri misawvdomia. re. saxsrebis  rapsodia Scd. gaumjobeseba. gamoyeneba. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi.romelic WeSmariti Temaze. miwaTmoqmedebis r. rationalis] – gonivruli. teqnologia. Sewonilad. nili. raukan. codnis erTaderT wyarod 2. zevsis. agreTve noli. listis ungruli r. Rea] – 1.

(saub. realis] – 1. beWdilebaze. ¥ sarealizacio. r. nivTieri] – 1. sicocxlis aRdgena.) gavacocxleb] – 1.rea -438-  gegmebis r. namdvilis marTal asaxvas. reagieren < 2. mimarTuleba mxatvrobaSi. reabilitAcia [laT. ganivrad damagrebuli Zeli. xelovnebaSi: mimarTuleba.  r. stili. 1. rac reaqcia kvlav. xelaxla da animo (mniSv.. cxovrebaSi ga­  rianimacia. gamoxmaureba. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. r. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. (s. realis namd­ 1. re – winaaRmdeg reAluri [laT. rEa2 [holand. r. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT.) ganyofileba. laT. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. nawile) nivTiereba. reabili s. amocana. Zala.patiosani saxelis. sebuli nivTi. materialuri 2. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). risame gayidva. reAgent­i [laT. s. nawarmoebi. romelzedac abamen swor  saqonlis r. 2. fileba (saavadmyofoSi). Scd. risame gan­  r. xorcieleba. reagQreba [germ.)  kritikaze r. rac sinamdviles Seefereba. (medic. sariaminacio tareba. namdvili. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti. punqti. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. 2. fulad qce­ va. gad. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT. vada.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani. gegma.. realis namdvili. (medic. igivea. ra] – (zRv.) anZebze . re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia. xolme signalebs. realis macio. pasuxi STa­  r. re – debaze.

) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. ingl. r. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani.). an motoriani navebiT. mag. poliuri ufleba garkveul 2. romelSic saZiebo si­  r. romelsac iye­  s. r. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT. moWrisas. politika. 2­isaT­ vis). `sag­ moiqmneba. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. 2. reactor] – aparati an danad­  r. `sagnebiT~. xre. romelic moqmedebs sna. niSnebeli sagani (gvirgvini. niSnebis kombinaciiT.). `nivTebis~. 3. ski ptra. mefis xelisuflebis ma­ velze. 3­isaT­ regenerAcia [laT. nivTiereba. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r. regeneravis). reacteur.  atomuri r. warCinebis niSani (ordeni 3. gazeTi.-is amoxgari.-is Sedgena. tio aRdgena] – 1.) 1. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. Sua saukuneebSi: mefeebis.).. cana.) war­  r. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. ra­ 2. (teq.. samedicino reaqciOner­i [fr. (qim.. moZraoba. reaction] – 1. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. moebaSi ukve gamoyenebuli. rebus `nivTebiT~. reaqtQul­i – (fiz. reJimi. revoluciuri da erovnul da misT. rac aseT Zalas iyenebs. reAqcia [fr. taxti da sxv. Zrava. qimuri r. regalis samefo] – 1. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. r. kolba. progresis mteri. ¥ reaqciuli (mniSv. iqmneba axali nivTiereba. r. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. ialqniani litika. tyva an fraza mocemulia naxatebis. TviTmfrinavi. reactif] – qimiuri . fulis Tierebis urTierTqmedeba.

rodesac saxelo an mxari . registrum] – 1. miwisqvesa biZgebis r. reglAment­i [fr.  poliklinikis r.  deputatebis r. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni. 2.) mgalobeli gundis lotbari (diriJori). musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi. kuTxeebisa.  r. qsovilis. aRricxva.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. regens (regentis) mmarTveli] – 1. reglamentAcia [fr. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba. mo­ wesrigeba. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag... risame sia. olqi. samxreTaRmosavleT aziis r.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa. dadgena. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. mag. reglament] – krebis. risame registracias axdens.. regQon­i [laT.-is dacva. qorwinebis r. yri­ lobis Catarebis wesi. davTarSi Cawe­ ra. regionis qveya­ na.  namuSevari zeTis r. 3. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~.  maRali r.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT. konferenciis.. sadac registracia warmoebs.  amierkavkasiis r. regQstr­i [laT. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. Casa­ weri davTari. (teq. mefis mcirewlovanebis ga­ mo). raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. romelic vi­ same. registrum sia] – siaSi. rEglan­i [ingl. (saek. r.  r. konferencia. (biol. r. 2. ekonomika. 2.. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. maCvenebeli. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. registrAcia [< laT.-is darRveva. ¥ regionuli da regionaluri. rEgent­i [laT.

regulAtor­i (teq.  siCqaris r. regressus] – (wign.  mTavari r.  xelnaweris r. gasworeba. regrEsia (laT.. regOlit­i [ingl. tempi. regolit] – mtvrisebri masala. mimdinare.  r. TanamSromelTa jgufi.. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. romelic wignis. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs. redacteur] – 1. dasabeWdad momzadeba (teqstis). redAqtor­i [fr. redactio wes­ rigSi moyvana.-441erTi naWriTaa gamoWrili. temperaturis r.literaturu­ lad damuSaveba. mecadineoba.. 2. honorari.-is moadgile. sistematuri.  xelnaweris uZvelesi r. wylis donis r.  xelnaweris r.  s. 1) ukeTebs raime teqsts. piri. romelic gamosacemad am­ . operis axali r. redaqtQreba _ igivea.  r.  literaturuli r. 3. mowesrigeba] – 1.) mowyobi­ loba.  reguliaruli Scd. 2.. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva.  Zravas r. gazeTis gamocemas. ukusvla. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva. Jur­ nalis. teqnikuri r. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi. romelic redaqcias (mniSv. redAqcia [laT. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba. regulAruli [laT.. regtime < rag nawyveti da time dro. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas.. amerikel zangTa sacekvao musikis forma.. 2. r. 1). ukuqceva. rEgres­i [laT.  reguliatori Scd.) ganviTarebis Sefer­ xeba. daqveiTeba (sapirispiro progresi). taqti] – 1. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. rac redaqcia (mniSv. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva. mowesrigeba. quCaSi moZraobis r. regtAim­i [ingl. piri. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli. fasebis r. ¥ saredaqtoro. red regulQreba [laT.

¥ revanSistuli. gazeTs da misT. regestrum] – 1.  TavTavi.  mTavari r. nusxa. revalvation] – (finans.  mawoni – mawvnis. aRwera. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad.  r. devalvacia).) valdebuleba. sia. rEestr­i [rus. ¥ redaqtiuli. reduco ukan vabruneb] – 1. Sebrunebuli] – 1. reverence] – 1. revAnSizm­i [fr.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. -isaTvis mzadeba.red -442rejestr laT. dawesebuleba.  s. (biol. damuSaveba. Sesusteba. gamomcemlobis ganyo­ fileba.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. rEvanS­i [fr. kolegia. 4.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. 3. rEvers­i [laT. reversus ukana. zurgi (sapirispir. (gadat. qaTami – qaTmis. wamwami. revalvAcia [fr. (teq.) organos agebulebis gamartiveba.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. 3. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. zedmeti mowiweba.  r. sadac aseTi muSaoba warmoebs. 2.  xelmoweris r. 2. (ekon.) valutis kursis aweva (sapirisp.. teqnikuri r. liTonis fulis an medalis ukana mxare. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis. 4. aversi). (lingv. rac risame garantias iZleva. reduplikAcia [laT. Semcireba. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba. politika. 2. реестр polon. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. (qim.. .) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan. redUqcia da reducQreba [laT. ¥ saredaqcio. rTulis Secvla martiviT. 2. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali. revErans­i [fr. iron. reduplicatio gaormageba] – (lingv.

) winaT gacemuli gankargulebis. revokAcia [laT. Semowmebis mizniT. teqnikaSi.. revolution] – 1. neba] – 1. winandeli patronisTvis.  buxhalteriis r. texa. raime moZRvrebis. nomre­  r. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. momadgelis gamowveva sxva atavizmi. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi. bisagan. mTavroba. revolUcia [fr. an Teatraluri warmodgena. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. (vaWr. revErsia [laT. keuli scenebisagan. Secvla. magram (di pl. gardaqmnebi. brZola. (samarT. sinjva] – 1. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. xelovnebaSi da sxv. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs.) qonebis dabruneba yanaSi. qanizmi. dens.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. revmAtizm­i [berZ. r. romelsac ciuri moZraobis monawile. organizaciis an revOlver­i [ingl. ¥ revmatuli. sazogadoebriv­politikur 2. brZanebis revQzia [laT. r. gamowveva] – 1. romelic revizias ax­ leba. 2. sistemis. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne).-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. tkivilebi. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. r. (gadat. revisio gada­ gauqmeba. rEviu [fr. kulturuli r.) Zirfesviani cvli­ piri. reumatismos]  revoliucia. revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. romelime dawe­ sebulebis. uaxloes winaprebs. moZraoba. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. Cveulebriv Tan axlavs .  r. mecnierebaSi.  r. revQzor­i – Tanamdebobis 2. (biol. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. reversio dabru­  revmatiuli Scd.

. uflebis datoveba. CrdiloeT amerikaSi. 2.  prezidentis sazafxulo r. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs. rezEqcia [laT. ¥ sarezervo. rezQdent­i [fr. statiis da misT. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi. batalioni. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli. 3. vzogav] – 1. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. ¥ reziumesi. rezerve­ bis (maragis) Seqmna.-is miReba erTxmad.  reziumisa. naSroms erTvis r. dazvervis saidumlo war­ . Tanamdebobis piris gankar­ guleba. romelic miRebu­ lia krebaze. ri­ same maragi.  saxelmwifo sasursaTo r. Resolutio gadawyvetileba] – 1. reservo vi­ naxav. rezume Scd. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). romelime qveynis moqalaqe. mokle Sinaarsi. 2. r.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa. yrilobaze da misT. rezolUcia [laT. rezervUar­i [fr. daskvna. reserve] – 1.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. moxsenebis.ebi.  gancxadebaze r. rezidEncia [laT. saqmian qaRaldze warwerili. rezervAcia [laT. fondi. resectio mokve­ Ta] – (medic. (samx. rEzerv­i [fr.  umaRlesi mTavarsardlis r.-is dadeba. resume] – Sromis.-is proeqti.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. dad­ genileba. resident] – 1. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad.  rezoliucia Scd. s.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd. 2. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. rEzon­i [fr. inglisur enaze. raison] – (saub.  r.  s.  moxsenebis r. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. 2. rezQume [fr.

) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier. 3.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad. Tana­ bgeradoba. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. rEis­i [rus. Reise mgzavroba. TviTmfrinavis.  violinos r. ¥ rezonansuli (mniSvn. kontingenti.-ze mdgomi kreiseri. (spec. gza. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis. saavtomobilo gzebze. hqonda. (samx. piesis an romanis moqmedi piri.  s. 2. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis. 1.-iT Seicavs adamianTa 15%. Sefaseba vinmesTvis raime rangis. ¥ sareido. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento. adamiani.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. рейс germ. resultatus asaxuli. gamoZaxili. sadgomis r. ¥ sareido.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi. as­ wavlos. (fiz. (gadat. ¥ sareiso. raid] – 1. reid­i2 [ingl. rEzus­fAqtor­i – antigeni. 2. 2. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb. reQting­i [ingl. Tviseba. rezUltat­i [laT.  r. rxevebi. avtobusi. gadat.) gamoxmaureba. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad. rezOnans­i [fr.) Sedegi. azri.-445same. damoZRvros.  s. avtobusis da misT. Tanrigis mikuTvneba .  s.areklili] – (wign.  mecnieris gamokvlevas didi r. rezonQor­i [fr. resonance] – 1. 2­isaTvis). rEid­i1 [holand.  partizanTa r. daari­ gos. adgili.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba.  r. raisonneur] – 1. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. (wign.  r.

(samarT. romelic rekvQem­i [laT. 2.  reketiri. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. mizidvis  reqviemi Scd. telefaqsis no­  sportuli r. r. telefonis. romlebic cnobebis gavrceleba. reclamatio ukmayofileba] – 1. lebrivi moqmedeba. cxenosnis meri da sxv. nisZieba momxmarebelTa. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis.  s. quCis viwro Sarvali. romlis saxelwodeba.saxlis nomeri. daSinebasTan. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. (spec. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo. s. rEklama [fr. reclame] – .. saxelwodeba. (vaWr.1 gan­ cxadeba. totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. visime an risime Sesaxeb (Teatr. saCivari. fexebs. 2. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. aucilebeli] – 1. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. rEket­i [ingl. ganyofileba. wils. nawili. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan. filmi. ma­  mocartis r. plakati. urom­ 2. yurebelTa da sxv. 2. saWiro. requisitum  Teatraluri r.) nivTebi.rei -446- (mag. qalaqis. filebis gamoxatva. saxsenebeli mesa (wirva). rekvQzit­i [laT. saTanado xelmowera). ukmayo­ elementi (mag. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. mizniT. politikur sarbielze. anda warmoadgens de­ niT. diul Zalas. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros.-Si monawileoba. preten­ gacemis adgili da TariRi. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. Reithosen] – to indeqsi. 3.. Seqeba. – micvalebulis sulis mo­  r.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . 1. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. zia.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT.) dawesebulebis mi­ sportSi).

axali r. relAcia [laT.) maCveneblebi. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. Zabvis. wnevis. (s. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb. das­ veneba] – (spec.) aRdgena Zalebisa.) mosavali. Reconquista] – me­8­15 ss. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. . xelaxla da construo vaSeneb] – 1. rEkord­i [ingl. rekomendAcia [laT. (s.) dro. (s. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. Recreditiv] – 1. moxseneba] – 1. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad. ¥ sarekomendacio. rEle [fr. r. r. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. rel rekreAcia [laT. saukeTeso Sedegi. relatio cnoba. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. curvaSi. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena.  msoflio r. record] – umaR­ lesi. (s. rekOnkista [esp. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). 2.  avtomobilis r.-is damyareba.  r.  s. recomendation] – visime muSaobis. rekredQtiv­i [germ.. 2.  r.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba. ¥ rekorduli da sarekordo. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT. sabuTi.) darbazi. re­ kvlav. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. relais] – avtomaturi xelsawyo. werili. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi. romelic auqmebs akreditivs.

renego uarv­ 2. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. wminda nawilebi. relief] – 1. remontTan  r. rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes. religio] – rwmena rEmarka [fr. gacveTi­ sibrtyeze. sarEmonto – 1. tansacme­  s. minaweri. reliquiae] (mr. ruka. nivTi. relQkvia [laT. lisa. s. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa. saaTis r. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba. Cavardnili rEmont­i [fr.  r. remarque] – 1. dablobebis. .rel -448- relQgia [laT. li da sxv. amoweuli. Teba] – SekeTeba. moRalate. romelsac inaxaven yof] – adamiani. aRdgena 2. romelic lebsac Tayvans scemen. saxli. sulebisa). gafuWebulisa. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. samuSanarCenebi] – 1.  mTagoriani r. SeniSvna. ris r. siaTebas. gandgo­ (sagvareulo) r. rom­ riv. frCxilebSi).  reliqvia Scd. kapitaluri. kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix.)  s. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis.. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. dakavSirebuli. amoburculi..). reba. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. saxelosno. personaJTa garegnobi­  qristianuli r. remissio Semci­ tes aRdgoma. bas.). roba. zRvis fske binis r.. Sesusteba] – (medic. 2.remQsia [laT. renEgat­i [laT.) relQef­i [fr. religiuri oebi. saojaxo davida. mili. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r.. ¥ religiuri.. dResaswauli-ieso qris..

­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. 2. repatrians (repatrian(tis)] – piri. repertUar­i [fr. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. gadakeTeba.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT. gardaq­ mna. sarentgeno.-449- rep renEsans­i [fr. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi. igivea. momgebiani.  parlamentis wevris r. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis. reOstat­i [berZ.  adamianis organizmis r. rac ren­ tgenis sxivebi. sargebliani. aRorZinebis xana. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. Rente. repatrQant­i [laT. qoneba an mi­ wa ise. repertoire] – . Se­ mosavliani. rEntgen­i _ 1.  saministro r. rEnome [fr. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. repatriAcia [laT. rente – laT. reputacia. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. tyved wayvanili pirebis. fr. rEnta [germ. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. (s. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. reparAcia [laT. rentabEluri [germ. ¥ rengenuli.) gaSuqeba. rentere – regularuli Semosavali. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ. romelsac iZ­ leva kapitali.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani. reorganisieren] – risame struqturis Secvla.

representent] – (wign.) 1. ganoebis mier miRebuli  s. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. vinc imeorebs] – piri. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. ga­ dacemuli radioTi. ¥ sarepertuaro. darbazi. 2. rEplika [fr. gamoqveynebuli gazeTSi. reporter] – Jurnalisti. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. niSnavs: kvlav. xelaxla) da (trans) plantatio 2. gegma. komisia. aseTi (TavsarTi. mokle saxumaro nomeri. reprezEntant­i [fr. transplantacia)] – (me­ dic. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi. it. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde.  repetecia. aiTvisos raime codna. ¥ repetitoruli. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio.-is ganaxleba. mu­ Scd. s. . re – nawilis gameoreba. generAluri repetQcia reprEsia [laT.  piesis r. TeatrSi. saxlis maswavlebeli. romelic am­ zadebs reportaJs.rep -450- 1. (ix. nawarmo­ ebTa erToblioba. repOrtaJ­i [fr. koncertis r. repetQcia [laT. sarepetecio rEpriz­i [fr. TeatrSi: sityvebi. reportQor­i [ingl. dasja. musikaluri da sxv. repetitio gameoreba] – dramatuli. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod.) warmomadge­ neli. wamoZaxili.  fexburTis matCis r. reprise] – 1. repressio daT­ _ ix. replica] – 1. dasasjeli zoma. generaluri. 2. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. replique. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv. gameorebis sanoto niSani. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda.  repetitoroba. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba.  r. estradaze da misT. repetQtor­i [laT.  s. 2. repetitor is.. tele­ viziiT.

moqmedebis. arse­ bobis pirobebi. r. mtkiced dadgenili wesi. respiratio] – sunTqva. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. xmamaRla molaparake. 2. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. reaqciuli r. gax­ seneba. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. sa­ xelmwifos wyobileba. re – xe­ laxla da productio. nawarmoebi. sabeWdi teqstisa da misT.-iT sargeblobs.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. produco warmoeba. Rirseu­ li. reputAcia [fr. reJQsor­i [fr.  kvebis r. ¥ sareJimo. mZromi] – (zool. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. respeqtabElur­i [fr.  kargi r. respirAtor­i [laT. fakulteti. kvebis da sxv. Sromis. regime] – 1. 3.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT. kvlav­ warmoeba. vawar­ moeb] – 1. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. reptQlia [< laT. namuSevari.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena.. dasve­ nebis. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . ganawesi.  kargi r. respOndent­i [laT. saparlamento r. reprodUqcia [laT.  s. (fsiq. respectable] – pativsacemi. pirobebi.  Teatris mTavari r. niRabiani.  manqanis muSaobis r. s. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. mcenareTa siTburi r. respirAcia [laT. Selaxuli aqvs. 2.) qve­ warmavali. 3.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. damdgmeli. reptilis mxo­ xavi. moTxovnebi. Se­ xeduleba. ¥ sareJisoro..-is dacva. rEJim­i [fr. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. (polit. ¥ reJisoruli.  demokratiuli r. mmar­ res Tvelobis wesi.. muSaobis.. naxatis. cxovrebis. ekon. r.  s. darbaisluri.

2. r. saxelosno.  retransliatori Scd. xelovnebis nawar­ moebis.res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi. rEtorta [laT.  rediosignalebis r. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis. restaurienen] – 1. 2. qveynis ekonomikuri r. resUrseb­i [fr.  s. retranslAcia – (spec. samuSaoebi. risame maragi.  restornisa Scd. respUblika [laT.) aRdgena pirvandeli saxiT.-is prezidenti. saretransliacio Scd. retranslAtor­i – (spec. resursi.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. agreTve translacia). fuladi saxsrebi. . (s. radiosadguri.. telegadacemaTa r.  mx.  marTvis r.  retransliacia. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari. ¥ sarestavracio. mowyobiloba. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT. retorta ukan moxrili. restauratio da germ. ¥ saretranslacio..  satelevizio r.. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma. restOran­i [fr.  taZris r. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti. ressources] – 1.  saqarTvelos r. Zveli freskebis r. restavrAcia [laT.) konferencia. r.  respublikanuri Scd. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi.  bunebrivi r. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. forma. ¥ restoranisa.  s. s.. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo. ¥ respublikuri da sarespubliko.

rEtuS­i [laT.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. avireklav] referEndum­i [laT. gasaxurebeli xelsawyo. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. dus ukan mimavali] – prog­ olqi. moxsenebis r. refleqtoruli Scd. ubani. reflexus asax­ va] – (fiziol. ukan mivmarTav. reflEqtor­i [laT. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT.  s. referen– 1. ukanve.-453- ref ¥ saferendumo. misT. retros1. ¥ referatuli. gadmocema. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. mocema.  r. r. s.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. retrOgrad­i [laT. igivea. rac zitivis Sesworeba fanqriT. teleskopi. wignis da upirobo r. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. rac rEfer­i [ingl. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. Jurnali. re­ refErent­i [laT. Referens aqcioneri. reflecto  referatiuli Scd. wyobiloba.  refleqsiuri. uwyeb. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. kiTxulobs. biuleteni. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. moZraoba. komisia. uri. qili sarkis saSualebiT. s. 3.-is mowyoba. niero naSromis. piruku da 2. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). piriqiT. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. romelSic ga­  r. piri. Refero va­ leobiT. retrogra- . gadasawyvetad. retro. refleqti r. resis mowinaaRmdege..

ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. datexa.) kupleturi formis recEnzia ganxilva.. reJimi. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi. cis TaRze. 2. (lit. refda misT. (mus. rectilesi ganaTlebis r.ref -454- rEforma [fr. specialuri gemi. reforme] – 1. politikuri gardaqmna. rEfren­i [fr. meTaurobiT. romelic ucvlelad ebis. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT.. dasazidad. (astr. refractio] – 1. macivris nawili. warmodgenis. refrain] –  rektorati Scd. romel­ Tveli klasi. rEqtor­i [laT. . [laT.) dedamiwis atmos­ Tveli. meordeba. narevebis gayofa.  marTlwesrigis r. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. Senareve­ (fiz. Suqtexa. Secvla. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT.  dadebiTi (uaryofiTi) r. umaRreqtifikAcia [laT. vagoni. recensio 2. ficatio gasworeba] – da req­  s. ¥ sareformo. rector mmar­ 2.) taepebi. misamReri. fr. rateur] – 1. refrigéseba werilobiT. iwevs. meordeba.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori.. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. 2. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili. programa. samecniero naSromis. 1. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri.

) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba. (medic.­s. zneobis wesebisa. mtkice dacva raime princi­ pebisa. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. (wign. romelic iRebs gaRizianebas. risame damzadebis wesi. receptum aRebuli] – 1. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili.  tortis r. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba. receptor mimRebi] – (fiziol. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi.  r. rQTma [berZ. r. ribes nakadi. 2. recidivus rac meordeba] – 1. (samarT. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis. 2. ribonukleQnmJava (rnm) [laT. rizAlit­i [it. ribosOmeb­i [laT. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi.-is gamowera. rigOrizm­i [< laT. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. gameoreba. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. rivQera [it. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. sanremo da sxv. recQdiv­i [laT. mi­ TiTebebisa.. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. Saqris damzadebis r. Wavli da (ix.-is wardgena afTiaqSi.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. recidivus rasac imeoreben] – adamani. 3. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. Wavli da sôma berZ. taepebis bolos. rigor sim­ kacre.) avadmyofis Seb­ runeba. recidQvist­i [laT. recEptor­i [laT. sisastike] – mkacri.). erT­ erTi nukleinmJava. kani. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs. ribes naka­ di.-455gazeTSi gamoqveynebuli r. rEcept­i [laT. .

gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. aRmosavleT . ricochet] –  musikaluri r. leqsis r. romelic moqmedeba.). braga. Tanabarzomiereba ri­  r.  r. niali. saSiSroeba. rhythmos] – 1. ritualis] – (wign. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. misi axali versiis Seqmna ix.. Sinagani r. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. asxleta raime zedapirze 2.. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). bis r.) – cxviris lo. vleoba. mareobaSi Cadgoma. rQnit­i [berZ. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. riTma sxvaa (ix. nebi. ra­ rQqSa [iap. rQmesa [it. gagzavna. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria. remake xelaxla ¥ ritmuli. (gadat. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic.rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r. moZraoba. (s. same. biT. r. reoba. rikOSet­i [fr. r. rimmessa fulis gadacema. li.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb.. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon.). r. rimEik­i [ingl. elCis miRerebisaTvis. riTmiuli.) scesurdo. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r. muSaoba.) wesebi.] – 1. rQng­i [ingl. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix.).. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis. (s. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi. lorwovani garsis anTeba. Cabareba] ritOrika [berZ. rQsk­i [fr. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. rQtm­i [berZ. – (finans.) yoveli Tamasuqi. ceremoformis moedani (Cveulebriv. aerobika. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe.-iT wamosuli burTi.

~. roQal­i [rus.). fr. `roalis damkvreli~. – rok­musika xma­ maRali xmiT. rok. roiAlist­i – roializmis mimdevari. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . ke­ TilSobili adamiani. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas.-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. aseT etlSi Sebmuli. igivea. ¥ riqSisa. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. feodalur evropaSi – piri.. didsulovani.. brunva Semokl. riter mxedari] _ 1. rac rok­ musika. rQcar­i [germ. рояль. cxenebis. rOk­i [ingl. 2. rac rok-n-roli. mkacri. rok-opera. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa. Tav­ dadebuli. qanaoba. igivea. 2..  `roials ukravs~. rok-ansambli. xarebis daWeraSi. naxi­ ris Segroveba] – 1. Ritter < Zv. rOdeo [esp. rObot­i [Cex. rOker­i1 [ingl. TviT adamiani. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. swrafi ritmiT. rocker < rock darweva. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli. germ. avtomaturi mo­ wyobiloba.  mZime r. rikSa Scd. romelSic adamiania Sebmuli. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba.  `roalze ukravs. `roiali daukra~. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv. Scd.  rok-jgufi. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi. Tavganwiruli. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT.  riqSasi. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas. mamaci. mefis xelisuf­ lebis erTguli. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. 2. 2. rodeo jogis..

 mTavari r. dagisagan.) is. me­18 s.-ebis Sesruleba. romelic Toba qalsa da vaJs Soris. rum] – magari.  baironis r.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr.-uli urTierToba.. r.romelsc romAntika – (wign.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. istoriaSi. lis r.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli.-ebi.rok -458- mayuCis gareSe. roman] – 1. (gadat. xarisxi. vari gmiri. xelovnebaSi: mimarTuleba. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. (gadat.  d.­is pirveli me­ ri. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. baraTaSvi r. rokiT. romance] – 1. masala piesaSi. lirikuli simRera. rOl­i [fr. 2. spirtiani sasmeli.  r.  r. tiuli stili. ¥ rokokuli.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani.. 3.-is mTavis wesebs.-is daswavla. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. me­19 s.  pirovnebis r. warmoiSva  romaniuli Scd. stili. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi. siyvaruli. rac qmnis emociur. rOm­i [ingl. role] – 1. li siuJetebis mqone didi .­Si safrangeTSi. patara sasimRero liriku­  r. r. mijnuroba. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. 2­isaT­ rOkoko [fr. arayiSvilis r.  romantiuli Scd. qiteqturuli da dekora­  r.. risame idealizacia. gatacebulia rok­musikiT. mniSvneloba. li leqsi. n. 2. romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. ebi. rococo] – ar­ vis).  istoriuli r. poezia. ¥ romanuli (mniSv. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. romantisme] _ 1. r. rOker­i2 [ingl.-s stilis aveji. 2. rocker < rock 2.

grafa. sawyisi] – (bi­ ol. rubAia [arab. r. rumi­ nuli. rotvaQler­i [germ. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. 2. sax. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1. moldavuri. rotAcia [laT. rUbrika [< laT. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. xasiaTi. italiuri. romelic 49 w. igive robaia.) organo.). JurnalSi da misT. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri. organo.  r. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. rac rota­ ciuli manqana.. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba. spars.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi].  rudimentaruli. (polig. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba. Tavganwirva. 2. . rudimentum Canasaxi. espanuri. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. welTaRr. rUmba [esp.) igivea.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi. wrebrunva. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. (Zv. romAnul­i [laT.-459¥ romantikuli. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. notatio] – 1.  r. ¥ rudimentuli.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. franguli. nawili. rOq­i2 (ist. rOq­i1 [spars. rudQment­i [laT. rudimentaluri Scd. qveganyofileba. triali. Rottweiler < geogr. brunva. rubQkon­i [laT.

Tqmuleba. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. saddukaioi sakuT. ax. CamorCeniloba. welTaRr). ebr. sobrivi ukuRmarToba. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. skandin. aparati. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba.  sagasi Scd. sabot] xisgan gamoT­ veli. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. amerikaSi. (gadat. savanebi. Zv. sax. welTaRr. cvlilebis winaSe. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. sakvoQaJ­i [fr. mwerlis markiz konusis formisa. ropolitenis saxelwodeba – 1 s.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. sabana] – tropikuli sAbo [fr. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. mr. sqe­  r. sAboT­i [Zv.).) saerTod. (gadat. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. sAvana [esp. uZraoba. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. saga] _ 1. 2. sabotage] – wi­ sAiti [ingl.) sxvisi wvalebiT.  savanasi Scd. sabOtaJ­i [fr.] – brinjis arayi. gamo­ rUtina [fr. netis gadamcemi sadguri. vili miayenos partniors. rUpor­i [holand. 2.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. msgavsi informacia. roeper] – . ro Tqmuleba. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. inter­ sAga – [Zv. fexsacmeli.rup -460- ¥ sagisa. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. saxelis mixedviT] – 1. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la.

sAlon­i [fr. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. salato mariliani] – 1. salaTi Scd. sacramentum kurTxeva] – 1. ¥ salaTisa. maRazia.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. wminda. politikuri s. Sekazmuli.  sakvaiaJi Scd. . aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi. 2. 2. saTanadod Sekaz­ muli. 3. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. 3. saRmrTo.) ¥ salonuri (mniSvn.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. xe­ lovnebis nawarmoebebi. ZmriT da misT. cecxlis stiqia.. mwvaniliT da misT. daWrili kitri da pomidori xaxviT. salAmandra [berZ. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. 2. s. maslaaTi. sadac ewyoba gamofe­ nebi. 3. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. romelic garegnulad sal xvliks miagavs. salamandra] – 1. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. tansacmlis s. (wign. TviTm­ frinavisa da sxv. sad­ gomi.  literaturis s.  samxatvro s. sakramEntul­i [laT. salon] – 1. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli.. sAlto [it. tradiciuli. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. sAldo [it. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. sastumroSi da sxv. 2. 4. poezia. dasasvenebeli oTaxi gemze. tabucuni). 4­isaT­ vis). salto xtoma. sadac iyideba mxatvruli saqoneli. musika. 5.) rCeul pirTa wre. romlebic iW­ meva umad. saldo] – (buxhalt. bostneuli mcenare. iWmeba civad (sinon. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT.  salaTasi. kartofi­ lisgan.-461samgzavro CanTa. sakrAlur­i [< laT. (moZv. kerZi.  s. zogjer xorcisa da Tevzisagan. sAlaTa [it. ritualuri. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. s.

riskiani.-is mkurnaloba.  bankis s.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. sAmit­i [ingl. gakotrebis sa­ winaaRmdegod. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan). sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba.. Tavze xelaRebu­ li nabiji. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi. 2. banke­ bisa da a. [it. fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. samûm] – mSrali. 2. sAmbo1 [rus. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba. sanatio mkurna­ loba. sAlut­i [fr. 2. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT.S. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale . sAmbo2 [ingl. bavSvTa s. sasaliute Scd. sanatOrium­i [laT. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva). sambo esp. ¥ sanireba. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. (me­ dic. Самбо (Semokl. musika am cekvisaTvis.] – 1. rac salto. samba < afrik.] – brazilieli zangebis cek­ va.  s. samUrai [iap. sAmba [ingl. igivea. salut] _ samxedro misalmeba sroliT.-ebi. ¥ sanatoriuli.  s. zambo] – adamiani.  saliuti.  borjomis s. ¥ sasalute. summit mwvervali. – saartilerio jgufi.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis.  saartilerio s. sanAcia [laT. gajansaReba] – 1. sAmum­i [arab. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba. trestebis.

­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani. sAnkrit­i [ingl. sanitAria [laT. Sanscrit sanskr. ¥ sanitariuli. yveli da misT. s.  s. santimentAluri [fr. ena.). sentimentalisme] – 1. santimentAlizm­i [fr.] – Zveli induri samwerlo ena. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. romelic Svelis avadm­ yofebs. sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri. sanQtar­i [fr. ganTavi­ sufleba sansarisgan). romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. xelnaweri. ixmareba agreTve . romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. sicocxliT savse adamiani. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi.-463- san sangvQnik­i [laT.01 metrs. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba. santimetri = 0. sAnsara [sankr. 2.  s. daTvaliereba. sAndviC­i [ingl. mdgomareoba. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. daWrilebs.  sanitaruli Scd. agreTve nirvana (qanaoba. cent asi] – TavsarTi. bunebisadmi. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. eqimi. ¥ sanskrituli. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba. s. zedmeti grZnobiereba. Zexvi.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi. igivea ra sendviCi. qalaqis s. me­18 s. sanguis (san- guinis) sisxli. sAnt­i [fr. gadaWarbebiT gul­ Cvili. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa.

 sanqcireba Scd. Rimili. romani. adamiani. qveyana. patara akldama. sarkôma] – (me­ dic. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. (teq. saracEnia [laT.san -464mwvave ironia. eSmaki. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. 4. berZ. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. romelic mibmulia meore. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. romelic formalurad da­ moukidebelia.  didi saxelmwifos s.): qvis kubo. saxelmwifo an mTavroba. saflavis qva kubos formisa. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. mowodeba. sarracenia] – mcenare.  ekonomiuri s. dadastureba. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT.­de) qsovili.) kbilana. satElit­i [berZ. . 3. sAnqcia [laT.) RvarZliani dacinva. s. sArkoma [berZ. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. (astr.] – avi suli. satanas < Zv. Tanam­ zraxveli] – 1.  s. ¥ usanqcio (mniSvn. mitingi.  u. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. Tanxmoba.) pla­ netis Tanamgzavri. ¥ sarkazmuli da sarkastuli.-ia. nebarTva. satelles (satellitis) Tanamgzavri. sAri [spars. 4. rac mas iuridiul Zalas aniWebs.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad.) avTvisebiani simsiv­ ne. 2. 1). 3. sanctio dakano­ neba] – 1. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn. nebarTvis micema. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. iZulebis. 1­isaT­ vis). sArkazm­i [berZ. sarkOfag­i [berZ.  s. 2. wamyvan kbi­ lanaze. RmerTis moRalate angelozi. sarkasmos] – (wign.-ebi.  mTvare dedamiwis s. mis neba­sur­ vils. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba. sAtana [berZ. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. (fiz.  prokuroris s.

romelic rkaliTa sAuna [fin. (zool. Scd.) s. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. segregatio . pedicia. `saqsofonze ¥ satiruli. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi. sax. mzis sistemis didi pla­ neta. vruli.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss.. hi pnozis s. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera. ganlagebuli nawevarTagani. lurji iagundi. is bolos isini dai pyres frankebma. nawili. plakati.­ qalaqi­Tanamgzavri. uzogavi dacinva. Jurnali. 2.) wris adgilzea. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. kupletebi. miTologiis kronosTan). ukravs~.  `saqsofons ukravs~. s. sEans­i [fr. nadiroba. mi. s. sAtira [laT. s. segregAcia [laT.. berZ.S.. dRis vis da nayofierebis RmerTi. ro­ veul monakveTSi. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili.  saqsafoni. vreli~ da a. safQron­i [berZ. (maTem. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. Saturnus] – 1. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva. saxlda britaneTSi. `saqsofonze damk s. gakicxva. sferos nawili. Segmentum mo­ nakveTi] – 1.. sAqseb­i – germanuli tomebi. agreTve 2. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT.-ebi kinoSi. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. me­8 s.  siansi Scd.

ruka. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. s. dasvenebi­ saTvis da sxv. saison] – 1. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. samuzeumo eqspo­ natebis da misT.. xileulis) mwi­ fobis. weliwadis nawili. kerZod – miwis­ Zvrebs. s.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva. safe] – uZravi.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan.  s. zamTris s. sadguri. pe­ riodi. raioni. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. (samarT. sequestrum] – 1. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). sEzon­i [fr. Zvirfa­ seulobis. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan.. yurZnis s. seismolOgia [berZ. blis s. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi.sed -466¥ seismologiuri..) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia.) raime qsovilis mkvdari nawili.  Teatraluri s. sEdan­i [ingl. sEif­i [ingl. 3. samuSao. 2. gamokvlevebi.  s. monacemebi. secans gadamkve­ Ti] – (maTem. seQsmur­i [< berZ.. romelic moscilda saR nawils. 2.. risame (mag. sEkans­i [laT.  s. s. seQner­i [ingl. s. (medic.  atmis s. xelsawyo. Semosvlis dro. sEkret­i [laT. . dokumentebis.  seismiuri Scd.  sazafxulo s. ya­ daRa. ¥ sezonuri. sEkvestr­i [laT. navigaciis s. an specialuri saTavsi. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. Sesanaxad. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs.

romelic mTvares swavlobs. selector da­ maxarisxebeli] – aparati.-467Tiereba. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad.. seminarium sanerge] – 1. nerwyvi. SejvarebiT. selenelOgia [berZ. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali. kuWis wveni . selEqtor­i [laT. secundans (secundantis damxmare] – 1. sadguri. selEqcia [laT. sekularizAcia [< laT.  s. ¥ sasemestro. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. sekUndant­i [laT. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba. filosofiaSi. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. ¥ seleqciuri da saseleqcio. . selectio gadar­ sem Ceva. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. gamocdebi. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT.  s. Tesli.) sekrEcia [laT.. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad. seminaria). 2. s. ¥ seminariuli da saseminario.. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi. semQnar­i [laT.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. secretio ga­ moyofa] – (fiziol. sEmestr­i [laT.  pirveli (meore) s.  s.  aTdRiani s.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. seminAria [laT. ¥ seminaruli da saseminaro. 2. mudmivmoqmedi s.

sem -468Ronieri ZaRli. seminari). senbErnar­i – jiSiani. ¥ senioritasi. s. TviT es ambavi. seniori (Cve­ ulebriv. señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. ebrauli. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. . semituri enebi – monaTesave enebi. aRmoCena.  senioritisa Scd. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. it. siniorina). qaliSvili (Sdr. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. didi. siniora). semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. 2. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. it. ganaTleba. rac raime ambavma. batono! (Sdr. señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT.  s. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. sensAcia [fr. sentimentAluri _ ix. qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. sEnat­i [laT. sensatio] – 1. Zlieri STabeWdileba. senatus < senex mo­ xuci] – 1. cnoba.  s. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. asiriuli. semenariuli. it. romelsac kargi ynosva aqvs. señor] – espa­ neTSi: batoni. seniOrita [esp. senQora [esp.  semenaria. ¥ sensaciuri da sasensacio. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. senQor­i [esp. SemTxvevam mo­ axdina. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. siriuli. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. sasemenario Scd. arameuli. santimentaluri. senAtor­i – senatis wevri. 2. siniori). finiki­ uri. babi­ lonuri.

separatio] – gamoyofa. im ebraelTaTvis. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. server momsa­ . TaTbiri. 2. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. zneob­ rivi darigeba. ¥ serenadisa. separAtul­i [laT. `sa­ mocdaaTi~] – Zv.  s. serEnada [<fr. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. ebr. aRqmebs miiCnevs. separAcia [laT. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. seraphim (mr. sensualisme septuAginta < laT. serenade. kameruli musikis Janri. separatisme] – 1. sententia azri. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba.  separatiuli Scd. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. swrafva gamoyofisaken. separatus] – gankerZoebuli. gancalke­ vebuli. separAtist­i separatizmis momxre. 2. aRTqmis (bibliis) Targmani. gancalkevebisaken. serenata] – 1.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. ebraulidan ber­ Znulze. serApis­i [berZ.  serenadasi Scd. serAfim­i [Zv. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami.-469- ser sensuAlizm­i [fr. it. sErver­i [ingl. [laT. separAtizm­i [fr. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs. sentEncia [laT.

werilobiTi cnoba. service] – suf­ ris. fasi da sxv. serpAntin­i [fr. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. maskaradis. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. mniSvnelova­ ni. Cais s. sertifQkat­i [fr.  sufris s. sEria [laT.  saqmisadmi s. romelic axlavs saqonels da. 1­isaT­ vis). gamoSveba. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. 2. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. sakiTxi. serpentin < serpent gveli] – 1.  naxatebis s.) saSiSi. adamiani. xure] – mZlavri kompiuteri. dinji. serieux] – 1. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili.. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. ¥ seriuli (mniSvn. mZime. (saub. 4. ri­ gi] – 1. serQal­i [ingl. . jgufi. serpEntin­i [laT. sErviz­i [fr. series mwkrivi. doku­ mentebis Tanrigi. sayuradRebo. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti.  avtomobilebis s.ser -470 s. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. 2. dafiqrebuli.  filmis pirveli (meore) s. daavadeba. serpentarQum­i [laT. seriOzuli [fr. erTgvari sagnebis rigi. saxifaTo.. s. 3. mdgomareoba. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. darba­ iseli. 2. mowmoba. 3. karnavalis dros. sertificat] – 1. s. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. sErvis­i [ingl. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. fasiani qaRaldebis. damokidebuleba. wigni.  s. 3.  s.

seqsopaTolOgia [laT. vadebi. sertifikaTi Scd. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. seqsolOgia [laT. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. osirisis Zma da mkvleli. s.  sekta Scd. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili.  s.) gancalkavvebuli. sEter­i [ingl. 2. sErfbord­i [ingl. TviT es gamocdebi. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb. 2. sEqsi [laT. s. set] – (sport. okeanis zvirTebze. sEqta [laT. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. sEsia [laT. karCaketili jgufi adamia­ nebisa. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris.  serTifikati. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. religiuri Te­ mi.) partia CogburTis TamaSSi. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. samecniero s.. sessio sxdoma] – 1. sxdoma. romelsac iyeneben serfingSi.  sagamocdo s. sErfing­i [ingl. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi. qafplastisa). umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi.-471 s. skola] – 1. sexus sqesi da berZ. sagnebi. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. ¥ sasesio. . (gadat. darbazi.  parlamentis s. sEt­i1 [ingl. sEt­i2 – Zv. sEqtant­i – seqtis wevri. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. sexus sqesi da (ix. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. secta moZRvreba.

