nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

agrAfia [berZ. (s. sakiTxi. saagenturo. (s. samiwaTmoq­ medo. agenti. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba. furceli. moqmedeba. . agrarius miwisa. agitAcia [laT. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani. Txevadi da ga­ ziseburi). a. agenturisa. mniSv. a (uary.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari.-13(ix. ¥ agitaciuri. agitatio aRZvra. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba.) dazRveva.  mosavlis asaRebi a. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. agrEgat­i [laT. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz. agrArul­i [laT.  a.  winasaarCevno a.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad.  agenturasi Scd. a. agr agonofObia [berZ. 2. saagitacio. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic.) cnobebi. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. ¥ agenturuli. nawilakis da gnosis Semec­ neba.. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo).  a.) muSaoba. a (uary. didi darbazi da sxv. Agni [sanskr.  a. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. agona moedani da phobos SiSi] _ (medic. amoZraveba] _ 1. reforma. (s. agOnia [berZ. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan. agnostQcizm­i [berZ. s.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. agitatori. politikuri moRvaweoba. agitireba. 2).

teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. adaptieren] _ 1. misi nawili. adekvAturi [laT. agros mindori] _ sanarCuneblad. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. kul tyeebSi. miznad  adeqvaturi Scd. rTuli sityvebis pirveli 2. (s) ganaTleba.). adagio] _ (mus.agr -14- agrEsia [laT. natis~ a. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. kulteti. saagrono beThovenis `mTvaris somio. sasoflo­sameurneo sabameba rasme. soflo­sameurneo warmo­ 2. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. a. grZnobis organis SeCveva nawili. teqsti. ¥ agronomiuli. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli.) 1. Teba. pirobebTan arsebobis Se­ Agro. [berZ. a daJio Scd. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze).  a. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ.. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. cnebebi.. (s) fa a dajio. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. a. sgronomia. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. (s) dargi. leqsi. a. adaptAcia [laT.  a. SemswavlelTaTvis. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi. kulturaTa damuSavebis  a. organizmis an Tavdamsxmeli. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . xerxebis sistema. rac savsebiT See­ teqnika. ¥ agresiuli. politika.

praqtika. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba.). aSS-is a. raime dawesebulebis. tes meored mosvla axlo  prezidentis a. qveynis Zaxili] _ iuristi. adventQsteb­i [laT. qalaqis a. ministracio. Ralati. niWi.` ceri. 2. adulterare pativis axda] _ me­ arab. momxre. Adres­i [fr. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. admiral. raime moZRvrebis  Teatris a.-15- adr _ (wign. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. veqili). adiUlter­i [fr. administrireba. adiutant laT. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi. advokat. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba. risme momwyobi. saadda saub. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. 1. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos.  a. (s.) jeli. ¥ administratoruli. adultére laT admQral­i [holand.) saqmianoba. saqmes sasamarTloSi (moZv. sa­ advOkat­i [germ.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv. to. administra¥ advokaturi da saadvokaciis.) Tanamdeboba. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. a. ¥ administraciuli. amirbari (mag. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. momavalSi. damcveli. (s. a. sas a. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. administrAtor­i [laT. (s. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ.. laT warmos mmarTveloba.  a. . adresse] _ 1.  administratiuli Scd. Rvao uwyeba.

aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi. aerOport­i ix.  aerofloti. jgufis klasis. piri. dromos sirbili.] _ 1. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi).adr -16 samxedro a. `saaviacio~.) misamarTi. adressant fr. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv..] _ didi aerodromi. aerObika [ingl. aero. aseve na­ gebobebis erToblioba. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT.. (sapiris. haerburTi). romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros. 2. depeSa egzavneba.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. aerOstat­i [berZ. [berZ. adrEsant­i [germ.  aerobikasi Scd.  haeroporti Scd. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa. romelsac werili.  haerovagzali Scd. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs.win. aerobics berZ. (gadat. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~. tvirTis. saerTaSoriso a. depeSas. ariergardi). (moZv. (samx. ¥ aerobikisa.  haerostati Scd.) raime sazogadoebis.  haerodromi Scd.. adrEsat­i [germ. . aeroporti.. romelic gzavnis werils. adressat fr. soxumis a. wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT. aerOdrom­i [fr. aero. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili. jaris (an flotis) nawili.. mowinave lesTan (an sxv. 2. avant-garde arant.).] _ piri. aerodinamika.  Tbilisis a. 2. piri. sinon. garde dac­ va] _ 1. winaSe.. aérodrome berZ. avAngard­i [fr.

s. . angariSi. avtentikuri. authentilcos TviTmyofi] _ (wign. ubeduri SemTxveva.  a. .  a. ¥ avangardisti.  avanturisti. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. avEniu [fr. auTenturi. avantQura [fr. avanturuli Scd. wamowyeba.  avanturizmi.  a. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. 2. brZolebi avangArdizm­i [fr. s. avAnscena [fr. mdgomareoba. . avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ. saavario. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. samsaxuri. avenue] _ saf­ rangeTSi. moqmedeba. ¥ avantiuruli.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. avaria] _ 1. ¥ avangarduli. avantgardisme] – me­20 s. aventuren] _ uperspeqtivod.-17nawili. TviTmfrinavis. politika. avanturistuli Scd. ¥ avantiuristuli. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi.  avTenturi. ¥ avantiuristuli. avant _ win. a. a. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili. ¥ avariuli.  TviTmfrinavis a. avAria [it. sarwmuno. Avans­i [fr. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. avtomobili. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri). avanturistuli Scd.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme.  avantura. namdvili. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. did britaneTSi. avangarduli. manqanis. autentikuri Scd.  s. ¥ saavanso.

romliTac nawilia. aviafosta. Ti. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. poeziaSi: ciskari.  aviomodelizmi Scd. ro­  aviolaineri Scd. [laT.) uwyeba. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa. Avral­i [ingl. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi.) mTeli koleqtivis navis. lioba: sahaero floti. kris.  avioreisi Scd. aviation < laT. gemze muSaoba. aviokampania Scd.  avtoinJineri. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba. (zRv.  aviateqnika. Avrora [laT. avtobaza. kompania. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv. aviatranporti. reti. 3. samxedro a. mniSv.. aurora] _ 1. [berZ.. s. kompania (ix. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. planerisa da misT. Cveulebriv moy­ ruleblad. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. haerze di. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. 2.avi -18-  s. avtoport samoqalaqo a. 2). safreni aparatebis erTob­ nawili. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. benzini. mobilizacia saswavlo. gamowveuli organizmSi vi­ 1). avis frinveli] _ . aviAcia [fr. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs. a uar­ yofiTi nawili da laT.) Avto [fr.. ¥ saaviacio Avia. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. (gadat. avviso Setyobineba] _ (finans. varulTa mier. aviakampania.. Tvis fulis.).  aviokompania. rTuli sityvebis pirveli 2. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. autos TviTon] _ tika. ganTia­ avis frinveli] _ 1. mrewveloba. laineri (mniSv. avitamQnoz­i [berZ. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi. taminebis naklebobiT. ZvelberZnulSi ­ eosi. moZraobis Teoria da praq­ avto.

is 1500 weli. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. berZ. eklesia.] _ 1. berZ. Scd. absolutizmi. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad. avtObus­i [germ. berZ. sakuTari xelmowera. automobile avtomobili da laT. mimosvla. avtokefAlia [berZ. 2. autos TviT da ingl.-19- avt avtOban­i [germ. dromos sarbeni adgili. marSruti.  `daTa TuTaSxias~ a.  a. automatos . avtOgraf­i [autographos TviT. avtOmat­i [berZ. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis. bios sicocxle. s. berZ. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. autodrome. grapho vwer.  avtokefaluri Scd. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. avtOkar­i [berZ. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera.  saqarTvelos eklesiis a. romani. car sazidavi. avtobiogrAfia [fr.  s. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. wignze da sxv. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. ¥ saavtobuso. autobiographi _ 1. ¥ avtografiuli. avtokrAtia [berZ. [fr. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali.  Tbilisis a. autos Tvi­ Ton. ¥ avtokefaliuri. TviTmpyro­ beloba. autobus fr.  a. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. rbena] _ specialuri moedani.

avtoplAstika _ (medic. TavisiT moq­ medi] _ 1. avtomatizirebuli. ¥ avtonomiuri. respublika. avtomobQlizm­i [fr. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. s.  a. olqi. s. romelic moZraobs urelso gzebze. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. manqana. berZ. avtonOmia [berZ.. Sida qarTlis a.  s. ¥ meavtomate. respublika. aparati. qarxana. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa.  a. avtomatika. avtomatizireba. avtomobQlist­i [fr. autonomia. teqnikis dar­ gi. aWaris a. avtomanqana). autos TviT da laT. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. 2. (saub. avtomAtika _ 1. mrewveloba.avt -20¥ saavtomobilo. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. saxelmwifos Semadgeneli nawili. sinon. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. TviTmmarTveloba. avtomaturi. a. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. afxazeTis a. germ. erovnul­teritoriuli a. avtOnim­i [berZ. ada­ mianis Caurevlad. gzebi. . avtomObil­i [fr. muxruWebi. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT. manqana. 2. avtomatis. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. 2. xelsawyo. automobile. ¥ avtomaturi.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. respublika. romelic fsevdonimiT wers. automobil. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi.

Azbest­i [berZ. mniS­ vneloba. Targmani.  a.  romanis a. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel. diqtatoruli.. autos TviT da opsis Sexedva. proeqtis a. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas. reJimi. aqvs mopovebuli. autoritare laT. swrafi moZ­ raobisaTvis. au (c) toritas Rirseba. lazard SemTxveva. riski arab. mecnieri. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. wignis s. Tvalis mi pyroba. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. cecx­ lgamZle masala. Semoqmedi] _ piri. daskvna. avoir qoneba] _ (finans. autorität < laT. wigni).  a. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. Azart­i [fr. proeqti. au (c) tor Sem­ qmneli. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. avtoritArul­i [fr.  a.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. nawarmoebs (gamogoneba.TamaSi.  xelmZRvanelobis a. avtorQzebul­i [fr.-iT nadiroba. stili. ¥ avtoritetiani. ufleba. ¥ saavtoro.  a . avtoritetuli. Avtor­i [laT.S.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi.  azartiuli Scd. azb Zala] _ 1. mecnierul (samecniero). farTod . da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi.  didi a. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. ¥ azartuli. 2. cali.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad.  s. avtOstrada [it. a. avtOfsia [berZ. samecniero Sromis a. teqnikur da a. 2.] _ (medic.  a. piri. avUar­i [fr. avtorQtet­i [germ. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). romelic qmnis mxatvrul.

uferuli gazi. (ast. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. as-sumūt. azimut arab. 2. ATena [berZ. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis. sklēros mSrali. aTerosklEroz­i [berZ.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye. ¥ aTleturi. romelic daibada zevsis Tavidan. Ronieri kaci. sasuqebi. mr. agebulebis axalgazrda. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa. _ kuTxe. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. aTEizm­i [fr. rogorc cecxlgamZle masalas. azote berZ. . a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. sportsmeni. piri. (qarT. samt gza] _ 1. 2. romelsac Rmer­ Ti ara swams. xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. 4. propaganda.) kuTxe. (samx. romelic aTletikas (Cveulebriv. magnituri a. athlētēs moWida­ ve] _ 1. 3. Za­ losnobas) misdevs.azi -22 a.  a. sa­ izolacio saSualebas da sxv. aTlEtika [berZ. (samx. myari afhērē Txeli da fafa (medic.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili.  a. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas. ATlet­i [berZ. azQmut­i [fr. atletiuri Scd.  atleti.  a.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). aTletiuri. ¥ aTeisturi. qanseli). athéisme berZ. sinon. Azot­i [fr. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi.

aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati. iceberg Sved. sanimuSo (Te­ akv atri. 2. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1. 2.aseTi saRebaviT xatva. aiATola [spars. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. akvArel­i [fr.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. it. akvAlang­i [ingl. 3..  `vefxistyaosanis~ a. ¥ aTletikuri.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. acquarello.  aqvareli Scd. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis . ansambli). zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli.).  aqvalangi Scd. saukeTeso. akadEmia [laT.  samxatvro a. 3. sruli. aqua wyali] _ 1. a. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. ferwera. akvalAngist­i _ piri. a. amtanobas. wyalsaRebavi)  a. warmateba. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema). academia sak. Teatri. agiassmos kurTxeva] _ (ekl. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba. saaTi. aquarelie. laT.  a. weli. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT. berZ. gamocema. ¥ akademiuri _ 1. varjiSebi.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. polaruli myinvaris monatexi. si­ non. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. aQsgerg­i [ingl. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). ansambli. akvArium­i [laT. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli.  a.) nakurTxi wyali. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS. romlebic aviTarebs Zalas. 2. aQazma [berZ. aqualung laT. saqarTvelos xalxuri cekvis a. aqua wyali da ingl. saswavlo.-23kuri varjiSi.  aqvalangisti Scd.-iT xatva.

rkinigzaze.  aqvariumi Scd. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1.  akomponireba Scd. akvEduk­i [laT. musi­ kaluri Tanxleba. aquveductus wyalsadeni] _ xidi. accorol. akkom- . aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce.-iT.  aqveduki Scd. it. xeobaze. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. akompanEment­i [fr. (di pl. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti).  simRera roialis a. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi. akmç mwvervali] _ (medic).  aqvatoria Scd. belRari).akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias. akreditEbuli [laT.  bolo a.  akompanimenti. nebismieri wyalsacavis farTobi. Akme [berZ. ¥ akompanireba. accordo] _ (mus. mcenaris an cxovelis Segueba axali. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. (qarT. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi.  akomponiatoni Scd. sadac aSeneben Tev­ zebs.  Savi zRvis a. gzatkecilze da sxv. aklimatizAcia [germ. sinon. akordEon­i [fr.) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba. accreob vendobi] _ 1. 2. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. akvatOria [laT. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. Akord­i [fr. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze. uCveulo klimatis pirobebTan. akomponimenti Scd. akompaniAtor­i [fr.

) rwmunebis sigeli. acckobate < berZ. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. accredo. naxtomi. 2. akrostichis] _ legasi. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. vulkanis da sxv. (di pl. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. bruns da misT. wylis fskerze _qa­ ris. asruleben erTeulebi. dokumenti. sportuli Sejibrebebze.  akrobatiuli Scd. romelic akroba­ tikas misdevs. laT. akrOstiq­i [berZ.). yiras. sameulebi.  aTenis a. sakredito dawesebulebis (bankis. Jurnalisti.-25basTan. festivalze da misT. oTxe­ aku ulebi. 2. a. akropOlis­i da akropol­i [berZ. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi. wylis. akredQtiv­i [germ.  akreditirebuli Scd. akumulAtor­i [laT. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. gorakze gaSenebuli. maRlobze.  akrediteba. fr.. energiis) dagroveba. (fiz. akreditacia. . romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva.) risame (mag.  akumuliatori Scd. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba. romelic moicavs xtomebs.  a. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. akkreditiv. akumulAcia [laT. an fra­ za. wyvilebi.  akrostixi Scd.  avtomobilis a. accreditif vendobi] _ 1. (geol. teq. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad. accumulatio] da akumulQreba _ 1. nomrebi. akrobAtika [< berZ. akrObat­i [fr. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti. 2. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili.

fotosuraTebis. ¥ algebruli. Albom­i [fr. albQon­i [kelt.  alaxi Scd. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. albatros] _ zRvis didi frinveli. funqcia.  algoritmi Scd. ¥ akustikuri. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba. . a. acusticos sme­ nis] _ 1.aku -26 Rrubliani a. STabeWdileba. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. aparatura. 2. a. sinon. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. algorithme] _ (maTem. Algol­i [ingl. naxazebis da sxv. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri.  algebrauli Scd.  sakoncerto darbazis a. algebra arab.. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. akupUnqtura [laT. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba.  a. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. album] – 1. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. 2. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. markebis Casakravad. gamosaxuleba. albAtros­i [fr. Algebra [laT. fizikis dargi.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. smenadobis pirobebi raime SenobaSi. erTad akinZuli suraTebis. gantoleba. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi.  enis a. algOriTm­i [fr. ¥ akumulaciuri. akUstika [berZ. Alah­i [arab. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. moqmedebis Sedegad. krebuli.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba.  a. ricxvebi.  Tbilisis xedebis a. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi. alEbarda [fr. a. sadgomSi.

alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. sxvagan] _ (samarT. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT. komplimentebiT. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs.  banketi _ furSeti.  alegorasi Scd. allée] _ gza. iga­ vurad.  a. marwyvze. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic.) 1. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis.) raimes zizRi.  a. ¥ aliisa.  aliasi Scd.  Cinuri a. ¥ alebardisa. meuRles). fexze mdgomare sauzme. alErgia [berZ. alafourchette Cangali] _ vaxSami. alegOria [berZ. mSoblebs. suraTi. ¥ alibim. ¥ alergiuli. a. al ad da litera] _ poeturi. ali  koperatiuli a. ¥ alegoriuli. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi. Alia [ebr. alibi sxva ad­ gilas. halleluja. 2. aligAtor­i [ingl. misisi pis a.-is damtkiceba. aliterAcia [alliteratio. emig­ raciis procesi. Janri.-27afTi).  alebardasi Scd. alegoriisa.  a. ebr. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. aliafUrSet­i [fr. gaerTi­ aneba. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi..) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba. alilUia Zv. (gadat. mxatvruli . rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa.  alibma Scd. alQment­i [laT. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri. sakvebi romelsac.  a. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT. alQans­i [fr. Alibi [laT. alEia [fr. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi.

Alma­mAteri [laT. alpQnizm­i [fr. alquadi yadi. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli.  aloisaA Scd. Alo! [ingl. Almanach laT. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi.alk -28 alio!. allos sxva.  a. ¥ alogikuri. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. alOnim­i [berZ. Alkald­i [esp.  axalgazrduli a. alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. sezoni. aloe] _ (botan.  a. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle. hullo] _ sityva (Sorisdebuli). ¥ alpinisturi. alcazar arab. Aloe [berZ.). allo! Scd. logikuri gansjis. ¥ aloesi.  mTasvleloba Scd. almanachs arab. banaki. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians.  axalgazrda mweralTa a. lo­ gikis. msvlelobis darRveva. mTamsvleloba). romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . almAnax­i [germ. mis wvens iyeneben medicinaSi. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. alkAzar­i [ec. sinon. fsev­ donimad gamoyenebuli. kalendari] _ araperioduli krebuli. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. a. Se­ usabamoba. klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). alcalde arab. alOgizm­i [berZ.

-29mimdevari – mTis turisti (qarT. oTxiT da sxva). altaria – altus maRali] – 1. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. finjani.  a. arCevnebi. alternetuli Scd. alternAtiva [fr. mTamsvleli). qmedeba. Altar­i [laT. a. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. altrUizm­i [fr. ¥ altruistuli.  alternativuli. Sdr. 2. a. rigiTi nomeri _ 13. a. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze.97. alUzia [fr. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . alter da sxv. alf altQtuda [laT. alUmin­i [laT. mcenareuloba. sa­ erTod. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. saqcieli.  a. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al. alter – erT­erTi oridan. alternatife – laT. sinon.  mTasvleli Scd.  alpiuri Scd.).  aliumini Scd. Alur­i [fr. sinon. maRalmTiani). altruisme laT. alfAbet­i [berZ. at. saZovrebi. a. ToxarikiT. gadawyvetileba. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. ¥ alternatiuli. proeqti.  a. (gadat. Alpuri _ alpebTan da.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. wona 26.  a.

 gaumarTlebeli a. 2. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli.  alfaviti. ¥ ambiciuri. saidanac locvebs warmoTqvamen. sinon. anbani. ambQon­i [< berZ. ¥ ambrazurisa. ambrOsia [berZ.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis.­ebi . (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. embrazure] – 1. pativmoy­ vareoba. (samx). anbanuri. alchymia arab. a. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT. a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali). ro­ melsac ukvdavebis.-ebi. 2. ambQcia [fr. saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). 2. ¥ amazonis. amazôn (amazone). cxenosani qali. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e.  alximia Scd. ambition laT. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT]. amAlgama [fr. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis. dvrili ZuZus Tavi. saTofuri). kerti] _ 1. amalgame arab. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis. Alfons­i _ kaci.  ambrazurasi Scd. qalis grZeli sacxenosno kaba.w. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. alqQmia [laT. alfavituri Scd.)  a. `fi­ losofiur qvas~. amAzon­i [berz.ganekurna yvela avadmyofi da sxva. ¥ alfabeturi. pretenzia raimeze. katalogi.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. si­ non. ambrAzura [fr. ambitio] _ 1. a. gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. (qarT.

-31silamazes aniWebs maT (ix. amoralu­ roba. . kvarcis na­ irsaxeoba. amorAlizm­i _ moralis.  agneziasi Scd.). romelsac ara aqvs mudmivi forma. amen. ¥ ambulatoriuli. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli.  aministia Scd. amnQstia [berZ. amoibe cvlileba] _ umartivesi. amnEzia [berZ. pati­ eba] _ 1. romelsac iwvevs ameba.  amebasi Scd. mikroskopuli erTujrediani cxoveli. amebQaz­i _ (medic.) 1. mkurnaloba.  a. ¥ amneziis.  a. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs.) daavadeba. (qarT. 2. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. Amin [berZ. agreTve neqtari). sinon. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. amQmia _ (medic. amETvisto [berZ.  ambulatoruli Scd. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. amorAluri [berZ. moralis moraluri. uzneo. adamiani. α uaryofiTi nawilaki. men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi. α uar­ yofiTi nawilaki da laT. ambulatorius mosiarule. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. saerTod patieba. ¥ amebisa. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva. Ameba [berZ. moralis.zneobrivi] _ (wign.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. iisferi. Sewya­ leba. amenOrea [berZ. ambulatOria [laT. cxovrobs wyalSi. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale.

