nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

agrarius miwisa. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. nawilakis da gnosis Semec­ neba. a. (s. a.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi.  a. agOnia [berZ.) dazRveva. didi darbazi da sxv. saagenturo. furceli. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana.) cnobebi. agnostQcizm­i [berZ. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba. agitireba.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). sakiTxi.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic. (s. s. agrAfia [berZ. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani.  a.) muSaoba. 2). romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba. saagitacio. agrEgat­i [laT. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. mniSv. agr agonofObia [berZ. agenti. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. amoZraveba] _ 1. agitatori.  agenturasi Scd. 2. Txevadi da ga­ ziseburi). agenturisa.-13(ix.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari. . agitAcia [laT.. reforma.  a. moqmedeba. samiwaTmoq­ medo. a (uary. agrArul­i [laT. agitatio aRZvra. politikuri moRvaweoba. ¥ agenturuli. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic. Agni [sanskr. a (uary. ¥ agitaciuri.  mosavlis asaRebi a. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. (s. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze.  winasaarCevno a.

pirobebTan arsebobis Se­ Agro. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. SemswavlelTaTvis. a. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . agrEsor­i _ agresiis momxdeni. [berZ. kulturaTa damuSavebis  a. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. sgronomia. politika. (s) fa a dajio. a. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. a. organizmis an Tavdamsxmeli. ¥ agronomiuli. (s) ganaTleba. grZnobis organis SeCveva nawili. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. natis~ a. kulteti. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at..  a. agros mindori] _ sanarCuneblad. adekvAturi [laT. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. rac savsebiT See­ teqnika. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. Teba. adaptAcia [laT. (s) dargi. sasoflo­sameurneo sabameba rasme.  a. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika.. kul tyeebSi. cnebebi. leqsi. ¥ agresiuli. miznad  adeqvaturi Scd. adagio] _ (mus. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. a daJio Scd. soflo­sameurneo warmo­ 2.). misi nawili. saagrono beThovenis `mTvaris somio.agr -14- agrEsia [laT. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ.) 1. adaptieren] _ 1. rTuli sityvebis pirveli 2. xerxebis sistema. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. teqsti. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti.

momavalSi. raime dawesebulebis. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. niWi. . adultére laT admQral­i [holand. sa­ advOkat­i [germ.  administratiuli Scd. Adres­i [fr. qalaqis a. saqmes sasamarTloSi (moZv. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. 2. Ralati. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. a. praqtika. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. tes meored mosvla axlo  prezidentis a.  a.. adresse] _ 1. Rvao uwyeba. 1. raime moZRvrebis  Teatris a. adventQsteb­i [laT. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT. momxre. administrireba.` ceri. (s. veqili). qveynis Zaxili] _ iuristi.) saqmianoba.) jeli.-15- adr _ (wign. to. administrAtor­i [laT. adiUlter­i [fr. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. amirbari (mag. adiutant laT. laT warmos mmarTveloba. saadda saub.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv. (s. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. administra¥ advokaturi da saadvokaciis. advokat. a.). aSS-is a. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. admiral.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. (s. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist.  a. risme momwyobi. sas a.) Tanamdeboba. adulterare pativis axda] _ me­ arab. damcveli. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. ¥ administraciuli. ministracio. ¥ administratoruli.

¥ aerobikisa.adr -16 samxedro a. (samx. avant-garde arant. adrEsant­i [germ. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s. soxumis a. aseve na­ gebobebis erToblioba. 2. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros. aerOdrom­i [fr. aerOport­i ix. tvirTis.  haerodromi Scd..] _ didi aerodromi. romelsac werili. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~. aerObika [ingl..] _ 1..) misamarTi.] _ piri. adressat fr.  Tbilisis a. piri.  haeroporti Scd. aerodinamika. `saaviacio~. jgufis klasis. depeSas. romelic gzavnis werils. winaSe.  aerofloti. 2. adressant fr. aero. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi. aerobics berZ.. haerburTi). jaris (an flotis) nawili. . (sapiris. (moZv. piri. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs.) raime sazogadoebis. garde dac­ va] _ 1. [berZ. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti. aérodrome berZ. depeSa egzavneba.. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili. aeroporti. adrEsat­i [germ. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa. ariergardi). dromos sirbili. (gadat. aero. saerTaSoriso a.  haerovagzali Scd.). aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv. wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT..  haerostati Scd. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi). avAngard­i [fr.win. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT. 2.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. mowinave lesTan (an sxv. aerOstat­i [berZ. sinon.  aerobikasi Scd.

Avans­i [fr. . realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme. avtomobili. .­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. s. manqanis.  TviTmfrinavis a. avantQura [fr. avtentikuri. auTenturi. politika. mdgomareoba. avanturuli Scd. TviTmfrinavis. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili. namdvili. angariSi.-17nawili.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli.  avantura. ¥ avantiuruli. avant _ win. avAnscena [fr. aventuren] _ uperspeqtivod.  a. avEniu [fr. brZolebi avangArdizm­i [fr. ¥ avangarduli. a. ¥ avantiuristuli.  s. 2. ¥ saavanso. avangarduli. ¥ avangardisti. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili.  avanturisti. avanturistuli Scd.  avTenturi. wamowyeba. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. sarwmuno. avaria] _ 1. did britaneTSi. avanturistuli Scd. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. avantgardisme] – me­20 s. avenue] _ saf­ rangeTSi.  avanturizmi. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). s. samsaxuri. . ubeduri SemTxveva. a. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. saavario. authentilcos TviTmyofi] _ (wign. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli.  a. avAria [it. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. autentikuri Scd. ¥ avantiuristuli.  a. ¥ avariuli. moqmedeba.

 avioreisi Scd. Avrora [laT. a uar­ yofiTi nawili da laT. aviation < laT. samxedro a. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. mobilizacia saswavlo. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. ro­  aviolaineri Scd.  aviokompania. moZraobis Teoria da praq­ avto. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. avis frinveli] _ .avi -18-  s. varulTa mier. aurora] _ 1. (zRv. kompania. kris.) mTeli koleqtivis navis. planerisa da misT.). mniSv. kompania (ix. rTuli sityvebis pirveli 2. ganTia­ avis frinveli] _ 1. gemze muSaoba. safreni aparatebis erTob­ nawili. mrewveloba. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv. laineri (mniSv. aviatranporti. poeziaSi: ciskari. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. aviokampania Scd.. taminebis naklebobiT. Ti.  aviateqnika. ZvelberZnulSi ­ eosi. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs. Cveulebriv moy­ ruleblad.. aviakampania. avitamQnoz­i [berZ.) uwyeba. 2. lioba: sahaero floti. Tvis fulis. benzini. (gadat. 3. 2). s.) Avto [fr. [berZ. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. aviafosta.  avtoinJineri. autos TviTon] _ tika. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa. gamowveuli organizmSi vi­ 1). avtobaza.  aviomodelizmi Scd. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. haerze di. avviso Setyobineba] _ (finans.. aviAcia [fr. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi. Avral­i [ingl. ¥ saaviacio Avia. reti.. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. avtoport samoqalaqo a.romliTac nawilia. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi. [laT.

saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. mimosvla. rbena] _ specialuri moedani. avtOkar­i [berZ. ¥ avtografiuli. berZ. automatos . dromos sarbeni adgili. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. [fr. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. autos Tvi­ Ton. sakuTari xelmowera. 2.-19- avt avtOban­i [germ. berZ.  avtokefaluri Scd. grapho vwer. s. avtokrAtia [berZ.  `daTa TuTaSxias~ a. ¥ saavtobuso. avtOgraf­i [autographos TviT. car sazidavi. avtobiogrAfia [fr. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. avtObus­i [germ.is 1500 weli. autos TviT da ingl. avtokefAlia [berZ. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera. automobile avtomobili da laT.] _ 1. TviTmpyro­ beloba. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. Scd. marSruti.  Tbilisis a.  a. eklesia. autobiographi _ 1. berZ.  saqarTvelos eklesiis a. ¥ avtokefaliuri. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. romani. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze.  a. autobus fr. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa.  s. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad. avtOmat­i [berZ. autodrome. wignze da sxv. berZ. bios sicocxle. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali. absolutizmi.

mrewveloba.  s. romelic fsevdonimiT wers.  a. muxruWebi. 2. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. respublika. xelsawyo. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. ¥ avtomaturi. respublika. ¥ avtonomiuri. ¥ meavtomate. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. aparati. avtoplAstika _ (medic. avtomatis. Sida qarTlis a. 2. avtomatika. avtomAtika _ 1. manqana. avtomatizirebuli. s. manqana. . a. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. avtomatizireba. erovnul­teritoriuli a. ada­ mianis Caurevlad. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT. qarxana. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. romelic moZraobs urelso gzebze. automobile. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. sinon. TviTmmarTveloba. germ.avt -20¥ saavtomobilo. berZ. afxazeTis a. 2. avtomobQlist­i [fr.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. TavisiT moq­ medi] _ 1. autos TviT da laT. avtonOmia [berZ.  a. (saub. respublika. teqnikis dar­ gi. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. s. avtomObil­i [fr. avtOnim­i [berZ. avtomanqana). gzebi. automobil. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. autonomia. avtomobQlizm­i [fr. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd.. aWaris a. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. avtomaturi. olqi. saxelmwifos Semadgeneli nawili.

mecnierul (samecniero).  azartiuli Scd. autoritare laT. lazard SemTxveva. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. swrafi moZ­ raobisaTvis. proeqtis a.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. avUar­i [fr. farTod . proeqti. a. diqtatoruli.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. autorität < laT. avtOfsia [berZ.. Tvalis mi pyroba. Azbest­i [berZ.] _ (medic. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze.TamaSi. romelic qmnis mxatvrul. au (c) toritas Rirseba.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi. mniS­ vneloba.S. stili. avtorQzebul­i [fr. mecnieri. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. wigni). piri. wignis s. reJimi.  a . au (c) tor Sem­ qmneli.  xelmZRvanelobis a. 2. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. autos TviT da opsis Sexedva. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. azb Zala] _ 1. ¥ avtoritetiani. avtOstrada [it. avtoritArul­i [fr. cecx­ lgamZle masala.  didi a.  a. aqvs mopovebuli. daskvna. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas.-iT nadiroba. nawarmoebs (gamogoneba. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel. cali. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). Avtor­i [laT. avoir qoneba] _ (finans.  a. Azart­i [fr. Targmani.  romanis a. ¥ saavtoro.  s. 2. avtoritetuli. ¥ azartuli. riski arab. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi. samecniero Sromis a.  a. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. teqnikur da a. ufleba. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. Semoqmedi] _ piri.  a. avtorQtet­i [germ.

3. 2. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. _ kuTxe. (qarT. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. athlētēs moWida­ ve] _ 1. magnituri a. azQmut­i [fr. ATlet­i [berZ. Ronieri kaci. propaganda. uferuli gazi. agebulebis axalgazrda. sportsmeni. atletiuri Scd.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris. romelsac Rmer­ Ti ara swams.  a. sklēros mSrali. azote berZ. samt gza] _ 1. as-sumūt. myari afhērē Txeli da fafa (medic. sinon.  atleti. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis.  a. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. Za­ losnobas) misdevs. athéisme berZ. ATena [berZ. rogorc cecxlgamZle masalas. mr.) kuTxe. sa­ izolacio saSualebas da sxv. romelic daibada zevsis Tavidan. aTlEtika [berZ. Azot­i [fr. aTEizm­i [fr. qanseli). azimut arab. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa.azi -22 a. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. ¥ aTeisturi. ¥ aTleturi. piri. sasuqebi. . 2. (ast.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye. romelic aTletikas (Cveulebriv. (samx. 4.  a.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba. (samx.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). aTerosklEroz­i [berZ. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. aTletiuri.

aiATola [spars.  aqvalangisti Scd. weli. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. saaTi. sruli. saswavlo.  aqvalangi Scd. sanimuSo (Te­ akv atri. akvArel­i [fr. warmateba. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. polaruli myinvaris monatexi. ¥ aTletikuri. saqarTvelos xalxuri cekvis a.. akadEmia [laT. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. 3. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba.  samxatvro a. berZ. akvArium­i [laT. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. saukeTeso. gamocema. ansambli). academia sak. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis .-iT xatva. acquarello. 3. akvalAngist­i _ piri. it. 2. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS. 2. aqualung laT.). a. wyalsaRebavi)  a. aqua wyali] _ 1. a. aQsgerg­i [ingl.  `vefxistyaosanis~ a. ferwera. varjiSebi. 2.  a. iceberg Sved. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). aqua wyali da ingl. si­ non. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli.) nakurTxi wyali. akvAlang­i [ingl. ansambli. romlebic aviTarebs Zalas. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT.  aqvareli Scd. ¥ akademiuri _ 1. amtanobas. laT. Teatri.  a.-23kuri varjiSi. aquarelie. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). aQazma [berZ.aseTi saRebaviT xatva.

sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze.  Savi zRvis a. rkinigzaze.  akomponiatoni Scd. ¥ akompanireba.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti). (qarT. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi. akmç mwvervali] _ (medic). akvatOria [laT. sinon. akomponimenti Scd. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce.  akomponireba Scd.  aqvatoria Scd.  bolo a. accordo] _ (mus. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba. akreditEbuli [laT.-iT.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad. akkom- . avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. aklimatizAcia [germ.  simRera roialis a. akvEduk­i [laT. uCveulo klimatis pirobebTan.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. it. akordEon­i [fr.  aqvariumi Scd. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika.  akompanimenti. gzatkecilze da sxv.  aqveduki Scd. mcenaris an cxovelis Segueba axali. Akord­i [fr. xeobaze. musi­ kaluri Tanxleba. nebismieri wyalsacavis farTobi. aquveductus wyalsadeni] _ xidi. belRari). accreob vendobi] _ 1. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi. Akme [berZ. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. (di pl. accorol. akompanEment­i [fr. akompaniAtor­i [fr. sadac aSeneben Tev­ zebs. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi. 2.

 akumuliatori Scd. sakredito dawesebulebis (bankis. akreditacia. dokumenti. akumulAtor­i [laT. oTxe­ aku ulebi. wylis. naxtomi. 2. yiras. teq. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. acckobate < berZ. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi. akrOstiq­i [berZ. energiis) dagroveba. akredQtiv­i [germ. akkreditiv.  akrobatiuli Scd. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad.  akrostixi Scd. bruns da misT. . romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva. accreditif vendobi] _ 1.  avtomobilis a.) rwmunebis sigeli. accredo. akrobAtika [< berZ. akropOlis­i da akropol­i [berZ. 2. wyvilebi. nomrebi.. festivalze da misT. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze.  akrediteba. vulkanis da sxv. (di pl. Jurnalisti. (fiz. akrostichis] _ legasi. accumulatio] da akumulQreba _ 1. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. gorakze gaSenebuli.  akreditirebuli Scd. sameulebi. romelic akroba­ tikas misdevs.  a. laT. fr. akumulAcia [laT. (geol. sportuli Sejibrebebze. 2. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba.-25basTan. a.).  aTenis a. an fra­ za. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili. maRlobze. wylis fskerze _qa­ ris. asruleben erTeulebi. akrObat­i [fr. romelic moicavs xtomebs. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti.) risame (mag.

 sakoncerto darbazis a. a. krebuli. ¥ akumulaciuri.  algoritmi Scd. Albom­i [fr. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba. markebis Casakravad. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. Alah­i [arab.aku -26 Rrubliani a. a. naxazebis da sxv. alEbarda [fr. fotosuraTebis. albAtros­i [fr. algebra arab. STabeWdileba.  a. akUstika [berZ. akupUnqtura [laT. sadgomSi.  Tbilisis xedebis a. sinon. erTad akinZuli suraTebis. album] – 1. Algol­i [ingl. . alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. Algebra [laT. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi. albQon­i [kelt. 2.  alaxi Scd. ricxvebi. 2. a. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. gamosaxuleba.. ¥ akustikuri.  enis a. ¥ algebruli. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. aparatura. moqmedebis Sedegad.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. funqcia. gantoleba. algorithme] _ (maTem. fizikis dargi. algOriTm­i [fr. albatros] _ zRvis didi frinveli.  a. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. acusticos sme­ nis] _ 1. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi.  algebrauli Scd. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba. smenadobis pirobebi raime SenobaSi.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad.

misisi pis a. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs.-27afTi). gaerTi­ aneba. a. alegOria [berZ. komplimentebiT. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa.  a.-is damtkiceba. alEia [fr. alibi sxva ad­ gilas. marwyvze. ¥ aliisa. ¥ alibim. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. meuRles).  Cinuri a. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic. emig­ raciis procesi. halleluja. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis. aliterAcia [alliteratio. alafourchette Cangali] _ vaxSami.  a. al ad da litera] _ poeturi. alErgia [berZ.) raimes zizRi.  a. fexze mdgomare sauzme.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT. mxatvruli . alQment­i [laT. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi. allée] _ gza. aliafUrSet­i [fr.  alegorasi Scd. ¥ alegoriuli. Alibi [laT. ¥ alebardisa. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. iga­ vurad.  banketi _ furSeti.  a. alegoriisa. sakvebi romelsac. ali  koperatiuli a. aligAtor­i [ingl. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi.) 1. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba.  alebardasi Scd. alQans­i [fr. sxvagan] _ (samarT. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. ebr.. mSoblebs. Alia [ebr. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. (gadat. 2. alilUia Zv.  alibma Scd. Janri. suraTi. ¥ alergiuli.  aliasi Scd.

romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. ¥ alpinisturi. alOnim­i [berZ. Almanach laT. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. alcazar arab. lo­ gikis. Se­ usabamoba.  aloisaA Scd. hullo] _ sityva (Sorisdebuli).] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. a. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli. mis wvens iyeneben medicinaSi. alquadi yadi. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. aloe] _ (botan.).alk -28 alio!. Alo! [ingl. almanachs arab.  axalgazrduli a. fsev­ donimad gamoyenebuli. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. allo! Scd. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. banaki. msvlelobis darRveva. alkAzar­i [ec. logikuri gansjis. ¥ aloesi. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja. sezoni. alpQnizm­i [fr.  a. sinon. Alma­mAteri [laT. ¥ alogikuri. mTamsvleloba).  mTasvleloba Scd. Aloe [berZ.  a. Alkald­i [esp. alcalde arab. allos sxva. kalendari] _ araperioduli krebuli. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi.  axalgazrda mweralTa a. alOgizm­i [berZ. almAnax­i [germ. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze.

) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis.  aliumini Scd. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. rigiTi nomeri _ 13. wona 26.-29mimdevari – mTis turisti (qarT.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis.  a. mTamsvleli). allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. ¥ alternatiuli. mcenareuloba.  alpiuri Scd. (gadat.  mTasvleli Scd. sa­ erTod. alUzia [fr. a. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. sinon. arCevnebi. ToxarikiT. alUmin­i [laT. ¥ altruistuli. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. alternatife – laT. alternAtiva [fr. alternetuli Scd. at. saZovrebi. finjani. 2. altrUizm­i [fr. alter – erT­erTi oridan. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. alfAbet­i [berZ. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. proeqti. Altar­i [laT. Sdr. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze. maRalmTiani). altruisme laT. alf altQtuda [laT. alter da sxv.97. a.). saqcieli. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. sinon. gadawyvetileba. a. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. Alur­i [fr. oTxiT da sxva). qmedeba. a.  a.  alternativuli. altaria – altus maRali] – 1.  a.  a. Alpuri _ alpebTan da.

pretenzia raimeze. ambition laT. katalogi. amalgame arab. Alfons­i _ kaci. ambrOsia [berZ. alchymia arab.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis. (samx). saTofuri). embrazure] – 1.)  a. 2. ¥ amazonis. alqQmia [laT. anbani. a. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis. ¥ alfabeturi. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. amAlgama [fr. amAzon­i [berz. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT. saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali). (qarT.  alximia Scd. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. kerti] _ 1.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. amazôn (amazone). ro­ melsac ukvdavebis. ¥ ambiciuri. ambQcia [fr. sinon. si­ non. `fi­ losofiur qvas~. ambrAzura [fr. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli.ganekurna yvela avadmyofi da sxva. 2. 2.  ambrazurasi Scd. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. pativmoy­ vareoba. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. ambQon­i [< berZ.­ebi .  gaumarTlebeli a. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili.w.-ebi. cxenosani qali. saidanac locvebs warmoTqvamen. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. a. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis.  alfaviti. ambitio] _ 1. dvrili ZuZus Tavi. qalis grZeli sacxenosno kaba. alfavituri Scd. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT]. ¥ ambrazurisa. anbanuri.

iisferi.  aministia Scd. kvarcis na­ irsaxeoba. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale.  a. amoibe cvlileba] _ umartivesi. amorAlizm­i _ moralis. mikroskopuli erTujrediani cxoveli. romelsac ara aqvs mudmivi forma. cxovrobs wyalSi.  a.-31silamazes aniWebs maT (ix. α uaryofiTi nawilaki. romelsac iwvevs ameba. mkurnaloba. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs.  agneziasi Scd. sinon.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad.). zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. amebQaz­i _ (medic. agreTve neqtari). saerTod patieba. Amin [berZ. ambulatorius mosiarule. amnEzia [berZ.zneobrivi] _ (wign. moralis. amoralu­ roba. ¥ amneziis. ¥ ambulatoriuli. amenOrea [berZ. amnQstia [berZ. 2. ambulatOria [laT. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi.) daavadeba. uzneo. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. amorAluri [berZ. amQmia _ (medic. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva. (qarT. ¥ amebisa.  ambulatoruli Scd. moralis moraluri. Sewya­ leba. amETvisto [berZ. Ameba [berZ. α uar­ yofiTi nawilaki da laT.) 1. adamiani. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. . amen.  amebasi Scd. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. pati­ eba] _ 1. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis.

dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT.  filtvis a. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli.  amortizireba Scd. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ.  a. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. 2.. 2. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv.). ¥ amputireba.) sxeulis udidesi . mis sasceno monacemebs. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg.  ampluasi Scd. amplituoto sidide. kiduris a. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris. ¥ amplitudisa. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli. amplQtuda [laT. vinmes mdgomareoba. mina. Amplua [fr.] _ raime patara nivTi. amorphos] _ 1. qarva.  avtomobilis a. romelSic wamalia.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag.  amorfiuli Scd. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag.  is Tavis a. ¥ ampluisa. qim. amortizAcia [laT. 2. manqana­mowyobilobaTa. amUlet­i [laT. (fiz. Ampula [laT. amplitudi Scd. amuletum arab.  komikosis a. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. amOrful­i [berZ. fisi. saqcieli. biZgebis.).amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. gaqanebis sidide.  a.  gaqanebis a. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. (gadat.  amplitudasi.-Sia. roli. sxeuli. mowyobiloba _ amorti­ zatori. sifarTove] _ 1. ¥ saamortizacio. amputAcia [laT. 2.  s. 2) sa­ Wiro mowyobiloba. uformo. 2. emploi] _ 1. (min. amostisieren] _ 1.

tanki. avgarozi. layuCebiT. rom­ CanTa. maTara.] _ 1. garSemo. Amur­i [fr. sinon. adgilebiT. amfo. sartyeli. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. amour laT. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. sazeTe da sxva. amphibios or­ . irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. dabrkolebaTa gadalaxva 2. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi. amor amfiTEatr­i [berZ. amnicya rogorc wyalSi. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. amfibia. [< berZ. orive mxares. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. mosarTavebi da sxva). cxenis aRkazmuloba (una­ curviT.. Ti­ cxoveli. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. 2. wyalxmeleTa (qarT. amphō orive] amfQtrite [berZ.] _ Zvel ormags. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. boda sxvadasxa sanaxaoba. Sana). (mag. bayayi. samxedro aRkaz­ leTze. romelic xarobs amunQcia [polon. atareben. avtomobili. mcenare. mocvas. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. giri. muloba (garda iaraRisa 3. gar­ zRvis qalRmerTi. an ori donis coli. sani ymawvilis (Wabukis) 2. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad). ormxrivs.. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. amphitritç] _ TavsarTi. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni.. amphiteatron-amphi orive mxriv. salamandra). posei­ Semortymas. ise xme­ laT. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre... saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri. wyalxmeleTa lisma.

anabolç aRmavloba] _ (biol. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. dawyevla. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba.ana -34asoebis gadajgufeba. 2.) tkivilis SegrZnebis dakargva. anATema _ [berZ. ana gada.. gr. analgesia] _ (medic. anAgrama [berZ.. katabOlizmi. ga­ daadgileba. mniS.. mecnierebaSi kvlevis meTodi. anAlgia da analgEzia [berZ. sapirisp. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. uwylooba) dakav­ SirebiT. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. axali sityvis warmoqmnis mizniT. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan]. siyva­ ruls. Se­ esatyviseba asimilacias.. mo­ iTxovs. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad. ukan. aRorZineba] _ (biol. temperaturis Zalian daweva. anabAtizm­i [berZ. sinTezi. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). pi­ ruku.  norma _ romani.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag. anAkonda [esp. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba.. Rvinos. anabQoz­i [berZ. anathema dakisrebuli] _ (ekl. 1).) ek­ lesiidan gandevna.  qimiuri a. SeCveneba. anabiôsis ga­ cocxleba. anAliz­i [berZ. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. analysis daSla] _ 1. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. sisxlis a.  a-ze gadacema. anabOlizm­i [berZ.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. 3.

anarxistuli Scd. analogos Se­ sabamisi. anamnesis mo­ goneba] – (medic. maTematikuri analizi _ ix. qimia. ¥ analizuri.  moTxrobis a. stiqiu­ roba.  iq a. maTematikuri. anArqia [berZ. anana .  anarxisti. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. anAlur­i [fr. areuloba] – 1. movlenebsa da cne­ bebs Soris. ¥ anarqiuli. mdgomareoba.) cnobe­ bi. SefardebiTi] _ raRac msgavsi. ekonomikaSi. Ta­ nazomieri. qaosi.-35xilva. Tanabari sagnebisa.  analogiasi Scd.  a. 2.  a. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. xe­ lisuflebis. analOgia [berZ. areuloba.  anarxia. Sesatyvisi. anAloe [berZ. garCeva. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. anal – laT. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT. anarxiuli Scd. movlenebisa da cnebebisa. anarchia umTav­ roboba. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba. ¥ anarqistuli  a. xvreli.  a. (gadat.  a. Cai.  s.  analitikuri. s. masala. anAmnez­i [berZ. am mcenaris nayofi. anus yiTa nawlavi] – (anat). Sexedulebani. analitiuri Scd. ¥ analogiuri. ananas. sufevs. anAnas­i [esp. ¥ saanalizo.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan.  anarxizmi Scd. analogiisa. .) sruli uwesrigoba. anAlog­i [berZ. marTva­gam­ geobis ararseboba. is­ xavs surnelovan nayofs. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros.

2.. qronoligiuri Seusabamoba.  anatomi. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba. ama Tu im faq­ . anaphora zeviT aweva.). Angina [laT. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba. 2. ana ukan da chronos dro] – 1.  siyvarulis a. angina] – sa­ xis lorwovani garsis.  a. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis. anAfora [berZ. mecniereba. sadac kveTen gvamebs. Angar­i [fr. anatomireba. anatomē gak­ veTa] – 1. anaqrOnizm­i < [fr. gamoyofa] – 1. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis.). anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba. Sveulmfrene­ bisa da misT. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. 2. a. adamianis a. (lit. Sexeduleba. 3.  anaxronizmi. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi.  a. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili.  tvinis a. epoqisaTvis. atlasi. raimes agebuleba. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi. (gadat.  a.-ebi istoriul romanSi. ¥ anatomiuri. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas. Zveli drois gadmonaSTi.ana -36tis. ¥ anaqronistuli. anachronisme < berZ. Tvalis a.. gamokvleva. anatomi. anaxronistuli Scd. angiolOgia [berZ. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi.  anatomuri Scd. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad.

anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. anecdote – berZ. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. romlebic me­5 s. anEqsia [laT.  anestezia Scd. ¥ saanekdoto.  anegdoti. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi.).  antraciti Scd. mkvrivia da liTonisebr priala.  qarTuli poeziis a.  saerToa. anthologia. anEmia [berZ. SemTxveva. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. anTropOid­i [berZ. upiratesad leqsebi. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. rCeuli mxatvruli Txzulebani. Janri.. mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. anTropogEnez­i [berZ. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. gautkivareba operaciis gasakeTeblad.  s.). anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. anegdoturi. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi . anTolOgia [berZ. anEkdot­i _ [fr. anTrAcit­i [berZ.). sa- anT anegdoto Scd. androgQnia [berZ. AnTrak­i [berZ. ¥ anekdoturi  a. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli. androfObia [berZ.-37saqsebi). adgilobrivi a.

anQmizm­i _ [< laT. (s. biologiur bune­ bas. a. a. orangutani. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba. Janri. Simpanze. furclebi. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba.-is mowyoba (Catareba). anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. RvTis mier .) muzeumi. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. s.  a. (s. kanibalizmi. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli. cvlilebebs mis age­ bulebaSi. animAlist­i [laT. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs.  antropologia. anTropolOgia [berZ. animAlur­i [laT. Anketa [fr. a. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. (s.). ¥ animalisturi. furceli. ferwera. rom yvela sagans aqvs suli. (s.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans. anquêtteê] – 1. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. rasebs. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. centrum centri] – religiuri Sexeduleba.) gamokiTxva. anthrôpos adamiani da laT.) kvleva-Zieba. saantropologio Scd.) monacemebi. evo­ lucias. antropologiuri.-is Sevseba.  a. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. Anklav­i [fr. 2. antroposOfia [berZ. giboni da sxv. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. antropofAgia [berZ.  a. ¥ anketuri da saanketo. anTropocEntrizmi [berZ.  a.  a.

moSla. ¥ ansambluri.  a. (mag. giuri a. ritoriebs (ubnebs). indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic. eqspedicia. uaryofiTi lantis. antagōnisma kamaTi. anOnim­i [berZ. Tanxmebuloba. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. Anod­i [berZ. ¥ antarqtikuli.  anonimiuri Scd. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. koncer­ antArqtika [berZ. momReralTa. statiis . anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. annotatio Se­  a. romelsac ara aqvs led gadmocema. romlis urigebeli winaaRmdegoba. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. saerTo 2. vinaoba ucnobia. lis yvela nawilis Se­ kaTodi). veva. niSvna] – wignisa. at­ anOsmia [berZ. mierebis darRveva. anotAcia [laT.. winaaRmdegobani.  anomaluri Scd. rasobrivi a. nagebobaTa anomAlia [berZ. moicavs antarqtidas. fsiqololeba)..-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT.. usaxelo (werili. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis.. ensamble erTad. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. damkvrelTa. erTianoba. cekvis a. annonce] – mokle  a. pirispireba. movlena. ynosvis uqonloba. ganaSenianeba. Sinaarsis mok­ biT da. gastrolebis da misT. simRerisa da ¥ anomaliuri.  saestrado a. anodos zeviT Ansambl­i [fr. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. wesisagan. fasebis darTviT. Txzu­  politikuri a. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1.  quCebis a.). ¥ antagonisturi. Anons­i [berZ. SenobaTa. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba.

antiTEzis­i [< berZ. anktarktika Scd. specialuri sakompiutero programa.ant -40samkurnalo nivTierebani. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. antivQrusi [berZ. anti wina­ aRmdeg da laT. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. virus Sxami] – 1.  a. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad. antidoton (mx). antithesis dapirispireba] – (lit. antidOteb­i [berZ. a. antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba.  anaqtartikasi.) stilistikuri xerxi.. [berZ. antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi. antQkvar­i [laT. antQTeza [< berZ..  antihumanuri aqti. anti. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. a. biologiuri nivTierebebi.] – SxamsawinaaRmdego . antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. ¥ antenisa  antenasi Scd. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. larnaki. vaqcina virusis wina­ aRmdeg. wigni. ¥ antarqtikisa. romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). 2.  antiqvari Scd. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi). suraTi. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. 2. Antena [laT. antiquarius] – piri. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. antimecnieruli midgoma. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. gan­ sja. raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos.  satelevizio a. antibiotQkeb­i [berZ. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). Casaqrobad).

saxis an sxeulis nak­ vTebi).  mx. gamosvlebi. pirovneba. ganwyobileba. antQpod­i [berZ. 2. Zveli berZnuli an romauli (kultura. sazogadoebrivi wyoba da sxv. simpaTia).). antilopa.  a.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. a. a.-41 antikvariuli. 2. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. sibin­ Zure. sxvagvarad _ iudofobi.). xelovneba. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi.  antilopasi Scd. – ebi. ¥ antisanitariuli. gamoxtomebi.  a. (gadat. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili). anti pATia [berZ.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli. ¥ antilopisa.  a. .  a. (wign.  antiseismiuri Scd..). antisEmit­i – piri.  antiuri Scd. antipodes (mr.  antisemitiuri Scd. Teatri. ¥ antifaSisturi. siZulvili visame mimarT (sapirisp. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs.  antisanitaruli Scd. pirobebi. (mag. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli. qurcikebi anu jeirnebi da misT.  Cveni sazogadoebis a. xe­ lovneba. RonisZiebebi.). antiquus Zveli] – 1. ¥ anti paTiuri. seismu­ ri. filosofia. antiqvariuli Scd. a. antilOpebi [fr. antilope (mx. ¥ antisemituri. a. anti patiuri Scd. antQkur­i [< laT.  a.  anti patia. usufTaoba. TvisebiTa.

anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. Soris)] – 1.. annularet ga­ nadgureba. anulQreba [laT. operis or moqmedebas Soris srul­ deba. Antraqt­i [fr.). sityva.  a. koncertebis momwyobi kerZo piri. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . antracte (entre Sua.  Teatraluri a. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. anti winaaRmdeg da ingl. antifreeze – berZ. antreprenQor­i [fr. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. Antre [fr. antrEsol­i [fr. antonyme < berZ. didi – patara). 2. freeze gayinva] – siTxe. 2. entrée] – 1. kargi – cudi. saRamosa misT or ganyofilebas Soris. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. 2. qalaq uruqis mfar­ veli. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). entresol] – 1. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. (mag. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. musikaluri nomeri (in­ termedia). moZraoba. organizacia. 2. an koncertis. AntraSa [fr. antrecôte] – 1.). entrepreneur] – saTeatro. antUraJ­i [fr.  antonimiuri Scd. 2. Sesveneba saTeatro or moqmedebas. antQqriste [< berZ. aseTi xorcis mwvadi.  antrakti Scd. neknebs Soris amonaWeri xorci. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. ¥ antonimuri. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. aseTi xorcis mwvadi. sacirko warmodgenebi. antQfriz­i [ingl. gauqmeba. a. antOnim­i [fr. antrEkot­i [fr. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. entourage] – (saub.ant -42TmaneTs.

romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs. 2. sa­ dac aparatebi (mniSv.  sametyvelo a.. yvelaze msxvili arteria. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze. romelic. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. ¥ saaparato – sadgomi. mdgomareoba. Aorta [berZ.  apatia. aparTEid­i [afr. aurtē] – (anat.  aparteidi.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa. dawesebulebaTa erTobli­ oba. dawesebulebis. qafSia. organoebi. anschlag] – Te­ atrSi. apartAment­i [fr. anUria [berZ. organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic. bina] – didi. 1) erTob­ lioba. appartement oTaxi. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma. 1) aris moTavsebuli.-43 xelSekrulebis.).  telefonis a. Anfas­i [germ. anchovies (mr. sruli gulgriloba.). 4. qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. apatheia ugrZnob­ loba. pirdapir. ga­ mokruli gancxadeba. – esp. a. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta.). (fiziol. apAtrid­i [berZ. rom yvela bileTi gayidulia. apATia [berZ. aparatebi. piri.  a. mdid­ ruli bina. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos. aparAtura – (mniS. kinoSi da misT.).  saministros a. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. apparatus mo­ wyobiloba] – 1. ¥ apaTiuri. mxedvelobis a. mTavari. xelsawyo. AnSlag­i [germ. 3. avtotransportis a. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. anCOus­i [ingl. ¥ anulirebuli. apArat­i [laT. eleqtruli a.). rentgenis a. dakveTis. romelic ar . apartheidi Scd.  saxelmwifo a.. apatiuri Scd.  qimiuri a.

apEndiqs­i [laT.). Apeqs­i [laT. s. taSis kvra.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. 2.). appendix da­ namati] – (anat. aperQtiv­i [fr. cis wertili.). aplAzia [berZ. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. gafurCqvna. rixi. aplomb Sveuli mdgomareoba. wertili cis Tavze. apelAcia [laT. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. aplodQsment­i [fr.-iT damkvidreba. romliskenac moZraobs mzis sistema. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. igivea rac apolidi. (astr.  a. morgeba] – naxatis. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). ayvaveba. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili.). a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol. appellatio mimarTva. apOgea [berZ.ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. saCivari] – (sa­ marT. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad).  s. misi aR­ niSvna notebze. apendQcit­i (medic. aplikAtura [laT.).  aplodismentebi (mr. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. 1. ¥ apogeisa  apogeasi. saCivari.  darbazSi gaisma a. apex mwvervali] – (astr. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. applico mi­ vadeb. apendiq­ sis anTeba. applaudissement] – (wign. apogeia Scd. movargeb] – TiTebis . aplikAcia [applicatio mideba. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad.). apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. ¥ saapelacio. Aplomb­i [fr.) Scd. vad. 2. gadat. Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena.). romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. (wign.

raime movlenis.-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . lis a. (wign. ro­ sobrivi scena. RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. dasacavi. melime ideis. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. logi­ apolOget­i [berZ. sxv. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva. gmiri. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. romelic apOlon­i [berZ. gadat. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba. apokryphos da­ dic. mefis gandideba. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. uecari dadambla­ faruli.zevsis Svili.). gaRmerTeba] – 1.). (Teat. ¥ apokalifsisi dasaSvebia. apolo2. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ.  sabazro ekonomikis a.). apthēosis da a. Ti. –aleqs moskoviCi. (ist. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. damblis dacema. 2. Seqebulia xalxi.). apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. ambis. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. apokolypsis va. dadgoma. apoplEqsia [berZ. apologEtika [berZ. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. ueWveli. rac bibliuri Txzuleba. apolOgia [berZ. an werilobiT).). vartyam. bolos darTuli. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. risme Tav­ 3. a. sityva] – (wign. saidumlo] _ iseTi veba.S. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. (wign. xelovnebisa da sasrulze~. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. winaswarmetyvelebis Rmer­  a.

 apopleqsuri Scd. naqargi.). moZRvrebis. dizauio). damtkiceba. saoqromWedlo nakeToba da sxv. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani.). aJitAcia [fr. aJiOtaJ­i [fr. imTavidanve arsebuli.  a. aJUruli [fr. xelTaTmani. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. Zveli rwmenisgan gandgoma. oficialurad gamoxatuli mowoneba.  atyda a. a. aprobAcia [laT. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. aurzauri ra­ ime ambis gamo. aprobatio mo­ . ¥ aprobireba AJio [it. apOstol­i [berZ.). d’artaniani (de artanianis nac­ vlad).apo -46woneba] – 1.  a. apostropheberZ. are – laT. aprQor­i [< laT. m –s (heqtaris 1/100). area farTo­ bi. Ar­i [fr. apostAsia [berZ. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv. agiotage] – di­ di aRelveba. dambla. apostasia] – (wign. 2. warsulidan] – wi­ naswar. mtkiceba. apostolos despani. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. Zlieri mRelvareba. apOstrof­i [fr. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas.  a. aRgznebuli mdgomareoba. birJaze. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. da­ dastureba gamocdis. a priori dasa­ bamidan. 2. arAbesk­i [ix. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi.). fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris. Se­ mowmebis Sedegad. aggio] – (finans.  fr. ¥ apopleqsiuri.). sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. mociquli] – 1. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. agitation] – (wign.  axali meTodis a. cdamde. (gadat. fu­ lis niSnebis da sxv. a jour gamWoli.

saxeli: miwis Txili). arg  moxaluli a. ar ixmareba. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. arbQtraJ­i [fr. argUment­i [laT.  am mniSvnelobiT mx. sWirdeboda. argumentatio] – 1. Arara da Ara [amer. arabesco arabuli] – 1.  qurduli a.  cxenosnobis a. gavr­ celebulia amerikaSi.  debulebis a. meore fexi ki gaS­ verilia ukan. aranJQreba [< fr.).-47fexs.  damajerebeli a.  araxisi Scd.).  a. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. argot Jargoni] – (lingv. nayofi iWmeba.). argotikuli.). arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). arabesquos – esp. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad. rTuli ornamenti. samediatoro sasamarTlo. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. lo­ gikuri mosazreba. .. argumentAcia [laT. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. 2. (maTem..  mecnieruli a. it. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. sabuTi. ] – didi. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli. (wign. ¥ argotizmi. argumentum mtkiceba] – 1. Arbitr­i [fr. argumentebis moy­ vana. argumentebis erToblioba. Argo [fr. Widaobis a. damoukidebeli cvladi sidide. arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. msjeloba. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). 2. (qarT. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. ¥ argumentirebuli. 2. arbitre – laT. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan. arabEskebi [fr. arAqis­i [berZ.

av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. arealis – area mo­ edani. Arenda [polon. iranelebs. 3. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea. 2.  a.  arenasi Scd. moedani qviSiT moyrili. (lingv.) moRvaweobis dargi.) saerTo saxelwodeba.] – 1. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT. asparezi. brZola imarTeboda.  politikuri brZolis a. sarbieli. wiaRiseuli d a. arena. ariEleb­i [sanskr. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. ArTrit­i [berZ.). Areopagus – berZ. ama Tu im movlenis. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad. Zvel romaul amfiTeatrSi. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. S. ¥ ariasi Scd.] – 1. 2. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs.1). cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani. ¥ arenisa.. aria] – (mus. me­ 19 s. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT. Ares­i [berZ.). Aria [it.-ze arian klounebi. sadac gladiatorebis da a.­idan moyolebuli ix­ mareboda. saerTod. 2. romlis sxdomebic omis . areOpag­i [laT..arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. 2.. oratoriaSi. kantataSi. rac argumentacia (mniS. sivrce] – 1.) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo. Cveuleb­ riv operaSi. (gadat. arenda. 3.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. gaavrcelebs are deda­ miwaze.S. ijara. zogjer iron. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo. Arena [laT. qviSa. zevsisa da heras Svili. (ist. arEal­i [laT. (gadat. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba.

klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva. arriérre – garde. adamiani. adamiani. 2. aristokratia] – 1.) mci­ re aria.rac niSnavs sruluflebian adamianebs].] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu).  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. oTxi a.  a. (sapirisp. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili. ¥ ariTmetikuli. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic. ariErscena – (Teatr. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. amocana. arietta] – (mus. manerebi. 3..  a. arQTmia [berZ. ¥ aristokratuli. moqmedeba. aristokrAtia [berZ. 2. aristOkrat­i [germ. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili. a. zeda fena. ormuzdisa.  warmoSobiT a.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag.  a. zeda fena. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. ¥ aristokratiuli.) scenis ukana nawili. ariErgard­i [fr. ariTmEtika [berZ. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres. (ist. . aristokratiis war­ momadgeneli. aristokrati). avangardi). Aristokrat fr. Zvel saberZneTsa da romSi). Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis.  finansuri a. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. aristocrate] – 1. didgvarianebi. saloni. arQeta [it. arQman­i [berZ.

artésien < (saxmeleTo. – rac dakavSirebulia mi­  a. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. palestinaSi sadac arOmat­i [fr.­ebSi). arsenal – arab.  sahaero a. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. TviTm­ 1. armagEdon­i [ebr. Soris. 2. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. aromate < berZ. divizia. adamianTa didi raodenoba. risme didi rao­ Armia [fr.ark -50- 3.). myofi jarebi. arkEbuz­i [fr. Cai. iaraReba] – 1. rZolo Setakebebi] – adgili  s. jari). (wign. fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. gadat. si­ wnevas. SevarTa a. jaris SenaerTi.. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba). romelic lulidan itene­ 4. umu`qalaqi megidas mTasTan~. aromatiuli Scd. armée – armer Se­ denoba. saxelmwi­  codnis a. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. gan (ix. gadat. aristokrati). kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. Armada [esp. Crd. . wisqveSa wylebTan. non. rom­ 2. harim giddin  avtomobilistTa a. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. qristes mier).-Si gawveva. varangelozis mier (ieso  a.] – – samxedro gemebis. sazRvao. arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. sadesanto a. armada floti] arsEnal­i [fr. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni. di SenaerTi.

(s) monacemebi.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da. mzveravi oceuli. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. a. ganusazRvreli a. cecxli. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ. Artikl­i [fr. niWi.-51- art  gansazRvruli a. sqess. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. 3. (ant. ricxvs. ¥ saartilerio. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. s. dargi. a. sanapiro a. Artist­i [fr. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. yovelgvar cecxlsasrol  a. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. artezQuli wylebi – miwis­ .) jaris gvareoba. artiste] – (ingl. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi.) ityvian mi­  s.. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. nebaSi.). articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi. a.) (wign. qalRmerTi. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. romelic swavlobs ¥ arteriuli. misT. 2. 2. brZolaSi. ze.). Artemis (AriaraRis (qvemexebis. agreTve. sisxli. damxmare sityva.-Si msaxurobis. vena). qveSa wylebi [berZ. sisxlZarRvi. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. xSirad. < article – laT.. romelic gu­  a. brunvas. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. (gadat. artillerie] – 1. articalatio] – (lingv..) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba. sanaosno mdinareze. artilEria [fr. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. virtuozuloba.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. artēria] – 1. Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT.

Arfa [germ. arqeo. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. a. archetypon] – (wign. [berZ. Zveleburi.  arxaizmi Scd..  a. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba. saarxeologio Scd.. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi.  a. Zve­ li drois gadmonaSTi. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. TavsarTi (win­ sarTi). archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont.. arqQel­i [berZ.arf -52awarmoeben.. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi. mxatvruli kiTxvis a. gamoTqma an garamatikuli forma. arqAizm­i [fr. romelic. (enaTm. moZvelebuli movlena. uZvelesi. ¥ arqeologi. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva. mTa­ vari] – 1. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT. arqAul­i [berZ.) aqspedicia. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. risame pirveli saxe.  arqiZneli. archaios Zveli. [berZ.). archaisme – berZ. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs.  arqiepiskoposi. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs. arqeolOgia [berZ. arqEti p­i [berZ. archaios Zveli] – 1. amosavali forma. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs . 2.  arxeologia. stili. arqi.  arxauli Scd. arqEul­i Era [berZ.) moZvelebuli. rTuli sityvebis pirveli nawili. archi ufrosi.) gaTxrebi. 2. arqimandriti. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli.. sawyisi. (s. (s. arqeoptEriqs­i [berZ.) ganaTxari frin­ veli. Zveli. arxeologiuri.

s. sadac inaxeba Zveli sabuTebi. damTavre­ buli saqmeebi da misT. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1.  arxiteqtori. javaxiSvilis a. sxvaa (ix.. ¥ saarqivo.  arxivi. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. saarqiteqturo. (geol. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT. archivum –berZ. niSnavs: dasawyiss. 2.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. saarqiteqtoro. arqimAndrit­i [berZ.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. archi Tav­ sarTi. krebuli. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. mTavars. saarxiteqtoro Scd.  a. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. arqiteqtura). architektura] – 1. saxelosno. masalebi.  arxi pelagi Scd. 3. xelna­ werebis. Arqiv­i [laT. arqivis mcveli. arqivarQus­i – arqivis gamge. arqiteqtOnika [berZ.  s. 2. dawesebulebis an calke piris werilebis.  arqiteqturuli. xuroTmoZRvari). literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba. arqitEqtura [laT. si­ non. s. ¥ arqiteqtoruli. arq arqi pElag­i [berZ. raime dawesebulebis gan­ yofileba. saarxivo Scd. arqiepiskOpos­i [berZ. uZvelesi] – 1. . dawesebuleba.  saxelmwifo a. mTavarepiskoposi.  havais a. architectura – berZ. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. archaios Zveli. arxiteqtoruli. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi. fotosuraTebis da misT.). rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas.  iv. kompozicias. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. niWi. fakulteti. 2.

xuroTmoZRvreba). arxiteqturuli.  Zveli qarTuli a. ansambli. arcticus berZ. gadawyveta. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. ufrosi] – (ist. samuSaoebi.  gaeros generaluri a. gotikuri a. Sua da centraluri aziis mTebSi. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. s.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare. aTen­ Si.  s. ¥ arqtikisa. saarqiteqturo. proeqtis s. archôn (archōntos) mmarTveli. a. a/manqana. saarxiteqturo Scd. ¥ arqtikuli. ¥ asambleis. hava. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi.  arqtikasi.  asambleasi. yinuli. a. Zegli. asenizAcia [fr. ¥ saasenizacio. astheneia] – (me­ dic.  a.  arxiteqtura. asamblEa [fr. asEptika [berZ. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. Arxar­i [Turq.).. asamblaJ­i [fr. programirebis ena. romelic gars ekvris poluss. arktika Scd. nagebobis stili (qarT. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. asTEnia [berZ.). a.] – veluri cxvari. si­ non. Arqtika < [laT. asambleia Scd. Arqont­i [berZ. gavrcelebulia samxreT cimbiris. ¥ arqiteqturuli. eqspedicia.  a. 2. asEmbler­i [ingl. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba.

 kaTedris a. religiuri moZRvreba. (wign. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. Asketismus berZ. Asket­i [berZ.) qaRaldis fuli. askētēs] – 1. figura. 2. 2.  asimetriuli Scd. saukeTeso sportsmenzedac ityvian. asortQment­i [fr.). assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. uRonoba. ¥ asketuri.  Sokoladis a. 3. damsgav­ seba. piri. assistens (assistentis) damxmare. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. damswre] – 1. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. (biol. . ukiduresi TavSekaveba. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore. AsTma [berZ. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. ¥ asimetriuli. cxovreba.  profesoris a. (lingv. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. askEtizm­i [germ. tuzi] – 1. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari. As­i [< fr.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. asQstent­i [laT. sahaero brZolebis virtuozi.-55medic. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). 2. asimEtria [berZ. asimilAcia [< laT.  a. assimilatio msgavseba. asignAcia [fr. assimilleren] – 1. as. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli.  a. mezobel bgerasTan.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. Asort­i [fr.  asimiliacia Scd. kiko. sisuste. assignation] – (moZ. 2.

ebr. mi­ wis. saxe] – 1. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. ¥ asociaciuri. (fsiq. aspirantus – laT. iseTi kavSiri. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri. mov­ lenebs da sxv. Astartç – Zv. SeerTeba] – 1. ¥ saaspiranto. kavSiri. assotiotio vu­ erTeb.] – aspirantebis momzadebis sistema. gamocdebi. aspQrant­i [laT. asociAcia [laT. war­ modgenaTa Soris. Aspeqt­i [laT. amxana­ goba.).). usrulo a. msgavsebis mixedviT. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia.  molekulaTa a: 3.(qarT. saxe). astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ . aseTi an iseTi Sesruleba. aspirAntura [germ. kavSiri.  daswrebuli a. asteroQdeb­i [berZ. Tvalsazrisi. rome­ lime qveynis organizacia). mcire planetebi.  mecnier muSakTa a.  aspekti Scd. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. aspiratio amo­ sunTqva] – (medic. asocirEbuli [germ.  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). aspectus Sexe­ duleba.  s.).] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi.  a.asp -56ganizaciisa (qveyana.-iT. 2. avtomobilis a.) zmnis kategoria. risame jgufi. sinon. (wign.  a. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi). (gramat. romliTac ganixilaven sagnebs. SenaerTi.). 2. Astarte [berZ.. romlebic brunaven mzis  mdidari a. aspirAcia [laT. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli.  sruli a.

wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili. prognozi. ¥ astronomiuli.  amerikeli a. asphyxia. astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. mra­ valniSna ricxvebze. aqvs iisferi. drois gazomva da sxv. sinon. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. ¥ astrofizikuri. observatoria. dakvirveba.  astronomia.  abasTumnis a. Astra [berZ. astronAvtika [berZ.-ebi. a. astronOmia [berZ.. astrolOgia [germ. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo). uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. weli. maT agebulebas. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris. astromEtria [berZ. astrAlur­i [laT.  a. astro. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did.  a. war­ moSobas. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. asfQqsia [berZ. astrologia] – mecniereba. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. astrofQzika – fizikis na­ wili.).-57garSemo. [berZ. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra. astrOnavt­i _ igivea. rac kosmonavti. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT.moZraobis kanonebs da sxv. varskvlavTmcodne­ oba). .). ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. ¥ astrologiuri. rac kosmonavtika. vars­ kvlavisa~..

). 3. sabuTi. geografiuli rukebis krebuli. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. mxat­  s.  satelevizio a. wevri.ata -58-  ateliisa Scd. pis. li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. e. valo. papis mama. vamtkiceb] – 1. komisia. berZ. cis TaRi (kamara). attachélifikaciis. romelsac zRvis sadgomi foto­. atAvizm­i [< laT. miniWebis Sesaxeb. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. atelier] – 1. (gadat. ¥ ataSesi. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi. Soreuli atEstat­i [laT. specialurad mowyobili titani. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. 2. msofli¥ ateliesi.). AtaSe [fr. romelic raime dargis spe­  profesoris a.] _ patara brtye­ gansaZRvra. (biol. atlas (Attlantis)] xelosno. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl.. romlis mixedviTac  samxedro a. atElie [fr. di plo­ 2. miTis mixedviT. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. rac da­ saxeb. `di p­ melTa a. – Zv.  saqarTvelos a. attaché] – 1. w. ¥ saatestacio. cialist­konsultantia. attestatio mow­  ataSisa Scd. lomati~. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. atestAcia [laT. atavus pa­ . modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. attestos va­ mowmeb. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. winapari] – 1. codnis donis case fr. samxedro mosamsaxuris 2.

sinon. audiEncia [laT. me­20 s. ¥ atomuri (qarT. aUdit­i [ingl. 2. 2. saqa­ nela. yinulmWreli. attraction] – 1.  audencia Scd. audit] – or­ ganizaciis. (filos.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. atraqcQon­i [fr. atmOsfero [laT. firmis dawe­ .  elCis a. Atom­i [berZ. Atlas (naT.). 3­isaTvis).  enebis Seswavlis a. 2. a. gadat. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. risame damaxasiaTe­ beli niSani. wneva.  atmosfera Scd. tiri da misT. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. atrQbut­i [laT.  a. birTvuli).  niSandebuli a. krebuli. [miTologiuri atlantis – berZ. v. naleqebi. – ebi. ana­ orTqli da sphaira sfero. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze]. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna). garemocva  megobruli a. (wign. 3. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli.  a. attributum Tviseba. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. –ri meTodi.  a. 1. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. (mniSv. naxa­ tebis da misT.bir­ Tvi] – 1.  anatomiuri a. atmos. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli.).) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. prezidentTan. (wign. 2. kuTvnileba] – 1. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki.-s zeda fenebi.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba). garemo pi­ robebi. tabulebis. audiovizuAlur­i [laT. a. Atol­i [ingl.-59os a. naxazebis. iaraRi. ¥ atmosferuli.

raime qonebis. fulis Sovna motyuebiT (sinon. yalTabandoba. affecfus su­ lieri mRelvareba. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT.). sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. (medic. 2. afErist­i – piri. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels. TaRliTi. cxenebis a. s.) sityvis nawili. mag. vaWroba.aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. 2. Aul­i [Turq. Afiqs­i [laT. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT. N 100. auqcQon­i [germ. romelsac . auktion < laT. auditOria [laT. aura niavis qrola] – 1. nivTebis ga­ yidva. romelic aferas sCadis (TaRliTobs). moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. darbazi. affaire] – saxifaTo. moxsenebebs da misT. didi oTaxi an darbazi. auctio (laT. avtomobilebis a. affixus mimagre­ buli] – (lingv. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT.). TaRliToba). autsaQder­i [inl. sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. leqciis. doRSi: cxeni. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. ¥ aferisa. Aura [berZ. (sp. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis.. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba.] – sajaro vaWrobiT. afiora Scd.. 2.  wignebis a. saauqciono.  aferasi. ¥ auqcionisti. auditorium] – 1. Afeqt­i [laT. vaWroba. auctionis) zrda.  s. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli. moedani. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. aRtacebis. a. adamianis sulis gamov­ lineba. saso­ warkveTilebis) gamovlena. s. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni. – ebi.  mravalricxovani a.  universitetis a. autsider] – 1. autOdafe [port. sadac kiTxuloben leqsebs. Afera [fr.

Stabis oficris. 2. adiutantis. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. gansazRvra] – daxvewili. acceleratio] – bavSvTa. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad. aphorismon gamonaTqvami. aqselerAtor­i [< laT.  aqselbanti Scd. ¥ aforizmuli. aTetErSok­i [ind. afOrizm­i [berZ. aqsElband­i [germ. afrOdite [berZ. aCqarebuli zrda – ganviTareba. lakoniuri ga­ moTqma. achatçs] – minerali. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1.-ebi. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. Aqat­i [berZ. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. accessoire] da . Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. pedali. saqveynod gatana. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. kvar­ cis nairsaxeoba. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. mowyobiloba.  a. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. aqsesUar­i [fr. sibr­ Znes. stili.-61-eb.  rusTvelis a. romelic daibada zRvis qafidan. koncertis.da ­s afiqsebia. ayiyi. farTod gaxmaureba risame. leqciisa da misT. afiSQreba [fr. afficta] – sajarod. afOnia [berZ. AfiSa [fr. aqEront­i [berZ. aqs naxevrad Zvirfasi qva. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs.

2.. vnelovani. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. debu­ lansis nawili. da­ wesi.) da  a. 3­isaTvis). pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. darbazi.). raime organizaciis.  a. 2. actualis] – oficialuri sabuTi. saqoneli da sxv. didad mniSvnelovani Ta­ . gadat. 3. ama Tu im mecnierebaSi .). damatebiTi ram. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. Teatraluri warmodgenis Tebi. 3. velTaod miRebuli. risame kuTvnileba.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. aqtiani (mniSvn. mniS­  s. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. winave.) meorexaris­  mesame a. (Teatr. axiôma sayo­ vis). magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. (gram. moTxovnebi sapirisp. li. (buxhalt. romelSic leba. xovani. udavo] – 1. rac 4. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli.). 3­isaT­ aqsQoma [berZ.aqs -62- mr. calkeuli moqmedeba. iniciativiani da  geometriuli a. ueWvo. pasiAqt­i [laT. aqsonomEtria [berZ. ar aris damtkicebuli. oba. sivi). furceli. adamiani. TavisTavad 2. axôn 3. oraqbuleba. aqsesuarebi – 1. a. debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad.. ¥ saaqto (mniSvn. activus moqmedi] – 1. 2. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti. monawile keTili nebis a. raime uri). nawili. romelic TviTon tiani warmodgena. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. dawesebulebaSi. WeSmariteba. (wign. ucxromeli (sapirisp. actus] – 1. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. moqmedi nawili. (wign. gadat. 2. pa­  aqsiomaturi Scd.

4. politikuri a. sityvaSi da a. romlebic rveulSi uweria. Aqciz­i [fr. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. Taviseburi warmoTqma. aSqEnaz­i [ebr. ro­ goricaa Cai. Aqcia1 [fr. ufero siTxe. (mus. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. ¥ saaqcio. (gadat. (lingv. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes.  s. .  di plomatiuri a. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani. accentus] – 1. kompania. acetum Zmari] – organuli naerTi. S.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. action] – farani qa­ Raldi. romelic ukravs Tars.). 2. aqcia 1) mflo­ beli. Aqcia2 [laT. āsik. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura. ARap­i [berZ. ASuR­i [Turq.). xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. Saqari. saaqcio wamowyebis monawile. 3. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. acEton­i [laT.  saaqcio. tembris Secvala da sxva). Aqcent­i [laT.. saWirboroto. s. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. actionnaire] – aqciebis (ix. ritmuli maxvili. dividendis) miRebis uflebas. actEkeb­i – meqsikis indielebi.  saaqcionero Scd. arab.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. statiaSi. sazogadoeba. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo. aqciOner­i [fr. kapitali. max­ vili. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. Tambaqo da sxv.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. actio moqmedeba] – (wign.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. s.

­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. RmerTma auria maTi enebi. axUnd­i [spars. bAal­i [berZ. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. sayrdeni risame. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne. SfoT­ burTs _ volans. masaslebis b.. socialuki. faseulobaTa. mTavari sawyobi. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. ebr. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. vagoni. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. gemiT.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo.­Si a. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. base < berZn. . s. 4. baal < Zv. me­18 s. ze. ebraelebisa da sxv. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b.. samSeneblo Tebi matarebliT. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. amiT ganrisxebulma ri b. SefuTuli niv­ sasursaTo b. TviTmfrinaviT da misT. bAgaJ­i [fr. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. ris bargi. ganyofileba (sadgurSi).] badmQnton­i [ingl. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. (wign. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis.) msgavsi TamaSi. basis safuZveli] _ 1.axu -64-  s. bagage] _ mgzav­ 3. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. 2. bAget­i [fr.

yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri. mesaqonleobis sakvebi b. bazQlik­a [laT. Cveulebriv. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. bayadére < port. ugumbaTo taZari.  saaviacio b. swor­ kuTxa. sawyobi.  baidarisa. bai ¥ bazilikisa. 2. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani). 7. 5. keramikul da minis mrewvelobaSi. basilica < berZn. basis safuZveli] _ 1. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali. reformebisaTvis. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi). re­ ligiuri.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li.  avtomobil `kolxidis~ b.  baiaderisa  baiaderasi Scd.  bazilikasi Scd. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. marTaven orlapotiani niC­ biT. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis. 6. risame sa­ fuZveli. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris. . sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. baiAder­i [fr.  urbnisis b. bAzalt­i [laT. Savi feris. ¥ sabazo (mniSv. fundamenti.  nedleulis b. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi. samxedrosazRvao b.  baiaderi sxvaa (ix.  b. 2. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze. msubuqi mrewvelobisaTvis.  batiskafi Scd.-65Toblioba.)..  s. baQdar­i [< rus. 3­isaTvis). baidarasi Scd. baTQskafi [berZ. 1. bAzis­i [berZ. iyeneben samSeneblo saq­ meSi.  baidarka.

2.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1.  s. baixaos Cai Scd. Бакалея < arab. baccarat < geogr. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. gamoTvliT 2. bayram dResas­ bakAlea [rus. 2. dasavleTi ev­  b. damTavrebuli. benzinis b.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. sax. ¥ bakaleisa. bak  bakaleasi. saqoneli. varcli] _ 1. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. s. liTonis bakaleio Scd. ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. mTlianobas. bAk­i [fr. fqvili. burRu­ bAit­i [ingl. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. kaci. bakaleia. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1. yava. Backenbart] rigeblad. fila Caisagan gan­ sabaylo. Zvel demiuri xarisxi.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). orgia. avzi). bakAlavr­i [laT. (gadat. baccalav¥ bakenbardebiani. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. 8 sxv. baQram­i [Turq. rogoricaa Cai. Saqari.  baixao. bitis toli. WurWeli.. reus] _ 1. nikapze gamoparsuli wveri. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. saqonlisa. ganyofileba bAix­i [Cin. (sinon. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. bac < holand. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. sagobi. byte] _ infor­ li. . romelsac kom­ deba. _ loyebze datovebuli da  wylis b. 2. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan.

li xvinWa da RorRi Spa­ . ¥ .. Ti nusxa.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. (mus. ormxri­ 2. mej s. wonasworobis dacva..  oTx b. mcire bAlast­i [ingl. TxrobiTi xasiaTisa. gamo­  balagnisa. Балаган < spars. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. aRricxva. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli.-s aRwevda. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd.. balancer] _  s. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b.. angariSi. ze. lisi). ukuqceviT moZraobas. ¥ sabalo. uReli. s. droebiTi (slange) < fr. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli.  wliuri b. kaba.. iyeneba sasworebSi.-is Sedgena. cekvao saRamo (sinon. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. saxeldaxelo. zRvis Relvis. balAgan­i [rus. cekvebi. balagnuri. baliani. xelsawyoebSi da misT. pasiuri b. balle burTi] _ bu­ 2. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. b. gadat. ¥ baladisa. `moyme samtkiceblad (qarT. Sileris b. ebi. ballast] _ 1. s. ballade] _ 1. sazom Scd. bal­i2 [fr. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis. sinon. uReli] _ 1. da vefxvi~. mxruli. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli.-67- bal bAl­i1 [fr.simZime).-is gadayra. aqtiuri b. balansQreba [fr.) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi.  b.. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. 2. miwisZvris. miwisZvra. fr. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso. bAlada [fr. balancier 1. saxalxo seirnobaze) 2.. (saub.) bAlans­i [fr. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli.  Tokze b.

mdidrulad mor­ nikaSi. zogi mcenaris sqeli wveni. ballet. ballista < berZn. tebi. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. balleto] berZn. s. datani. b. farda. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. baletmeZravis muSaobis damTav­ . baldacchino fissa da eTerovan zeTebs. balsamor] _ 3. traeqtoria. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. RenTa iseTi nivTierebebiT. mocemuli Teatraluri war­ 2. karavi. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. iye­ qali. usargeblo ram. ¥ balistikuri. qoreografi. katafalki). lebis dasangrevad.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. moZraobis 2. s. it. ballô gadavisvri] _ _ 1.) Semurva] non.. romelic Se­ lovneba. li reJisori. sxeulis moZraobis kano­  s. bAlzam­i [berZn. balErina [it. tyviis. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. balQstika [germ. qvenebs. 2. musika. ballistik < bAlet­i [fr. romelsac axlavs gi.-is ostaartilerio Wurvis. ballet b.) 1. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. gadat. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. baletmaQster­i [germ. bAlista [laT. (wign. raketa.  balerinasi Scd. romelic frenaSi  baletmaistrisa. romelic swavlobs ho­ musika. (Zv. naRmisa da misT. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. sacemad. cekva. saTeatro cekvis xe­ 1. mecniereba.) zedmeti.

mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons. msjeloba. gogirdmJavas b.. xumroba.  b.  mesame iarusis b. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT. bAlon­i [fr.  b. banderilQero [esp. tro­ pikuli balaxovani mcenare.  Jangbadis b.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT.-is pirveli rigi. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si). banAluri [<fr. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas. sabalneologio. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. balUstrada [fr. b.-is skami.. ban ¥ balustradisa. originalurobas mok­ lebuli.  terasis b. (s. b. banal] _ siax­ les. bAmper­i [ingl. bAlkon­i [fr. banano] _ 1. liTonis. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli. aqvs damuxluli magari Rru Rero.) kurorti. 2. aqvs msxvili.] _ rikulebiani moajiri. balneum abano da berZn. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi.  aivani Scd. rezinis an sxv. erT­erTi jiSis vaSli. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili).-is joxi. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi.-is bileTi. balneolOgia [laT. bAmbuk­i [fr. . balustradasi Scd. bAnan­i [esp.  b. ¥ balneologiuri. sadac iaffasiani adgilebi iyo. b. kibis b.  baliustrada. ballon Rru sfero] _ miwis. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. banderQlia [esp. b. qandara ewo­ deboda). balustrada < it. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare..

dgomela . 2. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad).  kompiuteruli monacemebis b. ¥ sabanketo. 2.  saxelmwifo b. bAnknot­i [ingl. bileTi. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. msxvili sakredito dawesebuleba.romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. saqme. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. is. banderolle] _ bAnko [it.. 2. aRmoCnda uunaro.  s. banco banki] _ fa­ 1. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri.  wignis gagzavna b. komerciuli b. bAnket­i [fr. Cveulebriv. 1­saTvis). warmoiSva XVII saukuneSi. bar] _ patara kafe. bAnk­i [fr. banquet] _ sazeimo wveuleba. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. s. germ. si an kursi. gakotrebuli piri. bank-note] _ sabanko bileTi. qaRaldis lenti.ban -70- bandErol­i [fr. bAnkrot­i [fr. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari. baObab­i [eTiop. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. vinc sruli marcxi ganicada. sadac.  s. am wesiT SefuTuli gzavni­ li.. valis gadaxdis unarmoklebuli. sxvadasxva daculi. Semnaxveli b. darbazi.  zneobrivi b. banque] _ 1. uaryofs bevr sa­ eklesio wess. bAnkir­i [germ. gadat. gadat. romelic oqros monetis magivrobas eweva. miaCnia. ¥ sabanko (mniSv. Bankerott < it. romel­ sac aweria misamarTi. valauvali. bAr­i1 [ingl. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba.-iT. Bankier < fr. isxams kitris msgavs did nayofs. banqueroutier. xarobs tropikul af­ rikaSi. operaciebi. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. bAptizm­i [berZn. s. bancerotte gatexili banki] _ 1.

romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. sinon. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115.  barikadi Scd. mamakacis xma. bAr­i2 [berZ. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. bArak­i [berZ.  b. aseTi xmis mqone momRerali. barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma. risame. ¥ barbarosuli. 3. moajiri. bArel­i [ingl. gadalaxa (daZ­ lia). barriere] _ 1. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. barQkada [fr. morebi da sxv. (qarT.).5 l­mde). gadat. cxenosnebma da sxv. barrel patara kasri] _ inglisSi. saSualo zomis spilen­ .) quCis brZolebis dros. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. barytonos uxeSxmiani] _ 1. 2. dabali tixari.  b. ukulturo. barQton­i [it. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad. ZiriTadad alko­ hols. saSualo tenorsa da bass Soris.5­dan 163. 3. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba. mor­ benlebma. (ist. barbAros­i [berZ.-is ageba. veluri ada­ miani. araromaeli). barbaros] _ 1. barelQef­i [fr. baritono < berZ. barbArizm­i [berZ. b-ze brZola. zRu­ de.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. horeliefi).  barmEni. Tarji).) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. barQer­i [fr. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. romelic unda gadalaxon (mag. 2.  cxenma b. 2. dabrkoleba. saqcieli.

stili. bArkas­i [holand. didi mravalniCbiani navi. sinon.  barometri. bAron­i [berZ. iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. barkarola < barka navi] _ 1. baron < Zv. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi. barge] _ satvirTo gemi. ¥ barJisa. [berZ. barOmetr­i [berZ..  vercxliswylis b. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. barOnesa [ingl. karapa). barkArola [< it. RvlarWnili < port. wnevasTan. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss.. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. baro.] _ baronis coli an qa­ liSvili. grafze dabali. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. patara damxmare gemi. ¥baronesisa baronesasi Scd. 2. ¥ barokuli. barokAmera [berZ. si­ non. . 2.  b. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo.  Caikovskis b.  saxanZro b. bArJa [fr. RvlarWniloba. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi. germ. barocco iCxibi. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. kar­ Wapi). barkas] _ 1. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). ¥ barkarolisa.  barkarolasi Scd. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. bAroko [it. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. baroness < fr. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera.bar -72- Zis Casaberi sakravi.

brZolis sce­ nebis amsaxveli.  baTalioni Scd. saqonlis b. Janri xelovnebaSi.-is cecxli. batareia.) garigeba. 3. batterie] _ 1. gamagrebuli adgili. bastion] _ 1. bastQon­i [fr. (s. barter gacvla­ gamocvla. dasayrdeni. ¥ batareisa. sinon. basso] _ 1. bAs­i [it. satanko b. bani. bataille brZo­ la] _ omis.) brZola. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT.  sacecxle b.  msroleli b. burji. b.-73 barJasi Scd. 3. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. batariasi. orTqliT gaTbobis b. bani. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. gadat. aTaseuli).  bataria. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. bastQlia [fr. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). bataillon] _ sajaro qveganayofi.. ele­ ments. mamakacis yvelaze dabali xma.. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils. ferwera..  sazenito b. (s. bat 2. batAlia [fr.) gacvla. . batalle] _ (wign. mowyobiloba. batArea [fr. 2.  b. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi. 2. dvrini. batalQon­i [fr. aseTi xmis mqone momRerali.  galvanuri b. b. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma. Scd. bArter­i [ingl. batAluri [<fr. ¥ barteruli da sabartero  b. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba.

akrobatebi da sxv. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. bAtut­i da bAtud­i [fr. baqteorologiuri Scd. mSTanTqmeli] – vi­ rusi.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. laboratoria. mxiarulebis RmerTi. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. batQsfero [berZ. igi modis laT. zRvis siRrme. foladis sferuli kamera. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. mikrobis saxeoba.  b. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri.  daviT-b. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. 2. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b.  baqteorologia. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi.  b. .] – orkuzi­ ani aqlemi. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. bEg­i [Turq. daavadeba. grZeli. romelic Seiswavlis baqteriebs. ¥ bacilisa. brasis nairsaxeoba. ¥ baqteriologiuri. batoni sxva warmo­ Sobisaa. rac `mfarvels~ niSnavs. bacchusi < berZ. mikro­ biologiis nawili. pat­ ronus­idan. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi.  Sokoladis b. baqteria baqteria da plagein. batErflai [ingl. drostarebis. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. sakonditro nawarmi patara joxis formis. baqteriOfag­i [berZ. nayinis b. baqtEria [berZ. aRsaniSnavia. batôn joxi] _ 1.  baqtrini Scd. bAcila [laT. ¥ baqteriuli. baqtrQan­i [Turq. ise SinaarsiT: patroni.. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis.bat -74 baqterialuri Scd. baqteriolOgia [berZ. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. ¥ qarT. bAxus­i [laT.  bacilasi Scd. bAton­i [fr. feodali. plagos mWameli.

­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s.  bezisa Scd. TeatrSi pirveli iarusi. belAdona [< it. 2. ketburTi. nawarmoebi. beletrQstika [< fr. beQsbol­i [ingl. sasaxleebSi). belladonna saucxoo dama. lamazi da elage sarTuli] – 1. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari. prozaikosi).-is loJa. badawin] – momTabare arabi. bel kargi. germ. bEkar­i [fr.  b.­Si da me­20 s. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. ¥ bezesi. belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon.  b. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci.-75- bel bedUin­i [germ. bElkanto [it. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus. Smaga. becarre] – (mus) sa­ noto niSani. бельэтаж < fr. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. beQsik­i [ingl. eSmaki. beduine < arab. saukeTeso sarTuli. meore. belzEbel­i [berZ. beelsebul < ebr. novelebi. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. bEze [< fr. belEtaJ­i [rus.] – avi suli.). proza). bazburTi. romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles. romanebi) (sinon. bEkon­i [ingl.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . amfiTeatrsa da benuars Soris. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi.

benEfis­i [fr. bemolle] _ (mus. bensol] – ufero sawvavi siTxe. bge­ ris simsubuqe da silamaze. benzoe] – (teq. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. damaxa­ siaTebeli suniT. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). sax. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani. bEnzol­i [fr. bestsEler­i [ingl. advilad aalebadia. warmo­ ebaSi.) 1. s. berdenka. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT.  s. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. ¥ sabenefiso. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. benUar­i [fr. bEnzin­i [it. koncerti. me­ dicinaSi da sxv.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. zeTisa zeTovani Teslebisagan. saRamo. bEta [berZ. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo). bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. s. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla.) ufe­ ro. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan.bem -76(ix. Zvlebisagan – cximis misaRebad. bErdan­i [< sakuT. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena. warmodgena. iyeneben saRebrebis. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis. 2.-is loJa. benzina < laT.  b.  berdanka. berdana Scd. bEmol­i [it.  bengaliuri Scd. aorTqlebadi siTxe.