(ma­ Tem. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. 4.) wris nawili. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. sector] – 1. konferenciis qve­ ganyofileba.seq -472¥ seqciuri (mniSvn.  s. maRaziaSi. 3. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge.  stadionis samxreTi s. swing] (sport. svinAqsar­i [berZ.  kerZo s. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT. sEqcia [laT. av­ tomobilis.. raime mTlianobis (mag. kadrebis s. 3­isaTvis). Signal] – 1. vaWrobaSi. sektanturi Scd. Tavdacvis s. yriloba.  sportuli s. sibyla] – Zv. fexsacmlis s.  aRicxvis s. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. organiza­ ciis ganyofileba. raime farTobis nawili. svQng­i [ingl.. si] – musikaluri gamis meSvide bgera. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis. nagebobis) na­ wili. romli­ Tac ityobinebian rasme. sQgnal­i [germ. si [it.  zusti drois s. sEqtor­i [laT. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi.  sektanti.. 2.-ze wakiTxuli moxseneba. or­ ganizaciis nawili. sQbila [berZ.  s. .) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. 3. moZraoba. gadascemen raime gankar­ gulebas. CineTis.-ebi. raime dawesebulebis. saxalxo meurneobis nawili. ubani. muSaoba. radiatoris s. sagzao ¥ seqtanturi. ganyo­ fileba. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. sectio gakveTa] – 1.  saxlis marjvena s. pirobiTi niSani. 2. dawesebulebis. svAstika [sanskr. am bgeris aRmniSvneli noti.  sektori Scd. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi.. iyeneben RvTismsaxurebis dros.  s.

tranSeaSi. s. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. xelwodeba. s. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba.-ebi. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ. signalizAcia – 1. 2. saxlebis s.  s. silUet­i [fr. (gadat. same erTferi konturuli gamosaxuleba.] – 1.-ebi. romelsac amzadeben da­ . sizigQeb­i [berZ.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. rodesac mze. 2. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. alami.-473- sim s. ormoSi). xelsawyo. raketa..) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. 2.  mTis s. sistema. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. sax. signalebis ¥ silosisa. figuris italiaSi. silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. sxva feris formaze.. romelsac sadme  s. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad. silos (mr. ¥ sasignalo. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi).  avtomaturi s. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze. Zalian cxela). ¥ sasilosisa. simindi.-is damzadeba. iyeneben. alur nagebobaSi (koSkSi. nagebobis. s. daxatuli sQdr­i [fr.  sarkinigzo s. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino. sa­ ol. siesta] – espaneTSi. burus­ Semdeg. mzesumzira. kuT.  gazeTSi Semosuli s. rames­ laze maRalia. sagnis.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi.)] 1. visime an ri­  s. gebulia erT swor xazze.  s. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. s. koSki. s. symbiôn (symbiontis) vinmesTan.-is micema. syzygia Se­ erTeba. misacemad. kulturebi. monawile. sQesta [esp.

 simpatia. simboloTa erToblioba. Tana­ .-ebi. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb. simbOlika – kreb. ¥ simbolikisa.. simbOlizm­i [fr. raime sididis pirobiTi aRniSvna. mimzidveli. adamiani.  saqarTvelos s. ideis pirobiT niSans war­ moadgens. ¥ simptomuri da simptomaturi. sQmbolo [berZ. s. simpozium < berZ.  s. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas. sQmptom­i [berZ. niSani. symbolon] – 1.  u.  simetruli Scd. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani. romelic raime mcnebis.­is dasawyisSi. s.  s. adamiani. sagani. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi.  mtredi mSvidobis s. naxati. usimpatio Scd. simEtria [berZ. proporciuloba risame ganlagebaSi. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi.-a. symptoma dam­ Txveva.  albert ainStainis formula E=mc2. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. quCebis s.­is bolos da me­20 s.  adamianis sxeulis nawilebis s. 2. symbolisme] – antirealisturi. moqmedeba da sxv. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s.-is dacva. anti paTia). s. dagegmareba. propor­ ciuli ganlageba centris. gerbi). simpozQum­i [laT.sim -474zomiereba. ¥ simboluri.  krizisis momaswavebeli s. simboloebi. simpATia [berZ. simpatiuri.  simbolikasi Scd. ¥ simetriuli.  simboliuri Scd. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri. figura. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. ¥ usimpaTio. simpaTuri.  saerTaSoriso s. Suagulis mimarT. simpaturi..  s. (droSa. garegnoba.

TaTbi­ ri. sinaRoRa Scd. Tbili adgili. symphonia Ta­ naJRera. (moZv. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. simUlant­i [laT.) kreba.  sinTetikuri. ¥ sinTezuri. 3. qsovilebi. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. sinEkura [< laT. simfOnia [berZ.  sinagogasi. boWko. sintetikuri Scd. Sexameba] – 1. movlenebi. ¥ sinagogisa. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. synagoge kre­ ba. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba.  simuliacia Scd. siniori (Cve­ ulebriv. (ist. seniori. romelic did Sromas ar moiTxovs. meTodi. syndrome Tavmoyra] – (medic. analizis monacemTa ganzogadeba.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. sabWo] – 1. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. kauCuki. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd. 2. gadat. sQndrom­i [berZ. simulans (simulantis)] – piri. analizi). sinQor­i [it. signore] _ ita­ liaSi: batoni. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia. synthesis Seer­ Teba. esp. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. TanaJRera. sabWo. s. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. simulieren] – risame (mag. simulAcia [laT. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. s. sinedrQon­i [< berZ. taZa­ ri. simulatio] simulireba [germ. s. . 2. sQnTez­i [berZ. sinAgoga [< berZ. synedrion kreba. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni.-475 s. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. 2. batono!  Sdr. kon­ kordansi. Tanaxmianoba] – 1.  kvlevis s.

s.  Sdr. pirobebi. ¥ siniorinasi. ba (Sdr.) kuTxis erT­erTi vetad. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem. an Zalian axlosaa masTan. esp. qaliSvilo! logiur pirobebTan. procesis zusti nimi). qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi.  siniorinisa Scd. synoptikos uTxovari qali. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. gvarTan an sa­ Sesaxeb. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. diaqronia).) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. seniora. signora] _ ita­ . trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. erTdro­ ¥ sinonimuri. seniorita. synchroliCa~ da `noxi~. qaliSvili. sinus Runi. procesebi. `Wkua~ da `goneba~. xelTan erTad) – qalbato­ ni. kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. romelic – 1. sQntaqs­i [berZ. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. nadadebis agebulebas. `xa. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. sinqrOnia [< berZ. ud­ sityva.] – (lingv. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. analizi.  s. esp. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. mag. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s. liaSi: qalbatoni. damTxveva droSi.sinqrOnizm­i [< berZ. 2.sin -476-  s. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. sityvebi. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. amin­  Sdr. antomovlenis. dis mdgomareobasTan. sinQor­a [it. siniOrina [it. synodos kreba] matikis nawili.

organizaciulad gaerTia­ . Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. syrtaki] – berZ. sQrof­i [fr. saswrafo daxmarebis avmeTodi. s. mecnieruli kvlevis s. ymuilisebr xmas. romelTa mi­ tombilis s. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. moqmedeba. kenkris sqeli wveni (qarT. sQstema [berZ.] – fiis s. iakob gogebaSvilis cxeli qari. buli nawilebisa. romelic gamoscems mkveTr. sirop] – SaqarTan  mzis s. ¥ sirenisa. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd. wyali.  s. romelic icis pedagogiuri s.-477- sis uli mimdinareoba. Tanave ukan gordeboda]. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens..  alublis s. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). moxsenebisa). nervuli s.. vaJini). eleerTad moduRebuli xilis. lat.  sirenasi Scd.. mentTa perioduli s. saarCevno s. sirocco < arab. roulad xdeba. sazogadoebrivi wyobile­ sinon.  emanuel kantis filososQroko [it.  kapitalisturi s.. sinqrOnul­i [< berZ.. 4. jgufuri cekva erTgvari. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). siropiani Scd. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna.  s. 5. ro­ sQrena [berZ. seirēn. ¥ sirofiani. 2.  aRzrdis s. xedviTac xdeba rame. sirQus­i [berZ. lavi.. systema] _ 1. erToblioba princi pebis. wesebi.  siropi. ba. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. samxreT evropaSi (qris 3. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri.

 suita Scd. siUJet­i [fr. systolē] – (anat. 2. suite] – musika­ luri nawarmoebi. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan.. situAcia [fr. kategoriebi. s.  s. ¥ sistematuri da sistemuri. s. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba. rac sistemasTan (mniSvn. 6. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba.  sistematikuri sxvaa (ix. 1. s. 2. ambebisa.-is TviTmfrinavi. dakvirveba. sistema). aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone. 1) aris dakavSirebuli. sQti [ingl. priviligirebuli qalaqi.sis -478sxvaa (ix. garemoeba. sQstola [berZ. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias. mecadineoba.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti.  mopovebuli masalebis s. ¥ siuJeturi. sistemuri . jgufebi. ganuwyveteli.  axali s.  s. siUita [fr. teqnikuri mowyobiloba.  sistematiuri Scd.  sistematiuri. mecnierul dakvirvebaTa s. City] – 1. sistemizAcia [fr. s. ¥ sistematikuri. s. konstruqcia.. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. gadmocema sakiTxisa.  s. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. katalogi.  piesis s. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi.-is ganviTareba. did britaneTSi: mniSvnelovani. sistemAtika – biologiuri mecniereba. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. sistematika). rac ganuwyvetliv meordeba. mdgomareo­ ba. sis­ temaze dafuZnebuli. mkurnaloba.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva.

mTlianoba.-479 s. 2. aTricxva sistema. ayalmayali. skaUtizm­i [< ingl. siureAlizm­i [fr. scandale] – 1. skAndal­i [fr. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. Siphilus < berZ.  politikuri s. sinon. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad.­is dasawyisSi.  s.) SemTxveva. (s. skAfandr­i [fr. aurzauri. saS. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. scaphandre < berZ. it. laT. sifQlis­i [< fr. scalp] – Tavis kani Tmebianad. suJeturi Scd. 2. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. lanZRva­gine­ biT. atyda. scalpellum] – patara qirurgiuli dana. Cxubi. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. instiqtebSi da misT. ¥ skandaluri da saskandalo.  quCaSi s. de­ boSi. aTaSangi). navi da anēr (andros) adamiani. siUrpriz­i [fr. damarcv­ liT warmoTqma. s. astronav­ tebis da sxva. ska skAlp­i [ingl. scando av­ divar] – mkafiod. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari.  suJeti. Sesafaseblad an gansasazRvravad. kosmonavtebisa. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT. skaphē etli. sys Rori da philos megobari. .).  sasiamovno s. skandQreba [< laT. scala kibe] – 1. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. skAlpel­i [laT. halucinaciebSi. skAla [laT.  surprizi Scd. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. qarga. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels.

idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba. skQf­i [ingl. skQptra [berZ. sklErit­i (medic.  skeptiki Scd. skeptQkos­i – adamiani. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT. skEtC­i [ingl. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. skOC­i [ingl. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. s. wvrilmanuri. . mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani.ske -480- skeQtbord­i [ingl. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari. damokidebuleba. ¥ skeptikuri.  s.) skleris (ix. kritikuli. skrupulOzur­i [laT. 2. sklEra [berZ. skEting­rQnk­i [ingl. dawvrilebiT. scotch] – Sot­ landiuri viski. skateboard skvEr­i [ingl. scruptulosus] – 1. zedmowevniT zusti.) magari] – (anat. skepsis ganxilva.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. sklera) anTeba. scepticisme < berZ. sklEroz­i [berZ. skeptQcizm­i [fr. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi. undobluri damokidebuleba. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. 2. toni. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. sklēra (mdedr. skOtland­Qard­i [ingl.  skeibordi Scd. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. gan­ sja] – 1. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi.

] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. figura (qarT. slide sriali] – 1. sinon.) skUfia [berZ. wris 2. moqandake). gamosaxuboloSi gafarToebulia.-481- smi skUlptor­i – [laT. dakeba). er­ slEng­i [ingl. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT.) qariSxali. skUter­i [ingl. slang] _ igivea. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. slAqs­i [ingl. romelic aCens xurni. ro­ zurmuxti). sculptura] 2. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. sculptor] da ukan. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. rac Jargoni. slAid­i [ingl. romlis totebi  s. niCbebi. wve­ smAragd­i [berZ. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi. igivea. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani.)] – ¥ skulpturuli. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. leba. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. mosmis dros srialebs win . s. qveynebSi (fineTSi da sxv. смерч] – (geogr. uzarmazar (800­1500 m. Zravis mqone marxili. simaR­ 3. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. smaragdos] – minerali. Sarvali. sax. skUlptura [laT. an iisferi xaverdisa). qan giganturi s. patara gliseri. kveuli profesiis. skuphia] – 1. sinon. ze) an wylisas (zRvaze). scooter] – 1. Si: sityva an gamonaTqvami. rac diapozitivi. slaks (mr. portreti. gav­ adamianebi. romelic niCbis gvari. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. sinon.

solidaire] – daicvas moda da e. mecnieri. laqis saxelebis mixedviT. sol] – musikaluri ga­ trebSi. vi moaqvs. – xepre.  s. romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. smOking­i [ingl. ro­ Tsulovani. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli. солдафон] ¥ sasnai pero. areul­ rali. gundis s. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. samxedro piri. naSromi.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). – saimedo. solarium < sol leli. piri.) nebis. megobruli. samkurnalo gadanakecebi aqvs.. kursebi. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. ukulturo  s. musikosi an mocekvave. s.. solide] – (wign. mis mexuTe bgera. qedmaRlobs. snob] – adamiani. am bgeris aRmniSvneli noti. smog < smoke kvam­ . dareulobis. solarizAcia [< laT. mizniT). safuZvliani. s. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. soldAfon­i [rus. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv.w. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. er­ gi tonis wesebi. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. smOg­i [ingl. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. snaQper­i [ingl. srola. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. adgili. snOb­i [ingl.  operis s.  saldafoni Scd. tlanqi. manerebis da misT. ganaTleba.

momRerlis an sOsis­i [fr. gadoebrivi da [berZ. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr.-483- soc solQter­i [fr. wevri. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. soprano] – 1. smenis gansaviTareblad. partia.-d. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. mimdinareoba. solfeggio] – 1. souce] – 1. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. warmoTqmiT. 2. so¥ social-demokratiuli. somnus Zi­ li da ambulare dadis. saswavlo sagani. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba . (ver) solitaire mettaepiani leqsi. sonata < laT. solfEjio [it. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. demokra¥ somnabulizmi. broSSi da misT. solo] – musikaluri Rero xma. fisagan. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT.  souzi Scd. somnAmbula [laT. nare JRera] – musikaluri na­  s. sOnata [it. wvrilad daWrili xorci­ 2. Ti sakravis. meba. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari.  sasiski Scd. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. wvrili Zexvi. qa­ ti. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. sOmbrero [esp. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. nawarmoebi an calke partia. 2. socialisme < laT.

soc -484- erTgvari. beladi romis imperiis  s.) – saxelis TierTobasTan (qarT. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi. mdgomareoba. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. s. CxviTi SekumSva. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. . romelic spekulacias eweva (qarT. amta­ saylapavi milis. gamokvleva. didi spor­ sociAlist­i _ 1. gadamyidveli.  s. sinon.  s. qorvaspArtak­i [laT. spaghetti (mr. s. spasmos] – yelis. 2. anze. amtanoba. Spartacus] – Wari). 2. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. odnen mkacr pirobebs. Zv. mixedviT]. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. w. sparring] – (sp.). socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. Teoria. an saerTaSoriso masStabiT. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s. sinon. romlis moqala­ makaroni erTgavri. ¥ saspartakiado. Zv. romelic metismetad sociolOgia [fr. saswauli. winaaRmdeg (1 s. partia. urTierTobani. vis da misT. aR. spartakQada – 1. sazogadoebrivi). qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ.  s. wyobileba. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. s. dazRveva.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. Tobs mkacri cxovrebiT  s. brZola. lebeli rameTi. welT­ ¥ socialisturi. aRr. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. kuW­nawla­ nobas). spAring­i [ingl. fasebi. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it.

specialis] – 1.-is ZiriTadi fedazverva. sperdaniSnulebisa. spEqtakl­i [fr.. suni. saspekuliacio Scd. adgens raime sinaTlis  wamlis s. mRvimeebs. xalx. teqnikis. sagangebo spermatozOid­i [berZ. Senoba. anu fenis turi Scd. speculatio  mzis s. Taviseburebani. ma (spermatos) Tesli. Taviseburi] – sagnis. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. Seiswavlis gamoqvabulebs. spektruli. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. gansakuTrebuli.  spektri. ufro Zvirad. s.  s. cxoveli da eidos saxe) – 2. saswavlebeli. ri). xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. spectacle] – specQfika [laT.. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. mecnierebis. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. rac mas spEqtr­i [laT. s. romelic warmo­ ¥ specifikuri. mag. – adamiani. farulad daTva­ nebi. speciAlist­i [fr. spelaion dargSi.. mixedviT. saqoneli. spekuliantalRis sigrZis.-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. yidva da ukanono gayidva  s. romelsac spe­  spekuliacia. analizi. sinon. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. xazebi. specificus Teatraluri warmodgena. zôon  s. fasebi. lacio. specialiste]  s. spekulAcia [laT. spektraluri Scd. . speciAlur­i [laT. optikuri grafiis s. muWugTan dakavSirebuli. (fiz. speqtri. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. romelic tis s. mov­  sadi plomo s. leqsikoToblioba. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. s.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s.

agreTve mis mier gav­ lil manZils. spidOmetr­i [ingl. xveuli] – 1. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. sponsor] – firma. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. xsnidnen elenTis daavadebiT). romelic gviCvenebs avtomobilis. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. spQker­i [ingl.­s Zve­ lad. agreTve rbola yi­ nulze. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi.) krivSi: piri. parlamentis Tavmjdomare. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. samo­ spirQtizm­i [laT. (sp. 3. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. splQn­i [inlg. 2. spirituAlizm­i [< laT. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. organizacia (zog­ jer kerZo piric). miwis an balaxis trekze.) sevda. spontAnur­i [laT. speedometer] – xelsawyo. .spi -486- spQdvei [ingl. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. (maTem. 3. spOnsor­i [ingl. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. mavTuli an zambara. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. 2. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res. speaker] – 1. spQning­i [ingl. spleen elen­ Ta] – (wign. speedway. sokoebis. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. spQral­i [laT. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. naRve­ li. TavisTavad. mowyeniloba (s. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. spiralis < spira Runi. WanWikisebri xazi. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. spOra [berZ. idealisturi moZRvreba.

2. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. spOrtsmen­i [ingl.  s.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. risame ganmtkiceba. stabilis] – mudmivi. siCqare (Sdr.. inventari. ganviTarebis faza. mdgradi. sprQnter­i [ingl. stayer] – (sp. fasebi.  fasebis s. mtkice. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. velosportSi da misT. aramudmivi. sprQnt­i [ingl. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. ganviTareba. saavtomobilo s. spOrt­i [ingl.). avtosportSi . stadion as­ parezi. Seneleba.  s. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna.. (ekon. vaWrobis da misT. rbola. ¥ sprinteruli.  sportiuli Scd.. romelic sprin­ tSia daostatebuli. s. stAdia [berZ. mdgomareoba.) warmoebis. stabQluri [laT. perio­ di risame ganviTarebaSi.  sacxenosno s. Seferxeba. stabilizAcia [laT. mdgradi] – risame mya­ ri. umoZraos vxdi] – 1. romelic siste­ matiurad misdevs sports. ¥ stadiuri. sprinter] – sportsmeni. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. stabilis myare. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis.  s. sporAdul­i [< berZ. stagnAcia [laT. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. (medic.  s. arasayovelTao. ciguraobaSi. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri.) venuri sisxlis Segubeba. stadQon­i [berZ. staQer­i [ingl. sprint] – (sp. s. staieri). ekonomikis s. bolo s. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. s. sportsman] – piri. stagno vaCereb. ucvleli.  stadialuri Scd. myari. ciguraobaSi.) sportsmeni. kostiumi.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi. ¥ sportuli da sasporto.  pirveli s.

s. rasac zomis. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. starter] – 1.-ze dadgenen. norma. da sxv. 2.  25 wlis s. Sdr.  s. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. xarisxis da misT. finiSi). Temebi. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad. (Sdr. raketa. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. stAndart­i [ingl. s. standard] – 1.  saxelmwifo s. standar­ tis Sesaferisi. Sabloni. stalAqtit­i [berZ. start] – 1. trafareti.  stalaktiti Scd. ¥ sastarto. stApel­i [holand. 2. moedani.  s. ¥ staieruli. (gadat.  morbenlebi s. sprinteri. (Sdr.) Sablonuri. risame sazomi. s. stalAgmit­i [< berZ.). stalAgnat­i [< berZ. stalaqtiti). s. stAJ­i [fr. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. niSani.  s. pistoleti. aveji. tra­ faretuli. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. pasuxi. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. stArter­i [ingl. (gadat. ¥ standartuli – 1. stAnica [rus. ti pobrivi nimuSi. distancia. ti pobrivi. adgili.) araoriginaluri ram. formis.  s. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. stArt­i [ingl. 2. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili. . detalebi.sta -488safuZveli. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. stalagmiti).  standartiuli Scd.

eleqtro agregati avto­ mobilis. meqanikis nawili. dinamika). status mdgoma­ reoba. ¥ statistikuri  s. TviTmfrinavis da misT.  statiuri Scd. kre­ bulSi. status mdgomareoba] – 1. ¥ statikuri. masobrivi scenebis mo­ nawile. statike] – 1.  statistiuri Scd. statistic < laT.  s. parlamentis wevris s. cifrebi.). nawili. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. 2. 2. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad.  statuetka Scd. stAtus­i [laT. siaSi. paragrafi iuridiul dokumentSi. 2. mecniereba. Статья] – 1.-489piri. statUet­i [statuette] – patara statua. stAtor­i [laT. mosvenebiTi. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba.  di plomatiuri s. stAtist­i [< berZ. stAtua [laT. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. s. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. Teoria. wneva. wonasworobis mdgomareoba (Sdr. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. msaxio­ bi. romelic startis sig­ nals iZleva. done. s. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi. 2. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. statQstika [ingl. stAtus­kvo [laT. Zravas asamuSaveb­ lad.  faifuris s. statistQkos­i – statistikis specialisti. stAtia [rus. stAtika [berZ. status quo] – . Tavi.  statuti sxvaa (ix.  sasoflo-sameurneo s. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs. wylis s. Zravas) uZravi nawili. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. romlis Sig­ niTac brunavs rotori.raime sabuTSi. leqsikonSi da sxv. monacemebi.

biblioTeka. ¥ stelisa. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri.  s. sistema. stElaJ­i [germ.  statusi sxvaa (ix.). parlamentis sxdomis s. stenogrAfia [berZ. mkurnaloba. sta­ cionaruli (mniSvn. s.  stacionaluri Scd. stationarius mdgomare. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti.  moxsenebis s. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi. kinoTeatri.  s. masalebi. s. angariSi. stacionaruli – 1.  stelasi. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan). stenOgrama [berZ. staciOnar­i [laT. stEla [berZ. wignebis s. stenokArdia [berZ.  biblioTekis s.  s. gulis angina.  status-qvo Scd.  ordenis s. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp. aramoZravi.-ebi. stEnd­i [ingl. Canaweri.  s. ambulatoriuli). sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. stAtut­i [laT. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. stele] – qvis fi­ la. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati. uZravi] – 1.-is kursebi. debuleba risame. Stellage] – ram­ . s.. ¥ stenografiuli. stand] – dafa. statut] – wes­ deba. 2.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi.  s. Canaweri.  stenografuli Scd. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. 1) ti pis dawesebuleba. stella Scd. mudmivi.  sagamofeno s. 2. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis.-Si moTavseba. saga­ ni.

.) formebis mibaZva. sterQluri [laT. nairsaxeoba.) igivea. 2. stilbô vkaSkaSeb.  Tanamedrove arqiteqturuli s. enobrivi xerxebis erTob­ lioba. trafaretuli. 2. s. saSua­ lebiT. fraza. stQlet­i [it.  daviT kldiaSvilis mwerluri s.. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. rZis s. qcevis an moqmedebis manera. welTaRricxvis sistema. Tavisebureba.  s. damuSavebuli. stereOti p­i [berZ. stQlb­i [berZ. stile < berZ. (wign.. s. bamba. gadat. stereoti puli – rac xSirad meordeba. vaJas poeturi s. muSaobis s. 4. sti- . stylos] – 1. stilizAcia [fr. gamoxarSviT. 2. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. liTonis mTliani sabeWdi forma.. степь] – utyeo.  qirurgiuli instrumentebis s. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. Tavisebureba. nawarmoebis s. sterilizAcia [fr. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv. rac trafareti. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn. ¥ stiluri. 1. piri.  xelmZRvanelobis s. enobrivi Tavisebu­ rebani.  s. stQl­i [fr. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali. sterilisation] da sterilQzeba – 1. Sablo­ nuri. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix.  Zveli miniaturebis s.  s.swo­ ri. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. 3. axali s. binti. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba.  Zveli s. pasuxi. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili.-491- sti stEp­i [rus. ucvleli.

 zogjer `stilisturs~.  Sromis nayofierebis gazrdis s. bort­ gamyoli. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. stiuArdesa [ingl. damangreveli Zala (qa­ riSxali. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. 2. (gadat. 2. fondi. stylistique] – 1. dakvirveba. mecniereba. biZgi. stipendium jamagiri.  s. stQqiuri – 1. ubedureba.  stependia Scd. cxovrebis. aspirantebs.). steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi. ara­ organizebuli. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare.  s. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs.  gazeTis s. miwisZvra da misT. stQmul­i [laT. bunebis mZlavri movle­ na. gare­ mo. sayvareli saqme.  sti pendianti. xanZari. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. kargad cnobili.  s. sti plCEiz­i [ingl. stewardess] – stiuardi qali. sxvanairad: stiqioni. rac Scd. gamosvlebi. stili) gagebiT. miwa an cecxli). xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. s. wyaldi­ doba.ro­ melic sti pendias iRebs.sti -492– (sp. stQqia [berZ. sti pEndia [laT. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. li. wyali.). 2. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. ¥ sasti pendio.) visime moqmedebis. mniSvn. romelic eZlevaT studentebs. stoi­ cizmis mimdevari.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT. stoicheion ele­ menti] – 1.  s. steplechase] . 3. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. stependianti Scd. are. 3. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri. stilQstika [fr. Taviseburebani. stiUard­i [ingl. enaTmecnierebis nawili. stoQkos­i [stoikos] – 1. sti pendQat­i – moswavle.

kom­ binaciebi keTdeba saerTo. piris Rrus. strop (mx. 2. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba. poliklinika.­is bolos). 3. mdgomareoba. stratQsfero [laT. stOper­i [ingl. (sp. stratum fena. me­7 s. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba. strEs­i [ingl. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1. (gadat. (gadat.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba. ¥ stresuli. stopper] – (sp.) piris lorwovani garsis anTeba.) sapasuxod. sphaira bur­ Ti.Sre da berZ. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. stoma (stomatos) piri] – (medic. travmis da misT. stomatolOgia [berZ. strip­tease] – warmodgena.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani.  s. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). Sre da berZ.)] – specialuri boWkosagan . strQptiz­i [ingl. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba. strOpeb­i [ingl.-4932. sphaira burTi. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb. stratEgia [berZ. SiSvldeba. 2. romelic troposferos zeviTaa. romlis dro­ sac calkeuli svlebi. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. (gadat. omis momzadebisa da warmoebis. stratOsfero [laT. stress daZabva. ybebisa da saxis daavadebebs. strategia] – 1.) fexburTSi: centraluri mcveli. stratum fena. SimSilis.  s. romelic Seiswavlis kbi­ lebis. wel­ TaRr. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. stomAtit­i [berZ. ¥ stomatologiuri.

subQeqt­i [laT. gancda. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. leqsi. cnobeli da gardamqmneli.) msjelobis sagani. s. 2. Ti. cxovreba. s. qoreografi. 3.). sadac xdeba xmis strUqtura [laT. arqona.). (qarT.  struqturaluri Scd.  s. 2. saswavlebeli.. ti). materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. sawarmo. s. (filos. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. stUdia [it. romelic  s. araobieqturi. qvemdebare.  s. zadebs. cvlilebebi. axalgazrda msaxiobTa zo­ . analizi. enis s.. wyoba. saopero s. rogorc nizaciuli s. poemis s. gadacemebi (radio­studia.  xmis Caweris s. sinon.  niadagis s. piraduli. mxatvris 2. romelic uSvebs Suts. structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze. strophe] – leq­ kinostudia). agebutelestudia). (filos.str -494- dagrexili Tokebi. studens (stu3. specialuri sadgomi. s. ritmulad gaerTianebuli 5. obieqburebani.. obieqturobis uli s. adamiani. 6. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. aRnagoba. sadac ramdenime striqoni. Camoekideba gaSlil para­ 4. (log. cnobiereba. agebuleba.. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd.). leba. sawarmo. s. ¥ studenturi. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. saswvleblis moswavle. stUdent­i [laT.subieqtQvizm­i – piraduloba. midgoma.  s. orga. wlebi. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. studio] – 1.  saTeatro s. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s. (gramt. mikerZoeba. subieqtis damaxasiaTebeli.  s. subictum] – 1. Tavisepirovneba (sapirisp. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. Sexeduleba.

roemlic motovebiT). nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. . (filos.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. substratum] –  s. suvEnir­i [fr. substantia arsi] – risame safuZveli. (biol. sutroposferosagan. sub qveS saerTo safuZveli. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens.) sakvebi garemo da ix. romelic gamo­ s. arsi. saCuqari. fiz. sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT.) myari moaxdina am ukanasknelze. 3.. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi.  s. wifo s. subtil] – (sa­ ub. mareba. kadris qveS warwera. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. saxsovari. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT. hava. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. substAncia [laT. bordinatio] – (wign.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr. aqrola.  sufsidia Scd. sub qveS da fr. s. firmebs.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. titre titri] – kinofilmis dacva. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. (lingv.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). 2.-495- suv subkontQnent­i [laT. rome­ subsQdia [laT. ¥ subtropikuli.-ebis maRazia. litikuri nawili. kulturebi. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. devna meore enam. 1. magram ro­ sublimAcia [laT. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis). sUbstrat­i [laT. rebis mkacri sistema. romle­ mwifoebs.

­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia. surdus yru . Siizmi). agava da sxv. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). daumarcxebeli. ki­ nomebrZolisa da sxv. 2..). mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. sUra [arab. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. meTaurobiT. superman ze­ adamiani] – 1.. sUlTan­i [Turq. mTavars. supermArket­i [ingl. aloe. romlebic miewe­ reba mahmads. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. supErmen­i [ingl. sukulEnteb­i [< laT. nawarmi. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi.] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba..suv -496-  s. ­ze. supermarket < super. sultan < arab. Souveränitit < fr.  s. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. sUmo – [iap. sUna [arab. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr. sUperyda – qaRaldis yda. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi.  superlaineri.  superrazmi. super zeviT. suverenQtet­i [germ. maRazia. super. romelic aRniS­ navs: 1. 2. zemoT. surdokAmera [laT. zeadamiani. supermoduri. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. adamiani. univermaRi. suvEren­i [fr. umaRles xarisxs. [laT.. zeviT. ¥ sasuveniro.

-ebi. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). sfEro [berZ. s. mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. erTkavSirs. mimagrebuli] – (gramat. iuridiuli (Semdeg.  s.) risame moqmedebis. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. risame gadmocema. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). traq­ frTosani arseba. bolo­ sqEma [berZ. tani lomisa aqvs. agreTve. zedapiri. bis mqone sadgomi. Zv. dianobis mistikur­asketuri 3.) yalbi. sphinx] – 1. linza. romelic sarTi. dax­  televizoris s. suffixus bolos vianebis saxisa. aRwera . gavlenis da wvrTnis dros). surOgat­i [laT.] – Zv. imyofebian xolme martoo­ 2. s. romlis yve­ 2.-s radiusi.) 5. eg­ 2. s. s. dedamiwis s. Sic momavali kosmonavtebi birTvi. erTgvari pepela. naxazi. sfQnqs­i [berZ. Scd. (gadat. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. Suli zedapiri. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. 2. 4. (wign.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. risame Semcvleli. – 1. Tavi da sUfizm­i [< arab. romelsac tatebi. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. sphaira] – 1. erTi Tviseba aqvs. ekrani. souffleur] – bilobas. (gadat. sxeulebi. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. forma] – 1..  s. berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. romelic me­8 culi vinme an rame. schema garegnoba. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). saukuneSi warmoiSva.] – mahma­ mkerdi qalisa. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. ro­ melsac namdvili sagnis.

schisma] – marT­ (mniSvn. eklesiaSi: ganxeTqileba..­is ostatebi. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. Tac idgmeba kinofilmi. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ.-is novatori k.. gamosaxvaSi.s. s. romanis s. risame gadmocemaSi. fakulteti. mowyvetili codna. 2. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. usagno  s. msjeloba.. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1. 1. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. niSvili. sovrebeli s. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. metyveleba. . monacemebi.-ebi.  gamoTxovebis s.. scholastikos warmoebi. s. xelovneba. nazodi. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis. romelic la. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS. ganmarteba. scholion] – SeniSvna. suraTis . sqemAtizm­i – gaubraloeba. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s. 4. tonebi.4­isaTvis). gamosv­ sebulebis muSaki. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro. 3. xazi. amaRlebuli moedani. s. (romanis. trafaretuloba azrovne­  s. Teatri. lmadidebel da kaTolikur  s. gadmocema.sqe -498- zogadad. teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. garegnoba. Tabelle < laT. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. dasamax sqematiuri Scd. masala. sqOlio [berZ. Teatraluri moRvaweoba. dawe­ calkeuli nawili. marjabaSi. aris moTavsebuli.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. moTxrobis.. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. s. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. klebis s. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ. scaena < berZ.

saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. tAbldot­i [fr. tAverna [it. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba.  taburetka Scd. typhoon < Cin. moqmedebis.  metabelesi Scd. yvelasaTvis es iyo t. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. imavis gameoreba sxva sityvebiT. ¥ metabelisa. table d’hôte] – sastumroSi. daado. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. Takelage < holand. tAblo [fr. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. tAiga [Turq. tabu] – 1. tableau suraTi.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. ruseT­ Si. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa..] – 1. sadili da sxv. tabUret-i [fr. 2.. takElaJ­i [germ.] – xSiri. tavtolOgia [fr. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis.  t. logikaSi – msjeloba. ¥ tavtologiuri. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. tAbu [polinez.-499dan wasvlas. epiteTi. grigali. 2. tautologie < berZ. pansionSi: saerTo sufra. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. sadac sauzme. tauto igive da logos sityva] – 1. taQfun­i [ingl.  stadionis t. restoranSi. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. iakut. sagnis akrZalva. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba. CineTSi da sxvagan). vagzlis t. traqtiri. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. . 2.  t.  cimbiris t. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. tak tavtOgrama [berZ. ZiriTadad wiwvovani tye evropis. dafa] – specialuri fari an ekrani.

divizia. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. – (maTem. talanto] – 1. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). tampon] – steri­ msaxurobs. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. sazidi gemi.RruSi gansakuTrebuli niWi. tandem] – 1. nebSi.-Si gamosvla. rac risame miRebis uflebas iZleva. tAnker­i [ingl. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan. oradgiliani velosi pedi. romelsac eyrdnoba gumbaTi. biani sabrZolo TviTmavali 2.) Senobis cilind­ ¥ satanko. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil. tAlon­i [fr. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. (arqit.tal -500- tAlant­i [berZ.romelic qvemexebiTa vlel karTan. tambour] – 1. msubuqi t. . (gadat. ma. talio (taliotrigonometriuli funqcia. sisxldenis SesaCereblad 2. 2. tanker] – Txeva­  benzinis t.  mZime t. romel­ sac deben WrilobaSi.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. s. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. lizebuli masala. wili. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl. tangens Semxebi] didi erTeuli. 3. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. nis) SurisZieba.. visgan. Seteva. musika cekvisaTvis. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. talon] – patara  t. ruli an mravalwaxnaga na­  s.) wyvilad. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. tAngo [esp. gansa­ Jisa. tAnkist­i _ samxedro piri. baraTi. romelic zustad See­  tangesi Scd.

cxov­ robs miwaSi. Zvelad iye­ tAqsi [fr.. veSa nawili. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. vian autanel tanjvaze. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli.. taran-tella] – 1. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. taqsis (`taqsis ga- . mwifenayofian xexilis qveS. dadgenili marSrutiT. romelsac mgzavrebi 2. kasrebi da misT.-501- taq tantAlos­i [berZ. tadaoba Ziudo. feni Wilobi.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi. romelsac di­  minis t. veli.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic. melsac grZeli tani da 2. t. qaRaldis t. aqvs mricx­ tymisaTvis. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe.] _ iatakze dasa­ tomrebi. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t.. tempiani cekva. nixri). t. tarif < arab. такса germ. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. ro­ (Sdr. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. tachos siC­ sasurveli mizanTan.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. sinon.) gulis aCqareba. safuTavi masala (yuTebi. (samx. yofaSi. bradikardia). romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. satvirTo t.). tachys verc wyals svamda. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. tarAntul­i [it. таран < berZ. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili. rantô damangreveli] – 1. lili manZilis safasurs. tarantola] – ¥ taqsim. taqsi. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas. taxe] – nixri. zustad sikaluri nawarmoebi. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. Tantalos] – didi Sxamiani oboba. ked­ tAqsa1 [rus. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). tAtam­i [iap.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. (qarT.

 taktika Scd. amocana. amJamad istoriuli muzeumi. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. jarebis t.). tēle Sors da grafo vwer. rac taqsi.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi.  oTxtaqtiani Zrava. taqsidErmia [berZ. ¥ taqtiani. saqcieli. taqsSi. rac depeSa. taqss. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili.  ornawiliani t.  telekamera. (samx. uvertiuris daskvniTi t. telEgrama [berZ. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze.-ebi. ¥ taqtikuri. SeniSvna. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba.. tele. [berZ. momzadeba. tAuer­i [ingl. tēle Sors da gramma aso] – (moZv. igivea. taqsiSi. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. parki.. adamiani. 3.  Sigawvis Zravas dguSis t.] – 1. telestudia. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba. tactus Sexeba] – 1. t. taqsomOtor­i _ igivea. Tavis daWeris unari. ¥ sataqsomotoro.  t. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss. Takt < laT. tAqt­i1 [germ. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1. Semdeg.  s.  sazRvao brZolis t.  teleskopi. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs. Taktike] – 1. telEgraf­i [berZ. ¥ taqtiani.  takti. 2. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni. taktiani Scd. tAqt­i2 [fr. t.­mde – me­ fis cixe­darbazi. darty­ mebi.  t.. telegrafi.taq -502- mouZaxes~).  taqsamotori Scd. metruli mu­ sikaluri erTeuli. tAqtika [berZ. kavSir­ gabmulobis sistema. 2.

. television < berZ. mecnierebisa da teqnikis dargi. s. ¥ teleskopuri.  t.-is programa. televQzia [ingl. teletAi p­i [ingl. tele Sors da laT. telemeqAnika – 1.  s.  s. ¥ satelevizio.  s.  t. feradi t. planetebi.-is lenti. ¥ sateleskopo. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs. kavSirgabmulobis sawarmo. televQzor­i [ingl. kabeli.-is ekrani. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. antena. televisor berZ. t. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena.  feradi t.-is sistema. 2. ramac gavrceleba ver hpova. 2. gadacema.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva. filmi. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. tēle Sors da laT.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi). kavSiri. dakvirvebebi. tel ¥ satelevizio. telepATia [berZ. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati. linzebi. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT.. telEskop­i [berZ.  t. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad.-is Senoba.  t. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT. saxelosno. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. s. ¥ satelevizio.  t. marsis t.-is aparati. s.  s. t.

temtus dro] – 1. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani. s. mis qcevaSi. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs.  saqalaqTaSoriso t. mgzne­ bare.-iT . musikaluri sakravisa). nor­ maluri mdgomareoba] – 1. aparatura.-is xma. raime sxeulis. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan. tEleqs­i [ingl. s. t.-ma dareka. sadguri. f. 3. temperAtura [laT. cekvebi. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis. 2. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi.  swrafi t. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone. done. darbazi. telEfon­i [berZ.  s.  s. 4.tel -504daurekes.-is gadacema. telEfaqs­i [ingl. t. aseTi kavSiris abonentis nomeri.-ebi. msaxiobi. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT.  elsmeni Scd.-is uvertiura. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi. nivTierebis siTbos xarisxi. energiuli. ¥ sateletai po. tEmbr­i [fr. qseli. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. sxva­ gvarad faqsi] – 1. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT. t.  mrewvelobis ganviTarebis t.  sasiamovno t. t. tempo < laT. TviT informacia. temperAment­i [laT.  f.  t. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi. tEmp­i [it.  mgznebare t. ¥ satelefono.-is aparati. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli. temperatura swori Sefardeba. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi.-is miReba.. 2.

terasse] – 1. 2. 2­isaT­ vis).... tErasa [fr.  t. 2. terminus saz­ .-505 wylis t.  saqarTvelos t. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. msmenels.. Cveulebriv mr. tenore] – 1. Sigawvis Zravis t. tEnor­i [it. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma.. sazRvrebi. cvlilebani.  t. haeris saSualo t.  teritorialuri Scd. reJimi.  normaluri t. Tendenz laT. qarxnis t. kritika. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani.) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. 2. progresuli t.­ebaze gaSenebuli xexili.  terasi Scd. done.  zrdis t. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). wylis duRilis t. qalqis t. tender < tend momsaxureba] – 1.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado).. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. tendo miviswrafi] – 1. 2. aweuli t.. tEnt­i [ingl. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. ¥ temperaturuli. gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. tEnder­i [ingl. tendEncia [ger.  tendenciozuri Scd. romelsac Tavs axveven mkiTxvels. 3. ¥ teritoriuli. tErmin­i [laT. 2.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. miswrafeba. risame ganviTarebis mimarTuleba. sicxe). tent] – tilos farduli. saxelmwifos t. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad. ter tEno [iap. sinon. (saub. ¥ tendenciuri (mniSvn. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. midrekileba. t. teritOria [laT. aseTi xmis mqone momRera­ li.

gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili.  faSisturi t. komisia. aqti. terminAtor­i < [laT.. ¥ terminologiuri. ¥ teroristuli.  s. Terminologiuri. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign. avto-satraqtoro t.-is msxverpli. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva.  teqnikuri t. 2.  t.) sicocxlis uka­ naskneli stadia. termino sazRvars vavleb. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. termQnal­i [laT. bolo sadguri (rkinigzis. ¥ saterminologio.  Termini Scd.) bolo. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika.  t.. saTerminologio Scd.ter -506Tanamgzavris zedapirze. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki). organizacia. saboloo. maTematikuri t. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile. teretenthinos] – fisovani wveni. metroplitenis). terpEnTin­i [berZ. terminAlur­i [laT.  Terminologia. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan. tEror­i [terror SiSi. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. leqsikoni.  t. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs. terminaluri mdgomareoba – (medic.  filosofiuri t. vyof] – (astr. t. ¥ teroristuli. terminolOgia [laT.. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba. terminalis saboloo] – 1.

erToblioba profesiuli xerxebisa. terzetto] – 1. teqnQkuri – 1. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. xelovneba] – 1.  samTo t. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli.. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad.  texnika. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. . Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari. progresi. 3. tercia mesame] – 1. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba. terpsQqora [berZ. warmodgenili hyavdaT qalad. 2. (mus. tErcia [laT. avto-satraqtoro t.-ebi.  t. manqanebis.. 2. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad.. inJinrebi da t.-507kolofinis misaRebad. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis.. tErcet­i [it. techno osta­ teq toba. tester] – xel­ sawyo risame (mag. Wadrakis TamaSis t. 2. (lit. dokumentacia. rac trio. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba.  t.  usafrTxoebis t.-is ganviTareba. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). t. teqnQkos­i 1. samxedro t. (poligr. tEst­i [ingl. musikaluri gamis mesame safexuri. tEqnika [berZ. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. romelsac xelSi lira uWiravs..) igivea. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli.  mowinave t. violinos dakvris t. CamorCeniloba. t.  sasoflo-sameurneo t. gamocdebi. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. teqnikasTan. test] – mokle amocana. texnikuri Scd. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti.  t.. 2. ¥ testuri. iye­ neben medicinaSi.. tEster­i [ingl. t. intelegencia. samSeneblo t.

forma. teqstolOgia [laT. tiara] – 1. avtomobilis awyobis t. romis papis gvirgvini. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si.. 2.. (arqit.  `vefxistyaosnis~ t. textum da berZ.  inJiner-t. tQp­i [laT. texnologiuri Scd. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. t. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. tvQst­i [ingl. Txzuleba. twist] – cekva erTgvari. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo). romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas. teqtOnika [berZ. depeSis t.. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. sabuTi da misT.-is danergva.  Cais t. ¥ tigelisa. nivTie­ rebas. tQgel­i [germ. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. axali t.  texnologi Scd.  tiglisa Scd. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera.).  TviTfrinavis axali t. tQara [berZ. forma. logos moZRvreba] – filosofiis dargi.-ebi. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli. ¥ teqnologiuri. 2. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs.  texniki. texnikosi Scd. simReris t.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis..  norCi t. procesi. typus anabeWdi. geologiis dargi. techno ostatoba. teqnolOgia [berZ. sagnebis. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi. SeduRebis t.  texnologia.. nimuSi] – 1. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis .  t. saxe.. textum kavSiri.-meqnikosi. teqnikis dargSi momuSave piri. tEqst­i [laT. 2.

tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba.  t. t. xelisufleba. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. monologi. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. Titan] – 1.  qarTveli qalis t. titAnur­i _ (wign. gigantebi. proeqti. mxatvrul literaturaSi. titre] – warwera kinofilmis kadrze. geniosze. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . 2. ityvian Zalian did moaz­ rovneze.  grafis t. despoti). fola­ disferi magari liToni. Zala. ¥ tiranuli.  t. tirage] – 1. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. movlena. tQtul­i [lat. tQtr­i [fr. 2. tQran­i [berZ. titulus] – 1. Sroma. mxatvruli saxe.  t. 1­isaTvis). qimiuri elementi. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. tQrada [fr.  ti piuri Scd. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn.  titaniuri Scd. tirAnia [berZ. t. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. ti polOgia [berZ.  didi t. 2. 2. tQraJ­i [fr. gamocemuli wigni. ti pQkon­i [berZ. saerTod raime sapatio wodebuleba.-509avtomobilis axali t. replika. tQtan­i [berZ. magaliTi. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT.  Cempionis t. 3.) uzarma­ zari [berZ. wignis pirveli gverdi. t. despotizmi). 3. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon.

) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. 3. tOna [fr. tolerans (tolerantis)] – (wign. typhos gonebis dabneleba. weli da sxv. ¥ tonaluri. kilo). romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami.  t. avtoris gvari. tOn­i [berZ. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s. maRali t. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. tQfozi [it.) sxvi­ si azrebis. tolerAntoba [< laT. tifosi (mr.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. ¥ togisa. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT.  dabali t. 3). toga] – Zv. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba.-ebi. sinon. satransporto saSuale­ baTa.  naTeli t. gamoce­ mis adgili.tif -510- uri. 2. rwmenis Semwyna­ rebloba. rac tituli (mniSvn. transportis tvirT­ mzidaoba. gadasvlebi.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi. (mus. tOnaJ­i [fr. tOga [laT.-ebi.. tomOhavk­i [ingl. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea. tQf­i [berZ. tonos xmis amaR­ leba] – 1.-ebi. elferi). sax.  togasi Scd. sinon. saubris esa Tu is ieri (qarT. .  mediduri t. 2. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). tOkai [< geogr. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino. muqi t. tiflopedagOgika [berZ. tonnage] – 1.

topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. 2. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. tonus < berZ. tosti. ruka. raime saqonlis gamoSveba woniT. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. tOst­i [ingl. tOnik­i [ingl. tOrf­i [germ. ¥ topografiuli. toast] – 1.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. romelsac iyeneben arayisa da misT. sasuqad. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi.-5113. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. tot toponQmika [berZ. totalisteur] – 1. tonos daZabva] – (fiziol. torso] – adamianis tani ferweraSi. torsi. totalizAtor­i [fr. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. toreAdor­i [esp. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. sad­ RegrZelo. tOrpedo [laT. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. koleji. 2.­is gasazaveblad. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli.S. t.) saxelwodeba.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba.  t. topiAria [laT. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli. tOnga [ind. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. piramidebisa da misT. topogrAfia [berZ. formis micema. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. mTis. leqsikologiis nawili.  toriadori Scd. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. tOrs­i [it. tyis. tOnus­i [laT. mindvris da a. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. iyeneben sawvavad.

 toqsiuri Scd. dramatu­ li nawarmoebi. 2. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. 2.  Seqspiris t. agreTve zogi cxoveli da mcenare. aq araferia!  traRedia. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. ¥ tragediuli (mniSvn. sasacilo mdgomareoba an ambavi. totall] – (wign.tot -512dramatuli nawarmoebi. sa­ yovelTao. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. ¥ tragikuli (mniSvn. t.) saSineli ambavi. Janri. ubeduri SemTxveva. t. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. ¥ satragedio (mniSvn.  t. omi. SemTxveva. igive totalitarizmi. biuro.  t. totalitaire] – sadac. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli.  t. datrialda. daRupva.  s.) yovlismomcveli. toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. traRediuri. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. t. (gadat. tragikomEdia – 1. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. totAlur­i [fr. .  t. mZime gancda. samwuxaro da. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi. reJimi. traRikuli. tOqsin­i [berZ. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa. tragEdia [berZ. tragedia] – 1. saxelmwifo. 5­isaT­ vis). rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. nivTierebani. toqsQkur­i [< berZ. 2.  t. t. tanjva. toqsikolOgia [< berZ.-ebi. ojaxuri t.  traRikosi Scd. 1­isaTvis). satraRedio Scd. amave dros. msaxiobi. totalitArul­i [fr. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. 2­isaT­ vis). tradQcia [laT.  t. mobilizacia.

tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza. 3.  Wurvis t. trAvma [berZ. trAler­i [ingl. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs.. daJeJviT. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. traverse] – ga­ nivi Zeli. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. 2. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba.  traektoria Scd. tra  xelis t. daSaveba. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili.). gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis. dResaswauli. trauma (traumatos) Wriloba. trawl] – 1. travmatolOgia [berZ. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad. trAvers­i1 [fr.  t. traeqtOria [laT. kosmosuri aparatis t. trAverz­i [fr. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli.-ebi. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. traverse] – ge­ mis. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. kadoni. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo. samxedro gemi. ¥ tradiciuli. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. dawviT da misT. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. trAl­i [ingl. trAmbler­i [fr. trAvers­i2 [fr. 2. . ¥ travmuli da travmatuli. yofaqcevis normebi.  t.-513cema. trawler] – 1.  erovnuli t.

tra -514- trAmplin­i [fr. sivrceSi moZraobas. (gadat. trans. da gardasaqmnelad. vla.. iqi­ bisaTvis. mis ga­  saTxilamuro t. iqiT. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis. gadacema pirobiTi asoebiT  t. vaWmis saSualebiT. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. (s. raimes ganlageba iqiT. trans ­ze. s. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT. da ara am enis weris siste­ ¥ t. 1. sistor] – 1. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli. riptio gadawera] – (enaTm. s. transitus gas­ rTul moZraobas. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad.-idan. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. tranzQstor­i [ingl.. portatuli radiomimRebi. biereba dabnelebuli aqvs da  t. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. xtoma t. 2. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT.  laTinuri t. [laT. ma. Ta mxares.) sayrdeni. radiomimRebi. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. roba. vali punqti raime moqmede­ 2. iSviaTad. ­Si. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an. wyalSi dakveTas. viza.) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. Semdeg. regresia). saerTaSori- . naxevradgamtare­ 3.) matarebeli. tran transalpuri. (s. transcgavliT.  transkontinentaluri (tran­ 2... tremplin] – 1. trAns­i [fr. amosa­ skontinenturi).) mimosvla.

 saqalaqo (qalaqis) t. transliterAcia [laT. musikis.  koncertis t. sahaero t. 2. transporteur] _ igivea. tran- . transpOrt­i [< laT. translatio gadacema. satransliacio. transpOrtir­i [< laT. qaRaldis furceli. saxalxo me­ urneobis dargi. 2.-515so t. ¥ satransliacio. ¥ satransporto.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT. rac konve­ ieri. transplantAcia [laT. rom weris dros striqonebi swori gamovides. (s.  sadesanto t. sazRvao t. transparent] – 1. transportQor­i [fr. sarkinigzo (rkinigzis) t. satransiliacio Scd. transpArant­i [fr. televiziis saSualebiT. lilvi. magistrali. transiliacia.  transkri pcia. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad.  s. stadionidan.Carxebis. transporto gadamaqvs] – 1.. satranskri pcio Scd. gavliT da littera aso] – (enaTm.. saavtomobilo t. Rvedi. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. uxazo sawer qaRalds udeben qveS.. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. transkri pciuli... inglisuri t. translAcia [laT. ¥ satransmiso.. fonetikuri t. s.  transliacia. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli.  t. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. transplantatio] _ (medic. saSualebani. gadmocema] – me­ tyvelebis. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis. trans ­iT. Sor manZilze gadacema radios. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. s.  s.) niSnebi. gamo­ saxulebis da misT. transmQsia [laT.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad.

tranfusio] – (medic. tranforieren] – (wign. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. 2. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. trancendEntur­i [laT. transfUzia [laT. ¥ satransformatoro. sportsmenebis (mag. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba. transformo gardavqmni] – apa­ rati. fex­ burTelebis) yidva­gayidva.) gardaqmna. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. trAnSea [fr. 2. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). transformAtor­i [< laT. transfErtul­i (finans.) (sisxlis) gadas­ xma.tra -516 s. 2. .  s. aparatura.) – gadasagzavni. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. tranformatio] da transformQreba [germ. tranfert] – (finans. 2. ¥ satransformacio. (samx.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr. 4. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. jixuri.) 1. (maTem. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. saxecvlileba. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. 3. tranchēe] – 1. transcendentAlur­i [laT. transformAcia [laT. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben.) viwro Rrma Txrili.

baqo-jeihanis navTobis t. oTxkuTxedi ma­ gida. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili. tracheia] – (anat.. sasilose t. gemis moZraobis mimarTuleba. xazis. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. nadimi.  saavtomobilo t. iyeneben kedlis. TviT sakurTxeveli. t. 2. Txeli fir­ fita. trapeza] – 1. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. frazebi. trace] – 1. sazRvao t.. 2­isaTvis). trafAret­i [it. warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs).  t. firniSis da sxvaTa mosaxatavad. wveuleba. Trasse. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi.  t. (gadat. trAur­i [germ.. gacveTili forma.) sasunTqi mili. . trAqea [berZ. 3. TviTmfrinavisa. ¥ tranSeisa. trApez­i [berZ. traUler­i [ingl. kavSirgabmu­ lobis xazis.-ebi. 2. agreTve TviT­ mfrinavis. trAqt­i [germ.-ze varjiSi. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. 2. Txrilis.-517t. trapEcia [< berZ. magida. sufra. milsadenis da misT. 2.  gazsadenis t. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. uwyveti moZraobis t. Trauer] – 1. fr. sahaero t. mza nimuSi (sinon. Trakt] – (moZv. sadili. trAp­i [holand. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili.) erTxel da samuda­ mod miRebuli. Stampi). satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi. trAsa [germ. 2.. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). traforetto gaxvretili] – 1. tranSeia Scd. trasolOgia [fr. ¥ trafaretuli (mniSv. trapezion magida] – 1. sasule.  safosto t. farTo gza. gza (Cveulebriv mTavari. Sabloni. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti.) didi. kargad nakeTebi). trace kvali tra da berZ.  avagoT t.  tranSeasi. xerxi. trap] – kibe (gemisa.

) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. trAqtat­i [leT.  traktati Scd. iyeneben mogzaurobaSi. Ze RmerTi. trust] – erTi . sameuli. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. igivea. trQbuna [fr. wvrTnis reJimi. mecnieruli Sroma.  istoriuli t. training] – wvrTna. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. mama RmerTi. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. trEning­i [ingl. trEst­i [ingl. 2.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. (gadat.  samSvidobo t.. trailer] – 1. 2. 2. tribUnal­i [laT. trEk­i [ingl. avtomobili.  stadionis t. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. nageboba.romelic karg  trakti Scd. tractatus gan­ xilva] – 1. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze. trias (triados) sa­ meba] – 1. velorbola. rac velodromi. sikeTe. tribunus] – 1. trQbun­i [laT. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo.  WeSmariteba. saavtomobilo t. igivea. rac traileri. trEl­i [it. saerTaoriso t. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa.  samxedro t.. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. varjiSoba. 2. trQada [berZ. (fiz. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. 2.  samSeneblo t.) sameba. trEnaJ­i [ingl. tribune] – 1. saerTaSoriso xelSekru­ leba. ¥ satreko. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. train wvrTna] – wvrTna. treQler­i [ingl. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba. 2. trillo] – morakrake. silamaze – ai sameba. suli wmida – ai sameba. track] – 1.  s.

] _ indu­ izmis sameba: brahma. samad mosakeci xati (qarT. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli. uxamsi. tri trilQon­i [fr. sinon. `mTvaris motaceba~. triviAlur­i [fr. originalobas mok­ lebuli. triolet] – (lit. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. Siva da viSnu. trio] – 1.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali.  k. triEnale [fr.) rva striqonuri leqsi. 2.-519oratorad da publicistad iTvleba.  trigonometruli Scd. manqaniT uqslod. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. gacveTili. trQptiq­i [berZ. vulgaruli. xolo merve – me­ ores. trimUrt­i [sanskr. . gamsaxurdias t. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels. tricotage] – 1. windurad damzadebuli qsovili. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba. 2. ¥ satrikotaJo. trivial] – 1. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. siaxles.  tri ptixi Scd.  medudukeTa t. trilOgia [berZ. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili.-is seqcia (maRaziaSi).  t. triptychos sammagi] – 1. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. trigonomEtria [berZ. trikOtaJ­i [fr. triOlet­i [fr.  s. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. trQo [it.-is TeTreuli.  t. samkaredi an mokled karedi. 2. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). triennale (mdedr. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli. tabulebi.  t. 2.  saxalxo t. ¥ trigonometriuli. fabrika.

thronos] – mdid­ Cagdeba. triumvi.­Si (Zv. Zvel romSi I s. Truffel] – 1. trQum­i [holand.) msvleloba. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. Tirkmela. t. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. faluri.  t. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. trQumo [fr. wel­ trQcefs­i [laT. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba. qveynebi.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. ratus < tres (trium) sami da vir 2. ek­ trQumf­i [laT. triumvQrat­i [laT. triceps samTa­ TaRr. trumeau] – kedlis maRali sarke. (mxris. t. trOpik­i [berZ.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. asvla (tronze aRsay­ dreba). soko. ¥ triumfuli da satrium2. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. dedamiwis zedapirze. . saxelwodeba Sokoladis kaci. kanfetisa. wvivisa). rulad morTuli savarZeli 2. berZ. xerxi. mamakaci. ufro cxeli sartyeli. am warmatebiT rebuli. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. am wreebs Soris moqceuli fo. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. moRvawe] – 1.): sami politikuri da va] – (anat. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi.  akrobatuli t. taxti. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1.triUfel­i [germ. moRvaweobisaTvis. truc] – marjve. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. (s. adgili – dedamiwis yvelaze  t. WiSkari (an TaRi) – raime  t. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba. tyeebi. tropagembanisa da fskers Soris. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis. (gadat.

 moduri t.] – 1. ori dabali karada.­Si: provanseli (provansi _ ist. tropos mobruneba da sphaira burTi.  tungo Scd. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. sagzao t. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. romelsac sawolTan dgamen. patara ka­ rada. tuber korZi. gac­ veTili WeSmariteba. Wleqi). olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti.  sabaleto t. xorcmeti] – 1. tun tropOsfero tUber­i [laT. sarkiani magida. ag­ reTve Zvlebs. trophée] – 1. tUndra [< fin.. morTuloba (upi­ ratesad qalisa).-is dispanseri. ornamentuli samkauli. saxsrebs da sxv. 3. trubAdur­i [fr. bana­ luroba. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. 2. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. .  t. gadamdebi daavadeba. sadac mudam sicivea. toilette] – 1. romelTa­ nac icvamen. truism] – sa­ yovelToad cnobili.) – tropikuli xe. sinon. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. (qarT. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad.  tuberkuliozi Scd. saWiro oTaxi. trOfei [fr. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad. 3. abjar­abgars. 2. tuAlet­i [fr. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels.  tumboCka Scd. irTvebian. sapirfareSo. nadavli. tUng­i (Cin. troubadour] – me­11­13 ss. tuberculum korZi.-521[berZ.  kartofilis t. trUizm­i [ingl. 2.  kaklis xis t. rome­ lic azianebs filtvebs. tUmba [< berZ. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili. Cac­ muloba. tuberkUloz­i [laT. 2. trUpa [germ.

touchē < toucher  saerTaSoriso t. evropis garSemo. airis an wylis energias  saWadrako t. nawile erTxel gamodis. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. sayvanad da sxv. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. tUrne [fr. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava. sezoni. tUr­i [fr. (mus. miznebi­ tUrist­i [fr. tourbine < laT. tUrbina [fr. ¥ turistuli. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. sagzuri. saavtomobilo gzebis ga­ t. t. romelsac Zv. pianistTa  turnisa Scd. rangi.. tUrnir­i [germ. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. tUf­i [germ. romelic turizms misdevs.. konkursis SesarCevi t. Tuff < laT.  wylis t. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. veli t. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. qveynis gacnobisa da  erevnis t. saTxiulamuro t.tun -522- tUnel­i [ingl. dasvenebis mizniT. romelic orTqlis. cxrili. konkursis nawili. touriste] – piri. tofus]  turbini Scd. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. ris.. wisqveSa.  qarTvel msaxiobTa t. tUSe [fr. tourisme] – 1. toga) qveS. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . mnis. tour] – raime Se­ jibrebis. an danaleqi forovani qani. orTqlis t.. saTvis. tournēe] – 1. TiTojer xvdeba. natis bolo t.  t.  s. Sexeba] – 1. tUnika [laT. 2.) TiToe­ 2.  samTo t. marSruti.  t. fexburTis Cempio¥ turnesi. ame saWadrako turniris pirrikaSi. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr.

ultimatum] – kategoriuli moTxovna.  u.  t. Cveuleba. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. ultra. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). ¥ uvertiurisa. uzurpAcia [laT. xelisufleba.. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. . ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs.. ult uzurpAtor­i [laT. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. moTxovna. 2. daukres. gamoyeneba. iyeneben saxazavad. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi. ouverture] – operis. [laT.  ultumaturi Scd.-iT xazva. usurpator] _ is. miTviseba (sxvisi uflebebisa). romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. Uzus­i [laT. ¥ ultimatumuri. ouvrage samuSao. Cveva. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. laT. tUS­i2 [germ. xmareba. t. tUS­i1 [germ.  u.  u.. wamouyenes.  uvertiurasi Scd.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba).  `daisi~-s u. 2.  wiTeli t. rac damarcxebis niSania. (sport. ultra iqiT. ultimAtum­i [gviand. UvraJ­i [fr. usus] – 1. uQkend­i [ingl. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. saxatavad da sa­ werad. Savi an feradi.-523maxasiaTebeli manera. aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa).

romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). ultrAbgera [laT. ultraiQsfer­i [laT. ¥ ultramoklisa. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram. oqsfordis u. ultrAmokle [laT. universum] (filos. 2. codna. universAlur­i [laT. gamoyeneba aqvs. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. universitas (universitatis) erToblioba] – 1. universalis sayovelTao] – 1. yvela arsebuli. universQtet­i [laT. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris. u. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. saxarato ConCxi. Zalian iSviaTs. erTiani. unikAlur­i [laT. ultramokle (talRebi). rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. unitArul­i [fr. maRazia (mokled: univermaRi). gadaRma] – bgera. unitaire – mTli­ ani.  ultraiisferi. u.  u. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams.  s.  kulturis saxalxo u.ult -524tuli Sejibreba. univErsum­i [laT. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ .  Tbilisis iv.) mTliani samyaro. rac bevr rasme moicavs.  universiadasi Scd. ukiduress. javaxiSvilis saxelobis u. saSualeba. saxelwodeba dawesebule­ bisa. ultra iqiT.  ultramoklesi Scd. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. ¥ sauniversiteto. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. eqsponati. unQkum­i [laT. ¥ universiadisa. eqsperimenti.  u. ultra iqiT. u. saxelmZRvanelo. mra­ valmxrivi. 2. ultra iqiT.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi.. TvaliT ar aRiqmeba.  u.

unifikAcia da unificQreba [laT. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. geas (dedamiwis) Svili. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis. mxa­ reebad da sxv. mosaxleobis. u. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. 2. magram var­ ga gadasamuSaveblad. urbanisation – < laT. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi.  u.-525Ti saxelmwifo. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. zeca da graphô vwer] – (astr. uranogrAfia [berZ. 2. Cvrebi. gaerTianeba. urAnia [berZ. utilizAcia [laT. uti- .  soflis u.). urna] – 1. uranos ca. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma.-is Cabareba.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. urbanizAcia [fr. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. Util­i [laT. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi. (astr. utilitArizm­i [< laT. risame narCenebis Casayrelad. Urna [laT. WurWeli. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. urAnos­i [berZ. 2. urbanus qalaqisa] – 1. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. qaRaldi da sxv.-is Segroveba.). warmodgenili hyavdaT qa­ lad. specialu­ ri yuTi.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. ro­ gorc nedleuli. 3. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. Uranos] – 1. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1. WurWeli an yuTi. romlebic gamousadegaria. afrodites erT­erTi epi­ Teti.  terminebis u. 2. ast­ ronomiis mfarveli muza.

fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb.  u. (s. rac fabufolOgia [ingl. 2.  flobde u. romlis eqtebis~ (e. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. . f fantazia. mefabrike _ igivea. gamorCnen rasme. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. s. sity. (wign.w. rac ar emyareboda warmo. yofas. fexsacmlis utrQreba [< germ. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. nonebis codnas. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. risame. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba. makaronis f. sportis saxe. ganuxorcielebeli ocneba. UFO anda rikanti. ufo (mr. romelic xels (e. miswrafeba imisaken.. lovneba] – CineTis samxedro 2. ukidu­  f.) fantastikuri ram.  qaRaldis f. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. ileTebs. ¥ utopiuri. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. gazviadeba.. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera. gegmebi.uto -526- litas sargebloba] – 1.) warmoeba. samxedro xe­ sargeblobis princi pi. komiresobamde miyvana da maTi teti.i. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb. (wign. u ar da topis adgili mis gareSe. utrieren] – f. utopiuri socializmi – fa [it. loba. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1. damaxinjeba. ganuxorcielebeli ocneba. rom xelovneba.

iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd. masSi asaxuli ambebi. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1.) 2. nanadirevi. Sedgeba joxisagan. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. istoria. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. favorite (mdedr. ro­ fAkel­i [< berZ. nivTierebani. sanaTi. melic kaSkaSa aliT iwvis.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. favOrit­i [fr. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. Txroba.  f. romel­ fAza [fr. . adamiani. Ti­ xis masa. ti.-is WurWeli. ro­ veli adgilis dakavebisa. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. kompiuterul mexsierebaSi < laT.  romanis f. fabulisa. Txeli  fabulasi Scd. fakElcug­i [germ. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. 2. sinon. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. phase < berZ. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr. va erTdroulad xdeba. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni).-Si Sevida. ¥ fabuluri. file] – 1. fabula] – mxat­ zadeblad. fAil­i [ingl. phakelos kona. damTxvevebi. faience] – 1. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. phasianos (orroni.  f. 2. fazAneb­i [berZ. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. qaSanuri). romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. romelSic Sere­ duqti.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f.

teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba.  universitetis sxvadasxva f. faqir Raribi] – 1. (fleSebi). moxetiale muslimani beri. f. fAlos­i [berZ. fakUltet­i [< germ. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. fAkir­i [arab..). 2. mouri­ debeli (qceva. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. facultattif < laT. 2.  istoriis f. risame xarisxis gauarese­ ba.  Rvinis f. falsifizieren] – 1. . gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. falsifikAcia [laT. gamyalbe­ beli. facultatis unarianoba. mimarTva vinmesadmi.  f.  istoriuli faqtebis f. fakultAtur­i [fr. indoeTSi: moxetiale beri. falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. risame gayalbeba. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. arasaval­ debulo. familiaris ojaxuri. 2. samedicino universitetis samkurnalo f. kursi. procesi] – CiraRdnebiani svla. familiAruli [laT. mamakacis Zalian wvrili. fAlanga [berZ. qalisebri xma. fAlcet­i [it. falseto] – 1. facultas (facultatis).. Cais f. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera. Fakultat < laT. 2.. phalanx (phalangos)] – 1. davriSi.  familaruli Scd. warmodgenili asarCevad. toni. unarianoba.fak -528 bagrationis f. romelic fokusebs akeTebs. fleSi (fleSebi). urTierToba da sxv. moqmedi dro da dro. SesaZlebloba] – SesaZlebeli. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~).

oc­ neba. warmodgenis unari. farvAter­i [holand. fantastikuri – fantastikiT (mniSv.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. fAntom­i [fr.  f. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv. mediduroba. dakavSirebuli. fanatQkos­i [laT.  namdvili f. 2. ararealuri ram. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. fanatisme] – 1. brmad­ morwmune. Zalaze ucnauri. bRenZiaoba. yoyoCoba.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. 2. ampartavnoba. fantasturi Scd. pharaôch < eg­ vi pt. gulzviadoba. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa. f. bodviTi Cvenebani. romani. kudab­ zikoba.  fanatiuri Scd.  mdidari f. literaturuli nawarmoebi. fantaziasTan – qedmaRloba. brmadmorw­ muneoba. fantastikuri mov­ lena. trabaxa. (gadat. fanfaron] – mkvexara baqia.  fantastiuri. fantône berZ. fanaberia] fantAstika – 1. phantasia war­ mosaxva] – 1. varater] . warmosaxvis produqti. fantasmagOria [berZ.-ia. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. moCveneba. fanAtizm­i [fr. fantAzia [berZ.-529- far fanabEria [holan. 2. 2) gamsWvaluli. phantasma moCveneba] – 1. fanfAron­i [fr. zebunebrivi am­ bebi. moC­ venebiTi ram. fan­ tastikaze damyarebuli. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba. farAon­i [fr. kinofilmi. SemoqmedebiTi warmosaxvis. ararealuri. rwmena. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. zRapruli. 2.  f. gamogoni­ li. ¥ fanatikuri.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli.

fAr­i [fr. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. ebraelTa polit. f. farmakolOgia [berZ. saxalxo Teatris saxeoba. fArs­i [fr. mxolod garegnul . farisEvel­i [Zv. II s­mde. gzis gasanaTeblad.) gamokvleva. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs. koleji. visame gavlenis qveS yofna. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze.) – visame pozici­ aze. II s­dan ax. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv.  avtomobilis f.  f. feruSim – gamoyofili.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas.  f. ebr. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. damzadebas. wamalTmcodneoba).far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. farenhAit­is Termometri – Termometri. cnobari. ganaTleba. f. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. Senaxvisa da gacemis wesebs. pharmakeutike] _ igivea. rac far­ macia. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. romelic – (zRv. farse] – 1. w. (s. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT.  farmacevtiuli Scd. sinon. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. farmacEvtika [berZ. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT.S. w. kenti] – Zv. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. farmAcia [berZ.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. ebrZo­ da elinistur kulturas.­religi­ uri seqtis wevri. motociklze da a.

) cinikuri xumroba. visime xelmoweris zusti piri. gverdiTi f. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. fAta­mOrgana [it. (saubr. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni.. fatAlizm­i [< laT. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. face] – winamxare.  f. masxroba. fArS­i [rus. SemTxveva. facade] – Senobis gareTa mxare. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. 3. movlena. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli. . 2. flora). fax < laT. forma. fAqt­i [laT. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris.) gardauvali bedi. msubuqi komedia. fason] – 1. fatalis sa­ bediswero] – (wign. tropikuli f. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. fAtum­i [laT. fatum] – (wign.) TiTqos gangebiT faq gardauvali. fAs­i [fr. фарш < fr.. faqsQmile [laT. manera. ¥ faunisa. fAuna [laT. mTebis. fatalis] – (wign. zRvis f. (gadat. modeli. fAson­i [fr. fAqs­i [ingl.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. fatAlur­i [laT. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. SemTxveva. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. ukana f. wi­ na xedi. fAsad­i [fr.. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba.  wina f. sabediswero..) raime garkveuli xerxi. fexsacmeli).-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. qalaqebis da sxv. bediswe­ ra. sabuTis. am gziT miRebuli Setyobineba. 2.  faunasi Scd. forma. 3.  saqarTvelos flora da f.

romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas.raodenoba. politikuri mimdinareoba. féerie < fée feria] – 1. 2. fASizm­i [it. f.) raime procesis. calkeul organizaciaTa.  f.  faqtiuri Scd. movlenis mizezi. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. ¥ faqtobrivi. monacemebi. egvi pteSi da zog. factor mkeTe­ beli. federAlizm­i [fr. feEria [fr. factura damu­ Saveba. sxv.  f.  f. saWadrako f. saxelmwifo Sekvra. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia. mwarmoebeli] – (wign. reJimi. . ¥ faSisa. ¥ faqturisa. fAqtura [lT. fASa [Turq. 2.. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f.  mniSvnelovani f. gasayidi fasi da sxv. f.  faSasi Scd.  naxatis f. muslimanur qve­ yanaSi.  faqturasi Scd. sazogadoebaTa kavSiri. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). ¥ faSisturi. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba.. féderalisme < foedus kavSiri] – 1. wyo­ bilebis forma. 2.  fexburTis f. partia. federation < laT.  f. damyarebuli federaciis princi pze. faSisturi organizaciis wevri. foederare kavSiri] – 1. agebuleba] – 1. federAcia [fr. risame struqtura.-ebis ganzogadeba. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma. fASist­i – faSizmis momxre. fAqtor­i [laT. f.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas. ¥ faSisturi. masala. viTareba. ¥ federaciuli. saxelmwifo.

Feijoa] – subtro­ pikuli xe. weris f.) manera. moma­ jadoebeli sanaxaoba. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag.  f. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia). rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT.-533arsisa. mcenareTa ayvavebas. phainimen movlenili] – (wign. frin­ velTa gadafrenas). faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi. f. (gadat. feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. feodAlizm­i [fr. ¥ feodaluri.  f. (s. fEniqs­i [berZ. feodalisme < laT.. momxiblavi. Tema. Zala. momaja­ doebeli. (s. warmodgena. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). am xis nayofi. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. cocx­ ldeba (ixmareba. codna. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan.  feixoisa.) stili. fekAlia [laT. romelic feleto­ nebs wers. araCveuleb­ rivi movlena. fenolOgia [berZ. aristokratia.) momxiblavi.  f. 2. iSviaTi. feixoia Scd. fenOmen­i [berZ.] – sazogadoebrivi . fEixoa [esp.  f. ¥ feletonuri da safeletono. felEton­i [fr. ¥ fenomenuri da fenomenaluri. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad.  feixoasi. f. mexsiereba. f. feletOnist­i – gazeTis muSaki.) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli. feOdal­i [laT.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

acileba SeuZlebelia. iRblis RvTaeba. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f.. Postamt] – fortepQano [it. force maje s..) maSi. – simfoniuri nawarmoebi.  formuliari Scd. samuSaoebi. va. fort] – (samx.. s. piesa. bibliografiis saaRricxvo roiali). rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. fortifikAcia [laT. fors­mAJor­i [fr. tio] – samxedro­sainJinro 2. ¥ safortepiano. risame daCqareba. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia.) viTareba. Fortuna] – 1.) mowinave posti. Vorposter] – vatoriaSi). saTvis (roialisaTvis)..)  `fortepianoze ukravs~. (samx. saxeb). gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa).) raime bunebrivi dab­ nagebobani.. rom­ bani. s. fOrsing­i [ingl. fOstamt­i [germ. baraTi. forte] – (mus. rkolebis (mag. mdinaris)  savele f.) 2. fOrt­i [fr. (samx. forum] – (wign. nageboure] – (wign.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr. fOrsaJ­i [fr. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. piano). avanposti. ase­  myinvaris dnobis f. forcer gaZli­ ravs~. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ. brZoliT gadalaxva. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. bednieri SemTxveva. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. Ti nawarmoebis Sesruleba. Sekreba. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it. fortificarisame tempis gaZliereba. Formular] – .. (sapirisp. ¥ safortifikacio. ereba] – 1. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba.) Zlier. forcing] (sp.  s.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. kreba.

Suqi.. mJava. leqsikoni.  qarTuli enis f.  f. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma. kinosuraTis f. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba. f.  mokle (grZel­grZeli) f.cxo­ velTa ZvlebSi.-547dawesebuleba. fragmentum] – 1. frAgment­i [laT. fotogrAfia [ingl. Sav-TeTri f. f. sinaTle da graphô vwer] – 1. genos gvari] – vinc. narCeni. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi.. ¥ fosforuli.  fragmentaluri Scd. ¥ frazeologiuri. phos (photos) Su­ qi.  xelnaweris f. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa. fra  feradi f. fOsfor­i [berZ. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. madani. 2.-ebi. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic.) sinaTlis SiSi. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. ¥ fragmentuli. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi)..  f.  TeTri f. aparati. 2. frazeolOgia [berZ. . frAza [berZ. wiTeli f.-ebi. fOqstrot­i [ingl. fotOgraf­i – piri. marilebi. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi. 3.  f.  f.  fotogeniuri Scd. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti.  f. xelnaweri. fotogEnur­i [photography < berZ. ga­ mometyveli. fotografia). garegnoba. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba. sityvaTa Taviseburi SeerTebani. f. (ix. saxe. ¥ fotografiuli.  f. fotofObia [berZ. ¥ fosforovani. baletis f. naTeba. mo­ i poveba zog mineralSi. kinofirze.-ebi. f. photography < berZ. suraTi.

dajgufeba. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. 2.. brZola.fra -548- frAk­i [fr.  fraqcionuli Scd. f. Tevzi f. Frégate] – 1. mxatvroba. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs. frEgat­i [fr. Sebrawu­ li. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). ofi­ cialur miRebaze da sxv. Frant < germ. safasuri. fraction] – 1. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. фрейлина germ. frivole] – urigo. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. Fracht] – 1. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. Fräulein] – surTuki. Wer­ ze.  kartofili f. ¥ fraqciuli.  f. araseriozu­ li. dajgufeba partiis SigniT. fuqsavaturi. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi.). zRvis didi tropikuli frinveli. frAnt­i [holand. freQlina [rus.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. frAxt­i [germ. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. vodanis coli. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. frQg­i [germ. uxamsi. frEska [it. 2. friqcQul­i [< laT. 2. fri [fr. frigidUloba [< laT. ¥ freskuli. frAqcia [fr. frivOlur­i [fr.  f.

) gva­ ris mixedviT]. simRerebi.. saomari moqmedebis are. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. fsQqika [< berZ.  dasavleTis f. fsAlmun­i [< berZ.-549mbrunavi.  s.  f. procesi.-is sardali. fsixika. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud. da sxv. mxatvrebi. brZolis ve­ li. ¥ fsiqikuri. kldi­ aSvilis f. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. ¥ frontuli. frOnt­i [fr.  f. 1856­1939 ww.-is Stabi. m. politikuri moRvaweebi da sxv. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili. fsiqiAtria [berZ. javaxiSvili – m. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis .. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba. f.  f. adamaSvilis f. fsevdOnim­i [berZ. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. SesaZleblobaTa erToblioba. front] – 1. rogorc marqsizmleninizmi.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba. fsixikuri Scd. ¥ safronto.. roland qarTveli – r. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri. nawilebi. adamianis sulier ZalaTa.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi.  fsiqiuri. 2. msaxio­ bebi. Taviseburebani. f. f.

misT.  f.  funikulori Scd. moZraoba. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. ZiriTadi. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. – mTis cicabo ferdobze 2. su­  f. fsiqopATia [berZ. ucnauroba. fUete fr. psychç  universitetis f.  f. funikulQor­i [fr. safuZvliani. fundakaSi. raoben sabagiro weviT. moTxroba. em­ cema (maTraxis. lieri aSliloba. fsixologiuri Scd. functio Ses­ ruleba] – 1. (mag.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. – 1. daniSnuleba. wkeplisa da yareba froidizms. fsiqolOgia [berZ.. (biol. im organos daniSnuleba.-ebis ganawileba. raobis SecvlaSi. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. safuZ­ veli] – (wign. 2. damaxa­ fsQqoz­i [berZ.  Tbilisis f. (wigni) roli. funiculaire]  f.  hi pnozuri f. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. hi pnoziT).. gamokvleva. bisa da formebis Sesaxeb.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. psychç su­ mniSvneloba. fUnqcia [laT. mentum saZirkveli. qikis aranormaluroba. raime aranormaluroba. sanerwyve jirk- . fsiqikuri Taviseburebani. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka. ¥ fsiqologiuri. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa. fouetté < fouetter  gulis f. TodiT. mTavari. zi. 2. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. avadmyofuri mdgomareoba.  fsixologia. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba.-is kursi. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. 2.) 1.

romelic uar­ yofda realizms. 3. boroti. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi.  saTvalis f. Zirmagara. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. furUnkul­i [laT. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. futurum myofadi. fourage] – cxenis. (maTem. ¥ safuraJe. s. bude)..). futUrizm­i [< laT. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti. bo­ kali limonaTis. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. fUria [laT.  funqcionaluri Scd. momavali] – me­20 s. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). f. fUJer­i [fr. fuq fUtlar­i [rus. Rvinis da misT.. fUqs­i [germ. Tiva da sxv. anC­ xli. analizi. trigonometriuli f. vagoni. fUraJ­i [fr. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs.  s. damokidebuleba. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli. Wirveuli.) damoukidebeli cvladi sidide. sinon. futurolOgia [laT. logos moZRvreba] – sociologiis dargi.  algebruli f. safuraJisa. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali.  f. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba.  safuraJesi Scd. dasalevad. futurum momavali da berZ. 3­isaT­ vis). baza.  futliari Scd.. violinos f. fUror­i [laT. kapasi qali. .-551vlebis f. ¥ funqciuri (mniS.-ebi. футляр < germ. gitaris f.

romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. feva. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. xmauri. ro­ xelwodeba. skruli. qaotiuri. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. Chimaira] – 1. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. romlis Tanax­  Sesruleba q. chamaileon]  xaosi. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. vali. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). madac qveynis dasasrulis 2.qam q -552- temoba. qAos­i2 – sruli uwesrigoba. qArtia [berZ. stilze. aluri elementebis grova. country sityv. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. qamelEon­i [berZ. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. mokla laferi arsebuli. xaosuri.. 2. charta) qaRaldi] – 1. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. moZraoba. belerofontma. wliani mSvidoba. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. igivea. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. nabzari. ¥ qaosuri. Zv. q. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. rac xiliazmi. Secvlis Sedegad.  q. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. moZRvreba. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. chartçs laT. sa­ egvi pturi. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd. chaos naprali. Zv. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. musika.

cheirurgia < qQmia [berZ. (moZv. reaqcia. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). wmenda. bis mixedviT. elementebi. qirUrgia [berZ. qiromAntia [berZ. ciuli meTodebiT [sinon. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas. formulebi. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. fantazia. tansacmlis q. (s. agebu­ nalobis meTodebs. therapia mkurnaloba]  q. beli. (gadat. xirurgiuli. iyeneben teqnikaSi.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. momw­  q. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio.)]. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. araorganuli dastaqaroba (wign. dasta4. – zogi momwamvleli nivTi­  q. chloros mwvane] Sirebuli. cheir xe­ .) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari.. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. saxirurgio Scd. erebis dasamzadeblad. 2. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. romeic riTadi dargi – mecniereba. (zoolog. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd. q. mkur­ lebas. Teoriuli q. (s. q. berZ. 3.. qimQuri – 1.) klinika.. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas. mrewveloba. q. turuli gamosaxuleba (mag.  organuli q. ¥ qloriani da qlorovani. taqroba (moZv.) zRvis xrtilo­ qari (wign. rebebiT.)].) da dosq. la airi. listi eqimi [sinon. fantastikuri. – qimiuri elementi. naerTi.

qolErik­i [laT. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. sabaleto speqtakle­  q. 2.qlo -554saSiSi. (acidum form.  baxis q. xerxemlis simi). kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli.w. 2. qolestErin­i [berZ. (medic.) mcenaris daavadeba. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. kiri. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. q. wyali. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. chorde simi] – 1. cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba.  xorali Scd. sicocxlisaTvis .  xolera Scd. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad. simwvanis seni. qOlera [berZ. (botan. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. qnEseT­i [ebr. qoreogrAfia [berZ. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne. qlorOfil­i [berZ. kalciumi. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti)..) swori xazi (wrfe). q. ficxi adamiani. qlorOform­i [qlori da laT. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe. cholericus < berZ. qOrda [berZ. chlôros mwvane] – 1. wre­ xazis) or wertils. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. rkalis. qlOrizm­i [< berZ.-ebi. (maTem. qOral­i [< laT. romelic aerTebs mrudi xazis (mag.