Amplua [fr.). amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ.-Sia. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. mis sasceno monacemebs.  a.  s. amplitudi Scd. mowyobiloba _ amorti­ zatori. amostisieren] _ 1. amorphos] _ 1. ¥ saamortizacio. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. amUlet­i [laT. ¥ amputireba. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT. amplQtuda [laT. aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli. amplituoto sidide. 2.. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg. amOrful­i [berZ. ¥ amplitudisa. roli. qim.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan. gaqanebis sidide. sxeuli. (fiz. emploi] _ 1. saqcieli. 2.  komikosis a. romelSic wamalia. 2) sa­ Wiro mowyobiloba.  avtomobilis a.). amputAcia [laT. sifarTove] _ 1. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. amuletum arab. fisi. Ampula [laT. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag.  a.) sxeulis udidesi . (gadat.  amplitudasi. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli.  ampluasi Scd. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. 2. kiduris a. (min. amortizAcia [laT. uformo. mina.  is Tavis a.  amorfiuli Scd. manqana­mowyobilobaTa.  amortizireba Scd. vinmes mdgomareoba. ¥ ampluisa.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag. gar­ kveuli xasiaTis rolebi.  gaqanebis a.  filtvis a. biZgebis. qarva. 2. 2.] _ raime patara nivTi.

layuCebiT. ise xme­ laT. amour laT. amphiteatron-amphi orive mxriv. amphō orive] amfQtrite [berZ. avgarozi. mcenare. bayayi. sazeTe da sxva. Amur­i [fr. Ti­ cxoveli.. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. tanki. atareben. amphibios or­ . sinon. amor amfiTEatr­i [berZ. amphitritç] _ TavsarTi. wyalxmeleTa (qarT. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. [< berZ. mocvas. amnicya rogorc wyalSi. adgilebiT. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. orive mxares. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. dabrkolebaTa gadalaxva 2.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi.] _ 1.... amfo. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad).. 2. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT. romelic xarobs amunQcia [polon. gar­ zRvis qalRmerTi. avtomobili. an ori donis coli. salamandra). romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. boda sxvadasxa sanaxaoba. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. muloba (garda iaraRisa 3. (mag. Sana). viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. wyalxmeleTa lisma. garSemo. sartyeli. maTara. sani ymawvilis (Wabukis) 2. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. mosarTavebi da sxva). samxedro aRkaz­ leTze. giri. amfibia. rom­ CanTa. ormxrivs. posei­ Semortymas. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ.] _ Zvel ormags.

sisxlis a. ukan.ana -34asoebis gadajgufeba. sinTezi. anabAtizm­i [berZ. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. axali sityvis warmoqmnis mizniT.) tkivilis SegrZnebis dakargva. mo­ iTxovs. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba. analysis daSla] _ 1. anabolç aRmavloba] _ (biol. analgesia] _ (medic. mecnierebaSi kvlevis meTodi.. aRorZineba] _ (biol. anAlgia da analgEzia [berZ. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan]. SeCveneba. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia.  a-ze gadacema. anathema dakisrebuli] _ (ekl. mniS. anabiôsis ga­ cocxleba.. anATema _ [berZ. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. anabOlizm­i [berZ. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. siyva­ ruls. Se­ esatyviseba asimilacias. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis.. pi­ ruku.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. anabQoz­i [berZ. anAgrama [berZ.) ek­ lesiidan gandevna. romelic umReroda mxiarul cxovrebas. katabOlizmi.  qimiuri a. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag. anAkonda [esp. sapirisp. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. gr. Rvinos. temperaturis Zalian daweva. 3. ana gada. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad. 1). dawyevla. 2. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis).. anAliz­i [berZ. ga­ daadgileba. uwylooba) dakav­ SirebiT..  norma _ romani.

mdgomareoba.  anarxizmi Scd. anArqia [berZ. 2. qaosi. qimia.  a. ananas. xvreli. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. anAnas­i [esp. anAmnez­i [berZ. analogos Se­ sabamisi. masala. is­ xavs surnelovan nayofs.  analitikuri. ¥ analizuri. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. analitiuri Scd. SefardebiTi] _ raRac msgavsi. maTematikuri.  analogiasi Scd.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan.  a. Cai. ekonomikaSi. (gadat. Tanabari sagnebisa. anAlur­i [fr. .  anarxisti. anus yiTa nawlavi] – (anat). maTematikuri analizi _ ix. Sexedulebani. areuloba. movlenebisa da cnebebisa. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa. anana . adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT.-35xilva. ¥ anarqiuli. areuloba] – 1. xe­ lisuflebis. anal – laT.  a. movlenebsa da cne­ bebs Soris. analogiisa. anarxistuli Scd. anarchia umTav­ roboba.) cnobe­ bi. sufevs.) sruli uwesrigoba. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros.  moTxrobis a. anAloe [berZ. analOgia [berZ.  s. garCeva. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari.  a. s. ¥ anarqistuli  a. ¥ analogiuri. stiqiu­ roba. anamnesis mo­ goneba] – (medic. am mcenaris nayofi. anAlog­i [berZ.  iq a. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba. Sesatyvisi. ¥ saanalizo. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. Ta­ nazomieri.  anarxia. marTva­gam­ geobis ararseboba. anarxiuli Scd.

 anatomi. Zveli drois gadmonaSTi. epoqisaTvis. gamoyofa] – 1. anaqrOnizm­i < [fr.ana -36tis. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis.). Tvalis a. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. anatomireba. 2. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis.). ana ukan da chronos dro] – 1.-ebi istoriul romanSi. anatomē gak­ veTa] – 1. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba. ¥ anatomiuri.  siyvarulis a. anAfora [berZ.  a. anaphora zeviT aweva. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas. mecniereba. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba.  anaxronizmi. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi. atlasi. 2. Sveulmfrene­ bisa da misT. Angar­i [fr. Sexeduleba.  a. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi. anachronisme < berZ. anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. 3. Angina [laT.  tvinis a. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. adamianis a. angina] – sa­ xis lorwovani garsis.. angiolOgia [berZ. sadac kveTen gvamebs. ama Tu im faq­ . qronoligiuri Seusabamoba. raimes agebuleba. (gadat.. a. 2.  anatomuri Scd. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili. anatomi.  a. anaxronistuli Scd. ¥ anaqronistuli. gamokvleva. (lit.

ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi.). anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. Janri. anegdoturi. anthologia. anTolOgia [berZ. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba. SemTxveva.). sa- anT anegdoto Scd. androgQnia [berZ. AnTrak­i [berZ. anTrAcit­i [berZ.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb. gautkivareba operaciis gasakeTeblad. adgilobrivi a. anEmia [berZ. anEqsia [laT. upiratesad leqsebi. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi .). mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali. ¥ saanekdoto.  s. romlebic me­5 s.  qarTuli poeziis a.  antraciti Scd. anEkdot­i _ [fr. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. androfObia [berZ. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic.-37saqsebi). mkvrivia da liTonisebr priala. rCeuli mxatvruli Txzulebani. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa.  anestezia Scd. anTropOid­i [berZ. anTropogEnez­i [berZ.  saerToa. anecdote – berZ.. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ.  anegdoti. ¥ anekdoturi  a.

) gamokiTxva. antroposOfia [berZ. centrum centri] – religiuri Sexeduleba. kanibalizmi. orangutani. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena. 2. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad.  a. furclebi.-is Sevseba. antropofAgia [berZ. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba. rom yvela sagans aqvs suli.) monacemebi. Simpanze. (s.). animAlist­i [laT.  a. rasebs.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans. (s. romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs.  a. anthrôpos adamiani da laT. Anklav­i [fr. anquêtteê] – 1. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. (s. RvTis mier . romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. a. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. (s. biologiur bune­ bas.) kvleva-Zieba.  a. animAlur­i [laT. a. anTropolOgia [berZ. Janri. saantropologio Scd. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba. evo­ lucias. s. a. giboni da sxv. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas.-is mowyoba (Catareba). anTropocEntrizmi [berZ. cvlilebebs mis age­ bulebaSi.  a. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. anQmizm­i _ [< laT. ferwera. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake. ¥ anketuri da saanketo. furceli. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs. Anketa [fr. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. ¥ animalisturi. antropologiuri. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili.  antropologia.) muzeumi.

. ¥ antarqtikuli. Txzu­  politikuri a. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. ¥ antagonisturi. nagebobaTa anomAlia [berZ. moicavs antarqtidas.  quCebis a. lis yvela nawilis Se­ kaTodi). normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. annonce] – mokle  a. ensamble erTad. niSvna] – wignisa. mierebis darRveva. uaryofiTi lantis. momReralTa. Anod­i [berZ. movlena... ynosvis uqonloba. koncer­ antArqtika [berZ. moSla. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba. romlis urigebeli winaaRmdegoba. SenobaTa. fasebis darTviT. brZola] – Se­ Txzulebis avtori. Tanxmebuloba. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. anOnim­i [berZ. statiis . (mag. ritoriebs (ubnebs). fsiqololeba). at­ anOsmia [berZ.  a. winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. giuri a..  anomaluri Scd. romelsac ara aqvs led gadmocema.  saestrado a.-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT. erTianoba. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli. veva. gastrolebis da misT. cekvis a. pirispireba. ganaSenianeba. anotAcia [laT. winaaRmdegobani. annotatio Se­  a. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. Sinaarsis mok­ biT da. usaxelo (werili. anodos zeviT Ansambl­i [fr.).  anonimiuri Scd. Anons­i [berZ. vinaoba ucnobia. ¥ ansambluri. damkvrelTa. simRerisa da ¥ anomaliuri. eqspedicia. wesisagan. rasobrivi a. antagōnisma kamaTi. saerTo 2.

biologiuri nivTierebebi. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. [berZ. raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi). specialuri sakompiutero programa.) stilistikuri xerxi. larnaki. suraTi. antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. antQTeza [< berZ. gan­ sja. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). wigni. antimecnieruli midgoma.ant -40samkurnalo nivTierebani. antidoton (mx). Antena [laT. a. ¥ antarqtikisa.  satelevizio a. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. antivQrusi [berZ. vaqcina virusis wina­ aRmdeg. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. Casaqrobad). antidOteb­i [berZ. antibiotQkeb­i [berZ. anktarktika Scd. antiTEzis­i [< berZ. virus Sxami] – 1. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. 2. antiquarius] – piri. anti. antithesis dapirispireba] – (lit.  antiqvari Scd. ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. anti wina­ aRmdeg da laT. romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs).. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad.  a.. antQkvar­i [laT.  anaqtartikasi. 2. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi.] – SxamsawinaaRmdego . a.  antihumanuri aqti. ¥ antenisa  antenasi Scd.

antipodes (mr.-41 antikvariuli. pirovneba. ¥ antifaSisturi. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili). 2. antQkur­i [< laT.). sxvagvarad _ iudofobi. sibin­ Zure. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli. . xelovneba. antilOpebi [fr. pirobebi. – ebi. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix.  a. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT. seismu­ ri. antQpod­i [berZ. a.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. saxis an sxeulis nak­ vTebi). (gadat. gamoxtomebi. ¥ anti paTiuri. antilopa. TvisebiTa. siZulvili visame mimarT (sapirisp. anti patiuri Scd. a.  a. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. ¥ antisemituri. (wign. qurcikebi anu jeirnebi da misT. 2. usufTaoba. antiquus Zveli] – 1. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. sazogadoebrivi wyoba da sxv.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. a. antiqvariuli Scd. (mag. anti pATia [berZ.  antisanitaruli Scd.).  antiseismiuri Scd.  antiuri Scd.  Cveni sazogadoebis a. RonisZiebebi. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. gamosvlebi.  mx.).  a. antisEmit­i – piri. ¥ antilopisa.  antilopasi Scd.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1.  a.  a. msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. Teatri. filosofia.  antisemitiuri Scd. antilope (mx.  anti patia. simpaTia).. ganwyobileba.). ¥ antisanitariuli. Zveli berZnuli an romauli (kultura. xe­ lovneba. a.

entourage] – (saub. antracte (entre Sua. aseTi xorcis mwvadi.). koncertebis momwyobi kerZo piri. antUraJ­i [fr. saRamosa misT or ganyofilebas Soris. organizacia. antreprenQor­i [fr. antifreeze – berZ. didi – patara). anulQreba [laT. 2. antQfriz­i [ingl. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. (mag. entrée] – 1. entrepreneur] – saTeatro. entresol] – 1. Soris)] – 1. antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. antrEsol­i [fr. a. Sesveneba saTeatro or moqmedebas. gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. 2. sacirko warmodgenebi.. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. musikaluri nomeri (in­ termedia).  antonimiuri Scd. an koncertis. AntraSa [fr. ¥ antonimuri. antrecôte] – 1. 2.  Teatraluri a. qalaq uruqis mfar­ veli. 2. antonyme < berZ. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs.  a. gauqmeba.). operis or moqmedebas Soris srul­ deba. antQqriste [< berZ. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba. annularet ga­ nadgureba. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima).ant -42TmaneTs. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. moZraoba.  antrakti Scd. aseTi xorcis mwvadi. Antre [fr. kargi – cudi. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. antrEkot­i [fr. 2. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. sityva. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo. Antraqt­i [fr. antOnim­i [fr. anti winaaRmdeg da ingl. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. freeze gayinva] – siTxe. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ . Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. neknebs Soris amonaWeri xorci.

mTavari. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs. yvelaze msxvili arteria. Anfas­i [germ. eleqtruli a. – esp. dakveTis.  a.  apatia. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos.  saministros a. apArat­i [laT. (fiziol.). 3. xelsawyo. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT. apatheia ugrZnob­ loba. apatiuri Scd. apAtrid­i [berZ. apartAment­i [fr.  saxelmwifo a. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic. Aorta [berZ. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze. anUria [berZ.). organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba. ¥ apaTiuri. aparAtura – (mniS. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta. sa­ dac aparatebi (mniSv. avtotransportis a. aurtē] – (anat.. ga­ mokruli gancxadeba. romelic ar . kinoSi da misT. a. organoebi. qafSia. bina] – didi. 1) erTob­ lioba.-43 xelSekrulebis.). apATia [berZ. piri. anchovies (mr. apparatus mo­ wyobiloba] – 1. aparatebi. mdgomareoba. 4. mdid­ ruli bina. ¥ anulirebuli. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. dawesebulebaTa erTobli­ oba.  sametyvelo a.).. aparTEid­i [afr.  qimiuri a. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda. 2. appartement oTaxi. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma. rom yvela bileTi gayidulia. apartheidi Scd. anCOus­i [ingl.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa. ¥ saaparato – sadgomi. dawesebulebis. sruli gulgriloba. anschlag] – Te­ atrSi. qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika. romelic. rentgenis a. 1) aris moTavsebuli.).  aparteidi. pirdapir. AnSlag­i [germ. mxedvelobis a.  telefonis a.

apendiq­ sis anTeba. appellatio mimarTva. aplikAtura [laT. gafurCqvna. aplodQsment­i [fr. gadat.). misi aR­ niSvna notebze. aplikAcia [applicatio mideba.). ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). aperQtiv­i [fr. igivea rac apolidi. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. (astr.). 2. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. apOgea [berZ.  a. applaudissement] – (wign.  aplodismentebi (mr. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. rixi.ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas. cis wertili. saCivari. apelAcia [laT. romliskenac moZraobs mzis sistema. apogeia Scd. ¥ saapelacio.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad. (wign. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). movargeb] – TiTebis . apEndiqs­i [laT. ayvaveba.  darbazSi gaisma a. taSis kvra.). aplAzia [berZ. applico mi­ vadeb. romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. vad. morgeba] – naxatis.  s. s. wertili cis Tavze.). aplomb Sveuli mdgomareoba. 1. appendix da­ namati] – (anat. ¥ apogeisa  apogeasi.-iT damkvidreba. 2. apex mwvervali] – (astr. Aplomb­i [fr. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1.). mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili.) Scd. saCivari] – (sa­ marT. apendQcit­i (medic. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. Apeqs­i [laT. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi.). Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena. a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol.

¥ apokalifsisi dasaSvebia. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. (Teat.  sabazro ekonomikis a. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. saidumlo] _ iseTi veba. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba. uecari dadambla­ faruli. ueWveli. damblis dacema. RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba.). gadat. sxv. apologEtika [berZ. Seqebulia xalxi.). varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba.zevsis Svili. dadgoma. bolos darTuli.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. 2. an werilobiT). rac bibliuri Txzuleba. risme Tav­ 3. winaswarmetyvelebis Rmer­  a. vartyam.). (ist. apokryphos da­ dic. raime movlenis. ro­ sobrivi scena. melime ideis. apokolypsis va. gaRmerTeba] – 1. Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. apolOgia [berZ. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . logi­ apolOget­i [berZ. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ. dasacavi. gmiri. romelic apOlon­i [berZ. apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. a. apolo2. apthēosis da a. xelovnebisa da sasrulze~. –aleqs moskoviCi.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1.).-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. lis a. mefis gandideba. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli. sityva] – (wign. apoplEqsia [berZ. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva.). moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ.S. (wign. Ti. ambis. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. (wign. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia.

fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris. mociquli] – 1. saoqromWedlo nakeToba da sxv. aggio] – (finans. ¥ aprobireba AJio [it.).  fr. apostasia] – (wign. a jour gamWoli. Zveli rwmenisgan gandgoma. a priori dasa­ bamidan. a. dizauio). aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani. moZRvrebis. da­ dastureba gamocdis. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. arAbesk­i [ix. apostolos despani. warsulidan] – wi­ naswar.).  atyda a. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki.  axali meTodis a. ¥ apopleqsiuri. Zlieri mRelvareba. oficialurad gamoxatuli mowoneba. apostropheberZ. agiotage] – di­ di aRelveba. naqargi. aurzauri ra­ ime ambis gamo. aJUruli [fr. m –s (heqtaris 1/100).  a. romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. agitation] – (wign. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa. fu­ lis niSnebis da sxv. mtkiceba. (gadat. aJiOtaJ­i [fr. imTavidanve arsebuli. aJitAcia [fr. aRgznebuli mdgomareoba. apOstol­i [berZ. Ar­i [fr.  a. aprQor­i [< laT. are – laT.apo -46woneba] – 1. 2. apostAsia [berZ. 2. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi. cdamde.  apopleqsuri Scd. apOstrof­i [fr. Se­ mowmebis Sedegad. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad).).). ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. birJaze. xelTaTmani. sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. damtkiceba. arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT.). area farTo­ bi. dambla. aprobAcia [laT.  a. aprobatio mo­ .

(wign. (qarT. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. ¥ argumentirebuli. nayofi iWmeba. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. 2. argumentebis erToblioba. Argo [fr. argotikuli. msjeloba.  a. arabesquos – esp. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad.).  damajerebeli a. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan. (maTem. arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. aranJQreba [< fr. gavr­ celebulia amerikaSi. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). lo­ gikuri mosazreba. argumentum mtkiceba] – 1. arg  moxaluli a. argumentatio] – 1.  qurduli a. it. rTuli ornamenti. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. samediatoro sasamarTlo. argUment­i [laT.-47fexs. sabuTi.  mecnieruli a. arbitre – laT. 2.  araxisi Scd. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT. zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli. meore fexi ki gaS­ verilia ukan. sWirdeboda.  am mniSvnelobiT mx. . arbQtraJ­i [fr. arranger wesrigSi moyvana] – (mus.. arabesco arabuli] – 1. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. argot Jargoni] – (lingv. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis). ] – didi. Arbitr­i [fr. damoukidebeli cvladi sidide.). 2. arAqis­i [berZ. Arara da Ara [amer. saxeli: miwis Txili).).).. ar ixmareba.  cxenosnobis a. argumentAcia [laT. ¥ argotizmi. argumentebis moy­ vana. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa.  debulebis a. arabEskebi [fr. Widaobis a.

kantataSi.­idan moyolebuli ix­ mareboda.-ze arian klounebi. 2. Arena [laT.  arenasi Scd. aria] – (mus. rac argumentacia (mniS. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. zevsisa da heras Svili.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are. asparezi. (gadat. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea. arena. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT. zogjer iron. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. arEal­i [laT. 3. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba. Ares­i [berZ.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. 2. sivrce] – 1. oratoriaSi. Areopagus – berZ.S.). Aria [it. Zvel romaul amfiTeatrSi. ariEleb­i [sanskr.). 3. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad. (gadat.  a. ¥ ariasi Scd. me­ 19 s. wiaRiseuli d a. sarbieli. arealis – area mo­ edani.] – 1..) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo.) moRvaweobis dargi. gaavrcelebs are deda­ miwaze. 2. qviSa. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT. ArTrit­i [berZ. Cveuleb­ riv operaSi. ¥ arenisa.  politikuri brZolis a. saerTod. ijara. (ist. (lingv. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. ama Tu im movlenis. areOpag­i [laT. sadac gladiatorebis da a.) saerTo saxelwodeba. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. iranelebs. brZola imarTeboda.. romlis sxdomebic omis .] – 1.. 2.1). Arenda [polon. Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo. arenda. moedani qviSiT moyrili. S. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani.

moqmedeba. arQTmia [berZ. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic. zeda fena. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag. 3.-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~. ¥ aristokratiuli. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). aristokrati). aristokrAtia [berZ. a.  a. amocana. arriérre – garde. 2.. adamiani. (sapirisp. 2. avangardi).rac niSnavs sruluflebian adamianebs]. zeda fena. Aristokrat fr. adamiani. oTxi a. (ist. aristocrate] – 1. arietta] – (mus. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres.) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva. didgvarianebi. ariErscena – (Teatr. ariTmEtika [berZ. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. ¥ ariTmetikuli. arQeta [it. ¥ aristokratuli. ormuzdisa.) scenis ukana nawili. aristokratia] – 1. Zvel saberZneTsa da romSi). arQman­i [berZ. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili.  a.  warmoSobiT a. ariErgard­i [fr. saloni. manerebi. aristOkrat­i [germ. Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili.) mci­ re aria.  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. . arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili.  a. aristokratiis war­ momadgeneli. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena.  finansuri a.

romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. sazRvao. Armada [esp. gadat.ark -50- 3. . gan (ix. armada floti] arsEnal­i [fr. risme didi rao­ Armia [fr. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. arkEbuz­i [fr. rom­ 2. SevarTa a. adamianTa didi raodenoba. wisqveSa wylebTan. non. fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. Soris. RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni. di SenaerTi. Crd. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. armagEdon­i [ebr.­ebSi). harim giddin  avtomobilistTa a.. iaraReba] – 1. Cai.  sahaero a. rZolo Setakebebi] – adgili  s. gadat. sadesanto a.] – – samxedro gemebis. divizia. aristokrati). – rac dakavSirebulia mi­  a. aromate < berZ.). armée – armer Se­ denoba. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. 2. aromatiuli Scd. arsenal – arab. keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba). jaris SenaerTi. varangelozis mier (ieso  a. palestinaSi sadac arOmat­i [fr. TviTm­ 1. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. qristes mier). umu`qalaqi megidas mTasTan~.-Si gawveva. romelic lulidan itene­ 4. artésien < (saxmeleTo. arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. (wign. si­ wnevas. jari). saxelmwi­  codnis a. myofi jarebi.

artilEria [fr. artillerie] – 1. ricxvs. 3. sqess.-51- art  gansazRvruli a. a.). < article – laT.. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a.). Artikl­i [fr. agreTve. ganusazRvreli a. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi.-Si msaxurobis.. qalRmerTi. yovelgvar cecxlsasrol  a. artēria] – 1. nebaSi. Artemis (AriaraRis (qvemexebis. damxmare sityva. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. (gadat. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. artezQuli wylebi – miwis­ . romelic gu­  a.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. Artist­i [fr. a. sanaosno mdinareze. articalatio] – (lingv. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. vena). (s) monacemebi. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ.) jaris gvareoba. s. ¥ saartilerio. niWi. Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. sisxlZarRvi. (ant.. romelic swavlobs ¥ arteriuli. sanapiro a. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a.) ityvian mi­  s. ze. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. 2. haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. sisxli. qveSa wylebi [berZ. cecxli.) (wign.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da. misT. virtuozuloba. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi. brZolaSi. dargi. mzveravi oceuli. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. a. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. 2. artiste] – (ingl. brunvas. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). xSirad.

mxatvruli kiTxvis a.  a.. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba. 2. [berZ. arqAizm­i [fr. moZvelebuli movlena. archaios Zveli] – 1. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba. 2. archaisme – berZ. ¥ arqeologi.) ganaTxari frin­ veli. arxeologiuri. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT.arf -52awarmoeben. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva.  arqiepiskoposi. mTa­ vari] – 1. archetypon] – (wign.) aqspedicia..  arqiZneli.. archi ufrosi. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. uZvelesi.. arqimandriti. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a. a.). sawyisi. arqeolOgia [berZ. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan. stili. arqQel­i [berZ. [berZ.) gaTxrebi. Arfa [germ. romelic. arqeoptEriqs­i [berZ. (s. rTuli sityvebis pirveli nawili. saarxeologio Scd.  arxauli Scd. arqEti p­i [berZ.) moZvelebuli. (s..  arxaizmi Scd. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli.  a. risame pirveli saxe. (enaTm. arqi. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont. gamoTqma an garamatikuli forma. Zve­ li drois gadmonaSTi. TavsarTi (win­ sarTi). amosavali forma. Zveleburi. arqEul­i Era [berZ.  arxeologia. archaios Zveli. arqeo. arqAul­i [berZ. Zveli. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs . romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs.

 s. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas. mTavars. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. saarqiteqtoro. niWi. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1.. arqiteqtura). .  arxivi. javaxiSvilis a. arxiteqtoruli. saxelosno. archaios Zveli. arq arqi pElag­i [berZ. arqiepiskOpos­i [berZ. ¥ saarqivo. niSnavs: dasawyiss. archi Tav­ sarTi. Arqiv­i [laT. 3. arqivarQus­i – arqivis gamge. saarxiteqtoro Scd. arqiteqtOnika [berZ. arqivis mcveli. masalebi. krebuli. 2. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi. 2. sxvaa (ix.  arxiteqtori.  arqiteqturuli. fotosuraTebis da misT.  saxelmwifo a. saarxivo Scd. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi. ¥ arqiteqtoruli. archivum –berZ. architectura – berZ. xelna­ werebis. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali. s. raime dawesebulebis gan­ yofileba. kompozicias. fakulteti. arqitEqtura [laT. arqimAndrit­i [berZ. literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba.  arxi pelagi Scd. mTavarepiskoposi. (geol. saarqiteqturo. sadac inaxeba Zveli sabuTebi.  iv. xuroTmoZRvari).). uZvelesi] – 1. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT.  havais a. s.  a. dawesebulebis an calke piris werilebis. si­ non. architektura] – 1. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. damTavre­ buli saqmeebi da misT. dawesebuleba. 2.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi.