 `vefxistyaosnis” b. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~. bi.. bibliogrAfia [< berZ. .  bilingvizmi. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT. 3.  monografias darTuli hqonda b. behEmoT­i _ [Zv.. bEton­i [fr. bQblia [berZ. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). [laT. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis.. behēmoth (mr. bis orjer da berZ.ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. binomi. xreSisa da misT. ¥ bibliuri. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma). beton < laT. grapho vwer] – 1. biblia (mr. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba. bib biATlon­i [laT. RorRis. bibliis. 2. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba.  bibliasi Scd. silis. athlon asparezoba] _ (sp. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli.-77tronebis nakadi. rkinabEtoni – betoni. biAndria [laT. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami).  begemoti. ebr.  b.-is filebi. behemoti Scd.)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari. bi. raime sagnis. bis orjer da berZ. biblion wigni da berZ.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT. b..-is qarxana.

gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. (qarT. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli.  rqis b. wignebis seria. bienale (mdedr. bibliotekuri. si­ non. (s) ganyofileba. 3. romelic bizness misdevs. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa.. bis orjer da berZ. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. business saqmiani. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis.bib -78 biblioteka.  s. erovnuli b. bQdon­i [fr. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. qsovilisa da sxv. 2.. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko. biznEsmen­i [ingl. b. komercia. bQzon­i [laT. (saniv­ Te)  bitoni Scd. bQde [fr. papiloto. universitetis b.  students mdidari (rigi­ ani) b. bison] – gareuli xari. nivTis b. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. (s. ga­ mocema (wigni. wignTsacavi). saqme. bibliotheke] – 1.).. biEnale [< fr. s. bigAmia [laT.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri). Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki. . bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. gamocema.  moswavlis b. sabiblioteko Scd. hqonda. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad. katalogi. bQgud­i [fr. businessman] – piri.) saZiebeli. romelic mogebas iZleva. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ.

bilQngva [laT. (qarT. winsarTi). aqvs garkveuli valdebuleba. 2.  Teatris b. ufaso b.  savele b. bikfOrdis zOnari [< sak. latariis b. sagamocdo b.) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba. biologia. bQkin­i [ingl. bQnokl­i [fr. baraTi raime teqstiT.cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias.  biografia. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri). TviTmfrinavis b. studentis b. bis orjer da berZ. nomos nawili.. sax. orwevriani) bio. 3. bios sicocxle. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s.. bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa). bQnom­i [laT. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas.. billet] – 1.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti... visame cxovreba.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi. partias. biogrAfia [berZ. cxovrebis gza.-79loeT amerikaSi. bQleT­i [fr. durbindi).. wevri] – (maTem. si­ non. romelSic mo­ Tavsebulia denTi. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils. sax. bios si­ cocxle... [berZ. bQTumad – erTad.  s. salaro. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera. sinon. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. moswavlis b. bioadaptacia.  samxedro b. ¥ sabileTo.. (qarT. bikini < geogr. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). bilingua] – (fi­ lol. Teatraluri (saTeatro) b. binocle <laT. bio  mosawvevi b. .

bi patridi. borse < laT. kibernetikis nawi­ li. biologiis nawili – fizikis ganyofileba. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs.  b. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. b. bousa safule] – 1.  b.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. bi pOlid­i [laT. biOsfero [berZ.  bionikisa. ¥ biosinTezuri. sa­ xelmwifo] – (samarT. polis qalaqi.  i. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. bQrJa [germ. ¥ biografiuli da sabiografio. fakulteti. biosQnTez­i [berZ. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. kvleva. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. laboratoria.  b. biOnika [< berZ. sayureebi da misT. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. dawesebuleba. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba.bio -80 biosfera Scd. sadguri. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. mecnierebani. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. biofQzika – biologiuri fizika. ¥ bioqimiuri. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. b. (s) cnobebi. .  bionikasi Scd. bis orjer da berZ. ¥ biologiuri. biolOgia [berZ. beWdebi. biJutEria [< fr. b. WavWavaZis b.

bQt­i [ingl. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. biscuit] – 1. s. 1­Tvis)  s.) saerTo sa­ xelwodeba. bisektrisa Scd. (saub. bQtum­i [laT. amindis b. garigeba.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze.. mzaddeba aTqvefil kvercxis. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani. biseqsuAlur­i [laT. qanebi. bis! [laT. bis or­ jer da sexualis sasqeso.. ¥ biseqtrisisa. Turquli warmoSobisa.-81 safondo b. 2. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. mouWiqavi faifuri. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. (Zv. fqvilis da Saqrisgan. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. bissectrix (bissectricis) orad gampobi.) swori xazi. erTxel kidev. sasaqonlo b. . ¥ sabQrJo (mniS. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. nav­ Tobis da misT. seq­ sualuri] – orsqesiani. 2. bissectrico < laT.  pianistma bis-ze daukra. ganmeo­ rebiT). momkveTi] – (maTem. gamoxa­ tavs risame. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. koncertze. iye­ neben qandakebaSi. gudronis.  sainformacio b. ¥ bitumovani.  b. biUvet­i [fr.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli). buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. bulletin] – 1. orivesqesiani bisEqtrisa [fr. b.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi.  biTumi sxvaa. bQskvit­i [fr. baiti).. nam­ biu cxvaris saxeoba.saidanac uSualod iReben mineralur wyals.  biseqtrisasi. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. msu­ buqi namcxvari erTgvari. cieb-cxeleba. biulEten­i [fr.-is makleri 2.

biurokrAtia [fr. bustehalter] – qalis lifi. kantoris da misT. 2. ¥ sabiujeto (mniS. zogi dawesebulis.-is usulguloba . saarCevno furceli. igivea. bureacratie] – 1.] – 1. biurOkrat­i [fr. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. midgoma. b. qandakeba. buste] – 1. amindis b.  ojaxis b.. cnobaTa b. (saub. Tvisebebi. misca. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. 2. bQuro [fr. ¥ biurokratiuli.  b. gul­ mkerdze Casacmeli. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari.rac biurokratiz­ mi (mniS. biurokrAtizm­i – 1. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba. Caagdo saarCevno yuTSi.. biUjet­i [fr. 3. qalis gulmkerdi. biusthAlter­i [germ. daxures. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. saxelmwifos. ganyo­ filebis. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis. 2. saxelwodeba.) visime piradi Semosavali da xarjebi. 1­isaTvis). romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). budget < ingl. aparati. b. 1). dawese­ bulebebs.  b. buream biuri da berZ.  saqarTvelos saxelmwifo b.. xarjT­aRricxva. 2.biu -82¥ biurokratiuli  b. gadat. 3. 2.  b.  biuletini Scd.  eqimma b. gaunaRdes. bureacrate < fr. bureau] – 1. bQust­i [fr.  am gagebiT biurokratuli Scd.  sakonstruqtoro b. saqmisadmi b. uj­ redebi. biurokratebi. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. zviad gamsaxurdias b. kratos xelisufleba. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi.

qaRaldis furceli. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. blEizer­i [ingl. 2. turniri (WadrakSi). WoWonaqi). sinon. 2. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan.  b. bloc] – 1. blOk­i2 [fr.  blamanJisa. bagiri an jaWvi (qarT. (saub. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi.  bicepsi Scd. s. blanc TeTri] – 1. block germ. blitzkrig] – elviseburi omi. blindage] – (samx.-ze dabeWdili Suamdgomloba. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors. blitz elva] – 1. (teqn. saxel­ mwifoebis. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis.  b.) raime nagebobis na­ wili. gegma. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. orTava kunTi). Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki. blOk­i1 [fr. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. partiebis. periodi. ¥ blamanJesi. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. blQndaJ­i [fr. romelic Tavis mxriv .  b. eleqtromowyobiloba (lam­ pa). daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad. blAnk­i [fr. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad. SeTxzva visame blo motyuebis.-is Sevseba. blEf­i [ingl.  blamanJue dasaSvebia. nabeWdi qaRaldis fur­ celi. blQckrig­i [germ. blAmanJe [fr. blictUrnir­i [germ. sawarmos an organizaciis saxelwodeba. si­ non. bQcefs­i [laT.-83 s.) mtkice nageboba. romelze gadagdebulia Toki. bluff] – risame mogoneba. blazer] – 1. blomanJe Scd. 2. blQc­i [germ.

marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. sevda. ¥ bobinisa. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. magnitofonis gorgolaWi. bOa [fr.  bobinasi. Zafi. cekva.­gz.) romelime organos anTebis koWa. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. qsovili da sxv. boa < laT. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. moZraobis winaaRmdegoba. sxvadasxva manqanaSi: koWa. qalaqis simagris. (medic. bob 2. (sp. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi. garemocva doli an lilvi.  ekonomikuri b. bobsleigh. armiis da sxv.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. aguris formisa. blokadis mowyoba.  b. (samx). seqcia). 2. romelic aseTi musikis  fanjris b. ri zemoqmedebis mizniT. maturi).-iT naSeni saxli. van­Tovlian gzaze speci­ 3.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. gavrcelebulia tropikul  b.  b. naRveli] – zan­ 2.-is moxsna. romelze­ mtris jarebs mier. 4. non. TiSva. izolacia masze politiku­ 3. lia. dac exveva mavTuli. to block] – 1. (rk. blOkada [ingl. mrgvali kolofi. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi. bObslei [ingl. boa gveli] 3. alya. eleqtro mowyobiloba – 3.. babina Scd. amerikaSi. mtruli qveynebis mier 2. b. blokade] – 1. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa. bObina [< fr. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. romelzedac exveva firi. blokQreba [ingl. bobine koWa] – 1.

) CineTis imperatorebis tituli.. 2. (pirvelad gamoiyenes 1879 w. bOmb­i [fr. bombArdir­i [germ. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. igivea. rac kulturizmi. bOlero [esp. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT.  b. bogdohan] – boQskaut­i [ingl. cecxlgamCeni b.. aTletizmi (ix. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. sax. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. bombardier] – (gadat. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. qalis mokle.-is gamocxadeba.) fexburTeli. boQler­i [ingl. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba.  saaviacio b. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. rodesac irlandielma arendatorebma C. cxeli wylis misaRebad. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . musikaluri nawarmoebi (instrumentuli. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi). boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1.) qvabi. boycott sak. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze.-85- bom bogdQxan­i [monR. bolero] – 1. bOkal­i [fr.) didi metismetad kaSkaSa meteori. boyscout < (ist. bodibQlding­i [ingl. or­ ganizaciebTan. agreT­ ve kulturizmi). boiler] _ (teqn. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. 2. boQkot­i [ingl. musika am cekvisaTvis. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili. vokaluri) am cekvis ritmiT 3. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ.

gvarjila] – qimiuri elementi. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. sax. bord germ.  borduri Scd. qsovilis. warmoebis di­ reqtori. bOrt­i [fr. boss holand baas patroni. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi.-Tan mdgari turistebi. gemis bortze – gemze. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi. bOs­i [ingl. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni. arSia). ufrosi.  gadaxsnili b. wiTe­ li Rvino erTgvari. bOr­i1 [laT.-ebs talRebi exeTqeboda. gamosayofad. kostumi. bOnza [fr. boston < ge­ ogr. gemis gverdis kedeli. bor(ax) < arab. Sindisferi. .) samkauli teqstis garSemo.  b. 2.-ebi.) mTavari. mflo­ beli] – 1.­iT) Scd. bombonQer­i [fr. bord] – 1. banbanerka Scd. mepatrone. bOr­i2 [germ. xel­ mZRvaneli. Zaris kedeli. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. Ria satvirTo vagonis da misT. bOston­i [ingl. 3. 2. xaliCis. b.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani). bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali. 2.  mtris poziciebis b. kideebze Se­ movlebuli zoli.  gemis b.  qimi (1 mniS. am kedlis zeda kide.bon -863. bobrer burRi] – foladis burRi.  trotuaris b. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. satvirTo avtomobilis. paltos. Spale­ ris da misT. (qarT. (araofic.  bambanierka. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. Rvinisferi. bordQur­i [fr. buraq boraki. bOrdo [geogr.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra. sinon. bordure] – 1. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT.] – 1. bOna [fr. (polig. 2. dabombva.

mwer­ lebi. boUling­i [ingl. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari.  brisa. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. bOhema [fr. 1809-1852) gvaris mixedviT]. TevziT. bras xeli] – 1. botforti. brailis (braille. bogemuri Scd. boheme – cignuri. 2. icvamdnen Zvelad kavaleristebi. brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. brakonQer­i [fr. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. kedlis Sandali. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. banqos TamaSi erTgvari. yofa.  b. braconnier] . bravo friadze] – mowonebis. bravo! [it. botAnika [< berZ. taqikardia). mxatvrebi. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. eleqtrolampa. 3.  b. botfOrteb­i [fr. bra [fr. botUlizm­i [< laT. saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv. ¥ botanikuri.  mx. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba.). bradikArdia [berZ. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). bOcman­i [holand.  b.  bogema.-is xelmZRvaneli.) mZime mo­ wamvla ZexveuliT.) guliscemis Seneldeba (Sdr. xorciT an bostneulis konserviT. cignuroba] – msaxiobebi. 2. botulus Zexvi] – (medic. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic.  brasi Scd. geografia. ¥ bohemuri. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili. ke­ delze damagrebuli sanaTi. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba.-87nairad: vals­bostoni). musikosebi.

brEve [laT. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. breve] – romis pa­ pis mokle epistole.  SemoklebiT _ breiki. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. alublisgan). polkze – piri. romelic miaCniaT samyaros da yvela . braUning­i [ingl. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. brigade] – 1. presenning] – xeSeSi. brEtel­i [fr. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. breakdance < break texa. brQgada [fr. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. sa­ jariso SenaerTi. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. brAhma [sanskr. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. sax. брезент < ho­ land. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. lifze da misT. brASpil­i [holand. brandmeister] – (moZv. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. brEzent­i [rus.bra -88arsebis Semqmnelad. brahma] – (mi­ Tol. brAs­i [fr. braad spil] – (zRv. romelic mxarze gadadis. Zvelad _ brahmanizmis qurumi. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. breQk­dAns­i [ingl. cecxlamridi).  brandmeisteri Scd.) saxanZro razmis ufosi. sinon.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. Browning sa­ kuT. brandmaQster­i [germ. brandmAuer­i [germ. brEnd­i [ingl. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. bretelle] – qalis perangze.  brakoneri Scd.

broker] – mak­ leri. brigantire < it. brilQant­i [fr. brQji [ingl. 2. Ceq­ mebSi Casatanebeli. koleqtivi. 4. brQz­i [fr. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. Cais b. brQfing­i [ingl. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris. brigadier < fr.  naxerxis b. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. me­5­6 ss. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr.] – brigadis (mniS. me­8 s. .  gamyolebis b. brise] – susti sa­ napiro qari.  zeinkalTa b. welTaR. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi.  satorpedo katerebis b. welT.  satanko b. brOker­i [< ingl. 4) xelmZRvaneli. mux­ lebs qvemoT viwro. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis. breeches (mr.-89didi. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. 3.. nayinis b. brigAntin­i [fr. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr.  brigantina Scd.. Suamavali vaWrobaSi. meCaieTa b. britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv.. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. broQler­i [ingl.)] – Sarvali. bro brQnza [rumin. 3.­dan ax. agreTve bretaSi (kontinentze). brigAdir­i [germ. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. magram diviziaze mci­ re. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi. brQj­i [ingl. erTgvari. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. matareblis momsaxure per­ sonali.­mde.

sax. bronxuli.  b.  budisa Scd. brOnqit­i – (medic. brutto uxeSi] – (vaWr. neto. tibetSi.) bronqebis lorwovani garsis anTeba. brOSura [fr. brudErSaft­i [germ. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. . sinon.  bronxiti Scd. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone. bronxialuri Scd.  popularuli b. cxvris.bro -90sapirisp. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT.  bruciliozi.  broSka Scd. Zroxis. Roris) gadamdebi daavadeba. brOS­i [fr. ¥ budasi.  s.] – saqonlis (Txis. brUto [it. firma. bruceloza Scd.  b. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. brucEloz­i [< sakuT. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. bronchos (mx. koreaSi. brochure] – pa­ tara wigni. s.  bronxebi.-Ta skola. vaxtanguri).  oqros b. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi. broche] – gulze dasabnevi samkauli. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. jirkvlebi. bUda [sanskr. kantora. brOnqebi [berZ. ¥ sabrokero. SefuTvianad).) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. bronqaluri. welTaRr. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani.

weri­ li an sigeli.  b.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli.  Cais b. bukQnist­i [fr.-91buda – princi gautama. sa­ erTod sofluri cxovreba. ¥ buklesi. religia. bUi [holand. qalaqis xedebiani b.  b. prospeqti2) da misT. budUar­i [fr.  s. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri.) Taiguli. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli. bUkle [fr. bUla [laT. bUer­i [holand. bUdist­i – budizmis mimde­ vari. prospeqti (ix.. boquet] _ 1. b. pastorali. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva.  gamofenis b. beWedi. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. (moZv. reklama. 2. taZari. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). ¥ budisturi. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. posament. < fr. bUket­i [fr. tansacmelze mov­ lebuli.  buklisa Scd. bUklet­i [ingl. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ. 2. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. sporti. bulla] – 1. bukmEker­i [< ingl. romis papis mbrZanebuleba. ¥ sabuero. romelic aseT do­ . boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. msxvili naqsovi. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. bUzment­i [germ. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. booklet wig­ naki. maRazia.

TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. bulAnJue [< fr.  qvanaxSiris b.] – 1. bulldozer] – mowyobiloba. 2. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT. bulvari] – rac navaraudevia. 2. boom] – 1.  b. ix. kombainis b. bUlit­i [ingl.] – wkapze datovebuli. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). b. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri. bUnker­i [ingl. bullet] – (sp. bUngalo da bEngalo [ingl.  bulanJisa. rac ga­ miznulia obivatelebis. bulvAruli [< fr. sinon. sax.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. sensa­ cia. (gadat. bUm­i [ingl.) aurzauri. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari. 2. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. bUrg­i [germ. inglisSi: erTsarTuliani koteji.) hokeiSi: sajarimo Saiba.  bulasi Scd. romani. bungalow < ind.. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). bUldog­i [ingl. bunker] – 1. uxamsi ge­ movnebisaTvis. kombali. bulldog] – erTgvari ZaRli. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. xvimiri). bumErang­i [ingl. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. buldOzer­i [ingl. blanJe Scd. ¥ bulanJesi. . burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. meSCanebisaTvis. sakuT. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. bUlvar­i [fr. presa. ¥ bulisa.

.. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. WurWeli. bUrime [fr. ¥ butaforiuli. ro­ melsac abaria butaforia. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli.)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli.  msxvili b. dartymis misa­ Rebad. butAfor­i [it. bUrJua [fr. iaraRi da sxv.  butaforuli Scd. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani. romelzec dadebulia yve­ lis.  moxaratebuli b. cixe simagre.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. tansacmeli. b. burlesque] – komikuri. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv.  burimisa Scd.  skolis b. ¥ burJuisa. loris. boust-rimes (mr. 2. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze.) namdvils mimsgavsebuli. patara sasauz­ me. sufris WurWleulis. bUfet­i [fr. mebUfete – bufetSi (mniS. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod.  b. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. ¥ mebufetisa. . ¥ burJuaziuli. buffet] – 1. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs. bUfer­i [ingl. vagzlis b.  b.-93gamagrebuli koSki. ¥ burimesi. parodiuli po­ eziis Janri. partiebi. butafOria [< it. bufErul­i saxelmwifo – (polit. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. 2 momuSave.  buterbroti Scd. pistoleti. burJuAzia [fr.  mebufetesi Scd. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli.  burJuasi Scd. buf butErbrod­i [germ. wyobileba. vagonze – dajaxebis..) patara saxelm­ wifo. Zexvis. bUrdesk­i [fr. bourgeoisie] – klasi. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri.

gabArit­i [fr.2 ­36. bUqsir­i [< holand. nivTiereba..  bunebrivi g.. gazifikAcia [fr.4 l­s. boots (mr. bagiri. dawesebu­ lebaSi. cremlsadeni g. ¥ buxhaltruli.. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. gasawevad. niWi. .  mTavari b. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven.. buxhaltEria – 1.. TviTmfrinavis g. 2. wyali. bUSel­i [ingl.  s. ufrosi b.  s. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. boegseeren buqsireba] – 1. gaziseburi (airiseburi) sawvavi. daWirxnili g. gAz­i [fr.buq -94 s. fizikuri sxe­ uli. mgvrgvinavi g.  avtomobilis g. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika.. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi.  maxrCobela g. bUc­i [ingl. g gabArdin­i [fr. 2.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa. kursebi.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. gemi. davTari. airi). karWapebis. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. tivebis da misT. ¥ sabuRaltro. gemi.. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. Txevadi g. ¥ sabuRalterio. 2.. sinon.  b. gabardine] _ Salis qsovili. gaz] – 1. gemis g. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g. navTobis g. binebis g.  g. udris daax­ loebiT 35.. ¥ sabuqsiro.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. ¥ gaziani.

: deko­ da maSasadame.  g. galantikos 2. sagalantereio. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi.  galantereasi. galleria] _ 1. balaxi. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it. sawvavi siTxe. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. maRazia. s. italiisa da belgiis galantErea [fr. galErea [it. romelSic Sedis mze Si. fabrika. Cveulebriv.-ebi. ¥ galerisa. jili damnaSaveebi.-95- gal gazOlin­i [fr. nisleuli.  galerasi Scd. xelTaTmanebi. – tualetisa (mniSv.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi. romelic mi­ galAntur­i [fr. ¥ sagalantereo. misgan Semdeg iReben benzins). dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. lentebi. (krekingis procesi. galant] _ didad Tavaziani. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. grZe­ li daxuruli derefani. s. saRamo gala da uli saxelwodeba. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s. ¥ galantereisa. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. ro­ Rilebi. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si. farTobi.romlebic misT. galAqtika [< berZ. quCebSi da sxva. tyveebi. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. savarcxlebi. mokled ¥ galaqtikuri.). da Tanabrad SekreWili. samxedro xomaldi. iTqmis did da cis ikankledi. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. gala] – 1. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. Crd. saqoneli. galantereia. 1) da welTaR. Tiani sistema  Cveni g. gazoline] _ 1. monebi.  s. .ro­ sagalanterio. galanteria. Scd. Zv. gazon] _ baReb­ tema. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani.

3. 2.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. TviT mamlebis Cxubi. (wign. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1.) SuSabandi. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. qarT. samxedro nage­ bobebSi). galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. sinon.  galereasi. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT). 2. eleqtruli denis gatareba rameSi. portrete­ bisa).) didi wyeba rigi (ti pebis. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. galeria. 4.  galereisa.) TeatrSi. galvanometr­i [galvano berZn. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni). romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. mamlebis CxubisaTvis. galQera [esp. 5. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. gAlife [afr. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. gadat. qandara. generlis Galliffet-isgan. galipot] _ fisi. kanifolsa da wyals. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). Tavisi simkacriT] _ samxedro . suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis.  literaturuli gmirebis g. Seicavs ski­ pidars. gAlet­i [fr. galQpot­i [fr. (saub.-is gayvana.  g. 2. (moZv. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. galereia Scd. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili.

gAlon­i [fr.  s. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. movlenebisa.5 l­mde).-ebis dakvra. werili. galQcizm­i [fr. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks. gametς meuRle (coli)] _ (biol. xolo zemoT Zalian ganieri. gametςs meuR­ le (qmari). garage] _ gadaxu­ ruli adgili.) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani. xrova] _ bandi­ ti.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi.-97Sarvali. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. garantie] _ pi­ roba. gamma Scd gAmbit­i [fr. garAntia [fr.  galifisa Scd. gallon] _ ing­ lisSi. gambUzia [esp. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. 2. gAngrena [berZ. ¥ sagarantio. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . mZarcveli ¥ gangsteruli. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. ¥ gamisa. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. (wign. gAmeta [berZ. ga­ farToebuli. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi. sawindari). gAngster­i [ingl. Se­ irwymeba. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad. banda. vada.  gamasi. gadat. gangster brbo. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3.5 ­dan 4. s. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi.  g.  ferTa g. sinon. gAma [berZ.  galifesi. gAraJ­i [fr.

gastrolQor­i [< germ. 3. tansacmlis karada. sazRvargareT. ¥ sagarnizono. gastrOlebi [germ.). gaudeamus SesakeTeblad. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. ¥ gastronomiuli. ¥ sagastrolo. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. garnQtur­i [fr. TeT­ reulis) sruli kompleqti. garderobe] _ 1. 2). romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. s. ¥ garniriani.  ansambl "rusTavis" g.  Tbilisis g.  kartofilis g. makaroni da sxv. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. 2) momuSave.  megarderobesi Scd. repertuari. maRazia.  g.] _ msaxiobi. gastronomie] _ sakvebi produqtebi.  speqtakli. kar­ tofili. gastronome < berZ. 2. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi. mogzauroba. garniture] _ .) sxvadasxva zo­ mis. garnQzon­i [fr. ¡s. gardErob­i [fr.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag.  g. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls). (poligr. s. ¥ megarderobis.  farexi Scd.  Teatris g.  msaxiobis g. avejis. gArnir­i [fr. 2. garnir morTva.upira­ tesad sauzmeuli. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi. gaudeAmus­i [laT. garnizon] _ samxedro nawilebi. katleti. rogorc savaWro saqoneli. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. gastronOmia [fr. samsaxuri.

2. . gAuCo [esp. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali.  geiSasi Scd. geyser < germ. geitinomAgia [berZ. gvaris tomis istoria. 2. gEena [berZ. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. (biol. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. magram cxov­ rebas. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT. gEiSa [iap. S. geQzer­i [island. pampa) mcxovrebi mwyemsi. gaucho] _ 1. geena. gEma [laT. genealOgia [berZ. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. ebr. gelertehr swavluli] _ (wign. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. qov boi. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. gelErter­i [germ. ¥ geiSisa. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis. istoriis damxmare dis­ ci plina.  heizeri Scd. CogburTis partiis) nawili. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. cekviT da a. romelic warmoiqmna me­16­17 ss.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. gemma] _ Zvirfa­ si qva. simReriT. gEa [berZ.) wignebiT ganswavluli. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani.­Si. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. gEim­i [ingl. genealogia] _ 1.

tabula. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. general­gubernator­i _ 1.) avadmyofobis gan­ debuleba. britaneTis koloniebSi. ri. wvrilmans. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. mTa­ raime zogadi princi pisadmi. general-maiori _ generlis 3. neralissimus yvelaze mTavari. romlis drosac ru­ re wodebuleba. Tesva mTel organizmSi. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria.  g. genetika). romelsac aniWeben ufrosi. (ix. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba.  general-gubernatori. mag­  m. wyaro] erTeuli. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. ¥ genezisuri.gen ¥ genialogiuri. generalis saerTo. generalizAcia _ 1. kerZo genEral­i [fr. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. warmoSoba. genetikuri Scd. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. ro. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. geumaRlesi wodebuleba. kavSiri. ram sageneralgubernato geneturi. (medic. romelsac gana­ _ warmoSoba. warmoqmna. damsaxurebisaTvis. gansakuTrebuli samxedro 2. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli.

gaCena. g. warmoSoba. Sesaxeb.  g. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. g. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. generatio da­ badeba] _ 1. danadgari. rac Scd. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . rom xSimSobeli.  ase mag.. generalQtet­i [germ. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. generaluri konsuli  g. cxovelebis. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. (1879­1953).  adamianis g. cxovelTa g. genos jiSi. da nareebis. mcenareTa g. generaluri repeticia gEni [berZ. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. genera2. problemebi. brZola (omSi). gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win.-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT.­is wodeba hqonda a. generAtor­i [laT.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . ¥ genetikuri. prokurori. [laT. ZiriTadi. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. generalisimusoba mianiWa  g. gengegma)..  geneturi Scd. ioseb stalins ¥ generatoruli. generalis saerTo. g. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w.  mudmivi denis g. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba. wevri. eleqtroenergiis g. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. mag: litöt < laT. generator  aRsaniSnavia. qalaqis g. mwarmoebeli.. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT. genEtika [< berZ. gegma (Semok. konsuli. ganizacia.. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana.

) mecnierebani. damiwa da daizō vyof (na­  geografia. mTeli wavla. aRgeo. Sesaferi. poetebi. Si. [berZ. geniosis damaxasiaTebeli. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. winaSe. Ta da cxovelTa samyaros. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ. momcvel bunebriv pirobebs  g. lobs warmoebis ganlagebas. . geowilebad)] _ mecniereba. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT. mcenare­ 2.. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. g. garemo.  g.  g. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. geodezia. cxovelTa g. klimats... motiviT. genos gvari. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. genius] _ geniiT _ mecniereba. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. nawarmoebi. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer.. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. xalxis gaJleta rasobrivi.  mcenareTa g.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. gē miwa] _ rTuli wera. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. (reliefs. vxo­ 2. (s. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. geniiT da­ mecniereba. mxatvari firosmani.  rusTavelis g. tomi da caedo vklav. erovnuli an religiuri niadagebis g. g. geografias. g. logia. niadagebs da sxva).

gadaReba.  g. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba. azomvebi. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. ¥ geofizikuri. . geolOgia [berZ. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. g. ruka (da ara ruqa). g. aqsioma.  g. geomEtria [berZ. geofQzika [berZ. procesebi. ¥ geopolitikuri. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. g. meTodi.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. gEpard­i [fr. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. g. problemebi. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs. ¥ giorgini Scd.  g. amocana. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. ¥ geodeziuri da sageodezio. g. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. observatoria. g. epoqa.  g.  g. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. g. aqvs didi xasxasa yvavili.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). ¥ geologiuri. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. Ziebis meTodebs. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. xelsawyoebi.  g. eqspedicia (an: aqcia). ¥ geometriuli. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb.

g. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni. gerb. gerUsia [berZ.  germetiuli Scd. romelsac Zalian grZeli sinon. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT. gErb­i [rus. gibbon] _ maimuni. giAur­i [Turq. SefuTva.  saqarTvelos saxelmwifo g. (s.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb. qa­ laqis.  g. germEtul­i [fr. gEstapo [germ.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia. nawili. SeuRwevi. ¥ gerbiani da sagerbo. герб < polon. geranos Rero] _ balaxovani mcenare.. herb] _ saxelmwifos. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani. hermetique. gerontolOgia [berZ. sinon. . safuTavi. gQbon­i [ingl. aqvs surnelovani foTlebi. gaum­ tari. ¥ gvardiuli. Rerbiani.. liTonis furcelze.  sazRvao g.  zangTa g. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. ebraelTa g. avaza). romelic gamosaxulia dro­ Sebze.. hermeticus] _ mWidrod daxuruli. nemsiwvera). grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo.) beWedi. Gestapo (Se­ mokl. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. laT. sagvareulo g..ger -104 g. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. gEto [it.  g. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi.  Rerbi. gEran­i [< berZ. saRerbo Scd. mArka _ marka.-is kapitani. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. gvArdia [it. g. gâuri < arab. beWdebze da sxv. Tbilisis g.

Semdeg skola. nageboba. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. 2.-105wina kidurebi aqvs. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji.  g. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. goliaTi. foTlebi totebi. bumberazi). (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. girlandi Scd. gingQvit­i [< laT. gimnAzia [< berZ.). gigas (gigantis)] _ 1. glagOlica [rus. ¥ giganturi. guirliande < it. romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. . girlanda] _ 1.  giga baiti = 1 mlrd. gingine RrZili) _ (medic. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. yvavilwnuli).) RrZi­ lebis anTeba.  girlianda. uzarmazari Senoba. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. Zalian didi. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). ginekolOgia [berZ. gQga _ TavsarTi. g. kirilica). am saxis ornamenti. baits. gQgant­i [berZ. (qarT. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. (Sdr. si­ non. meurneoba da sxv. eqskursiamZRoli). глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. gla gimnAzia _ gimna­ zia. ginAndri _ [berZ. sinon. wveri da sxv. amocanebi. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. giliOtina [fr. mSenebloba. gQrlanda [fr. 2. gladiator] kl. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. gQd­i [fr. Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. warmoeba. gladiAtor­i [laT.

gleukos maWari. 2. glAndebi [fr. dideba] _ 1. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi. atmosferoSi feradi rgolebi. glitvAin­i [germ.  Sesivebuli g. glossa ena] _ (medic. optikuri mov­ lena. molivlive] _ swrafmavali . amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze. sayovelTao. global] _ (wign. g-ebis amokveTa.  glasisi. glandes < laT. aviTarebs did siCqares. glOsit­i [< berZ. glossanium] _ (filol. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. globAlur­i [fr. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. glisseur mosriale. g. xSirad iwvevs dabrmavebas. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. glosarQum­i [laT.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it.gla -106matoriani navi. globus sfero] _ dedamiwis modeli. mTel dedamiwas moicavs.  glasisa. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). glUkoza [< berZ.  g.) Tvalis mZime da­ avadeba. glQser­i [fr. glObus­i [laT. gliase Scd. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi.) enis anTeba. problemebi. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve.. glaUkoma [berZ. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. svamen cxlad. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi. gloria brwyinva. glaukôma] _ (medic.) rac mTel msoflios. glease. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. politika.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. gleikOmetr­i [berZ. glAse [fr.

hokeiSi). idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. gnosis codna.-107li] _ yurZnis Saqari. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba. goraki pa­ lestinaSi. gnoseolOgia [< berZ. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. fardebisTvis da sxv. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. golkQper­i [ingl. (gadat. gOlgoTa [arab. gnu [afr.) satanjveli ad­ gili. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. mis wyaroebs. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl. goalkeeper] _ (moZv. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze. golOgrama [< berZ. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. gobElen­i [fr.  gliukoza Scd. romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. gnOm­i [germ. holos wona da gramma aso. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi .) mekare (fexburTSi. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. golf] _ 1. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. tanjva (“golgoTaze asvla”). 2.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. gamosaxuleba 2. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad. iyeneben medicinaSi.)  gobelini Scd. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. ierusalimis axlos. gnostQcizm­i [< berZ. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. formebs da meTodebs. ¥ gnoseologiuri. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi.

gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. binadrobs centralur af­ rikaSi. gOng­i (ingl. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). 2. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. megondolesi Scd. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis.S­Si). gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. ¥ gondolisa. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. gonOrea [berZ. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. ampartavnoba. gOrila [ingl. gondoliere] _ gondolis (mniSv.) iT­ qmis rTuli. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. megondolisa. honor pativi] _ qedmaRloba. gOndola [it. rac gondolieri. daxlarTul saqmis. gondolQer­i [it.  gondolierasi Scd. 1. gOrJet­i [fr. sper­ matozoidebs).  gondolasi. brtyelZira veneciuri navi. megondole). winda _ muxlamde sigrZis. mokle Sarvali. didi warmodgena sakuTar Tavze. gondola] _ 1. 2. gonAdeb­i [< berZ. gOrdias kvAnZi _ (wign. sinon. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. gondolQera [it. 3. tri peri. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. berZnuli le­ gendis mixedviT.) meniCbe (qarT. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. gonorrhoia. Zneli amocanis. erTniCbiani grZeli. iyeneben aseve signalis misacemad. ¥ gondolierisa.S. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT.

4. Tunuqze da misT. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. gradusiani.) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . gravure] _ 1. avadmyofs sicxe hqonda 37.  g. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1. TaRi. gradAcia [laT. qaRaldze.  20 g. gradus nabiji. gOtika [fr. arqiteqtura. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. Tvisebebi. grAdus­i [laT. safexuri. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. Zvlis. (qarT. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. 5 g. gravQori [fr.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. g.isriseburi TaRebis. ¥ gotikuri. yinva. stili. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. gothique. taZari. xis. gravQura [fr. gravitas simZime] _ (spec. qvis. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. gravitAcia [laT. raime magari masalis (li­ Tonis.. yinva. ¥ gravitaciuli. kuTxe. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. romelsac qalebi atareben. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. TandaTanoba.  sxeulTa g. siTbo.-109sayelo.. ¥ . rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. sinon. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze. temperaturis sazomi er­ Teuli. got.5 g. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli.  60-g.) ma­ teriis Tviseba. msoflio miziduloba). graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. g. 15-g. Tan­ mimdevroba. minis da sxv. gofrQreba [fr. germ. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. aqaqi). gravQreba [fr.  gotikuris mniS. g. udris wrexazis 1/360 nawils. 2. 3.

romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. grAf­i [germ. didebuli. wesebi. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. ¥ granatisa. di­ adi. ¥ gramatikuli. granum xorbali] _ magari kristaluri qani. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. Canaxa­ zisadmi. veeberTela. xelis g. grAnit­i [it. mindvris Spatisa da qarsisagan. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi. amerikis SeerTebul StatebSi. Secdoma. grAnt­i [ingl. ¥ graviurisa. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. demonstracia. grandioso.  gramafoni Scd. fonograma. grandiOzuli [it.  telegrama. granati Scd. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi. gramma aso. . lapa­ raks). saartilerio g. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. Canaweri da phone bgera. granite < laT. grAm­i [fr. . ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi).  granatasi.  firfitebi. g. fr. g. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa.  g.gra -110- naxati. grAnata [it.  fugasuri g. gramAtika [berZ..  g. 2. gramOfon­i [berZ. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. romelic Sedgeba kvarcis.grama [<berZ.  g. grandiose] _ Zalian didi. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi. xma] _ ruporiani aparati. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi. gegmebi.-is Zegli. uzarmazari. nageboba. Zvir­ fasi saSeni masala.. ba­ ronze meti. udris erTi kuburi santimetri wylis masas.  graviurasi Scd. g.

naxSirbadis nairsaxeoba. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli. cecxlgamZle tige­ lebis.. grAfa [berZ. graphikos xazvi­ Ti. ¥ grafiniasi.  ferwera da g.-111- gra meTodi. aseTi xelovnebis nimuSebi.  grafasi Scd. transportze: muSaobas mimdinareobis.  grafiniisa Scd. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. xelovneba.. grAfika [< berZ. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT). .  amocanis gadawyvetis g. moSavo an Savi minerali.-is gamocema.. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan. romlis mixedviTac . sveti. 2.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. xatva] _ 1. matarebelTa moZraobis g. ¥ grafisa. grAfik­i [berZ. naxazi. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. (lingv. daxazuli] _ 1.. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT). Graphit] _ 1. sakantoro davTrebSi da sxv. ¥ grafikuli. grafika) specialisti mxat­ vari. 2.-is mixedviT muSaoba. grafQnia [germ.).grAf­i [< berZ. dasamzadeblad. iyeneben fanq­ rebis. ¥ grafikuli.  g. grafQkos­i _ grafikis (ix. graphikē xazva. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. avtobusis mimosvlis g. qarTuli g.  scenografi. grafolOgia [< berZ. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. 2. warmoebaSi. barografi. graphō vwer germ.  g. grAfit­i [< berZ. elteqnikuri nawar­ mis. sapoxi masalebis da sxv. avtografi. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba.

SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. narnari. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba. grafomAnia [< berZ. ulva­ Sis dawebebiT da sxv. grazioso] _ graciiT (ix.-is mocileba. grillage Sewva. graphō vwer da mania miswrafeba.  greifruti dasaSvebia. aerodromebis da sxv. grimo naoWebiani] _ 1. grQl­i [ingl. ¥ graciisa. am mcenaris nayofi. grigori­ anuli welTaRricxva [laT.  g. cekva. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. grQm­i [fr. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana..  griliaJi Scd. moxdeniloba mixvra­moxvraSi. moxdenili. graciOzuli [it. greQpfrut­i [ingl. moZraoba. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. g. grQlaJ­i [fr.  g.is gakeTeba. moZraoba. gratia mSveniereba] _ sinarnare. grille fr.  graciasi Scd. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. gracia) aRsavse. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi. wveris. Gregorianus] _ welTaRricxvis . mSe­ neblobaSi. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari. grimes < it. Txili an nuSi. < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. mTxzve­ lobisadmi. grAcia [laT. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli.  g-iT TamaSi. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. g. greQder­i [ingl.gra -112sistema (`axali stili~). 2. grQmasa [fr. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). iyeneben gzebis. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT.

yaimi. sinon.  g. didostati). grQf­i3 [fr. aqvs Roris tani. romelic msaxiobebs grims ukeTebs. koniaki an arayi. wodebuleba. grQf­i2 [germ. 2. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. beWedi. griffon] _ igivea. aseTi xel­ moweris anabeWdi.  g.  grosmaistrisa. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. sinon. grOt­i1 [fr. gamocema. Grossmeister] _ 1. parkebSi.  grimasasi Scd. lomarwivi). exi).  gitaris g. ¥ grosmaisteruli. Griff] _ 1. grosmeisteri Scd. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT.. rac grifi1. 2. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. ¥ gri piani  g. grimQor­i [fr.  grimasisa. movlenebi. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri.-113lied. grQfon­i [fr. grQf­i1 [< berZ. sadac grims ikeTeben an ukeTeben. griffe] _ 1. filtvebis g. Stempeli. grosmaQster­i [germ. si­ mebiani sakravis yeli.  g. grimeur] _ Teatris muSaki.  virusuli g. grOg­i [ingl. sinon. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. anTeba. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. ¥ grosmaisterisa. grQp­i [fr. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. ¥ grifiani. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. gryps laT. qarT. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. . grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi.

amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. 3. guvErnant­i [fr. stili g. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. grund] _ 1.  qviSis g. ¥ groteskuli. niadagi. губерния < laT. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. miwa. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. grotEsk­i [fr. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi. romelSic Sereulia TeTra. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT. 2. ruseTSi guber­ niis mmarTveli.-is ostati. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. mmarTveloba.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. iyeneben sagzao mSeneblobaSi. grOt­i2 [holand. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). gUaS­i [fr.  g. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi.. roli.gro -114[rus. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba.  guvernantka Scd. grotesque.  g. gubernAtor­i [laT. 2. guvernQor­i [fr. gubernator mesaWe] _ 1. ena. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. ¥ sagubernio. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. g-is wylebi 2. gouache] _ 1.  s. .  g. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. fantastikur gazviadebul. gUdron­i [fr. it. grUnt­i [germ. ¥ guTuri.

g. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. ZiriTa­ dad kalciums. 2.-115- dan gulQaS­i [ungr. gutAperC­i [ingl. daltOnizm­i [< ingl. so­ usis danamatiT. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. digest] _ 1. iyeneben teqnikaSi.  gulaSi Scd. gutAcia [laT.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. raimes mokle gadmocema.  gutapirCi Scd. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli. gemosmoyvare. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. ¥ daltoniki. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa. gUrman­i [fr. piris pativis moyvaruli. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. tyavis msgavsi. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli. ¥ dalai-lamisa.  dalai-lamasi Scd. metwilad mwvanesa da wiTels. d daQjest­i [ingl. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. dAn­i [iap.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. danaQdebis Sroma _ iTq­ .

Daktyloskopie < berZ. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. 2. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). daOsizm­i [Cin.. vuyureb.. londonSi: quCa.  demobilizAcia. daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. decentra­ lizAcia. de. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. gauqmebas da sxv.] _ Zveli Ci­ nuri religia.. daRmasvla. 1809­1882) saxelis . kbilis teqnikosi...] _ TavsarTi.. da­ cema. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba]. romelic aRniSnavs: 1. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s. dAnsing­i [ingl. dentiste < laT. dAntist­i [fr. daqveiTeba. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. (moedani) Cveulebriv kafeSi. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. die. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. daqtiloskOpia [germ. [laT. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi. ga­ moyofas.Tavidan mocilebas. Downing Street] _ 1. daqtilolOgia [berZ. religiebma. resto­ ranSi. dAuning­strQti [ingl. mag: daqtiloskopia. [< berZ. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~. 2. daqtilo. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav.dan -116mixedviT].

sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re. navTobis da sxv. ayalmayali. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze. debitor] _ (bux­ halt.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda. débutant] _ piri.  debiti sxva (ix. débit gamosavali] _ airis an wylis.. dégradation < berZ. deg dEbiut­i [fr. movale. mowinaaRmdegeebma d. swrafad gaiTamaSes. agreTve de. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva. arteziuli Wis d. tansacmlisa.). gradus safexuri.. fizikuri an iuridiuli piri..  mx. degazAcia [ix. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. krediti).. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba.). debiUtant­i [fr. degenerAcia [fr.-117 degradacia.  axalgazrda mwerlis d. 2.  navTobis WaburRilis d. uwesivroba.). dawesebulebis an organiza­ ciisa. kamaTi.  debeti sxvaa (ix. 1) aqvs. débet marTebs] _ (buxhalt. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze.. romelsac debiuti (mniSv. dacema. aur­ zauri. parlamentSi.)... débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi. dEbet­i [< laT. cema­tyepa. agreTve de. degradAcia [fr. paeqroba. dEboS­i [fr. gauvnebleba (adgilisa.  cxare d. (biol... debarkAder­i [fr.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa. dEbit­i [< fr. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi. debAtebi [fr. debQtor­i [laT. azrTa gacvla­gamocvla. siTxis raodenoba. ix.). ro­ melic napirzea damagrebu­ li. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi.). dégéné rafion] _ 1. daqveiTeba. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba.  oTxi mxedris d. laT. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. 2. borjomis wylis d. . débauche] _ Cxubi. début] _ 1. gauareseba: ga­ dagvareba. Wadrakis partiis sawyisi stadia.-Si ar ixmareba.

 Cais d.  dezinfeqcia. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva.-iT `merani~. dés­gan. meTodi. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. ideas. daskvna. moci­ lebas da sxv. dedvEit­i [ingl.). mokle gamonaTqvami. kleba.). feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. TandaTanobiT Semcireba. ¥ deduqciuri. d. farze. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. [fr. wylis da sxv. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. sunamos d. Ria devalvacia). w. Rvinis daWaSnikeba. CaTvliT. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. 3.­idan] _ Tav­ sarTi. dEviz­i [fr. Dvalvation] _ fulis reforma. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT. devise] _ 1.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. 2. degressio ukan daxeva] _ 1. degrEsia [< laT. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. degustAtor­i [< laT. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. orden­ ze da sxv.  d. dez.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. saomari moqmedebis . rac mdgomareobs imaSi. sunis. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis. degustAcia [fr. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. 2. devalvAcia [germ. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. (finans.. deadweight] _ (zRv. mokle gamonaTqvami an sityva.. induqcia).

darRveva. . gausnebovneba). igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. disci plinis jarSi gawvevas. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi.  borotganzraxuli d. ­idan da laT. dés warmomadgenlis. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. dés­gan. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. activus moqme­ Sualeba. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. ze­ dezodorAcia [fr. mocileba sxvadasxva sag­ nis.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. dés ­gan. binidan da sxv. désodezinfEqcia [fr.  ekonomikuri kavSirebis d. dezinformacio. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia). ad­ dezintegrAcia [fr. nagebobis da misT. dezavuQreba [fr. romelic moi poveba celeba gazeTis. rwmune­ dezodOrant­i da laT. d. mianisagan. désavouer]  d. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. luri saSualebebiT (qarT. dezorientAcia [fr. dezaqtivAcia [fr. onirebis) moSla. saSinao Cacmuloba. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. cnobebi. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. integratio] _ mTelis da­ da sxv. yovel cocxal ujredSi. déserteus] _ biT. rom deba. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. odor suni] _ dapiridan (ix. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. saxelmwifo. sameurneo laT. dés da ministraciuli.-119- dez dezabQlie [fr. sinon. (s.) gancxa_ visime gancxadeba. adamiani. dés­gan. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. désinfectipn] rientation] _ Secdena. daSla. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. radios.

 qarTuli xelovnebis d. decanus aTisTavi] _ 1. dekadentoba). ¥ dekisa  dekasi Scd. décadent dacema. 2. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. naxati.). dekas (dekados) aTeuli] _ 1. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. dekadEntoba [fr.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. [berZ. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi.. dekAn­i [laT. dEka2 [germ.  d. dekalitri = 10 litrs. 4. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis. d. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. dEkada [fr. de-faqto). drois . upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. ¥ dekadenturi.  gitaris zeda d. dEizm­i [< laT. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. 2.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d.  de-iured cnoba. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. igivea. < laT. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. drois aseTi monakveTi. da­ cema (ix. dekanozi.  ianvris pirveli d. aRi­ arebda RvTis. deka aTi] _ Tav­ sarTi.­is dasasrulisa da me­20 s. mis­ ticizmi. dEka1. rac duaieni.. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. decadentia dacema] _ me­19 s. décade < berZ. dekAdans­i [fr. de­Qure [laT. daSla. pianinos d. 3. dejaure] _ for­ malurad. leqsebi. décadance] _ kulturis daqveiTeba. formalizmi.

gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs .. qa­ sakiTxze. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. décolte] _ 1. elementebi. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. rome­ meTaurobiT. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. pro­ pakets. deklamaciiT gamodis.] _ kvalifikaciis. xelmZRvaneloba dekanis 4. declaratio  d. decoloratio] _ gauferuleba.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis. ZiriTadi nebebis. dekodQreba [laT.. dévruli kiTxvis ostati. xeliT: TviT dokumenti. Soriso politikis raime dekOlte [fr. ix. Txva. (mag. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. 2.rom­  dekoderi. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d. ro­ 3. qurdebi.pirobiTi brZa­ aqtisa. kaba. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. cema. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. de da fr. declapiri aRniSnavs. gancxadeba] _ 1. oficialuri. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. romelic faseuloba miaqvs Tan.). lis tansacmeli. kanonisa. romel­ mocdilebis dakargva. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. sabaJo d. maTxovrebi. safosto dokumenti. sabaJos dokumenti. mawanwalebi). isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d... liTac aseTi aqti. (finans. qonebis raodenobis Sesaxeb. deklarAcia [< laT. gasagzavn fuls an fasian de. fesiuli codnisa da ga­ 5.

s. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. nugbari). dekoracia). sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. dekoratQul­i [fr. sinon. scenis d.  dekoraciuli sxvaa (ix.  d. iseTi. gaformeba. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. délicat] _ 1. dekorAtor­i [fr. detalebi. (qarT. yrilobis d. Ria nawili aseTi kabisa.  d.  d. delikAtur­i [fr. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. da­ wesebulebisa. delikAtes­i [fr. (s. rac frTxil.).  konferenciis d. ¥ dekretuli da sadekreto. . efeqturi. décret < laT. d. 2. delegatio gagzavna. saxelmwifos da sxv. dekorAcia [fr. dekrESendo [it.  pirveli moqmedebis d.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba.  dekoratiuli sxvaa (ix. décorateur] _ 1.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo. sakiTxi. decrescendo] _ (mus. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp. d. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi. TviT amoWrili. zrdilobiani  d. Tavaziani. lamazi. saxelmwifosi da sxv. kanoni. mSvidobis Sesaxeb. brZanebuleba. mkerdsa da zurgis zeda nawils. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. sanukvari saWmeli. mcenareebi. vaza.. adamiani 2. dEkret­i [fr. delegAcia [laT.) mxatvroba.  d. mxrebs. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. yels. delEgat­i [laT. saxelosno. dekoraciebis mxatvari. ¥ dekoraciuli da sadekoracio. morTvis spe­ cialisti. kreSendo). delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. 2.

delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. (medic. rogorc planeriT.). aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. piri. xazi. démāgogia] _ 1. faq­ tebis damaxinjeba. romlebsac swavloben. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. démagōgos] _ politikani. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d.  deltasi Scd. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). deltAplan­i [berZ. 2. dros. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. motyueba cru dapirebebiT. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). planum ¥ demagogiuri. dElta [berZ.-123- dam delimitAcia [laT. safreni aparati. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. ndobis mosapoveblad). sibrtye] _ martivi sasporto  d. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. deiphis (delphiRisagan. xazi _ 1. saxeli) da laT. 2. xerxi. sebSi.  mdinare nilosis d. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. dēmarcation] _ 1. gaSuqeba Segnebulad. Δ­s. . d. nos)] _ zRvis ZuZumwovari. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. masSi hyavT delfinebi. dapireba.

2.  d.) gadasaxadi. demokrAtia [berZ. gancxadeba da misT.  armiis d. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. 2. demogrAfia [berZ. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera). demErej­i. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba.-ebi. memorandumi.)  elCis d. romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. dEmetra [berZ. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. mrewvelobis d. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. ¥ demografiuli. politika. demurrage] _ (zRv. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. demokratiuli partiis wevri. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. sinon. demobilizAcia [fr. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. demUrej­i [ingl. d. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1.). migraciis da sxv. demokratia . dEmarS­i [fr. demOkrat­i _ 1. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. ganTavisufleba. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis. dēmarche] _ (di pl. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. demokratiis momxre. xazi.. gamoTvla. xalxTaRweriloba).  amerikeli d. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota.dem -124- 2.) kanonzomierebas (qarT. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze.

momwvevi. respub2­isaTvis). kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . 2. wyobileba. gamomwvevi moqmedeba. gardaqmna xatveli.. ¥ sademonstracio. xalxs ekuTvnis. da demonstrireba [germ. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). koleqtivis yvela wevris  erTianobis d.  sxdoma d. Tanasworuflebiani mona­ 4. ti suli. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. protestis gamom­ kanonis da misT. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba.). demonst_ 1.  kinofilmis d. masobri­ gva. lika  s. saxelmwifo­  saprotesto d.  avtomobilis d. qce­ wileoba.. (mniSv.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. gademokratiuleba). moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. d. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. nizaciis princi pi. rai­ demOn­i [berZ. nawile. romlis 3. zne­ ratio Cveneba. agrematis. politikuri mmarTvelobis 2. (am forma. damtkiceba] _ obrivi dacema. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. ¥ demokratiuli. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis.-ad datova. demOntaJ­i [fr. d. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. sazogadoebis. satana. lisufleba] _ 1. modebis 2. s. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr. 1) mo­ dasatanad da sxv. dēmorirebas (mniSv. gafrena. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. sajaro Cveneba risame. demokratiis safuZvelze (sinon. démontage] _ manqanis. 2) axdens. moraluri gaxrwna. va.  d. darbazi. koleqtiuri muSaobis orga­ d. suliT dacema. dēmos] _ 1.

denazification gauqmeba. baRi (parki). ¥ dendrologiuri. (it. dēnationalisation] _ 1. dendrarQum­i [< berZ. kul­ turis da misT. dandy] _ natifad. monebi demosSi ar Sediodnen. dumping] _ (ekon. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT).xalxis masebi. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. dEndi [ingl. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. denacifikAcia [< ger. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen. xalxi. dEmping­i [ingl. buCqebi da lianebi. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs. dendrolOgia [berZ. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili. sinon. franti. dēnonciation] _ (di pl.  d. erovnuli TaviseburebaTa (enis. an botanikuri baRis kuTxe. 2. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. yovelgvari nacistu­ ri.). sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. denonsAcia da denonsQreba [fr.) dakargva. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. samecniero.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. gadasayari eqsporti.). 2.

denominatio (de da laT. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba.  farexi Scd. depOnent­i [< laT. dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. dēpôt] _ Senoba. metropolitenis da sxv. depopulation] _ (spec.) piri. departAment­i [fr.). dEpeSa [fr.-is miReba. depopulAcia [fr.) kanis bunebrivi feris dakargva. d. amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro. dEntin­i [laT. d.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi. depOzit­i [< laT. fulis gaufasure­ ba. deportatio] da deportQreba [germ. sax.). dEpo [fr.  saelmavlo d.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb. telegrama). kbilis mTavari Semadgeneli nawili. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. mosaxleobis Sem­ cireba kleba. ix. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix. pigmentacia). Semnaxvel salaroSi da misT. 2. denominAcia [< laT. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ .-ebi. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. pigmenti] _ (biol.  d.  zRvisiqiTa d.-iT gamoZaxeba. dēpartament] _ 1. depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. deponens (deponentis)] _ (finans. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). deportAcia [laT. depigmentAcia [< laT.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts.-is gagzavna.

sazRvao d. ¥ dermatologiuri. dermato.  d. deputatus] _ 1. 2.). paraSutistebi. polki.dep -128ravad. (ekon. 2. daTrgunuli. dermatolOgia [berZ. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis.-is miReba. d. desantis monawile. descente daSveba. d. jarebis gadasxma mtris teritoriaze. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba. muSambis msgavsi. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. [< berZ. s.  m. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. TviT­ mfrinaviT da sxv. gadasxma] _ 1. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. dEsant­i [fr. 2. romelic moqmedebs raime organizaciis. dēputation] _ deputatTa (mniSv.-is gagzavna. daCagvra] _ 1. iyeneben avejze gadasak­ . derma (dermatos) kani. arCeuli warmomadgeneli. 2). dErbi [ingl. (me­ dic. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. sax.  sahaero d. deprEsia [laT. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi.. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. deputAcia [fr. dermAtin­i [berZ. operacia. arCeuli piri. klinika.. xomaldi. krebis davale­ biT.-is Semadgenloba. daqveiTeba. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. depressio daT­ rgunva.  d.  s. s. wignis ydisaTvis da sxv. derby sak. ¥ sadesanto. dermatolo­ giis specialisti.  parlamentis d. modu­ neba. dawe­ sebulebis. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. depUtat­i [laT.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi.

romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs.  s. sinon.  d. dEspot­i berZ. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. sazogadoebis d. romelic Seicavs .  d. me­ qanizmis. manqanis. wvrilmani ram. (gadat. sisastike. maZebari). aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. momxsenebels d. detAlur­i _ dawvrilebiTi. konstruqciuli). d. situaciis d. sad. winadadeba. TviTneboba. moTxroba. xelsa­ wyos nawili.  avtomobilis d..  mxatvruli d. det  mdgomareobis d.  d. d. de (ix. inglisSi. dEstruqcia [laT. kino­ filmi). TviTneba adamiani.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. garCeva.).-ebi. ¥ sadeserto. 2. xasiaTi. mTelis nawili.-129¥ medesantisa. dEsert­i [fr. tirani. dessert] _ xili an tkbileuli. 2. yurZeni. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. aRweriloba. Zalebi. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. mmarTveloba. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. mtar­ vali). despotēs] _ 1..  medesantesi Scd. dEtal­i [fr. 2. (sinon. Carozi). d. deteqtiuri nawarmoebi (romani. darRveva. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. kOvzi _ kovzi. detEqtiv­i [ingl. detective < laT. ¥ despoturi. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. pozicia. detectio gaxsna] _ 1. d. analizi. d. dētail] _ 1.

definQcia [laT.  ded-mama. romani. feTqebadi nivTiereba. detEqtor­i [ingl. sinamdvileSi. detonAtor­i _ 1. dEfeqt­i [germ. zadi. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba. romelsac iyeneben risame (mag. d.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas. ¥ defeqtiani.  proeqtis d. Deφuc < laT.  d. da­ naklisi.  d. amnTebi. sinaT­ lis. 2. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. egzemplari. artur konan doilis d. aR­ momCeni] _ 1.-ebis aRmofxvra. xarvezi. sicr. fistoni. detektiuri Scd. de facto] _ faqtobrivad. avtomobili. 2. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. dE­fAqto [laT. detector gamxsneli.. d. devisio gayofa] _ patara. gasavlis metoba Semosavalze. defQcit­i [< laT. rom­ lis dakiTxvac warmoebs.  detektivi. moTxrobebi. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. wvrilmani d. dEfis­i [rus. mokle xazi (­). de-iure). detuo . mowyobiloba. metyveleba. siTbos. defectus] _ nakli. dartymiT. Dēfect laT.  defeqtiuri Scd. detector < laT.  d. filmi. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. zarali.. detonAcia [< laT. (sapirisp.ebi. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. deficit ak­ lia] _ 1. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. saxl-kari.naklovaneba. wignis d.

d..  difTongi. mcdari d.  d. [berZ. diagnOstika [< berZ.-is dasma. dakargva. gafuWeba. deformieren] _ risame formis Secvla.). diagnōstikos gamomcnobi] _ 1. TviT­ mmarTvelobis sistema. umankoebis ubiwobis. decentralizAcia [fr. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. dēflōrātio] _ 1. u.  mmarTvelobis d. 2. ¥ deficituri. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad. yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. medi­ cinis dargi. diAbeti _ avadmyofoba.. yvavi­ lebis mowyveta. diAgnoz­i [< berZ. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. nedleuli. d. Saqris avadmyofoba.  sxeulis d. deformatio] _ da deformQreba [germ. decimus me­ aTe] _ (ist. deflorAcia [ingl. diagnōsis gamocnoba.-131 biujetis d.  swori d. .  saTadarigo nawilebis d. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). xerxemlis d. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~. saqoneli. diAbet­i [laT. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba. dezentralizieren] _ 1.. 2. decimAcia [laT. qalwulobis.. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. deflower < laT.. yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba. 2. damaxinjeba. diAbeti _ avadmyofoba. di. S. deformAcia [laT. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs.

dialEqtika [berZ.dia -132miuTiTebs. š. Cex.  d. didēma] _ 1. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS. ¥ dialeqturi. d. diagOnal­i [laT. 2.  diademasi Scd. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis. saerTo­saxalxo enis ganStoeba. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. dialeqtos] _ (enaTm. sinon. naxazi. kilokavi). adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT.  d.  guruli d. ¥ diademisa.). romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs. ç. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. fr. diAgrama [< berZ. diagnozis dasma. . diagonalis < berZ. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi.  produqciis zrdis d.: rus ё. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi.  dialeqtikuri sxvaa (ix. mag. 2.-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi.  d. kilo.  diakritiuli Scd. dialektikē sa­ ubris.). Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni. leqsikoni. diakritQkul­i [berZ.  daavadebis adreuli d. mimarTuleba. metyveleba. diagramma naxazi] _ 1. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. dialeqtika). qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. diAdema [berZ. ¥ diagonaluri. fSauri d. diAleqt­i [berZ..

diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ . diAlog­i [berZ. gadat. mocu­ loba (codnis. diAspora [< berZ.  farTo d.  d. d. monologi). romelic da­ werilia saubris formiT. swori xazis monakveTi.-is detali. dialeqti). (wign.  d. diapozQtiv­i [berZ.. 2. dQana [laT.  Sav-TeTri d. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). dia gam­ Woli da laT.  diapozitivuri Scd.-133nieruli Teoria da meTodi. d. diametriuli Scd. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. 2. ¥ dialeqtikuri. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi. cirkis arenis d. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze. da­ pirispirebuloba da sxv. diapasōn `yvela simisa~] _ 1. azrovneba. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi. moqmedebisa.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze.  diametraluri.  dialeqturi sxvaa (ix.  d.). ¥ diapozitiuri.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba.-is xma. 15 m-ia. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix. diAmetr­i [< berZ. atlasi. dialogos] _ 1. dia 2. uki­ duresi (winaaRmdegoba. gadat. saTavsis. (wign.).) zoma. interesebisa da sxv. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis. raime mrgvali sxeulis. 2. romelic dialeqtebs Seiswavlis.  d. firfita. diametruli _ 1.  dialeqtiuri Scd. literaturuli nawarmoebi an misi nawili. eqspedicia. sivrcis ganak­ veTi.  5 sm d.  didi d. meTodi.-is moRvawe.). sruli. sibrtye. feradi d. (mus. diapAzon­i [< berZ. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. ¥ dialeqtologiuri. diametros ganakveTi] _ 1.

damoZRvris midrekileba. damoZRvra literaturul nawarmoebSi.-is dacva. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. diversio gadaxra.  didaqtiuri Scd. SuasaZgidi). didAqtika [< berZ.)..  d.dia -134tikos samoZRvro] _ 1. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis. saWmeli. agreTve izolatori). d. princi pebi. didAqtizm­i [< berZ. sasadilo  dietiuri Scd.  d. amerikaSi. 2. TxzulebaSi.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi. 2. dia gavliT.romelic ar atarebs eleqtro dens. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). skolaSi swavlebis Teo­ ria. dielEqtrik­i [ingl. d. nivTiereba. antena.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. dieleqtriuli Scd. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT.  dieleqtruli. dielectric] _ (fiz. gaWimva] _ (anat. SeRwevadoba. sinon. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. dQeta [berZ. Wkuis damrigebloba. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. ¥ dieleqtrikuli. didak- . diastolē gaganiereba. ¥ dieturi. diaqrOnia [berZ. gamaZlierebeli. d.  fotoaparatis d.). igivea. (ix. ganrideba] _ 1. divErsia [< laT. d.  d.  qarTuli d.  mkacri d. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. diAfragma [< berZ. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva. (anat. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. diAstola [< berZ. diaphragma tixari] _ 1.

yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a. (s. disaggo] – (finans. avejs. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg. d. jgufi. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. mxatvruli konstruireba. sax. d. aqti. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). dizAin­i [ingl.S. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava. designer] _ mxatvar­konstruqtori. romelic mZime Txevadi (dizelis . dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili.  d.  d. aJio).. ¥ dizainuri da sadizaino. 2.  d. ¥ dizaineruli da sadizainero. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti. divQzia [fr.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa).) firma. romelsac mrewve­ loba uSvebs. Diesel < sakuT.) laboratoria. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. moqmedeba. (s. interierebs. dizAJio [ital.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. mcire maStabis samxedro operacia. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi. divQdend­i [laT. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove. dizaQner­i [ingl. ¥ diversiuli. dQzel­i [germ.) mxatvroba. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto. divertQsment­i [fr. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. d. s. satanko d.  msrolelTa d. divizQon­i [fr. (s. samuSaoebi.

). romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. orazrovneba. 2. . rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. dideba. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. dithyrambos] _ 1. firma an piri. warmodgena] _ 1. Zvel saberZneTSi: himni. msjeloba an daskvna. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs.  dezinteria. avtomobili.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. delectare] _ piri. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. dQlema [berZ. rac dinamika (mniSv. ze­ rele mcodne. safondo biuros wevri. ¥ dilemisa. msjeloba. d. dealer < deal vaWroba. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. dilēma < di ori da lemma gzavneli.  d. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise. diletante < laT. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. ¥ diletanturi. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis.). meqanikis dargi. iseTi viTareba. moyvaruli. dinAmika [< berZ. dinAmizm­i [berZ. dizentEria [berZ. biznesis keTeba] _ 1. sazeimo. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. gadaWarbebuli Seqeba. 2.  dilemasi Scd.  difirambi Scd. 3. (wign. orgvari mniSvneloba. dQler­i [ingl. xotba. dilEtant­i [fr. dynamikos moq­ medi. dilOgia [berZ. (log. 2). erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi.  d. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. diTQramb­i [berZ. ¥ dizeliani. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. 2. romelic Sei­ cavs or. dynamis Za­ la] _ igivea. 2. Zlieri] _ 1. dizinteria Scd.

dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan. moZraobis siWarbe. safrangeTSi. piesa. (s. siuJeti. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. dingo < avst­ ral. d. dia gamWoli da horoma xedi. dinamo. ganviTareba (sapi­ risp. gav­ rcelebulia avstraliaSi. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi). sanaxaoba] _ 1. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. dyo ori . dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT.  dioramasi Scd.  dinamometria. ¥ dioramisa. ¥ dinastiuri da sadinastio. sinon..  d. 3. dinamOmetr­i [berZ..  dinamiuri Scd. diOrama [berZ.] _ veluri ZaRli. Zalis sazomi). romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. diofizQteb­i [berZ. burbonebis d. (wign. movlenebis d. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi.. dinAstia [berZ. statika). dQngo [ingl. naxati.  bagrationebis d. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned.). gadat. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. ¥ dinamikuri. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi). [berZ. cvale­ badoba.-1372. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini.) interesebi. energiasTan. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze.).  d. dinOzavr­i [berZ. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. 2. dinAmit­i [< berZ. diOnise [berZ. saqarTveloSi. risame moZraoba.

adamiani.. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. d.. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix.). sadi plomatio sxvaa (ix. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. diplôme < berZ. di plomatiuri). monofizitebi). Tanamdebobis piri. diplomete < .) fosta. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. piri. di p.  universitetis d. 2. diplomAtia [fr.. ¥ sadi plomo.  d. studenti.  di plomatiuri. proeqti. romelic moxerxebulad iqceva. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. (saub. mecnierebaTa doqtoris d.). di plomatia). di plOmat­i [fr. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad.) niWi. diplomatie] _ 1. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. 2. (s.  s. romelic di plomiT (mniSv. qristianuli religiis warmomadgenlebi.  d. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi.di p -138berZ. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. 2. 2. di plOmant­i _ 1. da phisis buneba] _ (ist. s. (s. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis.) urTierTobis damyareba. sigeli. ¥ di plomaturi da sadi plomato.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp. romelic eZlevaT raime konkursze. mowmoba. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1. mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo. gadat.1) aris dajildoe­ buli. (s. dQplom­i [fr. naSromi. diploma furceli. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1.  xarisxis d.

disbalance] _ (wign. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri. gunds. sigelTmcodneoba). da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT. wonaswo­ robis darRveva. dis < berZ.. Dissertation < laT. s.) [laT.  s.romlis Sesruleba aucilebelia. Teatris d. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati.. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. romelic xelmZRvanelobs orkestrs. dirEqtor­i [laT. dayofa.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi. skolis d.  disbalansi. disertAcia [germ. gamoyofa... director < dirigere gasworeba. disbAlans­i fr. disharmonia.  di plomaturi sxvaa (ix. dissertatio kvleva. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. d.-is dacva. uaryofa~. disErtant­i [< laT.. directive < laT. sinon. warmarTva] _ sawarmos.  avtosatransporto sawarmos d. dirEqcia [laT. dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli. Дuрuжёp < fr. di plomati). saopero an sabaleto speqtaklis. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos.. protokoli). romelic disertacias icavs. (xmovnebis win diz. dirQJabl­i [fr. (konservatoriaSi).  sadoqtoro d. .) balansis. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. ¥ sadiriJoro fakulteti.. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. diriger marTva] _ musikosi. dis.romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta. haerze ufro msubuqi. pulti. dirQJor­i [rus. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad. dirEqtiva [fr.

dQskant­i [laT. disQdent­i [< laT.). dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. sinon. Tema. diskette. 2. qualificatio kvali­ fikacia. disk JOkei _ ix. laT. agreTve disko). simrgva­ le: (qarT. (lingv. diskos] _ (saub. 2. moZraoba.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1.  d. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. 2. aseTi xmis mqone momRerali biWi. discotheque. disimilAcia [laT. (biol. naSromi. 2. diskvalifikAcia _ [ix. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl. piri. ka­ fe da misT.  diskoTekasi. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. diskoteka Scd. fr. cudi pirobebi ¥ sadisertacio. gramafonis firfita (ix. dQsko [berZ. sxvagvarad mo­ azrovne. dis. dys­.). sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. diskos] _ mzis. ¥ diskoTekisa.mTva­ ris moxazuloba. diskOTeka [ingl. 2. gramofonis firfitebis sacavi. discothéque < berZ. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr.  s. dijei. fr. comfort komforti] _ (wign. asimilacia). dQsket­i [ingl. dis­ (TavsarTi. literatura. laT. d. piri.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. dQsk­i [fr. diskOmfort­i [berZ. ¥ disidenturi. disque < berZ. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. s. discantus] _ 1. bakmi)..romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. dissimilis ara msgavsi] _ 1. . axalgazrduli klubi.).

arazusti riTma. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. mo­ cileba. _ daSla. av­ toritetis. keTilxmovnebis darRveva. S. konsonansi). gabneuli] _ (fiz. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp.) iseTi ram. qim. 2. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba.  oponentis d. Seuwyobloba. (gadat. Seitana erTma uadgilo replikam. dayofa. uflebis SezRudva. diskreditAcia [< fr. ar egueba raime er­ Tians. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. dissonance < laT. saxelis gatexa.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze.  tuberkulozis d. . 2. warTmeva mospoba. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva.  s. flotis. (geol. ¥ sadiskusio. (samx.  saubarSi d. Tanas­ woruflebianobis. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. dislokAcia [fr. Sexmatkbilebas. sxvadasxva mJReri] _ (mus. diskUsia [< laT. visi­ me an risime Rirsebis.  rasobrivi d. (lit. dispAnser­i [fr. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. dissaans sxvadasxva xmani. leqsTwyobaSi: arasruli. 3. dispersio ga­ fantuli. dispErsia [laT.). 1. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. adamianTa jgu­ fis.-141cxovrebisa. discreditieren] _ (wign.). saxelmwifos da a. disOnans­i [fr. dispansaire < laT. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ.). sakiTxi.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. dispancer darigeba. ndobis dakargva. prestiJis Seb­ Ralva. kamaTi.). das­ venebisa. Seu­ Tanxmebloba. paeqroba. diskriminAcia [< laT. rac ar ewyoba. muSaobisa. s. klubi. gab­ neva. discussio gan­ xilva.

-ze.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba. display Cveneba] _  d. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad. samsaxuri. analizi. romelic awes­ distAncia [laT.  mokle d. (s.  bgeris d. ekranze.  s..). distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1. dispozQcia [laT.-ebia navTi da 2. tabulis. disputo vmsje­ lob. obis msvlelobas erTi  d. administraciul­ 2. dispEtCer­i [ingl. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti. 3. (s. dispro- sQnaTlis dispErsia _ . paeqroba mecnierul. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx. naxazis saxiT. dispatcter] _ muSaki.: werilobiTi benzini.). marTva. 1. zaciisaTvis saWiro aparati.). manZili startsa da sadispetCero _ 1. vkamaTob] _ sajaro niadagSi. dQsput­i [< laT. me­18­19 ss. CerTan dakavSirebuli.  d. garidebis d. (sp. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. 2. gavlisas). gzatkecilze da sxv. (spec. kamaTi. nigzaze. dispositio distQlat­i [< laT. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis. dQsplei [ingl.romelic kineskopis cio. manZili. moZrav avtomobilebs Soris. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. d.  navTobis d. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze.) bombi.-is ufrosi. centraluri punqtidan. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. ¥ dispersiuli. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. dispet­ finiSs Soris. ganlageba.  TviTmfrinavis d. rki­ nili sadgomi oTaxi.  centraluri s. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili).). dispropOrcia [fr.

isciplina moZRvreba] _ 1. (s. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ. ¥ disharmoniuli. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. dQun­i [germ. distichon] _ (lit. Sromis d.. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva. filologiuri d.) wesdeba (armiaSi).. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi. Tan­ xmoba] _ 1. mtkiced dadgenili wesi. dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo. traqtorSi da misT: meqanizmi. 1­isaTvis). d.  sabunebismetyvelo d. tbis. 2. (mus. differentia sxvaoba] _ 1.  d. discQplina [< laT. avtomobilSi. ortaepedi. 2. diferencQal­i [laT. qsovilebis. . maTematikuri d. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis. samxatvro d.-143 u. diffamo saxels vutex] _ (samarT. elenTis d. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. saswavlo sa­ gani. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva.) harmoniis.) ortaepiani strofi. mdinaris napirze.  disharmonuli Scd. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv.  wylis d.-is dacva. (maTem. (s. musika.).  d. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis.  mtkice d.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi.-ebi. distilAcia [laT.) sasjeli. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi. uTanxmoeba. SeuTan­ xmebloba. difamAcia [< laT.) visime saxelis gamtexi. ¥ udisci plino (mniSv.  RviZlis d.. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. 1­isaT­ vis). moswavle. dQstiq­i [berZ.-ebi. gamoxda.-ebi. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). distrOfia [berZ.

).) organoTa mraval­  sinaTlis d. axal enebad. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT. diphterie < berZ. mEtria _ geometriis na­ xorxis. . sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. mravalgvar. erT­ cvladebs. 2. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi). gafarToeba] 3. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs. bgera] _ (enaTm. tarifi. diffractio texa. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba. marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT.danawevreba difrAqcia [laT. raime meTodis dayofa. da­ _ (fiz.  difteria. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. difTEria [fr.  d. traqeis lor­ wili. mtvreva] _ (fiz.dif -144- gvari. xmovani).  d. (biol. non. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad. (lingv. tolEbani _ gantolebani.) enis daSla. ganviTarebis procesSi. diphthongos < di (s) orjer. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. sinon.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. or­ diferenciAcia [< laT. ormagi. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. dabrkolebaTa Semovla. mier gzaze Sexvedrili elementebad. gavrceleba. xunagi). diferencQreba _ 1. difteriti Scd.). diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. si­ saSualebiT. gantolebaTa sistema.) sinaTlis. diffusio gabneva.

leviziis muSaki. meqanikuri Cawera da Semdeg.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. dictor mo­  dikti Scd. romel­ ¥ sadiqtoro. bgerebi. ri. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. dictat < laT. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ.  d. Sekruleba da sxv.  samxedro d. 1.  d. Sereuli. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. 2). sac erTi saxelmwifo Tavs  s. romelic (aRdgena). romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri.  diktori Scd.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. diqtAtor­i [laT. reJimi.land­is mixedviT]. difuziis gziT miRebuli. romelic dictatus nabrZanebi] – 1. diqtAtura [laT. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. teqsti. rac  diktatura Scd. dQqtor­i [< laT. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. aramkafio. gadat. sagareo safrTxis dros... xel­ teqsts. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. fanera (mniSv. airebis d. xie . ti saxelmwifos saSinao an 1. axvevs meores. warmoiSva 2. . dictatura] –  d. 2. (wign). dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi. dQqt­i [germ.  diktatori Scd. 2. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. dicte] – igivea. romelTac moxveva. ZalauflebiT. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. Ca­ 1. ¥ diqtatoruli. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. (ist. bundovani. siTxe. kestri erTgvari. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd.

dogmatikos] – 1. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT. zusti zoma nivTierebisa. sax.romelic dogmebs emyareba. do] – musikaluri gamis pirveli bgera.) doJis meuRle dOgma [berZ. brmad miRebuli de­ buleba. dogaressa] – (ist.  dogmasi Scd. 2. dictio warmoTqma. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti.) arakri­ tikuli azrovneba. ganusje­ lad mtkicebis gareSe. romelsac iReben dausabuTeblad. dOg­i [ingl. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. dOza [berZ. dogAresa [it. diskoTekaze piri. dozAtor­i [< berZ.diq -146dausabuTeblad. do [it. dozQmetr­i [berZ. dOgmat­i [berZ. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad.. ix. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. Semokl. dogma] – (wign. dogmatQkos­i [berZ.  kargi (cudi) d. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. romel­ sac mihyavs saRamo. dogmebiT moazrovne.) . am bgeris aRmniSvneli noti. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. 2. dOberman­pQnCer­i [ingl. cvlis melodiebs. doza] – mowyobiloba fxvieri. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. doberman pincher < sak. 2.zogjer barmenis rols asrulebs. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. dogmAtizm­i – (wign. ¥ dogmisa. dQjei [ingl. mtkicebis gareSe. gamoTqma. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). dosis] – 1.

d. werilobiTi cnoba (sinon. namdvilad dom momxdari ambebi. sabuTi). dook] – navsadgurebSi: nageboba. domQnant­i [laT. refleqsebs. (mus.. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s. dokumentebi. d. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas.­is bolodan ax. risame damadasturebeli mowmoba (qarT. masalebi. dozimEtria [berZ. 2. monacemebi. ZiriTadi gabatonebuli idea. sabuTi). qveyanaSi. documentum samoZRvro mowmoba. dokumentAcia – 1. romelic cvlis an aferxebs sxv. mtkicebis xerxi] – 1.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. dOker­i [ingl.-ebi.  dokumentaluri Scd.-ebis gaficva. muSa. domestikAcia [laT. ¥ dokumenturi. avstraliasa da zog sxv. dominatus batonoba. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi.  teqnikuri d. risme ZiriTadi ni­ Sani.  d. maga­ liTi. dOk­i [hol. 3. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi. dokumEnturi fQlmi – filmi. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda.).  istoriuli d.-is momzadeba. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. dOlar­i [ingl. domQnat­i [laT. romelic dokSi an verfSi muSaobs. d. d. domesticus saxlisa. (fiziol). dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1.  d.-ebis Semowmeba. SeRebva da sxv. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. sinon.-ze xelis mowera 2. sizuste. kana­ daSi. wel­ . kreb.  d. dokUment­i [laT. 2.-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. dok ingl. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi.

xelis d. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba. domino < it. batoni] – 1.  taZris d. saqcieli. doña.  reformistuli ideebis d. holand. dOmkrat­i [< germ. 2.dom -148Soniani wamosasxami. aseTi firfi­ tebiT TamaSi.) dominQreba [germ. donkQxot­i [< kreb.  avtomobilis d. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi. dominari] – 1. piri. dono vaCuqeb] – 1. 2. esp. piri. don [esp. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo. amaRleba garemocul ad­ gilebze.  damkrati Scd. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad. av­ straliis kavSiri da sxv. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. dominQon­i [ingl. 3.. it. dOnor­i [fr. 2. TaRr. meocnebe adamiani. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~. dOmino [fr. donneur < laT. dominion samflobelo. aseTi kostumiT morTuli piri. kaTolike berebis kapiu­ .. dominieren < laT.­ebi iyo kanada. garemocul adgilebze. Warboba risame. daumkraft. batonoba. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. 2.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. dOna. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi.] – 1. don < laT. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze.. hidravlikuri d. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa. dominus qalbatoni.xelisufleba] – (ist. romlis raime or­ ganos (mag. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs. `ba­ tons”. ¥ donkixoturi.  d.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo. Tirkmels.

doc ¥ dosiesi.. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde. esp.  doqtrinasi Scd. d. romelic eZleva sawarmos. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms.. am wodebulebis mqo­ . ¥ doqtrinisa. dOsie – [fr. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). dotatie mo­ marageba.  d. dOping­i [ingl.  doktori Scd.  d. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba.  s. disertacia. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. miReba] – nivTiereba. ¥ sadoqtoro. Sedgena. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier. saerTod.-is miReba. dOJ­i [it. sistema. dOqtrina [laT. donJUan­i [< kreb. dossier] _ raime sakiTxTan. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. doping < dope narkotikis micema. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d.-ze kontroli. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT). dOcent­i [< laT.  samxedro d. dawesebulebas.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi.) gadaunergaven sxvas. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis. teqnikur mecnierebaTa d. erTad Sekrebili..-149guls. romelic mcire xniT aRagznebs. dOqtor­i [laT. dotAcia [< laT.  dosiisa Scd.

drEzina [germ. ubedu­ reba.  d.. draisine < sa­ kuT. romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad.-is Taviseburebani.  dramatiuli Scd. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis.  draJisa Scd. 2. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. drAkon­i [berZ. sinon. SemTxveva.  d. drama moqmede­ ba. drAma [berZ. (wign. ¥ dramaturgiuli. 2­saTvis). dragee] – 1.-is kursi. 1­isaT­ vis). nawarmoebi (mniS.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis).  d. dramatUrgia [berZ. Teoria.  d. moqmedebis. Seqspiris d. 2. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. Teatri. gadat. 2.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba. dramAtizm­i – 1. warmodgena] – 1. dramAturg­i – mwerali. simZime. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. gveleSapi). dramaturgia] – 1. ¥ dramatuli (mniS. . ne (am Tanamdebobaze myofi) piri. kreb. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT.  siuJetis d. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT].] – rkinigzis uri­ ka. d. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. gadat. wre. sax. drAJe [fr. ¥ draJesi. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa.. tabletebi. ibsenis d.  skolis d.  drezinisa. rac zneobriv tanjvas iwvevs.  ojaxuri d. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers. 2.

gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba. drQbling­i [ingl. m. (zRv. drizina Scd. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba. druide < kelt. (zRv). yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. sinon. drEif­i [rus.] – galiis. sinon. da­ sawretad. drEnaJ­i [fr. дрейф < holand. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1.. dua 2. dromadaire < berZ. (qarT. drainage < ingl. drEl­i [germ.  modreifesi Scd. (medic. duAlizm­i [< laT. siTxis da sxv. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. milebis sis­ tema. daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. 3. romelic samyaros . eleqtruli d. arxebis. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. 2. drQad­i [berZ. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. curva. 2.) Wrilobidan Cirqis. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani. duaQen­i [fr.] – 1. prevmatikuri d. drimAder­i [fr. yinulebi. drUid­i [fr. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. sadguri `CrdiloeTi polusi”. naraqlema). dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). 1). saxvretela). moZravi gemis.). TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. drieren] – 1. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. (medic.  m. dualis or­ gvari. ¥ modreifisa. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT. aseTi Txri­ lebis.  xels d. feria..-151 drezinasi.

dUblaJ­i [fr. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. . dUbl­i [fr. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. rac dub­ lireba (mniS. dublQreba [< fr..  zednadebis d. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. 2. TeatrSi: msaxiobi. 2). ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia. 2. garkveuli wesebis dacviT. d. ¥ sadublaJo. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs. dublQor­i [fr. sadubliaJo Scd. filosofia. 3.  pirveli d. doublet < double ormagi] – 1.  dubliaJi. xolo qvemoTa yalbi.-Ta matCi.  s.  d. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT. msoflmxedveloba.  d. (sapirisp. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs. dUel­i [fr. dublQkat­i [laT. dekartis d.  d. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe. erTis da igives meored keTeba. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali. dUblet­i [fr. saamqro. raime nivTis meore cali (muzeumSi. mo­ nizmi). saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros. risme or egzemlplarad gakeTeba. S.-Si brZola.). ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. duel < laT. koleqciaSi da a. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba.-Si gamowveva.dub -152(mus. 4. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad.-Si mokvla. 2. doubleur] – 1. 4. doubler ga­ ormageba] – 1. meaTe d.) ormagi registri organSi. bib­ lioTekaSi. risame piris ga­ daReba. 3. ¥ dualisturi. doublage gaor­ mageba] – igivea. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. d.