­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes. xormeisteri Scd.  q. choros] – momRe­ ralTa fundi. qorepiskOpos­i [berZ. (s.romelic warmoiSva ax. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. qristiAnoba [laT.-555bis dadgmis xelovneba. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. palma erTgvari. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. qormaQster­i [berZ.  xoro Scd. Christos – sity. mTavarepiskoposis TanaSemwe. cocos (mr. ¥ qristianuli. christianismus < berZ. xormaisteri. sinon.) xelovneba.  qarTuli q.  qormeisteri. 2. ¥ saqrestomaTio.. qrestomATia [berZ. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. welTaRricxvis I s. mironcxebuli] – religia. indis kakali. qOro [berZ.  q. (s. christianus] – qristianobis mimdevari. klasikuri q. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT. qresTomatiuli Scd. martivi.  saskolo q. saRebavi da soma sxeuli] – .)] – 1.) saswavlebeli. q.. am palmis nayofi. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1. WeSmariteba. qromOsoma [berZ. cxebuli.  q. qOqos­i [esp. qristQan­i [laT. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs. saqrestomatio. chrôma feri.  kokosi Scd. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). saxeli _ RmerTkacisa. qrizAnTema [berZ. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres. lotbari). masala.  qrestomatia. choros gundi da germ. qarTuli literaturis q. Meister os­ tati. qresTomatia.. naTeli. q. rogorc qrestomaTiaSia. qrestomaTiuli _ iseTi.  q. qro  s. magaliTi. 2. kakali. sarwmunoeba. umrevlo episkoposi.

naxazis. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi.) coli. literaturuli nawarmo­ ebi.  q. welTaRr. xerography < berZ. xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili.  q.). Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv. 4­isaT­ vis). sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad.  q. qronolOgia [berZ. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. 2. ¥ qronologiuri. xenos ucxo.-is ganyofileba. princi piT. daavadeba. revmatizmi.) ujredis birTvis is nawili. romlis saxeli dar­ Ca avi. 4. 3. filmi. qsEroqs­i [ingl.  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb.] – aparati. sinon. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. (biol. ¥ qronikaluri (mniSv.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. qronQkuli – xangrZlivi. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. qsenofQlia [berZ. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi). xerox < berZ. xenos ucxo. qsEnZ­i [polon. ambe­ bi. qsAnTi pe [berZ. qserogrAfia [ingl.  mxatvrul films win uswrebda q.  romani-q. chronos dro da logos moZRvreba] . q. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. matiane). qsenofObia [berZ. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). qrOnika [berZ.

yAzarma [it. nagebobani.-557- yar qsilogrAfia [berZ. xylon xe y da graphô vwer] – 1. manTa sasuliero msajuli. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. ¥ yarakulisa. igiva. ti pis Senoba. mxatvris funji. buli. sayazarmo. ro­ s. karakulis Scd. RErb­i – ix. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. ¥ yazarmuli. melic. ktitôs] – (ekl. xeze gakeTebuli graviura. Kalim] – aRmo­ wodeba). dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq. qalam < berZ. .  y. gravireba. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. yuranis moTxovniT. gerbi. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba.) erT xalxSi: safasuri. ro­ mnaTe. RazAvaT­i [arab.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. cxovreba. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. mosamarTle.  kazarma. kazarmuli. yAd­i [arab. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. y. ler­ viTarebis erT­erTi manki. Senobebi. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. Yazāwa(t)] –  y. qsifopAgeb­i [berZ. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab. palto. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi. misi xmliseburi gamonazr­ 2.rom­ wmis kalami. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. reaqciuli `wminda omi~. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. xipos xmali. qâdi] – aRmosav­ 2. urgadi. xis ma­ salaze amoWra. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi.  karakuli.

gadat. (wign.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT.miTebsa da samarTlis normebs.  S. SaQTan­i [arab.) gacveTili . Schablone < fr. yUran­i [arab. satana. eqimbaSi (ix. chablis < geogr. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. Targi). zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi. Samanizmi). SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. nimuSi] – 1. avi da keTili sule­ bis kulti. Kizilbas wiTeli Tavi. maneJze. frazebi. 2. S. sax. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr.  Sampaniuri Scd. romelsac brmad baZaven (sinon. ¥ Sablonuri (mniSvn.] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. chagrin < it. mebar­ guli. SAgren­i [fr.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma. kislak sazam­ Tro saZovari. pasuxi. yQSlaR­i [Turq. romelsac iyeneben cirkSi. – manjur. Al-qur‘ân] – wig­ ni. Solti. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. SAblon­i [germ.  kiSlaki Scd. yizQlbaS­i [Turq. saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. nimuSi. échantilon WaSniki.  kuli. 2­isaT­ vis). yUli [ind. eSmaki. jadoqari. yulma Scd. SampinQon­i [fr. S SAbli [fr. chambriére] – grZeli maTraxi. sinon. Cin. SampAnur­i – mSxefare Rvino. SAman­i [tungus. trafareti. champighon soko] – qamasoko. SamberQer­i [fr. amerikis. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi.yiz -558nimuSi. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. pro­ vincia Champagne­s sax. Stampi).] – franguli TeTri Rvino. ¥ yulim. Savi muSa. mi­ xedviT).

mcodned.  Sansoniisa. uvici. gaiZve­ ra.  Sansonetka Scd. . chance] – risame gan­ xorcielebis. SApito [fr. ¥ Saradisa. SarlAtan­i [fr. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. patara simRera. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). aseTi simReris Semsrule­ beli qali.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. chapiteau] – didi brezentis karavi.  gamarjvebis kargi S. SArada [fr. charlatán] – uxeSi matyuara.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli.Tvi­ sebebi.-559- Sar SAmpun­i [ingl. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. 2. ¥ Sansoniesi. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. SArif­i [arab. SansOnie [fr. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. SAns­i [fr. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. SAntaJ­i [fr. xSirad uxamsi Si­ naarsisa. moZravi cirki. SarQaT­i [arab. charriage] – (geol. SarQaJ­i [fr. SArJ­i [fr. aqvs.  Saradasi Scd. chansonette pa­ tara simRera] – 1. SansOnet­i [fr. Sansone Scd.

SeQker­i [ingl. fexsacmlis sapired. chaise longue] ¥ Sasim. ostatobis udi­ ogr. Zrava. chassis] – 1. iyeneben sajdomad. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. sax. tituli. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. vah hu­ suliero piri. erTgvari. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. gvaris meTauri. SEzlong­i [fr. TviTmfrinavis nawili. chereau Tikani] – Tiknis tyavi. musika am cekvi­ saTvis. romelic asru­ . gamouSva (aikrifa). chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. rbili da bisaTvis. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab.-ebi. avto­ S.] mus­ WurWeli. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. ceremoniis qveynebSi: 1.  TviTmfrinavma S. ðeih] – arabul TviTgvema. chef-d’oeuvre] – bobis piri. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. borblebi.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. mobilis ZiriTadi nawili. SAh­i [spars.] – erTgvari li­ desi miRweva. Sasis. Sass Scd. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. chevalier raindi. icemen xmals an laxts da 2. vadaznauruli wodeba. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. kavaleri] – feodalur Zara. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). – daqanebuli zurgis mqone  Sasma.Sar -560- SArtrez­i [fr. romelic saWi­ SEvro [fr. 2. xalxuri musikis S. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. qiori. savarZeli. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. shake rxeva.

1) – dawera risame.  Sveicrisa Scd. skola.  policiis S. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT. chef] – 1. daxmareba.). saSefo – 1. ¥ Sifriani (mniSv. moC­ venebiTi.  S. Shcirm] – gada­ satani.-iT gayofili oTaxi. koncerti. SQfr­i [fr.  sabavSvo saxlis S. werili.. Tejiri). ufrosi. romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. SQrma [ger. SEf­i [fr. 2. chiffre] – 1.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba. alublis liqiori. SQmpanze – [fr. ¥ Simpanzesi. 2­isaT­ vis). SQva [sanskr. jgufuri S. schizô vxleC. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. SveQcar­i [germ. si­ non. sunizmi). SQk­i [fr. s. vCexav da phrçh goneba. s. Sefobis xasi­ aTisa. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba. . cherrybrandy < cherry alubali da (ix. garegnuli brwyin­ valeba. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr. xelmowe­ rebze.  s.  s. chimpanze afr. dasakeci tixari.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. muSaoba.  Simpanzisa Scd. 2. organizacia an piri. daSifrva – SifriT (mniSv. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. SizofrEnia [berZ. 2. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis. chic] – (saub. ¥ Sveicarisa. dokumentebze).  S. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi. brendi)] – alublis na­ yeni. restornis. meTauri. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba.  individualuri S. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. Schweizer] – sastumros. rasac Sefobas uweven. SefobisTvis gankuTvnili.] – adamianis msgavsi maimuni. SEri­brEndi [ingl.-ebi. restoranSi).

basri mCxvletavi iaraRi.  S. an fsiqikuri Ser­ yeva. pozicia. SnAfs­i [germ. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va. Saragza. mWreli maxvili. melodia. speqtakli. SpAlebi [holand. shorts (mr. S. SoubQznes­i [ingl. SlEif­i [germ. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. Schlager] – se­ zonis mSveneba.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba. vinc Sous organizacias awyobs. SpAga [it. SOk­i [fr. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. SOrt­i [ingl. Spalk (mr. lozungebi. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. squall] – xan­ mokle qariSxali. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari.  velikorusuli S.Skv -562-  diplomatiuri werilis d.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. propaganda. SlAger­i [germ.  Sortebi Scd. SoUmen­i [ingl. S. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. mZRoli. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. adamiani] _ is. romelic Zirs eTreva.  Sliageri Scd. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. moduri. Sexedulebani.) gzatkecili. SOu [ingl. SOfer­i [fr.)] – mokle Sarvali erTgvari. SkvAl­i [ingl. show sa­ naxaoba. chaussée] – (moZv. show] – warmodgena. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan. choc] – (medic. spada] – didi. . ¥ Sovinisturi. S. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. show Cveneba da man kaci. SOse [fr. SovQnizm­i [fr. SlagbAum­i [germ.

naTeli S. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame. romelsac brmad hbaZaven (sinon.-is ufrosi. StAb­i [germ. qaRaldi.  stiqiasTan brZolis S. S. 2.  Spalieri Scd. SrQft-i [germ..  S. Stab] – 1. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi. muqi S. SpQl­i [germ. Stampa beWdva] _ (Stempeli). romlebsac akraven sadgoms (oTaxis.-ebiT azrovneba. trafareti.  reJisoruli S. SprOt­i [germ. SpAler­i [germ. 2..  pasportSi Cartymuli S. Sta 2. 2.) kedlebze. (wign. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti..-ebi.  stambis s. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens.-563 mx. StAnga [germ. wvrili S.­isaT­ vis). msxvili S.  burTi S. Spali. generaluri Stabi _ ix. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi. ¥ Stampiani (mniSv. Sabloni). (gadat.  me­3 mniSv. Sprottte] – 1. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi. jarebis marTvis organo. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi. StAmb­i [germ.  diviziis S.. SprQc­i [germ.-s moxvda. zRvis wvrili Tevzi. raime teqstis asawyobad. 3.­iT bugeli an biugeli Scd. S. StAmp­i [germ. generaluri. meurneoba.. risame xelmZRvaneli organo. maTi anabeWdi..) mza nimuSi. ¥ saSrifto.) saerTod. 1. Stampfe it.  erTjeradi xmarebis S. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. fexburTis karis boZi. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde). misi anabeWdi. qaras­ la. darbazis . 1. (tramvais den­ . gadat.. Stange] – 1.  qarTuli S.

(saub.  S. Strich] – 1. rac rozeti. StOrm­i [holand. 2. StOr­i [germ. saStormo. iyeneben anabeW­ dis misaRebad..-ebi. StEmpel­i [germ. store] – fanjris farda erTgvari. mxare. calkeuli wvril­ mani.) igivea. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs.-ebis gavleba. Stempel] – xelsawyo. s. (wign.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. Storm] – qariSxali zRvaze. StraikbrExer­i [germ. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. s. stil] – wynari.-ebis Semcireba.-Si Caricxes. StAt­i1 [germ.  S. Streikbrecher] – (moZv. TviT misi anabeWdi. (aSS­Si). saxelmwifos meTauris (im­ peratoris. Rrubeli. avstraliis S. jorjias S. uqaro amindi. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa. pinjabis S. ¥ saStato.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba.. 2. Ruza. misi iq yofnis dros. lampas. StAt­i2 [germ. wvri­ li xazi.-ebs miaqcies yuradReba. S.) piri. prezidentis .  Stepseli Scd. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia.. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba. StrQx­i [germ.  niuiorkis S.Sta -564liTonis Cangali an Reri.  Streikbrexeri Scd. Tanamdeboba.  S. gadat. StQl­i [holand.) alami. Standarte] – 1. ialqani.  naxatSi saintereso S. (indo­ eTSi). StUrval­i [holand. 2.. erTeuli. ¥ Stormuli. Stopsel] – 1. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. samxedro xomaldze da sxv. s.  s. . StAndart­i [germ. momen­ ti. qari.  s. uTos) rTaven qselSi. stuurwiel] mimRebebs ewodeba). StEfsel­i [germ.

cheque < check ga­ sinjva. laqi] – sxvadasxva qveynis . gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved.  Soreuli naosnobis S. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. safreni aparatis gzis­ < geogr. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze).] – amerikuli kvlevis specialisti. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani.). mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl.. gakontroleba] – 1. CArter­i [ingl.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri.-565- Cek – saWis borbali gemze. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. candyr karavi] – me­5 s. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT. samejliso cekva erTgvari. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma).] – Zveli C induri TamaSi. Stuurman] – gemis. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze. charter] – kosmosuri xomaldis S. StUrm­i [germ. welTaRr. CaQnvord­i [ingl. CatUranga [sanskr. traqtorze.­Si Zv. Charleston vis. safari. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. luri dokumenti (sabuTi). mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. StUrman­i [holand. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli. saxvevi. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni. specia­ gamosaxeds. sandali. sax. romelsac mus­ asarebad. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi.

romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. eqskursiamZRoli). agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT. CQfs­i [ingl. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. sxvag­ varad vauCeri – 1.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. CiCErone [it. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad.­Si. c caQtlupa [germ. ¥ saCeko. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. Sebrawuli kartofili.  saWadrako C. rac violino. CElo _ igivea. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros. WadrakSi. 2.Cel -566- saprivatizacio Ceki. caQtnot­i [germ. Ci pendEil­i [ingl.  msoflios C. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT. in­ tegraluri mikrosqema. champion < fr. Wadrakisa da SaSis TamaS­ . celesta < laT. CElesta [it.-is salaroSi gaxvreta. sax. safexburTo C. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. CempQon­i [ingl. chips (mr.  C. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon.. chip] – eleqtronuli. Chippendale < sakuT. warmoadgens rokokos. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. Cekisa. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. zanzalakisebr xmebs. CQpi [ingl.] _ inglisuri avejis stili. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss.)] – Txlad daWrili da Semwvari. ga­ moscems naz. gidi.

romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. rac Scd. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT.) drois ukmarisoba. iyeneben sakvebi ze TamaSoben). rad damuSavebuli merqnisa 2. cellulose laT.-Si moxvedra. rodesac celOfan­i [cellulose laT. nivTiereba. (gadat. xelad (`celofanis parkio~ arqona. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. qaRaldis. for­ celUloza [fr.-567- cel Si: mdgomareoba. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. _ amboben). forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv. dna. c. dusiani skala aqvs. reba. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. romlisganac Sedgeba 2.  polieTilenis (ix. caelibatus < TierebaTa da sxv. .) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1.  c. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ. (mus. Seferili fena. cedro limoni] – 1. citrusebis (limonis. ro­ SejibrebaSi. loba. damzadebisas.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. cEzura [< laT. ujredisi. xelovnuri ab­ reSumis. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv. caesura gaxle­ 2. dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad.. nivTie­ da. romelic Ta­ metri. iyeneben lodiaSi.) – sa­ 2. nawarmSi). romelic mii­ Ca] – 1. Toxlis da misT.-Si yofna. oficialur le wyalgauvali masala. produqtebis. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd. (lit. wamlebis da  c.

censor] – Ta­ punqti. romelic adgilisaTvis. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. – magari. raime RerZis. wertili figuraSi. televizia­ ciuli c. iyeneben samSeneblo saqmeSi. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. sa­ adgili (qarT. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT..-is qarxana. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. censura] – beW­ velo. administraciuli. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs. c. samrewvelo c. linzis c. cellula si. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ. c. Suaguli. SuaarCevno) uflebiT. Sua Tu im politikuri (mag. advilad aalebadi nivTiereba. anekdoti.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. romelsac aqvs raime namdebobis piri. census] – piroba.-is narevi.. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. risame Sua nawili. sityvebi. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. guli). c. Semkvreli masa. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. misgan amzadeben cEnt­i [ingl. moednis c. centri] – 1. ujredi da berZ. politikuri debis Semadgeneli nawili. sinon. uwmawuri. eidos saxe]  u. 3. pirovnebas isargeblos ama 2.. qonebrivi  qalaqis c. c. cEment­i [germ. cenzuras axorcielebs. kentron wveri (cirkulisa). uxam­ celulOid­i [laT. administrabebze (radioze. qveynisaTvis. miuRebeli.  c. cEntr­i [laT. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c. u. qalaqi. nawili).. udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms.  asakobrivi c. samrew­ cEnzura [laT. . romelic rasme ganagebs.. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. centrum < berZ. ganaTlebis c... romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. informaciis sxva saSuale­  raionuli c..-is iataki.

c. .  c. gaerTianeba. aseuli). xelisufleba. gamoTvliTi c.] – diriJablis ti pi.  saxelmwifos c. 2. umTavresi.  c. Cerberus < berZ. 2.] – 1. centUria [laT.. samxedro qvedanayofi. 1) dakavSirebuli. moedani. mmarTvelobis c. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. qalaqis c. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. Zv. Kerberos sakuT. rac mTel sistemas amoq­ medebs. 2) arsebuli.  nostradamusis c. 4.  centralizireba Scd. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT.) mZvinvare. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1. sax. cepElin­i [kreb.. Zentrifuge] – manqana.-ebi. centrs. centrAlur­i 1. savaWro c. centraluri nervuli sistema – (anat. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. cErber­i [laT. mrisxane da fxizeli yarauli. centrTan (mniSv. is. 2. (gadat. xel­ mZRvaneli. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs..) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra.  c. kompiuteruli c. xelmZRvanelobis c. 3.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c.. mTel sistemas em­ saxureba. centrSi (mniSv. saarCevno komisia. kosmonavtebis varji­ SisaTvis. mTavari.. gaTboba. qarT. cer centrQfuga [germ. raioni.  c.-569 satelevizio c. wertili. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. legionis nawili. moqalaqeTa jgufi. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT.

uceremonio – mouridebeli. Kyanos muqi lur­ ji. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. Tanamedrove ubodiSo. Sexvedra. 2. c.  antikuri c.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. gavrcelebulia xazi] – 1. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi. ceremoganaTleba. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT. – 1. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ.] – co­ ara samxedro. mowiweba. cErera [laT. afr. ra­ tarebisa (sinon. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c. romelic civilizAcia [fr. 2. doebriv­ekonomikurma for­  c. rituali). Kyklos wre. qveynebi. msoflios mowinave. cEce [bantu­enidan. Careva sxvis saqmeSi. romelsac dacva qcevaSi. ceremoniebi – (saub.  c. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. Tayvanis cema] – 1.  u. wre­ veli buzi.) samoqalaqo.. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. c. Zilis da . qalaqo] – (wign. sazogadoebrivi da ma­ 3. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri. dones miaRwia. sazogadoeba. laJvardovani] – mwvave imi. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. moqmedebis wesi. civilis samo­ sabameba demetra). salami. raime movlenaTa.cer -570- ceremOnia [laT. ceremonQal­i [laT. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. tropikul da subtropikul procesTa.  c.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. maciam. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. gegmiT tardeba.