Arqont­i [berZ. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. si­ non. yinuli.  arxiteqtura. ¥ arqtikisa. gadawyveta. astheneia] – (me­ dic. Arxar­i [Turq. a. ansambli.] – veluri cxvari. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. ¥ asambleis.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi. ufrosi] – (ist. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. xuroTmoZRvreba).  Zveli qarTuli a.).  a. aTen­ Si..  gaeros generaluri a.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. arxiteqturuli. asTEnia [berZ. asEmbler­i [ingl.). asamblaJ­i [fr. a/manqana. assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba. nagebobis stili (qarT. samuSaoebi. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . asambleia Scd. eqspedicia.  asambleasi. hava. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare. ¥ arqiteqturuli. gotikuri a. asenizAcia [fr. saarxiteqturo Scd. romelic gars ekvris poluss.  arqtikasi.  a. asamblEa [fr. asEptika [berZ. arktika Scd. ¥ saasenizacio. s. arcticus berZ.  s. ¥ arqtikuli. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs. 2. archôn (archōntos) mmarTveli. Sua da centraluri aziis mTebSi. Zegli. a. a. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba. saarqiteqturo. programirebis ena. Arqtika < [laT. proeqtis s. gavrcelebulia samxreT cimbiris.

asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas.  profesoris a.  a. askētēs] – 1. Asketismus berZ. 2. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. Asket­i [berZ. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze. kiko.  asimetriuli Scd. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). ¥ asketuri. piri.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore.  kaTedris a. as. 3. .  asimiliacia Scd. asignAcia [fr. sahaero brZolebis virtuozi. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo. ¥ asimetriuli. assimilatio msgavseba. Asort­i [fr. ukiduresi TavSekaveba. 2. damswre] – 1. asQstent­i [laT.-55medic. saukeTeso sportsmenzedac ityvian. AsTma [berZ. (wign. damsgav­ seba. (lingv.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas.  Sokoladis a. mezobel bgerasTan. asortQment­i [fr. 2. asimEtria [berZ. assignation] – (moZ. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. figura.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. religiuri moZRvreba. sisuste. As­i [< fr. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. uRonoba. asimilAcia [< laT. (biol. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari.  a.) qaRaldis fuli. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli.). romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag. askEtizm­i [germ. tuzi] – 1. 2. assistens (assistentis) damxmare.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger. assimilleren] – 1. cxovreba.

asocirEbuli [germ. Astartç – Zv. Tvalsazrisi. aspirantus – laT. 2. SenaerTi. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. sinon. risame jgufi. amxana­ goba. assotiotio vu­ erTeb. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi).  s. mov­ lenebs da sxv.] – aspirantebis momzadebis sistema. ¥ saaspiranto. Aspeqt­i [laT. war­ modgenaTa Soris.asp -56ganizaciisa (qveyana. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. msgavsebis mixedviT. aspirAntura [germ. (fsiq.). saxe). aspectus Sexe­ duleba.  a. aseTi an iseTi Sesruleba. mi­ wis. avtomobilis a.(qarT. aspQrant­i [laT. asociAcia [laT. Astarte [berZ. asteroQdeb­i [berZ. (gramat.  sruli a. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi).). saxe] – 1. usrulo a.  daswrebuli a. (wign. romlebic brunaven mzis  mdidari a.  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a. aspirAcia [laT. gamocdebi.) zmnis kategoria. iseTi kavSiri. aspiratio amo­ sunTqva] – (medic. mcire planetebi.).  a. aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri. rome­ lime qveynis organizacia). kavSiri.  molekulaTa a: 3. ebr.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. 2.-iT.  mecnier muSakTa a.). SeerTeba] – 1.. kavSiri. romliTac ganixilaven sagnebs.  aspekti Scd. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ . ¥ asociaciuri. astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr.

rac kosmonavtika. vars­ kvlavisa~. astrolOgia [germ. asfQqsia [berZ. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris. asphyxia.  a. ¥ astronomiuli. astrofQzika – fizikis na­ wili. astrologia] – mecniereba. astrOnavt­i _ igivea. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. weli. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra.  a. wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. aqvs iisferi. dakvirveba.  astronomia.). astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. astronOmia [berZ. [berZ. drois gazomva da sxv. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas.). . war­ moSobas. observatoria. sinon.. a. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea.-57garSemo. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. astromEtria [berZ.  abasTumnis a. mra­ valniSna ricxvebze. prognozi.  amerikeli a. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. maT agebulebas.-ebi. astro.. astrAlur­i [laT. rac kosmonavti.moZraobis kanonebs da sxv. astronAvtika [berZ. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo). varskvlavTmcodne­ oba). astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. Astra [berZ. ¥ astrologiuri. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT. ¥ astrofizikuri.

cis TaRi (kamara). geografiuli rukebis krebuli.  satelevizio a. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. papis mama. miTis mixedviT. komisia. sabuTi.] _ patara brtye­ gansaZRvra. attachélifikaciis. atAvizm­i [< laT. attaché] – 1. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. valo. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi. mxat­  s. specialurad mowyobili titani. winapari] – 1. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. berZ. 2. atlas (Attlantis)] xelosno. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. attestatio mow­  ataSisa Scd. romlis mixedviTac  samxedro a. cialist­konsultantia. rac da­ saxeb. `di p­ melTa a. 3.. moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl. (biol. – Zv. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena. atestAcia [laT. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. ¥ ataSesi. samxedro mosamsaxuris 2.ata -58-  ateliisa Scd. vamtkiceb] – 1.). lomati~. attestos va­ mowmeb. li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. codnis donis case fr. atElie [fr. AtaSe [fr. Soreuli atEstat­i [laT. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. e. pis.). miniWebis Sesaxeb. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. di plo­ 2.  saqarTvelos a. atavus pa­ . ¥ saatestacio. atelier] – 1. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. romelsac zRvis sadgomi foto­. romelic raime dargis spe­  profesoris a. wevri. w. msofli¥ ateliesi. (gadat.

 enebis Seswavlis a. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki. gadat. iaraRi.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba.). firmis dawe­ . birTvuli). atmos.  anatomiuri a. krebuli.  niSandebuli a. yinulmWreli. naxazebis.-s zeda fenebi. Atom­i [berZ. kuTvnileba] – 1. v. tabulebis. audiEncia [laT.bir­ Tvi] – 1. me­20 s. 2.-59os a. (wign. (wign.  atmosfera Scd.  elCis a. garemocva  megobruli a. (filos.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan. ana­ orTqli da sphaira sfero. – ebi. a.  a. [miTologiuri atlantis – berZ. 2. tiri da misT. aUdit­i [ingl. atmOsfero [laT. Atol­i [ingl.  a. 2.  audencia Scd. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. saqa­ nela. 2.). audiovizuAlur­i [laT. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba). risame damaxasiaTe­ beli niSani. attraction] – 1. 1. atraqcQon­i [fr. naxa­ tebis da misT. –ri meTodi. audit] – or­ ganizaciis. romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze]. 3­isaTvis). airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. Atlas (naT. sinon. atrQbut­i [laT. ¥ atmosferuli. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna). a. ¥ atomuri (qarT. 3. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli. wneva.  a. naleqebi. garemo pi­ robebi. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. attributum Tviseba. (mniSv. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. prezidentTan.

leqciis. auctio (laT. saauqciono. 2. Afera [fr. Aura [berZ. afErist­i – piri. s. yalTabandoba. N 100. romelic aferas sCadis (TaRliTobs).). sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis. raime qonebis. Afiqs­i [laT. doRSi: cxeni. nivTebis ga­ yidva. moedani.] – sajaro vaWrobiT. autsider] – 1. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT. s.  mravalricxovani a. TaRliToba). auctionis) zrda. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli. auditOria [laT. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni. affaire] – saxifaTo. affixus mimagre­ buli] – (lingv.  s.. afiora Scd. – ebi. mag. 2. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. ¥ auqcionisti. auqcQon­i [germ. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels.. auktion < laT. (sp. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma.  universitetis a. adamianis sulis gamov­ lineba. vaWroba. romelsac . aura niavis qrola] – 1. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT. cxenebis a. a. 2. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. sadac kiTxuloben leqsebs. moxsenebebs da misT. Aul­i [Turq. autsaQder­i [inl. autOdafe [port.  aferasi. Afeqt­i [laT. ¥ aferisa. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. darbazi.).aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. vaWroba. didi oTaxi an darbazi. aRtacebis. fulis Sovna motyuebiT (sinon. TaRliTi.) sityvis nawili. auditorium] – 1. (medic. avtomobilebis a. saso­ warkveTilebis) gamovlena. affecfus su­ lieri mRelvareba. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba.  wignebis a.

pedali. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. aqs naxevrad Zvirfasi qva. acceleratio] – bavSvTa. stili. 2. aqselerAtor­i [< laT.  rusTvelis a. sibr­ Znes. aCqarebuli zrda – ganviTareba. mowyobiloba. afficta] – sajarod. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. gansazRvra] – daxvewili. farTod gaxmaureba risame. lakoniuri ga­ moTqma.  a. aqsesUar­i [fr. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1. leqciisa da misT. Stabis oficris. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. Aqat­i [berZ.da ­s afiqsebia. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. aphorismon gamonaTqvami. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad.  aqselbanti Scd. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. kvar­ cis nairsaxeoba. ayiyi. aqEront­i [berZ. aqsElband­i [germ. afiSQreba [fr. ¥ aforizmuli. achatçs] – minerali. afOnia [berZ. accessoire] da . romelic daibada zRvis qafidan. adiutantis. saqveynod gatana. koncertis. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis.-61-eb.-ebi. AfiSa [fr. afrOdite [berZ. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. afOrizm­i [berZ. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs. aTetErSok­i [ind.

(wign. actualis] – oficialuri sabuTi. 3­isaTvis). oba. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. ueWvo. iniciativiani da  geometriuli a. xovani. 2. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti. Teatraluri warmodgenis Tebi. pa­  aqsiomaturi Scd. dawesebulebaSi. gadat. winave. WeSmariteba. pasiAqt­i [laT. 3. moqmedi nawili.  a. ama Tu im mecnierebaSi . magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri. 2. romelSic leba.). moTxovnebi sapirisp.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. li. rac 4. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba. da­ wesi. aqtiani (mniSvn. mniS­  s.aqs -62- mr. adamiani. udavo] – 1. saqoneli da sxv. TavisTavad 2.. 2. 3. risame kuTvnileba. gadat. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. aqsesuarebi – 1. 3­isaT­ aqsQoma [berZ. a.. debu­ lansis nawili. 2. romelic TviTon tiani warmodgena.). aqsonomEtria [berZ. vnelovani. actus] – 1.) meorexaris­  mesame a. ¥ saaqto (mniSvn. oraqbuleba.) da  a. (gram. (Teatr. (wign. didad mniSvnelovani Ta­ . monawile keTili nebis a. activus moqmedi] – 1. debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad.). furceli. raime organizaciis. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli. ar aris damtkicebuli. sivi). axôn 3. (buxhalt. darbazi. nawili. raime uri). velTaod miRebuli. ucxromeli (sapirisp. axiôma sayo­ vis). damatebiTi ram. calkeuli moqmedeba.

ro­ goricaa Cai. s. romelic ukravs Tars. arab. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. 4. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani.  s. aqciOner­i [fr. ritmuli maxvili. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. ASuR­i [Turq. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. aqcia 1) mflo­ beli. acEton­i [laT. Taviseburi warmoTqma. Tambaqo da sxv. āsik. Aqcia1 [fr. actionnaire] – aqciebis (ix. kompania. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan.). xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi. Aqcia2 [laT. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. acetum Zmari] – organuli naerTi. ¥ saaqcio. saaqcio wamowyebis monawile. (lingv. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo.. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. Aqcent­i [laT.  saaqcionero Scd. politikuri a. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes.  saaqcio. max­ vili. (gadat. Saqari. Aqciz­i [fr.  di plomatiuri a. action] – farani qa­ Raldi. actEkeb­i – meqsikis indielebi.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. ARap­i [berZ.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. dividendis) miRebis uflebas. ufero siTxe. actio moqmedeba] – (wign. tembris Secvala da sxva). 3. saWirboroto.). sazogadoeba. s. S. (mus. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs. kapitali. . sityvaSi da a. 2. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. aSqEnaz­i [ebr. statiaSi.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. accentus] – 1. romlebic rveulSi uweria.

Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo. axUnd­i [spars. vagoni. . ebraelebisa da sxv. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis... ze. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis. ris bargi. bAgaJ­i [fr. risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. ebr. SefuTuli niv­ sasursaTo b. baal < Zv. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. (wign. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli.­Si a. basis safuZveli] _ 1. gemiT. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). s. base < berZn. sayrdeni risame. mTavari sawyobi. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. SfoT­ burTs _ volans.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. bagage] _ mgzav­ 3. samSeneblo Tebi matarebliT. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b. bAget­i [fr. me­18 s. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. socialuki. bAal­i [berZ.axu -64-  s. masaslebis b.] badmQnton­i [ingl. 2. faseulobaTa. 4. RmerTma auria maTi enebi. amiT ganrisxebulma ri b. TviTmfrinaviT da misT.) msgavsi TamaSi. ganyofileba (sadgurSi).

iyeneben samSeneblo saq­ meSi. . Savi feris.  baiaderi sxvaa (ix. bAzalt­i [laT. bai ¥ bazilikisa. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. swor­ kuTxa. bAzis­i [berZ. reformebisaTvis.  bazilikasi Scd. keramikul da minis mrewvelobaSi. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi.. samxedrosazRvao b. marTaven orlapotiani niC­ biT. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. 1. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani).-65Toblioba.  baidarka. ugumbaTo taZari.  nedleulis b.  b.). gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. msubuqi mrewvelobisaTvis. risame sa­ fuZveli. 5. bayadére < port.  saaviacio b.  batiskafi Scd. bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. basilica < berZn. baQdar­i [< rus. baiAder­i [fr. basis safuZveli] _ 1. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis. 2. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi).  avtomobil `kolxidis~ b. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. 7. qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze. bazQlik­a [laT. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri. baidarasi Scd. 3­isaTvis).  urbnisis b. mesaqonleobis sakvebi b. re­ ligiuri. baTQskafi [berZ. Cveulebriv. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali.  s. 6.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li.  baidarisa. sawyobi.  baiaderisa  baiaderasi Scd. ¥ sabazo (mniSv. fundamenti. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba. 2.

baixaos Cai Scd. bac < holand. yava. WurWeli. baQram­i [Turq. s. umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. bAk­i [fr. ¥ bakaleisa. 2. Saqari. romelsac kom­ deba. baccalav¥ bakenbardebiani. . saqonlisa. avzi). fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan. sagobi. _ loyebze datovebuli da  wylis b. saqoneli.  s. 2. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. kaci. (sinon. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. baccarat < geogr. bayram dResas­ bakAlea [rus.. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. bak  bakaleasi. varcli] _ 1. makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. Zvel demiuri xarisxi. byte] _ infor­ li. mTlianobas. fila Caisagan gan­ sabaylo. bakaleia. sax. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. damTavrebuli. 2.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba. Backenbart] rigeblad. bitis toli. (gadat. fqvili.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli.  baixao. rogoricaa Cai. dasavleTi ev­  b. burRu­ bAit­i [ingl. Бакалея < arab. reus] _ 1. orgia. bakAlavr­i [laT. ganyofileba bAix­i [Cin. liTonis bakaleio Scd. nikapze gamoparsuli wveri. maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. 8 sxv. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). benzinis b. gamoTvliT 2. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1.

-is Sedgena. gadat.. balagnuri..  oTx b. Sileris b. Ti nusxa. s. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. sinon. ¥ baladisa. sazom Scd. balAgan­i [rus.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. aqtiuri b. ¥ sabalo. ballast] _ 1. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. balansQreba [fr. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli. baliani.  Tokze b.. cekvebi. ze. da vefxvi~. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli. miwisZvris. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli. lisi). uReli. (mus. ukuqceviT moZraobas. (saub.  wliuri b.  b.-s aRwevda. gamo­  balagnisa. angariSi. TxrobiTi xasiaTisa. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b.-67- bal bAl­i1 [fr. ebi. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd. cekvao saRamo (sinon. pasiuri b. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. iyeneba sasworebSi. b.) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi. bal­i2 [fr. mej s. `moyme samtkiceblad (qarT. bAlada [fr. s. uReli] _ 1. wonasworobis dacva. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso. Балаган < spars.. droebiTi (slange) < fr. xelsawyoebSi da misT. saxeldaxelo. fr. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis.-is gadayra. kaba.) bAlans­i [fr. miwisZvra. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. ballade] _ 1. 2. zRvis Relvis.. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. mcire bAlast­i [ingl. balancier 1. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa. li xvinWa da RorRi Spa­ . balle burTi] _ bu­ 2. saxalxo seirnobaze) 2.simZime). ¥ . balancer] _  s.. aRricxva. mxruli.. ormxri­ 2.

romelic swavlobs ho­ musika. mocemuli Teatraluri war­ 2. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. RenTa iseTi nivTierebebiT. saTeatro cekvis xe­ 1. baletmaQster­i [germ. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. ballista < berZn. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. zogi mcenaris sqeli wveni. karavi. sacemad. sxeulis moZraobis kano­  s. romelsac axlavs gi.) zedmeti.) 1. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. tebi. 2.) Semurva] non. gadat. romelic Se­ lovneba. (Zv. bAlzam­i [berZn. farda. lebis dasangrevad. li reJisori.-is ostaartilerio Wurvis. balleto] berZn.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. ballet. usargeblo ram. ballô gadavisvri] _ _ 1. musika. katafalki). ¥ balistikuri. mdidrulad mor­ nikaSi. ballistik < bAlet­i [fr. mecniereba. iye­ qali. b. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. qvenebs. cekva. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. s. baletmeZravis muSaobis damTav­ . tyviis. s. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. (wign. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs. traeqtoria.  balerinasi Scd. qoreografi. moZraobis 2. raketa.. balErina [it. it. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. balQstika [germ. balsamor] _ 3. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. romelic frenaSi  baletmaistrisa. naRmisa da misT. datani. ballet b. bAlista [laT.

ballon Rru sfero] _ miwis.  baliustrada. bAlon­i [fr. bAmper­i [ingl.  b. b. balustradasi Scd. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. rezinis an sxv. erT­erTi jiSis vaSli. .  Jangbadis b. b.  b. tro­ pikuli balaxovani mcenare.) kurorti. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. banAluri [<fr. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si). bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare.. sabalneologio.. banderQlia [esp. b. msjeloba. balneolOgia [laT..-is pirveli rigi.  mesame iarusis b.-is skami. 2. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons. banal] _ siax­ les. aqvs damuxluli magari Rru Rero. bAnan­i [esp.  terasis b. balustrada < it. (s.  b. sadac iaffasiani adgilebi iyo. bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). aqvs msxvili. bAmbuk­i [fr. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas.  aivani Scd. bAlkon­i [fr. kibis b. balneum abano da berZn. romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT. xumroba.-is joxi. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. qandara ewo­ deboda). banano] _ 1.-is bileTi. originalurobas mok­ lebuli.] _ rikulebiani moajiri.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT. gogirdmJavas b. banderilQero [esp. liTonis. ban ¥ balustradisa. balUstrada [fr. b. ¥ balneologiuri. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi.

] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. bAnkrot­i [fr. bAnkir­i [germ. komerciuli b. bAr­i1 [ingl.  wignis gagzavna b. ¥ sabanketo. gadat.romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. warmoeba­dawesebule­ ba an banki. germ. valauvali. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad).  kompiuteruli monacemebis b. bAnket­i [fr. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. bAnknot­i [ingl. bancerotte gatexili banki] _ 1. baObab­i [eTiop. darbazi. romelic oqros monetis magivrobas eweva. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si. 2. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. dgomela . msxvili sakredito dawesebuleba. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. bar] _ patara kafe.  zneobrivi b. bAptizm­i [berZn. aRmoCnda uunaro. 1­saTvis).  s. bank-note] _ sabanko bileTi. operaciebi. gakotrebuli piri. valis gadaxdis unarmoklebuli. banderolle] _ bAnko [it. s. sadac.  s. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri. Bankier < fr. banco banki] _ fa­ 1. s. ¥ sabanko (mniSv. isxams kitris msgavs did nayofs. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. warmoiSva XVII saukuneSi.-iT. Cveulebriv. qaRaldis lenti. banque] _ 1.. gadat. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba. Semnaxveli b. 2. uaryofs bevr sa­ eklesio wess. is. banquet] _ sazeimo wveuleba. si an kursi. miaCnia. romel­ sac aweria misamarTi. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. Bankerott < it. saqme. bAnk­i [fr. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari.ban -70- bandErol­i [fr.. sxvadasxva daculi.  saxelmwifo b. xarobs tropikul af­ rikaSi. 2. vinc sruli marcxi ganicada. bileTi. banqueroutier.

barbAros­i [berZ. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. baritono < berZ. veluri ada­ miani. mor­ benlebma. 2. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. saSualo tenorsa da bass Soris. ZiriTadad alko­ hols. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad.  cxenma b. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. ukulturo.  barmEni.) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. dabrkoleba. ¥ barbarosuli. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr.-is ageba. barQer­i [fr. barQkada [fr. 2.5­dan 163. (qarT. barbaros] _ 1. 3. bArel­i [ingl. 3. araromaeli).  barikadi Scd. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. risame. romelic unda gadalaxon (mag. barQton­i [it. Tarji). horeliefi). gadat. bArak­i [berZ.5 l­mde). cxenosnebma da sxv. barrel patara kasri] _ inglisSi. b-ze brZola. zRu­ de. moajiri. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba.  b.). morebi da sxv. saqcieli. barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma. bAr­i2 [berZ. saSualo zomis spilen­ . barelQef­i [fr. aseTi xmis mqone momRerali.) quCis brZolebis dros. dabali tixari. barbArizm­i [berZ. (ist. gadalaxa (daZ­ lia). sinon. mamakacis xma. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. 2. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. barytonos uxeSxmiani] _ 1.  b. barriere] _ 1.