] – duelis monawile. sxv. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. we­ sebis udides nawils. . ele­ mentTan. ¥ dulcineasi. duellant < laT.  abesalomisa da murmanis d. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia.. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. dUJin­i [rus. dUet­i [it. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. faSizmi). faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d. duetto] _ 1. z. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. 2. dura maga­ ri. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. дюжина < fr. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde. duxobOrebi [rus. gadmonTxeva] ruseTs f. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. parlamenti. duumvQrat­i [laT. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli.  duraliumini Scd. dulcQnea [esp. laT. dulcinea saxe­ li. ejacuministraciuli funqciiT. dUim­i [holand.54 sm­s. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). dUCe [it. gadmonTxeva. latio amonTxeva. dUma [rus. mag­ niumTan da zog. rusuli seqtanturi mimdinareoba. – (fiziol.-153- eak duelQant­i [germ.  dulcineisa Scd. duim] – sigrZis sazomi. duralUmin­i [laT. udris 2. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba.).

bugrebi. exemplar nimuSi] – 1. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. egzogAmia [berZ. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. egzistenciAlizm­i [laT. Egzema [berZ. saaviacio. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. saZvale. buStukebi. samRvdelo. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. Eger­i [germ. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. ebonite < berZ.  egzogenuri – gvari. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. `gareSe~. ebOnit­i [ingl. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. (ist.  maimunebis iSviaTi e. [berZ. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. profe­ sionali monadire. Egvter­i [berZ. egzEmplar­i [laT. egzo. 2. ekzema gamonayari. war­ moSoba. wignebis. romlisTvisac damaxasiaTebelia. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. egzArqos­i [berZ.ebo -154mRvdelmTavari. Jäger] – 1. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala. Cirqgrovebi: icis qavili. egzaltAcia [laT. ekzempliari Scd.. 2. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. 2. erTgvarovani sagnebis (mag.  egzempliari. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. euktçrion] – 1. rwme­ na da urwmunoeba.  wignis ori e..

 e. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). risime mfar­ velobis qveS. eCokaci (sapirisp. ¥ egoisturi. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). magiur for­ mulaTa Sesaxeb). Egida [berZ. egocEntrizm­i [laT. ad­ gilsamyofeli. mcenareebi. e. saqcieli. egzoterQkuli [berZ. 2. edictum] _ sxva­ . TavkerZa.) visime. Edem­i [Zv. egzOtika [berZ. ego] _ adamiani. Tvalwarmtaci Taviseburebani. egzotiuri Scd. moTavise. buneba. mistikur moZRvrebaTa. egOist­i [fr. ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. egidis qveS _ (wign. exōtikos ucxo qveynis.  e. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. ekzot[iku]ri. warmodgena. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. edelvAis­i [germ. risame xelmZRvanelobiT. altruizmi). Ediqt­i [laT. ucxouri] – (wign. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT.).-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris.  ekzotika. sinon. ¥ egzotikuri. visime. Secodebam­ de. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). risame. e.] _ 1. altruisti). uCveulo. miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. egOizm­i[fr.  aRmosavluri e. exôterikos garegani. égoiste laT. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. rom igi qveynierebis centria. ebr. qveynebi. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. égoisme laT.

evgenQkur­i [< berZ. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan.). qarxnis e. ganvi­ Tarebis procesi.  daWrilebis e. jaris gamoyvana brZolis velidan. netareba. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). evangelikuri sazogado­ ebis wevri. saxarebis avtori. .. 313 w. imperatoris. 2. evgEnika [< berZ. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti.. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). eudiamonia bedniereba. (sapirisp. romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. evolUcia [laT.  adamianis e. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. evakuAcia [laT.) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. 2. ganfena] _ 1. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. evacuatio dacva. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. evolutio gaSla. evangElist­i _ 1. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros). eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. eTerovani zeTebis Semcveli..eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis. evdemOnizm­i [< berZ. maxarobeli. evlOgia [berZ. (filos. revolucia). evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. romis imperatoris. welTaRr. evkAli pt­i [berZ. nakurTxi wyali da misT. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ.

mecnieruli e. 2. saeTero dro _ radioSi.-Si gadacemuli musika. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. ¥ evoluciuri. romelime sazogadoebrivi jgufis.  eqimis e.  eTiuri Scd. procesi.  e. filosofiuri moZRvreba. ēthika (mr. moZRvreba. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni.  e. tomi da meTauri] _ (ist. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. haeri. e. mosaxleobis e. ETer­i [berZ.-is suni. ¥ eTikuri. teqnikaSi. eTnogEnez­i [berZ.. romelic zneobas Seexeba. eTn  e. eTnQkur­i [berZ. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis.  gogirdis e. ETnarq­i [berZ. saeTero (mniSv. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. xalxTan da­ kavSirebuli. ETika [berZ. tomis warmoSoba.. televiziaSi: dro.  eTniuri Scd. morali. saqcieli. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena. eTnogrAfia [berZ. 2. revoluciur gadatrialebas. Semadgenloba.  e. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. 2­saT­ vis). organuli nivTiereba. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias. ethnos xalxi. .-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs.)] _ 1. ga­ remomcveli sahaero sivrce. evoliucionuri Scd. istoriuli mecnierebis dargi.) gvaris. jgufi. 1­isaTvis). romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. 3. ethnikos to­ mobrivi. 2. zeTebi.  evoliucia./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. dithēr] _ 1. iyeneben me­ dicinaSi. tomis mamamTavari.  e. evoluciOnizm­i _ 1. saxalxo] _ ama Tu im tomTan. moZR­ vreba. ¥ eTerovani (mniSv.

sartyeli. (s. 2. ¥ ekvivalenturi.) muzeumi. hava.ruka. ukmayofilebis grZnoba. ecu (Semokl. qveynebi.) momarageba (mag. miewereba solo­ mon mefes. eklEsia [berZ.). ETnos­i [berZ.  eqvivalenti. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign. gantolebani. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari. xalxTmcodneoba). romel­ sac gulad kremi aqvs. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune. romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas. ekvilibrQstika [fr. (s. e. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze. `sak­ rebulo~] _ saydari. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi.) eqspedicia. Ekiu [<laT. aRTqmis mci­ re wigni. eifOria [berZ. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. eqspediciisa). xelsawyoebiT da sxv.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad. e. sinon. eqvivalenturi Scd.  e. mxiaruli gan­ wyobileba. e. e. Ta­ nabari Rirebulebis raime. Ekler­i [fr. (qarT.. taZari: ieso qristes sxeuli. équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT.  e. ¥ ekvatoruli. ¥ eTnografiuli da saeTnografio.  e.).  ekvatorialuri Scd. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli. ekvivAlent­i [laT. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . ja­ riskacebisa. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. warmosaxviTi wrexazi.) < European currency unit valutis evropuli valuta. maT nivTier da sulier kulturas. eklesQaste _ Zv. Cndeba alkoholis. ekvAtor­i [laT. `kreba~.

mocemuli SexedulebaTa. écran] _ 1. problemebi. manqana. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. nareTa da cxovelTaA da­ 4. 3. sinon. e. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. e. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. ekonomia). usaf e. raionisa da sxv. ¥ ekonomikuri. sxv. moRvaweobis raime dargs. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. (ix. romelzedac uC­ (qarT. ¥ ekologiuri. ekle­ . saavtomoZRvreba] _ mecniereba. naSromi. e. eklEqtizm­i [<berZ. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. mobilo transportis e. 2. oikos sax­ mareoba. garemo.-is reJimi. ro­ melzedac warmoebs mzis.  mTis raionebis e. samSoblo da logos  mrewvelobis e. cis sferos didi wre.  e. TeTri zedapiri.).  e. qristes sxeulze. urneobis marTva] _ 1. momWirneoba). eklesiolOgia [berZ. fi­ ganmavlobaSi. dogmebze da ¥ ekonomiuri. TeoriaTa.-159- ekr  e. (meqanikuri). 2. oikonomia me­ vis) Scd. krizisi. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. sio ganawesze. geografia rTxoeba. eklesiaze. li. e. mSenebloba. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. saekle­ miiRo. e. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. bismieri. oikonomike meojaxeoba] _ 1. ganviTarebas. ekleiptikē < nisa. sameurneo Soris da garemosTan. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ.). e.  e.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. wonasworoba. politika. mdgomareoba. mecniereba.

) is. elaion] _ 1. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. elevAtor­i [laT. ararsebuli qveyana. elasturi Scd. Caisaxa me­19 s. poezia. romel­ sac eZebdnen samxr. ze­ iTunis zeTi. 3. Civili] _ 1. sartyeli. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan. eldorado oq­ rosi] _ 1. Cacmuloba. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo.  e. (gadat. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi.  farToformatiani e.ekr -160berZ. koxta. lirikuli leqsi. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. drekadi. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. zedapiri.  e.  i. (gadat. moZraoba. 2.  e. moqnili.­is bolos. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. (gadat. amSvidebs. elEgia [berZ. 1948 w. 2.  e. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. sevdiani. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben. elastQkuri [laT. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT. élégant] _ moxdenili.) < elegos saCivari. ¥ elegiuri. 2. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. natifi.) msubuqi. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. elasticos] _ 1. rac anugeSebs. Elada [berZ. elegAnturi [fr. 2. hellas (hellados)] _ saberZneTi. elasticus < . 2.  elastiuri. W. eldOrado [esp. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT.  televizoris e. elAin­i [berZ. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ. elegeia (mr.. narnara.

TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. eleqtroficireba Scd.Ta perioduli sistema. (qim. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. gasaSrobad da gadasatvirTad. eTero­ vani zeTiT da misT. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan.  eleqtriki Scd. codna. eleqtOrati [ingl.  galvanuri e.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad.  e. wesebi. dawyebiTi. 3. gasaniaveblad. martivi. kosme­ tikaSi. mendeleevis qimiur e. elEron­i [fr.-161marcvleulis misaRebad..  ucxo e.. pirveladi] _ 1. esencia < arab... e.  elementaluri Scd. ubralo. aileron] _ pa­ tara frTa. elEment­i [< laT.  eleqtrofikacia. sazogadoebis progresuli e. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi. 2. mSrali e. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT. ri­ same Semadgeneli nawili.  d. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi. maTematika. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi. WeSmariteba. iTqmis adamianze. electorate < laT. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. 2. rkinigzis e.-ebi. yofaqcevis e. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti. rogorc raime socialur donis wev­ rze.  soflis meurneobis e. elementAruli _ 1. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili.  avtomobilis e. .) martivi nivTiereba.  e. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas.-ebi. elementum stiqia.. 4. eleqtro. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo.

eleqtrOliz­i [berZ. uaryofiTi eleqtruli 2. fizika. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. Rumeli. teqnikaSi. ¥ eleqtromagnituri. gamomTvleli . talRebi. denis gavlis Semdeg. 2.ele -162- elEqtroba [< berZ. xelsawyoebSi: muxti. lisas. ēlect(firfita. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT. ro­ (qim. deniT. (ix. ganaTeba. yofiTi e.-is raoba. rome­ fa­cxovrebaSi.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa. ēlectron qar­  e. e. e. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi.-is gayvana. ēlect. elEqtrod­i [berZ. gamtari elEqtron­i [berZ. uar¥ eleqtronuli. uTo.  e. e. e.-ze. (kaTodi). masze daxveuli gamxolo­  e. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv. Scd. eleqtroni). Rero da misT. (anodi).). moZRvreba e. Rero. spilenZi. romelsac aqvs TxeSi an gazSi.  dadebiTi e. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi.  e. deni. sxv. e. ganaTeba.  e. e. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. e. e. ēlectoba. qarva] _ 1.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri.  e. Tvis garSemo. va da hodos gza] _ 1. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. manqanebSi. `eleqtroni anTia~). ēlectron ron fisi. CarTes.

eli psiuri Scd. Emal­i [fr.). hellēnismos] _ 1. teqnikis dargi.  eli psoidi Scd. Elifs­i [berZ. (ix.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan.  e. ¥ elituri da elitaruli. ema eleqtronul­is mniSv. sazogadoeba. romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. nakli. mowyobiloba. Sekruli mrudi an wiri. wuni] _ (maTem. zedapiri. eleqtruli). elifsOid­i [berZ. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv. Elf­i [germ. epoqa. . ¥ eleqtroteqnikuri. ¥ eli psi.  xelovnebis moRvaweTa e.). elQnizm­i [< berZ. élite rCeuli. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. welaRr. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. e.).-163manqana. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. 2. eleqtroba. Elita [< fr. elifsiuri. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). 2. eleqtrotEqnika _ 1. émail] _ 1. mi­ niseburi gaumWviri masa. elleipsis gamoto­ veba. instituti.  e. Elf (mamr. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. Elfe (mdedr.).

emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. gamosxivebas. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. Emblema [berZ. Embargo [esp.  e.-Si yofna. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. romelic emig­ raciaSi imyofeba. . romelic swavlobs embrionis ganviTarebas.  e. sinon.  e. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. Emir­i. minanqari). cxovreba. TeTri mkvrivi nivTiereba.  qalTa e. ganZeulobisa da misT. emansi pAcia [laT. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. 2. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. ufleb­ rivad gaTanasworeba. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. e. moZraoba.  e. emQgrant­i [laT.-is qvabi. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo. emancipatio] da emansi pQreba (wign.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan. akrZalva] _ 1. cxovreba. embrQon­i [berZ. emanAcia [< laT. agreTve silamazisaTvis (qarT. 2. embriolOgia [berZ. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. emigrAcia [< laT. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba). embargo dapa­ timreba. 2.-idan dabruneba. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). sa­ qonlis. ¥ emigrantuli. ¥ emigraciuli. e. ufro sworia Ami­ ra [arab.

endogAmia [berZ. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. sulieri mRelvareba (SiSi. adamiani. Emu [< port.ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT. émotion < laT. ¥ emociuri.). fasiani qaRal­ debis. ema wero.  e. emovere aRgzneba.  emocionaluri Scd. EndSpil­i [germ. iyeneben foto­ teqnikaSi. gvaris da misT..) wev­ rebs Soris. energEtika _ meurneobis dargi. emissio gamoSveba] _ (finans.[< berZ. gavrcelebulia avst­ raliaSi. `Sig­ niTa~. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT. rasac aRweven intonaciis Sedegad. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. 2. Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. emUlsia [laT. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. sityva warmoTqma. mRelvareba] _ (wign. emQsia [laT. romelic moicavs energiis resursebs.-165mmarTvelis tituli. ¥ uemocio.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas. emulsus gamowv­ dili] _ 1. sixaruli da sxv.  u. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~.  endomenuri.). romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT. emissarius] _ piri. (lingv.) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba.. Emfaza [< berZ. adamianis grZnoba. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. endo. Endem­i [<berZ. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ .). emQsar­i [laT. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba. emOcia [fr. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. qaRaldis fulis ga­ moSveba.

enErgia [berZ. enTuzQazm­i [berZ. gata­ ceba.  e. gardaqmnas.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. . Zala. gamoiCina. 2. sistema. enkEnia [berZ. entuziasturi Scd. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. saxiT).  e.  energetiki Scd. 2­isaT­ vis). 2. energeia moqme­ deba] _ 1. cvilovani ferwera.-iT muSaoba. qalaq nifuris mfarveli. muqi yviTeli fe­ ris. mxneoba. ga­ moucnobi. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi. enigmAtur­i [< berZ. enkrAtis­i [berZ. kiTxva. am cxovelis bewvi. adamiani. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse.  e.  entuziazmi.) saidumloebiT moculi. enkaUstika [berZ. muSaoba. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad. resursebi. eleqtrobis. Zal­Rone. binadrobs tyeSi.] _ mowese deda. eum] _ 1. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. moqmedebis unari. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. romelic mwerebs swavlobs.  didi e. enolOgia [berZ. Enot­i [rus.  energetiuli Scd. iTvleboda agreTve haeris. kar­ gad dacocavs xeebze. sinaTlis. ¥ energetikuli. entomolOgia [berZ.  entuziasti Scd. miwis. ¥ enTuziasturi. me­ qanikuri moZraobis da sxv. gada­ cemas da gamoyenebas.ene -166- muSavebas. nayofierebis Rmer­ Tad. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba. ¥ entomologiuri. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva. ¥ energiuli (mniSv.  e. monazoni. materiis moZraobis maragi (siTbos. e. energetQkos­i _ energetikis specialisti. e. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba.

. marjvena gverdze da sakidi. moralis da misT. e. mecnierebaSi da sxv.  qarTuli e. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi. raime SokSi Casag­ debi. stili. ¥ epigramuli. 2. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. epi Eos­i [berZ.). encyclica] _ romis papis weri­ li. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa. sakiTxebze. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi. poezia. Wadrakis e. entifAlit­i [< berZ. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma. epQgraf­i [berZ.  e. epArqia [berZ. encQklika [< berZ. ¥ saenciklopedio.  e. (mraval­ mxrivi) codna.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. gakeTebuli warwera prozad an leqsad. romelsac aklia originaluroba.-167 e. epAtaJ­i [fr. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. enciklopEdia [fr. ¥ enciklopediuri.. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. enciklopEdizm­i _ farTo. Senobaze. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. e. epigramma war­ wera] _ 1. gamokvleva. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis. enkephalos tvini] _ (medic. epQgon­i [berZ. epQgrama [berZ.  epigramisa.-ebi.  enciklopeduri Scd. saCuqarze da misT. Tavis tvinis anTeba. Zvel saberZneTSi: Zeglze. mokle satiruli leqsi. epigraphē . Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. religiis. qce­ va.. statiebi.). teqnikuri e. leqsikoni.  s.  epigramasi Scd.  puSkinis e. larusis e.

 gri pis e. epidEmia [<berZ. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas. prologi da e. ¥ epigrafikuli.  `ramdenime suraTi anu e. momxdari ambavi. ¥ epidemiuri.  CarTuli e.. raime SemTxveva.epi -168nawili. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva.  epiteti Scd. 2. epitheton] _ msazRvreli sityva. daavadebani. epQlog­i [berZ. episkOpos­i [berZ. 2. teqsti.  e. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. Zeglis warwera.. e. avi zne.  mudmivi e. epilEfsia [berZ. epigrAfika [< berZ. mxatvruli nawarmoebis . gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas. piesaSi. umniSvnelo.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~. episodion] _ 1. damamcirebeli e.  epigrafiuli Scd. epQTet­i [berZ. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. warweraTmcodneoba). arasistematuri. araZiriTadi. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). momxdari.. mokle citata. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT.  romanis e. roli kinofilmSi. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba. sinon. amamaRlebeli e. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1.  e. epQzod­i [berZ. gamonaTqvami.  `kacia-adamians?!~ e.  e. bneda. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. masala.

 epiuri Scd.  e. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. 2.  omis e. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi. epQcentr­i berZ. Epos­i [< berZ.-169qristianul eklesiaSi. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. simRerebi. homerosis e. epQstole [laT. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba. epQstrof­i [berZ.  epopeisa.  sagmiro e. epopoiia] _ 1. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. epistola < berZ. Epoqa [<berZ. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi.. epônymos] _ piri. simRera] _ 1. epo epOnim­i [berZ.). mniSv­ nelovani ambebi. poemebi. gzavnili. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. atomuri bombis afeTqebis e. centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze. feodalizmis e. poema. mo­ Txroba da sxv.  miwisZvris e. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. epi-ze da laT. ¥ epikuri.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. epopeia Scd.  epitafiisa  epitafiasi Scd..) didi. . epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. adgilis an misT. epitAfia [< berZ. an gamoTqmis gameoreba. saxelwodeba.  epopeasi. (wign. Tanamedrove e. 2. epistolē] _ (samRvd. epitQmia [berZ.. epoqAluri _ (wign. mo­ Txroba. e.. sinon. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. epifAnia [berZ. stili. epos sityva. gadat. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT.  antikuri e. epOpea [berZ. xana). am wodebulebis mqone piri. we­ rili. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. ambebiT (qarT. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze.

Semecneba. e.  ereTikosi Scd. cdomi­ leba. erOtika [berZ.  liTonis e. 3. ¥ erotikuli. xana. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi.  niadagis e. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. Erato [berZ.). grZnobadoba. Era [laT. eractio gaswo­ . 3.  qristianuli e. wesisgan gadaxveva. (qarT. Erot­i [< berZ. sinon. erEqcia [laT.). drois istoriuli monak­ veTi. dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. 2. momenti. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. romelsac xelSi kiTara uWiravs. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs. (medic.). codna] _ (wign.  kosmonavtikis e. re­ ligiuri moZRvreba.  epoxa.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan. movlena. gandgoma. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. erOtizm­i [< berZ. epoxaluri Scd. aRmoCenebi. eruditio swav­ leba. movlena. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan. erozio gamoWma] _ 1. Eres­i [berZ. erudQcia [laT. 2. mwvalebloba). saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. 2. metismeti vnebianoba. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. didi ganswavluleba. (geol.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). aera] _ 1.  e. periodi: epoqa. erOzia [laT. (gadat. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. hairesis] _ 1. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad.

) agresiis xelovnebis.) mSveniereba.-171- esk Ese [fr.. narkvevi. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. agresiis e. ruloba risame.  omis e. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. trirebuli xsnari. essei Scd. esTEtika [< berZ. Teoriebi e. escadre] _ 1. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign. tisa.. ¥ eskadrisa. naRmosani. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. eskalAcia [ingl. skulpturisa. filosofiuri. mr. socialuri eskadrQlia [fr. aRzrda. esquisse] _ 1.. romelic TviT­  esse. literaturuli. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. Eskiz­i [fr. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. estetiuri. SemoqmedebaSi. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. ar­  e. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . agreTve par­ be. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. eseebi. problemebi. aisthēsis grZnoba. esEncia [laT. romelSic gan­ xilulia literaturuli. sxv. qiteqturuli proeqtisa. fiumeriaSi. ganayofi. escadrille] da sxv. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. esei. (zRv. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. SegrZneba] _ 1. (wign. musikalu­ 2.  estetika. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. kon2.) Eskadra [fr. 2. Sedgeba.  metros e. wi­  yofis e. warmoebis e.)  dekoraciebis e.  eskadrasi Scd. mxatv­ fliqtis e. tur­mecnieruli xasiaTis)  s.

espada daSna] _ (sport. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. espada] _ igivea. espEranto [esper..gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT.  rkinabetonis e.). Estamp­i [fr.  motociklistebis e.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. si­ nawilis winaswari reaqcia. badragi). specialisti. gunduri Sejibreba sirbilSi. Eskimo [fr.  s. estAkada [fr. Espada [esp. estafette < it.  eqskorti Scd. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi. espAnder­i [< ingl. esperAntist­i _ esperantos . sinon. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze.  estakadasi Scd. estacade] _ xidi­ seburi nageboba. naxazi. ¥ saeskizo. estAfeta [fr. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi). esquimau] _ na­ yinis briketi. espodron < esp. Eskort­i [fr. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. ¥ estakadisa. rac matadori. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. curvaSi da sxv. eskUlap­i [laT. stafetta < atafta uzangi. avJandi] _ 1.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. safarikao daSna. esperanto moimede < fr. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi. escorte] _ vi­ sime.esk -172mcodne. espAdron­i [fr. espand gafarToeba.

étape] _ 1. etAJer­i [fr. xelovneba. kilogramis e.. 2. orkestri­ saTvis da sxv). étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT.  mniSvnelovani e.  eTiketi. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. étiquette] _ igivea. gadat. xelsawyo. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi. risame gan­ viTarebis. s. esqatolOgia [berZ. 2. . etQket­i2 [fr. raime gzis.-173non. stadia. (gadat. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. (wign. mefis karze da sxv. etAlon­i [fr. risame sazomi standarti. amanaTrbeni). estafeti Scd. metismetad zusti sazo­ mi. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. amaR­ lebuli adgili. 2. koncerti. eti  metris e. distanciis calkeuli monakveTi. TviT niSani (patara joxi. estrado ficarnagi] _ 1.  e. estrade < esp. ¥ etalonuri. ¥ saetalono. raime procesis calkeuli momenti. Estrada [fr. etiketka Scd. 3.  etaJerka Scd. paketi da sxv. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe.). sinon. ¥ estafetisa  estafetasi. Etap­i [fr. rac iarliyi.  s.-is msaxiobebi.  erTiani droisa da s.  sazafxulo e. sixSireTa saxelmwifo komisia.  e. 2. Taroedi). dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi.). étalon] _ 1. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze. etQket­i1 [fr. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi.  estafetis bolo e.). romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. simRerebi. ¥ saestrado.

xerxi. efEmera. e. étude < laT. gul­ modgineba. e..). swrafmavali. xmauris e. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. efekturi. 3. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva.  ganaTebis e.). romelsac vinme an rame axdens vinmeze. studium cda. sityva warmoTqva. STa­ beWdileba. etQud­i [fr. ephēmeros erTdRiani] _ 1. moRvaweobis.  Sopenis e. 2.-ebi. 3. Wadrakis figurebis xelov­ . romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. etimolOgia [berZ. (wign.  e. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. raime iluziis Seqmna. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze.  kritikuli e. 4. Tavgamodeba] _ 1. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi. mcdeloba. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. etQmon­i [<berZ. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. saSualeba. Eqo [berZ. efemErul­i [berZ.). etymon WeS­ mariteba. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris).  efekti.eti -174nuri ganlageba. Efeqt­i [laT. mkurnalobis e. zomebi miiRes.. ¥ efeqturi. ararealuri. moRvra] _ (geolog.. etymologia < etymon WeSmariteba.  suraTis e. xanmokle. effusio daRvra. didi iyo. effectus] _ 1. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad.-is dacva. moCvenebiTi. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. efUzia [laT. amosavali sityva. mizezis Sede­ gi.  ekonomikuri e. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. efektiuri Scd. ara­ myari. raime moqmedebis. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. 2. 2.

 meeqskavatoresi. excemos gamovyof] _ (fiziol.  mokle e. ingl.  TbilisSi e. gaseirneba sadme. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. ko­ leqciuri gamgzavreba.) (qarT. ¥ meeqskavatorisa. eqsgumAcia [laT. gansakuTrebuli] _ is.  eqskliuziuri.  e. Camovida soxumidan.  eqsCempioni. radio­ an teleprogramas).). eqskluzQur­i [fr. eqskrEcia [< laT. excretum. sinon. exclusif. mcxeTaSi. meeqskavatore _ mZRoli. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi. aseTi gamgzavrebis. .. eqs. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana. eqskUrsia [laT.. 2. sinon. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. eqs-prezidenti. excursio was­ vla. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. meekskavatore Scd. gamosvla. tyeSi. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva.  eqskluzivi. eqskliuzivi Scd. Eqskurs­i [laT. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. Jurnalis. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. [laT. 2. romelic eqskavators mar­ Tavs. amoZ­ roba. baTumidan. gamoZaxili.. e. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. ekskavatori. eqs-ministri. varZiaSi. wiaRsvla).  egsgumacia. excursus gadax­ veva.. gamoyofa. `yofili~. amoReba. eqskavAtor­i [ingl. eksgumacia Scd. exclusive raimes gamok­ leba. excavator < laT. daTva­ liereba risame saswavlo. gamgzavreba] _ 1.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi. naxmevi)  exo Scd.

monacemebi. Eqspert­i laT. s.-is wevrebi. 2. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. e. samecniero cda.. ¥ saeqskursio.  s. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros.  gabeduli e. arqeologiuri e. marSruti. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan. Cveulebriv.  eqsperimentaluri Scd.  s. moqalaqeobis gamocvliT. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari. s. gavrceleba] _ (wign. expansif < laT. expansio ga­ farToeba. 1) akeTebs. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. saerTod. eqspedQtor­i [< laT..  qimiuri e.. eqsperimentAtor­i _ piri.  s. cxovelebi.  brwyinvale e. razmi. ¥ saeqsperimento. cda.  sasamarTlos e. eqspedQcia [laT. eqspAnsia [laT. romelic eqsperiments (mniSv. Tanxebi. ex ­gan.  e. experimentum] _ 1. ekonomikuri e. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs. eqsperQment­i [< laT. polaruli e. ¥ saeqspedicio. eqspansQur­i [fr. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani. biuro.eqs -176miReba. eqslQbris­i [laT. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da.  politikuri e. 2.  samecniero e.  e. s.  fostis e. gamokvleva. ¥ eqsperimentuli. savaWro bazis e. advi­ lad amJRavnebs. TviT aseTi jgufi. ¥ saeqsperto. expedire gagzavna] _ muSaki. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. avtobusi. romlis saqmea risame gagzavna da . eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT. iarliyi.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba.

garkveuli siste­ feli). myvleda sxv. (fotogr. Rebad: dayovneba.) dro. eqspluatacias uwevs visme. bobaTa da sxv.-d gadato. rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e.-ebi. romelic saCveneb­ 2. expertise] _ savali nawili. cema. eqsploaticiebi. komisia. s. eqsploa4.  avtomobilis e. romlis tatoruli Scd. ereblad. saeqsploatacio Scd.. sinon. moebis saSualebaTa. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. reba.  avtomobilebis e. s.  s. importi). daskvna. war­ zeumSi an gamofenaze. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. sasamarTlo Sesavali nawili. (s. miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli. nage­  samuzeumo e. xelovnebis nawarmoebTa. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT.). romelic 3. yidad (sapirisp. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. gadmocema] _ 1. exponatus nayofis miTviseba (qarT. ploitation] _ piri. saCveneblad gamofenili] sinon. gamofena. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv.  eqsploatatori.  eqsportiuli Scd.  e.-177- eqs axsna.) saqoneli. 2­isaTvis). expositio . opera eqsploatacia. 2. samuzeumo eqspontebis. Eqsport­i [ingl. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s. misacemad. exTemebi. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT. Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. yvlefa). export < laT. eqspozQcia [laT. lite­  s. romel­ e. xarjebi. _ sagani.. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa.

eqspresia. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. sareiso avtobusze. Eqspromt­i [laT. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va. qveynebi. samgzavro matarebeli. (samarT. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. express < laT. express sasw­ eqspropriAcia [fr. ingl.eqs -178uli. warmoiqmna me­20 sauk. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. . expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. gancdis Zala. romelic Eqspres­i [ingl. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza.. swrafi. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). lad saxeldaxelod. amasTan erTad. `saswrafo~. gamomxatveloba] _ mi­ tani. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. [ingl. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. eqspres. literaturaSi. expressio] _ ga­ 2. misi su­ lod did sadgurebSi. gemze. eqsprEsia [laT.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. socialuri ¥ eqspresiuloba. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. bieqturi SemoqmedebiTi 2. aRZvris. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. exporteur < laT. miT an usasyidlod). visime xe­ Cereba. eqspresimdgomareobis CamorTmeva. eqsportQor­i [fr. romelsac si (Cveulebriv.. moumza­ aqvs da eqspresze meti.

. gamowuruli] `metad~. 2. mdgomareoba] _ arRvia.). extradition < kumentis da sxv. gansakuTrebuli. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. extasis < berZ. karaqi. eqstErn­i [laT. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. Sinaarsis laT. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. e. romelsac  eqstremaluri.. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. extractus gamoRebuli. iReben samkurnalwamlo 2. Txzulebis.  e. Cai e. sa­ (sapirisp. SemTxveva. e.  e.). (da ara xarisxobriv) zrdasTan. `saukeTeso~. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. `gareSe~. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi. benzini. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze).­idan. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. _ 1. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba. nor­ eqstensQur­i [laT.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. tismetad da sensus grZnoba. avadmyofuri aRtaceba. w. eqterQer­i [fr. `metismetad~. eqstra. ukiduresi. ex ­gan. `ukeTesi~. gareSe da mokled. extraordinarius] _ (wign. Eqstraqt­i [laT. (gadat. . gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT.-179- eqs Eqstaz­i [laT. soflis meurneoba. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. preparati. extra me­ xedaoba da agebuleba. intensiuri) gangebo. `biovelis~ reSe] _ piri. bazaraCveulebrivi. romelic mqone piri. [laT. gafarToeba. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. rebis e. nels saSualebiT. externus ga­ SegrZneba] _ e. ucnauri. vadebas. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. Rebuli wesebisaTvis. do­ eqstradQcia [fr. vinc am ex ­gan.). ­idan. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs.

e. mwvave Sexla­ moxla. azri) aqvs.-is ufrosi. eSElon­i [fr. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr. eqshumAcia [laT. triuki. champion < fr. échafaud] _ (Zv. Zalebi. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis.  e. eSAfot­i [fr.eqs cema. siZneliT. situacia. [laT. wremadsuloba. eqstrEmist­i _ adamiani. gadat. saSiSroebiT.).). sacirko nomeri. 2. ukiduresad eqstrAqcia . Sexedulebebi. Seiqmna e. ex ­gan. amaRlebuli ficarnagi. -180Taviseburi. ukiduresi. gadaxra] _ 1. excessus gamos­ vla. eqstrEmizm­i [laT. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. gamoReba] _ (medic. amokveTa. ukiduresoba.  eqscentruli. rac Cveulebrivs scildeba. sasacilo xerxebis Semc­ veli..) mkveTri < laT.). ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni. excentrique] _ 1. adamiani. extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv.  e. kbilis amoRebis operacia. ekscentruli Scd. metismeti (Tavisi sirTuliT. risame normaluri mimdinareobis darRveva.).  e. ­idan.  samxedro e. (Teat. politikaSi).. e. araCveulebri­ vad. TavSeukaveb­ loba. eqs­CempQoni [laT.). extrême < extremum ukiduresi] _ (wign.  e. eqscQzia [laT. Eqsces­i [laT. excisio] _ (me­ dic. gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis. pirobebi. ex –gan. eqscentrQkuli [fr. e. extractio amoReba. 2. (wign. cekva. ex yofi­ li da ingl. ¥ eqstremistuli. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT.. e. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja. gansakuTrebuli.). mdgomareoba.

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

 muzeumis v. draJe.-193nacia preferansis. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi. vQtrina [fr.  gemovnebiT gaformebuli v. vita sicocxle da berZ. vitAmin­i [laT. P … ¥ vitaminiani. gazeTebis v. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. C. 2. [laT. ammoniakon niSadu­ ri. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi.. musikaluri v. romaul miTologiaSi. yuTi.  v.  literaturuli v. igivea rac viqtoria­re­ gia. viqtOria­rEgia [laT.  vitaminebi A.. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi.  viqtorinasi Scd.. viqtOria [laT. ma­ Raziis didi fanjara. vitrine] – 1. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. mominuli karada. maRaziis daxlze mowyobili v. B. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi.). 3. ga­ vod marjvebis qalRmerTi.-ebi. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis. vice nacvlad. baRis erTgvari msxvili marwyvi. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile. da­ fa da sxv. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. vice. vQtraJ­i [fr. vaudeville] – . victoria] – 1. vodEvil­i [fr. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. bosto­ nis TamaSSi..  viceprezidenti. aRniSnavs moadgiles.. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. Semc­ vlels. quCaSi.. ¥ viqtorinisa. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. 2.

vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali. sasimRero. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. voltiger] – . sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs.  voliuntarizmi Scd.  v-Ta konkursi. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. volQer­i [fr. vokAliz­i [fr. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa. vOtum­i [laT. vayage] – (moZv. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa). voltiJQreba [fr. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. wolley] – (sp.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv. voluntArist­i _ piri. vokAlur­i [it. ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. v.  voliuntaristi Scd.  v. realurad arse­ bul viTarebas.)  ufro sworia voli. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. vOlei [ingl. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. voluntArizm­i [laT.) – mogzauroba. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. SesaZleb­ lobebs. vOlan­i [fr. wolfram] – qimiuri elementi. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. vOlfram­i [germ. xelovneba. vocalize] – (mus. musika. axla iron.  zooparkis v. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli. voQaJ­i [fr.

ali] – 1. zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli. nati). vUlkan­i [< laT. saliteraturo enaSi nax­ mari.  v. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi). zar­ baznisa (qvemexisa). zebu] – kuziani xari. uxeSi sityva an gamoTqma. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT. qali. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). mdabiuri] – uxamsi. vulgaris Cveulebrivi.  sakiTxis v. . z zAlp­i [rus. v. залп < laT. voile] – wminda. ingl. zEbra [fr. vUal­i [fr. holand. vulgarizAcia [laT. zebre.  vunderqindi Scd. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi. uxeSi. ¥ vualiani.-is fexsacmeli.. binadrobs afrikaSi. vulgArizm­i _ vulgaruli. zAmS­i [polon. vulkanolOgia [laT. gamoTqma. wunderkind saocari bavSvi. 2. vulcanus cecxli. manerebi. vundErkind­i [germ. gaxurebuli gazebi da ferfli.  zamSa Scd. romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri.-195dawyvetileba. aqvs Savi da TeTri zolebi. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba. konusuri mTa. vulgArul­i [laT. Vulcanus cecx­ li.  v. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba).  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr.  z. dama­ xinjeba.

zodQaqo [<berZ. gadat. cecxli. zuiden] – 1. sazEnito – (samx. welTaRr.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. didebis z. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi. elvisa da wvimisa. ho­ land.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv. zEnit­i [fr. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. (wign. sûd-west. 2.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. nuli. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. artileria. samx­ reT­dasavleTi. zodiaqi Scd. zQud­i [germ.) sasrolad. holand zuid-west] _ 1. 2. samxreTis qari. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. zEt­i [fr. s. Zv. mwvervali. samxreT­ aRmosavleTi. RmerTi cisa. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. Rriankali da sxv. 2. samxreT­dasavleTis qari. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. zikUraT­i [aqad. sûd-ost. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ .  mze z. zQud­Ost­i [germ. quxilisa. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad.  s.  zodiaki. lomi. zEro [fr. zero nuli] – nuli qula. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. 2. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. samxreTi. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. zEvs­i [berZ.-Si iyo. zQud­vEst­i [germ. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. holand. sûd. kuro. zuid-oost] _ 1.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). zenith arab.

TaTbiri. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. [berZ. z. zOna [berZ.-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. muzeumi. laboratoria. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. saartilerio cecxlis z.. 2.  arqtikis z.  z. akrZaluli z. zOnd­i [<fr. spartakiada. zoli. qirurgiuli z. ¥ zooteqnikuri. zOo.  kuWis z.. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT. 2. sonde saceci] _ 1. momsaxureba. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs. iranSi. sahaero burTi.. z. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. raioni. dazverva. z.  zoomaRazia. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba.  z-is gaSveba. zOndaJ­i [< fr.  Wrilobis z. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. techne ostatoba.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce.. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. ¥ zoologiuri.) winaswar ri­ same garkveva. zone sartyeli. zoolOgia [berZ. (wign. z. ¥ zonaluri.. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs.  z.­is Seqmna miewereba Zv. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi). warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. sazRvrebi. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis. instituti. gadmocemiT z. ira­ . sondage] da zondQreba [germ. avRaneT­ Si. gadat. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari.  z. niadagis mo­ sinjva.. sasazRvro z.

Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. TAlia [berZ. Thesis] – 1. aqedan _ saxelwo­ deba).  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. 2. Tezisi. TEza [fr. T-is mTavari reJisori. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . Thema] – Txrobis. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. komediis mu­ za. Thesis debuleba] – ix. thaleia] – berZnul miTologiaSi. T (s.  T. sezoni.  savele telefonis z. ¥ Teatraluri da saTeatro.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. T TalasoTerApia [berZ. 2. TEzis­i [berZ. T. TEizm­i [berZ. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. T. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. T.) xelovneba. (s).) Jurnali. (s. Theatron] – 1.  qarTuli T. aseTi dawese­ bulebis Senoba. gamokvlevis. zuzuna). romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. lo­ gikaSi: debuleba. sinon. dawesebuleba. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. (s. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba.) instituti. (s. TEma [berZ. zUmer­i [ger. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze. TEatr­i [berZ. TAlmud­i [Zv. ebr.. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs.) sazogadoeba. Thesev berZ. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. mzis abazanebi.

kvleva] – 1. TeolOgia [berZ. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. T-is damtkiceba. mefis dide­ bulni.  fizikis T.  mxatvrul nawarmoebaTa T. istoriuli T.. saliteraturo T. theōrēma < theōreō vixilav. sagani.. 2.  Tematiuri Scd. themidos] – 1. 2.) marTlmsajuleba. Theoria dakvirve­ ba. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. Zv. TeogOnia [berZ. SotlandiaSi: didgvarovnebi. ¥ Tematuri. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba. TEneb­i [ingl. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs. fardobiTobis (relativobis) T. Themis. (gadat. 3. berZnul miTologiaSi RmerTi. gamocdilebis. albaTobis T. ¥ Tematikuri.  leqciaTa T. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. TeOria [berZ. TEmida [berZ. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. TeOrema [berZ.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas.  T. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. TeokrAtia [berZ. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb. RvTismetyveleba.  moxsenebis T.. gamofena. im wesebis debulebebis .-199misT. romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). sakiTxi.  Tematiuri Scd. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT.-is msaxuri. Thegh da thene] – inglisSi... TeoretQkos­i – piri.  Semecnebis T. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs.. gegma. vfiqrob] – maTematikuri debuleba.  T.  piTagoris T.  manqanebisa da meqanizmebis T. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba.

saavadmyofos T. Wadrakis T. ¥ Teoriuli.. 2. Therme berZ. (geol. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba. gamokvleva. TeosOfia [berZ. . T. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi.. TermOmetr­i [berZ. Termo.  T.  T. [< berZ thermos Tbili 1. 2. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili.  musikis T. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. siT­ bo] – 1. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. thermos Tbili Therme sicxe. Therapeia] – me­ dicinis dargi. thçrion cxoveli. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia. momzadeba. ¥ Terapiuli. omis saSiSroeba. TermobQrTvul­i [berZ. Therme sicxe. ganyenebuli msje­ loba.  T. 4. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. Termometri.  Termodinamika.Teo -200- erToblioba. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro). thermos cxeli] – 1. siTbos­ Tan. T. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. ganyofilba. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi.  Terapevtuli Scd. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. TerApia [berZ. TeriolOgia [berZ. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs. zogadi. TerApevt­i [berZ. Termoregulatori.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. fizika. cnobari. Therme TErmeb­i [laT..

eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa.) sisxlis .] – 1. damuSaveba.. TrOmb­i [berZ. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. TOra – [Zv. liTonTa T..) saxelis mixedviT]. warmatebis.  T.w. ga­ marjvebis momtani iyos – jado. Tilsam] – raime patara nivTi. Zv. TermOsfero [berZ. cxeli] – (spec. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen. TErmos­i [berZ. mozardi. reJimi.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. TrQler­i [ing. romelic sina­ gogaSi inaxeba. TineQjeri [ingl. TQlisma [fr. Teenager] – is. mistiuri Si­ naarsisa. vercxliswyliani T. romelic cru rwme­ niT. Zi­ riTadad deteqtiuri. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. wylis T. TiTqos adamianis bed­ nierebis. talisman < arab. thermos Tbili.. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. Ebr. TOr­i [skandin.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT. pergaments gragnili. samedicino T. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. uf­ ro iSviaTad. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. romelzec es teqstia da­ werili da.  haeris T. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w.  Termiuli Scd. ebraelTa salocavi sina­ goga. thermos Tbili. miwaT­ moqmedebis mfarveli. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. siTburi). romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. 2. sinon.

yarlik brZa­ neba] – 1. meore da a. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba. saerTod rigi. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli. romelic mas gemi. jagdtasche] – Qard­i [ingl. jaguar < mrav. iagUar­i [germ.  trombi Scd. fasi da sxv. denoba. iAgdtaS­i [germ. meore ukan. jenus] – romaul miTologiaSi: drois. ярус] – 1.iag -202- amerikelebma Searqves. veli katis ojaxisa. sigeli. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl.). romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba. Cari.s. (geol. wyeba. (sinon. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. 3.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2.) danaleqi qanebisa.S.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. Tagan). yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. iAmato [iap. Senadedi.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. . yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli. udris 3 futs (91 sm­s). CanTa nanadirevisaTvis. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba. Qanki [ingl. iAnus­i [laT. saqonelze.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. rao­ viT. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT. (ist. anTagan (kerZod qarTvel­ 2. sarTuli. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. Cinuridan nasesxebisa).  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. ianQCar­i [Turq. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i.

indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi.) ugulebelyofa ide visime. iaxtis tarebis specialisti.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. Qahve [Zv. vaJiSvili] – nawilaki.  hidalgo Scd. iAxtsmen­i [ingl. ignora ar vici] _ (wign. motoriani i. . mowi­ nave ideebis erTguli.] – ZenZeruki. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. i.  ideia. moRvaweobisa. cneba] _ 1. Ca­ nafiqri. niCbosnobas da misT. i. Qglu [ingl. igloo < algon­ kinebis (Crd.  romanis ZiriTadi a. Qbis­i [berZ. igrec < berZ. azri. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. xelovneba. iAbako – ciskris locvis nawili. ibn Ze. ganaxorcieles. warmodgena  mowinave i.  kargi i. Qdea [berZ. iAxt­klubi [ingl. 3. ¥ ideisa. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. amer. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri. ganzraxva. idea warmodgena. ZiriTadi azri. ideal < berZ. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas.-203 ialqniani i. gegma. adamiani. yachtsman] – sportsmeni.-ebi 2. mTavari. ideasi Scd. yacht-club] – sasporto organizacia. ibis < egvi pt.  i. mouvida TavSi. ebr. samyaros Semqmneli (biblia).  faqtebis i. ibn [arab. iEhova. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. Qdalgo [esp. ignorQreba [< laT. risame. idea warmodgena. idEal-i [fr. Qgrek­i [fr. yajari (frinve­ li)..

idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. pirobebi. vidre sinam­ vis. 1) mimdevari. ro­ ba. losofiaSi. ra­ igiveba. bebis miwera. bune­ (gansxvavebiT asosgan. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. xolo materia. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr. ideAlizm­i [fr.) mxo­ marTalSi. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi.  i. ganyenebuli. tikuri partiis. sa­ ideAlur­i _ 1. Tvalsazrisi. i. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. -204-  i. da logos sityva. xelovnebaSi da lod ideebSi. Qde fQqs­i [fr. cnobiereba. sisufTave. sazogado­ 2. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. laT. idée fixe] _ .ide miswrafebisa. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. sakiTxebi. moZRvreba] ideAlist­i _ 1. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. msgavsebis dalageba. Cinuri damwerloba. identicus] –  idealizireba Scd. i. ga­ dvileSia. idealisme]  i. filosofia. ¥ ideologiuri. arsebuli. idea cneba lebani. idealizmis – romelime klasis. melic bgeras aRniSnavs). Sexedu. saukeTeso samagaliTo. cifrebi. – 1. i. saqmianobaSi. poli­ (mniS. adamiani. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. vinmesTvis.  warsulis i. idEnturi [< laT. politikaSi. lebis erTguleba. suraTi aRweres. 2. 2. yofiereba – meoreuli. warmodgenaSi sxv. (wign. srulyofili. i.) savsebiT msgavsi ri­ same. (filos.ideolOgia [berZ. Canaweri] – romlis mixedviTac idea.  i. da gramma Cawera. ideOgrama [berZ. idea cneba materializmis sapirispiro. pirobiTi werilobiTi niSani. i. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. Targmani. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. taqti.

`sityvas banze aagdebs~. nivTierebaze da a. idios Taviseburi da synkrasis areva.-205(wign.  ojaxuri i. suraTi. gadat. sapnis qafze. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub.  `ierarqiuli kibe”. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). verag. 2.  i.w. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi. (gadat. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. ierArqia [< berZ. Sereva] _ 1. ye­ yeCi.] _ iaponuri fulis erTeuli. kaTolikuri ordenis e. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken. gamoxatva] _ (enaTm.) TanamdebobaTa. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi.S. idQom­i [berZ. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. 2. uSfoTveli. esperantos varianti. Qdo [esper. iezUit­i [< laT.) akviatebuli azri. `ena mucelSi Cauvardeba~. ier QdiS­i [germ.  `guli gautydeba~. idQlia [berZ. (wign.  i.  i. Jesus ieso qriste] _ 1. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli. i. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. regveni.-Ta ordeni.) iTqmis fa­ risevel. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri. eidyllion] _ (wign. iErarq­i [berZ. `yurebs Camoyris~. idiOtia [< berZ. ¥ idiliuri.) gamoTqma. ¥ ierarqiuli. orpir adamianze. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena.) myudro. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. idQoti [< berZ.) raimesadmi usi­ amovneba.) suleli. da- . Qen­i [iap. hierarchia] _ (wign.

xatwera. gamoZiebis qveS myofi pi­ . gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi.) Znelad gasarCevi. izogrAfia [berZ. lebebi.ier -206- mokidebuleba. kerZod 2. sxva enis damwerloba.  Cinuri i. nizaciis prezidents. (gadat. kis gareubanSi. lis saxelmwifo ena. xelmoweris weri. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. romlis godeba mea planetaze). gode­ mraval qveyanaSi. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. egvi pturi. ¥ ieroglifuri. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. winaswari gamoZiebis i. ro­ 3. orga­ vadebul pirTa samyofad. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. ro­ marcvals an bgeras. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. zusti gadaReba. aso.) xatebis mxatvroba. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels. Civili. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. nabari da graphô vzer] _ 1. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. gaugebari niSani. ierarxiuli Scd. rome­ nizacia. wes­Cveulebebs da dogmebs. ieRovElebi. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens. ro­ QvriT­i [ebr. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. figuruli niSani.izolAtor­i [fr.  i. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma.-ebi. ieRovas mow. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. na­ visime naweris. damwerloba. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. nivTiereba. 2. isos Ta­ 2. maT So­ ba. laT. (moZv.

sax. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi.-207rovneba sasamarTlomde. ilUzia [fr. imedi.  izoliacia.  optikuri i.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili.  izoliatori Scd.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari. illusionniste] _ msaxiobi.  s. 2. iluziOnist­i [fr. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. gadat. romelic fo­ kusebs (ix. 3. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. i. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen. foTlebiT. iluzOruli [laT. warmodgenebi.  iliuzoruli Scd. gamocalkeveba. moC­ venebiTi. ¥ saizolacio.  iliuzionisti Scd. (wign. illusion mcdari warmodgena. naxatebis . ikEbana [iap. iluminAtor­i [laT. cdomileba] _ 1. 2. mefokuse). ga­ mijvna.  ikarosuli Scd.  izohi psi. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. Seqmna raime gamosaxulebisa. macdunebeli. ganmxoloeba). lenti. ga­ nuxorcielebeli.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. sinon. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti. adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. wmindanebis gamosaxuleba. izolAcia [fr. 2. Qkona [berZ. izOhifs­i [berZ. to­ tebiT da misT. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT. illusorius macdunebeli] _ (wign. saizoliacio Scd. eikön gamosa­ ilu xuleba. moZraobis i.  saSiSi damnaSavis i. izogi psi Scd. 2). fokusi2) akeTebs (sinon.  i. ganuxorcielebeli imedi. rac horizontali (mniSv. gegmebis. isolation] da izolQreba _ 1. illuminator gamnaTebeli] _ 1.. ocneba. sinamdvilis damaxinjeba. calke ga­ moyofa. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea.)  iliuzia Scd. garemosTan. rukebis.

mibaZva. misTvis niSandoblivi. mixvra­moxv­ risa da sxv. TviT aseTi naxati.-ebi. ilustrAcia [laT. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. magram namd­ vils damsgavsebuli. risame xmisa. romelic suraTebs xatavs wignis. ¥ sailustracio. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. dasuraTeba (wignisa. 2. imQgrant­i [laT. gayvaniloba. suraTebiT gaformeba. 2. naxazi (teqstSi CarTuli. gemis. ¥ sailuminacio. ilustrAtor­i _ mxatvari. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. imanens (immanentis)] _ sagnis. nimuSi. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. Qmam­i [arab. frazebi. misi bunebidan gamomdinare.  iliuminacia. 1) xelovnebas. imanEntur­i [laT. gamferadebeli mxatvari. illustratio] – 1.  sadResaswaulo i. . Junalisa.  iliustracia. imitAcia [laT. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. nawar­ moebis teqstebisa. iluminAcia [laT. 3. kanonebi. imigrAcia da imigrQreba [laT. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli).  iliuminatori Scd. imitatio] _ 1. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ.  leqsikonis s. aranamdvili. ¥ saimigracio.  `vefxistyaosnis” i. naxatebiT. sailiuminacio Scd. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. TviTmfrinavis.  iliustratori Scd. imitAtor­i _ msaxiobi. romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi.  s. romelic her­ metulad aris daxuruli. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara.  s. Jurnalisa da misT. 3. sailiustracio Scd.  `vefxistyaosnis” i. quCebisa). mimsgavseba visime. risame dasamtkiceblad.

i. imperialis < laT. mniSvn. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli. 2. daJinebiTi. in –Si da plantatio dargva. i.. 2. . imperAtor­i [laT. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. imposant] _ (wign. 1) SeZenis politi­ ka. imperQal­i [fr. gerbi. brZaneba. (gadat. ¥ saimperio. ruseTis i. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT. impeachment gakicxva.  i. di­ liJansis meore sarTuli. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone. impEria [laT. omi. saxelmwifo. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo.  i. implantAcia [laT. garegnobiT. imperiale. impQCment­i [ingl.. gadargva] _ 1. ¥ saimperatoro. dinastia. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. kategoriuli moTxovna. karlos didis i. 2. imperiAlizm­i [fr. impozAnturi [fr. 2. imperAtiv­i [< laT.  i.  s. adamiani.  romis i. saxelmwifo..) vinc. rac transplanta­ cia. imperativus brZanebiTi] _ 1. ¥ imperiuli. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. imperator mbrZanebeli. (ist.  iaponiis i. monarqiuli saxelmwifo.) brZanebiTi kilo.-209 tyavis i. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. sardali] _ 1. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. mi­ si momxre. margalitis i.  didi britaneTis i.  s. igivea. Qmij­i [ingl. ¥ imperialisturi. kolonia.

s.S. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. impressario] _ kerZo piri. musikaluri piesa da sxv. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi. improvizAcia [fr. ¥ improvizatoruli. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena. Qmpuls­i [laT.  i.  i.imp -210bieqturi gancdebi. Teatralur warmodgenebs.  brwyinvale i. improvisazione] _ 1. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs. (wign. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. improvisatore] _ improvizaciis ostati. musika).saqoneli. Sesruleba.) Sinagani miswrafeba. importQor­i [ingl. STabeW­ dilebebi. 2.  i. ¥ saimporto. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. cvedno­ ba.  i. biZgi. impulsus] _ 1. i. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). importer] _ piri an organizacia. improvizAtor­i [it. SezRudvebi. eqs­ porti). (fiz. impresiOnizm­i [fr.  nervuli i.).  s.-ebi. mxatvroba (literatura. leqsis. baJi. ¥ impresionistuli. improvisation < it. ganagebs. ro­ melic imports awarmoebs. musikaluri nawarmoebis da a.  i.. saRamo-koncerti. 2. impotEncia [laT. leqsi. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi. ¥ importuli. i. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas. Qmport­i [ingl. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari. mxatvrebi.) moZraobis raodenoba.  importiuli Scd. musikosis) ufaqizesi su­ . impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba. niWi. impresArio [it. ¥ improvizaciuli.

3.) eleqtrul impul­  s. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba. saqonlis i. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. pirovneba. romlebic xelSeuxebloba. index] _ 1. (samarT. xelfasis i. mowiTalo­ mosaxleobas. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i.-211- ind da siCqaris namravls.. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. RonisZiebani. nebis xelSeuxebloba. ¥ inisa. ri­  impulsiuri Scd. amJamad Se­ yviTeli saRebavi. s. Qndeqs­i [laT.  i.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba. ¥ sainauguracio. dasnebovnebis mimarT.  i. indigo < laT inbiT. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben.. sebTan dakavSirebuli. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. buCqi. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. ramisgan] – 1. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. moZraoba. inaugurAcia [ingl.. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. misi  fasebis i. inauguara i. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs. zeimi. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. maCvenebeli.  inasi. (medic). (fiz. hena] – 1. generatori.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis. xna Scd. impUlsuri _ 1. kontinentis zog raion­ 2. remonia. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT. same sia. 2. impulsiT gamowveuli. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. . mzadeba. SesaRebad.

2. indiffe- . indica vuC­ reTve individuumi. imesadmi. doelebi da indoeTi).ind -212- Sedegad. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. nizmi (cxoveli. fizikuri sidideebis (mag.) damou­ um ganuyofeli.  i. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. midgoma. ganur­  i. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. rac calkeul Tan SeerTebiT). momsaxureba. romelTac iyeneben interesebze maRla.  i. nivTiereba. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. koleqtivis bisa. (mag. uZvelesi kultura. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. ¥ indiuri. Taviseburebani. individunuyofeli] – (wign.romelic SehyavT listuri Scd. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli.  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. i. ¥ individualisturi. pirovneba  individumi Scd..)  i. calke adamiani. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. ZiriTadi mosaxleoba). meurneoba. rentuli. Sroma.  individializmi. i. 3. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. sargebloben. gasazomad. mcenare): rac individi. lakmusi. xo­  i. fsiqologia. indQvid­i [laT. wnevis. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli.  individialuri Scd. Zo. individuum ga­ individUum­i [laT. romelsac egona. datvirTvis da sxv. ker­ qveyana aris indoeTi]. i.) igivea. (teq. individia2. gulgrili. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign.

i. urdu). romanuli  i. qveynebi. inductio] _ 1. dune.  industrialuri Scd. polonuri). brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. Ce­ mrewveloba). adamiani. germanuli.Sveduri). i.  i. qarxno mrewveloba. didi ojaxi. ukrainuli. romelic awar­ di. indulgEncia [laT. italiuri). ¥ industriuli.  indoevropiuli Scd.  i. Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. slavuri sagnebs (sinon. zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. indUizm­i [kreb. bis yvela dargSi. deni. germanikuli (mag. industrializAcia _ inglisuri. portugaliuri. rusuli.daniuri.  qveynis i. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. uintereso. moebs farTo moxmarebis sparsuli. (fiz. indUstria [laT. osuri). iranuli (mag. indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. xuri. industria saq­ . franguli. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. iners (inertis)] rebi. hin­ dustria. msjeloba. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT).) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli. _ umoZrao. umoqmedo. ligia _ brahmanizmis forma. toni. (mag. indulgentia 2. deduqcia). romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. mokidebuleba. damZime industria _ industria. i. papis saxeliT. msubuqi (mag. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. espa­ nuri.] _ induri re­ indUqcia [laT.

xreSi da misT. romeli. programebi. Cadeba raime saqmeSi. investition < ing. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. invErsia [laT. adamiani.  invensticia. inventarium aRwera] – yvela im nivTis. inErcia [laT. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis.. re. reinvestQreba – [ix. moZraoba. s. Sromis i.. ¥ sainvesticio. investQcia da investQreba [germ.). ¥ sainventarizacio. s.  i. qviSa. inTronizAcia [laT. .  s. invest dabandeba. 2. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). inversio gadasma] – 1. invEntar­i [laT. invalide] _ adamiani. neoni. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan. rac romelime dawesebulebis. -214 sasoflo-sameurneo i. invAlid­i [fr. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi.  inertiuli Scd. banki. (lit.  i. argoni da sxv. sainvensticio Scd. komisia. ¥ sainventaro  s.  s. rome­ lic fuls abandebs..  i. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT.  omis i. sagnis erToblioba. davTari. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi.). debs raime saqmeSi. inertia umoqme­ doba. inventarizAcia – inventaris aRwera. ¥ inerciuli. saskolo i. Cadeba] – fu­ lis dabandeba.ine usicocxlo. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens.]. invEstori – piri.-is kanoni.

inciativiani. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT. kabineti.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS.  intronizacia Scd. iniEqcia [laT. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. episkoposi. sainciativo Scd.-215da berZ. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. Taosnoba raime saqmeSi. iniciAtor­i _ piri. dalocvis ceremonia.  i. inquisitor] _ 1. ¥ sainieqcio. initiative < initiare dawyeba] _ 1. kunTSi an venaSi (qarT. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. Cveulebriv. saineqcio Scd. moTave risame. adamiani. ¥ iniciativiani. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. Qnkebi _ indielebi. ricxvSi _ inicialebi). isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). SeSxapuneba). sinon. 2. si­ non. inkvizQtor­i [laT. romel­ mac iniciativa gamoiCina. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. nemsi. iniciAtiva [fr. injectio Seg­ deba] _ (medic.  ineqcia. 2. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo). wamomwyebi. ¥ sainiciativo. romel­ sac romis papisgan (Sua . jgufi.  inciatori Scd. incasso] _ (finans. gamoiCina. s. Qnkaso [it. 1532 w. initialis sa­ wyisisa] _ 1. aRsaydreba).  i.  sasargeblo saqmis i. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso.  s. inicQal­i [laT. ink  inciativa.  s. iniciAcia [laT.

kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. (s.-gamomgonebuli. naobis gaumJRavneblad. inkubAtor-i [< laT. samxedro i. ukiduresad sastikad ep­ 2. dakiTxva.. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis . inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. sainJenero Scd.) sasamarTlo. incubo. leba] – (lingv. monaqmni. mqone piri. mogzauroba.) avadmyofobis fa­ yroba visme. inkvizQcia [laT. romelic inkubireba). avto i. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. wameba. (medic. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. (medic. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i.) axali war­ 2. ingenieur] – umaR­ zicio. romelic  i.-konstruqtori.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. ¥ inJinrisa. inJeneri. (gadat. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero.) adamiani. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. me­13­19 s. inovatio ganax­ eretikosebs. incognitus im dargis specialisti. lovnurad gamosaCekad. boba.)] inkubAcia [laT. (gadat. rTuli s. gamoCenamde.) tanjva. insignia (mr. insignQeb­i [laT. marTlo­policiuri orga­ 2. tanjavs. romelic ukiduresi bacia. rac inku­ nizacia. bis pirveli simptomebis  i. saqme.  s. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT.) igivea. axali movlena wvaleba. ucnobi] _ piri. i. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. vnelobiT ixmareba agreTve 2. enaSi. sxvis saxels atarebs. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. nage i.

rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs. instiqturi Scd. inspEqtor­i [laT. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. kverTxi da sxv.  i. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba.  safinanso i.) CawveTeba (wamlisa. gauwies. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli.  pedagogiuri i. ¥ sainspeqtroro. 2. 2. sam­ xedro.. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT.  saavtomobilo i. umaRlesi magist­ ratis. (gadat.  s.  Tavdacvis i. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. institutum danawesebi ram. zedamxedvelobis organo­ ebi. raime dawesebulebis. dawe­ sebuleba] – 1. instQtut­i [< laT. instAncia [laT.  instiqti. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli. komisia. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. Qnstinqt­i [< laT. ciliswameba. sasamarTlo da sxv.-iT mixvda. ins inspirAcia [laT. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili. s.  i. instictus ganzraxva] – 1. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. ¥ sainspeqcio. sanitaruli i.  pirveli i. alRo.-217(mefis. inspectio daTvaliereba] – 1. umaRlesi i. instilatio] – (medic. daTvaliereba.) mixvedris unari. inspEqcia da inspeqtQreba [laT. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba. waqezeba. spilos Zvlis taxti. insinuAcia [laT. enaTmecni- . inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. Semowmeba. instilAcia [laT.  s... moZraoba. ganaTlebis ganyofilebis i. siTxisa).  skolis i.

iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod.) uflebriv normaTa erToblioba. insulto vxti] – (medic. ostatobas aswav­ lis. (s..  qirurgiuli i. instrUqcia [laT.-ebi. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. instrumentum] – 1.  saerTo s..) risame mo­ wyoba.  Cxubis i. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi .. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi. s. Sekreba.ins -218- erebis i.. inscenQreba [laT.  s. qarxana. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli. (wign.  instrumentaluri Scd. integer mTeli] – (maTem.. 2. foladi. Tvalis asax­ vevad.-s i. instrUqtor­i [laT. 1­Tvis).  qorwinebis i. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani. romelic raime speci­ alobas. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”.  curvis i. gadat. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis.) mTe­ li sidide. ¥ sainstituto (mniS. sxvadasxva saxis sakravi.. intEgral­i [< laT.) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva.  usafrTxoebis teqnikis i.) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad. 2.  musikaluri i. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad. avtoskolis i. (wign. 2. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi.) musika. in-ze da scena scena] – 1. moTxrobis. instructor momwyobi] – 1. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. instrUment­i [laT. pirebi. ¥ instrumentuli da sainstrumento. insUlin­i [laT. prezidentis i. i. Tanamdebobis piri. i. Qnsult­i [< laT. omis i. ansambli. piri. 2.

ri. (lingv. adamianis azrovnebis unari. gaerTianeba. vi aRqmis unary.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis. romelTac aqvT spe­ [germ. (maTem. pirovneba. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti.) erT mTelad qceva. aTeblebs.-219usasrulod mcire lebis jams. rome­ 3.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. i. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. qceva. romlebic ucnob funqciebs  didi i. intelegentuniaturuli mowyobiloba. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. ria – maTematikis dargi. ganaTlebuli.-is mqone axalgazrda. Wkua. Seiswavlis wertilebis. intiligenti. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. ne.  i. romlebsac ga­ Segnebuli. moaz­ wirebis. i. integrAluri sqEma (an:  i. i. goneba. kulturis . unari.SeerTeba (raime nawilebisa). sibrtyeebis. SigniT. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. (wign. intligenromlis elementebi (an maTi turi. integriren] – 1. intellectus] – misi gamoyenebis ares.. ¥ integraluri.) gantolebebi. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. garegnoba.. intilgensi. 2. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. intelQgent­i [laT. nawi­ int ralis povna. intelligens (intelligentis) mcodne. saSualebiT ¥ inteligenturi. teqnikis. gonebrivi integrAcia [laT. integrAluri geomEt­ Sroma.

interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi. sivrce or sa­ gans Soris. intErval­i [laT.  erovnuli i. 2. gamoiwvia. dampyrobi.  xuTwuTiani i.  s.  s.-s aReba. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan.  samxedro i. s. visime i.-s micema. intEres­i [laT.-ebi. mniSvnelova­ nia] – 1.  polkis i. u. aRZvra. intervQuer­i [ing.  i.  i.. ¥ uintereso (uary. intesification] – (wign. radioTi. s.. internacionalizmi. interview] – po­ litikuri. [laT. Sroma.  intervidenie.) risame qceva ufro intensiurad (ix. manZili. 2). intErviu [ing. i. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. 1­isaT­ vis). soflis meurneobis i.  SemoqmedebiTi i. risame gagebis. cno­ . pirovneba.  i. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”.. ¥ saintendanto.).int -220bismoyvareoba. z.  aTprocentiani i. intensio. gacnobis. 3. interiewer] – sferoSi. azri. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad. 2. i. intendant] – samxedro mosamsaxure. intEndant­i [fr. zogado moRvawis. sargebeli. inter. kinofilmi. miswrafeba. interest mniS­ vneloba aqvs. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori. drois Sualedi. daZabuli. akademia. intensQur­i [fr. wigni. ukeTesi Sedegis. 2. ¥ saintereso (mniS. moTxov­ nileba. intervallum] – 1. s. televiziiT gadasacemad. datvirTva. intensifikAcia [fr. daZabuloba] – 1. ambavma i.  u. mniS. intensi < laT. mizani. intervEncia [laT. Seiswavlis survili. gaZlierebuli. saubari.  i. intensiuri. mogeba.  warmoebis i. samecniero Sroma. s. nayofie­ rebis momcemi.ebis damcveli. samsaxuri.

cxovelis Sinagani agebu­ leba. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. 2. interieur Siga. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. internus Si­ nagani. internationale] – 1. naxati. interQer­i [fr. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba.) mcire musikaluri piesa. SigniTa] – 1. 2. internAtura [< laT. internus Sinagani.  socialisturi i. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. internacionAlQzm­i [fr.). sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. 2. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. int intErnat­i [< laT. interinus Sinagani. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s.  skolis i. Qntern­i [laT. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. (arqit. saavadmyofoSi. specializaciis gaRrmaveba. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. eqimi.-221(wign.) Jurnalisti.-Si swavlobs. intErmeco [it. intermEdia [it. 2. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi.) simRera. skola. internacionAluri – sxva­ . same­ dicino institutis stu­ denti. SigniTa] – 1. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. intermezzo] – (mus.romelic vinmesgan iRebs intervius. romlis mizania codnis srulyofa. internaciOnal­i [fr. 3. komunisturi partiis himnad aRiarebuli. SigniTa] – 1. Se­ nobis SigniTa nawili.

interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . eki paJi. ganmarteba. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. kosmosuri xomaldis i. intErnet­i [ing. interpelAcia [laT. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili.  kanonis i.) piri. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. 2.  i. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. sinon. 2. 1. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. interferEncia [laT. Semsru­ lebeli – musikosis mier.) bgeriTi.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. interpretAtor­i – (wign. gadamtani] – 1. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. interpretAcia [laT. risame azris axsna. internus Sinagani] – 1. intErpol­i [ing. interpretieren] – (wign). internQreba [< laT. ganmmartebeli.  sinaTlis i. inter Soris da ferens (ferentis) matari. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. yovelgvari zeddeba. (fiz. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. romelic risame in­ terpretacias iZleva..int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze. bgeris i. 2. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. ga­ daxlarTva. sityvebi. saerTaSoriso). rolisa msaxiobis. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde.

-is mqone adamiani. intro liTadi. adamianis grZnobebTan.-ebis li. intriga. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. intrigue] – 1. kavSirebuli. mowyoba. intimus yvelaze Rrma. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. qali. ¥ intriganuli. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. intoqsikAcia [laT. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. in ­Si  intuitiuri. 3. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. SegrZneba. raduli. Sinauruli. gamoxdoma. dros): ufliswulis titu­  i. xmis intuQcia [laT. rome­ teloba. urTierToba. megobruli.  i. Tema. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. Si­  rTuli i. (lit. adrindel gamocdilebas. i. uSualo. spectio vixedebi SigniT] –  i. uaRresad pi­ mimarTavs. ta] – mixvedra.  i. nagani] – 1. mixedviT). gu­ introspEqcia [< laT.-ebi mefis karze. romelic intrigebs yarosTan.  kiTxviTi i.  i. (fsiq. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. gavsebuli] – sis­ . 1) awyobs. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. Qnfant­i [esp.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. intime < laT. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). Tqvam] – 1. sulier sam­ intrQgan­i [fr.  i. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. SorsmWvre­ 2.-223- inf intQmuri [fr. intuituri da berZ. 2. romelic emyareba moxatavs. siyvarulTan da­ (ix. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili. saubari. mniS. 2. mul­melodiuri wyoba. alRo. toxikon Sxami] – or­ Scd. i. intrigant] – piri.) Sesrulebis sizuste. dramaSi. (mus. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. warmoTqmis manera.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. Qntriga [fr.

gaufasureba imis gamo. писать. Setyobineba raime fo. – (gramat.) jojoxeTuri. dabeWdo Tabaxis naxevars.-is nakadi. nekromantiis. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs. visime. infra in­fOlio [laT. читать. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT. Sesaxeb. in folio < qveS. imaze meti. cnobebi garesamyaros da ma. jadoqrobis. i. Jurna­ 20­ze naklebi). germ. informAtika [fr. qve] – (fiz. i.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. informatique.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni.-s Teoria. biT.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. agreTve mis da­ muSavebas. momxdari ambis. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli. infectio] – informAtor­i – piri. cnoba. informatik] – disci p­ lina. robebis SeWra organizmSi.  infaqti Scd.  infliacia Scd. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio. (s. infernAlur­i [laT. risa­ infinQtiv­i [laT. biuro. rac udris adamianis smenis organo . (s.) cnoba. infEqcia [< laT. infernalis] – (wign.  gulis kunTis i. romlebsac lis) formati. zmnis ganusazRvreli for­ 2. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. informatio]  i. inflatio gaberva] wyobiloba.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. ¥ infeqciuri. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i. daavadeba. rome­ lic informacias iZleva. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. saavadmyo– 1. infrAbgera [laT. masSi mimdinare procesebis  rus. i. s. informAcia [laT. saerTo terebis saSualebiT. rac saWiroa sa­  i. saxelwodeba.

reebidan. joga. obieqtebi. iod  ingalatori Scd. inhalAtor­i – inhalacii­  i. moi poveben um­ xlis aRreva. SesunTqviT. es nivTiereba. romelic amtkicebs. da radiotalRebs Soris  i. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT.  qalaqis i. i. azrTa mokreba. Rovani eleqtromagnituri 2. infra qveS.inhalAcia [laT. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. speqtrze optikursa ¥ ioguri. romelic uz­ ganWvreta] – 1. (erTujrediani) cxoveli. mdebareobs. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). inf. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. infuzOria [< laT. inhalo Se­ ra qveS. rom TviTWvretis da TviT­  i. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT. Qoga [< sanskr. Seer­ 2. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. incestus] sis­ nivTiereba. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. infrastrUqtura [laT. (samx. reba. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. Qod­i [berZ. melic TvaliT ro tema. varjiSi. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. iOgurt­i [ing.) zurgis nageboba­ Teba. ¥ infrastruqturuli. yoghurd < Turq.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo.-225ver aRiqvams. bunebriv ZalebTan. Ta kompleqsi. Rvreba. 2. rom­ loba airad. spirtSi gax­ .. Wvreta. ar Cans.-is ganviTa ingalacia Scd.

`Ze-RmerTi”. 2. fr. mdogvis sunis mqone. realurad arsebuli ram. (filos. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. irradio Suqs gamovcem. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. `Zisa”. hipotheke gi­ rao. (fiz. (medic. `suliwminda”). i pOstas­i [berZ.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze). 2. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas.] – momwam­ vleli nivTiereba. 3. i pOdrom­i [berZ. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i.ion -226- snili. TviT dagiravebuli uZravi qoneba. windi] – 1.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi. 2.) optikuri movlena. ion mimavali] – (fiz. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. i pOTeka [berZ. (medic. arsi] – 1. (fiziol. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma). 2. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. Qon­i [berZ.­isgan: `mamisa”. hipostasis pi­ rovneba.) individualuri. hipochon] – avadmyofuri SiSi. i poqOndria [berZ. sesxi. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. iradiAcia [< laT. (fiz.) ionebis warmoqmna. vidre sinamdvileSi arian. ionizAcia – 1.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul .) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. Qprit­i [< kreb. gamovasxiveb] – 1. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli.  hi podromi Scd. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”.