cQklon­i [berZ. mamakacis qudi cilindris (mniSv.  koncertebis c. ganviTareba. ¥ ciklonuri. pasuxi. avtomobilis c.  c. vabruneb] – 1.. ¥ cikluri (mniSv. mrgvali Senoba.  c. maRali cir da viwro farflebiani. ¥ cinikuri. ¥ cinikuri. manqanebi. circus] – 1.. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi. Kyrikos] – adamiani. kaci. saerTo niSniT (mizniT.ebi. cinQkos-i [berZ. 2. Sigawvis Zravas c. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. Rumeli.  Zravas c. Sesasrulebeli.  c.-ma gadaiara.  ciniki Scd. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. Zirkular . romelsac cinizmi axasiaTebs. 2­isaT­ vis). ganviTarebis dasrulebul wres. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba. Kylindros < Kylindô vagoreb. leqciebis c. ¥ cilindruli (mniSv. gad­ mosacemi risame wyeba. s.  c. 2. cQlindr­i [berZ. 3­isaTvis). cilindriani da cilindrosani (mniSv. c. warmodgena. programa.. klounebi. nomrebi. cQnizm-i [berZ. s.  moxetiale c. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba. (Zvelad). Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa. ¥ sacirko. grigali.-571lioba. 3.  c. tanmo­ varjiSeebi. 1­isaT­ vis). c. sawarmoo c. geometriuli sxeuli.  s. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba. gulaxdiloba. WurWeli. cQrk­i [laT.  c. cilindriani (mniSv. 1) formisa.  c.  c..  geologiuri c. SekiTxva. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. cirkUlar­i [germ.  c. romelic qmnis risa­ me moqmedebis.-is dguSi. 1­isaTvis). 2.

 s. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs. man­ darinis da misT. 3. citrus (mx.). citadelle < it. forToxlis. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li.  c. Kystis saSarde buSti] – (medic.-ebis plantaciebi. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. filtvebis c. kirros limo­ nisferi. citAdel­i [fr. citrUsebi [laT..  rkinigzis c. circularis wriuli] – werilobiTi. didi rezervuari wylis.-ebi (I. 2. IV da sxv. c. saerTo saxeli.-ebis gaSeneba. (wign.  citati Scd. 4 da sxv.  c.  cirkuliari Scd. 2.cir -572- laT.  cisterni Scd.-ebi. sisxlis c.  cirkuliacia.  arabuli c. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba. cQroz­i [berZ. cQsterna [laT. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad. 2. cifra < arab.)] – limonis. cQstit­i [berZ. yviTeli] – (medic. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs. gadat. rZis c.). ¥ sacirkulacio.-ebi (1.  benzinis c. romauli c.) saSarde buStis anTeba. II.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda.  haeris c.. cifErblAt­i [germ. cittadella < citta qalaqi] – 1. cQtata [germ. kulturebi. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad. vagoni an avtomobili. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT. sinon. cQfr­i [polon.] – 1. milebi. burji). Sidacixe).  cerozi Scd. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. ¥ citrusovani.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT. sacirkuliacio Scd. .. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. sadireqtivo gankarguleba. III. sinon. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani.  RviZlis c. cisterna wyal­ sacavi] – 1.

nesvisa. WuWyi] – 1. 2. saxalifo – qveyana. mr. 2. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba. xaks Scd. cOkol­i [it. saZirkveli). sinon. cifrebi – risame maC­ venebeli. feoda­ . am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma).) – 1. talaxisferi < spars. cUkat­i [polon.-ebi. cUgcvang­i [germ. xSirad icis wynar okeaneSi. xalQfat­i (ist. zoccolo] – 1. romel­ sac xalifa marTavda. xAlifa [arab.  egvi ptis x. chalifa nacvali.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi.  xakma. xakisferi – moyavisfro­ mwvane. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari. xal Z ZabUton­i [iap. qerqi citrusisa.  sakontrolo c.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. sa­ zamTrosi.  xalifasi – Scd. ZQudo [iap.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. moya­ visfro mwvane. astronomia). ricxvebiT gamoxa­ tuli. ¥ xalifisa. Khāk miwa. astronomiuli cifrebi _ (ix.-5732. xakis. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. moadgile] – (ist.  x. ¥ xakim. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. sanapiroze iwvevs did ngrevas. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. xalaT-Sarvali. eleqtronaTuris liTonis nawili. cUnam­i [iap.) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa.

ro­ dinareobs. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. romelic CineTidan da piri.) igivea.] – Zv. Rame. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. haggi] – musulmanis gaukeTeben. xUnta [esp. alebis Sedegad Seqmnili 2. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. romelmac gaakeTeben) – Tilisma. xalxo cekva. rac viTomda avnebs. gadat. xAn­i [Turq. ro­ piras – kavkasiaSi. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. vis saxelzec sapatio tituli.] _ igivea. lifo. saxelmwifo. (saub. xOta [esp. ebr. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. han] – (ist. saxa­  xuntasi – Scd.) ityvian ma­ wodeba. espanuri 2. . arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba. xaji gaakeTa.) aR­ xUrma [spars. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. junta] – 1. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. saxelmwifo wyobilebis 3. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. (saub. wamali).] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. SeboWavs adamians (visac xOja [arab.  j.] – 1. romlis saTa­ ¥ xuntisa. gakeTeba. kavSiris saxel­ 3. iseTi ram (nivTi. xErem­i [Zv. – nayofismomcemi tituli.] – musulmani. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. rac jadoqari. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. anaTema. 2. am titulis mqone xe. xinj adamianze. gadat. erTianebis. veSic xalifa idga.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. agreTve gav­ melsac xani marTavda.

) rasac ja­ jEm­i [ingl. j. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. ic­ lad. vamen Tavze CamocmiT. sityvis patroni. ro­ grZneuli. romelic XIX s. vaJkaci. ironiiT). (s. 2.  j.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba. warmtacad.] – adamiani. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba. qceva.  xendros j. (Zv. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. agreTve imaze.) – jados ga­ li stili. doqari. . jadOqar­i [sp. jeQran­i [Turq.] – gazelis ¥ jentlmenuri. wamali. profesiu­ zepirad. 2. vinc gamoir­ jEzve [Turq. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs. datani. jadOsnoba _ igivea.) musika. ojaxis gareuli cxoveli. (gadat. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. Pame’] – sakrebulo 2. rac ja­ musikis sinTezis gziT. moadgens mTlian masas. – 1. jAme [arab. jAz­i [ingl.-575- jen jadOoba (Zv. iTqmis Tavazian mamakacze. Rimili. hangi. (Sdr – jixvi).  j. romelsac deben dauwerlad. beli orkestri. jadOsnur­i 1.) momxiblavi. doqroba. meCeTi.) jEmper­i taci. romelic war­ lebrivi.  j.  jempre Scd. [ingl. seba. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. jazz] – 1. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. warm­ jEmpr­i da (moZv. jumper] – naqsovi ze­  j. inglisSi: mamakaci.

jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. h habQtus­i [laT. gin] _ inglisuri arayi. jentlementi. demoni. jeans (mr. agiografiuli Scd. jingOizm­i [ingl. agreTve adamianisa.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema. . boroti suli.  junglebi Scd. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad. Txzuleba. hagiogrAfia [berZ. h. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1.  jinsebi Scd.  h.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. mcenarisa. jentlementuri Scd.  agiografia. jQn­i1 [arab. jUngl­i [ingl. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. jUs­i [ingl. jQp­i [ingl. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad. jentlemenuri. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli). jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. jQxad­i [< arab. `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. hAdesi [berZ. habitus] _ (wign. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. ¥ hagiografiuli. mwerloba.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi). jungle sanskr. jQu­jQcu [iap. jQns­i [ingl. jQn­i2 [ingl.  jentlemeni. miwisqveSa samefos mbrZanebeli.

hAvbek­i [ingl. . xmebi da sxv. hAlva [arab. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi. harmOnia (berZ. har hambUrger­i [ingl. hAlstux­i [germ. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. sinon. jojo­ xeTi. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. halucinatio motyueba. harmonia Tanazomiereba] _ 1.  araqisis h. smeniTi.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT.bina. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri. handQkap­i [ingl. miwisqveSa samefo. rbenaSi).  gamaki Scd. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. 2.. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. harAmxana [arab. raime sportul SejibrebaSi (mag. halucinAcia [laT. half-back] _ (moZv.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi. hAntel­i [berZ.  ganteli Secd. nigvzis h.Sexameba.  h. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben. yelsaxvevi). gamofuSviT). war­ moadgens magar masas.-5772. romelsac ikeTeben yelze. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli.  xalva Scd. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa.  xeebze gabmuli h.) hAmak­i [fr.  galstuki Scd. doRi. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba. handikap] _ 1. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi.-ebiT varjiSi. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT.

.  h.har -578moiloca. helio. mdgomareoba. Cangali). ¥ hegemoniuri. zevsisa da heras Svili. sitkboeba.  gauptvaxti. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji). bgerebi. ferebi. h.  garmonia. gegemoniuli Scd. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. erTsulovneba. batonoba. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba. haUptvaxt­i [germ.. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba. hedOnizm­i [< berZ.  gegemonia. garmoniuli Scd. romelmac mesa .  heliofizika.] _ iaponiaSi: Cxirebi.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba.-Si Casves. garmonuli. hASiS­i [arab. sapatio tituli mus­ limanisa.  bgeraTa h. hegemOnia [berZ. hAsi [iap. ¥ harmoniuli. am titulis mqone piri. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. h.).  h. hegemonia] _ (wign. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme. hEbe [berd. harmonuli. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. gauptvaxta Scd. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. heliotropi helioTerApia [berZ. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. roli.  h. ferTa h. be­ ladoba.. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan.w. [berZ. hArpun­i (holand. hAj­i [arab. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi.) xelmZRvaneloba.

(anat. hemOstaz­i [berZ. heliofObur­i [berZ. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. ufero da usuno gazi (airi). hemOroi [berZ. hemofQlia [berZ. hemoTerApia [berZ.) Tavis tvinis naxe­ varsfero. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba).) sisxldena. hemorAgia [berZ. hçlios mze] _ qimiuri elementi. ro­ . haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic.w.-579mzis sxivebiT mkurnaloba. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba. hcmisphairion] hem _ 1. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba. hematolOgia [berZ. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. haimorrhoia sisxldena] _ buasili. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan.) Crdilis moyvaruli mcenareebi. 2. heliofQlur­i [berZ. heliocEntrul­i [berZ. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. helQum­i [berZ. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic.) moZRvreba. haimorrahagia] _ (medic. heliotEqnika _ teqnikis dargi. hçlios mze da laT. hemoglObin­i [berZ. helQos­i [berZ. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. haima sisxli da laT.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi. hemQsfero [berZ. dedamiwis an cis naxe­ varsfero.

. Hçra] _ berZ. hermEtuli [fr. Hçrostratos­is saxelis mixedviT.) gmiruli Sinaarsi. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. (Zv. agreTve sisxlis daa­ vadebebs. romelic gerbebs swavlobs. brZolis h. Herkules]. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. herOika [< fr. kamera. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. dagmanuli. gzebisa da vaWrobis RmerTi. welTaRr. romelic . rom haers sru­ liad ar atarebs. germetiuli Scd. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. hermetique < laT.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari]. hErmes­i [fr. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. herAldika [laT. hepArin­i [< berZ. herbarQum­i [< laT. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. hErakle [berZ. herOin­i [laT. zevsis meuRle. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas.  Sromis h. romanis) keTili dasasruli. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili. hçpar RviZli] _ nivTiereba. hEra [berZ. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis.  h. gmiruli mxare risme. happy end] _ `keTili bolo~. germetuli.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. qorwinebis mfarveli. Rmer­ Tebis Sikriki. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. hEpi­End­i [ingl. gerbTmcodneoba.  hermetiuli. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. herpetolOgia [berZ.

hEtera [berZ. damoukidebel cxovrebas eweoda.. gercoginiisa Scd. udris 100 ars anu 10000 kv. piradi h.-581qvewarmavlebs swavlobs. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi.  gercogi Scd. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa).. 1 heqtolitri = 100 litrs. geqtari. . ¥ heqtarisa. romelic Tavisufal. gibriduli Scd.. Tesli. hefEstos­i [berZ. eqtari.m. hErcog­i [germ. heteros sxva da laT. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). heteroseqsuAlizm­i [berZ. hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis.  gercoginia. heqtOlitr­i [berZ. janmrTelobis dacvas. hQbrid­i [laT. hibrida narevi. ektari Scd. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas. hEqtar­i [fr. _ TavsarTi. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali.  heqtari. hercogQnia [germ. heqto. heqtrisa.saxeobis misaRebad. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi. higQena [berZ.-is wesebi.  gibridi. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs.  h. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili. h. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili.  h. im RonisZiebaTa sistema. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. ¥ hibriduli. hig gektari. 2. samyura. sexsualis sqesobrivi] _ 1. hekaton asi da fr. Sromis h.  hercoginiasi.

pirobebi. gigienuri Scd.  gigiena. hidro. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. ¥ higienuri. Zrava. avtomobilis h..  h.  h. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. tbebi. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. tanvarjiSi. moZraobasa da Tvisebebs. h. nisli. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad.  hidravliuri. gidravliuri. [< berZ.).. cvari. higrofQluri [berZ. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi. muxruWebi. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. hidrOsfero _ wylis garsi. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. gidravlika. hidrolizi. wnexi. h. gidravluri.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas. abazana. zRvebi. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad.. TrTvili da sxva. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. hidravluri. gidravlikuri Scd. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili.) wylis moyvaruli (mcenare). hidrOliz­i [berZ. romelic swav­ . romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. mdi­ nareebi. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. h. hidrAvlika [< berZ. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. hidrogrAfia [berZ. hidrometeOreb­i [berZ.  hidrobiologia. hidroenergetika. hidrolOgia [< berZ..

) risame aranorma­  gimni Scd.. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. 2. (gadat. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. dargi. (medic. (botan. raime organos metismeti simRera. hipertrOfia [berZ. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ.) wylis SiSi. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. nian. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. luri ganviTareba.  gilzi. va. ra cilindruli mili.) ortotiani mrudi. hyper ­ze. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. dic. ­ze metismetad. hymnos] _ sazeimo 1. teqnikis cia. Hulse] _ 1.) sisxlis wnevis awe­ 2. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis. gilza Scd. dameteba~ (sap. hyper avadeba). im mxares] _ TavsarTi. simbolo. poezia. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia.) Sorsmxedveloba. hipertonia. gebobaTa saSualebiT. himnolOgia _ sasuliero . [berZ.) wyalSi mcxovrebi 2. papirosis qaRaldis masra. (maTem. romelic swavlobs wylis hiper.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. hyper ­ze. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. hipo). metron zoma hQlz­i [germ.. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ.-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba. hiperinflianebel moqmedebas. mcenareebi. hyper ­ze zeviT.

] _ hipnozis specia­ _ (maTem.). romelic  gi pnotiziori Scd. hypnos Zili]  h. dabla da dynamis Zala. laT. gamoqvabulebSi. _ igivea rac behemoTi.  hi pofunqcia (sap... romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. hypoteinusa] < berZ. hypnotiseur hipotEnuza [berZ. [< berZ. h.). ¥ hipnozuri. rom­ Tabare) cxovrebis wess. modis si­ hipodinAmika [berZ.  gi popotami Scd. hipotetiuri. oxi (genium) . ro­ gviandeli. hipOgia [berZ. _ 1. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ. hypo qve­ viT. hypo qveviT] _ pirdapir. gimdgomareoba. hi per. gi poteza Scd.. hippie. raloebas). Zili.  gi pnozi. hypo qveS normis qveviT dawevas. hipilOgia [berZ. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. msjeloba. hipnoziOr­i [fr.  dedamiwis warmoSobis h. romelic uCvenebs hipotOnia [berZ. da tonos daZabva] _ (medic. 2. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi. potetiuri. slengi (Jargoni) _ piri. hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi. hipos cxeni  h. hQpnoz­i [berZ. ¥ hipoTezuri. gi pnozuri Scd. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. mdgomareoba.) marTkuTxa samku­ listi.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba. ereba cxenebis Sesaxeb.. mdebareobs swori kuTxis hipo. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ. TavsarTi.-is seansi. romlebic axal­ ris daqveiTeba. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi. Txedis gverdi. hipopOtam­i [berZ.hi p -584- hQp­i [ingl. sisxlis wnevis daqveiTeba. hyppotamos]  h. napralebSi. h.

hOboi [germ. kanis.  xoli Scd. holding Cab­ Rujva] _ 1. homoseqsuAlizm­i [berZ. Cveulebriv. hall] _ didi sadgomi. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. hOlding­i [ingl. heat] _ 1. hOlderi _ mflobeli. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. hobby] _ rameTi gataceba. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari). hirUdin­i [< laT. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. hObi (ingl. adgil­mamu­ li.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. h. hQjra [arab. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi.  xokei Scd. TeatrSi) da­ sasveneblad. holos mTeli.  xobi Scd. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. hOl­i (ingl. homoplAstika [berZ.).­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv.).) sastumroSi. velo­ da motosportSi: Sejibreba. 2. . ba­ toni. mosacdelad. samflobelo. hologrAfia [berZ. hom hOkei [ingl.  giti Scd.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag. 2. welTaRr. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze. aCemebuli saqmi­ anoba. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. (mag. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen).  golografia Scd. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi.  goboi Scd. sazo­ gadoebriv SenobebSi. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. homos msgavsi] _ (medic. homos msgavsi da laT. hQt­i [ingl. romelsac misdeven Tavisufal dros. (sport. aferxebs sisxlis Sededebas.

bareliefi) horQzont­i [berZ. cis dasalieri.  gorizonti Scd. qedmaRloba. yoyoCoba. haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba. horizôn (horizôntos] _ 1. sibrtye.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi.  gonorari. honor Rirseba.  h. 3. romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. ¥ sahonoraro. zRvaSi). wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi.  h. horizontAlur­i [germ. xazi. izohifsi). rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. hOrmon­i [berZ. 2. tbaSi. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze. mxatvrebs da sxva. 2. Horizontale] _ 1. sagonoraro Scd. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. dedamiwis ze­ . monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo.  ixmareba agreTve hormonaluri.  gorizontaluri Scd.-ze gemi gamoCnda. fondi.hon -586dapiris nawili. hOr­i [egvi pt. geodeziaSi: mrudi. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. horelQefi [fr. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT. xazebi. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. ¥ hormonuli. hOnori [laT. TvalTaxedva. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. h. preparati. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. vertikaluri).  s.) nivTiereba. horOskop­i [berZ. mediduroba.  h.

¥ humanuri. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). mtredi) TavisiT mliT. samxedro. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa. fisa).­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). hugenOteb­i [fr. metyvelod. Hospital]  humaniuri.) _ yuranis mixedviT. saqcieli. mecnierebani. medikamentebiT da sxv. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. hospQtal­i [germ. cxeni.  h. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. laT. ganaT gospitalizacia Scd. humanitAruli [fr. ka­ mareba sursaTiT.  h. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. homing Sin viTarebuli. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. mTavroba. saTnoeba. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. leba. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. _ msoflmxedveloba. h. humanita¥ hospitlisa. gu_ saavadmyofo. Hûri arab. h.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. tansac­ ta. ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. deba. muslima­ `barTlomes Rames~. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. gumanizmi.s. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. humanus adamianuri] . upiratesad maniuri Scd. adamiani. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. hurQebi (spars. h.

-588- danarTi .

rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS .-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris. HUMÁNI.C. yvela­ fers aqvs sazRvari. HÓMO SUM. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. adamiani.

raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. brZolis win gesalmebiT Sen. SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. (romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win).-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba. aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. cezar. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev.

formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi.i. MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC. samar­ TliT. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST .-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani). da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad.) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR. e.

ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. magram kano­ nia CÓGITO. SED LEX . orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. vimedovneb vinc swrafad gascems. ÉRGO SUM DÉXI. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX. amdenad. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda.-592vazrovneb. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. SPÉRO BIS DAT. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv.

visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an . kerZod – saidumlod mankieri wre. sruliad gulwrfelad. gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ.-593keTili rwmeniT – ndobiT. ironiiT. romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba. FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR ... jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. an. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. mzad iya­ viT dasacavad piradad.

VÍCI POST SCRÍPTUM (P. vnaxe. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA. VÍDI. Sem­ deg mowyvite dRe – e. o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. gamoiyene yoveli dRe.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA .S.i.-594mesame moxarulia mivedi. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI.

NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS.-595platoni Cemi amxanagia. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. mrwamsi samarTalma unda izeimos. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. rwmena. naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA .

C. ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli.S.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA . win sayovelTaod.

-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa. Senze laparakoben SeniSvna Senc. brut! – iulius cezar­ is sityvebi. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST . qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE.

IN CÓRPORE .-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia. cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA. VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA.

Кудрявцев Т. WabaSvili m. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников).-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. 6.В. Лёхин И. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. 1999. 2001. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. и др. redaqtori). `ucxo sitvaTa leqsikoni~. . ortomeuli. `ganaTleba~. 2001.. III gamocema. “ЮНВЕС”. 6. Москва. bakur sulakauris gamomcemloba. “Госиздат” иностранных и национальных словарей. Tbilisi. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. (mT. Sps `kenari~. Смолницкая Р. 12-е издание.. Москва. bagaliSvili g.И. 2. Tbilisi. 5. Одинцов В. WabaSvili m. С. (redaqtori).С. saskolo gamocema. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). 4. Tbilisi. Tbilisi. kikaliSvili r. “Просвещение”. WabaSvili m. Москва.. 1986. Петрова Д. 1985. “Словарь иностранных слов”. 1983..В. и др. 3. 1949.П. Пухаева Л. Ciqobava arn. “Словарь иностранных слов”.

.................................................................................................................................................7 laTinuri anbani ................................................................................................................9 danarTi laTinuri sibrZne ......................................................................699 ................-600- sarCevi winasityvaoba ...............589 leqsikografiuli wyaroebi ......................................................................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni ....................3 leqsikonis agebuleba ............................................................2 SemoklebaTa sia ................................................................................................................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi.. ir. 70. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. 8(97) 07­66­90. 8(93) 79­90­69 . tel. abaSiZis gamz.

You're Reading a Free Preview

Загрузить