 Caikovskis b. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. barkarola < barka navi] _ 1. ¥ barJisa. karapa). 2. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo. barkas] _ 1. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. baroness < fr. bArkas­i [holand. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. . [berZ. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. germ.  barometri. barocco iCxibi.. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi.bar -72- Zis Casaberi sakravi.  b. RvlarWnili < port. bArJa [fr. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. barOnesa [ingl. bAron­i [berZ. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. didi mravalniCbiani navi. sinon. iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. baron < Zv. barOmetr­i [berZ. RvlarWniloba.. wnevasTan. kar­ Wapi).] _ baronis coli an qa­ liSvili.  vercxliswylis b. bAroko [it. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. ¥baronesisa baronesasi Scd.  barkarolasi Scd. stili. barge] _ satvirTo gemi. ¥ barkarolisa. baro.  saxanZro b. 2. patara damxmare gemi. si­ non.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). ¥ barokuli. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. grafze dabali. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. barkArola [< it. barokAmera [berZ.

 msroleli b. bAs­i [it. gamagrebuli adgili. ¥ barteruli da sabartero  b. 2. basso] _ 1. batareia. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. brZolis sce­ nebis amsaxveli. Scd. 3. dvrini. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba. 3. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. gadat.-73 barJasi Scd.  sazenito b. orTqliT gaTbobis b. ele­ ments. dasayrdeni. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils.) gacvla. bArter­i [ingl. bat 2. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). batariasi. (s. ¥ batareisa. bani.-is cecxli. bastQon­i [fr. bataillon] _ sajaro qveganayofi. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba.  sacecxle b. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. 2. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma.  bataria. satanko b. bastion] _ 1. burji. (s. batArea [fr. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters. ferwera. b.  galvanuri b. bataille brZo­ la] _ omis. bastQlia [fr.  b.. Janri xelovnebaSi. batterie] _ 1. batalQon­i [fr.) brZola. mowyobiloba. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. bani. sinon... saqonlis b. mamakacis yvelaze dabali xma. aseTi xmis mqone momRerali. batAlia [fr. batalle] _ (wign. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi. b. aTaseuli). batAluri [<fr. . barter gacvla­ gamocvla.) garigeba.  baTalioni Scd.

aRsaniSnavia. bacchusi < berZ. grZeli. mxiarulebis RmerTi. 2. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. plagos mWameli. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. ¥ baqteriuli. batErflai [ingl. foladis sferuli kamera. baqteriolOgia [berZ. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis. mikro­ biologiis nawili. baqtEria [berZ.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. drostarebis. baqtrQan­i [Turq. baqteriOfag­i [berZ. baqteorologiuri Scd.  baqtrini Scd. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. mikrobis saxeoba. ise SinaarsiT: patroni. baqteria baqteria da plagein.. feodali. laboratoria.  b. mSTanTqmeli] – vi­ rusi. romelic Seiswavlis baqteriebs. pat­ ronus­idan.] – orkuzi­ ani aqlemi.  Sokoladis b. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad.  daviT-b. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. batôn joxi] _ 1.  bacilasi Scd. ¥ bacilisa. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. bEg­i [Turq. batoni sxva warmo­ Sobisaa. igi modis laT. bAton­i [fr. akrobatebi da sxv. zRvis siRrme. . bAcila [laT.  baqteorologia. brasis nairsaxeoba. bAxus­i [laT. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. sakonditro nawarmi patara joxis formis. batQsfero [berZ.  b. daavadeba. ¥ qarT. ¥ baqteriologiuri. rac `mfarvels~ niSnavs. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT.bat -74 baqterialuri Scd. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. nayinis b. bAtut­i da bAtud­i [fr.

­Si da me­20 s. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . belAdona [< it. eSmaki. beelsebul < ebr. mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi. lamazi da elage sarTuli] – 1. bEkon­i [ingl. ¥ bezesi. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. beQsik­i [ingl. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi. romanebi) (sinon. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. Smaga.  b. bel kargi. meore. beQsbol­i [ingl.-75- bel bedUin­i [germ. sasaxleebSi). ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera. bazburTi. ketburTi.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari. bEkar­i [fr.  b.] – avi suli. badawin] – momTabare arabi. bElkanto [it. 2. novelebi. belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon. beletrQstika [< fr.  bezisa Scd.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. proza). amfiTeatrsa da benuars Soris. nawarmoebi. beduine < arab. saukeTeso sarTuli. TeatrSi pirveli iarusi. belzEbel­i [berZ. becarre] – (mus) sa­ noto niSani.-is loJa. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. germ. belladonna saucxoo dama. bEze [< fr. romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles.). basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. бельэтаж < fr. prozaikosi). belEtaJ­i [rus.

¥ sabenefiso. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena. bEta [berZ. zeTisa zeTovani Teslebisagan.-is loJa. 2. aorTqlebadi siTxe. koncerti. bEmol­i [it. iyeneben saRebrebis. s. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. benUar­i [fr. damaxa­ siaTebeli suniT. bErdan­i [< sakuT.) 1. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba. bge­ ris simsubuqe da silamaze. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. warmodgena. bestsEler­i [ingl. berdana Scd. Zvlebisagan – cximis misaRebad. bensol] – ufero sawvavi siTxe.  berdanka. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT.  bengaliuri Scd. benEfis­i [fr.  b. bemolle] _ (mus. benzoe] – (teq. sax.) ufe­ ro. bEnzin­i [it. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani.  s. me­ dicinaSi da sxv. advilad aalebadia. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad . romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. bEnzol­i [fr. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli. berdenka.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze.bem -76(ix. benzina < laT. s. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo). warmo­ ebaSi. saRamo. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana.

)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari. bis orjer da berZ. binomi. . athlon asparezoba] _ (sp. bibliis. bibliogrAfia [< berZ.. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami). bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia.-is qarxana. 2. bi. biblion wigni da berZ. codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. bEton­i [fr. ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma).  begemoti. mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~.  monografias darTuli hqonda b.ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura.  b. bib biATlon­i [laT. silis. behemoti Scd. biAndria [laT... beton < laT. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis. rkinabEtoni – betoni. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT. [laT. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba.  `vefxistyaosnis” b. raime sagnis. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). xreSisa da misT. 3.  bibliasi Scd.  bilingvizmi. behEmoT­i _ [Zv. bQblia [berZ. grapho vwer] – 1.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba. biblia (mr. bi. behēmoth (mr. ebr.-is filebi. b.. ¥ bibliuri.-77tronebis nakadi. si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli. bis orjer da berZ. RorRis.

bQde [fr.  s.. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. gamocema.bib -78 biblioteka. wignebis seria. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri). 2. wignTsacavi). romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. si­ non. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad.. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. universitetis b. (s) ganyofileba. bibliotheke] – 1. papiloto. businessman] – piri. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki.  students mdidari (rigi­ ani) b. . biznEsmen­i [ingl. bison] – gareuli xari. komercia. katalogi. bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. qsovilisa da sxv. romelic bizness misdevs. sabiblioteko Scd. bienale (mdedr. bQgud­i [fr. bQdon­i [fr. (saniv­ Te)  bitoni Scd. (s. erovnuli b. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko.  moswavlis b. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. s.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. biEnale [< fr.). 3. bigAmia [laT. bibliotekuri. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ.  rqis b. business saqmiani. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. romelic mogebas iZleva. hqonda. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. (qarT. ga­ mocema (wigni. bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. bis orjer da berZ. bQzon­i [laT. nivTis b. saqme. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b. b..) saZiebeli.

 biografia. cxovrebis gza.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti.cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi...) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba. bis orjer da berZ. bioadaptacia. 3.  Teatris b. bQnom­i [laT. (qarT. sinon. wevri] – (maTem. Teatraluri (saTeatro) b. baraTi raime teqstiT. sax. (qarT.  samxedro b.  savele b. bios si­ cocxle. moswavlis b. winsarTi). [berZ. durbindi). mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa).] – qalis ornawiliani sabanao kostumi. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera. salaro. biogrAfia [berZ. binocle <laT. studentis b. bQnokl­i [fr.. bikini < geogr. nomos nawili. bQTumad – erTad. bio  mosawvevi b. orwevriani) bio. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias.. si­ non. latariis b. biologia. bios sicocxle... ¥ sabileTo.. 2. romelSic mo­ Tavsebulia denTi. TviTmfrinavis b. bQleT­i [fr. visame cxovreba..-79loeT amerikaSi. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas. ufaso b. aqvs garkveuli valdebuleba.  s. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki). romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s. bilingua] – (fi­ lol. partias. bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. . sagamocdo b. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. bikfOrdis zOnari [< sak. sax. billet] – 1. bilQngva [laT. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri).. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. bQkin­i [ingl.

bQrJa [germ. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. biolOgia [berZ. beWdebi. bi pOlid­i [laT. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani. biOnika [< berZ. biofQzika – biologiuri fizika. dawesebuleba. ¥ bioqimiuri. biologiis nawili – fizikis ganyofileba. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. b.  i. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. kibernetikis nawi­ li. bousa safule] – 1. mecnierebani. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba. ¥ biografiuli da sabiografio.  b.  b. ¥ biosinTezuri.  b. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. biJutEria [< fr. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. . bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. WavWavaZis b. sa­ xelmwifo] – (samarT.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. bis orjer da berZ. laboratoria. fakulteti. sayureebi da misT. kvleva. biosQnTez­i [berZ. b. bi patridi.bio -80 biosfera Scd. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. ¥ biologiuri. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba.  bionikasi Scd. polis qalaqi. sadguri. (s) cnobebi. borse < laT. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs. b.  bionikisa. biOsfero [berZ.

gudronis. garigeba. biseqsuAlur­i [laT. ¥ bitumovani. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi.. (saub. ¥ sabQrJo (mniS. cieb-cxeleba. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. baiti).) swori xazi.. momkveTi] – (maTem.  biTumi sxvaa. fqvilis da Saqrisgan. ganmeo­ rebiT). bissectrix (bissectricis) orad gampobi. koncertze. bQtum­i [laT. biscuit] – 1. Turquli warmoSobisa. amindis b. bQt­i [ingl. sasaqonlo b. erTxel kidev.. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. 1­Tvis)  s. nam­ biu cxvaris saxeoba. bissectrico < laT. mouWiqavi faifuri. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. ¥ biseqtrisisa. bis or­ jer da sexualis sasqeso.  pianistma bis-ze daukra. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. mzaddeba aTqvefil kvercxis. orivesqesiani bisEqtrisa [fr. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba.saidanac uSualod iReben mineralur wyals. bis! [laT. 2. msu­ buqi namcxvari erTgvari. bulletin] – 1. biUvet­i [fr. (Zv.) saerTo sa­ xelwodeba. s. gamoxa­ tavs risame. nav­ Tobis da misT. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani. biulEten­i [fr.  b. iye­ neben qandakebaSi. 2. bQskvit­i [fr. bisektrisa Scd.-is makleri 2. . seq­ sualuri] – orsqesiani.) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba.  sainformacio b.-81 safondo b.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli). qanebi. b.  biseqtrisasi.

siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. dawese­ bulebebs. 2. bureau] – 1. 1). 3. Tvisebebi. misca.-is usulguloba . gaunaRdes.biu -82¥ biurokratiuli  b. saarCevno furceli. b. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b.  sakonstruqtoro b. 2. kratos xelisufleba. ganyo­ filebis. budget < ingl. qandakeba. Caagdo saarCevno yuTSi. ¥ biurokratiuli. igivea.  eqimma b. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. daxures. ¥ sabiujeto (mniS. 2. biusthAlter­i [germ.  b.. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba. (saub. bQuro [fr. 2.) visime piradi Semosavali da xarjebi.  b. bQust­i [fr. uj­ redebi. biurokrAtizm­i – 1. midgoma. saqmisadmi b. 2. biurOkrat­i [fr. bureacratie] – 1. cnobaTa b. buream biuri da berZ. qalis gulmkerdi. b. 3. saxelmwifos.] – 1. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi.. zviad gamsaxurdias b.  biuletini Scd. zogi dawesebulis. gadat. amindis b. xarjT­aRricxva. biurokratebi. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari.  ojaxis b.  b. bustehalter] – qalis lifi.  saqarTvelos saxelmwifo b. aparati. buste] – 1..rac biurokratiz­ mi (mniS. bureacrate < fr. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis.  am gagebiT biurokratuli Scd. biUjet­i [fr. gul­ mkerdze Casacmeli. 1­isaTvis). romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). kantoris da misT. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi. saxelwodeba. biurokrAtia [fr.

(teqn.  blamanJue dasaSvebia.  b. blQndaJ­i [fr. saxel­ mwifoebis. sinon. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. ¥ blamanJesi. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan. blazer] – 1. nabeWdi qaRaldis fur­ celi. s. gegma. blQc­i [germ. WoWonaqi). 2. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. blindage] – (samx. iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad.  b. bQcefs­i [laT. daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). blitz elva] – 1. periodi. Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. 2. qaRaldis furceli. blEizer­i [ingl. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. turniri (WadrakSi). block germ. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. blAmanJe [fr. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors.  b. blanc TeTri] – 1. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi).  bicepsi Scd. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT. bluff] – risame mogoneba. 2. SeTxzva visame blo motyuebis.  blamanJisa. orTava kunTi).-83 s. si­ non. blEf­i [ingl. bloc] – 1.) raime nagebobis na­ wili. blAnk­i [fr. bagiri an jaWvi (qarT. or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. blOk­i1 [fr.) mtkice nageboba.-ze dabeWdili Suamdgomloba. blQckrig­i [germ. romelze gadagdebulia Toki. partiebis. blomanJe Scd. eleqtromowyobiloba (lam­ pa).-is Sevseba. blOk­i2 [fr. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. sawarmos an organizaciis saxelwodeba. blitzkrig] – elviseburi omi. romelic Tavis mxriv . (saub. blictUrnir­i [germ.

 b.-iT naSeni saxli. lia. non. blokQreba [ingl. Zafi. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. ri zemoqmedebis mizniT. sevda. sxvadasxva manqanaSi: koWa. qalaqis simagris. izolacia masze politiku­ 3. to block] – 1. 2. romelic aseTi musikis  fanjris b. (sp.  ekonomikuri b. magnitofonis gorgolaWi. mtruli qveynebis mier 2. blokadis mowyoba.  bobinasi. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT. boa < laT. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa. bOa [fr. naRveli] – zan­ 2.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. aguris formisa. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis . (samx). TiSva.) romelime organos anTebis koWa.  b. romelze­ mtris jarebs mier.. bob 2. armiis da sxv. gavrcelebulia tropikul  b. bObslei [ingl. bObina [< fr. seqcia). bobsleigh. blokade] – 1.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. boa gveli] 3. alya. van­Tovlian gzaze speci­ 3.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. babina Scd. romelzedac exveva firi. qsovili da sxv. maturi).-is moxsna. bobine koWa] – 1. mrgvali kolofi. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi. cilindrebis TanxlebiT sruldeba. ¥ bobinisa. blOkada [ingl. moZraobis winaaRmdegoba. garemocva doli an lilvi. (medic. dac exveva mavTuli. cekva. (rk. amerikaSi. eleqtro mowyobiloba – 3.­gz. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. b. 4.

musikaluri nawarmoebi (instrumentuli.-is gamocxadeba. boQler­i [ingl. rac kulturizmi. bombArdir­i [germ. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr.) didi metismetad kaSkaSa meteori. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze.. cxeli wylis misaRebad.  b. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. bodibQlding­i [ingl. bOmb­i [fr. bombardier] – (gadat. (pirvelad gamoiyenes 1879 w. bOkal­i [fr. igivea. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. 2. bOlero [esp. boyscout < (ist.-85- bom bogdQxan­i [monR. bogdohan] – boQskaut­i [ingl. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili.  saaviacio b.) CineTis imperatorebis tituli. qalis mokle.) fexburTeli. 2. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ.. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi). sax. boQkot­i [ingl. wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. aTletizmi (ix. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta. or­ ganizaciebTan. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. boiler] _ (teqn. rodesac irlandielma arendatorebma C. bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ .) qvabi. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri. musika am cekvisaTvis. bolero] – 1. vokaluri) am cekvis ritmiT 3. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1. agreT­ ve kulturizmi). politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. boycott sak. cecxlgamCeni b.

sinon. gamosayofad. paltos. banbanerka Scd.  trotuaris b. bOrdo [geogr. bombonQer­i [fr. mflo­ beli] – 1. bOr­i1 [laT. gemis gverdis kedeli. (araofic. bordure] – 1. ufrosi. bOna [fr.  bambanierka. Zaris kedeli. mepatrone. bordQur­i [fr.-ebs talRebi exeTqeboda. bord germ. . 2. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. bOs­i [ingl. qsovilis. sax. buraq boraki. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni. 2. arSia).pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani). b. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT. bOnza [fr. gvarjila] – qimiuri elementi. satvirTo avtomobilis.) samkauli teqstis garSemo. (qarT. bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. dabombva. bord] – 1.  qimi (1 mniS.-ebi. xel­ mZRvaneli. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali.bon -863. bOston­i [ingl. Spale­ ris da misT. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi. (polig. Sindisferi. kostumi. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. warmoebis di­ reqtori. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. Rvinisferi. kideebze Se­ movlebuli zoli. gemis bortze – gemze. xaliCis.] – 1. 2. 2.  borduri Scd.  mtris poziciebis b.  gemis b. am kedlis zeda kide. boston < ge­ ogr.-Tan mdgari turistebi. bobrer burRi] – foladis burRi. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. boss holand baas patroni.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra.­iT) Scd.  b. Ria satvirTo vagonis da misT. bOr­i2 [germ. wiTe­ li Rvino erTgvari. 3. bor(ax) < arab.) mTavari. bOrt­i [fr.  gadaxsnili b.

saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv. bogemuri Scd. eleqtrolampa.  brisa. ke­ delze damagrebuli sanaTi. bOcman­i [holand. brailis (braille. bra [fr.  b.  b. cignuroba] – msaxiobebi. braconnier] .-is xelmZRvaneli. geografia. bradikArdia [berZ. 1809-1852) gvaris mixedviT]. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari. TevziT.) guliscemis Seneldeba (Sdr. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. xorciT an bostneulis konserviT. boheme – cignuri. boUling­i [ingl. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili. bravo friadze] – mowonebis. botfOrteb­i [fr. brakonQer­i [fr. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare. bravo! [it. botAnika [< berZ. ¥ botanikuri.  bogema. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba.  brasi Scd.  mx. botulus Zexvi] – (medic.) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. kedlis Sandali.  b. bOhema [fr.-87nairad: vals­bostoni). botUlizm­i [< laT. mwer­ lebi. taqikardia).). brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. 2. 2. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. banqos TamaSi erTgvari. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. botforti. mxatvrebi. bras xeli] – 1. ¥ bohemuri. icvamdnen Zvelad kavaleristebi. musikosebi. 3. yofa.

brEtel­i [fr. Zvelad _ brahmanizmis qurumi. brASpil­i [holand. polkze – piri.  brandmeisteri Scd.  brakoneri Scd. breQk­dAns­i [ingl. brandmaQster­i [germ. sax. brEzent­i [rus. cecxlamridi). braUning­i [ingl. brandmeister] – (moZv. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa. brEnd­i [ingl. brEve [laT. romelic mxarze gadadis. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. brigade] – 1.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. brQgada [fr. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. breve] – romis pa­ pis mokle epistole.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. presenning] – xeSeSi. breakdance < break texa. Browning sa­ kuT. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. brahma] – (mi­ Tol. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. брезент < ho­ land. lifze da misT.  SemoklebiT _ breiki. alublisgan). braad spil] – (zRv. romelic miaCniaT samyaros da yvela . brandmAuer­i [germ. brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. brAs­i [fr.) saxanZro razmis ufosi. piri romelic unebarTvod Cexs tyes. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. brAhma [sanskr. sa­ jariso SenaerTi. bretelle] – qalis perangze. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. sinon. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT.bra -88arsebis Semqmnelad. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT.

. . britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. welT.­dan ax. koleqtivi. magram diviziaze mci­ re. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. me­8 s. brigantire < it. brigAntin­i [fr. 3. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. brQj­i [ingl. brigadier < fr.­mde. nayinis b. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi.. brQz­i [fr. brilQant­i [fr. meCaieTa b.  gamyolebis b.] – brigadis (mniS. brQji [ingl.  brigantina Scd.  satorpedo katerebis b. 2.)] – Sarvali. romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas. Ceq­ mebSi Casatanebeli.-89didi. broker] – mak­ leri. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi. brigAdir­i [germ. erTgvari. brise] – susti sa­ napiro qari. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. welTaR. 4) xelmZRvaneli. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami.  satanko b. matareblis momsaxure per­ sonali.  naxerxis b. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris. agreTve bretaSi (kontinentze). Suamavali vaWrobaSi. Cais b. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. 4. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. brOker­i [< ingl.. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. 3. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr. bro brQnza [rumin. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi. broQler­i [ingl. breeches (mr. brQfing­i [ingl. me­5­6 ss.  zeinkalTa b. mux­ lebs qvemoT viwro.

bro -90sapirisp. ¥ sabrokero.  b. brochure] – pa­ tara wigni.-Ta skola.  budisa Scd.] – saqonlis (Txis.  oqros b.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. brucEloz­i [< sakuT. Roris) gadamdebi daavadeba. misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. bronxuli. brOnqebi [berZ. broche] – gulze dasabnevi samkauli. welTaRr.  bronxebi. firma. bUda [sanskr. brOS­i [fr. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv.  broSka Scd. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. vaxtanguri). bruceloza Scd. tibetSi. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. cxvris. kantora. jirkvlebi. s. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi. bronchos (mx. brutto uxeSi] – (vaWr. neto. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone. bronxialuri Scd. koreaSi. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli.  bruciliozi.) bronqebis lorwovani garsis anTeba. . brudErSaft­i [germ. brUto [it.  bronxiti Scd. sax.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. brOnqit­i – (medic. ¥ budasi. SefuTvianad). brOSura [fr. Zroxis.  b.  popularuli b. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs.  s. bronqaluri. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. sinon.

bukQnist­i [fr. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli. booklet wig­ naki. pastorali. taZari. bUket­i [fr. qalaqis xedebiani b. tansacmelze mov­ lebuli. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre.) Taiguli. weri­ li an sigeli. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva.  b.  gamofenis b. prospeqti2) da misT. bUla [laT. boquet] _ 1. (moZv. ¥ sabuero. bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli. bukmEker­i [< ingl. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari.  s.. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. bUer­i [holand. sporti. sa­ erTod sofluri cxovreba. maRazia. bUklet­i [ingl. bUzment­i [germ. 2.  Cais b. prospeqti (ix. romis papis mbrZanebuleba. ¥ budisturi. beWedi. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. bulla] – 1. msxvili naqsovi. bUi [holand. budUar­i [fr. bUkle [fr. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). reklama. bUdist­i – budizmis mimde­ vari. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. < fr. ¥ buklesi. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ.  buklisa Scd. risame gemos an surne­ lebis erToblioba. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri.  b. b. romelic aseT do­ . religia.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. posament.-91buda – princi gautama. 2.

kombainis b. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). sax. bullet] – (sp.) aurzauri.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri. xvimiri). bUngalo da bEngalo [ingl. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. presa. sakuT. bUm­i [ingl. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. uxamsi ge­ movnebisaTvis. boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT.) hokeiSi: sajarimo Saiba. bUrg­i [germ. boom] – 1. sensa­ cia. bUlvar­i [fr.  bulanJisa. rac ga­ miznulia obivatelebis. bulAnJue [< fr. sinon.] – wkapze datovebuli.. bulvari] – rac navaraudevia. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. bUldog­i [ingl.  bulasi Scd. ¥ bulisa. 2. romani. kombali. bulvAruli [< fr. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. bungalow < ind. bulldog] – erTgvari ZaRli. 2. bumErang­i [ingl. . bUlit­i [ingl. ¥ bulanJesi. bUnker­i [ingl. boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. bunker] – 1.  b. ix. 2. buldOzer­i [ingl.] – 1. specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari. blanJe Scd. b. bulldozer] – mowyobiloba. meSCanebisaTvis. inglisSi: erTsarTuliani koteji.  qvanaxSiris b. (gadat. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi.

)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli. iaraRi da sxv. bUrdesk­i [fr. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri. tansacmeli. bUfet­i [fr. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod. vagzlis b.  burimisa Scd. bourgeoisie] – klasi.. bufErul­i saxelmwifo – (polit. butAfor­i [it.  buterbroti Scd. burJuAzia [fr. ¥ burJuaziuli. pistoleti. boust-rimes (mr.  butaforuli Scd. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. bUrime [fr. patara sasauz­ me. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze. loris. b. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. bUfer­i [ingl. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. cixe simagre..  b. parodiuli po­ eziis Janri. buffet] – 1. romelzec dadebulia yve­ lis.  b. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani. WurWeli. dartymis misa­ Rebad.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. burlesque] – komikuri.  burJuasi Scd. ¥ mebufetisa. 2 momuSave. wyobileba. partiebi. 2. sufris WurWleulis.  msxvili b. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli. ro­ melsac abaria butaforia.  mebufetesi Scd. ¥ burimesi.) namdvils mimsgavsebuli. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada.  skolis b. buf butErbrod­i [germ.-93gamagrebuli koSki. mebUfete – bufetSi (mniS. ¥ burJuisa. butafOria [< it. Zexvis.) patara saxelm­ wifo. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs.. ¥ butaforiuli. . bUrJua [fr. vagonze – dajaxebis.  moxaratebuli b.