Rimili. krunCxvebi ruli. s. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. 2. irrealis] – si­ lad. vide mamis – ismailis sa­  s. 2. mSobeli. axasiaTebs irOnia [berZ. (medic. irrigatio] – 1. eirōneia] – fa­ tirili. Isis . namdvileSi ararsebuli. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. islam Tavis Se­ wirva. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema. muslimanoba). ist iracionAlur­i [laT. respublika.) Si­ Qris­i [< berZ. organoTa (piris. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. (botan. nobadobis da misT. ararealuri. da mmarTvelobis mTeli 3. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri.  i. Qslam­i [arab. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio.-227sistemaSi. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. CilebiT. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. sicili. irro- (Isidos) < (egvi pt. cxviris. dasxvagvari moSlisa. (ant. Qsida da Qzida [berZ. sistema.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa. – 1. swori nawlavis da sxv. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi.  i. sxva­ ¥ ironiuli. xelidan] – (muslim. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. arxi.) zambaxi. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi.). morCileba ala­ irigAcia [laT. nagebobani. Qrit­i [< berZ.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi. kuri daavadeba.

romani.  Teatris i. 2­isaTvis)  s. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. ieso qriste – i. iUbile [laT. procesi. istoriaSi Sesuli. gamokvleva.. i.  saqarTvelos i. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema. historia] – 1. rac namdvilad iyo. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. TariRi. sazogadoeba. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. pirovneba. i. musikis i. ¥ saiubileo.. istorQuli – 1.  msaxiobis i. religiis i. jubilaeus (annus) < Zv. rac movlenebs Seiswavlis. istoriogrAfia [berZ. 4. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. 3. universitetis i. ¥ iubilesi.  i.  i. historia da grapho vwer] – mecniereba. saRamo. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ.  kacobriobis i. vinc. TariRi. i. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis. pirovneba. i. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb. i.  i. Sua saukuneebis i. 2.. faqti.  s. iubilei Scd. s..] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli.  iubilisa. 2. 3. . maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT.. iuvElir­i [holand. dawesebulebis. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT. ebr. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). geografia. filosofiis i. saistorio (mniS. iUan­i [Cin. arsebobda  i. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi. Zeglebi.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs.

-is ganyofileba gazeTSi.  iunkerisa. s. junior axalgazrduli. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. cisa da miwis qal­ RmerTi.) 1. grigorianuli). julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”).. ¥ iumoristuli.  s. Jurnali. feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri. iulQusis kalEndari. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). iunkarebi. ¥ iunkrisa.-T laparaki. biWi. 2. Qumor­i [ing.  zogjer ixmareba – humoristi. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris.  iungasi Scd. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli.  iuliosis .  zogjer ixmareba – humori. saoqromWedlo).  i. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori.-s grZnoba. iunkerebi Scd. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. i. musikaluri pi­ esa). um­ ciresi matrosi.) 1. si­ non. nawarmi. ¥ siuveliro (qarT.-229bis.iulQ­ usis welTARricxva [laT. da satira. ¥ iungisa. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros. iUnona [laT. komi­ kurad. i. oqromWedeli). humoristuli.  i. ymawvi­ li] – (zRv.  i. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . 2. maRazia. Qunga [germ. romelic ofic­ rad emzadeboda. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix. iumOreska [germ. mr. iUnker­i [germ. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. junge biWi. zogi qveynis flotSi. humor] – 1.. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle. uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. 2. memamule. iuniOnebi [ < germ. junker] – (ist. Scd. sinonim..

samarTlis normebTan. romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. Seesabameba zevsi). des qonebas. an mopasuxed da sxv.) mzis sistemis yve­ 2.  saxelmwifos i. uzenaesi RvTaeba – 1. daxmarebis gaweva samarT­ 2. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). justitia samar­ . gansjadoba). iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. ikisros val­ sinon.iup -230- esabameba hera). vaweoba. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. ganizacia an dawesebuleba. jupitr] – 1. ganyofileba. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. 2. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. rigiT mexuTe. (ist. jurt] – centra­ toriaze. juridictio] RmerTi. am  iuriskonsuli Scd. sinon. mzidan uli samarTlebrivi sfero. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. samarTalmcodne). sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. romaul miTologiaSi: cis. aseTi ufleba. mis teriQurT­i [Turq. da misT. jurisconsultus] – iuristi. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. romlis moR­ (qarT. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. Sekrulebebi. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. sinon. debulebani. nebasTan. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. dados xel­ iustQcia [laT.

viWer da hiama sisxli] – (medic. ebr. xelSekruleba. kabalQstika [Zv. am titulis mqone pi­ ri. Tqmuleba] – 1. iqTiolOgia [berZ. ¥ kabaluri. monuri damokidebuleba vin­ meze. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis. k kAbala1 [arab. iSQas­i [berZ. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. rac kabalistika kabalQero [esp. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba.  k. 2. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. kAbala2 [Zv. Sua saukuneebSi: ebraelTa . ixtiologia Scd. aso X] – 1. kabâla] – sruli.  i. ebr. marTlmsajuleba.-231Tlianoba.  kabalasi Scd.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. gabbālah gad­ mocema. daavadeba. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. sasamarTlo uwyeba. kabalisa.  ixTiologia. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. 2. echidna] – 1. ber­ Ta wodeba. iSEmia [berZ. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. Qqs­i [laT. kanoniereba] – 1. ischô vikaveb. gabbalāh gadmocema. 2. sasamarT­ lo warmoeba.-is saministro. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. Tqmuleba] – igivea. Qqedne [berZ.

wiTeli Rvino am jiSis Jo. k. kbilis saeqimo k. ka Seiqmna ministrTa k. muli depeSa. k. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris.. xazi. metulad izolirebuli  fizikis k. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand.) gadakAbina [fr.2 m.. kabernet] – 1. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185. ministrTa  s. rentgenis k. (saarCevno magiuri Zala aqvs.). kAbare [fr. naosnoba.. Znelad gasarkvevi ram. oTaxi. saidumloebiT moculi..  kabini Scd. cabine] – patara sa­ zidvebi. yurZens. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. (s) gemi. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). bundo­ ubanze). televizia.. bellouw] – (zRv. (sinon. telegrafis 3. 2.  telefonis k. 2. simRe­ 2. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. warmodgenebi (cekva. (TviTmfrinavSi).  k. Tavsi specialuri daniSnu­ . mfrirebuli wes­Cveulebani. (s. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. iseTi ram. navis k. s.. rasac TiTqos xmis misacemi k. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. ¥ kabotaJuri da sakabota2. eleqtruli sadeni. wevrTa. sabWo. sadac kuTvnili oTaxi. geTidan Semotanili) ro­ 2. vani. lioba: mTavroba. kabEltov­i [holand. yurZnisa. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. mowyobili raime ra da misT. cabiret] – 1. avtomobilis k.) 1. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. cabotage] _ 1. kabel] – her­ Tvis.  telefonis k.

kAdrebi [fr. revo­ kavAler­i1 [fr. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. cadet] – 1. kavAlkada [fr.-ebi.-ebis denadoba. kAbuk­i [iap.  teqnikuri k. vinc garkveuli 2. polki. sxvavebiT. (s). Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. musika. maRali erTcxeniani or­ 2. cavalkade < it. musika am nacemTa krebuli. cadre] – 1. s. 2.-233- kav kabriOlet­i [fr.­Si. saavtomobilo departamentis k. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. lerio.-ebi. an epizodi. saswavleblis (kadetTa 2. cekva. figurisagan Semdgari cek­ berZ. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. myofi samxedro piri. kadris oficeri. 1. erTad momavali .-ebi. kAdril­i [fr. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba. cadres] – 1.-ebi. nismcemeli mamakaci. k. samxedro samsaxurs). cadastre < Sdr. cavalier it. kAdet­i [fr. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. cekvisaTvis. politika. romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. raime  k. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. re­ va. 2. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. cabriolet] – xelmZRvaneli k. romelSic gaerTia­ k. sia. raTi. nebulia drama. ¥ sakadro. deklamatia. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. Seiqmna XVII  s.-ebi. katastichon furceli. kaci. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. cavalkada] – 1.

kaTakmEvel­i [berZ. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis).) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ . ¥ kavalkadis. kazAkebi [rus. casus kazusi.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. raime SemTxveva (araCveulebrivi. casematta] – 1.kav -234Si an samxedro gemze. SemTxveva] – (samarT. rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras.-Ta divizia. 2. casemate < it. 2. kAzino [fr. kAzus­i [laT. (gadat. kavAtina – [it. 2. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT).  kavalkadasi Scd. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis).) 1. kazuQstika [fr. maTi STamomavali glexebi. Rru. Rru] – 1. casus] – 1. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria. sasacilo).) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac). mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune.) qanSi gaCenili si­ cariele. (geol. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. (samx. 2. cxenosanTa jgufi. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. caverna gamoq­ vabuli.  donis k.  zaporoJieli k. kazEmat­i [fr. 2.-ebi. казаки] – 1. kazUar­i [fr.] – mou­ naTlavi. casino] – samorine. casino < it.-ebi. (moZv. k. kAverna [laT.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. casuistiqne < laT. 2.

 mr. anodi). kATedra [berZ.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. kATet­i [berZ.  kateteri Scd.  kaToliki. kaTEter­i [berZ. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds.-is gamge. kaTalikosi. kathetos Sveuli] – (maTem. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp. kaTolikisa Scd. kaTolikeebi. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. kaTolikesi. kadhedra skami.  kaTolikebi Scd. ¥ kaTolikuri. igi­ vea rac kaTedrali. amaRlebuli adgili (specialuri dgami).  kateti Scd. 2. savarZeli] – 1. kaTolQkos­i _ ix. platoni. msoflio] – pi­ ri. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad.) sulieri ganwmenda. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs.  zogjer ixmareba kaTolikosi.  saavtomobilo transportis k. k.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli. kaTArsis­i [berZ. (ekl. mRvdeli. k.. (wign.  katodi Scd. 3. 3. 2. katholikos sayovelTao. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. kaTolQcizm­i _ qristi­ . Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. herakle. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi. moxsenebebs. romelic kaTolicizms aRiarebs. kATod­i [berZ.  k.-is sxdoma. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. katharsis ganwmenda] – 1. kaTOlike [berZ. katholikos sa­ yovelTao. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis.

 Savi k. k. kakofOnia [< berZ. kaleidOskop­i [berZ. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. eklesia. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. kAiut­kompAnia [holand. kalos kargi. kakauti] – 1. arakeTilxmovaneba. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa.  kakafonia. kajuit kaiuta da fr. ¥ kaTolikuri. kakafonuri. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. kainozOur­i Era [berZ. kaQman­i [esp. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. kAkadu [germ. caiman < karib. kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. ¥ kaiutisa. kakaos Teslis fxvnili. tropikuli mcenare (xe). 3. kAkao [esp. kalAmbur­i [fr. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. kakafoniuri Scd.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze. cacao < actek. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. 2. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). kakadu < malaiuri . kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. musika.­s meTaurobs romis papi. 3­8 m­mde simaRlis.  k. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. ¥ kakofoniuri. mosdevs mezo­ zour eras. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). noyieri sasmeli.  k. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad. am xis Tesli ­ `kakao­parki”.  kaiutasi Scd.

cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri.  kalendrisa. kAlibr­i [fr.-is Tofi. (wign. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. ogr. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi. xolo kaligkalvAzos­i [fr.  saSualo k. xeli (naweri). xels.­obiT Scd..  k.  iuliusis k. sax. gegma. maz weras. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi.) ambebis. 3. 2.  msxvili k. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT.) kalendaris (mniS.. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers. magidis k.-237wyo – mili.  k. grigorianuli k.  yalibi am mniS.  kedlis k. 2. ¥ kalendaruli (mniS. calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba. 2. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. kAl­i – induizmis qalRmerTi.. romelic Seiqmna me­16 s. kal mcire alkoholiani. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv. romSi)] – 1. Wurvi. moxa­ tulobani. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati.  mecadineobis k. ba – (sp. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa. aqvs” – Scd. calibre] – 1.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. Sivas coli.] – vaSlis Rvino. 3­isaT­ vis). weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema. sportul SejibrebaTa k. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT. gadat. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). kaligrAfia [berZ. .

kalkulAtor­i [ing.. k. mcire kaloria – siTbos .) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis.  koloriferi Scd.  k.  k. TabaSiris da sxv. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. 2. kAlmar­i [fr.  kalkuliacia Scd. romelic Sedis kirqvis. (enaTm. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad.). sinon. kalOria [laT. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). kalorQfer­i [fr. calor siTbo da berZ. ¥ kaloriferuli.  kolorimetri sxvaa (ix. kAlk­i [fr. didi kaloria – siTbos is raodenoba. celorifere < laT. saSrobi. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. gaTboba. marmarilos. kalcQum­i [< laT. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~. sakvebi. k. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa. car­ cis. kalorQmetr­i [laT. saTbobi. movercxlisfro mbzinvare liToni. calque] – 1. oTaxis k. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. ¥ kaloriuli. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT).  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~.kal -238is raodenoba.  kalka Scd.  kalkuliatori Scd. Se­ madgenlobaSi. metreo vzomav] – xelsawyo. livu).  wylis k.

kamElia [fr. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. ga­ 2. kAmera [laT. zogi­ formis Tevzi. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. TeonSi: siyvarulis RmerTi. sva­ tomobilis. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. broSSi. saltis SigniT. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs.  avtomobilis k. bulia berZnul muzasTan). velosi pedis men beWedSi. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. mera darbazi. < sak.  sadezinfeqcio k. kombuis] – 1. monarqis kari]  kameliasi Scd. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. am mcenaris yvavili. camarilla < ca¥ kameliisa. camelia < kreb. qva an niJara. vis (qarT. nulebisa. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. vilis isrebs. Si. rabis k. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa.. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. cakAmbala [rus. 2. sinon. qamea. palata < berZ. 2. camera TaRi. nagebo­ kAmea [fr. sakani). cambis SigniT. manqanis. kamarQlia [esp. ¥ kameisa kAma [sanskr. it. melzec reliefurad aris 4. xelsawyos. da misT.-is konservi.] – induizmis pan­ . gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. kAmbuz­i [holand.  k. qameo Scd.  kambalasi Scd. ro­  mtversasruti k.. ¥ kamariliisa. bargis Sesanaxi k. – sasaxlis jariskacTa jgufi. meo] – 1.  kamariliasi Scd. cameo.-239- kam  kameasi. oTaxi.

cxovreba. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. moaxle.-is fabrika. kamQkaZe [iap. kAmvol­i [germ.  k. camisole] – 1.  k. kamErist­i [fr. kamEruli [< laT. xelze mosamsaxure mamakaci. kamikaze RvTis qari] – 1. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. orkestri. k. kamErton­i [germ. mamakacis Zveleburi samosi. aseTi nawarmoebis. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia. cameriste it. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze. kamer­iunkerze meti. sinon. viwro wrisaTvis gankuTvnili. kAmzol­i [fr.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. TviT fotografiul. kamerReri Scd. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli. poezia. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. pirfareSi). camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi).  k.  maud – k. 3.. musika. erTi an ramde­ . mcirericxovani msmenele­ bisaTvis. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. rac Scd. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri.  kameristka Scd.  k. ¥ kamvoluri. Cveulebriv usaxelo. kamerdQner­i [germ.  kamergeri. 2. ic­ vamdnen rogorc Jilets. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. aseTi musikis Semsrulebeli. 2. romelSic ideba firfita an firi. kamErher­i [germ. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. camera oTaxi] – 1. matyli. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. k.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. momRerali.

-is qseli. kamUflaJ­i [fr. ¥ sakanalizacio. (samx. nava­ . 3. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad. tankebis.  mdinaris k.  kamufliaJi. kampagne laS­ qroba. rom gaZneldes maTi cnoba. arxi). kandQlabr­i [fr. (ist. 2. zamTris k.).). romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi. milebi.) TavzexelaRebuli kaci. (gadat. 2. muSaoba. kavSiris xazi. TviTmfrinavebis. Senobebis da sxv. rome­ lic dasaxelebulia. kAmin­i [germ. zolebiT da misT.. kampAnia [fr. keria] – buxari. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri. qseli.-241peboda me­2 msoflio omSi. omi. s Wa. xelovnuri kalapoti zRvebis.  qalaqis k. wesi. kamin < berZ.  muSaobis k. ¥ kampaniuri (mniS.  s. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. dafarva laqebiT.  k.mowyobiloba informaciis gadasacemad. s. 1­isaT­ vis). canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema. camouflage Se­ niRbva] – (samx. kandQdat­i [laT.  ruseT-iaponiis k. kampagna mindori. kanalizAcia [fr.) raimes miRwevis gza. komufl[i]- kan aJi Scd.Ra­ ri] – 1.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis. kaminos kera. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. < it. sinon.-is gamoyeneba. (gadat. kAnal­i [< laT.  satelevizio k. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad. ise. 2.  kompania sxvaa (ix. Tesvis k. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli.  kandeliabri Scd. k. canalis mili..) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba.  saarCevno k. brZolis veli] – 1.

2. kongresis wevrobis k. iyeneben laqebis. patara samxedro xomaldi erTgvari. qvemexi] – momcro. canon mili] – Rrma da viwro xeoba.) mxecoba. warmoebaSi.  s. kanibAlizm­i (wign) 1.  agreTve ixmareba kolofoni. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad. kAnistra [ing. kanQfol­i [berZ.) sisxlismsmeli adamiani. miwe­ riloba] – 1. agreT­ ve violinos da misT. ¥ kanonadisa. s. sakravebis xemze gasasmelad. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. kanQon­i [esp. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba.  kanonerka Scd. kaci­ Wamioba. ve­ luri. literatura.-is midevna.  parlamentis wevrobis k. 1). kanOnada [fr. (gadat.  kanoisa Scd. canonade < canon zarbazani. kAnoe [ing. ¥ sakandidato. canonniere < canon zarbazani. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. miyola. rCilvis dros. 2.  kanonadasi Scd. sxv. canibale < esp. saafTiaqro da zog sxv. kAnkel­i – taZris nawili. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba. dasaniSnad. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola. ¥ kanoesi. kanOner­i [fr. sadme misaRebad da sxva. barbarosi. staJi.  dawesebuli k. debuleba. (gadat. 2. qa­ . dogmati.-is dasaxeleba. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari.  k.. barba­ rosoba. kAnon­i [berZ.kan -242Raldis. kanQbal­i [fr. canibal] – (wign) kaciWamia. kanon wesi. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS.

Sarvali. romelic ganagebs saqmis warmoebas.  qudis k.) arCevnebi.  k. saeklesio kanonad damtkiceba. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. dakanoneba kAnt­i [germ. wignis ydaze. (s.) soflis sammarTvelo. kantata < laT. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. (Zv. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. guliani k. 2. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. 3. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. dawesebulebis ganyo­ fileba. momRerali] – 1. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli.  eklesiis k.  kantatasi Scd.. kAnfet­i [it. kAntata [it. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. kante] – 1. k (s. 2. gundisa da or­ kestrisaTvis. kAnton­i [fr.). didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis. sakantono  k.) xelisufleba. 2. agreTve orga­ nisti. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi. ¥ kantatisa. ¥ sakancelario da kance- . ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. Se­ movlebuli risme kideze. kanonisieren < berZ.  kamfeti Scd. ¥ kantonaluri. cantor mgalo­ beli. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. TiToeuli mxare. cantare simRera] – 1. raime masalis zoli.  konfeti sxvaa (ix. kanonizAcia da kanonQzeba [germ. 2. cancellaria] – 1. 2. Zveleburi lirikuli leq­ si. 3. ¥ kantiani.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli.  Sokoladis k. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili. kanon kanoni] 1.  institutis k. kancelAria [laT. qsovilis viwro zoli.  k. kAntor­i [laT.

sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba. kapQlar­i [laT. finansuri k. 2. kapQtal­i [laT. kapelmeisteri Scd.  kapelmaistrisa. kapElan­i [laT. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. nivTebi. egvteri] – 1. momReralTa gundi. s.kan -244to darbazSi momuSave. mTavari] – 1. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri. capitalis fr. yidis programebs.  s. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. warmoebaSi. 3. samuSao..  kapelasi Scd. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. kanzler < laT. ingl. Rirebu­ leba. (saub.. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. kapeldQner­i [germ. sawarmoo urTierTobani.. am wodebulebebis mqone piri. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs. capella < laT. 2.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. k. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri.  warmoebis k. 2. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli.  samrewvelo k. kAncler­i [germ.  kapiliari Scd. ¥ kapitalisturi. iyeneben fa­ ifuris. cancellarius] – 1. capellanus] – 1. capella samlocvelo. (arqit. ¥ kapelmaisterisa. qaRaldis da sxv. (k. s. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. saeklesio momReralTa gundi. 2.  saqarTvelos saxelmwifo k. ¥ kapelisa.) mimowera. kApela [it. kaOlin­i [Cin. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. sistema. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv.) kaTolikeTa sam­ locvelo. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. wre. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs. kapelmaQster­i [germ.

romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). k. naSromi. kapitAlur­i [laT.) ko­ lonis zeda nawili. capito- lium] – 1.-245warmomadgeneli. caput (capitis) Tavi] – 1. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. didad mniSvnelovani..-is TanaSemwe. remonti. Senoba vaSingtonSi. kapQtel­i [laT. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes.nagebobisa). kapitalis (mniS. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi. fendamentu­ ri.  k. gemis ufrosi meTauri. 2.  Soreul naosnobis k. armiis k.  usityvo k. 2. capitalis] – 1. ara msubuqi. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi.  k.  kapitanisa Scd. kapiUSon­i [fr.. 2. TavianTi poziciebis daTmoba. ¥ kapitnisa. 3. oficris wodeba. romSi: erT­erTi goraki. kapitUlant­i – piri. kapQtan­i [fr. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis.  kapitulianti. safuZvliani. 1) mflobeli.) gundis meTauri (qarT. k. capitulatio] da kapitulQreba [germ. gadat. cixis k.. sinon. kapitulAcia [laT. gundisTavi). capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit.. 2.. sawvimars. (sport. ¥ kapitulanturi. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis.  k. wyalqveSa navis k.) ukan daxeva siZneleTa winaSe. mosas­ .  fexburTelTa gundis k. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. Senoba. k. politika. nageboba. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs. (wign. Tavi. capitaine < laT.  kapitiulacia Scd. kap kapitolQum­i [laT.-is boga.  avtomobilis k. kapitulianturi Scd. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris. capitulieren] – 1. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi). mu­ zeumebi da sxv.

romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. Cve­ ulebriv guliani.. carambole] _ biliardis wiTeli burTi. ucnauri aCemeba. kApot­i [fr.. karAmel­i [fr. TviTmfrinavis k. yarabina Scd.  k. capote] – asaxdeli saxuravi. kApris­i [fr.) igivea rac kapriCo. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si. karabQner­i [fr.  karabina. yarabini. karAbin­i [fr. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri.  karavelasi Scd. kapUcin­i [it. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. labada. . 2.  kapiSoni.  kristefore kolumbis k. kApral­i [fr. 2. caravelle esp. ¥ karavelisa. Wirveuloba. carabinier it. kApriCo [it. kapiSoniani Scd. kApron­i – xelovnuri boWko. kApsula [< laT. caravella. qurTuks. amerikuli maimuni er­ Tgvari.-is Zafi. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa.” rimski-korsakovis `espanuri k.  avtomobilis k.  k. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad. karAvela [it. ¥ kapiuSoniani.  kapriCio dasaSvebia.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. capsula patara yuTi] – 1. caprice] – (mus. karAmbol­i [fr. aseTi boWkos qsovili. sxvadasxva meqa­ nizmisa. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1.”. kApriz­i [fr.  Caikovskis `italiuri k.kap -246- xams. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis.. caprice] – axi­ rebuli survili.

.-Si gagzavna. quarantaine kAtren­i [fr. kachel] – gamomwvari Tixis fila. esp. aseTi patimrebis adgili. taepiani leqsi. kAtorRa [berZ. ¥ kafesi. satorpedo k.  nostradamusis k. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT. katexQzis­i [< berZ.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. katarRa < berZ.-247- kaf karAntin­i [< fr. sinon. cafeteria] – kafe erTgvari.. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi. kAfel­i [rus. autaneli (Sroma. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad... sadac sauzmoben.  k. saxanZro k. katergon gale­ ra] – patimroba. Sorenkeci). k.-idan gaqceva. (qarT.  axalgazrduli k.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs.-ebi. кафель < germ. katEnaCo [it. kafeSAntan­i [fr. kAfe [fr. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. katçchçsis darigeba. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT. cautchiuc < perus indielTa enidan. kaUCuk­i [ing. kAter­i [ing. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa.-is momRerali. caucho] – elastiuri. iye­ neben rezinis warmoebaSi. sva­ men Cais. cxovreba. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT. romlis kargi piri moWiqulia. sazRvao k.)  sabuqsiro k. cafe] – patara resto­ rani. yavas da sxv. catenaccio ur­ duli] – (sp. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad.  k. cxovrebis muSaobis piro­ bebi). drekadi niv­ Tiereba. katOrRuli – Zalian mZime. sinon. kafetEria [ing.

 w. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas. wablisferi. ¥ wablisa. kaSAlot­i [fr. keQsar­i [berZ. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad).  ketebi Scd. keisrisa. kegElban­i [germ. simRerebi.kaf -248- ¥ kafeSantanuri.  keisarisa Scd. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi.  kedarisa. feri. ¥ kaSnesi. yelsaxvevi). capsula fr. kapsula.  kaSnisa. sinon.  kafsula. ag­ reTve am xis nayofi. kAfsul­i [laT.  mx. sakeisro gakveTa – (medic. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. Kegel] – 1. kedri Scd.  sasaqmebeli k. TviT es TamaSi. rodesac SeuZlebelia mSo­ .  libanis k. Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. kEgl­i [germ. kapsuli Scd. kaktos] – tropikuli mcenare.  k.  k.-is waqceva. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis. cactus < berZ. kEdar­i [berZ. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). kaSni Scd. ¥ kedrisa. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. Kaisar < laT. Cacholot < port.-ebis gawyoba. kASne [fr.  Tbili k. ¥ sakeisro. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT. kAqtus­i [laT.  kaktusi Scd. 2. k. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. kAStan­i [laT. kedi.

. sas­ kEson­i [fr. kEpi [fr. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri.) das xv. belgiis (mog­ 2. nakeTobani espaneTis. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2. teri­ qarTuli k.] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. qarxana. mokle aqvs. k. xidis Tosani ZuZumwovari.. Camping] – av­  k.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. Crd. keisari daibada aseTi ope­ 2.lud­ (safrangeTis armiaSi). kentauros] – 1. Cella oTaxi] – vedi.) daavadeba.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. winafriani rbili kElneri [ger. ro­ burjebis amosayvanad). caisson] – wyal­ tumro. neobis xelovneba. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. romelic `me Tqven ver gagigeT~. vaza. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. agreTve. 1­saTvis) Scd. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). kepi] – 1. sadgomi. ¥ keramikuli. Kallner] – germa­ qudi. Sveicariis. bili banaki.. dadis naxto­  k. SeuRwevi didi kamera. britaneTis. kEmping­i [ing. samuSaoebi. toriebze.  kepka (mniS. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1.) gamomwvari Tixis vianebiT. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. ro­ kEnguru [ing. (astr. Tanamedrove kunZulebis. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ . formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. k. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. (kreb. meTu­ namedrove safrangeTis. mamakacis saCixiani. xanaSi da sxv. kEltebi – indoevropuli to­ mebi.  antikuri k.

. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. Se­ mokl. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1.  keksi Scd.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. Saveebs. 2. gadat. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. ¥ kvadratuli (mniS.  kvadratiuli Scd. 2. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. quadrinnale (mdedr. kEfal­i [berZ.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. ocdaxuTia.  oTaxis k. magida. kEqs­i [ing. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi.  sami ayvanili k. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. 3.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli.-Si. kvAdrat­i [laT. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. kvadrQlia [esp. quazer mx. ¥ kvadragisa. 1­Tvis). kEtCup­i [ing. quadratura] – (maTem. kvAdriga [laT.  k.. figura. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli.  xuTis k. ketchup] – to­ matis sawebeli. (maTem. ityvian saerTod gadawyvetil rameze.) namravli. kvadriEnale [< fr. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana). k. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. kosmonavtebs). (maTem. trienale).) xarisxis maCvenebeli. wris kvadratura – 1. cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade. tolgverdiani sworkuTxedi. bienale. kvazErebi [ing.  kvadrigasi Scd. kvadrAtura [laT. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. cakes (mr. romelic ors udris.

qalaqis didi masivis uba­ ni. Taviseburebebis mixedviT. k. kvalitatQuri [< laT.  k. (ianvari. kvAnt­i [laT. quartal < laT. meqanika. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. Teber­ vali.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs.  kvalitaturi Scd. angariSi. kvantitatQuri [< laT. qualitas Tve. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve). kva ¥ kvanturi. komisia.  kvartalisa.  k. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba). risame saqmianobisaTvis. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. musikaluri . kvArtal­i [germ.  q. marti). kvArtet­i [it.  kvartlisa Scd. qalaqis nawili. meTodi.  qvanti.) Tvisebrivi (ix. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si.  k. ag­ reTve kvalitatiuri). muSaki  s. rac fotoni. ag­ reTve kvantitatiuri). cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. 1­isaT­ vis). Teoria. meTodi. kvalifikAcia [laT. k. 2. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign. quartus meoTxe] – 1. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa.  kvalifikaciuri Scd. quartetto < quartos meoTxe] – 1. kvAker­i [ing. sakvalifikacio. kvartEron­i [esp.  pirveli k.) raodenobiTi (ix. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad.  k. ¥ kvartaluri (mniS.sobrioba da facic vakeTeb] – 1. Tbilisis nucubiZis platos k. qvantitatiuri Scd. qvanturi Scd. 2. ¥ kvalificiuri.  k.  kvantitaturi. sinaTlis kvanti – igivea. 3. kadrebi.

akordeonis k. kicks (mr.kva -25220 ss.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma.  klaviaturasi Scd. sa­ beWdi manqanisa da sxv. romelSic oTxi Semsrulebelia. klawisz < laT. k. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi. klAn­i [kelt. klavir] – 1. kQqs­i [ing.  kiurs Scd. kiUvet­i [fr. ¥ klaviSebiani. cuvette menji.  kiurisa Scd. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie. sa­ orkestro piesis. operisa da misT. 2.  kiuresi. ¥ sakvarteto. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. me­19­ . 2. ¥ klaviaturisa. sakravebi. irlandielebsa ansambli. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi. klAviS­i [polon. ¥ kiurim. gadaReba forte­ pianosTvis. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema.) – gvaris mixedviT]. kiuris. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros. soliciumis orJangi. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli.  qvarci Scd. klAvir­i [germ.  k.)  roialis TeTri da Savi k.  saqarTvelos saxelmwifo k. kvarcis lampa – eleqtruli lampa.. piesa. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs. gadamrTveli. clan] – Sotlan­ dielebSi. clavis gasaRebi] – firfita.-ebi. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. kvArc­i [germ. iyeneben medicinaSi das xv. klaviAtura [germ.  s. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru. kQure [fr. fortepianos winamorbedi. romelsac aqvs kvar­ cis milaki.  beThovenis simebiani k.  fortepianos k. sabeWdi manqanis k. klavEsin­i [fr. klaviatur < laT.-ebi. quarz] – ufero minerali.

2. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli. 1­Tvis).. keltur tomebSi. saklaso (mniS. mecnierebis didi moRvawe.-is kaiuta. risame xarisxi.-is fexburTeli.-Si Sevida.-s ukravs”. gvarovnuli Temi.  meaTe k. klAs­i [laT. 3. clarinette] – xis Casaberi sakravi. . ferweris k. samedicino oTaxi skola­ Si. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils.  pirvel k. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis.  ZuZunwovarTa k. s.  `k. oTaxi. 8. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k. momzadebis done.  maswavlebeli k.-253da sxv.  TamaSis k.  `k.  k. classis Tanrigi] – 1. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba.  me-2 k. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. 6.  pirveli k.-is qarTuli k. klasQkos­i [< laT.-is vagoni. pirveli k. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi. klAser­i [fr. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. 9. klArnet­i [fr. maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba.-is moswavle. 3­isaTvis). `k. daukra”. 7. aTeulebi da aseulebi. 2. 5. gvari. 4. erTnari damokidebuleba. maRali k. (mag. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi.  me-20 s. winaaRmdegobani.-ze damkvreli” Scd.  kliaseri Scd. klasifi­ kacia.-ss Seadgenen erTeulebi. davaleba. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs.  s. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT. moswavleTa jgufi. fexbur­ TSi).  muSaTa k. ¥ klasobrivi (mniS. literaturis. done.-is Soferi (mZRoli). romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan.

klaxon] – avto­ mobilis.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. literatura. klEma [germ.­Si da me­19 s.kla -254da berZ. srulyofili. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. partia. klassizismus] – me­18 s. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. motociklis da misT. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi. k. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT. kleptomAnia [berZ. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. sanimuSo. SesaniSnavi. klasikosis. klAqson­i [ing.  k. klasQcizm­i [germ. nawarmoebi. ganaTleba. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba.  k. klaustrofObia [laT. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. filologia. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. klasikosebis mier Seqmnili. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis.  k. clerk ga­ damweri. 2. claustrum daxuruli saTavsi .ebi. an­ tikuri. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. klerikAlizm­i [< laT. clerc ing. Tanri­ gebad dayofa. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k.ti pobrivi. meqanikuri sasignalo sayviri. jgufebad. k. klerQkal­i [< laT.  k. magaliTi. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. ¥ klerikaluri. saukeTeso. klErk­i [fr. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. klemme giragi. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. klasQkur­i – 1.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi. 3.

romelic emzadeba notariusad.. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba.  maRaziis k.-255sasuliero piri] – 1. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. mudmivi k. amindis reJimi. klQmaqs­i [berZ.-ebi. klQmat­i [berZ. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. havas Seiswavlis..  klienturasi Scd. k. klientebi. ¥ klimaturi.) ix. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken. kliEntura – klientTa er­ Toblioba.-ebi. havai.  bankis k. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. klimaqtoriumi.  k. Tbili k. .SemkveTi. sadme mimsvleli (moZv. saf­ rangeTSi. k. myidveli. romelic klimats. cliens (clientis)] 1. pirobebi. piri. ¥ klienturisa. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas. ¥ klinikuri. si­ non.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. staJiori.  zomieri k. muStari].notariusis an advokatis kantoraSi da sxv. piri. klinQcist­i – eqimi. klimaqsi. romelsac emsa­ xurebian. 2. kli klima (klimatos) klimati. gamokvleva. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. saparikmaxeros k. klimatololOgia [berZ. klQnC­i [ing. 2. mTis k. klimax] – (me­ dic. klQent­i [laT. klQnika [berZ.  k. mkurnaloba. clinch] – (sp. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. kurorti. klimaqterQum­i [< berZ.

clips (mr)] – 1. cliche] – liTonze. gena. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. kleros] – 2. mcenaris an cxovelis (finans. clown] _ cirkis  TuTiis k. rac mis winapars. kliSE [fr. ofilmi. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win). ganoebisaTvis. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. organizmi. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. 4. nagvis dasay­ klUb­i [ing.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. nergvis gziT. (gadat. soluturad identuria sayure. ¥ kliSesi. romelSic klounebi klOaka [laT. doebrivi organizacia kul­ 3. erTgvarovani STamomavloba. iyeneben dasabeWdad. klQring­i [ing. organizmisa. clearing < cleklOni [berZ. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. romelic ab­ klQfs­i [ing. klOun­i [ing. xumara. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze.  klounadasi Scd. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. naxazi da misT. sibinZuris. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze.) gaxrwnilebis bu­ . ri kodi. cloaca] – 1. club] – sazoga­ reli adgili.) usqeso an  kli psi Scd. monawileoben. vegetatiuri gamravleba. klQros­i [berZ. buli. 2.kli -256- klQp­i [ing. yari] – (biol. klon amona­ boloze. clip sarWi] – sa­ de. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. 2. wisqveSa arxi qalaqebSi.

Wikarti). dasamagreblad (qarT. CanTosani daTvi). dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. sadac yvavilebia darguli. ¥ koalisa. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad. metad Sxamiani. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema.-ze TiTi daaWira.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. k. yva­ vilnari. kod kOala [ing. saTvaliani gveli). sinon. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba.. kOd­i [fr. 2. cobra] – didi gve­ li. politikuri. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari.  saTvalebiani gveli Scd. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT.  k. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. knExt­i [holand. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT. Sedgeba ori nawilisagan. sportuli an sxva xasiaTisa. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. sportuli k. kiserze aqvs laqebi. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). klUmb­i [ing. koala < avstral.  eleqtrozaris k.. sinon.  koalasi Scd. sadgomi. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. romelTagan erTi jdeba meoreSi. knecht] – (zRv. ¥ koaliciuri. knoop] – 1.  antihitleruli k. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad.  knopka Scd. binadrobs xeze. ¥ kobrisa  kobrasi Scd. 3. koalQcia [< laT.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. aseTi orga­ nizaciis Senoba.  xelTaTmanis Sesakravi k.  klumba Scd.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. qurTukis Sesakravi k. ikvebeba foTlebiT (sinon. muSaoba.. knOp­i [holand. .  s. ¥ saklubo. mTavroba. kObra [port.  axalgazrduli k.

2. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand. kOdeqs­i [laT.q. (maT..) – sidide. (fiz.  samxedro operaciis k.. gafarToebis k. coca < perus indielTa . romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad. kOka­kOla [ing. colaboration TanamSromloba. fonze dawebeba  k. mxatvruli nawarmoebi. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1. romlebic  kavboi Scd. fuZvelze.k. nebSi. morses k. gadat. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. saxelwodeba.. kolaboraciOnizm­i [< fr. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros.  xaxunis k. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari. codex wigni] – kanonTa krebuli. kOvboi [ing. mzareuli 2. ¥ koduri.) sidide. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ. filmi.kod -258-  asoiTi k. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri. 3. saxviT xelovnebaSi: leTSi. cifruli k. dasavleT evropaSi: piri. (wign. koeficQent­i [laT.) literatu­ kOka [esp. – burTisebri baqteria. sisxlis samarTlis k.  saqarTvelos samoqalaqo k.  koka-kolasi Scd. kok] – gemis da faqturiT. romlis foTlebidanac iReben kokains. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr..) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. ¥ koka-kolisa. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. enidan] – tropikuli buCqi. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas. iseTi masalebisa.

kol  k.  kalenkori Scd. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi.  advokatTa k.  kolegialuri. коленкор < fr. ufro patara. saerTo miznebiT intere­ sebi. kOler­i [laT. collector Semkrebi] – 1. kOlafs­i [laT. kolEqtor­i [laT. bambis qsovili erTgvari. color feri] – saRebavis feri. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. milsadenebidan Semosuli . romliTac miedineba sxva. (gadat. saministros k.  skolis k.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic. 2. kOlega [laT. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi.  saredaqcio k. weboTi gaJRenTili. k.  sabiblioTeko k.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. ¥ kolegisa. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli. kolEgia [laT. dawesebuleba. 2. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. amxanaguri. collegium] – 1. ¥ koleqtiuri. gadawyvetileba. kOlba [germ. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. misi toni da sisqe.  kolegasi Scd.  sxva k. collega] – amxa­ nagi samsaxuris. ¥ kolegiuri – (wign.) sul sxva saqme. aseve saerTod fe­ ri. profesiis Tanamdebobis mixedviT. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. kolEnkor­i [rus. ¥ kolenkoruli. saTaTbiro an ganmkargulebel organos. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi). 2. Seferiloba. didi milsadeni. kolEqtiv­i [laT.) ara­ erTpirovnuli. xelmZRvaneloba. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. sxvebTan SeTanxmebuli. romlebic qmnian admi­ nistraciul. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad..

 k. kOlika [berZ. kOlibr­i [esp. in­ teresTa Sejaxeba. kolOid­i [berZ. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. kolEqcia [laT. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli. kOlit­i [germ. xsnari.  mineralebis k. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli. collisio] – 1. koleqciOner­i [fr. (wign. fizikaSi.) nivTiereba. gogirdi... saqarTveloSi: saswavle­ beli.  cxovrebiseuli k. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi).  k. kolloquim saubari. far­ Ruli).  briliantis k. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. webo da sxv.-ebi. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli. k. kOl­i [ing. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi. gasaubreba] – 1. 2.  koliisa Scd. kolla < webo da eidas saxe] – (qim.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. (lit. college] – 1.. wylis k.  kolibrma.  sakanalizacio k. in­ glisSi. saxamebeli. collier] – yelsabami. airebi an siTxeebi. markebi. ¥ sakoleqcio. kOlie [fr. kolibris. kOleji – [ing.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. . kolibrs Scd. 2. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi.kol -260¥ koliesi. suraTebis k. safosto markebis k. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila.  qronikuli k. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba.  s. kolQzia [laT.  Tirkmelebis k.) ¥ koloiduri. kolitis < berZ. ¥ kolibrim. miswrafebaTa. kolokvQum­i [< laT.

 kalona Scd.  k.-2612. kolumneziffer] – (poligr. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. axalSeni).-ebi Savi zRvis sanapiroze. 1) mosaxleobas. kolOncifr­i [germ. 5. ¥ kolonialisturi. kOlona [fr. kolOnist­i – 1. kolonia mniS.-ebis ganTavisufleba.  k.  biologTa k. sinon. koloniis (mniS. Cagvra. 2.  koloqviumi Scd.  triumfuli k. ucxo qa­ laqSi. tankebis k.  Zveli berZnuli k. 1­isaTvis). kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa. k. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. samecniero TaTbiri. 2. fizikosTa k. .  k. 4. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. sinon. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. 3) wevri. colonia dasaxleba] – 1. kolonizAcia – 1.  kalonia Scd.  pingvinebis k.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi). koloniis (mniS. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix.  qarTvelebis k. (ist. qveynebi. 3. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT.  k. WianWvelebis k. 2. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS.  jaris k. 1). ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze. 2. moskovSi me-17-18 ss. moaxalSene). kol  Sroma-gasworebis k. adamianebi an sagnebi. 2) mcxovrebi (qarT.-Si.-ebi. politika.. ¥ kolonizatoruli. colonne < laT. politika. maRa­ li sveti. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS. kolOnia [fr.. colone] – 1. kolonizAtor­i – piri. qveyana. erTi erovnebis adamianTa jgufi.

 k. kolorQtuli – 1. colossal berZ. uzarmazari.kol -262- kolorQmetr­i [laT. kOlos­i [berZ.  kamanda Scd. moxuci.  epoqis k. commandeur] – 1.) Za­ lian didi. koma Rrma Zili] – (medic. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. kolosAlur­i [fr. sacxenosno Sejibrebis. raime udidesi. Taviseburi naTeli.  s. suraTSi ferTaSexameba.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. 2. moto. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT. (wign. colorito < laT. peizaJi.  k. kolossos didi qandakeba] – 1.) ugono mdgomareoba. velo. gadat. kOmanda [fr. kolOrit­i [it. rac qmnis mTlianobas. 2. uzarmazari qandakeba an sveti 2.  mecnierebis k. fersazomi). Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ .-ebi. mkafiod gamoxatuli. sportsmenTa oganizebuli jgufi. brZaneba. gvari sistemis revolveri.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. kolumbarQum­i [laT. color kOlt­i [< sakuT. gadat. mniSvnelo­ vani. figura. kolossos ] – (wign. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. avtogadarbenis da misT. kOma [berZ. 2. samxedro mosamsaxureTa. ieri. warmodgenas k. k. punqti. xelmZRvaneli. sax. komAndor­i [fr. ¥ sakomando.  naTeli k. gankarguleba. sinon. color feri] – 1. istoriul romanSi. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. 2. am wodebulebis mqone piri.  fexburTis k. commande] – 1. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT. sasaxle. warmateba hqonda.  avtogadarbenis k. 3. rac Rrma Zils mogvagonebs.  k.  kalorimetri sxva (ix).

kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS. Sofris k. ¥ komediuri da sakomedio. sawarmosTan. 4. qvanaxSiris k. musikaluri k. poligrafiuli k. TamaSi (WadrakSi)... samTo k. komedQant­i [it.  samkervalo k.  kombinizoni Scd.  puris asaRebi k. k. 3. Sewyvile­ buli] – 1.. kombQnat­i [laT. 2. (soflis meurneobaSi). (s) siuJeti. ferebis k. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li.  saswavlo k. kartofilis amosaRebi k. romelsac aqvs sasacilo siuJeti.  bavSvis k.. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. risame urTierTganlageba. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi.. ¥ kombinaciuri.  klasikuri k. combinatio] – 1. k. xrikebi raime miznis misaRwevad. rTuli Canafiqri. commedianto] – (moZv) igivea. saWadrako.-ebi. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. (s) Janri. 2. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti.  k. combine] – manqana. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. kom  eSmakuri k.. kombinEzon­i [fr. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. rac komikosi. combinatus gaormagebuli. comoedia < berZ. molieris k. maqinacia. giorgi erisTavi. romelic komediebs wers.  k.  qarTveli k. ungruli nagazis jiSis ZaRli. kombinAcia [laT. opera.. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi.. . 1) moxda.  k. 3. Sexameba. fexburTSi. komediOgraf­i – dramaturgi.  cifrebis k..-263erTi umaRlesi wodebuleba. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. am wodebis mqone piri.  sayofacxovrebo sawarmoTa k. kosmonavtis k. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba.

komentArebi – 1. komEndant­i [fr.  teqstis k. am dawesebulebis sadgomi. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi. komEntari zedmEtia – (wign. komentAtor­i [laT.. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS. sportuli k.-ebi. commentator] – piri. 2) sasamsaxuro sad­ gomi. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. commercium] – kerZo vaWroba. commandant < laT. commentarius]. romelic risame komentarebs iZleva. Se­ noba. navsadguris k.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. romelic komercias misdevs.  qalaqis k. Cveulebriv mr.­Si.  komentariebi Scd. raime teq­ stis axsna­ganmarteba. 3. sakomendanto saaTi – igivea. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi.) ityvian.  cixesimagris k. mindoba. 2. komman- dantur] – dawesebuleba. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS. saerTod vaW­ . komErcia [laT. samxedro meTauri. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. 2) udgas.  saerTo sacxovreblis k.kom -264Scd. 4.  gazeTis k. banakis k. mibareba] – 1.  rkinigzis sadguris k. samxedro piri. rac komendantis saaTi. commersand] – piri.  komendati.. 2. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. komentaris (komentarebis) avtori. commedare davaleba. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. msje­ loba risame Tobaze. komEntar­i [laT.  komendantura Scd.-ebi. sakomendato komendAtura [germ. komErsant­i [fr.. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri.

adamianTa jgufi.  komivoiaJuri Scd.  k. komQsar­i [fr. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. ¥ komerciuli da sakomercio. komQkuri – 1. komQkos­i [berZ.-265roba. (s) operaciebi. opera. (s) garigeba. komivoiAJor­i [fr. komedia). kometes (aster) Tmiani. k. kudiani var­ skvlavi). kOmizm­i [berZ.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi. kOmeta [berZ. . debs xelSek­ rulebebsa da sxv. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. kOmilfo [fr. 2. saxelmwifo mmarTvelobis organo. commissio da­ valeba] – 1. komisiOner­i [fr. komisarQat­i [fr. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. k.. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi).  k.rogorc unda] – maRali wris. Sesaxedaoba. sasacilo  k. mdgomareoba.  saarCevno k. <] – risame ko­ mikuri.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT.  k. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa. 2. rac ko­ mediuri (ix. sinon. k. saeqimo k. igivea. commissionnaire] – piri. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. savaWro operaciebi. commisaire < laT.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT. romelic garkveul funqciebs asrulebs. sasacilo xasiaTi. gadat. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. commis voyageur] – savaWro firmis agenti.-d gamoiyureba. commissariat < laT. niWi.

compact 2. komisia. saeqsperto k. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. sxivis saSualebiT.gamosa­ an Tanamdebobis piri. sinon.) jgufi adamianebisa. compactus]  kompententuri Scd. k. Srifti. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. kOmpaqt­dQski [ing. azri. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. compusso < holand. masa. (saub. tia] – 1. sasacilo] kompensAcia [laT. (medic. k.  k. romliTac gansazRvraven 2. nitebuli isari. comite <laT. compagnie] – 1. epoveba visme.  saaqcio k. saxsrebi. 2. kompetenciis (mniS. msubuqi. romelic  k. – mWidro. 2. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. compensatio] – 1. comics (mr. av­ qveynis mxareebs. Tanxa. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. komQtet­i [fr. codnaze damyarebuli.) < comic komikuri. SekumSuli. specialisti. aRdgena organizmSi.). kOmiqs­i [ing. 2) mqone. sfero. k. ne raime dargSi. ro­  k. mewarmeTa savaWro an sam­ 3. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. sakiTxTa wyeba. comdros. sazRauri). aris mimarTuli.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris. . (qarT. rasac kompetEncia [laT. Tonis diskis saxiT. kompAqturi [laT. yovelTvis CrdiloeTisken 3. competencota adgili uWiravs. risame asanazRaureblad kompAnia [fr.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba).  k. romelsac uxdian  komikuri Scd. organizacia.  s. msajuleba.kom -266- xulebis. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix.. ¥ sakompensacio. kompas fargali] – xelsawyo. aqvs damag­ toritetuli. Cveulebriv saTav­  fuladi k. gadasavlo Sinaarsis. – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it.

compilatio Zarcva] – 1. nakrebi. moqmedebaTa. sawarmoo procesebis k..  k. meqanizacia. ¥ kompleqturi. k. agebuleba. kompilAcia [laT.  k. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba.  romanis k. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). compositus] – sityva.. naSromi. romelic qmnis musikalur nawarmoebs.  kompentencia Scd. saWadrako kompozitori – piri.  k.  Jurnalebis k. complexio SeerTeba.  personaluri k. 2. sakomputero Scd.  wignebis k. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. es sakiTxi Cvens k. SekavSireba] – (wign).-is klasi (konservato­ riaSi). komplEqcia [laT. aseTi naSromis Sedgena. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi. moyvaniloba komplQment­i [laT. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. sruli Semadgenloba. compositos Semadgeneli] – piri. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba. urTierTgan­ lageba. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT. kOmpleqs­i [laT. compositio Sedgena] – 1.. (s) centri. (s) sistema. kompozQtor­i [< laT. sinon.-267 sasamarTlos k. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs. ¥ kompleqsuri. compliment] – sasiamovno.-s scildeba. kOmpleqt­i [laT. kompozQcia [laT.  arqiteqturuli k. naxatis k. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs.  komputeri. complexus kavSiri. komputeruli. kompiUter­i [ing. k. tanis (sxeulis) age­ buleba.  k. (s) teqnika. . ¥ kompiuteruli da sakompiutero. Sexameba] – saganTa. eqspedicia. Sveulmfreni da sxv. movlenaTa. Tvi­ sebaTa erToblioba. operis k. 2. qaTinauri) kompOzit­i [laT. mag: ded­ mama.

komprOmis­i [laT. gadawyvetileba. nomers da misT. komprometQreba [fr.  Senadnobis k. composteur] – aparati. ukompromiso.  kompromentireba Scd. kompOnent­i [laT. magram kompostireba.kom -268liT dasvelebuli). dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. ¥ kompromisuli. compressio] – (teq) haeris. klasi (konservatori­ aSi).  alublis k.-ebi.) risame Semadgeneli nawili.  s. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS. komprEsia [laT. compost] – (sof. meur. kOmpost­i [ing. kOmuna [fr. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. commune < laT. compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati).  u. kamaTi..  k. ¥ sakompozicio (mniS. ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi. 1­isaTvis). 2­T­ vis). atmis k.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. komSis k. kOmpres­i [fr.  kampoti Scd.  k.. komprEsor­i [laT. compresse] – qsovilis. (s) danadgari. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. kompOster­i [fr. mTlianoba. kOmpot­i [fr.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi. compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba.  k. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. compromette] – (wign. ¥ kompresoruli da sakompresoro.  uary. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs.  dakompostereba. communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ .

amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. cnoba. rome­ 2. sistema (wyobileba). partia. komUnizm­i [fr. suli] (1918­1920 ww.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. k.). komUnar­i [fr. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. (ist.  SromiTi k. communisme < laT. mSenebloba. saSualeba. tabeluri. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. yofil sabWoTa kavSirSi. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. komUnike [fr. – WkuiT. ¥ sakomunikacio. communis saerTo.  k. samxedro komunizmi – sab­  k. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. kOmfort­i [ing. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri.  k.-269duqtebs. niWierebiT. partiis wevri. vagoni. communard] –  komunikisa Scd. neobasTan dakavSirebuli. commuto] – 1. xazebi. cxovrobs. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad. visime . gadoebriv sakuTrebaze. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. mowyobiloba. kon ¥ komunisturi. sa­ komutAtor­i [< laT. sastumro. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. komunAluri – qalaqis meur­  s. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. ¥ komunikuri. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. ke­ ropaSi.

saerTod: Sesabamisoba.  kondensacia. 2.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. konglomErat­i [laT. saeklesio wigni. kongrEsmen­i [ing. SemTxveviTi na­ erTi. kondesireba Scd. msgavsi. kondensieren] – (spec. congressman] – kongresis (mniS. kondensAcia [laT. kOngres­i [laT. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. 2. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba.. congressus Sexvedra. kondensatio] da kondensQreba [germ.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. 2. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli.  k. vamkvriveb] – 1. plasti. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba. orTqlis. mSvidobis momxreTa msoflio k. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. konglomerAcia [laT. Ta­ nazomiereba. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs. 2. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. 2) wevri kongruEntuli [< laT.) naleqi qani. kOndak­i [berZ. Semk­ vrivebuli] – 1. (geol. conglomeratus Semgrovebeli. kondensAtor­i [< laT.) dagroveba. condenso vasqeleb. raime sazogadoebriv . kreba] – 1. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. aparati. 2.  kondesatori Scd. romis papTan arsebuli administraciuli organo. kenWebisa da qve­ bisgan.  avtomobilistebis k. (wign.  energiis k. konditor < Sesaferi. ¥ konglomeratiuli. 2. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. kavSiris saxelwodeba. kondQter­i [laT. congregatio] – 1. kongregAcia [laT.

s. dide. saqoneli. saqoneli. moqmedebis k. nawarmi.-ebi. ¥ kooperaciuli. k. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k.savaW­  samecniero samuSaoebis k. romlis drosac  kordinati Scd. TanamSromloba] – 1.] – tkbileulis (tor­  sarewao k.  koptacia. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. kanfetebis da misT) damza­  k. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). ¥ kooptirebuli. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). procesSi (operaciaSi). Tesli. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis.  koperacia. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan. satebis. rac da­ Scd.) si­ ¥ kondiciuri. debis specialisti. maRazia. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. an kandidatebiT sakuTari 2. 2. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT.. sakonditro Scd. kopkondQcia [laT. konditio] – dad­ tirebuli Scd. coordinatio] da koordireba [germ. saqmianobis SeTanxmeba. forma. standarti. .. wesrigebuli] – (spec. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan. ro da sxva gaerTianeba. ¥ konditerisa. koptireba. [laT. koleqciuri sawarmoo. s. genili norma. romelic gansazRv­  k.  konditrisa. sabinao k. urTierTSefardeba. tarebis gareSe.-271- koo arab. melime arCeviTi organos  s. fabrika. tkbili Rvezelebis momxmareblo k.. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. koperaciuli sakOnditro – 1. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon.-ebi. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT. Sromis  geografiuli k. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. kanditeri.  kooptireba.

Sefardeba. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. corps de ballet] – baletis msaxiobebi. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili. korrespondent. romelic koreqturas (mniS. adgili. 2. ¥ sakoreqtoro. korEqtor­i [laT.-is iqiTa mxare. kordebAlet­i [fr. cordon] – 1. kordinireba Scd. wevr-korespodenti Scd. korespondEncia [laT.  korespodencia Scd. kOrdon­i [fr. (samx. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT. koreqtQreba – 1. correspondentia] – 1.  mamxilebeli k. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki. gazeTis. Jurnalis. korespOndent­i [germ. sadac aseTi raz­ mi. werilebis. 2.  tyis k. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. kores­ pondentis mier gazeTis. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs.  s. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. erToblioba. sabaJo k. 2. yarauli aris gan­ lagebuli. dacva. sworeba. correspondant] – 1. piri.. korEqtiv­i [laT. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. k. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. sakorespodento.  korektireba Scd.. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. < fr. 2. sasazRvro k. cnoba. depeSebis da misT. korelAcia [laT. 1) akeTebs. punqti. TviTmfrinavidan da misT. ¥ sakorespondento.  kordinacia.  gegmebSi k.-ebis Setana.. .  s.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan.  gazeTis sakuTari k. correctus gas­ worebuli.kor -272 korespodenti. radio­ televiziis TanamSrome­ li.

ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. sinon. derefani. talani).  sakoreqtoro sxvaa (ix. korOzia [laT.-273 ars. ¥ koreqturuli.  k. Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. Secdoma. correctio] – Sesworeba. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa.  vagonis k. sakorektoro Scd.  korektuli Scd.  koridasi Scd.  sakoreqturo sxvaa (ix. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. koryphaios bela­ di. koreqtura).) 1. 3. . k. adamiani.) wesieri. sakoreqtoro – oTaxi.  korektori. sakorektoro Scd. nabeWdi. korEqtuli [< laT.  s. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi.  korektura. sadac koreqtorebi muSaoben. corner kuTxe. Tavaziani.  karidori Scd. kor kOrida [esp. gamoiyeneba. winamZRoli] – (maRal­ fard. TviT aseTi anabeWdi. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri. korekturuli. (qarT. correctus gamarTuli] – (wign. kOrife [berZ. corrosio amo­ Wama] – 1. korQdor­i [fr.  mecnierebis k. ¥ koridisa. 2. korEqcia [laT. xelovnebis k. mopyroba. correctura rac unda gaswordes] – 1.. ¥ sakoreqturo. sax. koreqtori).  k. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze. 2. korEqtura [laT. saqcieli. k. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). kordebaletis mTavari msaxiobi. kOrner­i [ing. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. k. rogorc sanelebeli. binaSi da sxv.). stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba. kornQSon­i [fr. korQandr­i [laT. pasuxi. gasworeba.

¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria. adamianis an cxovelis sxeuli. (sacxovrebeli masivisa). xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. (ix. cortage] – (wign. kortebi.  mTavari k..) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad.) materiis nawilaki. kOrteJ­i [fr. 2. mefed kurTxeva. gamrudebis) samkurnalod.) TabaSiris. paJTa k.kor -274JurnalisTa k. court] – CogburTis saTamaSo moedani. korporAcia [laT. me-5 k. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad. corpusculum sxeulaki] – (fiz.. kOrpus­i [laT. corpus sxeuli] – 1.-ebi. gemis k. kOrset­i [fr. (geol. kOrsaJ­i [fr. procesia. universitetis k. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli. farTo drekadi sartyeli. oficerTa k. kOrt­i [ing.-ebi. 2. 4. saaTis k..  cxenis k..  di plomatiuri k. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi.. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. (medic.. saavadmyofos axali k. 3.. 6. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa. satanko k. sazRvao k.  mr. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. corset] – 1..  kadetTa k.) sazeimo sxvla. erTi specialobis. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT. . tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad.  korpuskul[i]aruli Scd. korpUskul­i [laT.  msrolelTa k. koronAcia [laT. coronatio] – gvirgvinis dadgma. msxvili sajariso Senaer­ Ti. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. di plomati). qarxnis k.  inJinerTa k. 2. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k. 5.

kosmopolQtizm­i – ideo­ . samyaro da dromos sarbeni adgili. topazi. kosmOdrom­i [berZ. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. cortes (mr. kos  samkurnalo k. kosmonAvtika [berZ.  kortesebi Scd. misi saxesxvaoba: lali. 2. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba.. kosmos kosmosi. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. kosmopOlit­i [berZ. korumpirEbuli pQri – piri. ¥ kosmetikuri. simrude] – (maTem.-275 avtomobilis k. co erTad da sinus Runi. kosQnus­i – [laT. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT. kosmolOgia [berZ.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. kOrund-i [germ. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs.  k. kosmos kosmosi. corruption < laT.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. astronavtika). rogorc erTi mTlianis Sesaxeb. safiro­ ni. kosmeturi Scd.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. saSualebani. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. kosmogOnia [berZ. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. kosmos kosmosi. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. kosmEtika [berZ.-is kabineti. k.  korupcia Scd. kOrtes­i [esp. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1. korUfcia [ing. korund] – Za­ lian magari minerali. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani. mimdevari. kosEkans­i [laT.  kosmetiuri.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

l. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd. gvardia)] – zog monar­  operis l. Tema. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl.-is saRebavebi. polki. Guardia moebSi. (mus. tani da it. mcenareuli nivTiereba. aqvs Zvirfasi xazis msaji.  leib-medikosi Scd. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. (gadat. azris gamoTqma CogburTis.) raime azris. pasuxi. medicus wiTldeba.tani da laT. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. bewvi. Linesman] – – (wign). laT.  l. Lakmoes < diuli – iwereba erTad. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. . rogorc indikators (ix.  l. saRebavi  leib gvardia Scd. romelsac iyeneben gemi. dacva). warwera. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. karis eqimi.) ZiriTadi azri. romelic l. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. 2). zog sxv. laibgvar. LeitmoxreT amerikaSi. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi. jis TanaSemwe.] – lurji. llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ. saokeano l. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli.lai -288- bis saerTo saxelwodeba.lAkmus­i [laT. SejibrebaSi: msa­  l. navi. ¥ laibgvardiuli. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. stili. 2.  samgzavro l. mniS.  laibgvardieli.  leitmotivi Scd. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba. fexburTis da mokled da mkafiod. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. (ix. lakOnizm­i [berZ. xolo tutis (ix. romelic lAib­gvArdia [germ. ¥ lakoniuri. didi swrafmavali qaRaldi. ojaxidan.  romanis l. tiv] – 1. gverdis msaji..

qvaze amomW­ reli] – (wign. larQngit­i [berZ. lAndSaft­i [germ. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili). raime adgilis saerTo xe­ di.-289¥ lamisa. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi. kvartetis da sxv.  laringologi. stili. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama.  l.-ebi.  l. sasuqad da sxv. Lancete < laT. romelic sakvebad gamoiyeneba. lapidAruli [laT. l. iyeneben upiratesad amaRlebul. iluminacii­ saTvis. laminAria [< laT. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba.) wablisferi wyalmcenare.) mokle da mkafio. lAnget­o [fr. Largo faruli] – (mus. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi.  mTiani l. lAma2 [tibet. lAmpas­i [fr. lAncet­i [fr. zonebi. ¥ landSafturi. termini. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana.  lamaisti. zogjer: sonatis. Lampas] – ganieri feradi zoli. laringologia. vidre adajo). lArgo [it. nela .  lamasi Scd. Lancea Subi. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. laringoskopi. generlis l. ferwera. oroli. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni.) 1. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. Lapidarius qvis mTleli. simfoni­ is. 2. lamina fir­ fita] – (zool. lAngust­i [fr. lampQon­i [fr.ebi. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan.  wiTeli l.

mecnierebis. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis.  waugebeli l. mamuli] – (wign. Latifundium latus farTo da fundus miwa.] – induizmis panTeonSi: silamazis. sagdebeli).. nebadar­ Tuli.  a. Lafette < fr. bed­ nierebis.  latarea. lAqSmi [sanskr. Lasso < esp. elCi] – 1. liafsusi. liapsusi Scd. teqnikis dargSi. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis. lEgato [it..  rusTavelis premiis l. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. gazeTi.  l. . paltos) mkerdis na­ wilSi.) uneblie Secdoma (nawerSi. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. a. RvTa­ eba _ viSnus toli.las -290 lapsusi. organizacia. Secdoma. 2. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. latifUndia [laT. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba. Legatus gagzav­ nili. nobelis premiis l. laqtAcia [laT. mcdari nabiji] – (wign. legAlur­i [laT. lEgat­i [laT. laurEat­i [< laT. latAria [it. partia. metyvelebaSi). iatak­ qveSa. l. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier. literatura. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. lAso [fr. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. lAfet­i [germ.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. latareia Scd. adgil­mamuli.  Tvlebiani l. lAckan­i [germ. qamandi. sin. l’affus] – dazga.

 l. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba. ¥ leiboristuli. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia. Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. 2) jariskaci. lEdi [ing. leikEmia [berZ. lEgenda [< laT. Leukos TeTri laima sisxli] – (medic. gadmocema. geografiuli rukis nawi­ li. l. legQon­i [laT. liderini Scd. igivea rac polki. romelic hgavs Rrma Zils (qarT. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. (ist. ¥ leTargiuli. Legio (Legionis)] – 1. rac unda waikiTxon] – 1. rac leTargia. sinon. legendAruli da legEn­ duri – 1. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. l. 3. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. 3.  liderini.  suramis cixis l. leTArgia [berZ. letargiuli Scd. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi.  l. warwera monetaze an me­ dalze. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi).) qro­ nikuli daavadeba. mdgomareoba. partia. legiOner­i [fr.-291buli] – (mus. Legitimus kanonieri. araCveulebrivi. Tqmuleba). mTavroba.  l. . Seu­ darebeli. 2. 3) wevri. (ist). xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). gaTxovili qali. legitimAcia [laT. Legenda is.  letargia. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. legendis xasi­ aTisa. leTargQuli ZQli – igivea.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT.) legionis (mniS. 2. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi. leibOrist­i [ing. gmiroba. legionis (mniS. tyavs mimsgavsebuli. 2. ledErin­i [germ. Legionnaire] _ 1.

romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. letAlur­i [laT. primatebis razmisa. lEmur­i [laT. panTera).) leOpard­i [laT. miRebu­ lEqsika [< berZ. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. Zv. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. bewvi (sinon. doza. l. masa­ tyaosnis” l. maimuni. `vefxislevdnen SeiaraRebas. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. Leukos sxv. ZarRvi] – (fizi­ mamule. patara cxoveli. romelic TviTon ol. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. momwvevi.  lemasi Scd. meore sauzme (naSuadRevs). Leutenant] fermerebze. Lēmma] – (maTem. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. naxevrad mixedviT]. Lemures (mr. TeTri kytos ujredi. lEma [berZ. kvebis produqtebs da . – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. sis­ lEndlord­i [ingl. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. Lend-lease < ¥ letaluroba. lebs. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. romelic berZ.  l. lEnd­lQzi [ing. Sedegi.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. dasamtkiceblad. Leopardus < damxmare Teorema. sasikvdilo.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi. Launch] – inglisSi. Lexikos sity­ li kanoni. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. da flotSi. saqonels.lei -292- leikocQtebi [berZ.. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l.

inglisur-qarTuli l. Leqtorium] – 1. leqtorQum­i [laT. dawesebuleba.  studentTa sasaxlis l.  qarTuli enis l. leqsikolOgia [berZ.-ebis kursi. sadac sajaro leqciebi imarTeba. muSaoba. ¥Lleqciuri. Semadgenloba.  didi qarTveli l. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis.. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi.. 3. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti.  l. leqsikogrAfia [berZ. mwerlis l. 2. ro­ melic swavlobs leqsikas. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti.  lektoriumi Scd. romelic leqciebs kiTxulobs.-293¥ leqsikuri. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio.  l.  qarTuli l. . sulxan-saba orbeliani.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili.) ganyofileba. leqsQkon­i [berZ.  l. l. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze. Leqtor mki­ Txveli] – piri. l. aseTi gadmocemis Canaweri. XX saukunis cnobili qarTveli l.  qarTuli enis ganmartebiTi l. 2. lEqtor­i [laT. mdidari l. (s. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. darbazi).-is kiTxva. orTografiuli l. Lexikon si­ tyvani] – 1. ¥ saleqsikono.) muSaoba. lEqcia [laT. sadgomi (Senoba.. Taviseburebani. s. wigni. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. masala. (s. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs. (s.  s. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani.  lektori Scd. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema.) Sromebi.

 lianasi Scd.  l. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. saxelmwifoTa kavSiri. librEtist­i [it. Ligare. liberaluri partiis wevri. libero Tavisufali. froidma). mavne Semwy­ narebloba. Jini] _ fsi­ . operis. saaTebi. or­ ganizaciaTa. partia. lQbido. ¥ ligaturisa. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. propaganda. gaerTianeba. ¥ liberaluri.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. [laT. po­ litikuri mimdinareoba.  ligaturisa Scd. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. 2.-ebi. pirTa. s. 2. lQbero [it. xel­ mZRvaneli. ligatura kav­ Siri] _ (mus). lQana [fr. ¥ saleqcio. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. Liberalis Tavisufali] – 1. leader] _ 1. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”. gadabmuli notebi. 2. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. politikuri partiis. libEral­i _ 1. ¥ lianisa.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. (moZv. lianebi. liga] _ (wign). Cveulebriv mr. libretista] _ libretos avtori. 2. lQder­i [ingl. libreto] _ 1.  s. lQga [fr.  parlamentis fraqciaTa l. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. miswrafeba. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. liberalizmis (mniS. libido survi­ li. it. 1) momxre. mokle Sinaarsi. moswavlis codnis SefasebaSi. lQbreto [it.  l. baletisa da misT. ligue laT. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. darbazi. ligAtura [laT.

saWme­ lad momzadebuli (Sdr. am wesiT miRebuli ana­ beWdi. komiria. mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ . risame (mag. lithos qva da sphairo burTi.  liisa Scd. liquidus fr. ¥ salikvidacio.  mxatvruli l. daxurva. likvidUroba [< laT. lQver­i [ingl. liTogrAfia [berZ. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. lQzing­i [ingl. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). liTo. elenTa). 3. satransporto saSualebebis. sa­ warmos. liquide Txevadi.  trestis l. 2.  safexburTo Cempionatis l.  litografia. gauqmeba. lQvr­i [fr.-295an gundi. ¥ liesi. litografiuli Scd. ¥ livreisa  livreasi. liTOsfero [berZ. laqiebis.. [berZ. liE [fr. risame mospoba..5 km/s. meetleebis formis tansacmeli. romelzedac winaswar xataven. likvidAcia [fr. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv.  liTotropia. liquidation] da likvidQreba [germ. visame. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. lik (TirkmelebSi). 2.  wera kiTxvis ucodinarobis l.  l. ¥ liTografiuli. yaurma). mTis qanebs Seexeba. portreti. udris daaxloebiT 4. Lithos qva] _ rac qvebs. romelic Semdeg frankiT Seicvala. guli. filtvebi.  s. livreia Scd. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. lithos qva da grapho vwer] 1. pretendentTa turniris l.. liquidieren] _ 1. livree] _ Sveica­ rebis.  l-is Zexvi. mosir­ muli. lQvrea [fr. sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis.

tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. lQman­i [berZ.  mikroskopis l. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. sinon.  l. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. rome­ lic swavlobs tbebs. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili.  l.  eleqtroenergiis l. ¥ likviduri. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. enaTmecnieri). linolEum­i [laT. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili.  limfaturi Scd. enaTmecniereba). Lympha sufTa wyali. jirkvlebi. lingvQstika [fr. ¥ limfuri. fulad qcevac SeiZleba. teleskopi. lQmfa [laT. qondriskaci.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. Cveulebriv sferuli zedapiriT. sinon. Linguistique < laT. Limousine] – daxuruli.  lili puta Scd. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. ¥ linzuri. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi. lQmit­i [laT.  l. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. lQnza [germ.. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi. gansakuT­ . SemosazRvrulia ori mrudxaziani. Linse] – optikuri mina. ris ganaRdebac. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. importis l. limes (limitis) zRvari] _ norma. limnolOgia [berZ. sinon. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT. ramiT sargeb­ loba. limen yure. juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”]. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. gamokvleva.

Lynch vinme planta­ toris. literatUruli da sa­ .  samedicino l. mwerali. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. ¥ lirikuli. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva. lirikuli Sinaarsi risame.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. lQra2 [it. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros. STagonebis simbo­ lod. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing.  liriuli Scd. 2. romelic lirikul leqsebs wers. drama) er­ Toblioba..  l. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. lira1) dakavSirebuli] – 1. romelic kompiuterma mogvca. poezia.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi. proza. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix. iTvleba poeturi Semoq­ medebis.  axali qarTuli l. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). literAtura [laT.  qarTuli klasikuri l. lirQkos­i _ poeti. Carlz linCis gva­ ris mixedviT. 3. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi.. literAtor­i _ piri. litaneia] _ sa­ yovelTao locva. mxatvrul nawarmoebTa (poezia. lQsting­i [ingl.  akakis l.  linoliumi Scd. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba. 2. lQra1 [berZ. litAnia [berZ. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. teqnikuri l. Litteratura] 1. poeziis saxeoba.]. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva. iyeneben iatak­ ze dasagebad.

Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. lQtraJ­i [fr. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva. misi mcveli. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli.). liftQor­i _ igivea. sm­s.  avzis l.  l. skola­baRis) saxelwodeba. (s. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. udris 1000 kub. Licentia ne­ bis darTva] – 1. . licEumi da lQcei – [< berZ. ¥ meliftisa. Litre berZ. satvirTo l. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli. 2. romelic lifts emsaxureba (sinon.) wreebi l. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. rac me­ lifte (ix. lQtr­i [fr. lQqtor­i [laT.lit -298 samgzavro l. (am mniSv. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva.) nawarmoebi.  erTi l. litUrgia [berZ.  litra Scd. lQft­i [ing. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. (s. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. 3. licEnzia [< laT. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. savaWro markis gamoyenebis ufleba. rZe. liqQor­i [fr. liftiori). melifte – piri.. Jamis wirva. gamogonebis. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana. konsulis. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. lifti). literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba.  meliftesi Scd.

RvTaebrivi goneba da misT. lovElas­i [fr. . mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. emblema.-ebis cxrili.  l. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. lobisti. cneba. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. ¥ logariTmuli. lOgos­i [berZ. kanonzo­ miereba risame. logAriTm­i [berZ. sxva mistikuri cnebebi. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad.S. idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi. ¥ liceumis.-299totele aswavlida] – 1. Lovelace ing.  movlenaTa l. Logikē] – 1. Logos sityva.) maCvenebeli xarisxisa. l. logopEdia [berZ. aso­ ciaciis da a. 2.  lobizmi. 2. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. lov lOgika [berZ. dawesebulebis. Logos sityva. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). ¥ logikuri.  sabunebismetyvelo l. azri. mizanSewoniloba. 2. martivi gra­ fikuli aRniSvna. lobireba. rom miviRoT mocemuli ricxvi. Logos far­ doba. daskvna. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. gantoleba.  l. lOb­i [ing. gamoTvla.  dialeqturi l. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT. loRikuri Scd. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. goneba] – 1. logOti p­i [berZ. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis.  l. mwerlis s.  loRika.

romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme. Localis] – (wign. Loco gan­ valageb] – 1. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. loiAlur­i [fr. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. po­ litikur moTxovnas (qarT. lOmbard­i [geogr.  loialuroba. 2. ing.  l. lokAut­i [laT. brigada s.  l. lokomOtiv­i [fr.  s. lokAtor­i [< laT.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. Locus adgili.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. lokAlur­i [laT. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. risme adgilis Semosaz­ Rvra. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. aparati. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. depo.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba. Loyal erTguli] – 1. 2. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. ¥ salokomotivo. erTguli. damokidebuleba. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili. sinon. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT. aparati. Localis adgilob­ rivi] – 1. 2. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre. Locomotive < laT. 3. lOzung­i [germ. mowodeba). ad­ gilobrivi. sax. rom­ . Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. omi.

Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. lotto] – saTamaSo. lOrnet­i [fr. luz lOmbenis mAgida [moZv. qaman­ di] – mavTuli an Toki.romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. gamoyofili presis muSakebisaTvis. saqmiani garigebis dros. ¥ lojiisa. lotOtron­i – mbrunavi doli. 2. Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. lOnu­i [fr.  l. saqoneli (auqcionze). Senobis nawili. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. lUza [holand. 3. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis.-301mevaxSeebi). masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. Loge] – 1. . stadi­ onze: adgili. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. lOcman­i [holand. Senobas mikruli Ria aivani. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli.  lociasi Scd. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. Lot] _ 1. loji Scd. Loto < it.  lojiasi. ¥ lociisa. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). lOjia [it. lOrd­i [ing. sxdomaTa darbazSi. Loggia] – 1. Lonye Toki. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. lOJa [fr. losQon­i [fr. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli. 2. xa­ verdiT gadakruli. lOto [fr. lOcia [< holand. TviTon es gasayidi nivTi. 2. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili.stum­ rebisaTvis das xv.  meore iarusis l.-Ta palata. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. lOt­i [ing.

Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. Luna-park] Rvrebis safuZvelze. gembanze. Luik] _ CasaZ­ reblad). romelic aR­ (maTxovrebi. saxis atraqcionebiTa da  l. sinon. analizi.) saxelis mi­ lUstra [fr. eklesia. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. ww. lunAtizm­i [laT. mawanwalebi da mocenda me­16­s.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. lampa. welT. Louisd’or sa­ mareoba.). lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. luminis- luTEran­i – luTeranobis . romelzedac ulebrivi nadimebiT). lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. Lux sinaTle] –  l. naTeba.­Si germa­ misT. men (luminis) sinaTle] – WaRi). lUqs­i1 [laT.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr. ganaTebis sazomi erTeuli. mimdevari. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr. l. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand.  luminiscencia. scenaze da sxv. luna mTva­  luteranoba Scd. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. luminiscenturi Scd.) raime sxeulis civi  liustra Scd. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT. ¥ luminescenciuri.) lunAtik­i [laT. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba. Luan sanTelia (qarT. oduli aRwera. Zv. gasarTobebiT. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. romi Wrili (mag. Lustracja] ruli. saxeli. gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. romlis drosac kuT.luT -302- cenciuri. (fiz.

mowyobili. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi. (s. muni­  m. (s. misi  filosofiis m. ro­ liucQfer­i [laT. misnoba. 3. nis meTauris tituli. (sastumroSi). eleqtrogayvanilobis. magia] – jadosnoba.) xelisufalni. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri..) gazsadeni. mAgia [laT. qanebi. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri.  liuqsi Scd. m. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri.. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa. Tavrebuli.-is amofrqveva. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. komfortulad magQstral­i [laT.) arxi. meore safexuris kursdam­  m. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi. umaRlesi ka­ ZiriTadi. dnari silikaturi masa. ci paliteti. ol. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m. sinaTle. ferre tareba] –  mTavari m. m magQstrat­i [laT.-303- mag lUqs­i2 [fr. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. joxeTis mbrZanebeli. mTavari xazi ra­ tegoriisa.  m. m. tralo. Lux cxovelebuli moZraobaa. qalaqis farTo quCa.  kaiuta – l.) kabeli. maRazia – l. ¥ magmuri.satana. laqis mmarTveloba. legrafis) sistemaSi. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. Zala. magister uf­ mAgma [berZ. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. sityva. mAgistr­i [laT. 2. rkinigzis. Zvirfasad. gacivebiTa da gamagrebiT 2. ime qselis (mag. jo­ m. am  magmasi. magmatiuri Scd. m. (s. magistratus (mr. warmmarTveli] – 1.) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi. te­ nomeri – l. . magistralis mTavari.

mAdera – erTgvari magari Rvino. memamule. madrQgal­i [fr. mxatvris). 2. mademuAzel­i [fr. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi.-ebi.  finansuri kapitalis m. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti.  magnitafoni Scd. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. mAdam­i [fr.  miaqcieT yuradReba: magniti. mavzolEum­i [laT. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad.  xelovnuri m. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. mewarme.  dedamiwis m. mausoleum < berZ.) magnitur movlenaTa erToblioba. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi. kompozitoris.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi.  m. mAgneto [fr. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. mademoiselle] – qaliSvili. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. magram – magnetizmi. agreTve moWadra­ kis. mAgnit­i [berZ. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi. magnitOfon­i [berZ. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. . qal­ batoni. veli. magnolOgia [fr. erTvis agreTve saxelsa da gvars. andamati). maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris. magnEtizm­i _ (fiz. sinon. madame] – 1. magneto. maEstro [it. ¥ magnituri. xarobs Tbil qveynebSi. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars.

hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. umaRlesi mAvreb­i [< berZ. saukuneebSi: CrdiloeT  m. hon­ – avesta]. mcireTa meTodebiT. mathēma- . – mazoxis gvaris mixedviT. amocana. polonuri erovnuli cekva. q.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba).-305- mai aSenebuli iqna Zv. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m.  elementaruli m. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. maiOlika [it. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. teritoriebze. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. mauros muqi] m.. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. damaarsebeli am icocxla]. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. maTemAtika [berZ. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi.w. formebis Sesaxeb. oba. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). agreTve ma­ bisa. gamoyenebiTi m. ce. sinon. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. `wmin­ xalxebisa.

gadat. malAria [it. (sarkaliT). dekoraciis m. aseT nawar­ moebTa erToblioba.  maiolkasi Scd. (s... makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro..) dispanseri. modeli. agreTv uvargisi qa­ Raldi. ¥ maiolkisa. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. sabirJo . romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi. mAmluq­i [arab. mAkler­i [germ. mackintosh < sakuT. (saub. wignis m. mAket­i [fr.  maliaria. wignebi. didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. makros grZeli. niSnavs dids. makler] – Su­ amavali savaWro.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari. maQor­i [laT.) sa­ xelidan].  birJis m. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes. ¥ malariuli da samalario. msxvils. kapitnis momdevno. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa. makrokOsmos­i [berZ. makulature laT. malaria] – cieba.) ityvian mdare xarisxis. makro. makentoJi Scd. sax. makQaJ­i [fr. [berZ. 2. makulAtura [germ. makQntoS­i [ing. ianiCari). samaliaro Scd. literaturaze.  makentoSi.mai -306garigebaSi. feradi gamomwvari Tixis nawarmi. cieb­cxeleba. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. mikrokosmosi). makulo vsvri] – 1.  m. am wodebulebis mqone ofi­ ceri..uniWo nawarmoebze.  saxlis m. maliariuli. 2. kosmosi (Sdr.

2.  m. mAndat­i [laT. mandEizm­i – religia. maradmwvane citrusovani xexili. ebr. romelic iqmneba yrilobaze. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli. mamonas simdid­ re < arab] – 1. ¥ mananisa. fafa Scd. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. 2. manis burRuli. (samx. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT].  mananasi.) didi taqtikuri mecadineoba. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. hqonda grZeli. manEvrebi – 1. (gadat. mAnana [berZ.  deputatis m. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. 2. gadaadgileba saomari operaciebis dros.] – 1.) eSmakuri.  SemovliTi m. vercx­ lismoyvareoba. maradmwvane citrusovani xexili. mAmona [berZ. (gadat. mandarin] – 1. xarobs aziaSi. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. manna < Zv. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. romel­ Sic Sereulia iudaizmis. mAngo [fr. mango < mal. xriki. mAmont­i [rus. mAnevr­i [fr. konfe­ renciaze.-s wveni. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. veraguli moqmedeba. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa. nam­ . jarebis an flotis moZra­ oba. 2. man mandArin­i [esp. manoeuvre] – 1. fandi.) angareba.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki.

2.­gz. 2. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. (rk. Tavis daWeris wesebi. 2. rTuli xerxi xeliT muSaobisas.  gandidebis m. manipulation] – 1.  cocxali m. ateli­ ebSi). adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. ¥ samanevro. romelime avtoris. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. manus xeli curo vuvli.).) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. manikiurebi Scd. sigiJe] – 1. piri.-ebi. elmavali.) raime rTuli moq­ medeba. maniere] – 1. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli. 2. manēge] – 1. mAneJ­i [fr.  s. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. yalTabando­ ba. mAnia [berZ.  sagazafxulo m. mAnera [fr. (wign. (mr. qcevis Tavisebureba.-ebi. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros). mania vneba. manEken­i [fr. (gadat. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. sazRvao m. 2. manikQur­i [fr. cirkis wre. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. romlebic fexs idgamen.) oini. . dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli.-ebi. mowodeba. mani pulAcia [fr.  kargi m. cudi m. arena). yofaqcevis normebi. 3. Cveva.-ebi. manQfest­i [laT.  manikuri. manicure < laT. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba. 3. manifestus aSkara] – 1.man -3082. mulani (sinon. mannequin] – 1. sieSmake. moqme­ debis.

¥ mantiisa. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. gAnsarda [fr. mAntus reAqcia – (medic. grZeli wamosas­ xami.  kapitalizmis m. da­ qanebul saxuravis qveS. (ekon. majeur] – (mus. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. (zool. periodi.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li.  mantiasi Scd. sax. mAntisa [laT.  dasaSvebia – mansardi. koteji. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi. manOmetr­i [berZ. msoflios yvela xalxisadmi. manteam] – qalis farTo palto. mogeba] – (maTem. politikuri partiis.  manufaqturasi Scd. mantion] – 1. ro­ melic faravs sxeuls. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad.  mantisasi Scd. manuscriptum] – xelnaweri.) warmoebis forma.). manifestAcia [laT. manufAqtura [laT. ¥ manufaqturuli. musikaluri wyoba. ¥ mantisisa. manUskri pt­i [laT. farTo. romlis bgerebi qmnis did mcire . 2. Cveulebriv bewvisa.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad.upiratesad Zveli. mantissa dama­ teba. ¥ mansardiani.-309 m. safeiqro mrewvelebis na­ warmi. ¥ manufaqturisa. maJ 3. 2.  monometri Scd.) sfero dedamiwis qerqis qveS.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze. mansarde < sak. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris. mauchette] _ pe­ rangis maja. manufaqtura] – 1. 2.  moluskis m. qsovilebi. mAntia [gvind. mAnto [fr. manUet­i [fr. mAJor­i [fr.  m. (geol. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile.  monazvnis m. berZ.

politikaSi da sxv. maJorQtar­i [fr. TaR.) uilajoba. mxiarul elferi (sa­ pirisp.  m. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . ada­ tianoba (kaTolikoba). romlis rathōn) saxelis mixedviT. zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad.). arCevnebis sistema. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq.maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. xelov­ nebaSi. major didi] – 1. majoritaire < majorite umravlesoba < laT.) ityvian. damaxasiaTebelia mxne. sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. elebi. maraTOnel­i _ sportsmeni. minori). marAneb­i [esp. romlebmac xmaTa ruli iremi. 2. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati.] – didi cimbi­ didatebi. umrav­ lesobis daqvemdebarebas. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. moSveba] – 1. rac Se­ exeba umravlesobas. maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. gacurva. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. (ix. amis Semdeg ma­ 2. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. wel­ loba). marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. maJOrSia – (gadat. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. maraTOnul­i _ (sp. umravlesoba miiRes. proporcia). uuna­ roba (mecnierebaSi. maJoritArul­i [fr. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)]. 490 w). marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. (gadat. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv.

2.  safosto m. me­18 s. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv. m. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan).  m.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils.  pikuli kitris m. mark. marixUana – narkotiki erTg­ vari. (gadat. marQaJ­i [fr. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. marQnad­i [fr. sagerbo m. mar marginAlia [< laT.  m. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. mwnileuli. Teatris Tojina. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. markEting­i [ing. marinade] _ 1. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. marina < laT. biznesis . ¥ markiani.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. welTaRr. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis. mArka1 [germ. mariOnet­i [fr. muJuJisa). Zv. konverti.-311viziciisgan. mTavroba.-ebis koleqcia. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. zRvisa] – su­ raTi. marka2 [germ.  marionetka Scd. margarine] – sakvebi cximebi. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli.. marinus sazRvao. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. mArina [it. wveni (mwnilisa. margArin­i [fr. 2. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. mwnili. marionette] – 1. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT. fin. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. ¥ marionetuli. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi.

romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. sinon. bazarTkeTeba. marodQor­i [fr. 2. sax.  marmaladi Scd. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi.  marqSaideri. markSeideri. romaul miTologiaSi (omis RmerTi). gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. marauder] – piri.). romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa.  marselioza Scd. marmElad­i [fr. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. markSaQder­i [germ. marixi). grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. ro­ melic biliards emsaxureba. mArtin­i [it. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi. < geogr. rome­ . marselQeza [fr.  markizisa Scd. marqSeideri Scd. mArs­i [laT.  sazeimo m. mars] – (astr. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. TamaSis dros angariSs awarmoebs. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww. martini] – koqte­ ili. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti. mArS­i [fr.) 1. markQor­i [fr. saf­ rangeTis didi revoluciis dros). TavadaznaurTa ti­ tuli. markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis. mArkiz­i [fr. 2. musikaluri nawarmoebi.. ritmuli svla mwyobrSi. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. ¥ markizasi. marqueur < marquer aRniSvna] – piri. moralurad gax­ rwnili jariskaci. marche] – 1.

-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. xalxi. samxedro wodebuleba ge­ 4. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m.. romelic 3. – masebi nerlis zeviT. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ.  kisris m. matareblisa.) ma­ vani didi sivrce. karaqis mArSal­i [fr.. maxasiaTebeli. werebis erToblioba (ro­ 2. (ist.. agreTve masobrivi).  Tujis gamdnari m. moculoba. marschrute metikuri mizniT. farTo masebi. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. 3. mAsaJ­i [fr. TviT  sacxovrebeli m. erTiani < laT. (fiz. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). denoba. massa] – 1. samarSuto Scd.  turistuli m. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr.-is keTeba. gamosaxuli Txemi. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. lad. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. ereba.. Taflis m. svlagezi). m. 2. _ sacxovnivTiereba.) gasaCere­ specialisti. samwyobro m. (qarT.. – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m.-iT mkurnaloba. melsac ara aqvs mkafiod  s. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd. massa gunda. massage] – adamianis ¥ marSlisa. wevrebuli mTianeTi. taqsi. < fr. massiv mZlavri.. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT.  marSuti. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. marche da route gza] – m. qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde).  salaSqro m. Cveulebriv mr.. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m.) ase ewodeboda Tavad­  codna m. 2. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. marechal] – 1. sinon.  wylis m. m. ro­ ¥ samarSruto. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. ..-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix. sqeli narevi.

bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad.  m. 2. moxmarebis . cekvebi. organizaciebi. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado. gamoSveba. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli. saxelwodeba.  masiuri sxvaa (ix. maskArad­i [fr. matador < matar masObrivi – 1. rasac didi raodenobiT  m. maskulinizAcia [<laT.mas -314- masQuri – didi. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli.) saerTo  maStabi. awarmoeben. mZime. matEria [laT. m. rac mosaxleobis farTo ba. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. 3. kostiumi.] – komunikaciis vneloba. sarZeve jirkvlebis anTeba. (mag. tansacmeli. demonstracia. svetebi. Masstab] – 1.. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ. bevri adamianis kvla] – toreadori. gaqaneba risame. m. mass media 2. lebebis (presis. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa).romelic monawileobiT Seqmnili. maStaburi Scd. te­  m. mAstit­i [< berZ. materia] – 1. (1:100). mSenebloba.).)  m. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. naxazze. S. radios. 2­isaTvis).  masobrivi sxvaa (ix. erT santimetrSi gaCena. mascarade] – gasarTobi saRamo. romlisganac  m. rukaze. (wign. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili.) obieqturi realo­ 2.  saqonlis m. boxi xmis. m. nivTiereba. m. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. biblioTeka. 100 km.  s. ZuZus anTeba..). kari. sagnebi. (filos.) zoma. gadat. klavs xars.-is mecnieri. masmEdia [ing. mniS­ < laT. matAdor­i [esp. mejlisi.. ulvaSebis. sawvdomi. leviziis da a.

matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba. colqmrobasTan dakavSire­ buli.  xalxis m.S. ¥ matriarqaluri. m. cno­ biereba.  matriarxati. materiAlizm­i [fr. (poligr. idealizmis sapirispiro. m.  m. nivTieri. samyaro. materiAlur­i _ 1. matrimoniAlur­i [laT. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. xolo idea. 3.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. mAtrica [germ. su­ raTis.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad.  g. sulieri). (poligr. matriarxaluri Scd. 2.-is agebuleba. filosofia. ¥ materialisturi. . agreTve patriarqati).ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix. 3. mAtrona [laT. sakabe m. m. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis.  m. matrAkaJ­i [fr. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali. matriArqat­i [laT.  m. mdgomareoba. simbolis.  sakostiume m. matraquage daWedva. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki. gvari.. matrix dasawyisi. Tvalsazrisi. romlis mixedviTac mate­ ria. matrQkul­i [laT. fizikuri (sapirisp. mater (matris) deda da berZ. buneba. (maTem. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. saxiT. suli – meoreuli (meoradi). melodiis da a. keTildReoba. Matrize < laT. qonebrivi. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi. wyaro] – 1. 2.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. yofiereba aris pirveladi.­is qsovili.

) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. logikuri an eTikuri princi pi. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. sax. machete] – didi dana. machinatio xriki. xelfasi. udidesi. mAtC­boli [ing. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva. mAtros­i [holand.mat -316nelobiT gadidebis. mACete [esp. matroos] – rigiTi mezRvauri.. mAqsima [< laT. zRvruli (sapirisp.. [fr.  m. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. S. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. fraziT. xriki. minimaluri). avtomobilis m. romliTac Saqris lerwams Wrian.  maqsi qvedatani. safexburTo m. mAtC­i [ing. maqsimAlizm­i [< laT. ojaxis deda. minimumi)  xelfasis m.  saWadrako m. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. maximus udidesi] – (wign. maximal] – mniSv­ .  maxinacia Scd.  imanuel kanti . maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. maUzer­i [< sak. gagrZe­ lebis da a. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. matC­rEvanS­i [ing. qvedaweli. maqsQmum­i [laT. maqsimAluri [< laT. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. maqinAcia [laT. match matCi da revanche revanSi.] – pisto­ leti erTgvari.`imoqmede ise. maximus udidesi] – yvelaze didi. datvirTva. gadaWarbebu­ loba. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris.. romelic gamoxatulia mokle formiT. maqsi. princi pi] – qcevis wesi. titulis aRsadgenad.

Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. 2.  megapolisi (didi qalaqi). mahatmâ] – 1. megAfon­i [berZ. Cveulebriv konu­ sis formisa. meg(a). musulmani).-317- med mAca [Zv. mAhatma [sanskr. mahAgon­i [laT. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. ebr. TavsarTi. gansa­ kuTrebiT pativcemuli.  maharajisa. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas.) mdinaris kalapotis klaknili. māharādjā] – indoeTSi.  m. am titulis mqone piri.) dasamzadeb­ lad.. Megas didi da phone xma. sax. musulmanoba).  maxaraja. muslimanoba.. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. 2. _ daklak­ xmiadi.­Si (sinon. 2. mahAraja [sanskr. mEdal­i [fr. sa­ Tayvanebel pirTa tituli. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. mahmadiAnoba – religia. 1 megatona = mi­ lion tonas. medaille] _ niSani . mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT. islami. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. muslimi. romelic raRac didze miuTiTebs. gandi. megas didi] _ 1. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. (geol. maxarajasi Scd. `RvTaebrivi ze­ adamiani”. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. megapOlis­i [berZ. muslimani. [berZ.

 oqros m.. mediator Suamavali] _ 1. medicus] _ me­ dicinis specialisti. 2.). patara Txe­ li firfita.). medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. iZlevian rogorc jildos.  medalisa Scd. mEduza [berZ.). romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas. SuaTana] _ (maT. daxmareba. medicamentum] _ (spec. Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. 2. medQkos­i [laT. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad. ivane javaxiSvilis saxelobis m. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes.) wamali. medalQon­i [fr. medalQer­i [fr.). spiritebis rwme­ niT: piri. medQcina [laT. ¥ medianisa. eqi­ mi. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. Wvreta. momrigebeli. Suaka­ ci. . medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi. mEdrese [arab. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris. s. ¥ samedicino. dafiqreba. m. romelsac yelze ikideben. universiteti.  medaliori Scd. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. mediana Sua.med -318(moZv.  ixmareba agreTve mediki. romliTac instrumentze ukraven. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba.  eqsperimentuli m.-is muSaki. medQum­i < [laT. meditation] _ (wign. medius Sua­ Tana] _ 1.  s. ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. wrfis monakveTi.. medQana [laT. medikAment­i [laT. (mus.  medianasi Scd mediAtor­i [laT. ¥ medlisa. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. qalis sasimRero xmis SuaTana registri. meditAcia [laT.

 mowinave m.  meTodiuri Scd. m. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi.  m. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix. melanqOlia [berZ. mETod­i [berZ. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris.  istoriis m. methodike] _ 1. 2. analizi. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti.] ¥ meduzisa.  meTodiuri Scd. 2.  qarTuli enis m. m. sevda..  samecniero kvlevis .  meTodologiuri. eqsperimentuli m. meTOdika [berZ. saxelmZRvanelo. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis. meTodolOgia [berZ. (wign. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1.). ¥ meToduri _ 1.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT.. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba. mezalQans­i [fr. xerxebis erTob­ lioba. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti. mSrali miwebis xelovnuri morwyva.) Tanmimdevruli. erToblioba meTodebisa. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi.  meduzasi Scd. kabineti. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba. kaeSani. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi. 2. raime me­ TodTan dakavSirebuli. xeTa rgva da sxv. inglisuri enis m. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb. gamokvleva. meliorAcia [laT.. ¥ meTodikuri.m. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ .. maTematikis m.  m.

romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. melo. drama.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. simReris si raime sakiTxis Taobaze. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. melodia sim­  m.-is gadacema.  melomani. ta. melOdia [berZ. keTilxmovani. _ 1. ki­ ¥ melxiorisa.. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. didi siyvaruli. motivi. memosentenciebiT. lo. Txeli firfi­  m. dramatuli Janri. simRerasa da musikasTan. moqnili. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd. dana-Cangali. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. 2. melos sim­ ti. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. musika. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. ro­ niT. [berZ. (moZv. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. cocxali ujredis gare­ 2. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. dasamzadeblad. Membrana apki] sasiamovno. rkinasTan melodeklamAcia [berZ.  melxiorasi Scd. 2. Declamation WurWlis. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. rome­ damcavi apki.  m..). _ 1. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . drekadia. Melchior fr. Rera] _ simReris hangi. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. SeerTebuli  telefonis m.

3. inJineri das sxv. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. menestrel < provansi. 2. manager uf­ rosi.  SinmousvlelTa m. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. patroni] _ 1. aqvs pitnis mZafri suni. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. Seqmnila vi­ same. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. mEnzura [laT. ¥ memuaruli. menEjer­i [ingl.  ixmareba agreTve menajeri.  menzurasi Scd. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. mT.). daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. sportul asparezobaTa momwyobi. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. organizatori. menEjment­i [ingl.-321ganmartebiTi cnoba. dafa. movlenis Sesaxeb. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. memorQal­i [it.  daviT kldiaSvilis m. romelic aRmarTulia vi­ same.  viqtor gogliZis m. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula. memuArebi [fr. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. . sportuli Sejibreba. Ca­ nawerebis dRiuri. 2. literatura. muzeumi. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. menEstrel­i [fr. arqiteqturuli nageboba. (saWad­ rako turniri). ¥ menzurisa. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. m. iyeneben medicinaSi. memoriAlur­i [laT.  m. mEnTol­i [laT. parfiumeriaSi da sxv.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi.

gonebrivi cxvris jiSi. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. Mercurius marsi] xerxi. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. jgufis azrovnebis wesi. furceli. aseTi jiSis ganwyoba. Teba.. cxvris matyli. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. goneba. < laT.) war­ menstruAcia [laT. rigebeli. 2. azriani. meninx . an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. dam­ amozneqili zedapiri. azrobrivi. merino (mr. kveTs ekvators. gonebis niri. sadilisTvis. major didi. kafeSi). mentalQtet­i [fr. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. azrov­ neba] _ (wign. mEnisk­i [berZ. meridianus saWmel­sasmeli. Mentor tele­ makis. 2. pirovnebis an sazogadoebis qsovili. _ 1. sauzmisTvis  Tbilisis m. gamzrdeli. saSuadReo] _ (geogr. ka­ zrdeli. sasadiloSi. nazbewviani 1. ri. ingl. tvinis garsis an­ li. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. wvril. gonebrivi.). qalaqis munici palitetis mEniu [fr. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. mTavari] _ xrtili. am matylis 2.) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. parizis m.. meTauri. maire. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. mens (men- menQngit­i < [berZ. mensdruus mosaxviT wriuli xazi.). parizis m. baraTi. mentalitate merQnos­i [esp.men -322- tis) Wkua. munici paliteti. menu] _ 1. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. ranSi. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. mErkur­i [laT. meriis meTauri. 2. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. (anat. 3.

merokQngeb­i [sakuT.). mEsia [< Zv. rac da­ saSvebia. . RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. mzis sistemis pla­ neta. metalUrgia [< berZ. wirva. ebr. sax. metAnia [< berZ.). metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. metamOrfoz­i [berZ. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT.. 2. mecniereba. 2. metabolē Secvla. sinon. saxecvlileba.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss. mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. (astr. masiah mi­ roncxebuli. metAstaz­i [berZ. cvlileba] _ met (fiziol. romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT]. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. risame erTi formis sxva formad gadaqceva. 2. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl.) organizmSi niv­ TierebaTa cvla.-323vaWrobis RmerTi. mEsa [it.  Savi m. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. metabOlizm­i [< berZ. rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. zogjer amboben metamorfoza­sac. sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. metastasis gadancvleba] _ 1. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes).).). marixi). gardaqmna. Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. feradi m. kaTolikuri RvTismsaxureba. messe] _ 1. metamorphosis] _ (wign. 2.

meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1.). agreTve 1. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. emyareba msgavsebas. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. amgvarad nax­  m. romelic swav­ melic. wils. romelic ga­ fad moZraobs. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. lenebs (RmerTs.met -324- metafQzika [berZ. meteocnoba. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. sityvis meteOrit­i [fr.. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli.). sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. misT. agreTve meteori). rac kosmosuri sivrcidan. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. metemfsQqoz­i [berZ. nawilakebi. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. romelic SemoiWra dedami­ 2. misi agebulebis. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. metaphora ga­ datana] _ (lit. Sinagan winaaRmdegobas. suls da  m. (ix. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. m.  m. mari sityva an gamoTqma. (ix. metAfora [berZ. mowyvetiT. analizs. Sedare­ ¥ meteorituli. sxvavebiT. [berZ. movlenebs ga­  meteopirobebi. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. meteora atmos­ . meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. sadguri. dakvirveba. meteo. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. sxeuli. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. agreTve meteoriti).. Semdgom] _ ros movlenebs. Semecnebis meTodi. damoukideblad. ro­ mecnierebas. bas.

(lit. adamiani.). ¥ metrikuli. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. . rigis mimcemi. metropolQten­i [fr. igivea rac metropoliteni. metropolis] _ 1. mEtis­i [fr. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. Cveulebriv miwisqveSa. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad. ufrosi ofi­ cianti. mEtr­i1 [fr.-325- met metizAcia [< berZ. métro] _ (Semokl. metro Scd. udris 100 sm. metrolOgia [berZ.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba.  m. mEtrika2 [polon. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. gan­ mkargulebeli restoranSi. métre < berZ. matre d’hôtel] _ 1. 2. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. 2. metryka] _ dabadebis mowmoba. leqsTawyobis zoma. metrOnom­i [berZ. ¥ metruli. metrikē < metron zoma] _ (lit. mEtrika1 [berZ.  metra.­s. metron zoma] _ 1. amonaweri. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. mEtro [fr.). ufrosi msaxuri. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. (mus. metropOlia [berZ.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. 2. metrdOtel­i [fr. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad.  m. 2. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza. erTeulebi. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. mētis] _ 1. mEtr­i2 [berZ.

miwis saTxreli 3. saSualebiT moqmedi. m. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. meqanizireba. Mephis2. ¥ meqanikuri. saaTis m.mef  Tbilisis m. 3.-ebi. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. -326- daadgilebis) Sesaxeb. мещан] _ ada­ miani.. uneb­ m. meqanQkos­i _ 1. saamqro. Aamwevi m. 2. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. manqanis. lie. m. iaraRi] _ 1. meqAnizm­i [berZ. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. Zalebis Se mexanizatori Scd. meqanizmis qana. (gadat. bis muSaobas. mefistOfeli [berZ. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. mēchanikē (tēch mexanizmi.  Teoriuli m. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1.  soflis meurneobis m. gamoyenebisxva nawarmoebSi).) aracnobieri. Ti m. moZraoba. maT remon­  avtomobilis m.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba. (gadat. mexanikuri Scd. manqanebisa da meqanizmebis loba. mechanē manqana. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. Mm. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. meqAnika [berZ. fizikis nawili mESCan­i [rus. interesebi. mebiT. Mg. Secdoma. piri. Mmexaniki Scd... xelsawyos. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. mexanikuri Scd. damzadebasTan. qarxana. 2. [< berZ. samuSaos Sesasruleblad. aparatis mamoZ­  m. manqana mowyobileba raime  m. m. mexanizireba Scd. moqmedeba. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. meqanizAtor­i _ specialisti. tTan dakavSirebuli. saxelosno. xerxi. nebsa da meqanizmebs.-ebi.

. miElit­i [< berZ.  s. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei.  Sinagani m. misanthrôpos] _ piri. ¥ migraciuli. uJmuri. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. adamianTa siZul­ veloba. horaciuss da sxvebs]. migrAcia [laT. didi wveuleba. samigracio. misērere Se­ wyaleba. migratio gada­ saxleba] _ 1. 2. ¥ samejliso (mniSv. mizAnTrop­i [berZ. mosaxleobis gadaadgileba. mizErere [laT.) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. mizanTrOpia [berZ. pawawa. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss. saerTaSoriso m. madžlis kreba. sazogadoebas ga­ urbis. 1­isaT­ vis). miser Rari­ bi] _ Zalian patara. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli.). . mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. mizErul­i [laT. (biol. (s.  Tevzebis m. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. didi sacekvao saRamo (sinon. am bgeris aRm­ niSvneli noti. kacTmoZule.. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. TaTbiri] _ 1. cxovelebis miz sezonuri m. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili.-327ro TvalTaxedva aqvs. romelic ada­ mianebs. umniSvnelo. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. gzebi mQgren­i [fr. mECeT­i [arab. mEjlis­i [< arab. mi [it. 2. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. mizAnscena [fr.) Teoria. zurgis tvinis anTeba. cekvebi. migraine berZ. Tevzebis s. bali).  m.

litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. ro­ melic raimes mcire zomebze . ¥ mikrobiologiuri. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili. romelic mikrobebs swavlobs. pirovneba. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze. laboratoria. am titulis mqone piri. mikrobiolOgia – mecni­ ereba. mikros patara.mindvriT. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. m. gadmocema. miTebis erToblioba. siuJeti. 2. siwmindisa da simarTlis RmerTi. eleqt­ ronebis da misT. mikros mcire da fr. romelic sokoebs swavlobs. makrokosmosi). m. ¥ miTuri.).. 2. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati. mikro. sinaTlis. mikros mcire] – 1. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils. [berZ. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli. mitrâ] – Zveli ingis. mikros patara. qarTuli m. mythos gadmocema. WaobiT da sxv. miTolOgia [berZ. mQkado [iap.) samyaro (Sdr.-ebi. mikrolitraJQani [berZ. mikrokOsmos­i [berZ..  daavadebebis gamomwvevi m. ¥ miTologiuri.  m. TavsarTi.. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. mQkrob­i [berZ. leqsikoni.  berZnuli m.ebi. miTebis Semswavleli mec­ niereba. mikolOgia [berZ. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. mithologia] _ 1.  miTiuri Scd.  antikuri m. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds.  m. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba. pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba.  zogjer ixmareba agreTve miTosi.  m. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis. mQTra [spars.

mikroqirUrgia [berZ. mikroskOpuli – 1. mikros pata­ ra.  mikroskopiuli Scd. sazRvao m. pa­ wawkintela. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. pawawa Zvlebze.  m.85 km-s) mQled­i [ingl. m. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. mikros pa­ tara.. organizmebi. mikros pa­ tara.analizi. sisxlZarRvebze. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. mille aTasi] _ Tav­ sarTi. pawawa] – metris memili­ onedi nawili. ujredebi. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. miliArder­i [fr. milQard­i [fr. saxmeleTo m. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba. romelic. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). m. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. million] _ aTas­ .) kunTebis tkivili.  inglisuri m.. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000). gamokvleva. mikrOskop­i [berZ. mQkron­i [< berZ. mokrOfon­i [berZ. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). milQon­i [fr. 2. mQli [laT. milAgia [berZ. (udris 1. mQl­i [ingl. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds.  m.

mimos] _ 1. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. militArizm­i [< laT. jer aTasi (1 000 000). gazeTis m. mQmika [< berZ. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. Milord] _ 1. miliOner­i [fr. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. saxelmwifo. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. gancdebis. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili. sim­ Rera. mgzavri. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. mQlord­i [ingl. milQcia [laT. ¥ memilionisa. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis.  m. 2. ¥ militaristuli.  m. ¥ milioniani. mQm­i [berZ.  s. rome­ . aramudmivi jari. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. cekvebi. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. militaris samxedro] _ 1. tiraJi.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. m.  m. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. 2. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. ubani. 2. gamofenis m.  memeilionesi Scd. ¥ samilicio. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. qalaqi. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. SeiaraReba. 3. mnaxveli. 2. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. politika. militArist­i _ piri. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad).

¥ mineralogiuri. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. mimQkria [ingl. refleqsebi.  m. ¥ miniatiuruli.  m.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. kabineti. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. qveda­ tanze. Subertis m. miniatiurasi Scd. m. mineralOgia [fr. minEral­i [< fr. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). miniatiurisa. ferwera.] _ 1. m. wylebi. mecnierebis. miniatQura [fr. miniature it. mimicry dams­ gavseba. 2. ¥ mineraluri. mQmoza [< berZ.  m. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. (biol. mQni _ (Semokl. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. minārat] _ me­ CeTis koSki. sasuqebi. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze.  m. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs.  mimikriasi Scd. 2. mQnerva [laT. mibaZva < berZ. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. miniatura] _ 1.-ebis Teatri.  mimiuri Scd. romelic Sedis qanebis.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze. garemoebaTa misa­ dagebisa. nivTiereba. ¥ mimikriisa.-ebi. madnis.. meteorite­ bis SemadgenlobaSi.  m. miniaturuli. minAreT­i [arab.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. 3. minimAluri [< laT.-331¥ mimikuri. sxva cxovelebTan da mcenareebTan.  miniatura. (gadat.

3. mis [ing.. 2.  saarsebo m. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad). plusi). am titulis mqone piri. maqsimumi). saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo. mQnistr­i [fr. umciresi (sapirisp. mwerali. mi- . 2. mys (myos) kunTi] – (medic.patara] – 1. qaliSvili. udris gradusis 1/60 nawils.  janmrTelobis dacvis s. codnis. mirage] – 1. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. mQnistrTa kabQneti – mTavroba.  ganaTlebis m. miOkard­i [berZ. romelic ganagebs ama Tu im dargs. agronomiuli m. samefo saxlis wevrebis tituli. minimum] – 1. mQrza [spars. qaliSvilo! bi.) gulis kunTovani kedeli. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. mQnut­i [laT. atmos­ feros optikuri movlena. saswavlo sagne­ bis erToblioba. mQnus­i [laT. xelfasis m. minQmum­i [< laT. Mirzâ] – 1. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv. udabnoSi. mQraJ­i [fr. 2. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros. (gadat. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. raodenoba. 2.  teqnikuri m.) kunTebis anTeba. 10 (an -10) gradusi. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant.  m. iranSi.. (moZv. ministre] – mTav­ robis wesi.  m. minutus germ.) moCvenebiTi ram. maqsimaluri).  m. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp. miOzit­i [< berZ. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li.) wuTi.min -332nute Semcirebuli. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis.

mystikos sai­ dumlo] – 1. mQsia [laT. mystification < berZ. rom­ Si da sxv.  m. (wign. 2. mistifikAcia [fr. missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad. mystēria sai­ dumloebani] – 1. motyueba. misiOner­i [fr. rac meCeTi. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. 2. mQsis [ing. daakisres. batono! mistEria [berZ. mQting­i [ing.  Suasaukuneobrivi m. rwmena.  mas didi m. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. (gadat. batoni.-333 miss Scd. 3.  samxedro m.] – (wign. missio gagzavna] – 1. mQsgiT­i [arab] igivea. mitElSpil­i [germ. qalbatono!  missis Scd. mit 2.) idumali ram.) sagangebo davaleba. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba. qalbatoni.  mistiuri Scd. rwmena. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. . mQster [ing. ¥ mistikuri.) ganzrax visime Secdena. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. mQstika [< berZ. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. mQtra [berZ. midrekileba mistikisadmi. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. gvarTan erTad). antikur qveynebSi (saberZneTSi.

muzevvere yal­ bi] – 1. aTqvefiT da sxv. (wign. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing.) Zalebis an mQqser­i [ing. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis.  qveynis yvela Zalis m. ra. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m.  muzikli Scd. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. gadat. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. piures. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. mixtura] – mobQlur­i [laT. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs. umaRlesi wodebuleba. gaJletis ideas. amocanis. bis mqone piri. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. komediuri xasiaTisa. met- . aseTi Janris kinofilmi. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad.mit -334- dasalevi wamali. mooqrovil an mo­ wodebuleba. mnemOsine [berZ. mQqstura [laT. 2. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. mobilis] – mitropOlit­i [berZ.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. mobilQzeba [germ. masobrivi Ronis­ kremis. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. mobilisation miUrid­i [< arab. mobilizAcia [fr.

modis Sesa­ feri. 2. mr. TviTmfrinavis m. mod memodele). romelic ar exeba mis arss. modulatio mwyobroba. samwyobre] da modulQreba _ 1. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema. mOgvi [Zv. simRera. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. modulAcia [laT. magi] – magi. 2. (mus. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. modelQer­i [fr. kostiumi. tansacmlis nimuSebi.  m. modErnizm­i [< fr.-ebis Jurnali.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla..  avtomobilis m. moderne uaxlesi. bgeris simaRlis Secvla.. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad. 2.-ze Cacmuli. xomaldis m. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. spars.  m.  tansacmlis m. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr.  modeliori Scd. 2. mCxibavi. mOdel­i [fr.  m.. (fiz. misani. sawarmos m. mOduri – 1. mOdemi [ingl.  avtomobils m. magos laT. mode] – 1. nimuSi risame dasamzadeblad. moZravi. modēle] – 1. – magus berZ.).  m. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba. varcxniloba.-335moZraobis unaris mqone. mOda [fr. m. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa. modifikAcia [fr.

aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba. saxis misaRebad. masa (wona). 3. xerxi. saxe] _ 1. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. Teoria. molbertt] _ xis sayrdeni. molekuliaruli Scd. miwiszeda m. 2. ¥ molekuluri. m. TviT masala aseTi suraTis. mosaique] ­1. 2. moluski. molluscus rbili] _ uxerxemlo. mOdus­i [laT. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. filebi. aseTi suraTis. modus vivendi] _ 1. rbil­ sxeuliani cxovelebi. . Мольберт germ. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. molEkula [fr. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen]. cxovrebis wesi.).. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. m. mOlbert­i [rus. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. az­ rovnebis nairsaxeoba. xelovneba. mOla [arab. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. m.  m. modus zoma.  molekulasi. arsebobis saSualeba. emalisa da misT. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. (log. 3. ¥ molekulisa. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. mozAika [fr. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. marmarilos. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. pirobebi. Sedgeba atomebisgan. fizika. ¥ mozaikuri. su­ raTi an saxe. molek mefe: mzis.  mx.  zRvis m.mod -336 m. mOdus vQvendi [laT. (filos. 2. saxis Sed­ genis xelovneba. patar­patara naW­ rebisagan. molUskeb­i [< laT. sagnis gardama­ vali. bali sixSiris rxevebiT. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze.). sxvadasxva feris minis.  m.

monQtor­i [fr. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. monArq­i [berZ. monAster­i [berZ.  m.-337 moliuskebi Scd. (s. monasteriuli. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. mOnizm­i [< berZ. ¥ monetisa.  gasrolis m. .) wesebi. Temi. oqros m. 2. monAndria [berZ. samonasterio Scd. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba).  m. konstituciuri m.  m. momentum] _ 1. Tvalis daxamxameba. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. impera­ tori.  monarxia. erTi wami. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. ¥ monarqiuli. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. materias an suls. saxel­ mwifo. monarqistuli Scd. Mmonetasi Scd. monarchia erTmmarTveloba.  monarxisti Scd.)  monarxi Scd. mOneta [laT.  spilenZis m. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. wami. dro.  aTonis iverTa m. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. ¥ monastrisa. ¥ monarqistuli.. samonastro. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia. m. M  monarxizmi. monArqia [berZ.) kompleqsi. rodesac xdeba rame.  monasterisa. romelsac aqvs Tavisi meurneoba.  absolituri m. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. m. mOment­i [laT. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. moniteur. saxelmwifo. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. (s. Sexedulebani. monarxiuli Scd. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. ¥ monastriuli. Sahi da sxv.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

).  n-is Suqi.. neo.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba. neolOgizm­i [berZ. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv. Nneoromantizmi. N neQtron­i [ingl.).) rac ar iZleva arc tutis. neoreAlizm­i _ 1.. sasaflao. anaTebs wiTlad. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. 2. nekrOpol­i 1. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. nekrOlog­i [berZ.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti.-is reklama. arc meore] _ (fiz. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba.) axali mimdevari. nEon­i [berZ. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. 2.nei -350- 5. sxvanairad: rqakbila. nephunus] _ 1. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. romaul miTologiaSi: .). neutron < laT. (gadat. neos axali] _ qi­ miuri elementi. ufero da usuno airi. neofObia [berZ. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi. axlad rjulmiRe­ buli. nekros mkvdari. raime religiis axali mim­ devari. [berZ. neos axali. (qim. n.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma. SiSi yovelgvari siaxlisa. neoceratOlus­i [berZ. neutrum arc erTi. nephytos] 1. 2. neos axali da phobos SiSi] _ (wign.) raime moZRvrebis da (misT. nEptun­i [laT. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb. neOfit­i [berZ.

ber­ Znul miTologiaSi. nivelQreba [fr.  sagzao n. niveler] _ 1. Rmer­ Tebis sasmeli. zedmetad mgrZnobiare.  ixmareba agreTve nerviuli. nivElir­i [fr. siamovnebis momgvreli. nervebisgan Semdgari.. (botan. mr. necesaire auci­ lebeli. nErvuli ­ 1. metismetad kar­ gi ram. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi.  mxedvelobis n.  n. nervus] _ 1.-ebi. nEcke [iap. 2.  susti n. bude an patara Cemodani. nEto [it.) Tirkme­ lebis anTeba. 2. romelic ukvdavebas. 3. saWiro] _ ko­ lofi.). smenis n. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. (poet. 2. nErv­i [laT. qali. Ggadat. qsovili. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. warmoadgens boWkoebis erTobliobas. sistema. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. nesEser­i [fr. (medic. ad­ vilad aRgznebadi. n. nEfrit­i [berZ. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . momwvano an TeTri minera­ li. bruto).  n. qceva. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. netto] _ (komer. sistema. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi.-351zRvis RmerTi. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT. romli­ Tac nivelirebs axdendnen. (geol).) Saqrovani wveni.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp. 2. nectar] _ 1. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad. 2. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. nEqtar­i [berZ. nephros Tir­ kmeli] _ 1.

Saravandi. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. nQmba [laT. risame elferi. niufaUndlend­i [geogr. rogorc simbolo wmindanebisa. sinon. romelic aRniSnavs `axals”. gansxvavebis mos­ poba. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. gaTanabreba. Saravanduli). sigiJe] _ (medic). nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. niUans­i [fr. sax. adamianebi.] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. sax. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. nikOtin­i [fr.i. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda.  warmoiTqmis n. nitroglicErin­i [< berZ.nik -352sasruleblad. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi.e. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. nQrvana [sanskr. wmindanebis Tavze. nimfomAnia [berZ.-ebi. RvTa­ ebriobisa (berZ. udidesi netareba. nuance] _ sul mcire. RvTismSoblis.). nicotine sakuT. nQke [berZ. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. (gadat. nQnZa [iap. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. niU2 [ing. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. niU1 [fr.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT. 2. mzveravi. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi.] _ narkotikuli niv­ Tiereba.

10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. prog­ resuli princi pebi. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. niRilisturi Scd. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli. romelsac axali. uaryofiTad.  niRilizmi. romelic ixmareba mecnierebis. kote marjaniSvili. nihQlist­i _ adamiani. damokidebuleba raimesadmi. nihQlizm­i [< laT. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. nokAut­i [ingl. rome­ lic mkveTrad. novella] _ patara moTxroba. laT. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. novAcia [gv. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT. xelovnebis. novAtor­i [laT. avejis) dasadgamad. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. warmoebis da sxv. nOin­i [monR. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri.  niSa Scd. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb.  novelasi Scd. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. krivSi: mdgomareoba. ¥ nihilisturi. skeptikurad ekideba yvela­ fers. knock-out] _ (sp. novatio ga­ naxleba. . nomenklAtura [laT. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad. n. ama Tu im dargSi. krivSi: mdgomareoba. nokdAun­i [ingl.  n.). rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. ¥ novelisa. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. nQS­i [fr.).).  scenis n. ideebi.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv.] _ (ist.  niRilisti Scd. N ¥ novatoruli.  n. qandakebis. nOvela [it. meTodebi. knock-down] – (sp. wamowyeba.

bileTi. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. 3. nomriani. nona (mdedr.  n.  Jurnalis n. bileTis n. nominalis saxelobiTi] _ 1. saqo­ nelze.  n.  n. telefonis n. xelfasi.  u. danomrva – nomrebis dasma rameze.) cxrastriqoniani strofi. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame. (mus. nomokAnon­ i [berZ. sagani. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze. redaqtori.. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. ¥ nomriani (mniS. fasi.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi.) nawili. danomvra.) cxrasafexuriani intervali. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi. nOna [laT. 3. (lit. 2. warmodgenis. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi. ¥ nomenklaturuli. nominAlur­i [laT. Tanamdebobis pirTa wre. rasac. ¥ uary. nomerus ricxvi] – 1. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. 2. unomro.. romelic calke sruldeba. nomQnal­i [< laT. nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi.. 4. nOmer­i [laT.. raime sanaxaobis (koncer­ tis. sabuTi.nom -354dis fulis niSnebze. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). nominAcia – raime dargi an Tviseba. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze.  n. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze.. calke ganyo­ fileba (abanoSi).  nomerisa. qaRal­ . 1). 2. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli.  saxlebis d. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri.  saxlis n.) mecxre] – 1. 2. adgilebis d. ¥ nomrisa. unomero Scd.

CrdiloeT germanuli to­ 2.normAtiv­i [laT. nonetto] _ 1. n. ri­ dabruneba da algos tanjva. roba.-ebi. bunebrivi. sazRvravs. samSoblos raturo enis n.­Si xmisa an sakravisaTvis. sisulele. temperamenti. normAlur­i [< laT. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n. risame nostAlgia [berZ. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1.-355- not nOnet­i [it. musikaluri bgeris pirobi­ n. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. nayofierebis n. maragi. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n.  maRali n. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. miani).-ebi. TviT 2. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. sevda). nostos Sin dawesebuli raodenoba. nOt­i [laT. gramatika. adgens. Non. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. same saSualo sidide. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. nota niSani] – 1. dakanonebuli ram. sinon. arsebuli wesis miuRebloba. nonkonfOmizmi­i [ing. simaRle. nOrma [laT. arbevdnen evropis qveynebs. ulebrivi. tkivili] – (wign.-ebi. romlebic me­8­11 ss. Ti grafikuli niSani. ga­  gamomuSavebis n. cxra normAneb­i [skand. . nonsense] – uaz­  n.  n.  normatuli Scd. ideologiisa da sazogado­  detalebis n.-ebi. nOnsens­i [ing. Sromis 2. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. salite(qarT. radac ar unda normebisa. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen.) sevda. temperatura. norma] – 1.-ebi. mowveuli samSobloSi dab­ 2.

-ebiT dakvra.  nota sxvaa (ix).  s.. ¥ sanoto.) kantora. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti.  noqturna. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba). tkbili blanti ma­ sa. nUga [fr. nOta [laT. nuvOriS­i [fr. know-how vici rogor] – teqnikuri codna.) Wkuis darigeba. nUdizm­i [laT. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba. 2. nOu­hAu [ing. damowmeba. . noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi. warmoebis sa­ idumloebebi.. notarius mwerali.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. nougat] – sakonditro nawarmi.not -356 n. notatio SeniSvna. niSani. Wkuas aswavlis).  Sopenis n-ebi. notAcia [laT. qaRaldi. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas. n-ebis gacvla. gamocdileba.  saWadrako n.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema. (saub. (s. nota niSani..dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT.  n. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. romelic sul 2.  n.  saprotesto n. n. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis.  me­2 mniS. noqtQurn­i [fr. nu [< fr. notarQus­i [laT. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv. (spec. noqturni Scd. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba.  notarialuri Scd. wigni. mdivani] – Tanam­ debobis piri. musikaluri n. s. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li. aRniSvna] – 1. mr. ¥ notariuli da sanotaro. nudus SiSveli] – mimarTuleba. Wku­ is swavleba.

] – adgili udabno­ Si. obElisk­i [berZ. nuncQus­i da nUnci [laT. .  o-ebi afrikaSi. numerAcia [laT. ¥ numizmatikuri. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. sadac wyalia da mcena­ reuloba. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. gauqmeba risame. oasis < egvi pt. sidide. axladgamdidrebuli. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas.  n.  nomeracia Scd. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis. ordenebs da misT.  nutriasi Scd. cifrobrivi niSani 0. 15 gradusi n. gradusia. koleqcia. ¥ nulovani da nolovani.  n. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan.  haeris temperatura n. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. temperatura. n. danomv­ ra. obe numizmAtika [< laT.  nutriisa. n.  saxlebis n.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT. obeliskos] – Zegli. 2. zrdis maT aTjer. o oAzis­i.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). nutria] – mRrRneli cxoveli. nulifikAcia [laT.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. oAz­i [berZ. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs. agreTve medlebs. nUtria [esp. nUl­i da nOl­i [laT. pirobiTi sidide. absoluturi nuli (noli) – (fiz. socialuri cvlilebebis Sedegad.  numizmatiuri Scd. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze.16°C. nullus araviTari] – 1.-s qveviT. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT. kabineti.

qoleriT. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis.. observatio] – 1. sadac SeniSnulia es daavadebani). piri. 1. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT.obi -358 fotoaparatis o. materialuri sinamdvile (sapirisp.  dakvirvebis o.) dakvirveba. o. 2. Seswavlis o. (filos.-is aRmarTva.. subieqti). obiEqtiv­i [laT. obrogAcia [laT. обыватель] – adamiani.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. SinmousvlelTa o. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa. obieqtTan (mniSv. o. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. adamiani.  o. o. ag­ reTve yvelaferi is. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. objectum sagani] – 1. sagani. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. (wign. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi. obQeqt­i [laT.  abasTumnis astrofizikuri o. .  TavdacviTi o. yu­ radReba da sxva. obligAcia [laT.) movlena. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. miudgomeli. obivAtel­i [rus. o. observAcia [laT. Sefaseba. observatOria [laT. geo­ fizikuri da sxv. sawarmo. obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. (wign.. kanonzomiereba. sinamdvile. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli. mikroskopis o.  o.  obieqtiuri Scd.  granitis o. mSenebloba. obiEqturi – 1. 3. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils. 2. 2. samyaro. o. miukerZoebeli.2 dakavSirebuli). msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. daskvna.romelic mowyo­ bilia astronomiuli.

eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. ova  odekaloni. 2. metismetad usiamovno. Odik­i [berZ. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. dabrkoleba] – sxdomis. trape­ zis gardamoxsna. odiOzur­i [laT.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. ōdē] – 1. parfiumerul­ higienuri saSualeba. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. saxotbo leqsi. ovatio] – mowo­ . romelsac gundi as­ rulebda.bneleTis mociquli. obstrUqcia [laT. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm.reaqcioneri. ovAcia [laT. o. antimins] _ igi­ vea. spirtiT gazavebuli. obskurAntizm­i [laT. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. rac antiminisi. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. detali. usagno sityvis warmoTqmiT da misT. obskUrant­i [laT. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. ¥ ovaluri. odekOlon­i [fr. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. xmauriT. Odysseus] – 1. odiosus si­ Zulvili] – (wign. bneleTis mociquloba.  o.-3593. arasasurveli. CarCo. adekaloni Scd. obstructio Seferxeba. Zveli saberZneTis epikuri poema. krebis. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. 2. Oval­i [fr. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. Oda [berZn. grZeli. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. odQsea [< berZ. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT.

 mikroskopis o.  finansuri o. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. okEane [berZ. berZnuli miTologiaSi. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). okUlist­i [laT.  okuliari Secd. ovErdraft­i [ingl. wylis stiqiis RmerTi.  orators o. Olimp­i [berZ. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. mmarTveloba. atlantikis o. Olympos] – . occupatio] da okupQreba [germ. Ozon­i [< berZ.  wynari o. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi. overdraft] – moklevadiani kreditis forma. okUpant­i okupaciis monawi­ le. okUlar­i [laT. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. oligarxiuli Secd. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. ¥ oligarqiuli. maT Sesaswav­ lad. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. mouwyves. okeanos] – 1. oligofrEnia [berZ.ove -360- nebis. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba. 2. TviT es jgufi. of­ Talmologi.  okeanesi Secd. ¥ okeanisa. okupAcia [laT.  o.  oligarxia. oligArqia [berZ. ura­ nosisa da geas Svili.

олифа berZ. olimpQeli _ (saub.). moswavleTa respublikuri maTematikuri o. RmerTebis krebuli.kanafis da sxva. ¥ olimpiuri. aRuSfoTebloba. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi. gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. olimpoze mcxovrebi.). moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. Omar­i [fr. omnQbus­i [laT.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. ¥ olimpiadisa. homard] – zRvis didi kibo erTgvari. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad.  olimpuri sxvaa (ix.  o.) didi sim­ Svide. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi.. ombudsman] – saxalxo damcveli. aqve).  ixmareba agreTve olimpo. olimpQada [berZ. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni.) Olifa [rus. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad). ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. olimpiuri TamaSebi (ix. olim­ pi). olQmpiuri sxvaa (ix.  olimpieli sxvaa (ix.) cxeneb­ . Omlet­i [fr. aqvs gemrieli xorci. sportuli. kerZod. 2.  olimpiadasi. olimpiada). olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi). Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba.  olimpeli sxvaa (ix. ombUdsmen­i [Sved. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris. 3. Cempioni. Olympias c Olympiados] – 1.

Op­art­i [ingl.) qalis sakvercxis anTeba. romelic swavlobs . ¥ onkologiuri. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. o. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. ganviTareba] – (biol. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. bali – sacekvao sa­ Ramo. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. Onkol­i [ingl. saavadmyofo. instituti.  o. onkolOgia [berZ. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans. opera] – 1.) specialuri angariSi. xili. Teatraluri warmodgena. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. Opera [it. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). onomQstika [berZ. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. oophoron sakvercxe] – (medic. romelic sakuTar saxelebs swavlobs. omOnim­i [berZ. 2. oofOrit­i [< berZ. homônymus] – sityva. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. enaTmecnierebis nawili. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba.  bali – mcenare.

. erTi amocaniT. Θs.  kalmanis o.i. opEreta [it.-ebi.­iT (`operatiuli Careva~) Scd. o. 1­isaT­ vis).  o. 2.  mniSv.-is Teatri.  klasikuri o. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba.  o. xelmZRvaneloba. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. o. operAtor­i [laT. ganyofileba. uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime. sadac opera­ cias akeTeben.-Si wavidnen. xelovneba. kino­ operatori. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba. o.  sadesanto o. safosto o.. o.. darbazi. safinanso. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. o. opium < berZ.. sinon. o. savaWro da sxva calke moqmedeba.  Tbilisis o. instrumentebi (mniSvn. operaciis ga­ keTeba. [qarT. Θs. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT.-is gegmis Sedgena.-is gakeTeba. operatio moq­ medeba] – 1.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT. qmediTi). 2­isaTvis). ¥ saoperacio (mniSvn. o.. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs. 2.  sabanko o. operatQuli – 1. `daisi~. romelSic simRerebi. organoebi. operacia). ¥ operaciuli (mniSvn. 1­isaT­ vis).  operaciulis (ix. ¥ saopero. operAcia [laT.  o.-is Teatri. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti. o. Careva e.-is msaxiobi. opozQcia [laT. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti. opQum­i [laT. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone.  gulis o. o. s.-is solisti.. 2. Teatri. 3.

politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. opOnent­i [laT. ¥ optimisturi. ¥ oportunistuli. opportunisme] – Semguebloba. optQmizm­i [laT. Optika [berZ. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. uka­ nonoba. optikē] – 1. optAcia [laT. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri.  partiis SigniT arsebuli o. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. fi­ . mxne ganwyobileba.  o. Tesvis o. 2. optatio arCevani. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. saukeTeso. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. sasurveli] – (samarT. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. partiebi. romelic kamaTSi. optQmum­i [laT. optOgrama [berZ. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani. vadebi. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. (diser­ taciis dacvis dros).  oficialuri o. optimAluri [< laT. yvelaze Sesaferi. xilvadi da gramma Cawera. pirobebi. ganwyobileba.) mo­ qalaqeobis amorCeva.opo -364zikis nawili. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. (sapirisp.momavlis rwmena. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. Θo. naTeli mxareebis danaxva.. ¥ opoziciuri. dasabuTebis winaaRmdeg. oportUnizm­i [fr. pesimizmi). optos xi­ luli. xelsawyo­iaraRebi. parlamentis o. kreb.  o. romelic Tavis Se­ xedulebebs. imedianoba.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba. mimdinareoba.  o. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli.

agreTve kosmo­ suri aparatis.). ¥ oratoriisa. winaswarmetyveleba.-ebi erTmaneTs cvlidnen. orangerie] – Seminuli saTavsi. .-is yvavilebi. ¥ saoranJereo. orbita] ciuri sxeulis.  o. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas.  oratoruli sxvaa (ix. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT.  dedamiwis o. kosmosuri sadguri. orator] – 1. piri. optomEtria [berZ. orAtor­i [d. 2. mWevrmetyveli). saoranJereio Scd. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. adgili.  oratoriasi. ornJereia.) libreto. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs. oratori). o. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. Orbita [laT. xomaldis samoZrao gza. (s. oratOria [it.  o.-is pomidori. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w. o. o.  o. taZari. (s. mTvaris o. orAkuli [laT. 2. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. o. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi. ¥ oratoruli. meurneoba. Scd.  kargi o.) nawarmoebi. orb ¥ oranJereisa. oranJErea [fr. oraculum ga­ monaTqvami. adamiani.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. sinon. sinon. saTburi).  o. xelovneba.  oranJereasi.  orangutangi _ ixmareba.  s. niWi. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni.  o. ¥ orbituli. ¥ oratoriuli da saoratorio.. frena. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme.

 Sromis mecnieruli o.org -366 o. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba. 2. musika. . ¥ organizatoruli.  orRani. 1­isaTvis). koncerti. s. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili.romelic risame organizacias axdens. Sedgeba milebisagan. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. mowyoba risame. organisateus] – 1.  organiuli Scd. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs.. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. orgAnizm­i [fr. ro­ ¥ orbitisa. organizAtor­i [fr. muSaoba. organisateur] – piri. o. 2. mcenareuli o. aseTi daSlis procesi. orbiti. piri. komiteti. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli.  umartivesi o. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs.  o. orgAnuli – 1. rac organizacia (mniSv. 1). Orgazm­i [< berZ. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare). cocxali. cxoveluri o. ¥ saorgano. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba.  orRanisti Scd. (s. organizAcia [fr. orbitaluri Scd. Organ­i [berZ.  orbitasi. s. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. organizmis nawili. Organo [berZ. buneba. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. s. sasuqi.  susti o.  o. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. organon iaraRi] – 1.  niWieri o. orgaô davi­ berebi. saorRano Scd. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. niWi.  o. organisme] – 1. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. periodi. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi.  s.-ebi. mowesrigeba. organQzeba [germ.) sakiTxebi. 2. organisieren] _ igivea.  samSeneblo o.

. ordinatoris Tanamdeboba. Order­i [germ.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs. ordinAtura – 1. poliklinikisa da misT. ordinatos ganmkargulebeli. wregadasuli dros­ tareba.  vaxtang gorgaslis o. ordQnat­i [laT. sabuTi.) rac arafriT ar gamoirCeva. 2. ordinArul­i [laT. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. mduRare wyliT da misT. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli.  binis o. 3. 2.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen. Sinagani o. orEol­i [fr. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad.-ebi. ordAlia [laT. TavaS­ vebuli.  mxedvelobis o.-ebi. 2. aureole < laT. Order < fr.  iezuitTa o. Jurnali). ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba. or­ ganizacia. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi. Orgia [berZ.. safinanso o. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia. ordinAtor­i [laT. qeifi.-ebi.] – 1.  ordinaluri Scd. ordo (odinis) wign. mkurnali eqimi. 2. momwyobi] – saavadmyofos.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT. sazogadoeba. ordinarius] – (wign. klinikis. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani.  mmarTvelobis o. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. romelic risame nebarTvis. orgia] – 1. risame miRebis uflebas iZleva. Orden­i [laT. praqtikuli samedicino aspirantura. SemTxveva.  Cveulebrivi o.

warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. orientAcia [fr. koSki da masala. piesa. s.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. swor da graphō vwer] – weris 2. sivrceSi ori­ mimdevari. misT. (mag. Sexeduleba. 3. gadat. swavlobs da mkurnalobs  swori o. (qarT. orTodOqsul­i [< berZ. Cans da gamodgeba adgil­ 2. orthos swo­ 2. xvavebuli. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani.). dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi.  o.  `daTa TuTaSxia~ o. (wign. ucnauri. original Tav­  wignis s. (gadat. origi2.gansakuTrebuli.  orginaruli Scd. entirebis garkveva.) didebis. origQnal­i [< fr. romelic kargad  romanis o. da­ axlavs. orTogrAfia [berZ. o. gansa­ kuTrebuli. mania. o. literatura. fr. romelic vinmes Targmani. (samx. adamiani. ориентир < origo warmoSoba] – 1. orTopEdia [berZ. aranasesxebi. si­ araCveulebrivi. orphos Θo. Tanmimdevruli. romelic robebSi garkvevis unari. ara­ atmosfero. dapirveli. Sedegad Seqmnili. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1.) uZravi. deformaciebs. laT.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. orientation] da orientQreba [germ. fasi. marTlwera). Taviseburi. kons¥ orTografiuli. xe.  o. originAlur­i < [laT. ar hgavs. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv. rac an vinc sxvas ara hgavs. garemomcvel pi­ dicinis nawili. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o. Taviseburi. Secdoma. gans­ . roleqsiqoni. originalis < oriEntir­i [rus. politikaSi. miaxloebiTi. truqcia. qarTuli o. dedani. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari. non. gegma.) raime moZRvrebis.-Si wakiTxva. miRebuli wesebi.

] – rbili divani. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. samarTleba visime. ornamentum yvavilebi. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT.-369- oto nesis warmoqmna. moxatuloba. orchostre berZ. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ.  o. gamokvleva. romelic Θsimfoniuri o.. [fr.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. osQris­i da ozQris­i [berZ. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. Ormuzd­i [berZ. grafiis nawili. ga­ ¥ orniTologiuri. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. nelovani. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq.  ornamentaruli Scd. ornitolo. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. efs swavlobs. ro­ zis­i [berZ. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. CuqurTma). mcenareebis ga­ Osana [berZ.  o. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o. natexi] – gandevna.  ornitologia. warmoSoba. ornis ligiaSi: mcenareulis. hōsanna Zv. hotel] _ igivea. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. sulad – ahura – mazda). grafikuli an skulpturuli samkauli. moqmnis procesi. si­ ul. rebis an stilizebuli cxovelebis. giuri Scd.] . bisa. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa. romelic frinvelebs ostraka doqis. qoTnis namt­ Seiswavlis. rac sastumro.Otel­i [fr.-is diriJori. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. vrevi. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ. ostrakismos wili.

ochlos brbo.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS. Octans (Octantis)] . ofsAid­i [ingl. oqlokrAtika [berZ. visac smena ak­ lia). off side] – (sp. octava (mdedr.  o. oqtAgon­i [berZ. Offizios] – (wign.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli. miReba. oqtAedr­i [berZ.. o.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba. uaryofa.) sxeuli. oficiOzuri [germ. o. okto rva da hedra fuZe. kafeSi). oficQant­i [germ. oktagonon] (maTem. officier] – piri. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare. samsaxuris sam­ yofeli.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi. kantora.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris.) ofici­ ozuri (ix.  oktava Scd. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT. sasadiloSi. office] – rai­ me uwyebis. xolo iqidan ki qaRaldze.) merve] – (mus.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. ofset] – (po­ ligr. gvredi] – (ma­ Tem. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. flotis o. oficiAlur­i [laT.) rvakuTxedi. Oqtava [laT.  mekavSire o. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis.) beWdviTi or­ gano. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1. viziti. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi. ofQcer­i [germ. Ofis­i [ingl.  aficeri Scd. oficQoz­i – (wign. Oqtant­i [laT. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba. bina. rvawaxnaga. mowveva.­iT Scd. otOfon­i [berZ. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba. Jurnali da misT. sammarTvelo.  o. 2.  aficanti Scd.) beWdvis xerxi. Ofset­i [ingl. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze.

. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. iaponiaSi.. nabijis Scd. feradkaniani. miiRweva.  p. oqtOron­i [ingl. savaWro p. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. pathetikos] – (wign. warmoadgens koSks.). pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. Jangmiwa).-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. pa [fr. .) monawileobis gareSe. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. popularoba. quCebSi). mravaliarusians. msubuqi nageboba (baRebSi. pavilQon­i [fr. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. mgznebare. publicity] paTolOgia [berZ. gadadgma. indo­ eTSi da sxv. toni. 2.) paTosiT aRsavse. p.  oxrisa Scd. patetikuri ritmuli moZraoba. pavillon] – 1. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris.. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. (qarT. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . – 1. pagoda < sanskr. Oxra [berZ. pAdre [it. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. p amaRelvebeli. sinon. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia.  sagamofeno p. paT paginAcia [< laT. octorom] – adamiani. mecniereba. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. paTetQkuri [berZ. pAgoda [port. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli. esp.  yvavilebis p. sityva. xmis CawerisaTvis da sxv. pablQsiti [ingl. ¥ oxrasi.

pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. simaxinje. 2. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. palatium sasaxle] – 1. p. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba. mgznebareba. normisagan gadaxra organizmSi. (gadat. palAnkin­i [fr. ¥ mepaiisa.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. pAlata [laT.  p. Paket] – konverti. 2. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad.  mepaiesi Scd. pAlas­i [spars. 3. pATos­i [berZ. palanquin < sanskr. romelSic avadmyofebi wvanan. pAi [Turq. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili.  patologia. patologiuri Scd.-is eqimi.  zogadi p. movlenebi. saavadmyofoebSi: oTaxi. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ . paTologQuri anatOmia – mecniereba.) avadmyofuri pro­ cesebi.  Sesasvleli p. #5. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.  saidumlo p. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri.] – aziis. aRmafrena.  sisxlZarRvebis p. pAketi [germ. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. palAdin­i [fr.  p. saqmiani qaRaldi.  firmis m. palAntin­i [fr.) aRfrTovaneba. pathos] – (wign. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa. aranormalu­ roba. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata.-iT laparaki.  p. ¥ paTologiuri. mepAie _ pais mflobeli.

muzeumi. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. – mniSvnelobiT Zve­ li. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. ¥ paleografiuli.) (qarT. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. palliatif] – 1. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. politikuri mov­ . paleogrAfia [berZ.  qoqosis p. palpAcia [laT. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. pampas (mr. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. (gadat. paleo. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas. naxevarzoma. wamali.  p. analizi. 2.. atlasi.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. magram ar kurnavs mas. teqstis p. saerTod. sawer masa­ las da sxv. 2. pAmpa da pAmpas­i [esp. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. pAlma [laT. pAmflet­i [ingl. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb. saSu­ aleba. paleontolOgia [berZ. mxatvris SemoqmedebaSi. Txeli ficari. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi. finikis p. palette] – 1..) fenebis Sexameba. aqvs maRali. damwerlobaTmcodneoba)..) RonisZieba. palQtra [rus. paliAtiv­i [fr.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad.  pampasi Scd. albomi. p. (gadat.  wignis p.). pampa (mx. romelic mimarTulia ama Tu im piris.  p.-373bulebis saxelwodeba. ¥ paleontologiuri.  paleontologia. палитра < fr. ¥ pampisa da pampasisa. sinon. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba.

qeba.  panaceasi.. yoveli.pan -374panakeia wamali. pan. [berZ. panamerikuli. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials..  panagea. pan. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari.) uebari sa­ Sualeba. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. yvelafers rom exeba~. berZ. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba. xolo lenis da sxv. ¥ panegiristi. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians. mTel rig qveynebs. sityva. mTel qveyanas. panegiruli.  p.) aRtacebuli da uzomo qeba. panama < geogr. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv. 2. pannychida panixis. panageia. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari. panAcea [laT. panacea < berZ. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. panAgia [berZ. galoba. pandEmia [berZ. pAnama [fr. sazeimo si­ tyva] – 1. . winaaRmdeg. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. amitom ewoda `yovel Ramisa~. panegQrik­i [berZ. ¥ panagiisa. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). locva. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili.  panamerikanizmi.] – 1. 2. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils. sax. panaceia Scd. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. pAndus­i [fr. penie douce damreci ferdobi. pnegyrikos sadResaswaulo. ¥ panaceisa. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. panagiasi Scd.) (wign. berZ.  politikuri p. panaRia. panTEizm­i [berZ. panASvid­i [saS. panaxidos: pan – yvela. (gadat.

panTEon­i [< berZ. pantera Scd. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi.  panTeris. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. Punk CerCeti. panOrama [berZ. kerZo sastumro. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. romelic axloa adreul rok­en­rolTan. Pantheon] – 1. romlis wina plani moculobiTia.  p. panther] _ igivea.  qalaqis p. ganTavsebu­ lia zevidan. pAnk­rok­i [ingl. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. pankreas] – (anat. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben.  mTawmindis p. Pantheion. pankrEas­i [berZ. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. panneau] – 1. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da .  berZnuli p. sasaflao an akldama. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. pAno [fr. areuloba. pAnTera [berZ.) kuWukana jirkvali. SiSi. sanaxaoba] – 1.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. RvTaebis.  panTerasi. ¥ panikuri. pan yvelaferi da horama xedi. kedlis an Weris zedapiris nawili. rac leopardi. panoptQkum­i [berZ. raime vrceli midamos xe­ di. ye­ yeCi.. 2. pAnika < [berZ. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. 2. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. laT. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). didubis p. panikos tyis. Cveulebriv zevidan. pension] – 1. 2. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. panis saxelidan] – uecari SiSi. pansQon­i [fr. 3. pAnk­i [ingl.

pensionnat] – 1. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. 2. pansiOnat­i [fr. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. [berZ. papyros] – 1. para gverdiT. pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. pApert­i [berZ. Papa < berZ.. iqve] – mniSvneloba siaxlovis. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. erTgvari tro­ pikuli lerwami. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. sinon.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. erTgvarovnebisa. xarobs . parabElum­i [laT. erTgvari sistema. parabole] – (maTem. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. scenebi baletSi. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena. ¥ pantomimuri. 2.  p. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs. papQrus­i [laT. pantomimos msaxiobi. para.  keTilSobil qalTa p. msgavsebisa. papyrus berZ.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. pAp­i [laT. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). ax­ los. 2. 2. pantOmima < [berZ.. pAJ­i [fr. Wili). page] – 1.) Cauketavi moduli. parAbola [berZ. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. paJTa korpusis aRsazrdeli. kuror­ tze). romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win.

. parallelos] – 1. uflis mimarT. wignis. ewinaaRmde­  istoriuli p. jan­ parAduli – 1. parAgraf­i [berZ. 2. TviT es niSani. RvTismsaxurebis saxeoba. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado. ucnauri] – azri. (wign.-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). statiis nawili. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. moulodneli. parasitos] – (swori xazi da sxv. mgzavro­  p.) adamiani.. (gadat. msjeloba. bisaTvis.. 3. paralEluri – 1. nomris win. 2. riv § niSani uzis rigiTi  p. arsebobs  s. 2. parAklis­i [berZ. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1. parAdiz­i [fr. parakleton  wesdebis pirveli p. mrTelobisaTvis.  p. paraklisi samSvidobo.) movlena. arebulisagan.) paraleluri xazi. parAdoqs­i [berZ. iseTi parAzit­i [fr. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. wmindanebs Sewevnas da sinon. ganwyobileba. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. cxovrobs.) ro­ 1. gadat.  p. parki.-is gavleba. mxolod erTi SexedviT). parAlel­i [berZ. Sepirispireba. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi.muqTaxora. paradis < berZ. xmauri. parAd­i [fr. p.  p. (gadat.. sokoebi. manugeSebeli] – saeklesio 2. pa­ daTvaliereba (jarebisa. aRlumi).) moCvenebiTi. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli. xazi dedamiwis zedapirze. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis.-ebi da meridianebi. sazeimo. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) . paradoxos ara­ Cveulebrivi. fuZvlo. sazrdoobs. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. forma. usa­ (maTem.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba.

(gadat.) moqmedebis unaris dakargva.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. 2.  p. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs . dama­ xasiaTebelia bodvebi. (gadat. parAliz­i [polon.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba. teq. kiduri. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri. parafQreba [fr. 2. paranOmia [berZ.) erTgavri fsiqikuri daavadeba. planus brtyeli. ¥ paralizeba. ori firmis muSaobaSi. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi.  paralelopi pedi Scd. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. parallelogrammon] – (maTem. gameoreba. paraliz < berZ. parAnoia [berZ. paralElizm­i – (wign. parallelepipedon] – (maT. parapher laT. paralelepQped­i [berZ. 2.) sru­ li damTxveva.  xelisuflebis p. parApet­i [it. planer pla­ nireba laT. (medic.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad.  xidis p. parAplan­i [fr.) sidide.  p..) oTx­ kuTxedi.) eqvswaxnaga sxuli. (fiz. parAmetr­i [berZ. dublireba.] – (di pl. paralizebuli. zog­ jer halucinaciebic. paralysis moduneba] – 1. paranoia si­ giJe] – (medic. parametrō vu­ fardeb] – 1. dacemis mdgo­ mareoba. paralelOgram­i [berZ. mura nax­ Sirisagan da sxv. muSaoba. paraffine < laT. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi). romelsac iRe­ ben navTobisagan.) dambla.  p. parAfin­i [fr. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. saxlis saxuravis p. (maTem.

ZiriTadad Seiswavlis: 1. p. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. romlebic xdeba organizmis miRma.  s. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. parvEniu [fr. mgrZnobelo­ bis formebs.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. par paraSUtist­i – adamiani. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT. peruekmacker] – ostati. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. parvenu] – metiCara. ¥ saparikmaxero. pAri [fr. pArik­i [fr.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia.­is moZv. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. pari] – sanaZleos pirobebi.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa. parASut­i [fr. 2. . ¥ parafirebuli. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi. ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs.  p. sporti. Sivas coli. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. sinon.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). xelSekruleba. (kacebis p. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. parsavs Tmas da sxv. romelic kreWs. parikmAxer­i [germ. ¥ saparaSuto. dalaqi). parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi. tvirTis CamosaSvebi. warmoSoba] – (biol. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan).). parTenogEnez­i [berZ.

(ekon. zona. parlamEntar­i [germ. Tavis kankali da sxv. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni. dgomis da movla­remontis adgili. 1­isaT­  s.romelic laT.. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. saloni.  s. sadac parikmaxerebi muSa­  p. park] _ 1.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba. ri. zoologiuri. transportis saSualebaTa p. aseTi ficrebiT dagebuli sinon. s. ¥ saparko (mniSvn. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. xelisufleba. Scd. [sa­ kuT. roTi. vis). satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr.  mamakacTa da qalTa s.-is iataki. parquet] – 1. pata­ visime an risame susti mxa­ . romlisTvisac damaxa­ garCevisas. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. (TbilisSi). dasagebad. komisia.] – (medic. paritat < mepArkete – muSa. p. organo. parQtet­i [germ. inglisis 2. p. arqiteqtura. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. bileba. konfliqtis ba. oben (kacebis s.  gaprialebuli p. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi. nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd. 2. – 1.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. respublika.  saqarTvelos p. (samarT. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. saTamaSo parlAment­i [fr.  p.  vakis p.  parlamentaruli Scd. s. ¥ saparlamento. sadalaqo). iataki. didi baRi. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. 2. parla avtobusebis p. sax.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis.. yvavilnarebi.­os moZv.par  s. parodia] – 1. arCevnebi.

disci plina. solo (operaSi. lebriv Wadrakisa). mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p. tikuri organizacia. nawarmoebi. razmi.  parodiisa  p. pArsek­i < [berZ. Janri.. ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba. (gadat. Tan. vis). erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT. tenoris p.. yurebelTa darbazis sa­ 2. konspiraciul or­ 3. leTi. lebis ryevasa da dacvenas. Rerali an erTi sakravi.) garegnuli mibaZva. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. 1­isaT­ erTeuli. parti] – 1. jirkvlebis anTeba. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . para – eyrdnoba mas. adamianTa jgufi. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. par (allaxis)  roialis p.) ybayuris (sanerwyve) denoba. parOtit­i [berZ.-is bi parodiasi Scd. p.. para Tan. saxurSi. nawarmoebis nawili. p. epidemiuri parotiti – yba­ 5. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss.-is me-10 rigi.) RrZile­ pArtia [fr.) WidaobaSi: mdgomareo­  p. axlos da us (otos) yuri] – 4. romelic pArol­i [fr. saqonlis garkveuli rao­ (medic.) vars­ abesalomis p. (sp. laa gamarTuli. ¥ parodiuli. poli­ bis qronikuli daavadeba. Te­  p. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. mravalxmiani musikaluri yura. baletSi). rasac baZaven. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis.-381- par reebis gakilvis mizniT. 2. 2. p. Θgadadebuli p. ba. pArter­i [fr. partere] – 1. da sec(unda)] – (astr. muSaki. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv.  avtomobilebis didi p. koleqtivis interesebs. varZlebis rigi.

raime Ta­ maSis. fabrika. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. 2. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. parfiumEria [fr. maRazia. inanTi] – surnelovani nivTierebani. daxu­ ruli galerea. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. particularis nawilobrivi. partQtura [it. Secd. cekvis da misT.  Zneli p. partiuli (ars. sax. s. ¥ saparfiumerio. ¥ partizanuli. partnQor­i [fr. `gverdis avla~] – ebr. s. pAseq­i [Zv. ebr. saparfumerio. parfumerie < pafum sasiamovno suni. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da.  s. p. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. pAseb­i [fr. wevri. p.  parfumeria. (qarT. razmi. pAsaJ­i [fr. musikaluri nawarmoebis nawili. inanTeuli). romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. partikulArizm­i [laT. Passat] – tro­ pikuli qari. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi.-iebi miusxdnen Wadraks. suna­ . saqoneli.  p. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. passage] – 1. musikaluri fraza. 2.  p. Tanamonawile. partner] – 1. partQzan­i [fr. notebis wigni. xalxis dResaswauli.) – de­ mokratiuli p. brZola. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. bileTi. erT­ erTi monawile. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba. pAsat­i [germ.par -382mo.  partizaneli Scd. si­ non. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. partenaire < ingl. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. paseq _ `ga­ mosvla~.

JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. sa­ registracio mowmoba. 2.) vnebiTi gvari zmnisa. macivris p.-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. suraTis CarCo.  paskvilianti. (gadat.. pAsia [laT. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. mobiluri telefonis p. pAspartu [fr. umoqmedo] – 1. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT. vnebebi. pAsiv­i [laT. (gadat. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta.  p. aqtivi). Jini.. pasQur­i [laT.  sazRvargareTis p. pAsport­i [fr.  p. monawile. (buxhalt. 3. passeport] – 1. passio tanjva. visime vinaobis. pasQans­i [fr. pAskvil­i [germ. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. 2. wvaleba. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT.  avtomobilis p. Scd. pasquillo] – cilismwamebluri. ¥ sapasporto. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. pAskal­i [ing. ix. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. sayofacxov­ rebo sagnis da misT.  s. araenergiuli (sapi­ risp. gadarCnen ebraelebi. passivus vnebiTi. vneba. p. Pasquill < it. adamiani. statia. wignebSi. Jini] – siyvarulis sagani. raime manqanis. graviurisaTvis.) uaryofiTi mxare risame. passivus] – umoq­ medo. aqtiuri.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. aqtivi). Paskal] – 1. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi. uvado p. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. pAsta [it.. passiepartout] – 1. . ganyofileba (polici­ aSi). pas 2. 2. paskvQlant­i – paskvilis avtori. ¥ paskviluri. wa­ meba.

mowmoba. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. Pastor mwyemsi.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. brtyeli ya­ bayi. ro­ melTa mixedviTac arkveven. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi. am Janris nawarmoebi. 3. pAstel­i [it. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan.) krebuli wesebisa. patrQarq­i [berZ.  kbilis p. 2. pAt­i [fr. pastOral­i [fr. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss.): Janri. Tu rodis modis aRdgoma . aSkara] – 1. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. mamasaxli­ si. patriarches mama­mTavari] – 1. patens (patentis) Ria. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. mowmoba. bibliis pirveli wignis. pAsqala [berZ. patisson] – er­ Tgvari gogra. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. 2. pascha aRdgoma < Zv. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. pAter­i [laT. Pesach gavla] – (ekl. pAstor­i [germ. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas.pas -384yovel calkeul wels. patQson­i [fr. Pastor < laT. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. iyeneben mwnilad Casa­ debad. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. pastello] – 1. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). ferweris teqnika. 3. pAtent­i [laT. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. 2. am titulis mqone piri. ebr. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi.

grZnoba. mamuliSvili). . ¥ patriarqaluri. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. ¥ sapatriarqo (ars. Tavisi xal­ xis. (gadat. muSaobis dros. pauper Ra­ ribi] – siRaribe. p. patrouille] – 1. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. sax.  patriarxati. sinon. pAtrul­i [fr. ¥ patriotuli. poezia. patriotes Tanamemamule] – adamiani.  p. patrOnat­i [laT.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze. 2. ¥ sapatriarqo. patrOnaJ­i [fr.  s. saqcieli. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. simReris. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT.-3854. risame fuZemdebelze.) aseTi razmis wev­ ri. matriarqatis momdevno. patrQot­i [berZ. mzrunveloba.) an samxed­ ro gemi. Tavisi qveynis erTgu­ li. meurveoba. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma. patriArqat­i 1. paupErizm­i [laT. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. ma­ sobrivi gaRatakeba. Θ patriarxi. (saub. eklesia. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis.  erTwuTiani p. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. pAuza [berZ. patronatus] – mfarveloba. TviTmfrinavi.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. mamuliSviloba). masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa.  p. dakvris.) – patriarqis sagamgebelo. patriarxaluri Scd. 2. p. kverTxi. meurneoba. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. mi­ liciisa da sxv. sinon. uSiSroebis gark­ veul zonaSi. romelsac patri­ arqi meTaurobs. sapatriarxo Scd.

beraluri mimdinareoba. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr.  Tavdausxmelobis p. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. mecnierebani. pastete] – wmin­  p. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. pazifismus. dad dakepili xorcis. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa.] paidagogos mniSvnelobisa.] _ maswavlebeli. ga­ momzadebuli saWmeli. Cve­ skvlavedi. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. pacificatio garegan mxares. pedis marT.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba. damSoSminebeli. pacifism < laT. revolu­ te] – adamiani.. maT So­  pedlisa. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. te. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. pedale laT. velosipedis p.-is aRmzrdeli ratifikacia. Θ pakti Scd. pedliani. pactum] – saerTa­ 2. wvrilmanebs. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. (astr. Txovs sxvebisagan.  p. daSoSmineba] – ajanyebis. pAStet­i [germ. pegasos] – 1. tis) vnebuli.paq -386- pAqt­i [laT. debeli. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. p. musi­ pacQfizm­i [germ. kaluri sakravis da sxvaTa it. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. . (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. pacificus fexis berketi. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. pEgas­i [berZ. paciens (pacienSesaxeb. avtomobili.  damsaxurebuli p. sabWo. pedanmaTavisuflebeli. damamSvi­  roialis p. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. aRmzrdeli. fexi] – avtomobilis. pedalebiani. ¥ pedagogiuri. velgvari omebis. pedant < it. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ.

naxati. peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. welamde ar swvdebaT. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. pEnis­i [laT. mamaTmavloba. pelengAtor­i – 1.) xel­ sawyo.  soflis p.  penali Scd. pediAtria [berZ. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa. pederAstia [berZ. penalty] – (sp. suraTi. kal­ TiT). . [pol. paysage] – 1. ix. pélerine] – mokle mosasxami. peQzaJ­i [fr. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis). pelErina [fr.-387- pen pedErast­i [berZ.  qarTvel mxatvarTa p.-ebi. radiopelengatori. pes (pedis) fexi da cuko vuvli. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. ¥ penaltis. zRvis p. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. pEnalt­i [ingl. 2.. pedikQur­i [fr. romelzec bunebaa asaxuli. ra­ ime adgilis saerTo xedi. 2. pEleng­i1 [pol. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso). agreTve fexze koJrebis mocileba.. (zRv. bunebis suraTi. pédiocure < laT. romelic. Cveulebriv. pEnia [laT. pedQatr­i [berZ. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili. tyis p.

sami sityvisa: peom. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl.pen -388-  pensnisa Scd. xuTkuTxiani Senoba (q. romelsac mokriveebi  s. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. gadat. punxucebulebisa. pensiOner­i [fr. misT. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. dros tanisamosis pEnsia [laT. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. laT. ¥ pensnesi. poena sas­ 2. penitEncia [gviand. novel – leqsi. romelic pensias pEr­i [fr. – aSS­s samxedro Semokl. s. pair] _ inglisSi. pen kalami da amave dros 2. da­ saxlis banze. pensionnaire] – piri. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. asaki. invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. peignoir] – 1.) pentAgon­i [ingl. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. logos moZR­ magvari). am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. dason­skotma 1921 w. a. penitencialuri sistema – – 1. uwyeba. qsovilisa. po- . Pentagon < berZ. mqone piri. Pen-club < Tavdacvis saministro. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. enitentia monanieba] – (samarT. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. Ti. pince-nez] – saTvale. wignaki. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). narkvevi. penolOgia [laT. urtyamen varjiSis mizniT. essay. pensio gadaxda] – dasacavad. penthAuz­i [ingl. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. qa­ lebma j.

aseT 2. cia. (sapirisp. gu­ dayofa. romel­ – (astr. ar atarebs (pergamentis qa­  p.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. wvimebi.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat.  p. sinon. sax. 1. per­ avadebis p. ayvavebis p. xbos.  p. Seteva.) gulis garemo. p. perQkard­i [berZ. (1834­1907).) jgufi sivrceebisa. daRaldi) [mcire aziis q. gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. rac gamodis drois gar­ mixedviT. tyavi. romlis peri pEtia [berZ. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba. romelic yvelaze axlosaa elementTa p. gamonis (Pergamon) saxelis 2.) aTwiladi. mendeleevma  perigeasi. gulis perangi. miur elementTa klasifika­ apogea). batknis an Tiknis  zafxulis p. rulo aTwiladebSi. viTardeba da mTav­ rdeba). kveul monakveTSi. rome­ veuli periodis. lis garsi. jgufi. – (maTem. perigeia Scd. etrati).-Si Sexveuli karaqi. peri irgvliv. moulod­ . mecnierma d. siT damuSavebuli. (qarT. perQgea [berZ. lebi).) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ. rac gark­ 2.  p. gamocemebi (gazeTebi. sistema – qi­ dedamiwasTan.-389- per pergAment­i < (geogr. Jurnalebi). Jurna­ sigrZis jami.  kvadratis p. periOduli – 1. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. drois monakveTi. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. Semowmeba.. oTekaSi). p. (maTem. perimetron] istoriis p..) – (iwyeba. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. mkvrivi qaRaldi. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. periodos] – 1.

periphrasis < laT. permanEntul­i [laT. mizniT). perifEria [berZ. centridan daSorebuli nawili risame. neli garTuleba visime cxovrebaSi. gamoCenili. perQskop­i < [berZ. permanent < laT. permAnent­i [fr.-Si muSaobs. mudmivi.] – gamoTqma. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan.per -390lomisa). perlAmut­i [germ. peristAltika < [berZ.) muc­ lis apkis anTeba.). pErl­i [fr. wrexazi] – 1. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres.  p. tankidan da misT. centridan da­ Sorebuli adgili.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. percussion] – (medic. perron] – rkinigzis . ¥ periferiuli. peritOnit­i [berZ. 2. peristaltikos] – (fiziol. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. perlustrAcia [< laT. raionebi. perle] – raRac mSvenieri. aseve uazro da sasacilo. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. perQfraz­i [berZ. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. peritonaion muclis apki] – (medic. qveynis ga­ napira mxare.  p. wyalqveSa navidan. nervuli sistema. p. zedamxedvelobis da misT. saTvalTvalad. periphereia wre. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. nawlavebisa da misT. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. kuWis. pEron­i [fr. romelic didxans sZlebs.

vinme. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. personalis piradi] citata leqsikonis. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. romlis kan­ cnobil pirovnebas. moZravi] _ mudmivi Zrava.-ebi. perso­  p.  perpendikuliari. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem. . piesis p. mowveva miiRo. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia. personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. romli­ pirovneba. perbulebis. gamofena. personAluri – 1. erTi da igi­ swori xazi. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. p. li pirovneba] – pirovneba. p. xazebi.  p. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. ¥ perpendikularuli. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli. komikuri p. pirs Seexeba.  samedicino p. pErsona non grAta [laT. saqme.. do) kompiuteri (ix. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. medi piri. persona] – piri.  p. inJiner-teqqmnis swor kuTxes. quCebi. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. loba. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs..  romanis p.) Semadgenloba. nalTan dakavSirebuli. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. 2. Semadgendikuliaruli Scd. personalis sasvlelad. nikosTa p.-ebi. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT.). sibrtyeze. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa. perpen a. sawarmos p.

2.-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. wamowyeba.  u. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. gegma.) cis sxeulis gzis  quCis p.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba. perturbatio 2.) rda. Tvisebebi hqondeT (qarT. (astr. 5. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. momavlis gegmebi. perspektiuli. wesrigis moSla. ganviTarebis p-ebi. panorama risame. bune­ tovani (mniS. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba.ganpirobebulia damkvir­ iT. sagnebis sididis. romelsac iyeneben 4. formis.-s. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. vis). p. xedi. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. 2­isaT­ sinon. va. perspective]  perspektiva. ¥ uperspeqtivo (mniSv. ni. bis movlenaTa iseTi daxat­  p. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. sagnebis. rac xdari cvlilebebis mniSv. moxazulobis. uperspektivo Scd. axalgazrda. metnaklebi daSorebiT. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. visime an pesQmizm­i < [laT. perspEqtiva [fr. perche] _ grZeli saxuleba risme.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. zRaprebSi. perturbAcia [laT. TiTqos maT adamianuri  p. (wign. igavebSi da sxv. arev­dareva.  kargi p. vnelovnadaa daSorebuli. Woki. ulebis gamosaxvis wesebs. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. winadadeba. am Scd. gapirovneba). 2­isaTvis). Secd.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. rac. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. aSla] – 1. perspektova– 1. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. pessimus . ze sididis.

pEso [esp.  p. pesticQdeb­i [laT. pianola < fr. piAnino [it. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. petQcia [laT. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos. Wequra). petArda [fr. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv.] – mowyobiloba. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. `pianinoze damkvreli~ Scd. piAnola [ingl. mTavrobis meTaurisadmi. 2. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. gulgate­ xiloba. ¥ pesimisturi. si­ non. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. uimedoba (sapirisp. ganwyobileba. `pianinoze daukra~. koleqtiuri pig Suamdgomloba. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. pestis gadamdebi seni. pEfsin­i < [berZ. pefsi-kolasi Scd. qveynebSi. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba. peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba.  `pianinoze ukravs~. ¥ pefsi-kolisa. pQgment­i [laT. . bneli mxareebis da­ naxva...  pepsi-kola. romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. 2. kuWis wvenis fermenti. pQgmei [berZ. sin. roialis) damkvreli musikosi. romelic fers aZlevs co­ .-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. sevdianoba. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. pētard] – 1. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi. optimizmi). pEfsi­kOla [ingl.  unda: `pianinos ukravs~. juja kaci).

. pQeta [it. Θ granitis p. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). pigmentAcia – (biol. ramesadmi.  konstantine gamsaxurdias p. 3. umaRlesi wertili. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad. interesis. sinon. saorkestro p. macdunebeli. 2. sammoqme­ debiani p. pygē gava da pagos damagrebuli. Scd. romelzec dgas Zegli.-ebi. peice] – 1. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. pikAdor­i [esp. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. pigopAgeb­i [berZ.pig cxali lebs. mTis maxvili mwvervali. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli.-ebi. mimzidveli. cxare gemosi (sawebeli. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi.] – 1. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. piquant] – 1. pQesa [fr. postamenti. piEtet­i [germ.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. qarT. cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). `daviT aRmaSenebeli~.  Sopenis p. pietat < laT. organizmis -394qsovi­ moebi. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. piedEstal­i [fr. pQk­i [fr. Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki. (sinon.  Θ istoriuli p. patara musikaluri nawar­ .) naxati. kvarcxlbeki). pic. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile.  pedestali. 2. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. pieta] – (xelovn. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. 2. sveti da misT. saWmeli). pikAntur­i [fr.

-os Rvino.-Ta ufrosi. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT..  p. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs. romelmac mecniereba­ Si. kargad curavs. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). laboratoriebSi da sxv.  p. pincette] – patara zambariani maSa wvrili.  cxenosanTa p. пикули < ingl. patara sadarajo razmi.  mopiketesi Scd. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. xarobs Cven­ Sic. pionnier] 1. piquer] – (avi­ ac. teqnikaSi.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. piquet palo] _Θ(sof. pQno [fr. teqnikaSi . 2. kitris mwnili. gav­ rcelebulia antarqtikaSi.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. pick-up] – patara pQkuli [rus. piOner­i [fr. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs.). frena ar Se­ uZlia. iye­ neben medicinaSi.  p.-395- pio pQkap­i [ingl. pilote] – piri. pickles (mr. pikQreba1 [fr. Sve­ ulmfrens. pQket­i [fr. pQngvin­i [fr. sa­ TuTi sagnebis asaRebad. pico mcire sidide] – TavsarTi. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq. ¥ mopiketisa. mfrinavi. pQncet­i [fr. pQko [fr. piri. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. piquet] – 1. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. (wig.. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. pQlot­i [fr. mopikete – piketis monawi­ le. 2. pQknik­i [ingl. pilOtaJ­i [fr.) adamiani. xelovnebaSi. meurn. pikQreba2 [< fr. pineau] – franguli vazis jiSi.). – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. pinguine < laT.

pirata < berZ. pigeon mtredi] – Tavqariani. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. pirogue karib. (maTem. sinon.  pirogasi Scd. kanibebis) viwro da grZeli navi. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). p. gakafa axali gzebi. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. pQrat­i [laT. me­ kobre. peiratēs] – zRvis yaCaRi.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad. sawveTuri). agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. fr. da sxv. ¥ pioneruli  p.) mra­ valwaxnaga sxeuli. piramidi.-iT. akrobatikuli figura.  pi petka Scd. pQrke­s reAqcia (medic. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki. loginSi da­ sawolad). icvamen saSinaod (Cveulebriv. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. 3. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT.] _ indielebis (kerZod. piOrea [berZ. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. ¥ piramiduli.  xeofsis p.) Cirqdena. romlis fuZe oTxkuTxaa.  p.  piramidasi. piramiduri Scd. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone . piJamosi Scd. piramidisa. piragua. ¥ pirogisa. pyramis (piramidas)] – 1. nageboba. pQroga [esp.  piJamo. 2.  TvalSi wamlis CawveTeba p. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. wamowyeba. pQpet­i [fr. pirAmida [berZ. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic. piromEtria [berZ. risame wamomwyebi. pQJon­i < [fr. koxta axalgazrda kaci. verxvi. pQJama [ingl. frantuli. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis.pio -396samkuTxedebs. ¥ piJamisa.

) movlenebis. mocema naxatebis saSuale­  p. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. nikis dargi. pQrs­i [ingl.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. bebiT. pirUet­i [fr. vaSlis p. pirotexnikuba. baias ojaxisa. narevi. cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi.)] – nav­ pQca – [it. Cveulebriv pQure [fr. roialze pQon­i [laT. romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. Rvezeli erTgvari. tikalur joxze.. saerTod gaxexili dasWirda. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. pyr ce­  kartofilis p. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). romlis sruli Semotrialeba. Paeōnia] – mcenare an misT. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. pistolet] – rom faneris raketebiT. pizza] _ italiuri kerZi. ri Scd. toba. pirotEqnika [berZ. pistOlet­i [fr. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. pictus daxatuli da berZ. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. viT. piers (mr. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. damagrebulia ver­ lad. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. sadgomad. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. foierverkebSi da sxv. arsi mdgomareobs imaSi. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. bostneulis. xilis masa. velesi saxeoba – sagnebis. pupitre < laT. xatovani damwerlo­  pirotexnika. zogierTi . romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr.

plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati. miTviseba. planertus] – ci­ uri sxeuli. sisxlis Txe­ vadi nawili. agreTve plagiatori).. kosmonavtikaSi da misT. (ix.  s. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. (s. . aparati. planetarQum­i [gviand.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. ¥ saplanero. sporti.-ebi.  molivlive p. s. s. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati. cTomili). rac Scd. plAkat­i [germ.  mcire p. p. planetarium] – 1. plAneta [berZ. plagQat­i [laT. 2.pla -398¥ plakaturi da saplakato. leqsi. `literaturuli qurdoba~. Senoba. protopolazmis mcdari saxelwodeba. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria. sinon. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare.  p. plAner­i [fr. laT.-ebiT Sejibreba. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. (fiz. saxelosno. 2. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. romelSic es apara­ tia dadgmuli da. plasma gamo­ naZerwi] – 1. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti. plAzma [berZ. 3.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad.) ionizebuli airi. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni.) ferwera.

-is xelovneba. miwis didi far­ Tobi.  p. foladisferi ke­ TilSobili liToni. plandage] – (sof. plage] – wylis gaS­ lili napiri.  plastiuri Scd..  qobuleTis p. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li. plAntaJ­i [fr.  antikuri p. miwis gadabruneba).. (geol. 2. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. 3. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. plAto [fr. plAJ­i [fr. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake. Sdr. ¥ plastikuri. planchette] – 1.. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs.  plastelini Scd. bambis p.  Cais p. plAstika [berZ. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. platina] – qimiuri elementi. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad.) ficari. gamomsaxveloba. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba. 2.-is madani. Saqris p. plAnSet­i [fr.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri. planum sibrtye da berZ.. plantAcia [laT.-is mrewveloba. rukis satarebeli brtyeli CanTa. saiuve­ liro saqmeSi. plantAtor­i plantaciis (mniSv. p. romelsac ci­ . plAtina [esp. plastilina] – saZerwi masala. plastQlin­i [it. Warxlis p.  pliaJi Scd. planQreba [fr. geologiuri gegma.  p. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan.-399- pla planimEtria [laT. plantatio rgva] – 1. 2) patroni. p. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi).

wel­ TaRr. plAckart­i [germ. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. eleqtruli sagani. (wign. teritoria.  mTawmindis p.) plAcdarm­i [fr. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. Zv. platonizmTan dakavSirebuli. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). daTvalierebis da parade­ bisaTvis.  partiis saarCevno p. plAfon­i [fr.pla -4002.  p. 2. baqani). sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia. plAcenta [laT. borjomis p. 2. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. 3. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon. plEada [berZ. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad.) sivrce. platonuri siyvaruli. plAtforma [fr.) partiis. vagoni. SafarTxeli] – (med.) or­ gano. plAc­i [germ. (samx.. 2. plate-forme brtyeli forma] – 1. 2. avtobussa da sxv.  plaTforma Scd. gemis kaiutaSi an salonSi. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi.  Tbili vagonis p. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. platOnizm­i _ 1. 3. Ria. ganyenebuli. mom­ yoli. placenta kveri. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. . plafond] – 1. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs. ¥ plackartiani.  maRali p. platOnur­i – 1. baqani). place d’armes] – 1. 4.

beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. plEd­i [ingl.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. plumbum. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. Plombe < laT. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. plEnum­i [laT. plebQscit­i [laT.  pleiada.tyvia] – 1. sakiTxi.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. haeris garemos.) apki. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. haerze. . pleura gverdi] – (anat. plenArul­i [laT. plaid. fr. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. Ria cis qveS. sadac yvela wevri esw­ reba. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. plEer­i [ingl. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT.  s.) plebeebi. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. romelsac adeben daketil kars. plEbs­i [laT. sxdoma. ¥ saplebiscito.) plevritis anTeba. Θ  konferenciis p. plomb. 2. plebs] – (kreb. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli. plOmb­i [germ..  umaRlesi sasamarTlos p. plEbei [laT. referendumi).-is mowyoba.  p. plEvrit­i (medic. xeluxleblobis niSania. bu­ nebis realur ferebs. ¥ pleadisa. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra.] – didi da sqeli Sali. plebeius] – 1.  qarTvel moWadrake qalTa p. dabali wodebis warmo­ madgeneli. pleadasi Scd. plEner­i [fr. piradad Tavi­ sufali adamiani. plo plEvra [berZ. Se­ fuTul saqonels da sxv.

(-) minusi). 2. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. qarTuli 2. miwis wiaRis mflobeli. pnevmOnia [berZ. saiqios mbrZanebeli. plOmbir­i [fr. plUton­i [berZ. rac Scd.  p.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens. (filos.  p. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT. plurAlizm­i [< laT. podagra] – (me­ dic. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. pneumonia pneumon filtvi] – (medic.  pliuralizmi Scd. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. (astr. plutokrAtia [berZ. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi. wve­ ni. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba. podAgra [berZ. miwisqveSeTis RmerTi. Plutokratia < plutos simdidre.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. leq­ sebi. ¥ pnevmaturi dasaSvebia.. p. CaquCi.plo -402kratos xelisufleba. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. da . romel­ sac urevia raime xili. plUs­i < [laT. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. (polit. pnevmatQkur­i [berZ. Sokoladi da sxv.) idealisturi moZRvreba. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. pluralis mravlobiTi] _ 1.  pliusi Scd. 15 (an +15) gradusi. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. tumbo. 2. pneumatikos sasunTqi.) filtvebis anTeba. poEzia [berZ. pluton] – 1. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. nivTiereba. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi.  me­2 mniSv. tabiZis p. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas.  g.  pnevmatiuri Scd.

(wign. maRali wris  p. pirTaTvis. fSavelas p. pOet­i [berZ. adgili naturisaTvis.  p.) dadebiTi (sapirisp. SaSSi: figurebis ze. buli adgili savarZlebiT (wign. `basianis brZola~. 4. l. rebsa da sxv. pozQcia [laT. mecnierebani. `bedi 3. cdaze.pOza [fr. pozQtiv­i [laT. positio] – 1. pOdium­i [laT. rac pozitivizmi. gadat.  v. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. pose] – adamianis ebze brZola. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. gens. pozQor­i [fr. faqtebze damyare­ leqsad. mosuli. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. msjeloba. ¥ poeturi. romelic zrunavs Ta­ ioni. gadawyveta. romelic leqsebs Txzavs. podium] – 1.. p. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. niWi. sakiTxis p. gamoxatuleba.  p. .-403- poz xalxuri p. n. senato­ negatiuri). moklebalniani sanadiro 4.  sasurveli p. pOema [berZ.) Tvalsazrisi. baraTaSvilis p. Zv. `baxtrioni~. buli. mowinave p. WadrakSi. maRali baqani. imperatorisaTvis.. ganlageba. sazeimo p. (samx. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. asaTianis p. Semoqmedeba. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. pointer] – im momentisas. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT. (meZebari) ZaRlis jiSi.  p. visi qcevis garegan efeqt­ 3. romelzec (negativisagan 2. positius] – 1. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. poietes] – mwerali. 2.) brZolis dros ja­ mareoba. visame an risame mdgomareoba. rebis ganlagebis adgili.

-Si miiRo monawileoba. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes.) kombinati. sapirispiro. Rame. romlis saqmea wignebis.  p. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi.  saraketo p. 2. Jurnal­ga­ zeTebis da misT. sa­ winaaRmdego. 2. beWdva.  p. sinon. samxedro wvrTnisaTvis (qarT. p. polQgon­i [berZ. paeqroba). poly bevri da gamos qorwineba] – 1. p. poliAndria [berZ. (s. Tavisi p. polAruli [laT.  literaturuli p. eWira. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma.) baza. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad. p. eqspedicia. ¥ poziciuri. azrebi. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. polusTan ar­ sebuli. polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma.  p. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes. daicva.pol -404valqmrianoba). poligrAfia [berZ. gadat. poligAmia [berZ. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. (qarT. azri raime sakiTxSi. polaris] – 1. poli. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli. polQglot­i [berZ. mravalcolianoba). (s. [berZ.. p. polusTan (mniSv. mra- .. sinon. yinulebi.) sruliad sxvagvari. polemique < berZ. sinon.) da­ kavSirebuli. (qarT. 1.. sasroleTi). polEmika [fr. polyglôttos] – bevri enis mcodne. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. sinon. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. qorwinebis forma. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. (wign. mrewveloba. poligQnia [< berZ.  p.  kamaTSi swori p. upiratesoba (WadrakSi).

mwifo.mtkice da elastiuri. qonebis da sxv. saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. politika saxel­ denime pirze.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. nivTiereba erTgvari. poly bevri da techne xeloba. politeqnQkuri [berZ. swavlexelisuflebianoba. ligia. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi). polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. polios saqmianoba. p. poliTEizm­i [berZ. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. xelisufleba] – mraval­  p. p. poliklQnika [berZ. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ.. bavSvTa p. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri. xe­  raionuli p. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ. simsivne. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. kratos buli. is specialisti. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. RmerTs aRiarebs.pOlis­i [berZ. samzadeblad. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. 2. police] – si­ cocxlis. xelis­ ba. mo. farTod pOli p­i [berZ. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. iwvevs damblas.. nawlavRruiani cxoveli. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. muzeumi. lofans (ix. policieli. sa­ . mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp. universiteti.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). polypus] – 1.

¥ sapolicio. intrigani. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. qandakebaSi). romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. полк] – samxedro nawili. polQcia [germ. -is meTauri. politolOgia [berZ. saSinao p.) moqmedeba risame misaRwevad. zedamxedveloba.  p. xSirad angarebis miz­ niT.pol -406bis probelemebs. ubani. legioni). ¥ politikuri. politQkan­i [fr. polyphônia – mravalxmianoba. poliquan < berZ. ¥ policiuri.. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. politQkos­i politikuri moRvawe.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi..  s. p.] – adamiani.. poliqrOmia [berZ. musika am cekvisaTvis. (saub. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. polifOnia [berZ. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas. brZola. gazeTi. (sinon. p. moRvawe. 2. ¥ sapolitiko. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. Polizei berZ. damokide­ buleba. Sexedelebebi. polyhymnia < berZ. warmoSobili xalxuri cekvisagan. simRerebi. xelmwifo xelisuflebis. ¥ polifoniuri. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. p. saaviacio p.  s. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. polihQmnia [laT. sxva adamianeb­ Tan urTierToba. pOlka [Cex.  msrolelTa p.  p.  sagareo p. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ .  p. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi. pOlk­i [rus.

ga­ daadgileba. pontifex] lebis oinebiT. pOnton­i [fr. gaqroba pOni [ingl. polus < berZ. sinon. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. pOlus­i [laT. sax­ romSi. (gadat. cxenburTi). pony] – patara sagnebisa. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. pompe] – wylis tumbo. agreTve polaruli). pop art Se­ 3.  avtomobilis p. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. ne oficeri. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. полковник] sxvavebuli ram. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. aseT navze si wertilTagani. suli] – ucabedi xmauri.  dadebiTi p.] – gunduri sportuli didebuleba. eleqtruli wredis. bet. pompEzur­i [fr. saxlis tisaTvis gamiznuli. fufuneba. sawinaaRmdego ram. TamaSi cxenebiT. Poltergeist fuZis angelozi. pop­musika. samxreTis p. pop. `popularuli~. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. pOmpa [fr. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. pOp­art­i [ingl. adgili. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. mag­ `masiuri~. polo berZ. < po CrdiloeTis p... dacema. uaryofiT p. [ingl. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. romlebic sax­ cxenis jiSi.) ukiduresad gan­ . kolegiis wevri. sapirispi­ ro.-407- pop polkOvnik­i [rus. am pOmpa [laT. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze.. poltergEist­i [germ. dedamiwis Ziriani navi. ori bolodan erT­erTi. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. pop Semokl. pop-ansambli. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. efeq­ saxlis angelozi.

bevri­ saTvis advilad gasagebi. Portal kari.pop -408- mokl.  populiaruli Scd. popularizAcia [< laT. Jurnalisti.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. 2. mar­ tivad gadmocemuli. realur sagnebs. foTi. motivebisagan. ope­ retis. rek­ lamas. aso ð­s formis). xeliT gadasatani organi. popularis saxalxo. mowonebiT sar­ geblobs. pOpuri [fr. pOrt­i [fr. port] – navsadguri. ¥ saporto. kinematografiaSi). portatQul­i [fr. iyenebs Tavisufali. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si. (teq. arqiteqturulad ga­ formebuli. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis.  xalxuri simRerebis p.S. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi. popularizAtor­i piri. saqonlis SefuTvas da a. portAtiv­i [fr. 2. p. leqcia. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. xalxuri] – 1. literatura da sxva. Porta] – 1. sayovelTaod mo­ wonebuli. popularis saxalxo. xelmisawvdomi. warmoadgens zogi manqanis nawils.  popularizatori Scd.  populiarizacia Scd. vinc. stilisa da Temebis imitacias axdens. porto Tan damaqvs] – patara. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. populArul­i [laT. sahaero porti _ igivea. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva.  p. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. pOrtal­i [fr. msaxiobi. Tan satareb­ .  s. gamosaxulebas. mxatvruli mimdinareoba. xalxuri simRerisa da misT. mxatvroba­ Si. portatis < laT. pornogrAfia [berZ. portatif] – patara zomis. romelic risame populari­ zacias eweva. qalaqi – baTumi. uwma­ wuri suraTebi. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba. WiSkari < laT.  p. rac aeroporti. bWe.

pOst­i [fr. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. portrait] – 1.-409lad marjve. Porzellan] – faifuri. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li.  p. ¥ portretuli. pOrtret­i [fr.) pirovnebis daxasi­ aTeba.  portatuli. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi. magari da momwaro..  tyavis p. p. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. krest­ sabmeli. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT. abaria fosta. wignebis da misT.  p. sabeWdi manqana. sadarajo punqti..  porTfeli Scd. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). poseQdon­i [berZ. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli... Zo­ weuli. skulpturuli p. magnitofoni. p. pos 2. portativuli Scd. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. mZime qsovilis. Portwein] – magari Rvino erTgvari. porcElan­i [germ. qaRladebis. saidanac . portvAin­i [germ.  ferweruli p. aRwera. pOrtmone [fr. radiomimRebi. Poseidôn] – berZn.  postimpresionizmi. Ca­ saweri davTari da sxv. grafikuli. pOrtfel­i [fr. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. porter] – Savi ludi erTgvari. pOrter­i [ingl. pOrfir­i [< berZ. poste] – 1. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). p. postinfeqciuri. pOst. p. fotoaparati. msgavseba. portveini Scd.  porTvaini. (gadat. portQer­i [fr. 3. satareblad. [laT. Canaxati. pOrtie [fr. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). ferwera. saguSago. porTveini. p. advilad gada­ satani.

saTvalTvalo p.  SemoqmedebiTi p. mimarTuleba. postamentum] _ igivea. post Semdeg da fr.S.  ministris p. romelsac win uzis laTinuri asoebi P.  sakontrolo p.) sidide. risame sim­ Zlavris xarisxi.rac praqtikulad sasargebloa. postulatum mosaTxovni.. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas. rac piedes­ tali.  potencialuri Scd.  p. unari. energia. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags. saWiro] – (wign. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi. (wign.-ze dgas.pos -410moxda. postfAqtum­i [laT. postskrQptum­i [laT. ¥ potenciuri. SesaZleblobani.  qveynis ekonomikuri p. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg. 2. potentia Zala] _ 1. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba.) faruli SesaZ­ lebloba. pragmatos – moqmedeba] – 1. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad. potEncia [laT. pragmAtizm­i [< berZ. postUlat­i [laT. rac ukve raRac . ganxorcielda. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. rasme. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. 2. potencQal­i [< laT. 2. postAment­i [laT. samxedro p. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). icaven an uTvalTvaleben visme.. p.  p. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe.) mtkiceba. postimpresiOnizm­i [laT.) gadat. potentia Za­ la] – (wign. (fiz. pragma.

uleba. (gram. praedikatum]  Teoria da p. praktikos saq­ ¥ preambulisa.  p. – 1. koncerti. muzeumi madridSi (espaneT­  p. pride] – (spec. wignis. an sxva 3. nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. da gardaqmnian mas. materialur samyaroze lis saxelad. gamocdileba. ganizaciis wesdebis p. vefxvisa da misT. mosaqme] – 1. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. moqmedeba. prAqtika [berZ. mecadineoba. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. saganze. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba. preiskurant] – Sesavali nawili.  praktikosi Scd. rac Scd. logikuri. saqmianoba. praktikuli Scd. war­ kargi p. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. saTvis.. prAid­i [ingl. (lit.) Semasmeneli. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. sawarmoo p. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. prezervAtiv­i [< laT. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. predQkat­i [laT. Si). prae praktika. presentation]  studentebis sazafxulo p. rogorc sasawavlo pro­ 2.-411- pre prAdo [esp. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari. prezentAcia [ing. cesis Semadgeneli nawili. miani. rac msjeloba­ 2. preAmbula [fr. ebisaTvis. p. adamianTa  preambulasi Scd.) is. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. filmis. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli.) lomis.. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. swavluli. Senobis.-aa saWiro. praqtQkos­i – Tavis specia­ .

mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi.  saerTaSoriso p. sazogadoebis. (samarT.  presidiumi Scd. upiratesad fortepianobisaTvis. ganviTarebis uZvelesi xana. (gadat.) Senaxva. firmis p. arCeuli garkveuli vadiT. prezidQum­i [laT. krebis.  p. (s. baletis. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano.  konferenciis p. ¥ premiuli da sapremio. yrilobis da misT. firmis da sxv. premiér pir­ veli] _ 1. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo..) anazRaureba. dacva ri­ same. saWadrako federaciis p. meTauri. praesumptio] – 1. . prEmia [laT. (wign. konkursSi gamarjvebisaTvis.  saqarTvelos p. win mjdomi] – 1. p.. Sesavals vukeTeb] – 1. prelUdia [< laT. Sesavali.) fondi. praesidium TavSi jdoma. ¥ saprezidento. arCevnebi. sinon. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis. winaistoria).  operis saorkestro p. (s. premQer­i [< fr.  premialuri Scd. praeludo winaswar vukrav. aSS-is p. 2.  mecnierebaTa akademiis p. igivea. 2. warma­ tebisaTvis.. musikaluri nawarmoebis Sesavali. prezUmfcia [laT. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign.) risame dasawyisi. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. operis.pre -412- prezervAcia [laT.  mecnierebaTa akademiis p. 2. 3. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa. zogi didi samecniero da­ wesebulebis.  s. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. rac pre­ mier­ministri. prezQdent­i [laT. pirveli p. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis. zogi organizaciis. premQera [fr. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. 2.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod. win jdoma] – 1. kinofilmisa da sxva.. 2.

qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba.) kuTrebuli ufleba. msoflio p. praetendens prEsa [fr. saubari vitaminiani p. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo.-413- pre  saqarTvelos p. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. (wign. prepArat­i [laT. daurRvevlad. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. prestige] – tyelis vrceli velebi. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr. rame.. p. sazoga­ wesiT. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv. pressing] – momzadebuli] – 1.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. ndoba. pativiscema. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl. (s.. tri] – mTavrobis meTauri.-is muSaki. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ. uxucesi] – mRvdeli.. (s. Tanamdebobis piris gansa­  p. na. upira­ festivali. 3. p. pre- . prairie da (mr. yvela Tav­ 2. politikuri. praeparatus prEsing­i [ingl. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme. rameze.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. p. presis warmomadgenlebTan prEria [fr.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr. produqti. presse] – periodul (praetendentis)] – piri. prero xelmZRvanelis p. tesoba. gavle­ tramalebi stepis msgavsi. presbyteros jdomare. pretEndent­i [laT.. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili.) avtoriteti. mTel moedanze.) profesiebi. vaweTa) Sexvedra.. p. iodovani p. prerogAtiva [laT. meurneo kulturebi.

tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. risame moTxovna. 2. 2.  pretenciozuli Scd.pre -414erTeuli. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa.  p.  precendenti. prefEqtura [laT. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli . romelic departamentis saTaveSi dgas. privatizAcia [< laT. ¥ pretenziuli (mniSvn.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. praefectura] – 1. toni. Ziebeli. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT). zog qveyanaSi: policiis ufrosi. 1­isaT­ vis). SemTxveva. praefectus uf­ rosi] – 1. 2.  p. precEdent­i [laT. misi mmarTvelobis organo. risame mopovebisaken swrafva. ¥ upretenzio – ubralo. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba.  u. ukmayofilebis gamoxatva. TavsarTi. adamiani. miwebis.  p. praetensio] – 1. sarCeli. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. u. sa­ da. 2. SemTxveva. pretEnzia [laT. prEfeqt­i [laT. preferEncia [laT.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba. nawarmoebi.  didi p. sacxov­ rebeli saxlebis. prefeqtis kancelaria.-Ta turniri (WadrakSi). saCivari.  raime p. (samarT. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1.-ebi aqvs. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis.  u. prEfiqs­i [laT. SeRavaTi (mag. wayeneba. ¥ uprecedento. uprecendento Scd. ¥ saprivitazacio. ar yofila. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat.

printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. primAdona [it. pirvelo­ ba.  p. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. prQzma [berZ.) mravalwaxnaga sxeuli. primitQvizm­i – 1.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. ¥ prizmuli. ubralo. primQtiv­i [fr. (maTem. prQmat­i [laT. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. marti­ vi. primitivus Tavdapirveli. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . rac privilegiuri (ix. prQnter­i [ingl.  p. upiratesoba. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. simarti­ ve. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba.  festivalis mTavari p. ganuviTarebeli. 2. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. azrovneba. metismetad gamartiveba. upira­ tesi mdgomareoba. mdgomareoba. adgili. 2. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. s. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. pri  prizmi.  p. p. prisma] – 1. prQzi [fr. komisia. rTuli movlenis. prizmatuli Scd. privilegia). s. ¥ privilegiuri. 2. kristali. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. mina. teqnika.  p. primitQuli [laT. p. meurneoba. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. Cveuleb­ riv samwaxnaga. Ca­ morCenili.  p. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT.-iT sargeblobs. privilEgia [laT. fondi.-415 s. pirvelyofi­ li] – 1. ararTuli.  primitivuli Scd. privilegirEbuli _ igivea. ¥ saprizo. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs. (fiz.  s. sakiTxis gaubraloeba. obieqtebi. ubraloba risame Sesru­ lebaSi.

3. ¥ princesasi. 2. Prioritat laT. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. Tvalsazrisi. rac araviTar princi ps ar axlavs.  u. germ. p. pro. msjeloba. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad. upiratesoba. princesse. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre.. rwmena.  princi pialuri Scd.pri -416 p.. adamiani.  p. 2. prQncesa [fr.qcevis ZiriTadi wesi. princQpul­i 1. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba.  mtkice p. melnis p. p.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli. Prinz fr. Prinzessin < laT. politika. prince < laT. 2. . p.. ¥ prioritetuli. welTaRr. ganviTarebis p. princi pis (mniSvn. upiratesi mniSvneloba. mimarTulebani mecnierebaSi.  prinsessa Scd. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba. ga­ mokvlevaSi da misT. moZRvrebis. kamaTi. 2) dam­ cveli.prin­ ci pze damyarebuli.  avtomobilis moZraobis p. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. adamiani.  dargis p. p. princQpat­i [laT. sakiTxi.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators. I s. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi.  u. 2.. kritika. ganuxrelad Semsru­ lebeli. prior pirveli] _ 1. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. principium sa­ wyisi. gamogonebaSi. rome­ lime Teoriis. problema] – 1. gadawyvetileba. [laT. moqmedebis. prQnci p­i [laT. prOblema [berZ.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. princi pidan (mniSvn. principatus] – Zvel romSi Zv. 2. priorQtet­i [germ. dasawyisi] – 1. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba.  lazeruli p. uprQnci po – 1.) gamomdinare.. prQnc­i [germ. sinon. ufliswuli). u.

prognosis] – winaswari ganWvreta.. prObst­i [germ. sabWo. 2.. prOgnoz­i [berZ. s. ¥ saprogramo (mniSvn.-417praqtikuli sakiTxi. sakiTxi. me-12 klasisaTvis. 5. 4.  mecnierebis ganviTarebis p.  samoqmedo p. ¥ problemuri. 5­saT­ vis). marTva.  konstituciur . ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi.  sicocxlis warmoSobis p. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. ga­ dawyvetas. momavali muSaobis.  s. (saub. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema.. 3­saTvis). 1. gancxadeba. telegadacemaTa p. sacirko war­ modgenis. programma pro gancxadeba] – 1.-ebi. 2.  amindis p.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p. moqmedebis gegma­davaleba.monarqiuli partiis p. prOgrama [berZ. Teatraluri p.  s. politikuri partiis. Seswavlas. aRzrdis p.  u. gadat. wi­ naswarganWvreta movlenis. samyaros warmoSobis p. danadgarma. 3.  p. dedamiwaze. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori. gamokvlevas. soflis meurneobis ganviTarebis p. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. Sed­ gena.  ixmareba agreTve problematuri. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. dokumenti.  p. ro­ melic saWiroebs axsnas. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze.  koncertis p. ¥ programuli (mniSvn.. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet. Teatraluri. laboratoria. furce­ li. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba. ¥ saproblemo. sakiTxi. romelic unda Seasrulos manqanam.  qarTuli literaturis p. gansaxor­ cielebel rameze. 2. s. .

) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad.. Sroma.. Zlier­ deba. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis . Producer] – kinofirmis patroni.  p.  produseri Scd. programa) speci­ alisti. mr.  mecnierebis p.  ariTmetikuli p. aqtis. productus] – mwarmoebluri. progresi). prOeqt­i [laT.  progresiuli Scd. prOgres­i [laT. navTobis gamoxdis p. xidis p. progrEsia [laT. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti.). progrEsuli – progresis xelis Semwyobi. prodiUser­i [ingl. projectus win gamoweuli] – 1. prodUqcia [laT. na­ yofieri.. daprogrAmeba – programis (mniSvn. miwaTmoqmedeba.  p. nawili. anazRaureba.. aRmavloba (sapi­ risp. gadat.. kacobriobis p. mza p.pro -418gadamRebic aris.  Sromis p. sagani. progressus] – winsvla. productio] – 1. 2.  Teatris p.karaqi da sxv.  ucxo enis Seswavlis d. prOduqt­i [laT.-ebi (yveli. moRvawe.  maRalxarisxovani p. produqtebi – sursaT­ sanovage. p.  produqciuli Scd. regresi). progressio win­ svla] – (maTem.nivTiereba. raime dokumentis. risame asa­ gebad. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix.  samecniero p. productus Seq­ mnili] – 1.ebi (navTi.. teqnikuri p.benzini. mowinave.). beWdviTi p. 2. gonebrivi Sromis nayofi. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma. Tbilisis centris rekonstruqciis p. dizelis sawvavi da sxv. 2. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. geometriuli p. kino­ kompaniis meTauri.  rZis p. kuburi gantolebis d. produqtQuli [< laT. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba.  progresuli sxvaa (ix..

instituti. vis). rulebis p. provQzor­i [germ. interesebis eqtis (mniSvn. Teatri. ¥ provokaciuli. gegmili). kaciis mosawyobad. administraciul­terito­ Sedegi. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p.. provocaSors gaweva] – 1. gegma. kuTxe. loba. provokAtor­i [laT. aparati. ¥ saproeqto (mniSvn.  s. (maTem. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti. provocatio mqone farmacevti.) dedaqalaqs an ris.  p. p. provincialis provinciuli] –  s. (spec. 3. 1) Sedgena. pravakatorulaT. 1. provincia] saqcieli. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. rac dialeq­ s. savaraudo teqsti.-419- pro dadgenilebis winaswari. p. saqmianoba. CamorCeni­  avtosawarmos p. (ist. wamqezebeli. davaleba. Saki.  eqskursiaze wasvlis p. mZime (zogjer damRupveli) 2. 2. Tvalsazrisis. pirTa jgufis. simZlavre. olqi.) igivea.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p.-ze wamoego.) gamosaxulebis ga­ 2.. Provisor <  pravakatori. SezRuduloba.-is centri. s. piri. . gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. projectio win. mebebisTvis. 3. ¥ provinciuli.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. (moZv.  p. tizmi. xelmwifoSi. proEqcia [laT.  patara p. pravokatoruli Scd. raime organizaciaSi provo­ sinon. ¥ provokatoruli. romelic Separulia brtyel zedapirze. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. ganzraxva. rasac mohyveba periferia. 2­isaT­ moqmedebas. provisor] – afTiaqis mu­ li. (qarT. (moZv.  provincialuri Scd. romelic Ralatis dacema ekranze. qalaqi. proeqtQreba – risame pro­ 2. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili. visime (calke pi­ – 1. xelSekyrobili teritoria. vis).

kbilebi . procla- . procureur laT. prosa] – TxrobiTi. prokUror­i [fr.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. mowodeba.  protezi Scd. fexi. prokurAtori [laT. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. sa­ dac gvamebs kveTen. procuro vzrunav] – 1. prozaQkos­i – mwerali. risame axali da Tavdade­ buli damcveli. prokOnsul­i [laT. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. 2. ¥ saprozeqturo. ¥ p. gauleqsavi literatura (romanebi. prosēlytos] – 1.  generaluri p. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad. prolEtar­i [laT. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas. moTxrobebi). prozElit­i [berZ. prOTez­i [< berZ. proletarus] – 1. prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba. ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. prozEqtura [laT. Tanamdebobis piri. prokurAtura – saxelmwifo organo. prothesis mi­ mateba.  s.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli.  pravokacia. zedamxedveloba. beletristika). pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. Zvel romSi: moqalaqe.. ¥ prozauli. beletristi). pilate (biblia. pravakaciuli Scd. procurator] – Zvel romSi: moxele. mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). proklamAcia [laT.  p. prOza [laT. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. daqiravebuli muSa. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia.). 2. ¥ saprokuroro. axali aRTqma). provakaciuli.. nawarmoebebi. 2.

garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT. muSaoba. tumbo.) raime sa­  p.  TviTmfrinavis p. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. moqveyneba. miiReba navTobisgan. propaganda toloba. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. romelic prolongAcia [fr. gav­ propOrciuli1 – 1. ventilatori. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. rome­ tebiT. moZRvrebis. gagrZeleba. p. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. gatio] – (samarT. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. rac unda gavrceldes. romelic risame propagan­  p. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. sinon. das eweva. ¥ propeleriani. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. promEdol­i – tkivilgama­  p. propEler­i [ingl. buli nawilebis mqone. agebuleba. sidideebi. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. ideis. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). maTematikaSi: iseTi. codnis gavrceleba maseb­  p. narkotiki. jerme gazrdiT an Semci­  p. propeller] agreTve epilogi).-421neli. butan­ Ta klasi. promotio win dindgeli. (maTem. prologos] – sawvavad. mowyobiloba. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. ukuproporciuli: ukupro- . proportio] – xis miniWeba. promulrisame nawilebs Soris. propolis < parati. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. skis webo. 2. 1.) ori Sefardebis propAganda [laT. imdenjerve.

 proporcionaluri Scd..  proJektori. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. qalaqis didi. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT. (TbilisSi). prostitutio Sercxvena. pro ma­ gier da rector mmarTveli. (sa­ mecniero naSromis. projectous < laT. prostAta [berZ.) winamdebare jirkvali.  prospekti Scd.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma).. Cveulebriv farTo da swori quCa. samecniero nawilSi. prOJeqt­i [project < laT. proJEqtor­i [fr.  ganmartebiTi leqsikonis p. rusTavelis p.  prorektori Scd. prorogAcia [laT. praJeqtori. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT. ganzaxva. wabilwva] – porciuli sidideebi.  mogzaurobaTa biuros p. saxel­ mZRvanelos da sxv. mokle Sinaarsi. etimologiuri leqsikonis p. praJektori Scd. mimoxilva] – 1.). prOspeqt­i1 [laT.  prospekti Scd.  universitetis p. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma. 2. frazeologiuri leqsikonis p.  daviT aRmaSeneblis p. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi.. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. prospectus xedi. mimoxilva] – 1. prostitUcia [laT. prostAtit­i – prostatis anTeba. prorogatio gangrZoba. prostatēs win mdgomi] – (anat. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp. gaxangrZliveba] . prorEqtor­i [laT. maJoritaruli warmomadgenloba). projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. prospEqt­i2 [laT. prospectus xedi.

rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg. demonstracia. pirveli. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. protestor vemowmebi] – 1. prOtest­i [germ.  p. prOsfora – hostia _ patara kveri.  s.  prototi pi. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. gauwia. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma.  p. 2. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi.  p. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. ¥ protestantuli. meZaveoba. protectorate < laT. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari. prOteJe [fr. protorenesansi. proto.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba. sefiskveri. prostrAcia [laT. warmoiSva me­16 s. protokoll. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva. . nota. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da.. uxalisoba.-is gancxadeba. mfar­ veloba. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva.. protEqcia [laT. ufrosi saeklesio wode­ bebSi.  prokuroris p. proteqtOrat­i [ingl. protOkol­i [berZ. protoena. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba.­Si re­ pro formaciis dros. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). prostratio] – daZabuneba. eklesia. ¥ saprotesto. dad­ genilebis winaaRmdeg. s. protokultura. Protest < laT. [berZ.

) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba.. warmoqmnili] – (biol. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. uvi­ ci. protOti p­i [berZ.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). profanatio] – upatiuri. xe­ lovnebis Zeglis da sxv.  saoqmo Scd. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis. romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi. risame pirveladi nimuSi. pirveli saxe. p-is arCeva. dedani. profanAcia [laT..: ideis. prOfan­i [laT.  eqimis p. namdvili pirovneba. kvali] – 1.  profesionaluri Scd. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. proqtolOgia [berZ. proktos . profEsia [laT. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan). inJinris p. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. p. prOtoni [berZ. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. profesiOnal­i adamiani. moZRvrebis. 2.  s. specialoba. misi damaxinjeba. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. protOplazma [berZ.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki.) mimarT. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma. interesebi. ¥ profesiuli. ¥ saprotokolo.-ebi. prôtos pir­ veli da typos niSani. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. SebRalva.  p. daxelovneba. prôtos pirveli] – (fiz.

¥ profilaqtikuri. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p. inJineri.. sargebeli).  p-(s. masaJi. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. (s. xidis p. professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. mo­ wodebuleba.. p. 3. romelsac ani­ saCveneblad. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. .-ebi. profil] – 1. sinon. prOforma [laT. saxis procesi (abazana. pro centum asis magivrad] – 1. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. dargebSi). romlebic  xmis micemis p. profesiis. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. kabineti. (mniSv. an sagnis gamoxatuleba. ero­kvleviT muSaobas). prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT).rodesac iReben  wiTelas p. (qarT. raime Tuleba. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba. 2­isaTvis). lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. am 2.  wylis p. mZRoli. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. lis. xasiaTi. 2. remonti. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li.. raodenoba. teqnikaSi da sxv.). Se­ kompresebi da sxv. specialobis.  Semnaxveli banki iZleva  p. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba. p. pro forma profEsor­i [fr. meurneobis ZiriTad dama­  s. TanamSromlebs. Semosavali. 3. p. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. acra.-425- pro  p. Tavidan acilebis Ronis­ 2. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr.) sakiTxi. asedi nawiliT. teqnikaSi.  gzis p. saxedaoba gverdidan. 1. procedure] – 1.) wesebi.

madanSi rkinis p. Semadgenloba. pUeblo [esp. rZis da misT.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. teqnologiuri p. ¥ uprocento (mniSvn.. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. 1. ¥ procentuli (mniSvn. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze.  p. Janni. risime gan­ viTarebis gza. damatebiT. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. laT. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba. ¥ publicisturi. Sefardeba. mimdinareoba] – 1. p.  p. (s. samgloviaro p.pro -426vliT operaciebs.) kodeqsi. Publication < laT. procEsor­i [ingl. processus svla. fqvilis. 3­isaT­ vis). marTavs srul gamoTvliT process. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. procEsia [laT. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . p.. pUding­i [ingl. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn.-s wliurad.  sadResaswaulo p. prOces­i [laT. sasamarTlo saqmis garCe­ va.  p. 2­isaTvis). beWdva. Publizistik < laT. naSromTa ga­ moqveyneba. kvercxis. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo. akeTeben burRulis. moRvaweoba.) vada. pubertAcia [gviand. 2. 3. xaWos an sxva masalisgan – Saqris. publicQstika [germ. pUdel­i [germ. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba. sesxi. ro­ melic publicistikas mis­ devs.  u. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. (s. werili. publQcist­i – mwerali.  p. sam­ gloviaro). publikAcia [germ. 2­isaTvis).

punch < ind. sadispeCero p.  diriJoris (an: sadiriJoro) p.  saTvalTvalo p. sinon. sadgomi. Punktuatia < laT. ro­ melSic urevia wyali. aku­ ratuli. . punctum werti­ li] – 1.. sofeli. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba.  punktuacia Scd. wesi. Sesakrebi p. romelic mowyobilia. cxovre­ bis raime tempi.  p. pUma [esp. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT. pUnS­i [ingl. pUlt­i [germ. gausinjes. pulsus biZgi] – 1. punqtuAluri [fr. samedicino p. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi). 2. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. purus wminda] – 1. pUls­i [laT. pulverizAtor­i [laT. majiscema). 2. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. punqtuAcia [germ. raimesaTvis gan­ kuTvnili. 3. moswavlem p. (gadat. purism < laT. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi.  mesame Tavis me-5 punqti. stendi da sxv. magida.] – magari sasmeli – romi. adamiani.. pUnqt­i [laT.-is wesebi. punctuel] – zedmiwevniT zusti.  punktualuri Scd. Pult] – 1. 2.  eleqtrosadgurebis p.) sasveni niSnebis dasmis sistema. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili... Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT.  strategiuli p. adgili. Sa­ qari.) moZraobis. marTvis p.  p..  p. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. daba da misT. pulvis (pulveris) mtveri. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva.-is kargi codna gamoamJRavna. punctum wertili] – (gramat. pUrizm­i [fr. Cai da sxv.

mwifo gadatrialeba. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. JArgon­i [fr. medicinaSi. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi.pur -428- 2. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. . kuli­ ro wyobis policia. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg. JAluz­i [fr. ¥ Janruli da Janrobrivi. romelic Sedgeba  J. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J... an Stori. aqvs yviTeli gan. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. vili. gendarmefafisebur masad). nairsaxeobani.. jacquot] – patara lebi. puritan < JAnr­i [fr. J. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr. iAkan­i [rus. romlis xsnaric gacive­  J. sax. wris warmomadgen­ JAko [fr.-Ta korpusi. jgufis. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. J. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. жакан. J  J. gan­ nariaSi. saTavgadasavlo J. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. purus wminda] – adamiani. gamoTqma. sakuT. mZRolebis lebuli. gendarme] – piri. ba. JAndarm­i [fr. qurdebis J. nadirod. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. JelAtin­i [fr. jakan] xelovnuri). sityvebi. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. JAkan­i. purQtan­i [ingl.  lirikuli J. nacrisferi TuTiyuSi. genre] – xelovnebis laT. saTvis.. ro­  mowafeTa J. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi.

xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. dali erTgvari). marjvebisaTvis.) war­ wera Tamasuqze. fexebi. romelic Jurna­ . liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. rom­ da sxv. monetis Semcvle­ leobs. JQraf­i [fr. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J. jury] – specialistTa ulebriv.-is gadawyvetileba. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr. li (mag.). J. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). JEton­i [fr. jgufi. korpusTan. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin.] – Ruzis (burTebs. jeton] – 1.  J.) nomeri. li.-429- Jur JEle [fr. jongleur] – ¥ saJetono.] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT. Jiurs. TefSebs.-ebiT laparaki.  saiubileo J.. 2. JonglQor­i [fr. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis).  J.] – balaxovani rikaSi. romelic doRSi monawi­ firfita. JiklQor­i [fr. misT.  Jiurma. biseburi saWmeli. (s. jockey] – mxeda­ ri. li­ Sejibrebebze.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. gurzebs jaWvis bolo rgoli. JiuriSi. romelsac J.. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. romelic mzaddeba xilis wveniT. romelsac aqvs Zalian  Jelesi. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. romelic  s. cirkis msaxiobi. giraffe arab. brinjaos J. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. JiurSi Scd. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. Cekze da dicinaSi. romelic aniWebs premiebs raime konkursze. giro] – (finans. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. Jiuris. metyvelebisas).. gamofenebze. iyeneben me­ JQro [fr.

sxviseburad. darAbin­i [Zv. ragoût] – wvrilad  r. (ix. mOragbe – ragbis moTamaSe.Jur -430- listikas misdevs. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea.  J. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. rAgu [fr. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. Zi. risame gavrceleba cent­ mad Scd. sinon. ixmareboda regbi. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. radiatio] – 1. rAdar­i [ingl. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. ¥ radiaciuli. romelSic 2. ¥ moragbisa. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi). rac moragbe lebiT. rac amJa­ 2.. loba.) gamosxiveba. eTika. ebr. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad.. bobis r. qalaqis r. moZRvari radiAtor­i [laT. (fiz. radiAcia [laT. Tbogadacema. quCebi. ganlagebuli (qarT.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. rAgbi [ing. radio ga­ mosxiveba] – 1. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi. gunduri TamaSi. rugby] – sportuli  avtomobilis r. ragbi). . maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. rabbi Cemo gegmareba. Semqmneli. sxivisebri). daWrili xorcisa da bost­  J. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. moRvaweoba. agdon didi ovaluri burTi  wylis r.  r.

sakiTxebis gadawyvetisas.-431- rad radQkal­i1 [laT. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli.  xelovnuri r. uli] – (maTem. Sor manZilze signalebis. saSualeba – sainformacio. romelic uCvenebs am  r. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. radiosTan. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT.  radioabonenti.  Tanmimdevruli r. momxre.S. radikaluri parti­ 3. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre.. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. – rigi sityvebis Sedegi. patara fesvi] –  radioizotopebi. fesvebis anTeba.) zurgis tvinis nervTa elementebi. radikalizmis mimRebi mowyobiloba. gamovasxiveb] – 1. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. vebisa. moqmedebis.). radiomauwyebloba – masob­ is momxre. radioinJineri. eleq­ gulis daSla. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. bunebrivi bgerebis. radio(med.. bgeriTi gadacema. ga­ li. gadamWreli. r-Si SesruRebis niSani (√¬). rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. radicarati. radicula basTan. patara Ziri. 2. gadamwyveti musikaluri programebis. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT.. lis ZiriTadi] – (wign. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. r.S.) gamosxiveba. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. da a. sxv. radiaciasTan. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri..) fesvis amo­  r-Ti miReba. gadacemis mizniT. radicalis Zi­ a. agreTve leba. ukiduresi.) ga­ radio2.. TviTon fesvis amoRebis radio1. gamosxivebis da . radioaparadikAlur­i [< laT. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba. – pirveli Semadge­ damwyveti. 1. 2. cvlilebebi.

radiOgrama – Setyobineba. r. radiolokAcia [< laT. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. radiopelengi). rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. radiomEtria – 1. radioproJEqtor­i 1. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. radiopelengatori). agreTve maT biologiur moqmedebas. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . fizikis na­ wili. 2. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. r. gamosxiveba. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. romelic radioTi gadai­ cema. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. (ix. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. radiolOgia [< laT. radium da berZ..rad -432- r. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra.  r. radiolokAtor­i [laT. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. logos moZRvreba] – medicinis dargi. nivTierebani. ¥ radioaqtiuri. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. uranis r. daSla. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis.

radiolokaciisTvis.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. tele­ viziisTvis. radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. radiosAdgur­i 1. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT. radioproJeqtori). saSualebani.  qveynis r. radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. mecnie­ reba. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri. 2. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). radium sxivi] . rac radiograma. TviTmfrinavis da sxv. radioaparaturiT aRWurva risame. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs.s. popovma (1886). qarxnis r. rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba.  r. soflis r.. ¥ radioteqnikuri. rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. 2.  radiotexnika. radiotEqnika – 1. teqnikis dargi. radiotelEgrama _ igivea. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. radioreflEqtor­i (ix. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis.. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. radQum­i [laT. radiotexnikuri Scd. romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. kompleqsuri aparatura. 2. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad. radioqQmia – qimiis dargi.

Reischine] – . samiwaTmoqmedo r. radius mina TvalSi. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde.  r. res­ publikis. Tbilisis vakis r. ¥ s. raQon­i [laT. 2. s. (qarT.) konferencia.) swori xazis monakveTi. ¥ raionuli da saraiono (mniSv. r. 1­isaT­ vis). kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. sazenito r. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti.  aviaciis moqmedebis r. r-is centri.  saraketo (mniSv.. 2. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. raQsSina [germ.rad -434didi saxazavi. SimSa. kolofi. (s. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. (anat. (s.. meterologiuri r. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa.. denTiT datenili hilzi.  kosmosuri r. rAketa2 [fr. – qimiuri elementi.-is aReba.  reixstagi Scd. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li. raquette] – tariani ovaluri CarCo.  wiTeli jvris r. jarebi.. badmintonis TamaSisaTvis).. danadgari. (gadat. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. rAka [laT. 2. (maTem. iyeneben foirverkSi. r.) centri. r. (s. (s. sasig­ nalod da sxv.) komiteti. sinon. Senoba. Telavis r.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. 2­saTvis). q. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli.  goris r. rayon sxivi.  samrewvelo r. Casas­ venebeli – kubo. mxaris. radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. raca yuTi. radQus­i [laT.) gazeTi. ra­ diusi] – 1. am monakveTebis sigrZe. sxivuri Zvali.) winamxris erT­erTi Zvali. raQxstag­i [germ. 3. rAketa1 [germ. sxivi] – 1.. Rakete] – 1. SuSxuna).

mxatvroba­ Si: figurebis. Tanrigi. rAnCo [esp. 2. Sexvedra.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. saxl­ kari.  ralma. ralis.  pirveli r. rApira [fr. rAndevu [fr. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. randezvous] – (moZv.-is kapitani.Sekveca] – 1. TviT es rap marxva. ralli Scd.) paemani. rancho] – 1. ralSi. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. . rentier rente ren­ ta] – piri. mefe. ise uZravi kameriT. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. raliSi. rumsteaks (mr. sinon. ob­ ligaciebis) SemosavliT. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. rAli [ing. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi. fasiani qaRaldebis (aqciebis.-ebi. ¥ ralim. ramAzan­i [arab. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. RmerTi viSnus avatara. rAng­i [fr.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). rang] – xarisxi. rals.  mravadRiani saavtomobilo r. rampe] – TeatrSi: grZeli. raccourcis Semok­ leba. wodebuleba. laTinur amrikaSi: kar­midamo. rAmpa [fr. rAkurs­i [fr. rAmSteqs­i [ingl. di plomatiuri r. rAntie [fr. 2. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma. dabali barieri avanscenis gaswvriv. Cogani). sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali).

romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa. (wign. rAsizm­i – antimecnieruli.rar -436levs iuridiul Zalas. 2. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali. rafinQreba < [fr. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. round] – 1. niSnebi. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv.  ratuSasi Scd. gawmendi­ li.  faSizmis r.) daxvewili. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag.  rasiuli Scd. zeTi.  ratuSisa. gansxvaveba. (sp. 2. gadat. rafinirEbul­i 1. rAund­i [ingl. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~. Zveli wigni).  r. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika.) gawmenda minarevebi­ sagan.. Raritat < laT. kanonebi.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri. r. r. rAsa [fr. rAtuSa [holand. 2. ratification] da ratificQreba [germ. rafQnad­i [fr. ¥ rasistuli. raffiner] – 1. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi.  r. natifi. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi. (qim. (gadat. ratifikAcia [fr. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs. samuzeumo eqs­ ponati. rarQtet­i [germ. rAfsod­i [berZ.  navTobis r. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan. Teoria. ¥ rasobrivi.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi).

gaumjobeseba. berZnul srulyofa. agreTve noli. mag. Ratio] – sak­ meore bgera. losofiuri rwmena imisa. moSliT. Sewonilad. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs..S. demetres da zogi racionAlizm­i [laT. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. romelic aRniSnavs: piruku. nawarmoebis nawyveti. . kronosis coli. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. saxsrebis  rapsodia Scd. codnis erTaderT wyarod 2. Rea] – 1. rationalis] – gonivruli. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba.-437- rea rafsOdia [berZ. mizanSewo­ da. raukan. am bgeris aRm­ vebis ulufa. re [it. xelaxla.romelic WeSmariti Temaze. re. [laT. (astr. rEa1 [berZ.. feodali.  f. geas Svili. 2. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. Tavidan. teqnologia. r. nili.  dRe-Ramis r. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. norma garkve­ niSvneli noti. mowyoba gonivrulad. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ. racionalizAcia < [laT. bis usazRvro ZalaSi. zevsis. gamow­ rAja [sanskr.] – TavsarTi. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem. re.. fi­ deda. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba. kveba. miwaTmoqmedebis r. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. feri misawvdomia. rAqiti [berZ. romelic dawerilia xalxu­ 2. r.) mTeli an wiladis ba. gamoyeneba. rhapsôdia] – 1..  r. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. uli vadisTvis.. mizan­ da a. listis ungruli r.. reeqsporti.

re – debaze. ¥ sarealizacio. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. nivTieri] – 1. re – winaaRmdeg reAluri [laT. realis macio. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. ganivrad damagrebuli Zeli. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti. (medic. Scd. sebuli nivTi. 2. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. cxovrebaSi ga­  rianimacia. xorcieleba. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. gamoxmaureba. namdvili. nawarmoebi. r. reagieren < 2. rac reaqcia kvlav.) ganyofileba. beWdilebaze. reagQreba [germ. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). 1.. materialuri 2. mimarTuleba mxatvrobaSi. risame gan­  r. xelaxla da animo (mniSv. 2. realis namdvili. romelzedac abamen swor  saqonlis r.rea -438-  gegmebis r.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT.patiosani saxelis. (saub. (s. s. fulad qce­ va. Zala. xolme signalebs.  r. risame gayidva.)  kritikaze r. fileba (saavadmyofoSi). rEa2 [holand.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani. r. amocana. punqti. vada. stili. pasuxi STa­  r. (medic. reAgent­i [laT. igivea. reabili s. reabilitAcia [laT. xelovnebaSi: mimarTuleba. gad. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. sicocxlis aRdgena. r. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia. namdvilis marTal asaxvas. nawile) nivTiereba. gegma. sariaminacio tareba. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. rac sinamdviles Seefereba.. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis.) gavacocxleb] – 1. realis namd­ 1.) anZebze . ra] – (zRv. laT. realis] – 1.

progresis mteri. cana. ski ptra. niSnebeli sagani (gvirgvini. gazeTi. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r. politika.. ra­ 2.  atomuri r. romelSic saZiebo si­  r. revoluciuri da erovnul da misT. `sag­ moiqmneba. niSnebis kombinaciiT. poliuri ufleba garkveul 2. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. moWrisas. mefis xelisuflebis ma­ velze. r. romelic moqmedebs sna. kolba. `nivTebis~. 2­isaT­ vis). reJimi. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. 2. xre. warCinebis niSani (ordeni 3. regalis samefo] – 1. an motoriani navebiT. samedicino reaqciOner­i [fr. rebus `nivTebiT~.). namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. reAqcia [fr. r. (teq. ingl.. tyva an fraza mocemulia naxatebis. regeneravis). r.-is amoxgari.) 1.. qimuri r. `sagnebiT~. nivTiereba. reaqtQul­i – (fiz. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. iqmneba axali nivTiereba. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT.-is Sedgena.) war­  r.). moebaSi ukve gamoyenebuli. romelsac iye­  s. r. (qim. mag. 3. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. reacteur. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. ialqniani litika. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. TviTmfrinavi. tio aRdgena] – 1. taxti da sxv. fulis Tierebis urTierTqmedeba. ¥ reaqciuli (mniSv. reactor] – aparati an danad­  r.). moZraoba. Sua saukuneebSi: mefeebis. 3­isaT­ regenerAcia [laT. reaction] – 1. Zrava. rac aseT Zalas iyenebs. reactif] – qimiuri .

 maRali r. olqi. regionis qveya­ na. romelic vi­ same.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. dadgena. 3.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis.. reglament] – krebis. konferencia. regQon­i [laT.  r. sadac registracia warmoebs. Casa­ weri davTari.. konferenciis. 2.  deputatebis r. mefis mcirewlovanebis ga­ mo). r. samxreTaRmosavleT aziis r. maCvenebeli.  amierkavkasiis r. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. (biol. qorwinebis r. qsovilis. registrum sia] – siaSi. (teq. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. rodesac saxelo an mxari . ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~. yri­ lobis Catarebis wesi.-is dacva. risame registracias axdens.  poliklinikis r.  r. (saek. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni...  namuSevari zeTis r. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag. aRricxva.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT. rEgent­i [laT. mag. davTarSi Cawe­ ra. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. regens (regentis) mmarTveli] – 1. r. mo­ wesrigeba. ekonomika. rEglan­i [ingl. registrAcia [< laT. 2. reglAment­i [fr. regQstr­i [laT.-is darRveva. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi. miwisqvesa biZgebis r. 2. risame sia.) mgalobeli gundis lotbari (diriJori). registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki. kuTxeebisa. ¥ regionuli da regionaluri. registrum] – 1.. reglamentAcia [fr.

mimdinare.  Zravas r.. wylis donis r. redAqtor­i [fr. romelic redaqcias (mniSv. red regulQreba [laT.. 3.  r. redacteur] – 1. tempi. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli.  literaturuli r. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. gasworeba.) mowyobi­ loba. ¥ saredaqtoro.  siCqaris r. regolit] – mtvrisebri masala. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva. rEgres­i [laT. 2.  reguliaruli Scd. rac redaqcia (mniSv.-is moadgile. 1) ukeTebs raime teqsts.  xelnaweris r. fasebis r.  xelnaweris uZvelesi r. temperaturis r. mecadineoba. teqnikuri r. taqti] – 1. quCaSi moZraobis r. regrEsia (laT. ukuqceva. honorari.  s. Jur­ nalis.  r. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. 2. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi.. r. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs. ukusvla. piri. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva. regulAtor­i (teq. regressus] – (wign.-441erTi naWriTaa gamoWrili. dasabeWdad momzadeba (teqstis). 1). mowesrigeba.  mTavari r.literaturu­ lad damuSaveba. gazeTis gamocemas.. romelic gamosacemad am­ . piri. TanamSromelTa jgufi. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas.. regtAim­i [ingl. redactio wes­ rigSi moyvana. regtime < rag nawyveti da time dro. sistematuri.  xelnaweris r. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba.) ganviTarebis Sefer­ xeba. romelic wignis. redaqtQreba _ igivea..  reguliatori Scd. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva. 2. operis axali r. mowesrigeba] – 1. regulAruli [laT. regOlit­i [ingl. redAqcia [laT. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. daqveiTeba (sapirispiro progresi)..

. 2. teqnikuri r. revAnSizm­i [fr. ¥ revanSistuli. wamwami. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. politika. (ekon.  TavTavi. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis.  s. 3.) organos agebulebis gamartiveba. damuSaveba. liTonis fulis an medalis ukana mxare. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad. zedmeti mowiweba. rTulis Secvla martiviT. (teq. 2. reversus ukana. revalvAcia [fr. reverence] – 1. iron. revalvation] – (finans. 4. (biol. (gadat. zurgi (sapirispir. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali. Sebrunebuli] – 1. (qim.  mawoni – mawvnis. sadac aseTi muSaoba warmoebs.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. nusxa.) valutis kursis aweva (sapirisp. reduplikAcia [laT. 3. . 4.  r. redUqcia da reducQreba [laT. kolegia. qaTami – qaTmis. ¥ redaqtiuli. rEvers­i [laT. gazeTs da misT. revErans­i [fr. -isaTvis mzadeba. aversi). gamomcemlobis ganyo­ fileba. reduco ukan vabruneb] – 1. ¥ saredaqcio. aRwera. sia. regestrum] – 1. 2.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. devalvacia). rac risame garantias iZleva. Semcireba. reduplicatio gaormageba] – (lingv. реестр polon. rEestr­i [rus.) valdebuleba. Sesusteba.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. rEvanS­i [fr. (lingv. dawesebuleba. 2. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika.  r..red -442rejestr laT.  xelmoweris r. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba.  mTavari r.

Secvla.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs. brZanebis revQzia [laT. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi.) winaT gacemuli gankargulebis. 2. revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. revolUcia [fr. momadgelis gamowveva sxva atavizmi.. magram (di pl. tkivilebi. mecnierebaSi. (samarT. Cveulebriv Tan axlavs . r. teqnikaSi. kulturuli r.  r. keuli scenebisagan.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. revErsia [laT. brZola. (gadat. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. romelic revizias ax­ leba. revmAtizm­i [berZ. gardaqmnebi. r. uaxloes winaprebs.) qonebis dabruneba yanaSi. revisio gada­ gauqmeba. reumatismos]  revoliucia. bisagan. raime moZRvrebis. mTavroba.) Zirfesviani cvli­ piri. revolution] – 1. revQzor­i – Tanamdebobis 2. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi.  buxhalteriis r. dens. gamowveva] – 1. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. neba] – 1. winandeli patronisTvis. Semowmebis mizniT. (vaWr. qanizmi. romelime dawe­ sebulebis. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne). xelovnebaSi da sxv.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. an Teatraluri warmodgena. sinjva] – 1. r. texa. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba.  r. rEviu [fr. reversio dabru­  revmatiuli Scd. ¥ revmatuli. organizaciis an revOlver­i [ingl. sazogadoebriv­politikur 2. (biol. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. moZraoba. romelsac ciuri moZraobis monawile. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. revokAcia [laT. nomre­  r. sistemis.

romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. resectio mokve­ Ta] – (medic. saqmian qaRaldze warwerili. rEzon­i [fr. ¥ reziumesi. rezervUar­i [fr. Resolutio gadawyvetileba] – 1. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli. yrilobaze da misT. rezerve­ bis (maragis) Seqmna. rezQume [fr. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs. resume] – Sromis. rezervAcia [laT.  umaRlesi mTavarsardlis r. fondi. statiis da misT.-is miReba erTxmad.. 2.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. 2. rezume Scd. batalioni. mokle Sinaarsi.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. romelime qveynis moqalaqe.ebi.  moxsenebis r. raison] – (saub. r. rEzerv­i [fr. (samx. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). 3. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. uflebis datoveba.  reziumisa.  r.-is proeqti. rezQdent­i [fr. Tanamdebobis piris gankar­ guleba.  rezoliucia Scd. reserve] – 1. ¥ sarezervo.  s. reservo vi­ naxav.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa. 2. dad­ genileba.  gancxadebaze r. rezolUcia [laT. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi. daskvna. ri­ same maragi. rezEqcia [laT. inglisur enaze. dazvervis saidumlo war­ . resident] – 1. CrdiloeT amerikaSi. romelic miRebu­ lia krebaze. rezidEncia [laT. s. 2.  saxelmwifo sasursaTo r. naSroms erTvis r.  prezidentis sazafxulo r.-is dadeba. vzogav] – 1. moxsenebis.

(gadat.  r. rezOnans­i [fr. saavtomobilo gzebze. raisonneur] – 1.  s. Reise mgzavroba. (fiz. rezonQor­i [fr. 2. as­ wavlos. gamoZaxili. TviTmfrinavis. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad. reQting­i [ingl. (samx. adamiani. 2­isaTvis).  partizanTa r. gadat. avtobusis da misT. raid] – 1. Tanrigis mikuTvneba . hqonda. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis.) gamoxmaureba. sadgomis r.  violinos r. Tviseba. (spec. Tana­ bgeradoba. resonance] – 1. rEid­i1 [holand. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. resultatus asaxuli.  s. 3. 2. damoZRvros. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento. Sefaseba vinmesTvis raime rangis. (wign.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad.  r. rEis­i [rus.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb.  s. rxevebi.-445same. rEzus­fAqtor­i – antigeni. 1. azri. ¥ sareido. daari­ gos. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. рейс germ. ¥ sareido.areklili] – (wign.) Sedegi. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. gza.-iT Seicavs adamianTa 15%.  r. piesis an romanis moqmedi piri. 2. kontingenti. ¥ sareiso.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. adgili. reid­i2 [ingl.-ze mdgomi kreiseri. ¥ rezonansuli (mniSvn.  mecnieris gamokvlevas didi r. avtobusi. rezUltat­i [laT.

mizidvis  reqviemi Scd. rEklama [fr. telefonis.rei -446- (mag. saCivari. 2. reclamatio ukmayofileba] – 1.  s. rekvQzit­i [laT. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. 3. 2.-Si monawileoba. telefaqsis no­  sportuli r. ma­  mocartis r. diul Zalas. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. lebrivi moqmedeba. romlis saxelwodeba. aucilebeli] – 1.) nivTebi.1 gan­ cxadeba. visime an risime Sesaxeb (Teatr. nisZieba momxmarebelTa. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis.. preten­ gacemis adgili da TariRi. 2. saTanado xelmowera). romlebic cnobebis gavrceleba. Reithosen] – to indeqsi. filebis gamoxatva. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. ganyofileba.. reclame] – . zia. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. saxelwodeba. – micvalebulis sulis mo­  r. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo. cxenosnis meri da sxv. yurebelTa da sxv. quCis viwro Sarvali. filmi. politikur sarbielze. romelic rekvQem­i [laT. fexebs. daSinebasTan. Seqeba. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. (vaWr. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. r.  reketiri. s. saxsenebeli mesa (wirva). Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. urom­ 2. ukmayo­ elementi (mag.saxlis nomeri. wils. mizniT. nawili. qalaqis. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. (spec. plakati. anda warmoadgens de­ niT.) dawesebulebis mi­ sportSi). totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan. (samarT. saWiro. rEket­i [ingl. requisitum  Teatraluri r. 1.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da .

sabuTi. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena.  r.  r. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. saukeTeso Sedegi.) maCveneblebi. (s. werili. romelic auqmebs akreditivs. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. r. rekredQtiv­i [germ.  msoflio r. r. relatio cnoba.  s.-is damyareba. recomendation] – visime muSaobis.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT.) darbazi. (s.) aRdgena Zalebisa. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi. 2.) mosavali. record] – umaR­ lesi. re­ kvlav. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba.  avtomobilis r. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad. das­ veneba] – (spec. rel rekreAcia [laT. rEle [fr. rekOnkista [esp. 2. xelaxla da construo vaSeneb] – 1.. relais] – avtomaturi xelsawyo. axali r. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. rEkord­i [ingl. rekomendAcia [laT. (s. ¥ sarekomendacio. Zabvis. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros. curvaSi. wnevis. (s. relAcia [laT. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). ¥ rekorduli da sarekordo. Reconquista] – me­8­15 ss. moxseneba] – 1. Recreditiv] – 1.) dro. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag. .

). saaTis r. ruka.) relQef­i [fr. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. remissio Semci­ tes aRdgoma. siaTebas. gacveTi­ sibrtyeze.  mTagoriani r. amoburculi. romelic lebsac Tayvans scemen. remarque] – 1. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. religio] – rwmena rEmarka [fr. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. renEgat­i [laT. tansacme­  s. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. aRdgena 2. saxli. nivTi.. wminda nawilebi.. rom­ riv. Cavardnili rEmont­i [fr.. reliquiae] (mr. remontTan  r. bas. saojaxo davida. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. renego uarv­ 2. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa. gafuWebulisa. relief] – 1.)  s. reba. lisa. sarEmonto – 1. dResaswauli-ieso qris. gandgo­ (sagvareulo) r. romelsac inaxaven yof] – adamiani. roba. mili. ¥ religiuri. saxelosno. 2. ris r. samuSanarCenebi] – 1.). Teba] – SekeTeba.remQsia [laT. li da sxv. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba.  r. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. kapitaluri. dakavSirebuli. Sesusteba] – (medic.rel -448- relQgia [laT... amoweuli. dablobebis. SeniSvna. sulebisa). personaJTa garegnobi­  qristianuli r. frCxilebSi). kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix.  reliqvia Scd. moRalate. minaweri. . rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes. zRvis fske binis r. s. relQkvia [laT. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. religiuri oebi..

gardaq­ mna. romelsac iZ­ leva kapitali. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. rente – laT. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. repertUar­i [fr. fr. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi.  saministro r. igivea.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. tyved wayvanili pirebis. gadakeTeba.  adamianis organizmis r. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. rEnta [germ. qoneba an mi­ wa ise.) gaSuqeba. Rente. rentabEluri [germ. Se­ mosavliani. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. reorganisieren] – risame struqturis Secvla. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba. momgebiani. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani. repatrQant­i [laT. aRorZinebis xana.-449- rep renEsans­i [fr. reparAcia [laT. rEnome [fr. 2. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. repatriAcia [laT. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba.  parlamentis wevris r. reOstat­i [berZ. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis. ¥ rengenuli. repertoire] – . rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. sarentgeno. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. sargebliani. rentere – regularuli Semosavali. rEntgen­i _ 1. reputacia. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. (s. repatrians (repatrian(tis)] – piri. rac ren­ tgenis sxivebi. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis.

mu­ Scd. reportQor­i [ingl. TeatrSi.. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv.) warmomadge­ neli. dasasjeli zoma. replica] – 1. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. 2. koncertis r. tele­ viziiT.  fexburTis matCis r. . estradaze da misT. aseTi (TavsarTi. generaluri. komisia.  s. reprezEntant­i [fr.) 1. repOrtaJ­i [fr. 2. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio. ¥ sarepertuaro. ga­ dacemuli radioTi. (ix. 2. romelic am­ zadebs reportaJs. gameorebis sanoto niSani. vinc imeorebs] – piri.-is ganaxleba. mokle saxumaro nomeri. niSnavs: kvlav. replique. repetitio gameoreba] – dramatuli. rEplika [fr. musikaluri da sxv. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. sarepetecio rEpriz­i [fr. ¥ repetitoruli. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda. s. gamoqveynebuli gazeTSi. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba.  repetecia.rep -450- 1. gegma. darbazi. repetQcia [laT. dasja.  piesis r. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi.  repetitoroba. reporter] – Jurnalisti. xelaxla) da (trans) plantatio 2. aiTvisos raime codna. ganoebis mier miRebuli  s. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod. TeatrSi: sityvebi. reprise] – 1. repetQtor­i [laT. representent] – (wign. wamoZaxili. repressio daT­ _ ix. repetitor is. re – nawilis gameoreba. transplantacia)] – (me­ dic. nawarmo­ ebTa erToblioba. generAluri repetQcia reprEsia [laT. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. it.  r. saxlis maswavlebeli.

respirAcia [laT. produco warmoeba. ekon.  s. Se­ xeduleba. (polit.) qve­ warmavali. xmamaRla molaparake. vawar­ moeb] – 1. ¥ sareJisoro. r. muSaobis..  kargi r. saparlamento r. 2. respiratio] – sunTqva. sa­ xelmwifos wyobileba. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. Sromis. gax­ seneba. sabeWdi teqstisa da misT. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. 2. ¥ reJisoruli. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. reptQlia [< laT.. kvebis da sxv. kvlav­ warmoeba. pirobebi. nawarmoebi. arse­ bobis pirobebi. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. ¥ sareJimo.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. moTxovnebi. regime] – 1.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi.  manqanis muSaobis r.. respirAtor­i [laT.  kvebis r. namuSevari. rEJim­i [fr.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT. respectable] – pativsacemi.  Teatris mTavari r.  demokratiuli r. mtkiced dadgenili wesi.-is dacva. r. s. 3. reaqciuli r. fakulteti. moqmedebis. Rirseu­ li. re – xe­ laxla da productio.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. mmar­ res Tvelobis wesi. cxovrebis. reJQsor­i [fr. reprodUqcia [laT. damdgmeli. dasve­ nebis. respeqtabElur­i [fr. mZromi] – (zool. mcenareTa siTburi r. (fsiq. 3. niRabiani. darbaisluri. Selaxuli aqvs. reputAcia [fr. ganawesi. naxatis.  s. reptilis mxo­ xavi. respOndent­i [laT..  kargi r.-iT sargeblobs.

. mowyobiloba. . respUblika [laT. restauratio da germ. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo. samuSaoebi.) aRdgena pirvandeli saxiT. 2.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari. fuladi saxsrebi. radiosadguri. (s. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti.  marTvis r.  retransliacia. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis. restaurienen] – 1.  mx. restavrAcia [laT.  respublikanuri Scd. rEtorta [laT. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi.. ¥ restoranisa. Zveli freskebis r. saretransliacio Scd. restOran­i [fr. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari.  restornisa Scd. ¥ sarestavracio. telegadacemaTa r.  retransliatori Scd.  s. qveynis ekonomikuri r. saxelosno. retranslAcia – (spec. xelovnebis nawar­ moebis. retorta ukan moxrili. resursi. ¥ saretranslacio. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT.  s.  bunebrivi r. ressources] – 1. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena.. r.  satelevizio r. r.  saqarTvelos r.-is prezidenti.) konferencia. forma.res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. 2.  taZris r.  rediosignalebis r.. s. resUrseb­i [fr. risame maragi. ¥ respublikuri da sarespubliko. agreTve translacia). retranslAtor­i – (spec.

3. rEtuS­i [laT. komisia. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT.-453- ref ¥ saferendumo. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. uwyeb. refleqti r.. piriqiT. refleqtoruli Scd. s. uri. rac rEfer­i [ingl. piri.-is mowyoba. moZraoba. referen– 1. gasaxurebeli xelsawyo. gadmocema. retrogra- . wignis da upirobo r. s. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri.  r. misT. resis mowinaaRmdege. ¥ referatuli. retro. rac zitivis Sesworeba fanqriT. teleskopi. igivea. retrOgrad­i [laT. reflexus asax­ va] – (fiziol. Refero va­ leobiT. reflecto  referatiuli Scd.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. retros1.  refleqsiuri.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. reflEqtor­i [laT. ubani. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. re­ refErent­i [laT. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. r. Referens aqcioneri. dus ukan mimavali] – prog­ olqi. qili sarkis saSualebiT. Jurnali. romelSic ga­  r. mocema. piruku da 2. wyobiloba. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv.  s. moxsenebis r. avireklav] referEndum­i [laT.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. gadasawyvetad. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. ukanve. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. ukan mivmarTav. kiTxulobs. niero naSromis. biuleteni.

misamReri. ficatio gasworeba] – da req­  s. cis TaRze. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa.  dadebiTi (uaryofiTi) r. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. rectilesi ganaTlebis r. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. refda misT. rEfren­i [fr.. umaRreqtifikAcia [laT.  marTlwesrigis r. (astr. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi. romelic ucvlelad ebis. meordeba. refractio] – 1. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. vagoni. Senareve­ (fiz. meTaurobiT. reJimi. warmodgenis. refrain] –  rektorati Scd. (lit. rector mmar­ 2. romel­ Tveli klasi. reforme] – 1. Secvla. Suqtexa. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. (mus.ref -454- rEforma [fr. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. macivris nawili. ¥ sareformo. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili.. 2. politikuri gardaqmna. 2. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT. rateur] – 1. meordeba. refrigéseba werilobiT.) dedamiwis atmos­ Tveli. specialuri gemi. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. fr.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT. recensio 2. datexa. dasazidad. rEqtor­i [laT. programa. 1.. narevebis gayofa. iwevs. samecniero naSromis.) taepebi.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. [laT. .

-455gazeTSi gamoqveynebuli r. (medic. rivQera [it. receptor mimRebi] – (fiziol.  r. 2. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba. (samarT. sanremo da sxv.-is wardgena afTiaqSi. 2. rizAlit­i [it. rQTma [berZ.­s. receptum aRebuli] – 1. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. gameoreba. risame damzadebis wesi. r. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs. recidivus rasac imeoreben] – adamani. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis. (wign. kani. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. sisastike] – mkacri. ribes nakadi. ribes naka­ di. rEcept­i [laT. Saqris damzadebis r. mi­ TiTebebisa. ribonukleQnmJava (rnm) [laT. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. 3..). da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. taepebis bolos. Wavli da sôma berZ.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. erT­ erTi nukleinmJava.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba.) avadmyofis Seb­ runeba. recidivus rac meordeba] – 1. romelic iRebs gaRizianebas. recEptor­i [laT. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili. rigor sim­ kacre. . recidQvist­i [laT. recQdiv­i [laT. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. Wavli da (ix. mtkice dacva raime princi­ pebisa. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. ribosOmeb­i [laT. zneobis wesebisa.  tortis r.-is gamowera. rigOrizm­i [< laT.

asxleta raime zedapirze 2.) scesurdo. li. nebi. elCis miRerebisaTvis. Tanabarzomiereba ri­  r.-iT wamosuli burTi. ricochet] –  musikaluri r.) – cxviris lo. riTmiuli. saSiSroeba. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. rikOSet­i [fr. ritualis] – (wign. biT. r. aRmosavleT . zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. r.rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r. moZraoba. niali.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg.  r. misi axali versiis Seqmna ix. mareobaSi Cadgoma. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi.. rQmesa [it. rQng­i [ingl. vleoba. ra­ rQqSa [iap.). rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic. leqsis r. riTma sxvaa (ix. same. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb.] – 1.. rhythmos] – 1. rimEik­i [ingl. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. muSaoba. remake xelaxla ¥ ritmuli. – (finans. (s. gagzavna. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. bis r. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. reoba.. (gadat.) yoveli Tamasuqi.). aerobika. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r. (s. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). r. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis.). gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. romelic moqmedeba. rQsk­i [fr.) wesebi. lorwovani garsis anTeba.. ceremoformis moedani (Cveulebriv. Sinagani r. Cabareba] ritOrika [berZ. braga. rQtm­i [berZ. rQnit­i [berZ. rimmessa fulis gadacema.

romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . rock n roll – rok­n­ roli] – 1. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba. fr. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. rOdeo [esp. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv. cxenebis. mefis xelisuf­ lebis erTguli.  riqSasi. rok-opera. romelSic adamiania Sebmuli. avtomaturi mo­ wyobiloba. Ritter < Zv.. `roiali daukra~. feodalur evropaSi – piri. 2. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. `roalis damkvreli~. naxi­ ris Segroveba] – 1. rok-ansambli. Tavganwiruli. roiAlist­i – roializmis mimdevari. rodeo jogis. рояль.). rocker < rock darweva. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli.. rikSa Scd.-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli.. igivea. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. roQal­i [rus. riter mxedari] _ 1. qanaoba. – rok­musika xma­ maRali xmiT. rac rok-n-roli. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas. brunva Semokl. Scd. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi. rQcar­i [germ.  rok-jgufi. aseT etlSi Sebmuli. rOk­i [ingl. swrafi ritmiT. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. 2.  `roials ukravs~. igivea. Tav­ dadebuli.  mZime r. mamaci. ke­ TilSobili adamiani. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. germ. mkacri. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa. rac rok­ musika. didsulovani. TviT adamiani. 2.  `roalze ukravs. rObot­i [Cex. 2.. xarebis daWeraSi. ¥ riqSisa.~. rok. rOker­i1 [ingl.

(gadat.-ebi. xarisxi. ¥ romanuli (mniSv.-uli urTierToba.  baironis r.romelsc romAntika – (wign.. 3. me­19 s. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. rOl­i [fr. roman] – 1.  r. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. me­18 s. romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. xelovnebaSi: mimarTuleba.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli. warmoiSva  romaniuli Scd. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi. lirikuli simRera. ebi.-is mTavis wesebs. rococo] – ar­ vis). dagisagan. vari gmiri. rOker­i2 [ingl.. n. rOm­i [ingl. poezia. tiuli stili. romelic Toba qalsa da vaJs Soris. rTu­ deblobisaTvis brZolis r.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani.  romantiuli Scd. (gadat. romance] – 1. rocker < rock 2. istoriaSi. risame idealizacia. gatacebulia rok­musikiT. lis r. rokiT. patara sasimRero liriku­  r.­Si safrangeTSi. rac qmnis emociur.  mTavari r.­is pirveli me­ ri.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. 2­isaT­ rOkoko [fr. spirtiani sasmeli.  d. 2. r. li siuJetebis mqone didi . arayiSvilis r. li leqsi.-is daswavla. siyvaruli. stili.-ebis Sesruleba.rok -458- mayuCis gareSe. r.  pirovnebis r.-s stilis aveji. 2. mijnuroba.  istoriuli r. 2. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. ¥ rokokuli. role] – 1. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. mniSvneloba. baraTaSvi r. masala piesaSi. romantisme] _ 1..) is. rum] – magari.  r. qiteqturuli da dekora­  r. r.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr.

romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan.  r. rUmba [esp.. rotAcia [laT. franguli.  r. organo. grafa. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. rubQkon­i [laT. qveganyofileba. romelic 49 w. 2. rotvaQler­i [germ. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. . triali. sawyisi] – (bi­ ol. romAnul­i [laT. r. rumi­ nuli. Tavganwirva. xasiaTi. sax.-459¥ romantikuli.). rOq­i1 [spars. 2. italiuri. welTaRr. notatio] – 1. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi. brunva. rudimentum Canasaxi. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba. JurnalSi da misT.  rudimentaruli. Rottweiler < geogr. moldavuri. rudQment­i [laT. rac rota­ ciuli manqana. rubAia [arab. wrebrunva. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. rudimentaluri Scd. igive robaia. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri.) igivea. rUbrika [< laT. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT. espanuri. (polig. (Zv. nawili. rOq­i2 (ist. spars. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi].) roqis spa – da­ qiravebuli jari.) organo. ¥ rudimentuli.

sobrivi ukuRmarToba.) sxvisi wvalebiT. inter­ sAga – [Zv. sqe­  r. (gadat.rup -460- ¥ sagisa. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. skandin. ax. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. sabOtaJ­i [fr. sAboT­i [Zv. sAvana [esp. saddukaioi sakuT. saxelis mixedviT] – 1. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis.  sagasi Scd. welTaRr). vili miayenos partniors. welTaRr. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. gamo­ rUtina [fr. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. msgavsi informacia. aparati. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. sax. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT.  savanasi Scd.] – brinjis arayi. sabotage] – wi­ sAiti [ingl. (gadat. rUpor­i [holand. cvlilebis winaSe.) saerTod. ropolitenis saxelwodeba – 1 s.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. netis gadamcemi sadguri. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. mr. fexsacmeli. CamorCeniloba. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. Zv. sabana] – tropikuli sAbo [fr. amerikaSi.). de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. ro Tqmuleba. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. sakvoQaJ­i [fr. 2. savanebi. 2. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. ebr. sabot] xisgan gamoT­ veli. saga] _ 1. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. uZraoba. roeper] – . mwerlis markiz konusis formisa. Tqmuleba.

sacramentum kurTxeva] – 1. saTanadod Sekaz­ muli.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. maslaaTi. kartofi­ lisgan. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. sakrAlur­i [< laT. s. kerZi. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. 4­isaT­ vis).  samxatvro s. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. xe­ lovnebis nawarmoebebi. salato mariliani] – 1. (moZv. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. 2. sAlto [it. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. tansacmlis s. ritualuri. saldo] – (buxhalt. cecxlis stiqia. (wign..  sakvaiaJi Scd.  s. sad­ gomi. tabucuni). dasasvenebeli oTaxi gemze. politikuri s. 2. zogjer xorcisa da Tevzisagan. 3.. saRmrTo. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. 4. mwvaniliT da misT. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. maRazia.  literaturis s. ZmriT da misT. sAlon­i [fr.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. 3. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. daWrili kitri da pomidori xaxviT. salaTi Scd. 2. salAmandra [berZ. salto xtoma. ¥ salaTisa. sAldo [it.-461samgzavro CanTa. sastumroSi da sxv. poezia.  salaTasi. romlebic iW­ meva umad. iWmeba civad (sinon. . bostneuli mcenare. TviTm­ frinavisa da sxv. musika. sakramEntul­i [laT.) rCeul pirTa wre. Sekazmuli. 3. sAlaTa [it. 5. 2. sadac iyideba mxatvruli saqoneli. sadac ewyoba gamofe­ nebi. salon] – 1. tradiciuli. romelic garegnulad sal xvliks miagavs. wminda. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. salamandra] – 1. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi.) ¥ salonuri (mniSvn. s.

zambo] – adamiani. sambo esp. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. sanatOrium­i [laT. ¥ sasalute.S. sAmit­i [ingl. – saartilerio jgufi.  bankis s.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. summit mwvervali.  saliuti. sAmbo2 [ingl. musika am cekvisaTvis. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. ¥ sanireba. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze. bavSvTa s. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. 2.-is mkurnaloba.  s. samba < afrik. samûm] – mSrali. ¥ sanatoriuli. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan).-ebi. banke­ bisa da a.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis. sAmba [ingl. trestebis. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. rac salto. igivea. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi. sanAcia [laT.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba.  borjomis s. sAmbo1 [rus. sAlut­i [fr. sanatio mkurna­ loba.  saartilerio s. 2. Tavze xelaRebu­ li nabiji. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. sAmum­i [arab.] – 1. (me­ dic. gajansaReba] – 1.  s. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba. gakotrebis sa­ winaaRmdegod.. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva). salut] _ samxedro misalmeba sroliT. riskiani. [it. Самбо (Semokl. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale . fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. sasaliute Scd.] – brazilieli zangebis cek­ va. 2. samUrai [iap.

sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs.01 metrs.  s. ena. igivea ra sendviCi. sAndviC­i [ingl. s. ixmareba agreTve . Zexvi. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba. sAnkrit­i [ingl. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. ¥ sanitariuli. santimetri = 0. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. sanQtar­i [fr.-463- san sangvQnik­i [laT. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi.] – Zveli induri samwerlo ena. sanguis (san- guinis) sisxli. bunebisadmi. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. s. qalaqis s. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. sanitAria [laT. eqimi. santimentAlizm­i [fr. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. ¥ sanskrituli. romelic Svelis avadm­ yofebs. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki. agreTve nirvana (qanaoba. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms.  s. sicocxliT savse adamiani. daWrilebs. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. me­18 s. yveli da misT. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba. Sanscrit sanskr. daTvaliereba. zedmeti grZnobiereba.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi. sAnt­i [fr. sentimentalisme] – 1. mdgomareoba.  sanitaruli Scd. 2. sAnsara [sankr.­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. santimentAluri [fr. xelnaweri. cent asi] – TavsarTi. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani.). ganTavi­ sufleba sansarisgan). gadaWarbebiT gul­ Cvili.

3. Rimili. satelles (satellitis) Tanamgzavri.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad. saracEnia [laT. 4. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. sAri [spars. sanctio dakano­ neba] – 1. satElit­i [berZ.-ia. 4. rac mas iuridiul Zalas aniWebs. mis neba­sur­ vils. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. Tanxmoba.  sanqcireba Scd.) pla­ netis Tanamgzavri.] – avi suli. . zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. eSmaki. ¥ sarkazmuli da sarkastuli. iZulebis. 1­isaT­ vis). saxelmwifo an mTavroba. sarkasmos] – (wign. Tanam­ zraxveli] – 1. sarkOfag­i [berZ. 2. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT.  ekonomiuri s.): qvis kubo. 2. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. sArkoma [berZ. (teq.  didi saxelmwifos s. (astr. s. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv. romani. romelic mibmulia meore. mitingi. sArkazm­i [berZ. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma.) avTvisebiani simsiv­ ne. RmerTis moRalate angelozi. 1).san -464mwvave ironia. 3.  s.  s. satanas < Zv. nebarTvis micema.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. berZ. wamyvan kbi­ lanaze. mowodeba. sAtana [berZ. sarracenia] – mcenare. adamiani.  mTvare dedamiwis s.-ebi. ¥ usanqcio (mniSvn. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn.  u. dadastureba.) RvarZliani dacinva. sarkôma] – (me­ dic. patara akldama.­de) qsovili. nebarTva.) kbilana. qveyana. (fiz.  prokuroris s. saflavis qva kubos formisa. sAnqcia [laT. romelic formalurad da­ moukidebelia. mweriWamia mraval­ wliani balaxi.

­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. sAqseb­i – germanuli tomebi.  siansi Scd. (zool.­ qalaqi­Tanamgzavri. segregAcia [laT. vreli~ da a.. `saqsofonze ¥ satiruli. pedicia. s. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi. Scd. gakicxva. s. mi. mzis sistemis didi pla­ neta. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva. hi pnozis s. uzogavi dacinva. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera. s. ro­ veul monakveTSi.) s. sAtira [laT. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. romelic rkaliTa sAuna [fin. Saturnus] – 1. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. sEans­i [fr. segregatio . is bolos isini dai pyres frankebma.S. `saqsofonze damk s.  `saqsofons ukravs~. sax. safQron­i [berZ. sferos nawili. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT.-ebi kinoSi. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. Segmentum mo­ nakveTi] – 1. nawili. Jurnali. ukravs~. ganlagebuli nawevarTagani.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. plakati. vruli. miTologiis kronosTan). dRis vis da nayofierebis RmerTi. (maTem..) wris adgilzea. nadiroba. kupletebi. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano...-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss. 2. me­8 s. saxlda britaneTSi. agreTve 2. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s.  saqsafoni. lurji iagundi. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. berZ.

samuzeumo eqspo­ natebis da misT.. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. an specialuri saTavsi. pe­ riodi.sed -466¥ seismologiuri. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. seismolOgia [berZ.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia.  s. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. gamokvlevebi. (samarT. dokumentebis. yurZnis s. kerZod – miwis­ Zvrebs. saison] – 1. sEkret­i [laT. sEdan­i [ingl. s. (medic.  sazafxulo s. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. . zamTris s.  seismiuri Scd.  atmis s. Sesanaxad. dasvenebi­ saTvis da sxv. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. xileulis) mwi­ fobis.  s. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan. seQner­i [ingl.) raime qsovilis mkvdari nawili. seQsmur­i [< berZ. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan. secans gadamkve­ Ti] – (maTem. ruka. safe] – uZravi. 2. Semosvlis dro.. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva.. Zvirfa­ seulobis.  Teatraluri s. blis s. raioni. samuSao. ya­ daRa. 3.. 2. risame (mag. ¥ sezonuri. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. s. monacemebi. sEzon­i [fr. s. xelsawyo. sEkans­i [laT. sadguri. sequestrum] – 1. romelic moscilda saR nawils. navigaciis s.  s. s.. weliwadis nawili. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. sEif­i [ingl.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan. sEkvestr­i [laT.

2.  s. seminAria [laT. nerwyvi. s. selectio gadar­ sem Ceva. mudmivmoqmedi s. seminaria). semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi. ¥ seminaruli da saseminaro.. . Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. selenelOgia [berZ.. seminarium sanerge] – 1. filosofiaSi. ¥ sasemestro. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. selEqcia [laT. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. sekularizAcia [< laT. Tesli.  pirveli (meore) s. secundans (secundantis damxmare] – 1. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. ¥ seminariuli da saseminario. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali.) sekrEcia [laT.  aTdRiani s. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli.  s. kuWis wveni .. ¥ seleqciuri da saseleqcio. sEmestr­i [laT. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad. selector da­ maxarisxebeli] – aparati. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. gamocdebi. 2. selEqtor­i [laT. sekUndant­i [laT. semQnar­i [laT. secretio ga­ moyofa] – (fiziol.  s.-467Tiereba. SejvarebiT.romelic mTvares swavlobs. secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad. sadguri. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba.

didi. seminari). arameuli. 2. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. ¥ sensaciuri da sasensacio. it. semenariuli. semituri enebi – monaTesave enebi. SemTxvevam mo­ axdina. batono! (Sdr. 2.  s. s. senbErnar­i – jiSiani. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo.  semenaria. senQor­i [esp. rac raime ambavma. . sensatio] – 1. ganaTleba. senatus < senex mo­ xuci] – 1. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. sEnat­i [laT. sasemenario Scd. aRmoCena. senAtor­i – senatis wevri. asiriuli.  s. TviT es ambavi. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. ebrauli. qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. senQora [esp. babi­ lonuri. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. sentimentAluri _ ix. santimentaluri. cnoba. siriuli. it. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. sensAcia [fr. romelsac kargi ynosva aqvs. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. seniori (Cve­ ulebriv. señor] – espa­ neTSi: batoni. seniOrita [esp. it. finiki­ uri.  senioritisa Scd. siniora). señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. ¥ senioritasi. Zlieri STabeWdileba. qaliSvili (Sdr. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. siniorina). [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT].sem -468Ronieri ZaRli. siniori).  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix.

 serenadasi Scd. serenade. sErver­i [ingl. serApis­i [berZ. 2. ¥ serenadisa. ebr. sensualisme septuAginta < laT. serAfim­i [Zv. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. sententia azri. separAtizm­i [fr. serEnada [<fr. separAtul­i [laT. separAcia [laT.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. gancalke­ vebuli. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba.  separatiuli Scd. sentEncia [laT. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. im ebraelTaTvis.  s. swrafva gamoyofisaken. serenata] – 1. it. separatisme] – 1.-469- ser sensuAlizm­i [fr. seraphim (mr. server momsa­ . Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. separatus] – gankerZoebuli. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. TaTbiri. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. kameruli musikis Janri. zneob­ rivi darigeba. aRqmebs miiCnevs. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. ebraulidan ber­ Znulze. separatio] – gamoyofa. aRTqmis (bibliis) Targmani. gancalkevebisaken. [laT. separAtist­i separatizmis momxre. 2. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs.

fasiani qaRaldebis. sakiTxi. serQal­i [ingl. s. erTgvari sagnebis rigi.  avtomobilebis s. adamiani. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis.  s. karnavalis dros. serpAntin­i [fr. saxifaTo. 2. jgufi. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s.  saqmisadmi s. dinji. romelic axlavs saqonels da.) saSiSi. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba. damokidebuleba. xure] – mZlavri kompiuteri. mZime. fasi da sxv. ri­ gi] – 1. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili.. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. serpentin < serpent gveli] – 1. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. seriOzuli [fr. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi.  naxatebis s. 4. s. (saub. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. 1­isaT­ vis). rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. Cais s. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. sertificat] – 1. 2.ser -470 s. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. serieux] – 1.  filmis pirveli (meore) s. service] – suf­ ris.. sErvis­i [ingl.  s. serpEntin­i [laT. 3. darba­ iseli. ¥ seriuli (mniSvn. sEria [laT. maskaradis. wigni. 3. 2. doku­ mentebis Tanrigi. sayuradRebo. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. mniSvnelova­ ni. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. sertifQkat­i [fr. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. dafiqrebuli. serpentarQum­i [laT. 3. series mwkrivi. werilobiTi cnoba. daavadeba.  sufris s. sErviz­i [fr. . mowmoba. mdgomareoba. gamoSveba.

) partia CogburTis TamaSSi. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. karCaketili jgufi adamia­ nebisa. ¥ sasesio. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT.) gancalkavvebuli. TviT es gamocdebi. samecniero s. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. .  sekta Scd. sertifikaTi Scd.  parlamentis s. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. sEt­i2 – Zv. sEqtant­i – seqtis wevri. (gadat. religiuri Te­ mi. 2. sessio sxdoma] – 1. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. qafplastisa). surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. set] – (sport.-471 s. seqsolOgia [laT. osirisis Zma da mkvleli. s. sEter­i [ingl. sagnebi.. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. sEsia [laT. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi.  sagamocdo s. sEt­i1 [ingl. romelsac iyeneben serfingSi. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. sEqta [laT. sexus sqesi da berZ. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. sErfbord­i [ingl. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi. sexus sqesi da (ix.  serTifikati. sErfing­i [ingl. secta moZRvreba. 2. sxdoma. seqsopaTolOgia [laT. skola] – 1. sEqsi [laT. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb.  s. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. darbazi. s. okeanis zvirTebze. vadebi.

vaWrobaSi. organiza­ ciis ganyofileba. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi. Tavdacvis s. sagzao ¥ seqtanturi. ganyo­ fileba.  sektori Scd. fexsacmlis s. romli­ Tac ityobinebian rasme.  stadionis samxreTi s. si] – musikaluri gamis meSvide bgera. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. raime farTobis nawili. av­ tomobilis.  saxlis marjvena s. sEqtor­i [laT. sQgnal­i [germ. pirobiTi niSani. kadrebis s. saxalxo meurneobis nawili. gadascemen raime gankar­ gulebas.  aRicxvis s... sibyla] – Zv. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. raime mTlianobis (mag.-ebi. CineTis. sectio gakveTa] – 1. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT. yriloba. sEqcia [laT. sektanturi Scd.  s.  sportuli s. am bgeris aRmniSvneli noti. si [it. swing] (sport.  s. iyeneben RvTismsaxurebis dros.  s.seq -472¥ seqciuri (mniSvn. muSaoba. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis.) wris nawili. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. moZraoba.-ze wakiTxuli moxseneba. 3­isaTvis). iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. . 3. radiatoris s. konferenciis qve­ ganyofileba. 2. sQbila [berZ. 3. nagebobis) na­ wili. svinAqsar­i [berZ.  zusti drois s..  sektanti. 4. ubani.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. or­ ganizaciis nawili. svAstika [sanskr.  kerZo s. raime dawesebulebis. 2. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. Signal] – 1. sector] – 1. dawesebulebis. (ma­ Tem.. maRaziaSi. svQng­i [ingl.

sax.  s. syzygia Se­ erTeba. s.  gazeTSi Semosuli s. iyeneben.. alur nagebobaSi (koSkSi. romelsac amzadeben da­ . TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad. sxva feris formaze. 2. signalebis ¥ silosisa.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. rames­ laze maRalia.  s. saxlebis s.-473- sim s.)] 1. ¥ sasignalo. ¥ sasilosisa. s. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ. s. rodesac mze. tranSeaSi. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. Zalian cxela). same erTferi konturuli gamosaxuleba. burus­ Semdeg. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp. sagnis.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. signalizAcia – 1.-ebi. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi). 2. siesta] – espaneTSi. mzesumzira. simindi. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino. s. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. s. silUet­i [fr. nagebobis. romelsac sadme  s. ormoSi). qucmacebuli sakvebi mce­ 2. figuris italiaSi. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. sa­ ol. xelwodeba.-ebi. kulturebi. xelsawyo. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze.] – 1. raketa.  mTis s. sistema.  sarkinigzo s.  avtomaturi s. (gadat. sizigQeb­i [berZ. gebulia erT swor xazze. misacemad.-is micema. symbiôn (symbiontis) vinmesTan. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba. koSki. daxatuli sQdr­i [fr.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi. visime an ri­  s.. 2. sQesta [esp. silos (mr. kuT.-is damzadeba. silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. monawile. alami.

sagani. simboloebi.  s. adamiani.sim -474zomiereba. ideis pirobiT niSans war­ moadgens.  simetruli Scd. simbOlika – kreb. naxati. symbolon] – 1. Tana­ . simpaTuri. s. moqmedeba da sxv.­is bolos da me­20 s. sQmptom­i [berZ. s. simpATia [berZ. ¥ simboluri.  u.  s. ¥ usimpaTio.  saqarTvelos s.  saerTaSoriso s. quCebis s. simEtria [berZ.­is dasawyisSi. ¥ simbolikisa. niSani. ¥ simptomuri da simptomaturi. s. gerbi). simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi.  s. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. adamiani. figura. raime sididis pirobiTi aRniSvna. mimzidveli. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. anti paTia). kosmosis torsuli velebis Sesaxeb.  mtredi mSvidobis s. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri. simpozQum­i [laT. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi.-ebi.. proporciuloba risame ganlagebaSi. simpatiuri. (droSa.-a. simboloTa erToblioba.-is dacva. Suagulis mimarT. simpaturi. simpozium < berZ.  krizisis momaswavebeli s. propor­ ciuli ganlageba centris. garegnoba. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas. symbolisme] – antirealisturi. usimpatio Scd.  simboliuri Scd. 2. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s.  simpatia. ¥ simetriuli. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani. dagegmareba.  simbolikasi Scd.  albert ainStainis formula E=mc2.. sQmbolo [berZ.  adamianis sxeulis nawilebis s. romelic raime mcnebis. simbOlizm­i [fr. symptoma dam­ Txveva.

kauCuki. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. TanaJRera. (moZv. s. analizi). esp. romelic did Sromas ar moiTxovs. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia. simfOnia [berZ. sinaRoRa Scd. gadat. sinAgoga [< berZ. 2. sinQor­i [it.  sinTetikuri. sinEkura [< laT. sinedrQon­i [< berZ. ¥ sinagogisa. ¥ sinTezuri. simulAcia [laT. s. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. simUlant­i [laT.  kvlevis s. kon­ kordansi. syndrome Tavmoyra] – (medic. sQnTez­i [berZ. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. boWko. Tbili adgili. (ist. . gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni.-475 s. seniori. s. movlenebi. 2. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. analizis monacemTa ganzogadeba. sQndrom­i [berZ. simulans (simulantis)] – piri. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. Tanaxmianoba] – 1. qsovilebi. synedrion kreba. taZa­ ri. sintetikuri Scd. synagoge kre­ ba. sabWo] – 1. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. 2. simulatio] simulireba [germ. symphonia Ta­ naJRera. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. siniori (Cve­ ulebriv. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. 3.) kreba. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. Sexameba] – 1.  simuliacia Scd. TaTbi­ ri. synthesis Seer­ Teba. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. batono!  Sdr. simulieren] – risame (mag.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd. meTodi. sabWo.  sinagogasi. signore] _ ita­ liaSi: batoni.

 Sdr. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. ud­ sityva. ¥ siniorinasi. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. sinqrOnia [< berZ. `Wkua~ da `goneba~.sin -476-  s. signora] _ ita­ .) kuTxis erT­erTi vetad. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp. s. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. sQntaqs­i [berZ. amin­  Sdr. diaqronia). procesis zusti nimi). synoptikos uTxovari qali.sinqrOnizm­i [< berZ. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. pirobebi. `xa. siniOrina [it. synodos kreba] matikis nawili. an Zalian axlosaa masTan. damTxveva droSi. qaliSvili. sinus Runi. romelic – 1. mag.] – (lingv. sityvebi.  siniorinisa Scd. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. antomovlenis. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. sinQor­a [it. xelTan erTad) – qalbato­ ni. qaliSvilo! logiur pirobebTan. erTdro­ ¥ sinonimuri. gvarTan an sa­ Sesaxeb. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem. dis mdgomareobasTan. ba (Sdr. liaSi: qalbatoni. esp.  s. nadadebis agebulebas. seniora. synchroliCa~ da `noxi~. analizi. procesebi. 2. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. esp. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. seniorita. kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s.

seirēn. mecnieruli kvlevis s. sirocco < arab. wesebi.  s.  emanuel kantis filososQroko [it. 2. sazogadoebrivi wyobile­ sinon. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). saarCevno s.  s. wyali. iakob gogebaSvilis cxeli qari.  sirenasi Scd. buli nawilebisa. kenkris sqeli wveni (qarT. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd.  aRzrdis s. moqmedeba. ba. systema] _ 1. roulad xdeba. eleerTad moduRebuli xilis. sirQus­i [berZ. xedviTac xdeba rame.. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. romelTa mi­ tombilis s. siropiani Scd. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT. lat. organizaciulad gaerTia­ ..] – fiis s. Tanave ukan gordeboda]. syrtaki] – berZ. erToblioba princi pebis. nervuli s. ymuilisebr xmas. sinqrOnul­i [< berZ. sirop] – SaqarTan  mzis s.. saswrafo daxmarebis avmeTodi. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. vaJini). 4. samxreT evropaSi (qris 3. romelic icis pedagogiuri s. ¥ sirenisa. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag.  siropi. mentTa perioduli s. 5.. lavi. romelic gamoscems mkveTr.  kapitalisturi s. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). jgufuri cekva erTgvari. sQstema [berZ. moxsenebisa). s. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. sQrof­i [fr.-477- sis uli mimdinareoba.. ¥ sirofiani. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ.  alublis s.. ro­ sQrena [berZ.

-is ganviTareba. konstruqcia. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. katalogi. garemoeba. dakvirveba. priviligirebuli qalaqi. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. 2. ambebisa.  s. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba. 6. mecadineoba. s.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva.-is TviTmfrinavi. ¥ sistematikuri.  sistematikuri sxvaa (ix. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. s. 1) aris dakavSirebuli. suite] – musika­ luri nawarmoebi. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba.. sis­ temaze dafuZnebuli.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti.  sistematiuri. sistematika). sQti [ingl. siUJet­i [fr. did britaneTSi: mniSvnelovani. rac ganuwyvetliv meordeba. City] – 1. teqnikuri mowyobiloba. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa. kategoriebi. sistemuri . jgufebi.  sistematiuri Scd. mkurnaloba. ganuwyveteli.. systolē] – (anat.  piesis s. ¥ sistematuri da sistemuri. sQstola [berZ. sistemizAcia [fr. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss.  axali s. situAcia [fr.  s.sis -478sxvaa (ix. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. s. mecnierul dakvirvebaTa s.  mopovebuli masalebis s. s. 1. sistema). gadmocema sakiTxisa.  s. s. rac sistemasTan (mniSvn. mdgomareo­ ba. 2.  suita Scd. ¥ siuJeturi. siUita [fr. sistemAtika – biologiuri mecniereba.

siUrpriz­i [fr.  suJeti.). 2. scandale] – 1. 2. damarcv­ liT warmoTqma. siureAlizm­i [fr. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. Siphilus < berZ. skAlpel­i [laT. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. ¥ skandaluri da saskandalo. qarga.  quCaSi s.  sasiamovno s. skAfandr­i [fr. ska skAlp­i [ingl. halucinaciebSi.-479 s. lanZRva­gine­ biT. aurzauri. aTricxva sistema. saS. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema. de­ boSi. atyda. skAla [laT. skaUtizm­i [< ingl. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. scaphandre < berZ. sifQlis­i [< fr. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. it. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels.  surprizi Scd. scalp] – Tavis kani Tmebianad. scalpellum] – patara qirurgiuli dana. ayalmayali. skaphē etli.  s.  politikuri s. . mTlianoba. laT.­is dasawyisSi.) SemTxveva. scando av­ divar] – mkafiod. Cxubi. scala kibe] – 1. instiqtebSi da misT. sys Rori da philos megobari. kosmonavtebisa. s. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad. skandQreba [< laT. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. aTaSangi). skAndal­i [fr. sinon. navi da anēr (andros) adamiani. suJeturi Scd. (s. astronav­ tebis da sxva. Sesafaseblad an gansasazRvravad. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT.

. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba.ske -480- skeQtbord­i [ingl. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi. sklēra (mdedr. undobluri damokidebuleba. skEtC­i [ingl.  skeibordi Scd. toni.  s. scotch] – Sot­ landiuri viski. sklEroz­i [berZ. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari. skepsis ganxilva. skOtland­Qard­i [ingl. skOC­i [ingl. sklErit­i (medic. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. skQptra [berZ. damokidebuleba. skEting­rQnk­i [ingl. gan­ sja] – 1. ¥ skeptikuri. 2. scepticisme < berZ. sklEra [berZ. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. skQf­i [ingl. s. dawvrilebiT.) skleris (ix. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. wvrilmanuri. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT. skeptQkos­i – adamiani. sklera) anTeba.) magari] – (anat.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. skrupulOzur­i [laT. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. scruptulosus] – 1. skateboard skvEr­i [ingl. kritikuli. 2. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs.  skeptiki Scd. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. zedmowevniT zusti. skeptQcizm­i [fr.

igivea. slAid­i [ingl. s. dakeba). gav­ adamianebi. sculptura] 2. skUlptura [laT. romelic niCbis gvari. wve­ smAragd­i [berZ. ro­ zurmuxti). qan giganturi s. sax. an iisferi xaverdisa). portreti. skUter­i [ingl. rac diapozitivi. slAqs­i [ingl.)] – ¥ skulpturuli. slaks (mr. gamosaxuboloSi gafarToebulia. mosmis dros srialebs win . wris 2. smaragdos] – minerali. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. sinon. sinon. ze) an wylisas (zRvaze). slang] _ igivea. qveynebSi (fineTSi da sxv.-481- smi skUlptor­i – [laT.) skUfia [berZ. romelic aCens xurni. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. patara gliseri. sculptor] da ukan. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. Si: sityva an gamonaTqvami.) qariSxali. er­ slEng­i [ingl. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. uzarmazar (800­1500 m. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. simaR­ 3. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. leba. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi. niCbebi. rac Jargoni.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. kveuli profesiis. skuphia] – 1. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. Zravis mqone marxili. slide sriali] – 1. romlis totebi  s. moqandake). melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. sinon. Sarvali. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. смерч] – (geogr. figura (qarT. scooter] – 1. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT.

am bgeris aRmniSvneli noti.  saldafoni Scd. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. solarizAcia [< laT. snaQper­i [ingl. mizniT).smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. manerebis da misT. snOb­i [ingl. mecnieri. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. gundis s. smog < smoke kvam­ . Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it. solista] – momRe­ didi garyvnilebis.w. adgili. tlanqi. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. solide] – (wign. ukulturo  s. piri.. smOking­i [ingl. areul­ rali. solidaire] – daicvas moda da e. safuZvliani. soldAfon­i [rus. vi moaqvs. ro­ Tsulovani.  s. s. солдафон] ¥ sasnai pero.. s. solarium < sol leli. smOg­i [ingl. snob] – adamiani. er­ gi tonis wesebi. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. ganaTleba. musikosi an mocekvave. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas.) nebis. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. sol] – musikaluri ga­ trebSi. laqis saxelebis mixedviT.  operis s. srola. megobruli. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli. kursebi. samkurnalo gadanakecebi aqvs. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki. naSromi. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. dareulobis. mis mexuTe bgera. – saimedo. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. – xepre. qedmaRlobs. samxedro piri.

Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. sOmbrero [esp. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. wvrili Zexvi. warmoTqmiT. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT. 2. nare JRera] – musikaluri na­  s. wvrilad daWrili xorci­ 2. partia.-d. gadoebrivi da [berZ. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. so¥ social-demokratiuli. solfeggio] – 1. solfEjio [it. (ver) solitaire mettaepiani leqsi. 2. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. somnus Zi­ li da ambulare dadis. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. wevri. saswavlo sagani. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. broSSi da misT. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. smenis gansaviTareblad.  souzi Scd. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni.-483- soc solQter­i [fr. Ti sakravis. soprano] – 1. somnAmbula [laT. sOnata [it. solo] – musikaluri Rero xma. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba . sonata < laT. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi.  sasiski Scd. nawarmoebi an calke partia. mimdinareoba. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. fisagan. demokra¥ somnabulizmi. momRerlis an sOsis­i [fr. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. qa­ ti. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. souce] – 1. socialisme < laT. meba. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali.

romelic metismetad sociolOgia [fr. s. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. Spartacus] – Wari).  s. vis da misT. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi. saswauli. Teoria. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s. gadamyidveli. Zv. spasmos] – yelis. didi spor­ sociAlist­i _ 1. s. Tobs mkacri cxovrebiT  s. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. dazRveva. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. anze. romlis moqala­ makaroni erTgavri. ¥ saspartakiado. brZola. lebeli rameTi. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb.soc -484- erTgvari. sinon.) – saxelis TierTobasTan (qarT. spaghetti (mr. amta­ saylapavi milis. welT­ ¥ socialisturi. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. spAring­i [ingl. mixedviT]. wyobileba. partia.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. s. w. urTierTobani.  s.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT.). kuW­nawla­ nobas). romelic spekulacias eweva (qarT. . winaaRmdeg (1 s. Zv. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. 2. sinon. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. gamokvleva. odnen mkacr pirobebs. CxviTi SekumSva. mdgomareoba. aR. beladi romis imperiis  s. fasebi. amtanoba. qorvaspArtak­i [laT. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. aRr. 2. spartakQada – 1.  s. sazogadoebrivi). socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. an saerTaSoriso masStabiT. sparring] – (sp.

spectacle] – specQfika [laT. Taviseburebani. s..-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. speculatio  mzis s. mixedviT. adgens raime sinaTlis  wamlis s. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. specificus Teatraluri warmodgena. speqtri. sinon.. romelic warmo­ ¥ specifikuri. – adamiani. Seiswavlis gamoqvabulebs. Taviseburi] – sagnis. saqoneli. rac mas spEqtr­i [laT. mRvimeebs. sperdaniSnulebisa.  spektri. fasebi. romelic tis s. anu fenis turi Scd. .) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s. mov­  sadi plomo s. spelaion dargSi. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. zôon  s. spekuliantalRis sigrZis.-is ZiriTadi fedazverva. ma (spermatos) Tesli. mecnierebis. romelsac spe­  spekuliacia. spEqtakl­i [fr. ufro Zvirad. specialiste]  s. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. ri). la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli.. teqnikis. s. speciAlist­i [fr. saspekuliacio Scd. cxoveli da eidos saxe) – 2. spekulAcia [laT. farulad daTva­ nebi. saswavlebeli. s. speciAlur­i [laT. lacio. xalx. analizi. sagangebo spermatozOid­i [berZ. leqsikoToblioba. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. spektruli. muWugTan dakavSirebuli. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. xazebi. optikuri grafiis s. Senoba. gansakuTrebuli. suni. specialis] – 1. (fiz. yidva da ukanono gayidva  s. spektraluri Scd.  s. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. mag.

3. idealisturi moZRvreba.) krivSi: piri.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi. agreTve rbola yi­ nulze. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. spOnsor­i [ingl. spQral­i [laT. spiralis < spira Runi. (sp. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. sponsor] – firma. WanWikisebri xazi. agreTve mis mier gav­ lil manZils. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. romelic gviCvenebs avtomobilis. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. 2. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. spQning­i [ingl. xsnidnen elenTis daavadebiT). ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. TavisTavad. spirituAlizm­i [< laT. splQn­i [inlg. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res.spi -486- spQdvei [ingl. spontAnur­i [laT. samo­ spirQtizm­i [laT. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. spleen elen­ Ta] – (wign. spOra [berZ. xveuli] – 1.) sevda. miwis an balaxis trekze.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. mavTuli an zambara. organizacia (zog­ jer kerZo piric). romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. speedway. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. naRve­ li. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. (maTem. sokoebis. speedometer] – xelsawyo. parlamentis Tavmjdomare. spQker­i [ingl. 2. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. mowyeniloba (s. speaker] – 1. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. . romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. 3. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. spidOmetr­i [ingl.­s Zve­ lad.

stagnAcia [laT. Seneleba. mtkice. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri. aramudmivi. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. fasebi. ¥ stadiuri. ¥ sportuli da sasporto.  sportiuli Scd. inventari. avtosportSi . arasayovelTao. stadQon­i [berZ.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi. mdgomareoba. staQer­i [ingl. stabilis myare. stagno vaCereb. ciguraobaSi. ganviTarebis faza.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. stadion as­ parezi. spOrtsmen­i [ingl.) warmoebis. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. s. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. rbola..) sportsmeni. stayer] – (sp. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. ciguraobaSi. romelic siste­ matiurad misdevs sports. bolo s.  s. sprQnter­i [ingl. stabQluri [laT. velosportSi da misT. kostiumi. 2. mdgradi. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad.  s.).) venuri sisxlis Segubeba. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. mdgradi] – risame mya­ ri.  s..  fasebis s. staieri). ucvleli. (ekon. sportsman] – piri. risame ganmtkiceba. myari.  s. sprint] – (sp. perio­ di risame ganviTarebaSi. sprQnt­i [ingl. s. s. ganviTareba. vaWrobis da misT. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. stabilis] – mudmivi. stAdia [berZ.  stadialuri Scd.. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis. umoZraos vxdi] – 1. stabilizAcia [laT. ¥ sprinteruli. siCqare (Sdr. ekonomikis s. (medic. romelic sprin­ tSia daostatebuli.  sacxenosno s. saavtomobilo s. sprinter] – sportsmeni. sporAdul­i [< berZ.  pirveli s. spOrt­i [ingl. Seferxeba.

s. s. stArter­i [ingl. (Sdr. s. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. start] – 1. 2. stApel­i [holand. stAndart­i [ingl. stalagmiti). (gadat.) araoriginaluri ram. trafareti. . distancia. tra­ faretuli. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. starter] – 1. aveji. da sxv. ¥ sastarto. ti pobrivi. standard] – 1. stAJ­i [fr.-ze dadgenen. norma. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. Temebi. pasuxi.  standartiuli Scd. finiSi). ¥ staieruli. moedani. Sabloni. stAnica [rus.). stalAgnat­i [< berZ. s. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. stArt­i [ingl. formis. Sdr. detalebi. niSani. xarisxis da misT.  stalaktiti Scd.  morbenlebi s. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. ti pobrivi nimuSi. sprinteri.) Sablonuri.  saxelmwifo s. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad. stalAgmit­i [< berZ.  s. rasac zomis. risame sazomi. adgili. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. standar­ tis Sesaferisi.  s. (Sdr. (gadat. 2. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas.sta -488safuZveli.  s. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. stalAqtit­i [berZ. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. pistoleti. ¥ standartuli – 1.  25 wlis s. 2. raketa.  s. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. stalaqtiti).

kre­ bulSi. stAtus­kvo [laT.  statistiuri Scd. 2.raime sabuTSi.  statuetka Scd. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. paragrafi iuridiul dokumentSi. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. ¥ statikuri. dinamika). TviTmfrinavis da misT. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. status mdgoma­ reoba.  statiuri Scd.-489piri.  sasoflo-sameurneo s. Zravas) uZravi nawili. statike] – 1. romelic startis sig­ nals iZleva. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba. monacemebi. Tavi.  faifuris s. statQstika [ingl. stAtika [berZ. statistic < laT. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi.  s. meqanikis nawili. wneva. leqsikonSi da sxv. stAtor­i [laT. msaxio­ bi. Статья] – 1. cifrebi. masobrivi scenebis mo­ nawile. parlamentis wevris s. mecniereba. 2. s. eleqtro agregati avto­ mobilis. s. statUet­i [statuette] – patara statua. mosvenebiTi. 2. stAtia [rus. wonasworobis mdgomareoba (Sdr. statistQkos­i – statistikis specialisti. status quo] – . romlis Sig­ niTac brunavs rotori. stAtus­i [laT. done. nawili. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs.  statuti sxvaa (ix. wylis s. stAtist­i [< berZ. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. siaSi. Teoria. stAtua [laT. 2. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris.  di plomatiuri s. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli.). JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. Zravas asamuSaveb­ lad. status mdgomareoba] – 1. ¥ statistikuri  s.

stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. ¥ stenografiuli.  moxsenebis s. staciOnar­i [laT.  ordenis s. biblioTeka.  statusi sxvaa (ix.).  s.  status-qvo Scd. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. ambulatoriuli). stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. sistema. stand] – dafa. sta­ cionaruli (mniSvn.-is kursebi. stenokArdia [berZ.  s.  biblioTekis s. uZravi] – 1. stElaJ­i [germ.-ebi. stEnd­i [ingl. ¥ stelisa. debuleba risame.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati.  s. Canaweri. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp. Canaweri. stele] – qvis fi­ la. 2. saga­ ni. kinoTeatri. s. stAtut­i [laT. stella Scd. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis.  s. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri. aramoZravi. mkurnaloba. stenOgrama [berZ.  sagamofeno s. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan). statut] – wes­ deba. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba. 1) ti pis dawesebuleba. gulis angina.  stelasi.. angariSi. 2. stenogrAfia [berZ. stationarius mdgomare. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. stacionaruli – 1. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. Stellage] – ram­ .-Si moTavseba.  s. stEla [berZ. wignebis s.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi. masalebi. parlamentis sxdomis s. s. s.  stacionaluri Scd.  stenografuli Scd. mudmivi.

adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba. sterilisation] da sterilQzeba – 1. stereoti puli – rac xSirad meordeba.. binti. sterQluri [laT. gadat. rac trafareti. Sablo­ nuri. bamba. enobrivi Tavisebu­ rebani. Tavisebureba. rZis s. welTaRricxvis sistema.  qirurgiuli instrumentebis s. enobrivi xerxebis erTob­ lioba.swo­ ri. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv. 3. степь] – utyeo. qcevis an moqmedebis manera. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili. liTonis mTliani sabeWdi forma. stQlet­i [it. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn. sterilizAcia [fr. vaJas poeturi s.-491- sti stEp­i [rus. s. nairsaxeoba.  s. muSaobis s. 2. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix.. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. nawarmoebis s. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali.. damuSavebuli.  Tanamedrove arqiteqturuli s. sti- . pasuxi. piri. stQl­i [fr. axali s. 4.  Zveli miniaturebis s. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. stereOti p­i [berZ.  xelmZRvanelobis s.  daviT kldiaSvilis mwerluri s. saSua­ lebiT.. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. 2. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis.  Zveli s.  s. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. ucvleli. 1. gamoxarSviT. ¥ stiluri. (wign.) formebis mibaZva. stQlb­i [berZ.) igivea.  s. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. stilizAcia [fr. stile < berZ. s. Tavisebureba. stilbô vkaSkaSeb. stylos] – 1. 2. fraza. trafaretuli.

stylistique] – 1.  stependia Scd. aspirantebs. mniSvn.). gamosvlebi.ro­ melic sti pendias iRebs.). bunebis mZlavri movle­ na.  zogjer `stilisturs~. kargad cnobili. (gadat. stQqiuri – 1.  s. 2. stiUard­i [ingl.  s. 2. stependianti Scd. wyaldi­ doba. ara­ organizebuli. biZgi.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT. xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. stipendium jamagiri. miwa an cecxli).  gazeTis s. cxovrebis. bort­ gamyoli. stoQkos­i [stoikos] – 1. stewardess] – stiuardi qali. ubedureba. stoicheion ele­ menti] – 1. damangreveli Zala (qa­ riSxali. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi. wyali. rac Scd. 2. are. steplechase] . antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. 3. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare. ¥ sasti pendio. stilQstika [fr. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. xanZari. s. sti plCEiz­i [ingl. dakvirveba. mecniereba.  s. stQmul­i [laT. stiuArdesa [ingl. Taviseburebani. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. stQqia [berZ. sxvanairad: stiqioni.sti -492– (sp. miwisZvra da misT. enaTmecnierebis nawili. li. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. stoi­ cizmis mimdevari. sti pendQat­i – moswavle.) visime moqmedebis. sayvareli saqme.  sti pendianti. stili) gagebiT.  Sromis nayofierebis gazrdis s.  s. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. sti pEndia [laT. romelic eZlevaT studentebs. fondi. 3. gare­ mo.

(sp. (gadat. sphaira burTi.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani. stomAtit­i [berZ. stopper] – (sp. SiSvldeba. ybebisa da saxis daavadebebs. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). 2. poliklinika. (gadat.  s. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba. ¥ stomatologiuri.Sre da berZ.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. strQptiz­i [ingl. stratOsfero [laT. omis momzadebisa da warmoebis. romlis dro­ sac calkeuli svlebi.­is bolos). erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. SimSilis. wel­ TaRr. travmis da misT. mdgomareoba. stratum fena. romelic Seiswavlis kbi­ lebis. strategia] – 1. romelic troposferos zeviTaa. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. sphaira bur­ Ti. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1. strop (mx.) piris lorwovani garsis anTeba. strEs­i [ingl. piris Rrus. stratum fena. stress daZabva.-4932.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb.) fexburTSi: centraluri mcveli. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili. strOpeb­i [ingl. stratEgia [berZ.)] – specialuri boWkosagan . me­7 s. stOper­i [ingl. stomatolOgia [berZ.) sapasuxod. stratQsfero [laT. kom­ binaciebi keTdeba saerTo.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. ¥ stresuli. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss.  s. strip­tease] – warmodgena. (gadat. 2. 3. Sre da berZ. stoma (stomatos) piri] – (medic. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba.

qvemdebare. ti). s.  niadagis s.. (filos. analizi. agebutelestudia). structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze.  struqturaluri Scd.  s. adamiani. zadebs. (gramt. midgoma. sadac xdeba xmis strUqtura [laT.).).) msjelobis sagani. cnobeli da gardamqmneli. axalgazrda msaxiobTa zo­ . strophe] – leq­ kinostudia). studio] – 1. obieqburebani. mxatvris 2. romelic uSvebs Suts. gancda. ritmulad gaerTianebuli 5. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. subictum] – 1. sawarmo. 3. Camoekideba gaSlil para­ 4. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. (qarT. aRnagoba. saopero s. orga. enis s. araobieqturi. subieqtis damaxasiaTebeli. leqsi.). saswavlebeli. Ti.  s. obieqturobis uli s.. wyoba.  s. rogorc nizaciuli s. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. s. s.subieqtQvizm­i – piraduloba. 2. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. poemis s. cnobiereba.subQeqt­i [laT. s. arqona. qoreografi. romelic  s. sadac ramdenime striqoni. studens (stu3. ¥ studenturi. sawarmo. Sexeduleba.  xmis Caweris s.str -494- dagrexili Tokebi.. Tavisepirovneba (sapirisp. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno.. (filos. specialuri sadgomi. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. leba. s.  s. gadacemebi (radio­studia. stUdent­i [laT. 2. stUdia [it. cvlilebebi. (log. saswvleblis moswavle. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. cxovreba. agebuleba. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. sinon. mikerZoeba.  saTeatro s. wlebi. piraduli. 6.

fiz. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. hava.-495- suv subkontQnent­i [laT. 1. devna meore enam.) sakvebi garemo da ix. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. substratum] –  s. aqrola. sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT. (lingv. suvEnir­i [fr.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs.  s. mareba. substAncia [laT. kadris qveS warwera. (biol. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. saCuqari. kulturebi. 2. sutroposferosagan. saxsovari.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr.  sufsidia Scd. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi. s. substantia arsi] – risame safuZveli. wifo s. subtil] – (sa­ ub. bordinatio] – (wign. 3. roemlic motovebiT).) myari moaxdina am ukanasknelze. arsi. ¥ subtropikuli. magram ro­ sublimAcia [laT. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis). sub qveS saerTo safuZveli. rebis mkacri sistema. sUbstrat­i [laT. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. . rome­ subsQdia [laT. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT. romelic gamo­ s. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. litikuri nawili. bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. romle­ mwifoebs. (filos. sub qveS da fr. firmebs.-ebis maRazia. titre titri] – kinofilmis dacva..

2. zemoT. surdus yru . mTavars. ­ze. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba.suv -496-  s. agava da sxv. ki­ nomebrZolisa da sxv. mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. 2. sUra [arab.. sUna [arab. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). aloe. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. meTaurobiT. romlebic miewe­ reba mahmads. nawarmi. romelic aRniS­ navs: 1.. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. super zeviT. zeviT. univermaRi.  superrazmi. supermArket­i [ingl. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia. umaRles xarisxs. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. Siizmi). romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. ¥ sasuveniro. Souveränitit < fr. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr. daumarcxebeli. zeadamiani. adamiani. suverenQtet­i [germ. sUmo – [iap. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. sUperyda – qaRaldis yda. supErmen­i [ingl. supermoduri. superman ze­ adamiani] – 1. maRazia.  s. sukulEnteb­i [< laT. sUlTan­i [Turq.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba. sultan < arab.  superlaineri. super.). Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. surdokAmera [laT.] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas.. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. [laT. supermarket < super.. suvEren­i [fr.

erTgvari pepela. saukuneSi warmoiSva. mimagrebuli] – (gramat. erTkavSirs. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. risame gadmocema.) 5. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). erTi Tviseba aqvs. mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. Sic momavali kosmonavtebi birTvi. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. romlis yve­ 2. tani lomisa aqvs. Zv. imyofebian xolme martoo­ 2. (wign. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. sphinx] – 1. eg­ 2. surOgat­i [laT.. dax­  televizoris s. bis mqone sadgomi. schema garegnoba.) yalbi. s.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. Suli zedapiri. sfQnqs­i [berZ. suffixus bolos vianebis saxisa.  s. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. s. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. s. romelsac tatebi. romelic me­8 culi vinme an rame.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba.] – mahma­ mkerdi qalisa. forma] – 1. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. sxeulebi. 2.) risame moqmedebis. sfEro [berZ. iuridiuli (Semdeg. linza. gavlenis da wvrTnis dros). produqtis mxolod zogi­  sferiuli.  s. romelic sarTi. ekrani. dedamiwis s. 4. ro­ melsac namdvili sagnis. risame Semcvleli. Scd. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. aRwera . bolo­ sqEma [berZ. naxazi.-s radiusi. (gadat. (gadat. Tavi da sUfizm­i [< arab. berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. dianobis mistikur­asketuri 3. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are. zedapiri. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). souffleur] – bilobas. s. traq­ frTosani arseba. sphaira] – 1. – 1.] – Zv.-ebi. agreTve.

risame gadmocemaSi. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. mowyvetili codna. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ. s. 1. xazi. marjabaSi. dasamax sqematiuri Scd. 4. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. masala.s. sqOlio [berZ. nazodi. sovrebeli s. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS. aris moTavsebuli.. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. klebis s. 2. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro. sqemAtizm­i – gaubraloeba. romelic la. Tabelle < laT.sqe -498- zogadad. moTxrobis. garegnoba. s. schisma] – marT­ (mniSvn. eklesiaSi: ganxeTqileba.  gamoTxovebis s. s. niSvili. fakulteti. tonebi. gadmocema. monacemebi. trafaretuloba azrovne­  s. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. gamosaxvaSi. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. amaRlebuli moedani. . mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s.. romanis s. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis. Tac idgmeba kinofilmi. scaena < berZ.-ebi. 3.. gamosv­ sebulebis muSaki.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. metyveleba. usagno  s.4­isaTvis). scholastikos warmoebi.-is novatori k. xelovneba. Teatraluri moRvaweoba. scholion] – SeniSvna. lmadidebel da kaTolikur  s.. (romanis. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. msjeloba.­is ostatebi. dawe­ calkeuli nawili.. suraTis . teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. Teatri. s. ganmarteba. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. scenario] – li­ nawilis gamoyofa.

 taburetka Scd.  cimbiris t. grigali.] – 1. vagzlis t. . ZiriTadad wiwvovani tye evropis. traqtiri. tAblo [fr. taQfun­i [ingl. moqmedebis.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. dafa] – specialuri fari an ekrani. tautologie < berZ. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. tauto igive da logos sityva] – 1. tAverna [it. sadili da sxv.  t.  t. epiteTi. tableau suraTi. tAiga [Turq. tAbldot­i [fr. typhoon < Cin. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas.. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. tak tavtOgrama [berZ.-499dan wasvlas. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa. ruseT­ Si. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. sagnis akrZalva. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. pansionSi: saerTo sufra. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi.] – xSiri. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. ¥ tavtologiuri. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba. tavtolOgia [fr. 2. daado. restoranSi. tAbu [polinez.. Takelage < holand. tabUret-i [fr. takElaJ­i [germ. 2. CineTSi da sxvagan).  stadionis t. sadac sauzme. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis. table d’hôte] – sastumroSi. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. 2. logikaSi – msjeloba. ¥ metabelisa. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. yvelasaTvis es iyo t. iakut. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi.  metabelesi Scd. tabu] – 1. imavis gameoreba sxva sityvebiT.

talanto] – 1. tambour] – 1. (arqit.. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. tandem] – 1. ma. oradgiliani velosi pedi. tAnkist­i _ samxedro piri.) Senobis cilind­ ¥ satanko. biani sabrZolo TviTmavali 2. tampon] – steri­ msaxurobs.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. sisxldenis SesaCereblad 2. romel­ sac deben WrilobaSi. nis) SurisZieba. tAnker­i [ingl. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan. visgan. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. nebSi. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. tanker] – Txeva­  benzinis t. talio (taliotrigonometriuli funqcia. romelsac eyrdnoba gumbaTi. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil.  mZime t. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. baraTi. romelic zustad See­  tangesi Scd.RruSi gansakuTrebuli niWi.-Si gamosvla. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT.romelic qvemexebiTa vlel karTan. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. rac risame miRebis uflebas iZleva. lizebuli masala. s. musika cekvisaTvis. – (maTem. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). tangens Semxebi] didi erTeuli. talon] – patara  t. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl. (gadat. divizia.) wyvilad. tAlon­i [fr. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr.tal -500- tAlant­i [berZ. Seteva. sazidi gemi. gansa­ Jisa. wili. tAngo [esp. msubuqi t. 2. 3. . di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. ruli an mravalwaxnaga na­  s.

] _ iatakze dasa­ tomrebi. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. t. tarAntul­i [it. ro­ (Sdr. nixri). feni Wilobi.. (samx. tadaoba Ziudo.) gulis aCqareba. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. tachys verc wyals svamda. (qarT. zustad sikaluri nawarmoebi. safuTavi masala (yuTebi. tempiani cekva. veli. tachos siC­ sasurveli mizanTan. vian autanel tanjvaze. lili manZilis safasurs. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. kasrebi da misT. sinon. таран < berZ. cxov­ robs miwaSi. tAtam­i [iap. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. t. satvirTo t. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli. taqsi. Tantalos] – didi Sxamiani oboba.. melsac grZeli tani da 2. tarif < arab. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. rantô damangreveli] – 1. bradikardia). такса germ. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas.. romelsac di­  minis t. taran-tella] – 1. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. taqsis (`taqsis ga- . musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. romelsac mgzavrebi 2. aqvs mricx­ tymisaTvis. tarantola] – ¥ taqsim.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. dadgenili marSrutiT. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t. yofaSi.). mwifenayofian xexilis qveS.-501- taq tantAlos­i [berZ. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi. ked­ tAqsa1 [rus. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. taxe] – nixri. veSa nawili. qaRaldis t.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. Zvelad iye­ tAqsi [fr. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe.

tAqtika [berZ. telestudia. 2. telEgraf­i [berZ.  taqsamotori Scd.  takti.] – 1. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. telegrafi.  sazRvao brZolis t. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili. tAqt­i2 [fr. taqsomOtor­i _ igivea. rac taqsi. telEgrama [berZ.. momzadeba. SeniSvna. kavSir­ gabmulobis sistema. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma. tele. ¥ taqtiani. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1.  taktika Scd. amJamad istoriuli muzeumi. taqsiSi. uvertiuris daskvniTi t. taqsidErmia [berZ. jarebis t.­mde – me­ fis cixe­darbazi. taqss.  Sigawvis Zravas dguSis t.  teleskopi. amocana. ¥ sataqsomotoro. 2. ¥ taqtiani. t.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. Tavis daWeris unari. [berZ. 3. igivea. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba.  t.  t. Takt < laT. metruli mu­ sikaluri erTeuli. tēle Sors da gramma aso] – (moZv. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro.. taktiani Scd. (samx. rac depeSa.).-ebi. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba.  oTxtaqtiani Zrava. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi. Taktike] – 1. tAuer­i [ingl. Semdeg. ¥ taqtikuri. adamiani.  telekamera. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss. tēle Sors da grafo vwer.  s.taq -502- mouZaxes~). rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . saqcieli. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs. t. parki. taqsSi. tactus Sexeba] – 1. tAqt­i1 [germ.. darty­ mebi.  ornawiliani t.

teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati. telepATia [berZ. kavSirgabmulobis sawarmo. ¥ satelevizio. feradi t. ¥ sateleskopo.  t. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena.-is sistema.  t. telemeqAnika – 1. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi). kabeli. s. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT. planetebi. 2.. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. dakvirvebebi. t. marsis t.-is Senoba. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. filmi. tele Sors da laT. tēle Sors da laT. t.  s. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs. televQzia [ingl.  s. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas. gadacema. television < berZ. televQzor­i [ingl. s.  s. mecnierebisa da teqnikis dargi.-is lenti. kavSiri.  t. televisor berZ. linzebi.-is ekrani.  t.  feradi t. saxelosno. tel ¥ satelevizio. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT.-is aparati. ¥ satelevizio. ramac gavrceleba ver hpova. 2. s. teletAi p­i [ingl.-is programa. ¥ teleskopuri. .  s. telEskop­i [berZ.  t. antena.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva.

musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi. 2.-is uvertiura.  mgznebare t. nor­ maluri mdgomareoba] – 1. t. telEfaqs­i [ingl.-is miReba. qseli. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis. temperatura swori Sefardeba. 4.-is aparati. tEleqs­i [ingl. done. musikaluri sakravisa). faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli. ¥ satelefono. energiuli. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi.-is gadacema. darbazi. mis qcevaSi. t. ¥ sateletai po. temperAtura [laT. t.  s. aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT.  swrafi t. 2. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi.  s. tEmp­i [it. telEfon­i [berZ.-iT .tel -504daurekes. tEmbr­i [fr. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi. temperAment­i [laT. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs.-is xma. tempo < laT. aseTi kavSiris abonentis nomeri.  mrewvelobis ganviTarebis t. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone.  sasiamovno t. temtus dro] – 1. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani.-ebi.  elsmeni Scd.  saqalaqTaSoriso t. raime sxeulis.  f.-ma dareka. sadguri. TviT informacia. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. msaxiobi. t. nivTierebis siTbos xarisxi. f.  t. mgzne­ bare. sxva­ gvarad faqsi] – 1.. s. s. aparatura. cekvebi. 3.

romelsac Tavs axveven mkiTxvels. ¥ temperaturuli. sazRvrebi. midrekileba. Cveulebriv mr. tender < tend momsaxureba] – 1. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma. ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals.. 2. sicxe). gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. 2.  t. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. terminus saz­ .  teritorialuri Scd..] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). tEnor­i [it.  saqarTvelos t. 2. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad.-505 wylis t. Sigawvis Zravis t.  zrdis t. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. qalqis t. (saub. qarxnis t.  normaluri t.  terasi Scd. sinon. aweuli t. saxelmwifos t. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani. done. 2­isaT­ vis). 3. ¥ tendenciuri (mniSvn. Tendenz laT.­ebaze gaSenebuli xexili.. tErasa [fr..) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. aseTi xmis mqone momRera­ li. tendo miviswrafi] – 1. miswrafeba. reJimi. tent] – tilos farduli. wylis duRilis t. haeris saSualo t. terasse] – 1. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. tEnt­i [ingl.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. t. teritOria [laT. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. tErmin­i [laT. 2. progresuli t. msmenels. tenore] – 1.  t. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). ter tEno [iap. tendEncia [ger. 2... risame ganviTarebis mimarTuleba.  tendenciozuri Scd. tEnder­i [ingl. cvlilebani.. kritika. ¥ teritoriuli.

¥ saterminologio. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika. avto-satraqtoro t.  Terminologia. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. metroplitenis). ¥ teroristuli. maTematikuri t.) sicocxlis uka­ naskneli stadia. organizacia.. teretenthinos] – fisovani wveni. terminolOgia [laT. t. terminalis saboloo] – 1.ter -506Tanamgzavris zedapirze.  t. leqsikoni. vyof] – (astr. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba. terpEnTin­i [berZ.  Termini Scd.  t.  faSisturi t. terminAlur­i [laT. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili. komisia. termQnal­i [laT. tEror­i [terror SiSi.  t.  filosofiuri t.-is msxverpli. saboloo. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs. terminAtor­i < [laT. Terminologiuri.. 2.) bolo. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris. ¥ terminologiuri. ¥ teroristuli. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . bolo sadguri (rkinigzis. termino sazRvars vavleb. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. terminaluri mdgomareoba – (medic. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile. saTerminologio Scd. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki).  teqnikuri t.. aqti. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba.  s.

teqnikasTan. test] – mokle amocana. terpsQqora [berZ. musikaluri gamis mesame safexuri.  t. (lit. tEster­i [ingl. 3. progresi. (poligr. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. 2. teqnQkos­i 1. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. t. intelegencia. t. 2. warmodgenili hyavdaT qalad. terzetto] – 1. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad.-is ganviTareba.... 2. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. 2. xelovneba] – 1. tErcet­i [it. texnikuri Scd. iye­ neben medicinaSi. teqnQkuri – 1.. . warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli. samSeneblo t. tErcia [laT. manqanebis.  mowinave t. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa. tEst­i [ingl..  texnika.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari. tercia mesame] – 1. tEqnika [berZ. violinos dakvris t.  samTo t.  usafrTxoebis t. rac trio.-ebi.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi.. gamocdebi.-507kolofinis misaRebad.  t. (mus.  sasoflo-sameurneo t. techno osta­ teq toba. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. tester] – xel­ sawyo risame (mag. ¥ testuri. CamorCeniloba. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). erToblioba profesiuli xerxebisa. Wadrakis TamaSis t.. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba. inJinrebi da t. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba.) igivea. avto-satraqtoro t. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris.  t. samxedro t. romelsac xelSi lira uWiravs. dokumentacia. t. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad.

 TviTfrinavis axali t. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. axali t. texnologiuri Scd. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. tQgel­i [germ.  texnologia. logos moZRvreba] – filosofiis dargi.-ebi..  Cais t. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli. SeduRebis t. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis. teqnikis dargSi momuSave piri.). (arqit. ¥ teqnologiuri.-meqnikosi.  inJiner-t. sagnebis.  texnologi Scd.  t.  texniki.  `vefxistyaosnis~ t. nivTie­ rebas. texnikosi Scd. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis . proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. geologiis dargi. saxe. romis papis gvirgvini.. nimuSi] – 1. 2. avtomobilis awyobis t.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis. depeSis t.. typus anabeWdi. tEqst­i [laT. forma. sabuTi da misT. t. procesi. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si. 2.  tiglisa Scd. forma. tQara [berZ. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. textum kavSiri. tiara] – 1. Txzuleba. teqstolOgia [laT..-is danergva.. ¥ tigelisa. teqtOnika [berZ. twist] – cekva erTgvari. tvQst­i [ingl. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti. textum da berZ.  norCi t. simReris t. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo).. 2. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi. techno ostatoba. tQp­i [laT.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. teqnolOgia [berZ.

2.  titaniuri Scd. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. qimiuri elementi. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. despoti). sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba.  grafis t. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. Sroma. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. t. titre] – warwera kinofilmis kadrze. 2. proeqti. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon. tirage] – 1. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. wignis pirveli gverdi. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. fola­ disferi magari liToni. tQran­i [berZ. tQtul­i [lat. titAnur­i _ (wign.) uzarma­ zari [berZ. tQtan­i [berZ.  ti piuri Scd. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs.  qarTveli qalis t. t.  t. mxatvruli saxe. replika. gamocemuli wigni. 2. titulus] – 1. ¥ tiranuli. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon. 1­isaTvis).-509avtomobilis axali t. gigantebi.  didi t. geniosze. 3. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. tQraJ­i [fr. 2. Zala. t. ti pQkon­i [berZ.  t. xelisufleba. 3. monologi. tQtr­i [fr. despotizmi).  t. Titan] – 1. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. saerTod raime sapatio wodebuleba. ti polOgia [berZ. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. movlena. magaliTi. tQrada [fr.  Cempionis t. mxatvrul literaturaSi. tirAnia [berZ.

-ebi. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea. ¥ togisa. satransporto saSuale­ baTa.  mediduri t. sinon. muqi t. tomOhavk­i [ingl. (mus.-ebi.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi.  t. 2. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs. tonos xmis amaR­ leba] – 1.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. transportis tvirT­ mzidaoba.  naTeli t. saubris esa Tu is ieri (qarT.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino. kilo).tif -510- uri. avtoris gvari. typhos gonebis dabneleba. tOn­i [berZ. gadasvlebi. tOnaJ­i [fr. tOga [laT. maRali t. rac tituli (mniSvn.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. sinon. tolerAntoba [< laT. tiflopedagOgika [berZ. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s. elferi). toga] – Zv. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). 2.-ebi. 3). sax.) sxvi­ si azrebis. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT. weli da sxv. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. tifosi (mr. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. gamoce­ mis adgili. tonnage] – 1. tQf­i [berZ. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami. tolerans (tolerantis)] – (wign. 3. ¥ tonaluri. tOna [fr.  dabali t. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. tQfozi [it.. rwmenis Semwyna­ rebloba. .  togasi Scd. tOkai [< geogr.

mTis. formis micema. romelsac iyeneben arayisa da misT. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. tyis. tOst­i [ingl. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. t. tOnus­i [laT. tOnik­i [ingl. tOrs­i [it. toreAdor­i [esp. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. topiAria [laT. tOrf­i [germ. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. torso] – adamianis tani ferweraSi.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. 2. tonos daZabva] – (fiziol.) saxelwodeba. tOnga [ind. tosti. totalizAtor­i [fr. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. torsi. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. leqsikologiis nawili. totalisteur] – 1. tonus < berZ. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. tOrpedo [laT.­is gasazaveblad.  toriadori Scd. toast] – 1. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs.-5113. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli.S. 2. mindvris da a. tot toponQmika [berZ. ruka. piramidebisa da misT. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. topogrAfia [berZ. sasuqad. ¥ topografiuli.  t. sad­ RegrZelo. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe. iyeneben sawvavad. raime saqonlis gamoSveba woniT. koleji.