. 2. karWapebis. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi..  maxrCobela g. udris daax­ loebiT 35. 2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g...buq -94 s. gemi. daWirxnili g.4 l­s. buxhaltEria – 1. binebis g. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi.. dawesebu­ lebaSi. ¥ buxhaltruli.2 ­36. kursebi. navTobis g.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. gaziseburi (airiseburi) sawvavi. davTari.. ¥ sabuRaltro. gemis g. TviTmfrinavis g. nivTiereba. gabardine] _ Salis qsovili. boots (mr. 2. bUc­i [ingl. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti. bUqsir­i [< holand. gAz­i [fr. ufrosi b. ¥ sabuqsiro.. gazifikAcia [fr. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). 2. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS.  g. ¥ gaziani. gaz] – 1.  s. niWi. sinon. bUSel­i [ingl.. gemi. Txevadi g. wyali.  avtomobilis g. gabArit­i [fr. cremlsadeni g. tivebis da misT. g gabArdin­i [fr. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi. ¥ sabuRalterio. gasawevad. mgvrgvinavi g. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa. fizikuri sxe­ uli.  mTavari b. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT. boegseeren buqsireba] – 1. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven. bagiri. .  b.  bunebrivi g.  s. airi).. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT.

sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. Tiani sistema  Cveni g. nisleuli. Zv. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. galErea [it. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si. italiisa da belgiis galantErea [fr. grZe­ li daxuruli derefani. ¥ galantereisa. saRamo gala da uli saxelwodeba.: deko­ da maSasadame. xelTaTmanebi. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. galleria] _ 1. – tualetisa (mniSv.). s. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv. romelic mi­ galAntur­i [fr. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. romelSic Sedis mze Si.ro­ sagalanterio. lentebi. s. ro­ Rilebi. da Tanabrad SekreWili. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss. gazon] _ baReb­ tema.  galerasi Scd. gala] – 1.-95- gal gazOlin­i [fr. iTqmis did da cis ikankledi. monebi.-ebi.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. . jili damnaSaveebi. fabrika. saqoneli. samxedro xomaldi. savarcxlebi. mokled ¥ galaqtikuri. Crd. quCebSi da sxva. 1) da welTaR. gazoline] _ 1. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. tyveebi. galAqtika [< berZ.romlebic misT.  galantereasi. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it. farTobi. galanteria. galantikos 2. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s. galant] _ didad Tavaziani.­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi. ¥ galerisa. misgan Semdeg iReben benzins). (krekingis procesi. sagalantereio. ¥ sagalantereo.  g. Scd. maRazia. balaxi. galantereia.  s. Cveulebriv. sawvavi siTxe. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr.

 galereisa. gAlife [afr. qarT.) didi wyeba rigi (ti pebis.  galereasi. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. 2. samxedro nage­ bobebSi). galereia Scd. (saub.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. galeria. Tavisi simkacriT] _ samxedro .  g. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni). galvanometr­i [galvano berZn. galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. galipot] _ fisi. galQpot­i [fr.  literaturuli gmirebis g. 3. (moZv. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. gAlet­i [fr. eleqtruli denis gatareba rameSi. kanifolsa da wyals.) SuSabandi. romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. 2. qandara. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo. gadat. Seicavs ski­ pidars. portrete­ bisa). romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. 2. galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT).) TeatrSi. TviT mamlebis Cxubi. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). galvAnuri elEmenti _ xelsawyo. 5.-is gayvana. mamlebis CxubisaTvis. galQera [esp. suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis. generlis Galliffet-isgan. sinon. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. 4. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. (wign.

gametςs meuR­ le (qmari). vada. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi. banda. werili. gamma Scd gAmbit­i [fr. gAmeta [berZ. sawindari). Senoba av­ tomobilebis sadgomad da .) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. ¥ sagarantio. gAma [berZ. Se­ irwymeba. ga­ farToebuli. gadat. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili. sinon. (wign.  galifisa Scd. galQcizm­i [fr. gangster brbo. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. 2. gAngrena [berZ. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3.  galifesi.  ferTa g. mZarcveli ¥ gangsteruli. magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa.  s. gAngster­i [ingl.  gamasi. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi. garantie] _ pi­ roba.5 ­dan 4. gAraJ­i [fr.5 l­mde). xrova] _ bandi­ ti. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. xolo zemoT Zalian ganieri. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. gambUzia [esp.  g. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. garage] _ gadaxu­ ruli adgili. garAntia [fr.-97Sarvali. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. gametς meuRle (coli)] _ (biol. ¥ gamisa. movlenebisa. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi. s.-ebis dakvra. gallon] _ ing­ lisSi. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks. gAlon­i [fr.

gaudeAmus­i [laT. ¥ garniriani. 2). garnQtur­i [fr.) sxvadasxva zo­ mis.  g. TeT­ reulis) sruli kompleqti. garderobe] _ 1.  farexi Scd. garniture] _ . repertuari. 2. 3. kar­ tofili. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. ¡s. ¥ sagarnizono. 2) momuSave. mogzauroba. garnQzon­i [fr.upira­ tesad sauzmeuli. ¥ gastronomiuli. gaudeamus SesakeTeblad. gastronomie] _ sakvebi produqtebi. garnir morTva. s. ¥ sagastrolo. gastronome < berZ. gastronOmia [fr. ¥ megarderobis. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. avejis.] _ msaxiobi.  msaxiobis g. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli.). romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. gastrOlebi [germ. makaroni da sxv. gastrolQor­i [< germ. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv. maRazia.  Tbilisis g. (poligr.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. rogorc savaWro saqoneli. sazRvargareT. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. katleti.  g.  Teatris g. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls).  kartofilis g.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi. gArnir­i [fr. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli. gardErob­i [fr.  speqtakli. samsaxuri.  megarderobesi Scd. garnizon] _ samxedro nawilebi. tansacmlis karada. s. 2.  ansambl "rusTavis" g.

istoriis damxmare dis­ ci plina.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. 2. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani. gAuCo [esp. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. gvaris tomis istoria. qov boi. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. ebr. gEma [laT. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. CogburTis partiis) nawili. cekviT da a. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. geena. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. (biol. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT. geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn.  heizeri Scd.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. romelic warmoiqmna me­16­17 ss. magram cxov­ rebas. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli.  geiSasi Scd. gaucho] _ 1. S. ¥ geiSisa. 2. genealOgia [berZ. gEiSa [iap. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. gEim­i [ingl.­Si. gEa [berZ. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix. . simReriT. gelertehr swavluli] _ (wign. gEena [berZ.) wignebiT ganswavluli. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. genealogia] _ 1. geitinomAgia [berZ. geyser < germ. gelErter­i [germ. pampa) mcxovrebi mwyemsi. geQzer­i [island. gemma] _ Zvirfa­ si qva.

général < movlenaTa daqvemdebareba laT. genetikuri Scd. ¥ genezisuri. romelsac gana­ _ warmoSoba. genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT. geumaRlesi wodebuleba. warmoqmna. (ix. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. general­gubernator­i _ 1. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. (medic. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. generalizAcia _ 1. romelsac aniWeben ufrosi. mTa­ raime zogadi princi pisadmi. general-maiori _ generlis 3.  g. romlis drosac ru­ re wodebuleba. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba. xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. tabula. britaneTis koloniebSi.gen ¥ genialogiuri. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. kavSiri. generalis saerTo. ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. warmoSoba. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. gansakuTrebuli samxedro 2. kerZo genEral­i [fr. wyaro] erTeuli. wvrilmans. ram sageneralgubernato geneturi. ro. Tesva mTel organizmSi.  general-gubernatori. ri. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba.) avadmyofobis gan­ debuleba. damsaxurebisaTvis. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . neralissimus yvelaze mTavari. mag­  m. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. genetika).

generator  aRsaniSnavia.  adamianis g. gegma (Semok. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. wevri. cxovelebis. Sesaxeb. generalQtet­i [germ. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win.. g. gengegma). genera2. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars.  mudmivi denis g. generaluri repeticia gEni [berZ. prokurori. ioseb stalins ¥ generatoruli.. konsuli. ¥ genetikuri. ZiriTadi.  ase mag. mag: litöt < laT. da nareebis. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. g..-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT. generaluri konsuli  g. mwarmoebeli. eleqtroenergiis g. danadgari.. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. brZola (omSi). rac Scd. generalisimusoba mianiWa  g. generalis saerTo. war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . rom xSimSobeli. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. (1879­1953). genEtika [< berZ. g. [laT. mcenareTa g. genos jiSi. ganizacia. warmoSoba. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . generAtor­i [laT.­is wodeba hqonda a. generatio da­ badeba] _ 1. qalaqis g.  geneturi Scd.  g. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT. cxovelTa g. gaCena. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. problemebi.

 g. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ. (reliefs. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1..  rusTavelis g. lobs warmoebis ganlagebas. logia. genius] _ geniiT _ mecniereba. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. [berZ. vxo­ 2. nawarmoebi. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. g. geniiT da­ mecniereba.  mcenareTa g. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. g.. klimats. Sesaferi. niadagebs da sxva). im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. mcenare­ 2. xalxis gaJleta rasobrivi. geowilebad)] _ mecniereba.. geografias. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. motiviT. Ta da cxovelTa samyaros. geniosis damaxasiaTebeli. winaSe. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. tomi da caedo vklav. geodezia. mxatvari firosmani. erovnuli an religiuri niadagebis g. cxovelTa g. Si. (s. . geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1.. genos gvari. poetebi. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. gē miwa] _ rTuli wera. garemo. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. g.  g. mTeli wavla. aRgeo. ekonomikuri geografia genQos­i [laT.) mecnierebani. momcvel bunebriv pirobebs  g. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi. damiwa da daizō vyof (na­  geografia. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ.

SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. amocana. ¥ giorgini Scd.  g. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. ¥ geodeziuri da sageodezio. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare. epoqa. romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. Ziebis meTodebs. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. g. observatoria. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. eqspedicia (an: aqcia). ¥ geofizikuri. g. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. ¥ geopolitikuri. g. g.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. gadaReba. geolOgia [berZ.  g. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. aqsioma. ¥ geologiuri. ruka (da ara ruqa). azomvebi.  g. gEpard­i [fr.  g.  g. geofQzika [berZ. aqvs didi xasxasa yvavili. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT]. g. meTodi. ¥ geometriuli. . problemebi. procesebi. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. geomEtria [berZ. g. xelsawyoebi. g.  g.

. SeuRwevi.. Tbilisis g.-is kapitani. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. gerontolOgia [berZ. romelic gamosaxulia dro­ Sebze.. ebraelTa g. (s. giAur­i [Turq. beWdebze da sxv.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia. gvArdia [it. gaum­ tari. laT. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo.  germetiuli Scd. qa­ laqis.  Rerbi.  g. hermetique. SefuTva. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni.  sazRvao g.. nawili. gEto [it. avaza). liTonis furcelze. gErb­i [rus.) beWedi. .  saqarTvelos saxelmwifo g.  g. g. romelsac Zalian grZeli sinon. saRerbo Scd. герб < polon. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. gerUsia [berZ. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. nemsiwvera). aqvs surnelovani foTlebi. ¥ gerbiani da sagerbo. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. gQbon­i [ingl.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa. gEran­i [< berZ. germEtul­i [fr. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb. gâuri < arab. mArka _ marka. sagvareulo g. gEstapo [germ. herb] _ saxelmwifos. g. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani. hermeticus] _ mWidrod daxuruli. gibbon] _ maimuni. Rerbiani.  zangTa g. Gestapo (Se­ mokl. ¥ gvardiuli. gerb. safuTavi.ger -104 g. sinon. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT.

romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. (qarT. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. uzarmazari Senoba. bumberazi).-105wina kidurebi aqvs. kirilica). nageboba. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. warmoeba.) RrZi­ lebis anTeba. gQgant­i [berZ. g. gla gimnAzia _ gimna­ zia.  g. wveri da sxv. . aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs). gingine RrZili) _ (medic. si­ non. 2. Semdeg skola. amocanebi. glagOlica [rus. romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. girlanda] _ 1. gimnAzia [< berZ. guirliande < it. am saxis ornamenti. gQrlanda [fr. gingQvit­i [< laT. ginAndri _ [berZ.). girlandi Scd. baits. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. gigas (gigantis)] _ 1. ginekolOgia [berZ. gQga _ TavsarTi. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. gladiator] kl.  girlianda. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. giliOtina [fr. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. yvavilwnuli). 2. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. ¥ giganturi. meurneoba da sxv. gladiAtor­i [laT. (Sdr. mSenebloba. sinon. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. goliaTi. (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. foTlebi totebi. gQd­i [fr.  giga baiti = 1 mlrd. Zalian didi. eqskursiamZRoli). Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag.

romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. sayovelTao.  glasisa. glAndebi [fr. svamen cxlad. gleikOmetr­i [berZ. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. glUkoza [< berZ.  g.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. globus sfero] _ dedamiwis modeli. 2. molivlive] _ swrafmavali . aviTarebs did siCqares. gloria brwyinva. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. glaukôma] _ (medic. xSirad iwvevs dabrmavebas. mTel dedamiwas moicavs. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi. glease. atmosferoSi feradi rgolebi. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze. glOsit­i [< berZ. gliase Scd. optikuri mov­ lena.) rac mTel msoflios. g-ebis amokveTa. glossanium] _ (filol. problemebi. g. glObus­i [laT. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. glQser­i [fr. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve.) enis anTeba.. dideba] _ 1. glossa ena] _ (medic. politika.  Sesivebuli g.  glasisi. glandes < laT. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). glitvAin­i [germ. glosarQum­i [laT. glaUkoma [berZ.gla -106matoriani navi. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi. glAse [fr. global] _ (wign.) Tvalis mZime da­ avadeba. glisseur mosriale. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it. globAlur­i [fr. gleukos maWari.

-107li] _ yurZnis Saqari. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. goalkeeper] _ (moZv. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. golkQper­i [ingl. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi . romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs.)  gobelini Scd. 2. holos wona da gramma aso. hokeiSi). gnostQcizm­i [< berZ. ierusalimis axlos. ¥ gnoseologiuri. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl.) satanjveli ad­ gili.) mekare (fexburTSi. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. gnoseolOgia [< berZ. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb.  gliukoza Scd. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. gnu [afr. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas. tanjva (“golgoTaze asvla”). idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. gnosis codna. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba. formebs da meTodebs. Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. golOgrama [< berZ. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. (gadat. gamosaxuleba 2. gOlgoTa [arab. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste. iyeneben medicinaSi. gobElen­i [fr. mis wyaroebs. golf] _ 1. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. gnOm­i [germ. goraki pa­ lestinaSi. fardebisTvis da sxv.

erTniCbiani grZeli. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. sinon. gondolQera [it. gonAdeb­i [< berZ. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis . gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni. honor pativi] _ qedmaRloba. daxlarTul saqmis. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi).) meniCbe (qarT. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. gOrila [ingl. Zneli amocanis. 2. tri peri. rac gondolieri. 2. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. brtyelZira veneciuri navi. gOrdias kvAnZi _ (wign.S. gondolQer­i [it. gondoliere] _ gondolis (mniSv. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. gOndola [it. 1. gonorrhoia. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT.) iT­ qmis rTuli. didi warmodgena sakuTar Tavze. megondole). megondolesi Scd. mokle Sarvali. megondolisa. gOng­i (ingl.  gondolierasi Scd. sper­ matozoidebs). binadrobs centralur af­ rikaSi. gondola] _ 1. ¥ gondolierisa. ¥ gondolisa. gOrJet­i [fr. berZnuli le­ gendis mixedviT.  gondolasi. iyeneben aseve signalis misacemad.S­Si). haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. winda _ muxlamde sigrZis. 3. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. gonOrea [berZ. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. ampartavnoba.

¥ gotikuri. safexuri. 15-g. kuTxe.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. raime magari masalis (li­ Tonis.. temperaturis sazomi er­ Teuli. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1.  60-g. gradAcia [laT. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba.-109sayelo. got.) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . gravQura [fr. grAdus­i [laT. taZari. yinva. gravure] _ 1. gravQreba [fr. qaRaldze. Tvisebebi. ¥ . avadmyofs sicxe hqonda 37. 5 g.isriseburi TaRebis. gravQori [fr. xis. Tunuqze da misT. 3. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. gradus nabiji.  sxeulTa g.  gotikuris mniS. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. stili. gofrQreba [fr. g. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. 4. msoflio miziduloba).5 g. TandaTanoba. gravitas simZime] _ (spec.. udris wrexazis 1/360 nawils. gothique. g. ¥ gravitaciuli. Zvlis. gravitAcia [laT. arqiteqtura. gradusiani. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. Tan­ mimdevroba. germ. siTbo. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. g. minis da sxv. romelsac qalebi atareben. aqaqi). rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli. qvis. (qarT.  20 g.  g. 2. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon. gOtika [fr. sinon. yinva. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze.) ma­ teriis Tviseba. TaRi.

2. mindvris Spatisa da qarsisagan. di­ adi. grandioso. Canaweri da phone bgera. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. ¥ gramatikuli. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa. . amerikis SeerTebul StatebSi. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi. granite < laT. xma] _ ruporiani aparati. g. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi)..  fugasuri g.  granatasi.  g. gramOfon­i [berZ.-is Zegli. grandiose] _ Zalian didi. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze.  g. fr. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. Secdoma. xelis g. romelic Sedgeba kvarcis. grandiOzuli [it. ¥ granatisa. ba­ ronze meti. granati Scd. gegmebi. gramma aso. . grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. saartilerio g. grAnata [it.  gramafoni Scd. udris erTi kuburi santimetri wylis masas.  telegrama. veeberTela. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi. gramAtika [berZ.  g. granum xorbali] _ magari kristaluri qani. grAnt­i [ingl. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi. uzarmazari. lapa­ raks).. demonstracia. ¥ graviurisa. grAm­i [fr. mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. Canaxa­ zisadmi. fonograma. nageboba.  graviurasi Scd. g. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi. grAf­i [germ. Zvir­ fasi saSeni masala. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba.grama [<berZ. g.  firfitebi. didebuli.gra -110- naxati. wesebi. grAnit­i [it.

graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan. naxazi.  g. saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT). grafolOgia [< berZ..-is mixedviT muSaoba. ¥ grafikuli. Graphit] _ 1. xelovneba. elteqnikuri nawar­ mis. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi. transportze: muSaobas mimdinareobis. grafQkos­i _ grafikis (ix. graphikos xazvi­ Ti. qarTuli g.  scenografi.) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. graphikē xazva. grAfika [< berZ.  grafiniisa Scd. aseTi xelovnebis nimuSebi. grAfit­i [< berZ. 2. romlis mixedviTac .  grafasi Scd. graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. xatva] _ 1.. sakantoro davTrebSi da sxv. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis.  ferwera da g. 2. naxSirbadis nairsaxeoba. ¥ grafisa. daxazuli] _ 1.-is gamocema. grafQnia [germ. warmoebaSi. sveti. grAfa [berZ. ¥ grafiniasi. (lingv. avtobusis mimosvlis g. dasamzadeblad. graphō vwer germ. . iyeneben fanq­ rebis. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli.  amocanis gadawyvetis g. barografi.). avtografi. 2. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. matarebelTa moZraobis g.  g. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili.-111- gra meTodi. grafika) specialisti mxat­ vari..grAf­i [< berZ.. moSavo an Savi minerali. grAfik­i [berZ. cecxlgamZle tige­ lebis.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. sapoxi masalebis da sxv. ¥ grafikuli. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT).

 greifruti dasaSvebia. Txili an nuSi. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi. narnari. Gregorianus] _ welTaRricxvis . mSe­ neblobaSi. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli.  griliaJi Scd. moZraoba.  g-iT TamaSi. gratia mSveniereba] _ sinarnare. grQl­i [ingl. grille fr.. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. wveris. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. grafomAnia [< berZ. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. am mcenaris nayofi. g. grQlaJ­i [fr. graciOzuli [it. graphō vwer da mania miswrafeba. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad).  g.-is mocileba. grimo naoWebiani] _ 1. g. 2. greQder­i [ingl. ulva­ Sis dawebebiT da sxv. grAcia [laT. moZraoba. gracia) aRsavse. grQm­i [fr. < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. mTxzve­ lobisadmi. grigori­ anuli welTaRricxva [laT. ¥ graciisa. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad. moxdenili.is gakeTeba. cekva. iyeneben gzebis. grQmasa [fr.  g. grillage Sewva. grimes < it. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari.gra -112sistema (`axali stili~). sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi.  graciasi Scd. moxdeniloba mixvra­moxvraSi. greQpfrut­i [ingl. aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. grazioso] _ graciiT (ix. aerodromebis da sxv.

ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad.  g.-113lied. koniaki an arayi. sinon. griffe] _ 1. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri. parkebSi. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli.  grosmaistrisa. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. beWedi. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. sadac grims ikeTeben an ukeTeben. wodebuleba.  grimasisa. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT. gamocema. didostati). avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. sinon. grOg­i [ingl. . qarT. Griff] _ 1.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. grQf­i1 [< berZ. grimeur] _ Teatris muSaki. ¥ gri piani  g. grosmaQster­i [germ. ¥ grosmaisteruli..  g.  g. anTeba. grQf­i3 [fr. filtvebis g. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi. movlenebi. 2. si­ mebiani sakravis yeli. Stempeli. romelic msaxiobebs grims ukeTebs. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. rac grifi1. griffon] _ igivea. aqvs Roris tani. exi). lomarwivi).  virusuli g. ¥ grifiani. grimQor­i [fr. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba.  gitaris g. grQp­i [fr. ¥ grosmaisterisa. Grossmeister] _ 1. aseTi xel­ moweris anabeWdi. grOt­i1 [fr. gryps laT. grQfon­i [fr. grQf­i2 [germ. 2. grosmeisteri Scd. yaimi. sinon. grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi.  grimasasi Scd.

iyeneben sagzao mSeneblobaSi. miwa. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. guvErnant­i [fr. . g-is wylebi 2. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. guvernQor­i [fr. grUnt­i [germ. 2.  s. gubernAtor­i [laT. roli. stili g. fantastikur gazviadebul. 3. mmarTveloba. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). damaxinjebuli komikuri sa­ xiT.  qviSis g. grotesque. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv. 2. губерния < laT. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze.  g. gUdron­i [fr. ¥ sagubernio.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. grotEsk­i [fr. gUaS­i [fr. romelSic Sereulia TeTra. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. ¥ guTuri. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba.  g. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. ¥ groteskuli.-is ostati. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. it. amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. grOt­i2 [holand. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi. gubernator mesaWe] _ 1.. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze.  guvernantka Scd. niadagi. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. grund] _ 1. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. ena.gro -114[rus. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. gouache] _ 1. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri.  g.

yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli. tyavis msgavsi. d daQjest­i [ingl. g. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. digest] _ 1. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili]. metwilad mwvanesa da wiTels. danaQdebis Sroma _ iTq­ .-115- dan gulQaS­i [ungr. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. gemosmoyvare. daltOnizm­i [< ingl. ¥ dalai-lamisa. ¥ daltoniki.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. gutAcia [laT. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. iyeneben teqnikaSi. raimes mokle gadmocema. so­ usis danamatiT. gUrman­i [fr.  gutapirCi Scd.  gulaSi Scd. dAn­i [iap. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa. gutAperC­i [ingl. 2.  dalai-lamasi Scd. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli.­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. piris pativis moyvaruli. ZiriTa­ dad kalciums. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi.

resto­ ranSi. daqtilo. dAntist­i [fr. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi.dan -116mixedviT]. 1809­1882) saxelis . daqtilolOgia [berZ. Downing Street] _ 1. ga­ moyofas.. dAnsing­i [ingl. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav. [laT. Daktyloskopie < berZ.Tavidan mocilebas.. [< berZ. gauqmebas da sxv. dentiste < laT. daqtiloskOpia [germ. daRmasvla. vuyureb. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi.. daqveiTeba. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi. romelic aRniSnavs: 1. decentra­ lizAcia.] _ Zveli Ci­ nuri religia.. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~. mag: daqtiloskopia. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan.. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba].. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. kbilis teqnikosi. dAuning­strQti [ingl. da­ cema. 2. religiebma. 2.  demobilizAcia. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. daOsizm­i [Cin. (moedani) Cveulebriv kafeSi. die.] _ TavsarTi. de. londonSi: quCa.

dEbit­i [< fr. (biol. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi. agreTve de. debitor] _ (bux­ halt. aur­ zauri. dacema. debQtor­i [laT.). kamaTi. paeqroba..  axalgazrda mwerlis d. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba. début] _ 1. krediti). debAtebi [fr.. borjomis wylis d.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda.  cxare d. dEbet­i [< laT.). 2. azrTa gacvla­gamocvla.. pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze.  navTobis WaburRilis d. débet marTebs] _ (buxhalt. movale. agreTve de. sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re.. degradAcia [fr. degazAcia [ix. gauvnebleba (adgilisa. ix.  oTxi mxedris d. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze.  debiti sxva (ix. tansacmlisa. 2. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi. uwesivroba.  mx. mowinaaRmdegeebma d. fizikuri an iuridiuli piri. ro­ melic napirzea damagrebu­ li.  debeti sxvaa (ix. romelsac debiuti (mniSv. 1) aqvs.). cema­tyepa. dégéné rafion] _ 1. swrafad gaiTamaSes. dawesebulebis an organiza­ ciisa. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi. debarkAder­i [fr.-Si ar ixmareba. Wadrakis partiis sawyisi stadia. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. debiUtant­i [fr. laT.-117 degradacia. gauareseba: ga­ dagvareba.. débauche] _ Cxubi. deg dEbiut­i [fr. arteziuli Wis d. débutant] _ piri.).. gradus safexuri.. navTobis da sxv. parlamentSi. daqveiTeba. . debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba. degenerAcia [fr. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. dEboS­i [fr. dégradation < berZ. débit gamosavali] _ airis an wylis.. siTxis raodenoba.)..). ayalmayali.