) yovlismomcveli. tOqsin­i [berZ. totalitArul­i [fr. datrialda. amave dros. t.  s. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. tragEdia [berZ. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa. ¥ tragediuli (mniSvn. samwuxaro da. t. ¥ tragikuli (mniSvn. totAlur­i [fr. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. (gadat.) saSineli ambavi.tot -512dramatuli nawarmoebi. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. msaxiobi.  toqsiuri Scd. tradQcia [laT. tragikomEdia – 1. 2­isaT­ vis). traRediuri. agreTve zogi cxoveli da mcenare. toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba.  traRikosi Scd. 5­isaT­ vis). 2. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. 2. dramatu­ li nawarmoebi. tanjva. ojaxuri t. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli. satraRedio Scd. totalitaire] – sadac. ubeduri SemTxveva. traRikuli. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. ¥ satragedio (mniSvn. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. sa­ yovelTao.  t. daRupva. 1­isaTvis). reJimi. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. 2.-ebi. omi. toqsQkur­i [< berZ. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. nivTierebani. toqsikolOgia [< berZ. . tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi. saxelmwifo. t. sasacilo mdgomareoba an ambavi.  t. SemTxveva. t. tragedia] – 1. aq araferia!  traRedia.  t.  t. mZime gancda. biuro.  t. mobilizacia. igive totalitarizmi.  t.  Seqspiris t. Janri. totall] – (wign.

3. dawviT da misT.  t. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals. trawl] – 1. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. trAvma [berZ. 2. trAvers­i2 [fr. ¥ travmuli da travmatuli. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. traverse] – ga­ nivi Zeli. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo. dResaswauli. trAverz­i [fr. 2. kadoni. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. daSaveba. trawler] – 1. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli. samxedro gemi. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT.). romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs.-ebi. traeqtOria [laT. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. trAvers­i1 [fr. traverse] – ge­ mis. trauma] – or­ ganizmis daSaveba.  Wurvis t. yofaqcevis normebi. trAl­i [ingl. ¥ tradiciuli.. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis.  erovnuli t. kosmosuri aparatis t. trauma (traumatos) Wriloba.  traektoria Scd.  t. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza.-513cema. . daJeJviT. tra  xelis t. trAmbler­i [fr. travmatolOgia [berZ. trAler­i [ingl.

iqi­ bisaTvis. sistor] – 1. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. viza. tremplin] – 1. trAns­i [fr..) sayrdeni. transitus gas­ rTul moZraobas. tran transalpuri. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT.) mimosvla. (s. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT).) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to.-idan. 1. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla. da ara am enis weris siste­ ¥ t. wyalSi dakveTas. portatuli radiomimRebi. mis ga­  saTxilamuro t. xtoma t.. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. amosa­ skontinenturi). iqiT.) matarebeli. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp. gadacema pirobiTi asoebiT  t. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli. roba. ma. [laT. vla. ­Si. s. s. vali punqti raime moqmede­ 2. (gadat. raimes ganlageba iqiT. gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. transcgavliT. Ta mxares. sivrceSi moZraobas. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. Semdeg. 2. naxevradgamtare­ 3. riptio gadawera] – (enaTm. trans. regresia).  laTinuri t. iSviaTad. biereba dabnelebuli aqvs da  t. (s. da gardasaqmnelad. trans ­ze. saerTaSori- . vaWmis saSualebiT. radiomimRebi.  transkontinentaluri (tran­ 2. tranzQstor­i [ingl. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT.tra -514- trAmplin­i [fr. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an...

fonetikuri t. ¥ satransmiso.  transliacia. gamo­ saxulebis da misT. rac konve­ ieri.  koncertis t. televiziis saSualebiT. satranskri pcio Scd. tran- . translAcia [laT. Sor manZilze gadacema radios. (s. inglisuri t.  saqalaqo (qalaqis) t.-515so t. Rvedi. qaRaldis furceli. satransiliacio Scd. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. s. transmQsia [laT. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. transporto gadamaqvs] – 1. satransliacio.. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad. ¥ satransporto. transportQor­i [fr. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT. 2. saavtomobilo t. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. transkri pciuli.Carxebis.) niSnebi. transpArant­i [fr.. transpOrt­i [< laT.. rom weris dros striqonebi swori gamovides.  sadesanto t. 2.. stadionidan. sarkinigzo (rkinigzis) t. transporteur] _ igivea. trans ­iT. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia.  transkri pcia. magistrali. gadmocema] – me­ tyvelebis. transplantAcia [laT.  s. transplantatio] _ (medic. lilvi. uxazo sawer qaRalds udeben qveS.  t. gavliT da littera aso] – (enaTm. translatio gadacema. transiliacia. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli. transliterAcia [laT. ¥ satransliacio.. saSualebani. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. saxalxo me­ urneobis dargi. transpOrtir­i [< laT. sazRvao t. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad.. transparent] – 1. s. musikis. sahaero t.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT.  s.

sportsmenebis (mag. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo. 2. fex­ burTelebis) yidva­gayidva. transformAcia [laT. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze.) (sisxlis) gadas­ xma.) gardaqmna. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs).  s. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. . 4.tra -516 s. tranfert] – (finans. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. trancendEntur­i [laT. tranfusio] – (medic. jixuri. 2. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. transformAtor­i [< laT. tranchēe] – 1. transfUzia [laT.) 1. (maTem. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li.) – gadasagzavni. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. tranformatio] da transformQreba [germ. (samx. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. saxecvlileba.) viwro Rrma Txrili. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba. trAnSea [fr. 2. 2. transfErtul­i (finans. ¥ satransformatoro. transcendentAlur­i [laT. ¥ satransformacio. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. tranforieren] – (wign. aparatura. transformo gardavqmni] – apa­ rati. 3.

milsadenis da misT. traforetto gaxvretili] – 1. wveuleba. Trasse. 2. trafAret­i [it. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. trAqt­i [germ. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili. tranSeia Scd. trapEcia [< berZ.-ebi. trapeza] – 1. tracheia] – (anat. traUler­i [ingl.  t. 2.  avagoT t. trace kvali tra da berZ. gemis moZraobis mimarTuleba. sasule. trApez­i [berZ. trap] – kibe (gemisa. Trauer] – 1. gza (Cveulebriv mTavari. trAp­i [holand. oTxkuTxedi ma­ gida. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. 2. baqo-jeihanis navTobis t. sufra.-ze varjiSi. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). Txrilis. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. sasilose t.. trasolOgia [fr. gacveTili forma. nadimi. kargad nakeTebi). ¥ trafaretuli (mniSv. xerxi. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals.  gazsadenis t. trAqea [berZ. trace] – 1. ¥ tranSeisa. firniSis da sxvaTa mosaxatavad. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi.  safosto t. iyeneben kedlis. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili.  t. TviT sakurTxeveli. uwyveti moZraobis t. Txeli fir­ fita.. farTo gza.. magida. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze.-517t. trapezion magida] – 1. t. Sabloni. Stampi). 3. agreTve TviT­ mfrinavis.) didi. sadili. sahaero t. trAsa [germ.) sasunTqi mili. TviTmfrinavisa.) erTxel da samuda­ mod miRebuli.  tranSeasi. 2. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi. frazebi. trAur­i [germ. xazis.. fr. Trakt] – (moZv. mza nimuSi (sinon. sazRvao t. 2­isaTvis). 2. .  saavtomobilo t. warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). (gadat. kavSirgabmu­ lobis xazis.

trQbuna [fr.  stadionis t. avtomobili. mecnieruli Sroma. trEnaJ­i [ingl. silamaze – ai sameba. tribunus] – 1. Ze RmerTi. nageboba. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi.. saerTaSoriso xelSekru­ leba.  samSvidobo t. suli wmida – ai sameba. treQler­i [ingl. 2. trEk­i [ingl. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo.  s. tribUnal­i [laT. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. (gadat.  istoriuli t. 2. trias (triados) sa­ meba] – 1. rac traileri.. trEl­i [it. (fiz. 2. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. ¥ satreko. wvrTnis reJimi. tractatus gan­ xilva] – 1. saerTaoriso t.  traktati Scd. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. 2. trEning­i [ingl.  WeSmariteba. igivea. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. trQbun­i [laT. saavtomobilo t. train wvrTna] – wvrTna.  samxedro t. track] – 1. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. rac velodromi. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. trEst­i [ingl. 2. iyeneben mogzaurobaSi. trust] – erTi . tribune] – 1. trAqtat­i [leT. trailer] – 1. mama RmerTi. trQada [berZ. trillo] – morakrake.  samSeneblo t.romelic karg  trakti Scd. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. 2. sameuli. varjiSoba. velorbola. training] – wvrTna. sikeTe.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi.) sameba. igivea. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba.

-519oratorad da publicistad iTvleba. fabrika. 2. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba.  t. trio] – 1. 2.) rva striqonuri leqsi. siaxles. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. triEnale [fr. gamsaxurdias t. . xolo merve – me­ ores. originalobas mok­ lebuli.-is TeTreuli. trivial] – 1. 2. manqaniT uqslod. triviAlur­i [fr. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali. samkaredi an mokled karedi.  tri ptixi Scd. windurad damzadebuli qsovili. `mTvaris motaceba~. tri trilQon­i [fr. trilOgia [berZ.  s. tabulebi. triennale (mdedr.  trigonometruli Scd.  k.  medudukeTa t. uxamsi.  t. trQo [it. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). trQptiq­i [berZ. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli. triOlet­i [fr. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli.  saxalxo t. ¥ trigonometriuli.] _ indu­ izmis sameba: brahma. gacveTili. ¥ satrikotaJo. vulgaruli. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili.-is seqcia (maRaziaSi). aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. sinon. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. 2. Siva da viSnu. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli. trigonomEtria [berZ. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. samad mosakeci xati (qarT. tricotage] – 1. triptychos sammagi] – 1. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels. triolet] – (lit.  t. trikOtaJ­i [fr. trimUrt­i [sanskr.

faluri. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1. triceps samTa­ TaRr. wvivisa).  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. dedamiwis zedapirze. saxelwodeba Sokoladis kaci. tropagembanisa da fskers Soris. trOpik­i [berZ. adgili – dedamiwis yvelaze  t. (mxris. soko. trQum­i [holand. Zvel romSi I s. moRvawe] – 1.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. Tirkmela. rulad morTuli savarZeli 2. taxti. asvla (tronze aRsay­ dreba). didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. truc] – marjve. ¥ triumfuli da satrium2. ratus < tres (trium) sami da vir 2. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. am warmatebiT rebuli. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. qveynebi. . kanfetisa.  t. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi.): sami politikuri da va] – (anat. WiSkari (an TaRi) – raime  t. ufro cxeli sartyeli. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba. trumeau] – kedlis maRali sarke. (s. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis. xerxi. t. trQumo [fr. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba. triumvi. Truffel] – 1. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. t.­Si (Zv. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. am wreebs Soris moqceuli fo. berZ. mamakaci.  akrobatuli t. tyeebi.) msvleloba. thronos] – mdid­ Cagdeba. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. (gadat. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. ek­ trQumf­i [laT. wel­ trQcefs­i [laT.triUfel­i [germ. triumvQrat­i [laT. moRvaweobisaTvis.

abjar­abgars. saWiro oTaxi. tuberculum korZi. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili. tuAlet­i [fr. tuberkUloz­i [laT. sarkiani magida. tropos mobruneba da sphaira burTi.) – tropikuli xe. 3. trOfei [fr. toilette] – 1. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. trubAdur­i [fr. gadamdebi daavadeba. truism] – sa­ yovelToad cnobili. 2. rome­ lic azianebs filtvebs. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad. tUng­i (Cin.­Si: provanseli (provansi _ ist. trophée] – 1. ornamentuli samkauli.  moduri t. 2. tun tropOsfero tUber­i [laT.. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). tUmba [< berZ.  kartofilis t. Cac­ muloba.  kaklis xis t. patara ka­ rada. irTvebian. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. saxsrebs da sxv. romelTa­ nac icvamen.  tuberkuliozi Scd. nadavli.-521[berZ. . romelsac sawolTan dgamen. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls.  t.  tumboCka Scd.  tungo Scd. ori dabali karada. 3. sadac mudam sicivea. trUpa [germ. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. (qarT. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. sinon.-is dispanseri. Wleqi). tUndra [< fin. bana­ luroba.  sabaleto t. trUizm­i [ingl. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad. 2. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. xorcmeti] – 1. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. 2. sapirfareSo. troubadour] – me­11­13 ss. gac­ veTili WeSmariteba.] – 1. sagzao t. tuber korZi. ag­ reTve Zvlebs.

tUrnir­i [germ. saavtomobilo gzebis ga­ t.  s.  t.tun -522- tUnel­i [ingl. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. TiTojer xvdeba. (mus. tofus]  turbini Scd. t. sayvanad da sxv. tourbine < laT.  qarTvel msaxiobTa t. marSruti. Tuff < laT. rangi. airis an wylis energias  saWadrako t... meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava. tourisme] – 1.. konkursis nawili. konkursis SesarCevi t. saTxiulamuro t. veli t. saTvis.) TiToe­ 2. tUrne [fr. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. miznebi­ tUrist­i [fr. tUr­i [fr. pianistTa  turnisa Scd. nawile erTxel gamodis. tUnika [laT. qveynis gacnobisa da  erevnis t. orTqlis t. mnis. tour] – raime Se­ jibrebis. ¥ turistuli. natis bolo t. romelic orTqlis. touriste] – piri. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. Sexeba] – 1. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . ame saWadrako turniris pirrikaSi.  wylis t. tUSe [fr. 2. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. romelsac Zv. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. sezoni.  t. sagzuri. ris. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. an danaleqi forovani qani. tUf­i [germ. evropis garSemo. cxrili. tournēe] – 1. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs. toga) qveS. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. touchē < toucher  saerTaSoriso t.  samTo t. fexburTis Cempio¥ turnesi. tUrbina [fr. wisqveSa.. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. dasvenebis mizniT. romelic turizms misdevs.

wamouyenes. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali. laT. usurpator] _ is. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli.-iT xazva. tUS­i1 [germ.  uvertiurasi Scd. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. Savi an feradi. ultimatum] – kategoriuli moTxovna... vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. tUS­i2 [germ.  `daisi~-s u. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa). gamoyeneba. ult uzurpAtor­i [laT. (sport. ultimAtum­i [gviand. ouverture] – operis. iyeneben saxazavad. . ultra iqiT.  ultumaturi Scd. Uzus­i [laT. [laT. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. xmareba. uzurpAcia [laT. t.  u.. miTviseba (sxvisi uflebebisa). saxatavad da sa­ werad. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. rac damarcxebis niSania. 2. xelisufleba. 2. ¥ ultimatumuri. moTxovna. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili.  u. ultra. uQkend­i [ingl.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba). Cveva.  t.  wiTeli t. UvraJ­i [fr. Cveuleba. usus] – 1. ¥ uvertiurisa.-523maxasiaTebeli manera. daukres. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi. ouvrage samuSao. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). Tusch] – mokle musikaluri misalmeba. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr.  u.

universQtet­i [laT. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris. ¥ sauniversiteto. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams. saSualeba. saxelmZRvanelo. ultra iqiT.  ultramoklesi Scd. ultra iqiT. javaxiSvilis saxelobis u. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. universitas (universitatis) erToblioba] – 1. maRazia (mokled: univermaRi). universAlur­i [laT. ultra iqiT. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. ultrAmokle [laT. saxelwodeba dawesebule­ bisa.  universiadasi Scd. codna. u. Zalian iSviaTs.. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia.  s. univErsum­i [laT. u. unQkum­i [laT.) mTliani samyaro. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. 2. unikAlur­i [laT. universum] (filos. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. ultraiQsfer­i [laT. gamoyeneba aqvs. ¥ universiadisa.  Tbilisis iv. unitArul­i [fr.  u. yvela arsebuli. saxarato ConCxi. u. unitaire – mTli­ ani.ult -524tuli Sejibreba. ultramokle (talRebi).gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. erTiani. mra­ valmxrivi. gadaRma] – bgera. TvaliT ar aRiqmeba.  u. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. ultrAbgera [laT.  kulturis saxalxo u. rac bevr rasme moicavs. ¥ ultramoklisa. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ .  u. universalis sayovelTao] – 1.  ultraiisferi. ukiduress. oqsfordis u. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). eqsperimenti. eqsponati. 2.

u. 2. Urna [laT. Uranos] – 1. WurWeli. urAnos­i [berZ. 2. 2. uranos ca. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1. utilizAcia [laT.  soflis u. romlebic gamousadegaria. urna] – 1. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. (astr. utilitArizm­i [< laT.-525Ti saxelmwifo. uti- . gaerTianeba.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. urbanizAcia [fr. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma.  terminebis u. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. 3. magram var­ ga gadasamuSaveblad. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. urAnia [berZ. urbanus qalaqisa] – 1.-is Segroveba. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. WurWeli an yuTi. Util­i [laT. mxa­ reebad da sxv. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. risame narCenebis Casayrelad. urbanisation – < laT. ast­ ronomiis mfarveli muza. geas (dedamiwis) Svili. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis. ro­ gorc nedleuli. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi. qaRaldi da sxv.  u.-is Cabareba. mosaxleobis. zeca da graphô vwer] – (astr. unifikAcia da unificQreba [laT.).) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. Cvrebi. 2. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same. specialu­ ri yuTi. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad.). afrodites erT­erTi epi­ Teti. uranogrAfia [berZ.

) warmoeba. miswrafeba imisaken. ukidu­  f. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1. rac ar emyareboda warmo.. (wign. samxedro xe­ sargeblobis princi pi. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. UFO anda rikanti. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti. risame.) fantastikuri ram. ganuxorcielebeli ocneba. 2.  qaRaldis f. loba. (s. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb.w.uto -526- litas sargebloba] – 1. mefabrike _ igivea. u ar da topis adgili mis gareSe. ufo (mr. ganuxorcielebeli ocneba.  flobde u. gamorCnen rasme. rac fabufolOgia [ingl. ¥ utopiuri. lovneba] – CineTis samxedro 2. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. utopiuri socializmi – fa [it. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. romlis eqtebis~ (e. makaronis f. sity. . ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. rom xelovneba.. gegmebi. s. damaxinjeba. gazviadeba. yofas. romelic xels (e. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb.  u. utrieren] – f.i. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. nonebis codnas. f fantazia. ileTebs.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. sportis saxe. komiresobamde miyvana da maTi teti. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. fexsacmlis utrQreba [< germ. (wign.

fabula] – mxat­ zadeblad. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. romelSic Sere­ duqti. adamiani. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. kompiuterul mexsierebaSi < laT. phasianos (orroni. fazAneb­i [berZ.  f. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. masSi asaxuli ambebi. sanaTi. phase < berZ. romel­ fAza [fr. romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. ¥ fabuluri. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT.-is WurWeli. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. Ti­ xis masa. fAil­i [ingl. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign.  romanis f.-Si Sevida. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. va erTdroulad xdeba. Sedgeba joxisagan. damTxvevebi. melic kaSkaSa aliT iwvis. fakElcug­i [germ. ti.  f. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. ro­ veli adgilis dakavebisa.) 2. faience] – 1. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. sinon. ro­ fAkel­i [< berZ. qaSanuri). favorite (mdedr.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. 2. . istoria. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1. fabulisa. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). nivTierebani. file] – 1. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. Txeli  fabulasi Scd. 2. Txroba. favOrit­i [fr. nanadirevi. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. phakelos kona. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr.

sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. facultatis unarianoba. toni. risame gayalbeba.). kursi. falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. 2. Fakultat < laT. risame xarisxis gauarese­ ba. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f.  familaruli Scd. 2. procesi] – CiraRdnebiani svla. falsifizieren] – 1. familiAruli [laT. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. fleSi (fleSebi). fAlanga [berZ. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. moqmedi dro da dro. faqir Raribi] – 1.  universitetis sxvadasxva f. fakUltet­i [< germ. fAlos­i [berZ. mamakacis Zalian wvrili. arasaval­ debulo. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. warmodgenili asarCevad. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo. mimarTva vinmesadmi. facultattif < laT. 2. familiaris ojaxuri. qalisebri xma.. davriSi. ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba. fAlcet­i [it. fAkir­i [arab.fak -528 bagrationis f. unarianoba. SesaZlebloba] – SesaZlebeli. Cais f. 2.. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. fakultAtur­i [fr. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera. falseto] – 1. f. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. moxetiale muslimani beri. indoeTSi: moxetiale beri.  Rvinis f.  f.  istoriis f. mouri­ debeli (qceva. gamyalbe­ beli.. romelic fokusebs akeTebs. urTierToba da sxv. falsifikAcia [laT. facultas (facultatis).  istoriuli faqtebis f. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. samedicino universitetis samkurnalo f. (fleSebi). . phalanx (phalangos)] – 1. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~).

kudab­ zikoba. (gadat. 2. fantône berZ.  fanatiuri Scd. fantaziasTan – qedmaRloba. fAntom­i [fr. 2. literaturuli nawarmoebi. dakavSirebuli. kinofilmi.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli. brmad­ morwmune. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv. fantastikuri mov­ lena. phantasia war­ mosaxva] – 1. pharaôch < eg­ vi pt. fanatisme] – 1. ararealuri ram. fan­ tastikaze damyarebuli. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. fanatQkos­i [laT. fantasmagOria [berZ. 2) gamsWvaluli. phantasma moCveneba] – 1.  fantastiuri. f. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. fanAtizm­i [fr. fantOmur­i – tkivili (me­ dic.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. fantAzia [berZ. gamogoni­ li. fanfaron] – mkvexara baqia. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. zRapruli. 2. farAon­i [fr. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba.  f.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. warmodgenis unari. bRenZiaoba. gulzviadoba.  f. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. bodviTi Cvenebani. brmadmorw­ muneoba. mediduroba.-ia. 2. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. yoyoCoba. zebunebrivi am­ bebi.-529- far fanabEria [holan. trabaxa. varater] . fantasturi Scd. ¥ fanatikuri. moC­ venebiTi ram. fanaberia] fantAstika – 1. ampartavnoba. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa. fanfAron­i [fr. warmosaxvis produqti. Zalaze ucnauri.  mdidari f. romani. oc­ neba.  namdvili f. ararealuri. rwmena. moCveneba. SemoqmedebiTi warmosaxvis. farvAter­i [holand.

saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis. saxalxo Teatris saxeoba. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. motociklze da a.  f. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. visame gavlenis qveS yofna. w. mxolod garegnul . sinon.S.  avtomobilis f. fArs­i [fr.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. fAr­i [fr. ¥ farmakologiuri da safarmakologio.­religi­ uri seqtis wevri. farmakolOgia [berZ. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. ganaTleba. farse] – 1. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. II s­dan ax. koleji. romelic – (zRv. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT. cnobari. farmAcia [berZ. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT. gzis gasanaTeblad. (s. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. f. feruSim – gamoyofili. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs.) – visame pozici­ aze. farmacEvtika [berZ.  f. f. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. ebr. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze. farisEvel­i [Zv. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. w. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. II s­mde.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. kenti] – Zv. ebraelTa polit. ebrZo­ da elinistur kulturas.  farmacevtiuli Scd. rac far­ macia. Senaxvisa da gacemis wesebs.) gamokvleva. pharmakeutike] _ igivea. wamalTmcodneoba).romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. farenhAit­is Termometri – Termometri. damzadebas.

 faunasi Scd.. 2. sabediswero.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. modeli. face] – winamxare. ¥ faunisa. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. 3.) gardauvali bedi. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni.  saqarTvelos flora da f. fatum] – (wign.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. manera. gverdiTi f. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. qalaqebis da sxv. flora). (saubr. bediswe­ ra. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. forma.. fArS­i [rus. ukana f.) TiTqos gangebiT faq gardauvali. fAqt­i [laT. sabuTis.. forma. fAson­i [fr. SemTxveva. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli.. msubuqi komedia.) raime garkveuli xerxi. fAs­i [fr. (gadat. fatAlur­i [laT. facade] – Senobis gareTa mxare. movlena. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. tropikuli f. masxroba. SemTxveva. fax < laT. fAtum­i [laT. fatalis] – (wign. 3. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. faqsQmile [laT.  wina f. fason] – 1. fAsad­i [fr. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. fatAlizm­i [< laT. visime xelmoweris zusti piri. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. fAuna [laT. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. wi­ na xedi. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis.) cinikuri xumroba. fAta­mOrgana [it. fatalis sa­ bediswero] – (wign. . фарш < fr. fAqs­i [ingl. mTebis. zRvis f. fexsacmeli). 2. am gziT miRebuli Setyobineba.  f.

¥ faSisa.) raime procesis. wyo­ bilebis forma. federation < laT. factura damu­ Saveba. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba. viTareba. risame struqtura. saxelmwifo Sekvra. saxelmwifo. muslimanur qve­ yanaSi.  f.  fexburTis f.  faSasi Scd. damyarebuli federaciis princi pze.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas. 2. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f. fASist­i – faSizmis momxre. f.raodenoba. agebuleba] – 1. foederare kavSiri] – 1. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). calkeul organizaciaTa.  f. fAqtura [lT. féderalisme < foedus kavSiri] – 1. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo. 2. mwarmoebeli] – (wign.-ebis ganzogadeba. reJimi. gasayidi fasi da sxv. ¥ faSisturi. fASizm­i [it. federAcia [fr. .  mniSvnelovani f. factor mkeTe­ beli. partia. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. ¥ faqtobrivi. ¥ faqturisa. sazogadoebaTa kavSiri.. masala. f. politikuri mimdinareoba. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. feEria [fr. sxv. féerie < fée feria] – 1. monacemebi. fASa [Turq. fAqtor­i [laT. ¥ faSisturi.  faqturasi Scd.  naxatis f. 2.  f. ¥ federaciuli.  f. movlenis mizezi. faSisturi organizaciis wevri. federAlizm­i [fr.  faqtiuri Scd. saWadrako f. f.. egvi pteSi da zog. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas.

2. fEixoa [esp. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. warmodgena. (gadat. feOdal­i [laT.  feixoisa. feixoia Scd. codna. araCveuleb­ rivi movlena.  feixoasi.) momxiblavi.) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli.  f. momxiblavi. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. feletOnist­i – gazeTis muSaki. ¥ feodaluri. mexsiereba.  f. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. fenOmen­i [berZ.] – sazogadoebrivi . momaja­ doebeli. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT. moma­ jadoebeli sanaxaoba. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). cocx­ ldeba (ixmareba. phainimen movlenili] – (wign. (s. feodalisme < laT. weris f. mcenareTa ayvavebas. iSviaTi. feodAlizm­i [fr. Zala.-533arsisa.  f. f.) manera. f. Feijoa] – subtro­ pikuli xe. frin­ velTa gadafrenas). f. am xis nayofi.. ¥ fenomenuri da fenomenaluri.) stili. felEton­i [fr. fekAlia [laT. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. Tema. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. aristokratia. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia).  f. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag. romelic feleto­ nebs wers. ¥ feletonuri da safeletono. (s. feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. fenolOgia [berZ. fEniqs­i [berZ.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

..) Zlier. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia. forum] – (wign. tio] – samxedro­sainJinro 2. (sapirisp. avanposti. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa). xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f. s.. (samx.) maSi. Sekreba. fOrsing­i [ingl. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. kreba. piano). va. saxeb). ereba] – 1. piesa.) 2. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. fors­mAJor­i [fr.)  `fortepianoze ukravs~.  formuliari Scd. – simfoniuri nawarmoebi. bednieri SemTxveva.) raime bunebrivi dab­ nagebobani. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. s. iRblis RvTaeba.) mowinave posti.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr. forcing] (sp... bibliografiis saaRricxvo roiali). lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ. ¥ safortepiano. fOstamt­i [germ. (samx.) viTareba. risame daCqareba. samuSaoebi.  s. forte] – (mus. acileba SeuZlebelia. fOrt­i [fr. mdinaris)  savele f. ¥ safortifikacio. ase­  myinvaris dnobis f. fortificarisame tempis gaZliereba. rom­ bani. fortifikAcia [laT. nageboure] – (wign. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it. fOrsaJ­i [fr. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. forcer gaZli­ ravs~. Formular] – . fort] – (samx. Fortuna] – 1. brZoliT gadalaxva. Ti nawarmoebis Sesruleba.. saTvis (roialisaTvis). rkolebis (mag. force maje s. Postamt] – fortepQano [it. baraTi. Vorposter] – vatoriaSi).

foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa.  f. ¥ fosforovani.  f.  xelnaweris f. (ix. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. ¥ fotografiuli. Sav-TeTri f. ¥ fosforuli. leqsikoni. fotografia). fOsfor­i [berZ. ¥ fragmentuli.. ga­ mometyveli. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. fotOgraf­i – piri. fra  feradi f. photography < berZ. f. 2. fotofObia [berZ. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic.  qarTuli enis f. saxe. fragmentum] – 1. sityvaTa Taviseburi SeerTebani. naTeba. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba. aparati. fotogrAfia [ingl. f. narCeni. wiTeli f.  f. madani. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi.cxo­ velTa ZvlebSi. .  f.  TeTri f. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi). mJava. garegnoba. Suqi. mo­ i poveba zog mineralSi.. f.  fotogeniuri Scd. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi. kinofirze. suraTi. sinaTle da graphô vwer] – 1. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze. f. phos (photos) Su­ qi. frAza [berZ. frazeolOgia [berZ. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi.  mokle (grZel­grZeli) f.  f. 3. baletis f.  f. ¥ frazeologiuri. fOqstrot­i [ingl.. genos gvari] – vinc.-ebi.) sinaTlis SiSi. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. xelnaweri.-547dawesebuleba. marilebi. frAgment­i [laT. fotogEnur­i [photography < berZ. 2. kinosuraTis f.-ebi.-ebi.  fragmentaluri Scd.

agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. safasuri. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs.  fraqcionuli Scd. ofi­ cialur miRebaze da sxv. vodanis coli. фрейлина germ. Fräulein] – surTuki.  kartofili f. mxatvroba. araseriozu­ li. frivole] – urigo. frAnt­i [holand.  f.  f. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. frivOlur­i [fr. frigidUloba [< laT. friqcQul­i [< laT. dajgufeba partiis SigniT. 2. fraction] – 1.. fri [fr. frEska [it. frAqcia [fr. frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. fuqsavaturi. Tevzi f. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. dajgufeba. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . ¥ freskuli.). uxamsi. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. zRvis didi tropikuli frinveli. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi.fra -548- frAk­i [fr. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. frEgat­i [fr. Sebrawu­ li. brZola. frQg­i [germ. f. 2. ¥ fraqciuli. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. 2. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. Frégate] – 1. freQlina [rus. Frant < germ. Wer­ ze. Fracht] – 1. frAxt­i [germ. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan.

fsiqiAtria [berZ. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . procesi.. f.-is Stabi. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari. brZolis ve­ li.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi. fsixika. kldi­ aSvilis f. frOnt­i [fr. nawilebi. rogorc marqsizmleninizmi. saomari moqmedebis are.  fsiqiuri. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. ¥ safronto. f. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba.  s.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. m. msaxio­ bebi. simRerebi. fsixikuri Scd. fsevdOnim­i [berZ.. adamaSvilis f. SesaZleblobaTa erToblioba.  f. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba.-549mbrunavi.) gva­ ris mixedviT].  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda.  f. roland qarTveli – r.  f. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. 1856­1939 ww. ¥ fsiqikuri. f. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili. 2. politikuri moRvaweebi da sxv. da sxv. javaxiSvili – m. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. ¥ frontuli. mxatvrebi.. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba. Taviseburebani. front] – 1. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri.  dasavleTis f. fsQqika [< berZ.-is sardali. fsAlmun­i [< berZ. adamianis sulier ZalaTa.

fUete fr. moZraoba. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa. raime aranormaluroba. 2. avadmyofuri mdgomareoba. damaxa­ fsQqoz­i [berZ. (wigni) roli. misT. ucnauroba. raobis SecvlaSi. TodiT. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. qikis aranormaluroba. mTavari.. – mTis cicabo ferdobze 2. fouetté < fouetter  gulis f. safuZ­ veli] – (wign.  Tbilisis f. psychç su­ mniSvneloba. im organos daniSnuleba.  f. su­  f. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. 2. (mag. fsixologiuri Scd. fsiqolOgia [berZ.  hi pnozuri f.-is kursi. (biol.-ebis ganawileba.. raoben sabagiro weviT. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. functio Ses­ ruleba] – 1. zi. fundakaSi. fsiqopATia [berZ. safuZvliani. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. – 1. lieri aSliloba.) 1.  fsixologia. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. sanerwyve jirk- . psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. em­ cema (maTraxis.  f. ¥ fsiqologiuri. fsiqikuri Taviseburebani. funikulQor­i [fr. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. wkeplisa da yareba froidizms. gamokvleva.  funikulori Scd. moTxroba. funiculaire]  f. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. psychç  universitetis f. daniSnuleba. ZiriTadi.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. fUnqcia [laT. mentum saZirkveli. 2. hi pnoziT). bisa da formebis Sesaxeb.

. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti.  safuraJesi Scd. Tiva da sxv. damokidebuleba. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. momavali] – me­20 s. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. fUraJ­i [fr. safuraJisa. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli. ¥ funqciuri (mniS. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. anC­ xli. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba. fUqs­i [germ.  algebruli f. f. fUror­i [laT. baza. sinon. vagoni. trigonometriuli f. bo­ kali limonaTis. futUrizm­i [< laT.  futliari Scd.).. kapasi qali. 3. ¥ safuraJe.) damoukidebeli cvladi sidide. analizi.  f. fUJer­i [fr. furUnkul­i [laT. dasalevad.  s. bude).-ebi. futurum momavali da berZ. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT. Wirveuli. (maTem. romelic uar­ yofda realizms. s.  funqcionaluri Scd. 3­isaT­ vis). Rvinis da misT. футляр < germ. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). fuq fUtlar­i [rus.-551vlebis f. violinos f. futurolOgia [laT. fourage] – cxenis. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili.  saTvalis f. gitaris f. futurum myofadi. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs. Zirmagara. fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. boroti. fUria [laT. ..

enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). nabzari. q. belerofontma. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. sa­ egvi pturi. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. aluri elementebis grova. madac qveynis dasasrulis 2. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd.  q. qArtia [berZ. skruli. xmauri. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. musika. wliani mSvidoba. moZRvreba. rac xiliazmi. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. country sityv. romlis Tanax­  Sesruleba q. 2. feva. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. Chimaira] – 1. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. vali. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. charta) qaRaldi] – 1. Zv.qam q -552- temoba. qAos­i2 – sruli uwesrigoba. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. chartçs laT. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. xaosuri. qamelEon­i [berZ. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. qaotiuri. mokla laferi arsebuli. ¥ qaosuri. Zv. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . chaos naprali. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. chamaileon]  xaosi. moZraoba. stilze. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. igivea. Secvlis Sedegad. ro­ xelwodeba.. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze.

formulebi. (zoolog. ¥ qloriani da qlorovani. momw­  q... erebis dasamzadeblad. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. listi eqimi [sinon. araorganuli dastaqaroba (wign.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. q. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. Teoriuli q. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas. dasta4. bis mixedviT. qirUrgia [berZ. therapia mkurnaloba]  q. ciuli meTodebiT [sinon.)]. (moZv. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. iyeneben teqnikaSi. fantastikuri. qiromAntia [berZ. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas. (s.) klinika.)].) da dosq. beli. turuli gamosaxuleba (mag. taqroba (moZv.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. 3. naerTi. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. (s. reaqcia. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). romeic riTadi dargi – mecniereba.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. – zogi momwamvleli nivTi­  q.. mrewveloba. elementebi. q. cheir xe­ . fantazia. rebebiT. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. la airi. (gadat. chloros mwvane] Sirebuli. – qimiuri elementi. agebu­ nalobis meTodebs. 2. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas. qimQuri – 1. tansacmlis q. q. saxirurgio Scd. mkur­ lebas. berZ. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd. wmenda. vano­moyviTalo maxrCobe­ q.  organuli q.) zRvis xrtilo­ qari (wign. cheirurgia < qQmia [berZ.) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. xirurgiuli.

.w. simwvanis seni. qolErik­i [laT. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. 2. chlôros mwvane] – 1. (botan. qnEseT­i [ebr. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). qOlera [berZ. q. qolestErin­i [berZ.  xorali Scd. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. rkalis. qlorOform­i [qlori da laT. romelic aerTebs mrudi xazis (mag.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. (acidum form. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad.-ebi. q. sicocxlisaTvis . zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e.) mcenaris daavadeba. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi.) swori xazi (wrfe). icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe. xerxemlis simi). qOral­i [< laT. wyali. qlOrizm­i [< berZ. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs.qlo -554saSiSi. kiri. sabaleto speqtakle­  q. chorde simi] – 1. cholericus < berZ.  xolera Scd. qoreogrAfia [berZ. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne.  baxis q. wre­ xazis) or wertils. (medic. kalciumi. ficxi adamiani. 2. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. qOrda [berZ. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis. qlorOfil­i [berZ. (maTem.

qrestomATia [berZ. indis kakali.. qresTomatiuli Scd.. qresTomatia. mTavarepiskoposis TanaSemwe.  kokosi Scd.  q. christianismus < berZ. palma erTgvari.  qormeisteri. 2. WeSmariteba. cocos (mr. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1.  qrestomatia.  q. qro  s. qrestomaTiuli _ iseTi. saqrestomatio. rogorc qrestomaTiaSia. cxebuli. qOro [berZ.)] – 1. masala. ¥ saqrestomaTio. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT.romelic warmoiSva ax. 2. xormeisteri Scd. Christos – sity. am palmis nayofi. sarwmunoeba. qarTuli literaturis q. q. qromOsoma [berZ. (s. choros gundi da germ. naTeli. qristQan­i [laT. saxeli _ RmerTkacisa. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres. q. kakali. qormaQster­i [berZ.  qarTuli q. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT.  xoro Scd. qorepiskOpos­i [berZ. martivi. klasikuri q.-555bis dadgmis xelovneba.) saswavlebeli. christianus] – qristianobis mimdevari. chrôma feri. qristiAnoba [laT. Meister os­ tati. (s. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. sinon. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. magaliTi. qrizAnTema [berZ. ¥ qristianuli. mironcxebuli] – religia.  q.) xelovneba. lotbari). choros] – momRe­ ralTa fundi. qOqos­i [esp.  saskolo q. umrevlo episkoposi.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes. welTaRricxvis I s. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. saRebavi da soma sxeuli] – ..  q. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). xormaisteri.

qserogrAfia [ingl. qsEnZ­i [polon. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. xenos ucxo. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. xerox < berZ. ¥ qronikaluri (mniSv. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. sinon. qsenofObia [berZ. qsenofQlia [berZ.) ujredis birTvis is nawili. xenos ucxo. 4. qsEroqs­i [ingl. qsAnTi pe [berZ. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili. (biol. 2.  q. literaturuli nawarmo­ ebi. princi piT. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv. sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT.] – aparati. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi). xerography < berZ. xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. chronos dro da logos moZRvreba] . romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. filmi.  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. naxazis. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). romlis saxeli dar­ Ca avi. revmatizmi. q.  q.) coli.  mxatvrul films win uswrebda q.-is ganyofileba. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. matiane).). qronolOgia [berZ. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. welTaRr. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. qrOnika [berZ. ambe­ bi. ¥ qronologiuri.  romani-q. daavadeba. 4­isaT­ vis). qronQkuli – xangrZlivi.  q. 3.

da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. palto. qsifopAgeb­i [berZ. Senobebi. qalam < berZ. cxovreba. Kalim] – aRmo­ wodeba). ti pis Senoba. igiva. mxatvris funji. xis ma­ salaze amoWra. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq.  y.rom­ wmis kalami. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. RErb­i – ix. gerbi. reaqciuli `wminda omi~. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. sayazarmo. xylon xe y da graphô vwer] – 1. ktitôs] – (ekl. ro­ mnaTe. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. manTa sasuliero msajuli. yuranis moTxovniT. melic. Yazāwa(t)] –  y. misi xmliseburi gamonazr­ 2. gravireba. karakulis Scd. ler­ viTarebis erT­erTi manki. ¥ yazarmuli.) erT xalxSi: safasuri. nagebobani. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. kazarmuli. buli. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab.  karakuli. yAzarma [it. . qâdi] – aRmosav­ 2. yAd­i [arab. urgadi. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. xeze gakeTebuli graviura. ¥ yarakulisa.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. xipos xmali. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi.-557- yar qsilogrAfia [berZ.  kazarma. y. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. mosamarTle. ro­ s. RazAvaT­i [arab.

SampinQon­i [fr.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. Targi). romelsac iyeneben cirkSi. – manjur. eSmaki. sax. SaQTan­i [arab. champighon soko] – qamasoko. mi­ xedviT). yUran­i [arab. gadat. sinon. Stampi). saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. yQSlaR­i [Turq. SampAnur­i – mSxefare Rvino. kislak sazam­ Tro saZovari. chagrin < it. Solti. Samanizmi). 2­isaT­ vis). pasuxi.] – franguli TeTri Rvino. (wign. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi. trafareti. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. Schablone < fr. Cin. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si.miTebsa da samarTlis normebs.  kuli. Savi muSa. mebar­ guli. avi da keTili sule­ bis kulti. SAblon­i [germ. amerikis. yizQlbaS­i [Turq. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT.) gacveTili . romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. Al-qur‘ân] – wig­ ni. yUli [ind. Kizilbas wiTeli Tavi. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. 2. ¥ yulim. frazebi. chablis < geogr. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. jadoqari. pro­ vincia Champagne­s sax. satana. nimuSi. SAman­i [tungus. maneJze. nimuSi] – 1. SamberQer­i [fr. chambriére] – grZeli maTraxi. ¥ Sablonuri (mniSvn. échantilon WaSniki.yiz -558nimuSi.  kiSlaki Scd.  S. yulma Scd.  Sampaniuri Scd. eqimbaSi (ix. romelsac brmad baZaven (sinon.] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. S SAbli [fr. S. SAgren­i [fr.

charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. SansOnie [fr. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. moZravi cirki. SarQaT­i [arab. charriage] – (geol. chapiteau] – didi brezentis karavi. aseTi simReris Semsrule­ beli qali. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. chance] – risame gan­ xorcielebis.Tvi­ sebebi. patara simRera. speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). SArada [fr. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba.-559- Sar SAmpun­i [ingl. ¥ Sansoniesi. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi.  Sansoniisa. mcodned. uvici. ¥ Saradisa. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. SApito [fr. . SArJ­i [fr. SAntaJ­i [fr. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. chansonette pa­ tara simRera] – 1. SAns­i [fr. gaiZve­ ra. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. aqvs. xSirad uxamsi Si­ naarsisa. charlatán] – uxeSi matyuara. 2.  Sansonetka Scd. SarlAtan­i [fr. SarQaJ­i [fr. SansOnet­i [fr.  Saradasi Scd. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). SArif­i [arab.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. Sansone Scd. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli.  gamarjvebis kargi S.

SeQker­i [ingl. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. SAh­i [spars. romelic saWi­ SEvro [fr. chassis] – 1. muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. chereau Tikani] – Tiknis tyavi. shake rxeva. Sass Scd. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. icemen xmals an laxts da 2. gvaris meTauri. erTgvari. borblebi. qiori. kavaleri] – feodalur Zara. savarZeli. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. avto­ S. chevalier raindi. gamouSva (aikrifa). chef-d’oeuvre] – bobis piri. 2.] mus­ WurWeli. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. rbili da bisaTvis. tituli. ostatobis udi­ ogr. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. vadaznauruli wodeba. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. iyeneben sajdomad. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab.] – erTgvari li­ desi miRweva. ceremoniis qveynebSi: 1. SEzlong­i [fr. Sasis. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli.-ebi. fexsacmlis sapired. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma.Sar -560- SArtrez­i [fr. chaise longue] ¥ Sasim. ðeih] – arabul TviTgvema. Zrava. xalxuri musikis S. romelic asru­ .  qarTuli literaturis SAs­i [fr. sax. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. mobilis ZiriTadi nawili. musika am cekvi­ saTvis.  TviTmfrinavma S. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). TviTmfrinavis nawili. vah hu­ suliero piri.

jgufuri S. garegnuli brwyin­ valeba. SQfr­i [fr..  s. chic] – (saub. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. saSefo – 1. dokumentebze). . brendi)] – alublis na­ yeni. alublis liqiori.-ebi. daSifrva – SifriT (mniSv. romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. rasac Sefobas uweven.-iT gayofili oTaxi.  S. schizô vxleC. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis.  individualuri S. dasakeci tixari. vCexav da phrçh goneba. 2. SizofrEnia [berZ. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi.  Simpanzisa Scd. Shcirm] – gada­ satani. chimpanze afr. s. Schweizer] – sastumros. werili.  Sveicrisa Scd. Sefobis xasi­ aTisa. SQva [sanskr. muSaoba. 2. ufrosi.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. ¥ Sifriani (mniSv. SefobisTvis gankuTvnili. organizacia an piri.] – adamianis msgavsi maimuni. ¥ Simpanzesi. SQrma [ger. meTauri. chiffre] – 1. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. ¥ Sveicarisa. skola. SEf­i [fr. sunizmi).). restornis. daxmareba. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr. moC­ venebiTi.  S. xelmowe­ rebze.  policiis S. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. 2. SEri­brEndi [ingl. SQmpanze – [fr. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba.  s.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba. SQk­i [fr. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT. 1) – dawera risame. chef] – 1. si­ non. 2­isaT­ vis). SveQcar­i [germ. koncerti. restoranSi). Tejiri).  sabavSvo saxlis S. s.

Schlager] – se­ zonis mSveneba. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. Spalk (mr. SoubQznes­i [ingl. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari. adamiani] _ is. S. SnAfs­i [germ. SovQnizm­i [fr. SpAga [it. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. basri mCxvletavi iaraRi. SOfer­i [fr.) gzatkecili.  Sortebi Scd. SlagbAum­i [germ. SpAlebi [holand. Sexedulebani. pozicia. SOse [fr.  Sliageri Scd. SlAger­i [germ.  velikorusuli S. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. SOrt­i [ingl. show sa­ naxaoba.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba.  S. show Cveneba da man kaci. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. SOu [ingl. vinc Sous organizacias awyobs. S. shorts (mr. moduri. mZRoli.)] – mokle Sarvali erTgvari. ¥ Sovinisturi. chaussée] – (moZv. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. propaganda.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. choc] – (medic. mWreli maxvili. show] – warmodgena. squall] – xan­ mokle qariSxali. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. S. lozungebi. SOk­i [fr. SlEif­i [germ. . Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. Saragza. SoUmen­i [ingl. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. melodia. SkvAl­i [ingl. speqtakli. romelic Zirs eTreva. spada] – didi. an fsiqikuri Ser­ yeva. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan.

.. 2. (tramvais den­ . naTeli S.  me­3 mniSv.. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame.-s moxvda.­isaT­ vis). Sta 2. 2. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti.  diviziis S. Sprottte] – 1. SprQc­i [germ. zRvis wvrili Tevzi. SprOt­i [germ. Stampa beWdva] _ (Stempeli). am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi.-563 mx. misi anabeWdi.  Spalieri Scd. ¥ saSrifto. msxvili S. generaluri. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi.. (wign.  S. StAmp­i [germ.  qarTuli S. 2. S. ¥ Stampiani (mniSv. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi. muqi S.  reJisoruli S. Spali.-ebiT azrovneba. StAnga [germ. (gadat. 3. qaRaldi. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis. Stange] – 1. Stab] – 1.) mza nimuSi. darbazis .) saerTod. SpAler­i [germ. S. wvrili S.  stambis s. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi. SrQft-i [germ. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi..  stiqiasTan brZolis S.-ebi. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze.  pasportSi Cartymuli S. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde).­iT bugeli an biugeli Scd. fexburTis karis boZi. risame xelmZRvaneli organo. Sabloni). romlis boloebi exeba sakontaqto sadens. romelsac brmad hbaZaven (sinon. maTi anabeWdi.  erTjeradi xmarebis S. 1. 1. StAmb­i [germ. gadat.  burTi S. Stampfe it. qaras­ la. meurneoba.-is ufrosi. trafareti. jarebis marTvis organo.) kedlebze. raime teqstis asawyobad.. StAb­i [germ. generaluri Stabi _ ix. SpQl­i [germ..

stuurwiel] mimRebebs ewodeba). Tanamdeboba. gadat. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. (indo­ eTSi). ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs. misi iq yofnis dros. 2. 2. Stempel] – xelsawyo. Standarte] – 1.. Strich] – 1. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba. S. (saub. qari. store] – fanjris farda erTgvari. mxare.) alami. jorjias S. StraikbrExer­i [germ. rac rozeti. saStormo.) igivea. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag. StAt­i1 [germ.) piri.  S.  Stepseli Scd. Streikbrecher] – (moZv. Ruza. (wign. StAndart­i [germ. erTeuli. prezidentis . StQl­i [holand. pinjabis S. momen­ ti. TviT misi anabeWdi. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris. StrQx­i [germ. StOrm­i [holand. 2. s. stil] – wynari. avstraliis S. ¥ saStato.. wvri­ li xazi. StEmpel­i [germ. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia. Storm] – qariSxali zRvaze. (aSS­Si).. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. uqaro amindi. StOr­i [germ.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. Rrubeli. calkeuli wvril­ mani.  s.. ialqani. StEfsel­i [germ.  S.  S. s. StUrval­i [holand. Stopsel] – 1.Sta -564liTonis Cangali an Reri. StAt­i2 [germ.-Si Caricxes. ¥ Stormuli. uTos) rTaven qselSi. iyeneben anabeW­ dis misaRebad. s. .  s.  Streikbrexeri Scd. lampas.  niuiorkis S. samxedro xomaldze da sxv.  naxatSi saintereso S.-ebi.-ebs miaqcies yuradReba.-ebis gavleba.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa.-ebis Semcireba.

CatUranga [sanskr. mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. laqi] – sxvadasxva qveynis . savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. Stuurman] – gemis. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze.] – Zveli C induri TamaSi. saxvevi.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri.. candyr karavi] – me­5 s. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. gakontroleba] – 1. safreni aparatis gzis­ < geogr. welTaRr. safari. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni.-565- Cek – saWis borbali gemze. samejliso cekva erTgvari. sax.] – amerikuli kvlevis specialisti. romelsac mus­ asarebad. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. specia­ gamosaxeds. sandali. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. Charleston vis. luri dokumenti (sabuTi).­Si Zv. traqtorze. StUrman­i [holand. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali.). chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba. CArter­i [ingl. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma). StUrm­i [germ. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. cheque < check ga­ sinjva. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi. CaQnvord­i [ingl. charter] – kosmosuri xomaldis S.  Soreuli naosnobis S.

-is salaroSi gaxvreta. rac violino.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd.  saWadrako C.Cel -566- saprivatizacio Ceki.. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros.  C. chips (mr. safexburTo C. Wadrakisa da SaSis TamaS­ . ¥ saCeko. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. celesta < laT. Ci pendEil­i [ingl. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. CempQon­i [ingl.)] – Txlad daWrili da Semwvari. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT. ga­ moscems naz. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. WadrakSi. zanzalakisebr xmebs. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. c caQtlupa [germ. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. Chippendale < sakuT. CiCErone [it. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. Cekisa. CQpi [ingl. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. chip] – eleqtronuli. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT. champion < fr. eqskursiamZRoli). sax.] _ inglisuri avejis stili. caQtnot­i [germ. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. CElesta [it. Sebrawuli kartofili. CElo _ igivea.­Si. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. sxvag­ varad vauCeri – 1. CQfs­i [ingl. warmoadgens rokokos.  msoflios C. 2. gidi. in­ tegraluri mikrosqema. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad.

wamlebis da  c. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. . ujredisi. iyeneben lodiaSi. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv.) drois ukmarisoba. cellulose laT.-567- cel Si: mdgomareoba. caelibatus < TierebaTa da sxv. romlisganac Sedgeba 2. cEzura [< laT. Toxlis da misT.  polieTilenis (ix. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd. ro­ SejibrebaSi. romelic mii­ Ca] – 1. xelovnuri ab­ reSumis. dusiani skala aqvs. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa. (lit. damzadebisas. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ.-Si moxvedra. nivTiereba. dna. for­ celUloza [fr. cedro limoni] – 1.-Si yofna. romelic Ta­ metri. (mus. loba. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. oficialur le wyalgauvali masala. xelad (`celofanis parkio~ arqona. produqtebis. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv.. rodesac celOfan­i [cellulose laT. rad damuSavebuli merqnisa 2. nawarmSi).  c.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad. (gadat.) – sa­ 2. citrusebis (limonis.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1. rac Scd. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. caesura gaxle­ 2. reba. c.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi. Seferili fena. qaRaldis. dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. nivTie­ da. iyeneben sakvebi ze TamaSoben).) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. _ amboben).

cenzuras axorcielebs. risame Sua nawili. kentron wveri (cirkulisa). romelic rasme ganagebs. uwmawuri. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. advilad aalebadi nivTiereba.. 3. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c. c.. Semkvreli masa.  asakobrivi c. ujredi da berZ.  c. miuRebeli. wertili figuraSi.-is iataki. udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms.. politikuri debis Semadgeneli nawili. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. sa­ adgili (qarT. raime RerZis. u. sityvebi. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. – magari. administrabebze (radioze. census] – piroba. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. pirovnebas isargeblos ama 2. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT. .. Sua Tu im politikuri (mag. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ. administraciuli. censura] – beW­ velo. uxam­ celulOid­i [laT. qalaqi. centrum < berZ.-is narevi. ganaTlebis c. romelic adgilisaTvis. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. SuaarCevno) uflebiT. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs.. sinon. c. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli.. Suaguli. anekdoti. cEment­i [germ. cEntr­i [laT. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd.-is qarxana. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. qonebrivi  qalaqis c. censor] – Ta­ punqti.. moednis c. samrew­ cEnzura [laT. eidos saxe]  u. cellula si. romelsac aqvs raime namdebobis piri. nawili). c. iyeneben samSeneblo saqmeSi. centri] – 1. linzis c. c. informaciis sxva saSuale­  raionuli c. samrewvelo c. misgan amzadeben cEnt­i [ingl.. guli). televizia­ ciuli c. qveynisaTvis.

-ebi.. Kerberos sakuT. . xelmZRvanelobis c. gamoTvliTi c. kosmonavtebis varji­ SisaTvis.  c. 2. moqalaqeTa jgufi. is. samxedro qvedanayofi. savaWro c. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. qarT.. c. moedani. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas.] – diriJablis ti pi. sax.  saxelmwifos c. centrSi (mniSv. 2) arsebuli.. mrisxane da fxizeli yarauli. mTel sistemas em­ saxureba. centrs. wertili. xel­ mZRvaneli. legionis nawili.  c. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad..) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. mTavari.) mZvinvare. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. umTavresi. xelisufleba.-569 satelevizio c. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT.  c. Zentrifuge] – manqana. centUria [laT. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1. qalaqis c. saarCevno komisia. gaerTianeba. (gadat. kompiuteruli c.  nostradamusis c. rac mTel sistemas amoq­ medebs. Cerberus < berZ. 2. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. cer centrQfuga [germ. aseuli).  c.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c. cepElin­i [kreb. mmarTvelobis c. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. centrAlur­i 1.] – 1. 3. cErber­i [laT. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs. gaTboba. centraluri nervuli sistema – (anat. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. Zv. 4. 1) dakavSirebuli. centrTan (mniSv. raioni. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT.. 2.  centralizireba Scd. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis.

cer -570- ceremOnia [laT. c. 2. Careva sxvis saqmeSi. moqmedebis wesi. 2. ra­ tarebisa (sinon. msoflios mowinave. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. Tayvanis cema] – 1. mowiweba. sazogadoebrivi da ma­ 3. ceremonQal­i [laT. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli.  antikuri c. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT.  u. Tanamedrove ubodiSo.  c. – 1. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. Kyklos wre. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. tropikul da subtropikul procesTa. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. sazogadoeba.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. Zilis da .) samoqalaqo. rituali). tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri. Kyanos muqi lur­ ji. salami. Sexvedra. romelsac dacva qcevaSi. romelic civilizAcia [fr. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. raime movlenaTa. dones miaRwia. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT.. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c. ceremoniebi – (saub. doebriv­ekonomikurma for­  c. ceremoganaTleba. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. qveynebi. cEce [bantu­enidan. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. gavrcelebulia xazi] – 1. afr. wre­ veli buzi. civilis samo­ sabameba demetra). cErera [laT. maciam. uceremonio – mouridebeli. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis.  c. c.] – co­ ara samxedro. qalaqo] – (wign. gegmiT tardeba. laJvardovani] – mwvave imi.

sawarmoo c. circus] – 1. tanmo­ varjiSeebi. warmodgena. cQlindr­i [berZ. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. ¥ sacirko.  Zravas c.  ciniki Scd. Zirkular . Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo.  c.-is dguSi. cirkUlar­i [germ.-571lioba. Kylindros < Kylindô vagoreb. 3­isaTvis). cilindriani (mniSv. nomrebi..  s. romelic qmnis risa­ me moqmedebis. Sesasrulebeli. 2. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv.ebi. 1­isaTvis). Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa. 2­isaT­ vis). mrgvali Senoba.  c. ¥ cilindruli (mniSv. s. mamakacis qudi cilindris (mniSv. maRali cir da viwro farflebiani. ganviTarebis dasrulebul wres. cilindriani da cilindrosani (mniSv.  geologiuri c. grigali. geometriuli sxeuli. leqciebis c. cQrk­i [laT.  koncertebis c. 1) formisa. pasuxi.  c. ¥ cinikuri. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi. klounebi. romelsac cinizmi axasiaTebs. ¥ cinikuri. Rumeli. c. manqanebi. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba.  c. ¥ ciklonuri. avtomobilis c. 3. gad­ mosacemi risame wyeba. s. ¥ cikluri (mniSv.. 2. programa. vabruneb] – 1. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. 1­isaT­ vis). kaci.  moxetiale c.. gulaxdiloba. saerTo niSniT (mizniT.  c.  c. Sigawvis Zravas c. (Zvelad). c.  c..  c. cinQkos-i [berZ. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba. SekiTxva. 2. Kyrikos] – adamiani. cQnizm-i [berZ.  c. cQklon­i [berZ.-ma gadaiara. WurWeli. ganviTareba.

cir -572- laT. sinon. cittadella < citta qalaqi] – 1.  arabuli c.  c. circularis wriuli] – werilobiTi. romauli c. sacirkuliacio Scd. rZis c. milebi. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li.  citati Scd.-ebi (I.. Sidacixe). rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs.) saSarde buStis anTeba. citrus (mx. didi rezervuari wylis. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba.  cirkuliari Scd. 2. vagoni an avtomobili. saerTo saxeli..  RviZlis c. 2.). ¥ sacirkulacio.  c. III. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani.. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. citadelle < it. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs. cQtata [germ.-ebi. Kystis saSarde buSti] – (medic.  cirkuliacia. filtvebis c. ¥ citrusovani. kulturebi.  haeris c.  rkinigzis c. cQstit­i [berZ.] – 1.-ebis plantaciebi. cQroz­i [berZ.  cerozi Scd. cQsterna [laT. cifra < arab. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT. . navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad. sinon.-ebi (1. sadireqtivo gankarguleba. citrUsebi [laT. cifErblAt­i [germ. yviTeli] – (medic. man­ darinis da misT. burji).).  s. cisterna wyal­ sacavi] – 1. II. cQfr­i [polon.  benzinis c. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. sisxlis c. forToxlis. kirros limo­ nisferi. citAdel­i [fr.  cisterni Scd. 3.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda.)] – limonis. 4 da sxv. gadat.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT. c.-ebis gaSeneba. (wign. IV da sxv. 2. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad.

xakis. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. xaks Scd. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma). x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. moadgile] – (ist. WuWyi] – 1. saxalifo – qveyana. sanapiroze iwvevs did ngrevas.  sakontrolo c. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. chalifa nacvali. ricxvebiT gamoxa­ tuli.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. feoda­ . talaxisferi < spars.  x. mr. cOkol­i [it. sa­ zamTrosi.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi.-ebi. saZirkveli).  egvi ptis x. qerqi citrusisa. astronomiuli cifrebi _ (ix. cUkat­i [polon. cifrebi – risame maC­ venebeli. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. Khāk miwa.) – 1. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. romel­ sac xalifa marTavda. ¥ xakim. xAlifa [arab. xalQfat­i (ist. 2. cUnam­i [iap.  xalifasi – Scd. astronomia). 2. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. eleqtronaTuris liTonis nawili.) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. xakisferi – moyavisfro­ mwvane.-5732. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari. ¥ xalifisa. xal Z ZabUton­i [iap. moya­ visfro mwvane. xalaT-Sarvali. cUgcvang­i [germ. nesvisa. sinon. ZQudo [iap. zoccolo] – 1. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. xSirad icis wynar okeaneSi.  xakma.

laTinuri amrikis zog qvey­ sistema.  j.) aR­ xUrma [spars. han] – (ist. saxelmwifo wyobilebis 3.] – musulmani. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. xUnta [esp. . xalxo cekva. Rame. veSic xalifa idga. erTianebis. (saub.] – 1. am titulis mqone xe. romelic CineTidan da piri. rac jadoqari. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa.] – Zv. rac viTomda avnebs. iseTi ram (nivTi. xOta [esp. ebr. xinj adamianze. gadat. junta] – 1. wamali). romelmac gaakeTeben) – Tilisma. xErem­i [Zv. ro­ piras – kavkasiaSi. ro­ dinareobs. haggi] – musulmanis gaukeTeben. gadat.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. xAn­i [Turq. lifo. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab.) ityvian ma­ wodeba. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. xaji gaakeTa. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. anaTema. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x.] _ igivea. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili.] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. vis saxelzec sapatio tituli. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba. kavSiris saxel­ 3. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. romlis saTa­ ¥ xuntisa. alebis Sedegad Seqmnili 2. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. saxa­  xuntasi – Scd. agreTve gav­ melsac xani marTavda. gakeTeba. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. – nayofismomcemi tituli. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. (saub.) igivea. espanuri 2. 2. saxelmwifo.

iTqmis Tavazian mamakacze. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs. – 1. hangi. doqroba.-575- jen jadOoba (Zv. .) jEmper­i taci.) rasac ja­ jEm­i [ingl.) – jados ga­ li stili. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba. moadgens mTlian masas. jumper] – naqsovi ze­  j. 2. datani. (Zv. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. romelsac deben dauwerlad. j.  j. (gadat. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. agreTve imaze. vaJkaci. romelic war­ lebrivi. (s. jadOsnur­i 1. warm­ jEmpr­i da (moZv. jadOsnoba _ igivea. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo. beli orkestri. vamen Tavze CamocmiT. Pame’] – sakrebulo 2.  j.  xendros j. doqari. jadOqar­i [sp.  j. Rimili. warmtacad. jAz­i [ingl. ojaxis gareuli cxoveli. qceva.] – adamiani. ironiiT). rac ja­ musikis sinTezis gziT. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. ic­ lad. jAme [arab. ro­ grZneuli. (Sdr – jixvi).] – gazelis ¥ jentlmenuri. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. [ingl. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. seba. jeQran­i [Turq. profesiu­ zepirad. sityvis patroni.  jempre Scd.) momxiblavi. meCeTi. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. vinc gamoir­ jEzve [Turq. jazz] – 1. inglisSi: mamakaci. romelic XIX s. 2.) musika.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. wamali.

demoni.  junglebi Scd. jentlemenuri. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. jQxad­i [< arab. jQns­i [ingl. . ¥ hagiografiuli. jentlementi. jQn­i1 [arab. jQn­i2 [ingl. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli). mwerloba. `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa. jUs­i [ingl.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi). gin] _ inglisuri arayi. jingOizm­i [ingl.  agiografia. jeans (mr. h. jQp­i [ingl. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema. jQu­jQcu [iap. Txzuleba. jungle sanskr. h habQtus­i [laT. agiografiuli Scd. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad. boroti suli. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. hAdesi [berZ. hagiogrAfia [berZ. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. mcenarisa. jUngl­i [ingl. agreTve adamianisa. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. habitus] _ (wign. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad.  jentlemeni.  jinsebi Scd.  h.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. jentlementuri Scd.

harmonia Tanazomiereba] _ 1. hAntel­i [berZ. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba. smeniTi. raime sportul SejibrebaSi (mag.bina. hAlstux­i [germ. romelsac ikeTeben yelze. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben. yelsaxvevi).-5772. hAvbek­i [ingl..  gamaki Scd. 2. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. harmOnia (berZ. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba. .) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli. gamofuSviT). hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. half-back] _ (moZv. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi. doRi. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT.Sexameba.  h. sinon.  xalva Scd. halucinAcia [laT. halucinatio motyueba. handQkap­i [ingl. jojo­ xeTi. hAlva [arab. handikap] _ 1. nigvzis h. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri.  galstuki Scd.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi.) hAmak­i [fr. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli.  ganteli Secd. war­ moadgens magar masas.  xeebze gabmuli h. xmebi da sxv.-ebiT varjiSi. rbenaSi).  araqisis h. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. harAmxana [arab. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi. har hambUrger­i [ingl. miwisqveSa samefo.

hArpun­i (holand.. harmonuli.  h. roli. [berZ.w. erTsulovneba. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). Cangali). heliotropi helioTerApia [berZ. mdgomareoba. sitkboeba.  garmonia. hegemOnia [berZ. haUptvaxt­i [germ. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji). hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2.). h. be­ ladoba.  gegemonia. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. ferebi. am titulis mqone piri. ferTa h. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. ¥ harmoniuli.  heliofizika. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria. hedOnizm­i [< berZ. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod... olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba.  gauptvaxti. gegemoniuli Scd. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba. zevsisa da heras Svili.) xelmZRvaneloba.] _ iaponiaSi: Cxirebi. garmoniuli Scd. hEbe [berd.  h. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~.-Si Casves. hAsi [iap. bgerebi. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. gauptvaxta Scd. batonoba. sapatio tituli mus­ limanisa. h.har -578moiloca. romelmac mesa . ¥ hegemoniuri. helio. garmonuli. hegemonia] _ (wign. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w. hASiS­i [arab.  bgeraTa h. hAj­i [arab.  h.

) Tavis tvinis naxe­ varsfero.) sisxldena.w. hcmisphairion] hem _ 1. helQum­i [berZ. ro­ . globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). hemoTerApia [berZ. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. heliofObur­i [berZ. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli. hemoglObin­i [berZ. hçlios mze da laT.-579mzis sxivebiT mkurnaloba. hemOstaz­i [berZ. heliofQlur­i [berZ. hemofQlia [berZ.) Crdilis moyvaruli mcenareebi. haima sisxli da laT.) moZRvreba. (anat. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic. hematolOgia [berZ.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. haimorrhoia sisxldena] _ buasili. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. 2. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan. haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic. hçlios mze] _ qimiuri elementi. heliotEqnika _ teqnikis dargi. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi. ufero da usuno gazi (airi). hemOroi [berZ. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. heliocEntrul­i [berZ. helQos­i [berZ. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. haimorrahagia] _ (medic. dedamiwis an cis naxe­ varsfero.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. hemQsfero [berZ.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba. hemorAgia [berZ.

romelic gerbebs swavlobs. hermetique < laT.  Sromis h. qorwinebis mfarveli. kamera. germetiuli Scd. welTaRr.) gmiruli Sinaarsi. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. hEpi­End­i [ingl. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. Hçrostratos­is saxelis mixedviT. germetuli.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. hepArin­i [< berZ. (Zv.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. Herkules]. happy end] _ `keTili bolo~. herOin­i [laT. romanis) keTili dasasruli. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. dagmanuli. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. agreTve sisxlis daa­ vadebebs. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari]. herAldika [laT. herOika [< fr. Rmer­ Tebis Sikriki. gerbTmcodneoba. herpetolOgia [berZ. herbarQum­i [< laT. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT. hçpar RviZli] _ nivTiereba.. romelic . gmiruli mxare risme. rom haers sru­ liad ar atarebs. hErakle [berZ. brZolis h.  h. Hçra] _ berZ. hErmes­i [fr. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. hermEtuli [fr. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. gzebisa da vaWrobis RmerTi. zevsis meuRle. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli.  hermetiuli. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. hEra [berZ.

 h. hEtera [berZ.m.-is wesebi. udris 100 ars anu 10000 kv. hefEstos­i [berZ. h. sexsualis sqesobrivi] _ 1. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. ¥ hibriduli. ektari Scd. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa). samyura.  gercogi Scd. heqtrisa. 1 heqtolitri = 100 litrs. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. damoukidebel cxovrebas eweoda. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili. . hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis. Tesli. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs. higQena [berZ.  h. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi. hercogQnia [germ..saxeobis misaRebad. hekaton asi da fr.. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena. heqto. gercoginiisa Scd. Sromis h.  gercoginia. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi.  heqtari. 2. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis). hig gektari. ¥ heqtarisa. hErcog­i [germ. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas. _ TavsarTi. hQbrid­i [laT. hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali. eqtari. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi. geqtari. romelic Tavisufal. piradi h.  hercoginiasi. hibrida narevi. heteros sxva da laT. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili.  gibridi. heteroseqsuAlizm­i [berZ.-581qvewarmavlebs swavlobs.. gibriduli Scd. hEqtar­i [fr. janmrTelobis dacvas. heqtOlitr­i [berZ. im RonisZiebaTa sistema.

 hidravliuri. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. zRvebi. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi. ¥ higienuri.. hidrogrAfia [berZ. hidrOsfero _ wylis garsi.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas. hidrAvlika [< berZ.. h. hidro. avtomobilis h. moZraobasa da Tvisebebs. hidroenergetika. hidrometeOreb­i [berZ.). ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. pirobebi. h. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. gigienuri Scd.  h. mdi­ nareebi. cvari.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad.  h. [< berZ. abazana. h. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. hidrolOgia [< berZ. tanvarjiSi. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili. gidravliuri. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. hidravluri. tbebi.  hidrobiologia. TrTvili da sxva. nisli. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs.) wylis moyvaruli (mcenare). gidravluri.. Zrava. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb. romelic swav­ . romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi. hidrolizi. wnexi. gidravlikuri Scd. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan.  gigiena. higrofQluri [berZ. muxruWebi.. hidrOliz­i [berZ. gidravlika. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad.

cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. papirosis qaRaldis masra. ­ze metismetad. 2. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. hyper ­ze zeviT. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. (gadat.) ortotiani mrudi. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. nian. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. [berZ. hipertonia.  gilzi. gilza Scd. simbolo. teqnikis cia. ra cilindruli mili.) sisxlis wnevis awe­ 2. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. hyper avadeba). im mxares] _ TavsarTi. dic. (botan.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. mcenareebi. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. hyper ­ze. hipertrOfia [berZ. dameteba~ (sap. hiperinflianebel moqmedebas. va. gebobaTa saSualebiT. raime organos metismeti simRera. romelic swavlobs wylis hiper. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas.. Hulse] _ 1. himnolOgia _ sasuliero . metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ.) wylis SiSi. dargi. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ. poezia.) wyalSi mcxovrebi 2. hymnos] _ sazeimo 1. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba.) risame aranorma­  gimni Scd. (maTem. metron zoma hQlz­i [germ.. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. hyper ­ze. luri ganviTareba.-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba. (medic. hipo).) Sorsmxedveloba. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ.

 gi pnozi. raloebas). [< berZ.  gi popotami Scd. slengi (Jargoni) _ piri. hipOgia [berZ. rom­ Tabare) cxovrebis wess. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli.. hypnotiseur hipotEnuza [berZ. gi pnozuri Scd. hypo qveviT] _ pirdapir. napralebSi. hypoteinusa] < berZ. laT. gi poteza Scd. _ igivea rac behemoTi.. hyppotamos]  h. 2.). romelic uCvenebs hipotOnia [berZ. hipilOgia [berZ. romelic  gi pnotiziori Scd... ¥ hipoTezuri. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. ro­ gviandeli. oxi (genium) . hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ.-is seansi. hQpnoz­i [berZ. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. hipnoziOr­i [fr.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba. hipopOtam­i [berZ.hi p -584- hQp­i [ingl.) marTkuTxa samku­ listi.] _ hipnozis specia­ _ (maTem. Zili. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi. potetiuri. ¥ hipnozuri. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ.  dedamiwis warmoSobis h. h. hipotetiuri. sisxlis wnevis daqveiTeba. hippie. hipos cxeni  h. msjeloba. h. mdebareobs swori kuTxis hipo. modis si­ hipodinAmika [berZ. gimdgomareoba. TavsarTi. romlebic axal­ ris daqveiTeba. dabla da dynamis Zala. hypo qve­ viT. mdgomareoba.). hi per. hypnos Zili]  h. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. gamoqvabulebSi.  hi pofunqcia (sap. ereba cxenebis Sesaxeb. Txedis gverdi. da tonos daZabva] _ (medic. _ 1. hypo qveS normis qveviT dawevas.

wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. TeatrSi) da­ sasveneblad. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. hOlderi _ mflobeli.  xoli Scd. (sport. hobby] _ rameTi gataceba. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. heat] _ 1. hall] _ didi sadgomi. welTaRr. homos msgavsi] _ (medic. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze. hOboi [germ.).). aCemebuli saqmi­ anoba. hObi (ingl. hirUdin­i [< laT. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen). aferxebs sisxlis Sededebas. holos mTeli. hOlding­i [ingl. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. samflobelo. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari). Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. hom hOkei [ingl. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. hQt­i [ingl.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv. mosacdelad. homos msgavsi da laT. hOl­i (ingl. holding Cab­ Rujva] _ 1. (mag.  golografia Scd. romelsac misdeven Tavisufal dros. velo­ da motosportSi: Sejibreba.) sastumroSi. sazo­ gadoebriv SenobebSi. Cveulebriv. homoseqsuAlizm­i [berZ.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. homoplAstika [berZ.  xobi Scd.  giti Scd. . hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. hologrAfia [berZ. ba­ toni. kanis.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag.  xokei Scd. hQjra [arab.  goboi Scd. 2. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. h. adgil­mamu­ li. 2.

) nivTiereba. hOrmon­i [berZ. xazi. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. Horizontale] _ 1. geodeziaSi: mrudi. h. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol.hon -586dapiris nawili. tbaSi. sibrtye. izohifsi). ¥ hormonuli. haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba.-ze gemi gamoCnda. hOr­i [egvi pt. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo. sagonoraro Scd. TvalTaxedva.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. dedamiwis ze­ . hOnori [laT. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi. horizontalu­ ri xazi (sapirisp.  ixmareba agreTve hormonaluri.  h. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non.  s. yoyoCoba.  h. mediduroba. horOskop­i [berZ. 2.  gonorari. 3. preparati.  gorizonti Scd. mxatvrebs da sxva. bareliefi) horQzont­i [berZ. horizôn (horizôntos] _ 1. zRvaSi). romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. xazebi. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. cis dasalieri. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. fondi. 2. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs.  gorizontaluri Scd. ¥ sahonoraro. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. qedmaRloba. horelQefi [fr. vertikaluri). horizontAlur­i [germ.  h. honor Rirseba.

humanita¥ hospitlisa. homing Sin viTarebuli. fisa). mtredi) TavisiT mliT. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. adamiani. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. humanus adamianuri] .  h. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. upiratesad maniuri Scd.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). tansac­ ta. Hûri arab. ka­ mareba sursaTiT. gu_ saavadmyofo. medikamentebiT da sxv. saTnoeba. humanitAruli [fr. samxedro. h. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. _ msoflmxedveloba. metyvelod. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. Hospital]  humaniuri. hugenOteb­i [fr. mecnierebani. mTavroba. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. cxeni. saqcieli.s. h. gumanizmi. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. deba. muslima­ `barTlomes Rames~. hurQebi (spars. laT.) _ yuranis mixedviT. hospQtal­i [germ. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. ganaT gospitalizacia Scd. ¥ humanuri. h.  h. leba. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr.

-588- danarTi .

rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba. HUMÁNI.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS . yvela­ fers aqvs sazRvari. HÓMO SUM.C. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. adamiani.-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris.

(romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. brZolis win gesalmebiT Sen.-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. cezar. SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa.

i.-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani). MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST . formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi. samar­ TliT. da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad. e.) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR.

-592vazrovneb. amdenad. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. SPÉRO BIS DAT. vimedovneb vinc swrafad gascems. varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. ÉRGO SUM DÉXI. ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. magram kano­ nia CÓGITO. SED LEX .

kerZod – saidumlod mankieri wre.. ironiiT. gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe.. sruliad gulwrfelad. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. an. FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR . romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba. mzad iya­ viT dasacavad piradad. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an .-593keTili rwmeniT – ndobiT. jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT.

) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE.i.S. o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. gamoiyene yoveli dRe. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere.-594mesame moxarulia mivedi. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA. Sem­ deg mowyvite dRe – e. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA . ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav. vnaxe. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI. VÍCI POST SCRÍPTUM (P. VÍDI.

-595platoni Cemi amxanagia. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA . naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. rwmena. romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. mrwamsi samarTalma unda izeimos.

gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA . ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO. win sayovelTaod. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A.C.S.

-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. Senze laparakoben SeniSvna Senc. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa. brut! – iulius cezar­ is sityvebi. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST .

IN CÓRPORE . cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA. VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia.

Одинцов В. Tbilisi. и др. Sps `kenari~. Москва. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. 6. Лёхин И. WabaSvili m. 1999. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). (mT. 2001.П. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. bakur sulakauris gamomcemloba. III gamocema. redaqtori). 6. Кудрявцев Т. Пухаева Л. 1949. 1985. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. kikaliSvili r. Петрова Д.С. Москва. и др. “ЮНВЕС”. Tbilisi. 4. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. (redaqtori). Tbilisi. “Словарь иностранных слов”. “Госиздат” иностранных и национальных словарей.-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). saskolo gamocema. Tbilisi. 1986. Смолницкая Р... WabaSvili m. WabaSvili m.И. ortomeuli.В. 1983. . Ciqobava arn.. 5. “Словарь иностранных слов”. С. Москва.В. 2001.. 12-е издание. 2. 3. `ganaTleba~. bagaliSvili g. “Просвещение”.

.......7 laTinuri anbani ...............................................................................................................................................................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni .............................................................3 leqsikonis agebuleba ....................................2 SemoklebaTa sia .............................................................................589 leqsikografiuli wyaroebi .........................................................................................................................................................................699 .............................................................................................9 danarTi laTinuri sibrZne .................-600- sarCevi winasityvaoba .

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

. abaSiZis gamz. tel. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi. ir.NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT. 8(97) 07­66­90. 8(93) 79­90­69 . redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. 70.