-iT `merani~. sunamos d. mokle gamonaTqvami an sityva. devise] _ 1. degustAtor­i [< laT. deadweight] _ (zRv.. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros.  d. Rvinis daWaSnikeba. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e.). (finans. ideas.­idan] _ Tav­ sarTi. Ria devalvacia). dez.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. ¥ deduqciuri. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. 2. 3. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva. [fr. dEviz­i [fr. TandaTanobiT Semcireba. deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. degrEsia [< laT. meTodi. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. sunis.. orden­ ze da sxv. induqcia). romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. moci­ lebas da sxv. 2. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. degustAcia [fr.). dedvEit­i [ingl. w. wylis da sxv. Dvalvation] _ fulis reforma. d. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. mokle gamonaTqvami.  dezinfeqcia. CaTvliT. farze. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. saomari moqmedebis .  Cais d. daskvna. degressio ukan daxeva] _ 1. devalvAcia [germ. dés­gan. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. kleba. rac mdgomareobs imaSi.

désinfectipn] rientation] _ Secdena. luri saSualebebiT (qarT. désavouer]  d.  borotganzraxuli d. dezinformacio. dés ­gan.  ekonomikuri kavSirebis d. dezavuQreba [fr. rom deba. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. déserteus] _ biT. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. . désodezinfEqcia [fr. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. rwmune­ dezodOrant­i da laT. gausnebovneba). ze­ dezodorAcia [fr. saSinao Cacmuloba. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. nagebobis da misT. ­idan da laT. dés­gan. d. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia).) gancxa_ visime gancxadeba. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. daSla. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. dezorientAcia [fr. onirebis) moSla. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. dés da ministraciuli. activus moqme­ Sualeba. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. mianisagan. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis. dés­gan. sameurneo laT. romelic moi poveba celeba gazeTis. cnobebi. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad. disci plinis jarSi gawvevas. adamiani. ad­ dezintegrAcia [fr. dezaqtivAcia [fr. darRveva. saxelmwifo.-119- dez dezabQlie [fr. odor suni] _ dapiridan (ix. yovel cocxal ujredSi. integratio] _ mTelis da­ da sxv.­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi. dés warmomadgenlis. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. radios. sinon. binidan da sxv. (s. mocileba sxvadasxva sag­ nis.

­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. da­ cema (ix. dEkada [fr.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. dekAn­i [laT.  qarTuli xelovnebis d.  ianvris pirveli d. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli.  d.. leqsebi. dekadEntoba [fr. dEizm­i [< laT. décadent dacema. [berZ. drois .). 2. aRi­ arebda RvTis. de­Qure [laT. formalizmi. igivea. 3. 2. dekas (dekados) aTeuli] _ 1. 4. décadance] _ kulturis daqveiTeba.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d. dekanozi. mis­ ticizmi. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. decanus aTisTavi] _ 1. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. dEka2 [germ. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. naxati. deka aTi] _ Tav­ sarTi. dekadentoba). ¥ dekadenturi. ¥ dekisa  dekasi Scd. dekAdans­i [fr.  de-iured cnoba. pianinos d. d. upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. rac duaieni. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. de-faqto). < laT. dEka1. dekalitri = 10 litrs. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. decadentia dacema] _ me­19 s. daSla. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis.­is dasasrulisa da me­20 s. drois aseTi monakveTi. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri..  gitaris zeda d. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. décade < berZ. dejaure] _ for­ malurad. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi.

sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi. rome­ meTaurobiT. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . ro­ 3. qurdebi. declaratio  d. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. kaba. romelic faseuloba miaqvs Tan. ix. oficialuri. gancxadeba] _ 1. romel­ mocdilebis dakargva. pro­ pakets. qa­ sakiTxze.rom­  dekoderi. dekodQreba [laT. elementebi. deklamaciiT gamodis. décolte] _ 1. wavlebelSi: fakultetis  savaWro d. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d.. fesiuli codnisa da ga­ 5. kanonisa.] _ kvalifikaciis. mawanwalebi). 2. xelmZRvaneloba dekanis 4. liTac aseTi aqti. deklarAcia [< laT. qonebis raodenobis Sesaxeb. xeliT: TviT dokumenti. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. Txva. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. gasagzavn fuls an fasian de. (mag. safosto dokumenti. (finans.). mxat­ deklasirEbul­i [< fr.pirobiTi brZa­ aqtisa.. lis tansacmeli. dévruli kiTxvis ostati.. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. sabaJos dokumenti. cema. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi. ZiriTadi nebebis. decoloratio] _ gauferuleba. de da fr. declapiri aRniSnavs. sabaJo d. Soriso politikis raime dekOlte [fr.. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis. maTxovrebi.

yels. morTvis spe­ cialisti. délicat] _ 1. Ria nawili aseTi kabisa. décorateur] _ 1. lamazi. 2.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba. iseTi. da­ wesebulebisa. adamiani 2. nugbari). dEkret­i [fr. scenis d.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo. mSvidobis Sesaxeb.). mcenareebi. dekoratQul­i [fr. sakiTxi. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis.  konferenciis d. yrilobis d. sinon. saxelmwifosi da sxv. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. delEgat­i [laT. vaza. dekrESendo [it. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. kanoni. mkerdsa da zurgis zeda nawils. (s. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp.  d.  pirveli moqmedebis d. dekoracia). delegatio gagzavna. delikAtur­i [fr. dekoraciebis mxatvari.  d. decrescendo] _ (mus. d. (qarT. Tavaziani. kreSendo). 2. saxelosno.  d. brZanebuleba. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli. dekorAtor­i [fr. zrdilobiani  d. gaformeba.  d.) mxatvroba. efeqturi. sanukvari saWmeli. TviT amoWrili. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa. . d.. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi.  dekoraciuli sxvaa (ix. delikAtes­i [fr. ¥ dekoraciuli da sadekoracio. s. saxelmwifos da sxv. ¥ dekretuli da sadekreto.  dekoratiuli sxvaa (ix. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. décret < laT. rac frTxil. dekorAcia [fr. delegAcia [laT. detalebi. mxrebs.

démāgogia] _ 1. d. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT. faq­ tebis damaxinjeba. motyueba cru dapirebebiT. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. deltAplan­i [berZ. Δ­s. ndobis mosapoveblad). sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. dros. romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT]. dElta [berZ. aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. . xazi. 2. saxeli) da laT. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. masSi hyavT delfinebi. dēmarcation] _ 1. xazi _ 1. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. démagōgos] _ politikani. planum ¥ demagogiuri. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. sebSi. xerxi. (medic. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). rogorc planeriT. deiphis (delphiRisagan.  deltasi Scd. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). safreni aparati. piri.-123- dam delimitAcia [laT. gaSuqeba Segnebulad. dapireba.). romlebsac swavloben. 2. sibrtye] _ martivi sasporto  d. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ.  mdinare nilosis d. nos)] _ zRvis ZuZumwovari. qsovilis mkvda­  deltoplani Scd.

droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze. dēmarche] _ (di pl. 2. demokratiuli partiis wevri. xazi. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. demUrej­i [ingl. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr.dem -124- 2. ¥ demografiuli. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba.) gadasaxadi.). démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris.-ebi. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota.  amerikeli d.  armiis d. gamoTvla. dEmetra [berZ. dEmarS­i [fr. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. ganTavisufleba. politika. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. xalxTaRweriloba). memorandumi. demokratia . romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. sinon. 2. demobilizAcia [fr. demokrAtia [berZ. demErej­i. demOkrat­i _ 1.. gancxadeba da misT. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera). d. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis.)  elCis d. demokratiis momxre.  d. mrewvelobis d. demogrAfia [berZ. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. migraciis da sxv. demurrage] _ (zRv. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola.) kanonzomierebas (qarT.

vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ.  kinofilmis d. satana.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. romlis 3. moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. koleqtiuri muSaobis orga­ d. d. agrematis. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . sajaro Cveneba risame. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. qce­ wileoba. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. ti suli. nawile. ¥ demokratiuli.). demonst_ 1. masobri­ gva. (am forma. gardaqmna xatveli. 2) axdens. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. politikuri mmarTvelobis 2.  d. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d. démontage] _ manqanis. Tanasworuflebiani mona­ 4. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba. gademokratiuleba). da demonstrireba [germ. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. sazogadoebis. modebis 2. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis. (mniSv. va. demOntaJ­i [fr. saxelmwifo­  saprotesto d. respub2­isaTvis). gamomwvevi moqmedeba. romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. ¥ sademonstracio. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). momwvevi.. damtkiceba] _ obrivi dacema. darbazi.  avtomobilis d. moraluri gaxrwna. dēmos] _ 1. lika  s. lisufleba] _ 1.. demokratiis safuZvelze (sinon. suliT dacema. rai­ demOn­i [berZ. gafrena. dēmorirebas (mniSv. d. s. 2. 1) mo­ dasatanad da sxv. zne­ ratio Cveneba. nizaciis princi pi. wyobileba. protestis gamom­ kanonis da misT. xalxs ekuTvnis.  sxdoma d.-ad datova.

denacifikAcia [< ger.  d. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. dEmping­i [ingl.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. (it. denonsAcia da denonsQreba [fr. dendrarQum­i [< berZ. an botanikuri baRis kuTxe. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi.) dakargva. denazification gauqmeba. 2. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi . franti. baRi (parki). denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. dEndi [ingl. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad.). sinon. dandy] _ natifad. samecniero. monebi demosSi ar Sediodnen. gadasayari eqsporti. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix. kul­ turis da misT. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen.xalxis masebi. yovelgvari nacistu­ ri. xalxi. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). dēnonciation] _ (di pl.). sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. 2. dumping] _ (ekon. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT). erovnuli TaviseburebaTa (enis. ¥ dendrologiuri. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. dēnationalisation] _ 1. dendrolOgia [berZ. buCqebi da lianebi.

depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema.  farexi Scd. deportatio] da deportQreba [germ. fulis gaufasure­ ba.-iT gamoZaxeba. denominatio (de da laT. depigmentAcia [< laT.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba.). romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. depOzit­i [< laT. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix. dEntin­i [laT. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba. depopulation] _ (spec. d. pigmenti] _ (biol. amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro.-is gagzavna.-is miReba. pigmentacia). d. dēpartament] _ 1. dēpôt] _ Senoba. dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon.-ebi. metropolitenis da sxv. deportAcia [laT. denominAcia [< laT.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi.) kanis bunebrivi feris dakargva.  d. depopulAcia [fr.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts. Semnaxvel salaroSi da misT. kbilis mTavari Semadgeneli nawili. sax. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze). mosaxleobis Sem­ cireba kleba. departAment­i [fr. ix.) piri. telegrama). 2.). deponens (deponentis)] _ (finans. dEpeSa [fr. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ .  zRvisiqiTa d. depOnent­i [< laT.  saelmavlo d. dEpo [fr.

dErbi [ingl. arCeuli piri. wignis ydisaTvis da sxv. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. dermatolo­ giis specialisti. modu­ neba. d. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. dermato.-is Semadgenloba. paraSutistebi. [< berZ. sazRvao d. d. TviT­ mfrinaviT da sxv. dermatolOgia [berZ. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. 2.). gadasxma] _ 1. klinika. arCeuli warmomadgeneli. 2.  sahaero d. daCagvra] _ 1. deputAcia [fr.  parlamentis d.  d. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. derby sak.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba.  m.  s. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. xomaldi. 2). (ekon. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. polki. descente daSveba. desantis monawile. iyeneben avejze gadasak­ . dawe­ sebulebis. (me­ dic. s. depUtat­i [laT.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. dermAtin­i [berZ. 2. dEsant­i [fr. daqveiTeba. daTrgunuli. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. sax.-is miReba.  d. operacia.. krebis davale­ biT.-is gagzavna. muSambis msgavsi. romelic moqmedebs raime organizaciis.dep -128ravad. s.. ¥ sadesanto. derma (dermatos) kani. deputatus] _ 1. deprEsia [laT. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba. dēputation] _ deputatTa (mniSv. depressio daT­ rgunva. ¥ dermatologiuri. jarebis gadasxma mtris teritoriaze.

yurZeni. 2. inglisSi. mmarTveloba. d. situaciis d. detective < laT. detAlur­i _ dawvrilebiTi. despotēs] _ 1.  avtomobilis d. kOvzi _ kovzi. garCeva. TviTneba adamiani. d. dEspot­i berZ. Carozi).-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. maZebari).  d. dessert] _ xili an tkbileuli. romelic Seicavs . wvrilmani ram. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. momxsenebels d. TviTneboba. Zalebi. deteqtiuri nawarmoebi (romani. darRveva. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. konstruqciuli).-ebi. det  mdgomareobis d. dEsert­i [fr. sinon. moTxroba. destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. manqanis. me­ qanizmis. aRweriloba. d. (sinon. detectio gaxsna] _ 1. dEstruqcia [laT.  mxatvruli d. sad. kino­ filmi). (gadat. romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. analizi. xasiaTi. sazogadoebis d. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. dētail] _ 1.  d. sisastike. ¥ sadeserto. 2. d. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba. de (ix. winadadeba. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT. detEqtiv­i [ingl.  medesantesi Scd. tirani. 2. mtar­ vali).. dEtal­i [fr. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli.  s.-129¥ medesantisa. mTelis nawili. pozicia. d. xelsa­ wyos nawili. ¥ despoturi.. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba.).  d. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze.

romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. rom­ lis dakiTxvac warmoebs.  ded-mama. detector < laT.. avtomobili. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. Deφuc < laT. deficit ak­ lia] _ 1. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba.  proeqtis d.  detektivi. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. metyveleba. devisio gayofa] _ patara. egzemplari. wvrilmani d. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. gasavlis metoba Semosavalze. detonAtor­i _ 1. zadi. sinaT­ lis. filmi. fistoni. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. mokle xazi (­).-ebis aRmofxvra. d. feTqebadi nivTiereba. definQcia [laT. ¥ defeqtiani. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. detEqtor­i [ingl. siTbos. zarali. 2. saxl-kari.  d. 2. mowyobiloba. dE­fAqto [laT. aR­ momCeni] _ 1.. detector gamxsneli. detonAcia [< laT. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas. d. da­ naklisi. dartymiT. wignis d.ebi. detektiuri Scd. romani. de-iure). moTxrobebi. dEfis­i [rus. defectus] _ nakli. de facto] _ faqtobrivad. romelsac iyeneben risame (mag. dEfeqt­i [germ. xarvezi. artur konan doilis d.  d.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. detuo . Dēfect laT. defQcit­i [< laT.naklovaneba. sinamdvileSi. sicr.  defeqtiuri Scd. (sapirisp.  d. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. amnTebi.

d.-is dasma. dēflōrātio] _ 1. d. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad... medi­ cinis dargi. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa. TviT­ mmarTvelobis sistema.  d. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs.  mmarTvelobis d.  difTongi.). decimAcia [laT. saqoneli. nedleuli. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). deformatio] _ da deformQreba [germ. deformieren] _ risame formis Secvla.  sxeulis d. dezentralizieren] _ 1. umankoebis ubiwobis. di. yvavi­ lebis mowyveta.  saTadarigo nawilebis d. yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. deflorAcia [ingl. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1. yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi. xerxemlis d. mcdari d. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs.. diagnōsis gamocnoba. Saqris avadmyofoba. diAbeti _ avadmyofoba. decimus me­ aTe] _ (ist. 2. diAbet­i [laT. deformAcia [laT. qalwulobis. diAbeti _ avadmyofoba. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. decentralizAcia [fr. . [berZ. damaxinjeba. S. diAgnoz­i [< berZ.-131 biujetis d. u. diagnOstika [< berZ. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba.. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs.  swori d. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~. deflower < laT. dakargva. 2.. gafuWeba. ¥ deficituri. 2.

diagramma naxazi] _ 1. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs. diakritQkul­i [berZ. 2.  diademasi Scd. kilo. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb.  diakritiuli Scd. diagOnal­i [laT. mimarTuleba. kilokavi).-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi.  d. naxazi.: rus ё. qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni. sinon. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema.  d.). diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. diagonalis < berZ. diagnozis dasma. ç. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm. diAdema [berZ. dialeqtika). Cex.).  dialeqtikuri sxvaa (ix. . dialektikē sa­ ubris. saerTo­saxalxo enis ganStoeba. diAleqt­i [berZ. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba. ¥ diademisa.  produqciis zrdis d. dialeqtos] _ (enaTm. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS. ¥ diagonaluri.dia -132miuTiTebs. 2. d. leqsikoni. metyveleba. fSauri d. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. didēma] _ 1. fr. ¥ dialeqturi. š. mag.  guruli d. diAgrama [< berZ. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. dialEqtika [berZ.  d. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi.. adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis.  daavadebis adreuli d.

da­ pirispirebuloba da sxv. dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. interesebisa da sxv.-is detali. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix.  5 sm d. dialogos] _ 1. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. 2. swori xazis monakveTi.  d.  diametraluri. ¥ dialeqtikuri. moqmedebisa. literaturuli nawarmoebi an misi nawili. uki­ duresi (winaaRmdegoba.) zoma. ¥ dialeqtologiuri.). (wign.  d.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze. dia gam­ Woli da laT.  dialeqtiuri Scd..).  diapozitivuri Scd. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ .-is xma.  dialeqturi sxvaa (ix. romelic da­ werilia saubris formiT. sibrtye.  didi d. diametriuli Scd. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi. monologi). 2. 15 m-ia. cirkis arenis d. diapAzon­i [< berZ. diapasōn `yvela simisa~] _ 1. sivrcis ganak­ veTi. feradi d. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT.-133nieruli Teoria da meTodi.  farTo d. d. meTodi. saTavsis. diametruli _ 1. (mus. dia 2. 2. diapozQtiv­i [berZ. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi). dialeqti). romelic dialeqtebs Seiswavlis.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba. diAspora [< berZ.). d. mocu­ loba (codnis.-is moRvawe. gadat. diAlog­i [berZ.  Sav-TeTri d. diametros ganakveTi] _ 1. raime mrgvali sxeulis. azrovneba. eqspedicia. ¥ diapozitiuri. dQana [laT. sruli. atlasi. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis. (wign. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi.  d. diAmetr­i [< berZ.  d. gadat. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze. firfita.

 d. diaqrOnia [berZ.  d. 2.  didaqtiuri Scd.).romelic ar atarebs eleqtro dens. didAqtizm­i [< berZ. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva. dielectric] _ (fiz. dieleqtriuli Scd. diastolē gaganiereba.  d. TxzulebaSi.-is dacva. gamaZlierebeli. gaWimva] _ (anat. dQeta [berZ. igivea. dia gavliT. diAfragma [< berZ. sasadilo  dietiuri Scd. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis. ¥ dieturi. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. ¥ dieleqtrikuli. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita.). amerikaSi. Wkuis damrigebloba. diAstola [< berZ.  dieleqtruli. diaphragma tixari] _ 1. damoZRvra literaturul nawarmoebSi. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri. antena.  qarTuli d. dielEqtrik­i [ingl. sinon. d. (ix. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba. nivTiereba. gamWoli da chronos dro] _ (lingv.  fotoaparatis d. diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi. 2..dia -134tikos samoZRvro] _ 1. SuasaZgidi). damoZRvris midrekileba.) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. princi pebi. SeRwevadoba. didak- . (anat. d. meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. skolaSi swavlebis Teo­ ria.  mkacri d. diversio gadaxra. divErsia [< laT. d. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. didAqtika [< berZ. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). d. saWmeli. ganrideba] _ 1. agreTve izolatori).

¥ diversiuli. ¥ dizaineruli da sadizainero. sax. Diesel < sakuT. (s. ¥ dizainuri da sadizaino. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). mcire maStabis samxedro operacia. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a. jgufi. samuSaoebi. mxatvruli konstruireba. romelic apro­ eqtebs Tanamedrove.  d. moqmedeba. divizQon­i [fr. d. avejs. dizAin­i [ingl. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. dizAJio [ital. romelsac mrewve­ loba uSvebs. dQzel­i [germ. romelic mZime Txevadi (dizelis . divQdend­i [laT. aJio). s. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa). (s.) mxatvroba. disaggo] – (finans.) firma. (s. divQzia [fr. aqti.  d. division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. divertQsment­i [fr. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi. d. 2. satanko d. dizaQner­i [ingl.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg.  msrolelTa d.) laboratoria.. designer] _ mxatvar­konstruqtori.S. d. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti. interierebs.  d.

diletante < laT. dQlema [berZ. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT. dynamis Za­ la] _ igivea. rac dinamika (mniSv. Zlieri] _ 1. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi. 2. . dilOgia [berZ. msjeloba. delectare] _ piri. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. sazeimo.  dilemasi Scd. safondo biuros wevri.  d. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. 2. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama.). 3. ¥ dilemisa. dinAmika [< berZ. dizentEria [berZ. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. dithyrambos] _ 1.  difirambi Scd. iseTi viTareba. Zvel saberZneTSi: himni. ¥ dizeliani. 2. orazrovneba.  dezinteria. dilEtant­i [fr. dealer < deal vaWroba. dynamikos moq­ medi. dinAmizm­i [berZ. orgvari mniSvneloba. 2. ze­ rele mcodne. dideba. meqanikis dargi. biznesis keTeba] _ 1. 2). ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. d. xotba. firma an piri. romelic Sei­ cavs or. avtomobili. diTQramb­i [berZ.). moyvaruli. warmodgena] _ 1. erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. ¥ diletanturi. (log. gadaWarbebuli Seqeba. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. dizinteria Scd.  d. (wign. dQler­i [ingl.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. dilēma < di ori da lemma gzavneli. msjeloba an daskvna.

dyo ori . (s.. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. dia gamWoli da horoma xedi. ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi). dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan.). gadat. d. statika).). [berZ.] _ veluri ZaRli..  dioramasi Scd. piesa..  d. burbonebis d. dQngo [ingl. risame moZraoba.  bagrationebis d. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. diOnise [berZ. naxati. dinOzavr­i [berZ.  dinamiuri Scd. 2. dinAmit­i [< berZ. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. dinamOmetr­i [berZ. moZraobis siWarbe. ¥ dinastiuri da sadinastio. cvale­ badoba. diofizQteb­i [berZ. safrangeTSi. diOrama [berZ. energiasTan. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww. (wign. Zalis sazomi).-1372. ¥ dioramisa.  d. siuJeti. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi. dinamo. dinAstia [berZ. sanaxaoba] _ 1. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT. ganviTareba (sapi­ risp. 3. iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi. sinon. gav­ rcelebulia avstraliaSi. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi).) interesebi. saqarTveloSi. dingo < avst­ ral. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi. movlenebis d. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi.  dinamometria. ¥ dinamikuri.

mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo..1) aris dajildoe­ buli. s. diplomete < . naSromi. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp.) fosta. proeqti.). romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. (s. sadi plomatio sxvaa (ix. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. adamiani. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. mecnierebaTa doqtoris d. romelic moxerxebulad iqceva. di plomatiuri).  xarisxis d. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis..) niWi. romelic eZlevaT raime konkursze. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis. 2. 2. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad. qristianuli religiis warmomadgenlebi. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1.  d. di plOmat­i [fr.di p -138berZ. (saub. piri.) urTierTobis damyareba. Tanamdebobis piri. 2. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. diplomatie] _ 1.). monofizitebi).  d. sigeli.. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi. di plomatia). mowmoba. diploma furceli. da phisis buneba] _ (ist.  s. diplôme < berZ. ¥ di plomaturi da sadi plomato. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. dQplom­i [fr. di plOmant­i _ 1.  di plomatiuri. (s. (s. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1. 2. di p.  universitetis d. diplomAtia [fr. ¥ sadi plomo. romelic di plomiT (mniSv. gadat. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad. studenti. d.

disbAlans­i fr. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos.romlis Sesruleba aucilebelia. disertAcia [germ.. disErtant­i [< laT..  disbalansi. romelic xelmZRvanelobs orkestrs. dirQJabl­i [fr. haerze ufro msubuqi. saopero an sabaleto speqtaklis.  sadoqtoro d. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. director < dirigere gasworeba. dirEqcia [laT. uaryofa~. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad. dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli. Дuрuжёp < fr. dis < berZ. d. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. disharmonia.  s. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. gunds. dissertatio kvleva. sinon. Teatris d. da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri. warmarTva] _ sawarmos. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi. s. sigelTmcodneoba).romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta.  avtosatransporto sawarmos d. protokoli).. (konservatoriaSi). dirEqtiva [fr. directive < laT. dis. ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT. dirQJor­i [rus. dayofa. (xmovnebis win diz. romelic disertacias icavs.) balansis. disbalance] _ (wign. skolis d. di plomati). dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati.. diriger marTva] _ musikosi. dirEqtor­i [laT. ¥ sadiriJoro fakulteti... Dissertation < laT. pulti..-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. wonaswo­ robis darRveva. . gamoyofa.-is dacva.  di plomaturi sxvaa (ix.) [laT.

). 2. disque < berZ. dQsk­i [fr. cudi pirobebi ¥ sadisertacio.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. disQdent­i [< laT.  d. disimilAcia [laT.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg. 2. simrgva­ le: (qarT. diskoteka Scd. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr. qualificatio kvali­ fikacia. discotheque. fr. diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. ¥ diskoTekisa. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl. fr. laT. dQsket­i [ingl. 2. dijei. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. diskos] _ mzis. moZraoba. discantus] _ 1.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. diskos] _ (saub. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1. disk JOkei _ ix. literatura. s. diskvalifikAcia _ [ix. (biol.  diskoTekasi. diskOmfort­i [berZ. sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. Tema. d. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. asimilacia). gramafonis firfita (ix. dQskant­i [laT. dQsko [berZ. piri. piri. sxvagvarad mo­ azrovne. diskette. bakmi). gramofonis firfitebis sacavi. ka­ fe da misT.mTva­ ris moxazuloba. dis­ (TavsarTi. comfort komforti] _ (wign. dis. discothéque < berZ. agreTve disko).). dissimilis ara msgavsi] _ 1. naSromi. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. axalgazrduli klubi. 2. laT. (lingv.. aseTi xmis mqone momRerali biWi. . 2.  s. sinon. diskOTeka [ingl. dys­.). ¥ disidenturi.

Seu­ Tanxmebloba. klubi.  s. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. (lit. dispancer darigeba. gab­ neva. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. dissaans sxvadasxva xmani. saxelmwifos da a. discreditieren] _ (wign. prestiJis Seb­ Ralva. discussio gan­ xilva. dissonance < laT. dispAnser­i [fr. dayofa.  rasobrivi d. dislokAcia [fr. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. Tanas­ woruflebianobis. dispansaire < laT. adamianTa jgu­ fis.). (geol. arazusti riTma.-141cxovrebisa. S. 3. ndobis dakargva.). (gadat. diskUsia [< laT. dispersio ga­ fantuli. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. Sexmatkbilebas. gabneuli] _ (fiz. warTmeva mospoba. . diskreditAcia [< fr. 2. uflebis SezRudva. _ daSla. ar egueba raime er­ Tians. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. av­ toritetis. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. saxelis gatexa. sxvadasxva mJReri] _ (mus.).  tuberkulozis d. qim. paeqroba. Seitana erTma uadgilo replikam.). visi­ me an risime Rirsebis. 2. ¥ sadiskusio. kamaTi. (samx.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ. leqsTwyobaSi: arasruli.) iseTi ram. disOnans­i [fr. Seuwyobloba. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba. rac ar ewyoba.  saubarSi d. sakiTxi.  oponentis d. diskriminAcia [< laT. konsonansi). keTilxmovnebis darRveva. 1.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze. dispErsia [laT. mo­ cileba. das­ venebisa. s. muSaobisa. flotis. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp.

 centraluri s. kamaTi. dispozQcia [laT. rki­ nili sadgomi oTaxi. centraluri punqtidan.  TviTmfrinavis d. disputo vmsje­ lob. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze.  bgeris d.). nigzaze. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. dispropOrcia [fr. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti. paeqroba mecnierul.). brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad. analizi. moZrav avtomobilebs Soris. gzatkecilze da sxv. dispro- sQnaTlis dispErsia _ . 3. dQsplei [ingl. display Cveneba] _  d. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. me­18­19 ss. ekranze.  navTobis d. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis.). 1. CerTan dakavSirebuli. dispatcter] _ muSaki. (sp. (s. (s.) bombi.). tabulis. ganlageba..  s. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx. dQsput­i [< laT. dispEtCer­i [ingl. gavlisas). dispet­ finiSs Soris. vkamaTob] _ sajaro niadagSi. 2.romelic kineskopis cio.  d.-is ufrosi. d. (spec. samsaxuri.: werilobiTi benzini. obis msvlelobas erTi  d. naxazis saxiT. administraciul­ 2. ¥ dispersiuli. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1. zaciisaTvis saWiro aparati. marTva. dispositio distQlat­i [< laT. garidebis d. romelic awes­ distAncia [laT. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. manZili. manZili startsa da sadispetCero _ 1. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili).  mokle d.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba.-ebia navTi da 2.-ze.

saswavlo sa­ gani. discQplina [< laT. mtkiced dadgenili wesi. SeuTan­ xmebloba.. (s. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis.) ortaepiani strofi. Sromis d.) harmoniis.-ebi.  disharmonuli Scd.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ. d. traqtorSi da misT: meqanizmi.). dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). (maTem. differentia sxvaoba] _ 1. 2. ortaepedi.. 1­isaT­ vis). distrOfia [berZ.  RviZlis d. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv. ¥ disharmoniuli.) visime saxelis gamtexi. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. mdinaris napirze. distichon] _ (lit. qsovilebis. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi. 1­isaTvis).  wylis d.-ebi. dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo. moswavle.  sabunebismetyvelo d. . musika. difamAcia [< laT.-ebi. dQstiq­i [berZ. 2.  d. bgeraTa keTilxmovnebis darRveva. samxatvro d. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis.. tbis.) sasjeli. uTanxmoeba. Tan­ xmoba] _ 1. dQun­i [germ. isciplina moZRvreba] _ 1. gamoxda. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi. avtomobilSi. distilAcia [laT.) wesdeba (armiaSi). organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva. ¥ udisci plino (mniSv. filologiuri d. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. elenTis d. diferencQal­i [laT. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva. diffamo saxels vutex] _ (samarT.-is dacva. maTematikuri d.-143 u.  d. (s.  mtkice d. (mus.

) organoTa mraval­  sinaTlis d.). dabrkolebaTa Semovla. traqeis lor­ wili. mtvreva] _ (fiz. gavrceleba. ormagi.dif -144- gvari. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs. diphterie < berZ. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba. mEtria _ geometriis na­ xorxis. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi). gafarToeba] 3. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT.  difteria. gantolebaTa sistema. (lingv. da­ _ (fiz.  d. or­ diferenciAcia [< laT. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. mier gzaze Sexvedrili elementebad. difTEria [fr. bgera] _ (enaTm. tolEbani _ gantolebani. mravalgvar. xunagi). non. diferencQreba _ 1.). 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. raime meTodis dayofa. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad. . xmovani). erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. difteriti Scd.) sinaTlis.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. (biol. tarifi. ganviTarebis procesSi. si­ saSualebiT. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd.  d. erT­ cvladebs. diffusio gabneva.) enis daSla.danawevreba difrAqcia [laT. diphthongos < di (s) orjer. 2. sinon. diffractio texa. axal enebad.

2). . dicte] – igivea. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd.  d. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. Ca­ 1. 2. leviziis muSaki. airebis d. kestri erTgvari. romel­ ¥ sadiqtoro.-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. xie . misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro. (wign). rac  diktatura Scd. reJimi. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. meqanikuri Cawera da Semdeg. fanera (mniSv. bgerebi. xel­ teqsts. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. romelic dictatus nabrZanebi] – 1. 1. diqtAtura [laT. difuziis gziT miRebuli. gadat.  diktatori Scd. romelic (aRdgena). aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. dQqt­i [germ. dictat < laT. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. bundovani. ti saxelmwifos saSinao an 1. ¥ diqtatoruli. ZalauflebiT. Sekruleba da sxv. dQqtor­i [< laT. aramkafio.  diktori Scd.  d.. ri. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba.land­is mixedviT]. warmoiSva 2. teqsti. romelTac moxveva. Sereuli.  samxedro d.. sac erTi saxelmwifo Tavs  s. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. 2. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ. siTxe. dictor mo­  dikti Scd. dictatura] –  d. sagareo safrTxis dros. diqtAtor­i [laT. axvevs meores. (ist.

dogAresa [it. 2.) arakri­ tikuli azrovneba. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. dozQmetr­i [berZ. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad.diq -146dausabuTeblad. dOza [berZ. mtkicebis gareSe. do] – musikaluri gamis pirveli bgera. diskoTekaze piri. dOg­i [ingl. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. romelsac iReben dausabuTeblad. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT. cvlis melodiebs. do [it.  kargi (cudi) d.zogjer barmenis rols asrulebs. am bgeris aRmniSvneli noti. dogmAtizm­i – (wign. dogaressa] – (ist. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT). dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti. brmad miRebuli de­ buleba.) doJis meuRle dOgma [berZ. dOgmat­i [berZ. dogmebiT moazrovne.romelic dogmebs emyareba. Semokl. dosis] – 1. ¥ dogmisa. gamoTqma. doberman pincher < sak. doza] – mowyobiloba fxvieri. dOberman­pQnCer­i [ingl. sax. dogmatQkos­i [berZ. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. 2. 2. ix. dictio warmoTqma. ganusje­ lad mtkicebis gareSe. romel­ sac mihyavs saRamo.  dogmasi Scd. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d.) .. dogmatikos] – 1. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari. dQjei [ingl. dozAtor­i [< berZ. dogma] – (wign. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi. zusti zoma nivTierebisa.

­is bolodan ax. d.  d. dOk­i [hol. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. dOlar­i [ingl. (mus. masalebi.). refleqsebs.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri.  dokumentaluri Scd. ZiriTadi gabatonebuli idea.-ebis Semowmeba. sinon. wel­ . sabuTi). sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda. risme ZiriTadi ni­ Sani. dominatus batonoba.. mtkicebis xerxi] – 1. 2. domQnant­i [laT.  d. romelic cvlis an aferxebs sxv. dokumEnturi fQlmi – filmi. sizuste. dokumentebi. kreb. dokumentAcia – 1. dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. dok ingl. domestikAcia [laT. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. monacemebi.-ebis gaficva. dozimEtria [berZ.  istoriuli d. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. documentum samoZRvro mowmoba.-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas. dOker­i [ingl. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba.-ebi. sabuTi). d. avstraliasa da zog sxv. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1. maga­ liTi. kana­ daSi. werilobiTi cnoba (sinon. domesticus saxlisa. dook] – navsadgurebSi: nageboba. 3.  teqnikuri d. risame damadasturebeli mowmoba (qarT.-ze xelis mowera 2. d. d. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. romelic dokSi an verfSi muSaobs. 2. qveyanaSi. dokUment­i [laT.  d. namdvilad dom momxdari ambebi. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s. muSa. (fiziol). ¥ dokumenturi. domQnat­i [laT.-is momzadeba. SeRebva da sxv.

romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba..­ebi iyo kanada. don [esp. TaRr.  d. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d.] – 1. piri. 2. donneur < laT. dOna. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. domino < it. kaTolike berebis kapiu­ . Warboba risame.  taZris d. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi.xelisufleba] – (ist. it.) dominQreba [germ. dominari] – 1.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo.  avtomobilis d. saqcieli. daumkraft. dominion samflobelo. dOmkrat­i [< germ. dominus qalbatoni. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. 2. batonoba. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze. meocnebe adamiani. dOnor­i [fr.  damkrati Scd. 3. Tirkmels. hidravlikuri d. romlis raime or­ ganos (mag. esp. dono vaCuqeb] – 1.dom -148Soniani wamosasxami. 2. amaRleba garemocul ad­ gilebze. donkQxot­i [< kreb. batoni] – 1. aseTi firfi­ tebiT TamaSi. garemocul adgilebze. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa.. aseTi kostumiT morTuli piri. dominieren < laT. xelis d. don < laT. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo. dominQon­i [ingl. doña. 2. piri. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad. `ba­ tons”.  reformistuli ideebis d. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi.. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs. holand. dOmino [fr.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. ¥ donkixoturi. av­ straliis kavSiri da sxv.

 dosiisa Scd. dotAcia [< laT. teqnikur mecnierebaTa d..-149guls. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis.) gadaunergaven sxvas.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci. dOcent­i [< laT. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. ¥ sadoqtoro.. ¥ doqtrinisa. disertacia.  samxedro d. dotatie mo­ marageba. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. saerTod.-ze kontroli. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba.-is miReba. dawesebulebas. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali). erTad Sekrebili. am wodebulebis mqo­ . dossier] _ raime sakiTxTan. Sedgena..  doqtrinasi Scd. romelic mcire xniT aRagznebs. dOqtrina [laT. esp. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier. doping < dope narkotikis micema.  d.  doktori Scd. dOqtor­i [laT. dOping­i [ingl. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde. dOsie – [fr.  s. d. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT). sistema. dOJ­i [it.  d. romelic eZleva sawarmos. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. doc ¥ dosiesi. donJUan­i [< kreb. miReba] – nivTiereba. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi.

romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad.-is Taviseburebani. gveleSapi). drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. moqmedebis. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. 2.  d. ¥ dramaturgiuli. kreb.. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis.] – rkinigzis uri­ ka. 2­saTvis). dramatUrgia [berZ. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers.  d.  ojaxuri d.-is kursi. gadat. 1­isaT­ vis). draisine < sa­ kuT. gadat. Teoria.  d.  siuJetis d. rac zneobriv tanjvas iwvevs. ubedu­ reba. drama moqmede­ ba. ibsenis d. Seqspiris d. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT]. simZime. ¥ dramatuli (mniS. (wign. wre. ¥ draJesi. Teatri. SemTxveva.  dramatiuli Scd. dramAturg­i – mwerali. tabletebi.. drAma [berZ.  drezinisa. d. dramAtizm­i – 1. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. . nawarmoebi (mniS. 2. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. 2. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri.  draJisa Scd. warmodgena] – 1. dramaturgia] – 1. sinon. sax. 2. drAJe [fr. dragee] – 1.) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba. drAkon­i [berZ.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. drEzina [germ.  skolis d. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa.  d.

(zRv. curva. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. saxvretela). druQdizm­i – Zveli keltebis religia. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. drUid­i [fr. feria.  modreifesi Scd.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. 2. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis. yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. m. 3. druide < kelt. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1.] – 1. sinon. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa. drieren] – 1. dromadaire < berZ. aseTi Txri­ lebis. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba. sadguri `CrdiloeTi polusi”. drizina Scd. milebis sis­ tema. drEl­i [germ. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). (medic.] – galiis.. drEif­i [rus. dua 2. дрейф < holand.). dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba.  xels d. drEnaJ­i [fr. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. (qarT. 2. duaQen­i [fr. drainage < ingl. (zRv). 1). arxebis.-151 drezinasi. drimAder­i [fr. duAlizm­i [< laT.) Wrilobidan Cirqis. dualis or­ gvari. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. siTxis da sxv. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT. drQbling­i [ingl. prevmatikuri d. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. yinulebi.  m. eleqtruli d. ¥ modreifisa. naraqlema). arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani. moZravi gemis. (medic. drQad­i [berZ. sinon. romelic samyaros . da­ sawretad..

risme or egzemlplarad gakeTeba. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs.  d.  zednadebis d. dublQkat­i [laT. S. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. ¥ sadublaJo.  pirveli d. 2. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba. garkveuli wesebis dacviT. doubler ga­ ormageba] – 1. msoflmxedveloba. sadubliaJo Scd.). dUblaJ­i [fr. raime nivTis meore cali (muzeumSi. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad. risame piris ga­ daReba.  dubliaJi. xolo qvemoTa yalbi. . doublage gaor­ mageba] – igivea. saamqro. 3.-Si gamowveva. d.. filosofia. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali. dublQor­i [fr. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe.  s. 4. rac dub­ lireba (mniS. double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba. doubleur] – 1.  d. 2. TeatrSi: msaxiobi. duel < laT. dublQreba [< fr. ¥ dualisturi. ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. d.  d. dUel­i [fr. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs.) ormagi registri organSi.-Si brZola. erTis da igives meored keTeba. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros. 3. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. dekartis d. bib­ lioTekaSi. dUblet­i [fr. koleqciaSi da a.dub -152(mus. doublet < double ormagi] – 1. (sapirisp. meaTe d. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia. 2.-Ta matCi. 2). dUbl­i [fr. 4. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. mo­ nizmi).-Si mokvla.

duralUmin­i [laT. duumvQrat­i [laT. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. duellant < laT. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. gadmonTxeva.  dulcineisa Scd. dulcQnea [esp. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba. romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. – (fiziol. dUJin­i [rus. . mag­ niumTan da zog. ¥ dulcineasi. parlamenti. we­ sebis udides nawils. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan.] – duelis monawile. 2. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). dUma [rus. gadmonTxeva] ruseTs f. дюжина < fr. faSizmi). sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. latio amonTxeva. sxv. z. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. dUim­i [holand..-153- eak duelQant­i [germ. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde.). duetto] _ 1. dUet­i [it. duxobOrebi [rus. ele­ mentTan. dulcinea saxe­ li.  duraliumini Scd. laT. ejacuministraciuli funqciiT. rusuli seqtanturi mimdinareoba. dura maga­ ri. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia. duim] – sigrZis sazomi. udris 2. dUCe [it.  abesalomisa da murmanis d. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d.54 sm­s. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani.

exemplar nimuSi] – 1. profe­ sionali monadire. egzaltAcia [laT. egzArqos­i [berZ. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba. war­ moSoba. saaviacio. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. 2.  maimunebis iSviaTi e. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi. rwme­ na da urwmunoeba. Egvter­i [berZ. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi.  egzogenuri – gvari. egzogAmia [berZ. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. erTgvarovani sagnebis (mag. `gareSe~. [berZ.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. Eger­i [germ. ebOnit­i [ingl. (ist. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. 2. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala. Jäger] – 1.. ekzema gamonayari. exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis .. wignebis.  egzempliari. euktçrion] – 1. egzo. buStukebi.ebo -154mRvdelmTavari. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. Cirqgrovebi: icis qavili. bugrebi.  wignis ori e. ebonite < berZ. ekzempliari Scd. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. 2. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba. egzistenciAlizm­i [laT. egzEmplar­i [laT. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. romlisTvisac damaxasiaTebelia. Egzema [berZ. samRvdelo. saZvale. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi.

egzoterQkuli [berZ.  e. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. edelvAis­i [germ.  e. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. exôterikos garegani. ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. 2. sinon. miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. e. saqcieli. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime.  aRmosavluri e. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. Egida [berZ.). ¥ egzotikuri. magiur for­ mulaTa Sesaxeb). risime mfar­ velobis qveS. ego] _ adamiani. ucxouri] – (wign. egzOtika [berZ. egocEntrizm­i [laT. égoiste laT.) visime. visime. uCveulo. Tvalwarmtaci Taviseburebani. ¥ egoisturi. egidis qveS _ (wign. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. risame. TavkerZa. ekzot[iku]ri. edictum] _ sxva­ . alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). Edem­i [Zv. rom igi qveynierebis centria. égoisme laT.] _ 1. exōtikos ucxo qveynis. ebr. Secodebam­ de. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). Ediqt­i [laT. qveynebi. egOizm­i[fr. mistikur moZRvrebaTa. altruizmi). eCokaci (sapirisp. ad­ gilsamyofeli. mcenareebi.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. egOist­i [fr. risame xelmZRvanelobiT. egzotiuri Scd. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. altruisti). warmodgena. moTavise. buneba.  ekzotika. e.

sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros). saxarebis avtori. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb).  adamianis e. eTerovani zeTebis Semcveli. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. evlOgia [berZ. romis imperatoris. evacuatio dacva.eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis. netareba.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. revolucia). evdemOnizm­i [< berZ. evakuAcia [laT. maxarobeli. eudiamonia bedniereba. jaris gamoyvana brZolis velidan... dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma).).) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. evolUcia [laT. evkAli pt­i [berZ. 2. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. nakurTxi wyali da misT. . romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. evgEnika [< berZ. ganfena] _ 1. ganvi­ Tarebis procesi. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. evgenQkur­i [< berZ. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. (filos.  daWrilebis e. welTaRr. evangElist­i _ 1. 2.. evolutio gaSla. qarxnis e. imperatoris. (sapirisp. 313 w. misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba.

morali. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. saqcieli. procesi.) gvaris. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias.  e. tomis mamamTavari. romelic zneobas Seexeba. zeTebi. saeTero (mniSv. saeTero dro _ radioSi. Semadgenloba.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. 2. revoluciur gadatrialebas. mecnieruli e. ETnarq­i [berZ. ga­ remomcveli sahaero sivrce. tomi da meTauri] _ (ist.-Si gadacemuli musika. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis. berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena.. iyeneben me­ dicinaSi. istoriuli mecnierebis dargi. tomis warmoSoba. organuli nivTiereba.  eqimis e.-is suni. moZR­ vreba.  e. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni. xalxTan da­ kavSirebuli. romelime sazogadoebrivi jgufis. e. jgufi.  eTiuri Scd. ETer­i [berZ. eTn  e. ethnikos to­ mobrivi. moZRvreba. ¥ evoluciuri. evoliucionuri Scd.)] _ 1. eTnogrAfia [berZ. eTnogEnez­i [berZ. ¥ eTerovani (mniSv. televiziaSi: dro. saxalxo] _ ama Tu im tomTan.  e.  evoliucia. mosaxleobis e. 3. haeri. dithēr] _ 1. 1­isaTvis).  eTniuri Scd. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. evoluciOnizm­i _ 1. ethnos xalxi. 2. 2. filosofiuri moZRvreba. ēthika (mr. .  e. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi..  gogirdis e. eTnQkur­i [berZ. teqnikaSi. ETika [berZ. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. ¥ eTikuri. 2­saT­ vis).

e. `kreba~. Ta­ nabari Rirebulebis raime. qveynebi. ETnos­i [berZ. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr. ja­ riskacebisa. (qarT. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. ekvilibrQstika [fr. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign. eklEsia [berZ.  e. sinon. xalxTmcodneoba).ruka. maT nivTier da sulier kulturas. ¥ eTnografiuli da saeTnografio. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze.  e.  e.  eqvivalenti. ¥ ekvatoruli. eifOria [berZ. ekvivAlent­i [laT. 2. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. aRTqmis mci­ re wigni.) momarageba (mag. `sak­ rebulo~] _ saydari. gantolebani. eqspediciisa). ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. warmosaxviTi wrexazi.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad. eklesQaste _ Zv.  ekvatorialuri Scd.) < European currency unit valutis evropuli valuta. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari. ekvAtor­i [laT. xelsawyoebiT da sxv..). équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT.) muzeumi. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli. romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas. Ekler­i [fr. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune. ukmayofilebis grZnoba. (s. miewereba solo­ mon mefes. e.). romel­ sac gulad kremi aqvs. taZari: ieso qristes sxeuli. Cndeba alkoholis. Ekiu [<laT. eqvivalenturi Scd.) eqspedicia. mxiaruli gan­ wyobileba. sartyeli. ¥ ekvivalenturi. ecu (Semokl. hava. e. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . e. (s.

sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. e.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ.-159- ekr  e. momWirneoba). mSenebloba. politika. saavtomoZRvreba] _ mecniereba. ekle­ . mecniereba. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. ro­ melzedac warmoebs mzis. nareTa da cxovelTaA da­ 4. (ix. ganviTarebas. sio ganawesze. oikonomike meojaxeoba] _ 1. écran] _ 1. mocemuli SexedulebaTa. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. sameurneo Soris da garemosTan.-is reJimi.  mTis raionebis e. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. wonasworoba. samSoblo da logos  mrewvelobis e. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. saekle­ miiRo. 2.). problemebi. moRvaweobis raime dargs. fi­ ganmavlobaSi. e. ekleiptikē < nisa. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. cis sferos didi wre. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. e.). garemo. ¥ ekonomikuri. ¥ ekologiuri. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. geografia rTxoeba. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. mobilo transportis e. ekonomia). 2. mdgomareoba. e. 3. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. krizisi. TeoriaTa. TeTri zedapiri. usaf e. dogmebze da ¥ ekonomiuri.  e. li.  e. urneobis marTva] _ 1. raionisa da sxv. (meqanikuri). eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. qristes sxeulze. manqana. naSromi. e. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. oikonomia me­ vis) Scd. e. sxv. sinon. oikos sax­ mareoba. bismieri. eklesiaze.  e. eklEqtizm­i [<berZ. eklesiolOgia [berZ. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. romelzedac uC­ (qarT.

elaion] _ 1. narnara. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. lirikuli leqsi.  e.  e. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. 2.  e. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. elEgia [berZ. elegAnturi [fr. Cacmuloba. Caisaxa me­19 s. (gadat. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi.) msubuqi.) < elegos saCivari.) is. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. koxta. ze­ iTunis zeTi. drekadi. elevAtor­i [laT. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben. 3. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan. élégant] _ moxdenili. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT.  i.­is bolos. 1948 w. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. poezia. 2. elAin­i [berZ. zedapiri. eldorado oq­ rosi] _ 1. (gadat.  farToformatiani e.ekr -160berZ. (gadat.. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ. 2. natifi. 2. elastQkuri [laT. moqnili.  televizoris e. ararsebuli qveyana. elasturi Scd. elasticus < .  e. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo. elegeia (mr. sartyeli. 2. W. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. romel­ sac eZebdnen samxr. amSvidebs. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. Elada [berZ. eldOrado [esp. Civili] _ 1. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e.) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e.  elastiuri. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. ¥ elegiuri. moZraoba. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad. hellas (hellados)] _ saberZneTi. elasticos] _ 1. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. sevdiani. rac anugeSebs.

eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti. rogorc raime socialur donis wev­ rze.  soflis meurneobis e.) martivi nivTiereba.  elementaluri Scd. 2. eleqtro. elEron­i [fr. eTero­ vani zeTiT da misT.. ri­ same Semadgeneli nawili. 2. martivi. dawyebiTi. gasaniaveblad. yofaqcevis e.. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan..  galvanuri e. eleqtOrati [ingl. wesebi.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. eleqtroficireba Scd. iTqmis adamianze.  d. maTematika. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. ubralo. rkinigzis e. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi.  e. elEment­i [< laT. sazogadoebis progresuli e.  ucxo e. esencia < arab. pirveladi] _ 1. mendeleevis qimiur e.-ebi. 3.  eleqtrofikacia. mSrali e.  e. elementum stiqia. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. . e. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili.-161marcvleulis misaRebad. aileron] _ pa­ tara frTa.. 4. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. WeSmariteba. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi.  avtomobilis e.-ebi. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas. kosme­ tikaSi. electorate < laT.  eleqtriki Scd.. elementAruli _ 1. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi. gasaSrobad da gadasatvirTad.Ta perioduli sistema. (qim. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo. codna. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT.

denis gavlis Semdeg. (anodi). movebul mavTulSi gatarebuli lenebi.  dadebiTi e. Rumeli. ēlectron ron fisi.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa. 2. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv. e.  e. gamtari elEqtron­i [berZ. spilenZi. Rero. ēlectoba. ēlect.-is gayvana. uTo. qarva] _ 1.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. uaryofiTi eleqtruli 2.eleqtrOliz­i [berZ. yofiTi e. (ix. ganaTeba. e. e. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~. talRebi. protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. e. manqanebSi. teqnikaSi.-ze.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri. ro­ (qim. e. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. Tvis garSemo. fizika. elEqtrod­i [berZ. ganaTeba. ¥ eleqtromagnituri. CarTes. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki.-is raoba. deniT. masze daxveuli gamxolo­  e. Rero da misT. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. (kaTodi). romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. eleqtroni). e.). va da hodos gza] _ 1. ēlectron qar­  e.  e. deni. uar¥ eleqtronuli.ele -162- elEqtroba [< berZ.  e. e. Scd. xelsawyoebSi: muxti. e. sxv. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT. gamomTvleli .  e. lisas. rome­ fa­cxovrebaSi. `eleqtroni anTia~). energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. moZRvreba e. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli. romelsac aqvs TxeSi an gazSi. ēlect(firfita.

elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti.). Elita [< fr. epoqa. élite rCeuli. romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. teqnikis dargi.  eli psoidi Scd. émail] _ 1. eleqtruli).). e. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan. eleqtroba. nakli. Elf­i [germ.). eli psiuri Scd.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. mowyobiloba. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba. Elifs­i [berZ.  e.  e. elifsOid­i [berZ. eleqtrotEqnika _ 1. elifsiuri. ¥ eleqtroteqnikuri. ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. . zedapiri. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. mi­ niseburi gaumWviri masa. Emal­i [fr. elleipsis gamoto­ veba. sazogadoeba. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv.-163manqana. (ix.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. ¥ eli psi. Elfe (mdedr. 2. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). instituti. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma. Elf (mamr. ¥ elituri da elitaruli. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. hellēnismos] _ 1.). Sekruli mrudi an wiri.  xelovnebis moRvaweTa e. wuni] _ (maTem. ema eleqtronul­is mniSv. 2. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. welaRr. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. elQnizm­i [< berZ.

romelic swavlobs embrionis ganviTarebas. ufro sworia Ami­ ra [arab. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. Embargo [esp. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. 2. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. akrZalva] _ 1. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las. emigrAcia [< laT. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. embargo dapa­ timreba. ¥ emigraciuli. emanAcia [< laT. gamosxivebas.-idan dabruneba. sa­ qonlis. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba).) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan. . cxovreba. embrQon­i [berZ. romelic emig­ raciaSi imyofeba. e. Emir­i. TeTri mkvrivi nivTiereba. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. emancipatio] da emansi pQreba (wign.  e.-Si yofna. embriolOgia [berZ. agreTve silamazisaTvis (qarT. Emblema [berZ. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo. emansi pAcia [laT. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis). e. minanqari).  e. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. ¥ emigrantuli. ufleb­ rivad gaTanasworeba.-is qvabi. cxovreba. ganZeulobisa da misT. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li. moZraoba. 2.  e. emQgrant­i [laT.  qalTa e.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. sinon. 2.  e.

 e. EndSpil­i [germ. emovere aRgzneba. Emu [< port. emOcia [fr. (lingv.-165mmarTvelis tituli. misi sxvadasxva saxeobis gamo­ . iyeneben foto­ teqnikaSi. `Sig­ niTa~.) wev­ rebs Soris. ¥ uemocio. adamiani. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT. endo..  emocionaluri Scd. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT. gavrcelebulia avst­ raliaSi. émotion < laT. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba. emulsus gamowv­ dili] _ 1. emUlsia [laT.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. Endem­i [<berZ.[< berZ. ema wero. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. adamianis grZnoba. emissio gamoSveba] _ (finans. 2.ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT. sulieri mRelvareba (SiSi.) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba.  endomenuri. emQsia [laT. qaRaldis fulis ga­ moSveba. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~.). ¥ emociuri.) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas. romelic moicavs energiis resursebs. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. sityva warmoTqma.. fasiani qaRal­ debis. gvaris da misT. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze.). romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. sixaruli da sxv. endogAmia [berZ.  u. energEtika _ meurneobis dargi. Emfaza [< berZ. rasac aRweven intonaciis Sedegad. emQsar­i [laT. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati.). Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. emissarius] _ piri. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. mRelvareba] _ (wign.

enkaUstika [berZ. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad.  didi e. iTvleboda agreTve haeris. ¥ enTuziasturi. gada­ cemas da gamoyenebas. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba.  energetiki Scd. enkrAtis­i [berZ. nayofierebis Rmer­ Tad. . me­ qanikuri moZraobis da sxv. gata­ ceba. eum] _ 1. ¥ energetikuli.  e.  energetiuli Scd.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. moqmedebis unari. kiTxva.-iT muSaoba. enTuzQazm­i [berZ. e. entuziasturi Scd. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi. energetQkos­i _ energetikis specialisti. ¥ entomologiuri. 2­isaT­ vis). gamoiCina. materiis moZraobis maragi (siTbos. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba. am cxovelis bewvi. monazoni. ga­ moucnobi. miwis. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. binadrobs tyeSi. mxneoba.  e. entomolOgia [berZ. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva.  entuziasti Scd.) saidumloebiT moculi. 2. e.ene -166- muSavebas. saxiT). Enot­i [rus. Zala. cvilovani ferwera.  e.  entuziazmi. Zal­Rone. adamiani. ¥ energiuli (mniSv. muqi yviTeli fe­ ris. 2. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. sinaTlis. energeia moqme­ deba] _ 1. qalaq nifuris mfarveli. muSaoba. eleqtrobis. sistema. gardaqmnas.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. enkEnia [berZ.] _ mowese deda.  e. enErgia [berZ. enigmAtur­i [< berZ. enolOgia [berZ. resursebi. romelic mwerebs swavlobs. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. kar­ gad dacocavs xeebze.

mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi. e. epigraphē . epi Eos­i [berZ. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis.  epigramisa. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi.. e. enciklopEdizm­i _ farTo. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi. entifAlit­i [< berZ. raime SokSi Casag­ debi..  epigramasi Scd.  s. romelsac aklia originaluroba. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. gamokvleva. enciklopEdia [fr. Tavis tvinis anTeba. enkephalos tvini] _ (medic. religiis. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. ¥ enciklopediuri. (mraval­ mxrivi) codna. qce­ va.  enciklopeduri Scd. epAtaJ­i [fr. Wadrakis e. 2. larusis e. mecnierebaSi da sxv. teqnikuri e. epArqia [berZ. sakiTxebze.-167 e. marjvena gverdze da sakidi. statiebi. poezia. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma.). Senobaze.  puSkinis e.  qarTuli e. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. encyclica] _ romis papis weri­ li. epigramma war­ wera] _ 1. saCuqarze da misT. ¥ epigramuli. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. epQgon­i [berZ. mokle satiruli leqsi. leqsikoni. epQgraf­i [berZ.. moralis da misT. encQklika [< berZ. epQgrama [berZ. Zvel saberZneTSi: Zeglze. stili.).-ebi.  e. Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. gakeTebuli warwera prozad an leqsad. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli.  e. ¥ saenciklopedio.

umniSvnelo. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. momxdari. epitheton] _ msazRvreli sityva. damamcirebeli e. epQzod­i [berZ. araZiriTadi. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). momxdari ambavi.  epiteti Scd. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT.  mudmivi e. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. ¥ epidemiuri. daavadebani. sinon. episodion] _ 1. epQlog­i [berZ. episkOpos­i [berZ.  `kacia-adamians?!~ e. masala. teqsti.  e. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas. epilEfsia [berZ. 2. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1. raime SemTxveva. amamaRlebeli e.. piesaSi. epidEmia [<berZ. bneda.  romanis e. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. avi zne. ¥ epizoduri-SemTxveviTi. epQTet­i [berZ. roli kinofilmSi.epi -168nawili. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas.  e. e.­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~. prologi da e.  epigrafiuli Scd.  `ramdenime suraTi anu e. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba.. arasistematuri. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT.  gri pis e. 2. Zeglis warwera. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di. warweraTmcodneoba). epigrAfika [< berZ. mxatvruli nawarmoebis . mokle citata.  CarTuli e. ¥ epigrafikuli.  e.. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis. gamonaTqvami.

simRerebi. centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. epos sityva. 2. epoqAluri _ (wign. Epoqa [<berZ. atomuri bombis afeTqebis e. poemebi. mo­ Txroba.  epopeisa. xana). ambebiT (qarT. . epi-ze da laT. adgilis an misT. epitAfia [< berZ. am wodebulebis mqone piri. mo­ Txroba da sxv. Tanamedrove e.  epiuri Scd. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. poema. 2. mniSv­ nelovani ambebi. epOpea [berZ. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. simRera] _ 1...  epopeasi. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. Epos­i [< berZ. epQstole [laT.-169qristianul eklesiaSi. sinon. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. epifAnia [berZ. epopoiia] _ 1. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. feodalizmis e.. epo epOnim­i [berZ.  e. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi.  antikuri e. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. we­ rili. epQcentr­i berZ. epônymos] _ piri. gadat. epistola < berZ. gzavnili. ¥ epikuri. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. an gamoTqmis gameoreba. saxelwodeba.  sagmiro e. e. homerosis e. stili. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT. epQstrof­i [berZ.  epitafiisa  epitafiasi Scd.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. epopeia Scd. epitQmia [berZ.).  miwisZvris e. epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. (wign.  omis e. epistolē] _ (samRvd.) didi. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi..

periodi: epoqa. hairesis] _ 1. Erot­i [< berZ. erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. momenti.  niadagis e. Semecneba. Era [laT. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. codna] _ (wign. (medic. epoxaluri Scd. ¥ erotikuli. xana. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). aRmoCenebi. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. re­ ligiuri moZRvreba. sinon. Eres­i [berZ. erozio gamoWma] _ 1.  liTonis e. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi.). ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs.). eruditio swav­ leba. (qarT. metismeti vnebianoba. mwvalebloba). eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. e. gandgoma. erEqcia [laT. romelsac xelSi kiTara uWiravs. grZnobadoba. erOtika [berZ. Erato [berZ.  e. cdomi­ leba. 2. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan.  kosmonavtikis e. aera] _ 1. movlena.  ereTikosi Scd.  qristianuli e. 2. 3. eractio gaswo­ . liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. didi ganswavluleba. movlena. dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi. wesisgan gadaxveva.  epoxa. (geol. erOzia [laT. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. drois istoriuli monak­ veTi. 2.). erudQcia [laT. (gadat. erOtizm­i [< berZ. 3.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba.

esei.  metros e. escadrille] da sxv. ruloba risame. romelSic gan­ xilulia literaturuli. qiteqturuli proeqtisa. Sedgeba. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi. 2. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. narkvevi. naRmosani. eseebi. estetiuri. ganayofi. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi. escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd.. skulpturisa. (zRv. escadre] _ 1. tur­mecnieruli xasiaTis)  s. esTEtika [< berZ. sxv. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. agreTve par­ be. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. (wign. eskalAcia [ingl. literaturuli.  eskadrasi Scd. musikalu­ 2. socialuri eskadrQlia [fr. filosofiuri.)  dekoraciebis e. tisa. trirebuli xsnari.. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis.) mSveniereba. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . aRzrda. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi.) agresiis xelovnebis. warmoebis e. kon2. Teoriebi e. aisthēsis grZnoba. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl.. ¥ eskadrisa. mr. SegrZneba] _ 1. essei Scd. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori.  omis e. fiumeriaSi. esEncia [laT. esquisse] _ 1. wi­  yofis e. problemebi. agresiis e. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd.) Eskadra [fr.  estetika. mxatv­ fliqtis e. SemoqmedebaSi. Eskiz­i [fr. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. ar­  e. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. romelic TviT­  esse. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi.-171- esk Ese [fr.

estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. specialisti. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi. estAkada [fr. espodron < esp. ¥ estakadisa. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. si­ nawilis winaswari reaqcia. estAfeta [fr. avJandi] _ 1. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi).). romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze. badragi). eskUlap­i [laT. esperAntist­i _ esperantos . Eskimo [fr. estafette < it. espEranto [esper. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi. sinon. espAdron­i [fr. Eskort­i [fr.gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan. esquimau] _ na­ yinis briketi. naxazi.  estakadasi Scd. espAnder­i [< ingl.  s. Espada [esp. curvaSi da sxv. safarikao daSna. esperanto moimede < fr. escorte] _ vi­ sime.  eqskorti Scd.esk -172mcodne. espada daSna] _ (sport. Estamp­i [fr. estacade] _ xidi­ seburi nageboba. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. stafetta < atafta uzangi.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. rac matadori. gunduri Sejibreba sirbilSi.  motociklistebis e. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. ¥ saeskizo. espand gafarToeba.. espada] _ igivea. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze.  rkinabetonis e.

xelsawyo. 3..  erTiani droisa da s. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze.). romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi.  s.-is msaxiobebi. etAJer­i [fr. orkestri­ saTvis da sxv). romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT. paketi da sxv. mefis karze da sxv. xelovneba. ¥ saetalono. Taroedi). gadat. étiquette] _ igivea. sixSireTa saxelmwifo komisia.  estafetis bolo e. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe. etQket­i2 [fr. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi. s.  sazafxulo e. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi. sinon. 2. stadia. estrado ficarnagi] _ 1. Etap­i [fr. estafeti Scd.  e. eti  metris e. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. étalon] _ 1. etiketka Scd.). . (gadat. risame gan­ viTarebis. etQket­i1 [fr.  etaJerka Scd. (wign.-173non. amanaTrbeni). 2. estrade < esp. ¥ etalonuri. esqatolOgia [berZ. amaR­ lebuli adgili. TviT niSani (patara joxi. ¥ estafetisa  estafetasi. distanciis calkeuli monakveTi. Estrada [fr. koncerti. metismetad zusti sazo­ mi. etAlon­i [fr.).  eTiketi. raime gzis. romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. raime procesis calkeuli momenti. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils.  mniSvnelovani e. kilogramis e.  e. rac iarliyi. étape] _ 1. simRerebi. ¥ saestrado. 2. 2. risame sazomi standarti.

. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris). romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena. sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi.-is dacva. gul­ modgineba. 2. moRvra] _ (geolog.). 2. 2. xerxi. romelsac vinme an rame axdens vinmeze.-ebi. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi. mcdeloba. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. studium cda. mkurnalobis e. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad. effusio daRvra. raime iluziis Seqmna.).  e.). raime moqmedebis. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. moCvenebiTi. ¥ efeqturi.  Sopenis e. 3. e. etimolOgia [berZ. sityva warmoTqva. etymologia < etymon WeSmariteba. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa. 4. didi iyo. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze. efemErul­i [berZ. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. xanmokle. etymon WeS­ mariteba. efUzia [laT. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. swrafmavali. mizezis Sede­ gi. echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. Tavgamodeba] _ 1. saSualeba..  suraTis e. etQud­i [fr.  kritikuli e.  ganaTebis e. xmauris e. efekturi. étude < laT. Eqo [berZ. STa­ beWdileba. zomebi miiRes. ephēmeros erTdRiani] _ 1. effectus] _ 1. etQmon­i [<berZ.  efekti. ararealuri. Wadrakis figurebis xelov­ . e. Efeqt­i [laT. (wign. amosavali sityva. efEmera.eti -174nuri ganlageba. 3. moRvaweobis.. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi. ara­ myari. efektiuri Scd.  ekonomikuri e. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva.

 mokle e. baTumidan. gansakuTrebuli] _ is. 2. amoZ­ roba. saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. aseTi gamgzavrebis. ¥ meeqskavatorisa. radio­ an teleprogramas). excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana.  TbilisSi e. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. Eqskurs­i [laT. Camovida soxumidan.. romelic eqskavators mar­ Tavs. sinon. ekskavatori. wiaRsvla). e. daTva­ liereba risame saswavlo.  eqskliuziuri.. eqskluzQur­i [fr. tyeSi. excemos gamovyof] _ (fiziol. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1. eqskavAtor­i [ingl. eqskrEcia [< laT. gamgzavreba] _ 1. `yofili~. sinon.. [laT. . eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. eqs-prezidenti.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. Jurnalis. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi.) (qarT. exclusive raimes gamok­ leba. eqskliuzivi Scd. naxmevi)  exo Scd.  meeqskavatoresi. gaseirneba sadme. exclusif. meeqskavatore _ mZRoli. daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi. ingl. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva. eqskUrsia [laT. rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. eqs.  eqskluzivi.  e. gamosvla. eqsgumAcia [laT. meekskavatore Scd.). eksgumacia Scd. ko­ leqciuri gamgzavreba. excursus gadax­ veva. amoReba..  egsgumacia. gamoyofa.  eqsCempioni. excavator < laT. 2. mcxeTaSi. eqs-ministri. gamoZaxili. excretum. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. excursio was­ vla. varZiaSi.

s.  politikuri e. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. ¥ saeqsperto. eqspedQtor­i [< laT. cxovelebi. eqspAnsia [laT. polaruli e.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba.  fostis e. ¥ saeqsperimento. 2.. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. s. romlis saqmea risame gagzavna da .eqs -176miReba.  sasamarTlos e. ¥ saeqskursio.  samecniero e. Tanxebi. cda. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad. advi­ lad amJRavnebs.-is wevrebi. expansif < laT. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. gavrceleba] _ (wign.  s. eqslQbris­i [laT. arqeologiuri e. samecniero cda. avtobusi. expedire gagzavna] _ muSaki. Eqspert­i laT. savaWro bazis e. romelic eqsperiments (mniSv. 2. marSruti.. ¥ eqsperimentuli. razmi. s. biuro. experimentum] _ 1.  s. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani.  e. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari. expansio ga­ farToeba. ekonomikuri e. ¥ saeqspedicio. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan.  gabeduli e. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT.. saerTod.  qimiuri e.  eqsperimentaluri Scd. eqsperimentAtor­i _ piri. iarliyi.  e. TviT aseTi jgufi. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs. gamokvleva. e. moqalaqeobis gamocvliT.  s. Cveulebriv. ex ­gan. 1) akeTebs. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. eqspansQur­i [fr.  brwyinvale e. eqsperQment­i [< laT. eqspedQcia [laT. monacemebi.

yvlefa). Eqsport­i [ingl. (fotogr. export < laT. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. yidad (sapirisp.) saqoneli. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. romlis tatoruli Scd.  eqsploatatori. eqsploa4. s. xelovnebis nawarmoebTa. saeqsploatacio Scd. 2. Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. exTemebi.. war­ zeumSi an gamofenaze.). rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. exponatus nayofis miTviseba (qarT. gadmocema] _ 1. ploitation] _ piri. iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT.  avtomobilis e. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. moebis saSualebaTa.  s. ereblad. misacemad. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s.. sasamarTlo Sesavali nawili.-177- eqs axsna. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. samuzeumo eqspontebis. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. (s. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. saCveneblad gamofenili] sinon. 2­isaTvis). eqspluatacias uwevs visme. gamofena. _ sagani. romel­ e. sinon. expertise] _ savali nawili. eqsploaticiebi. nage­  samuzeumo e.  e. Rebad: dayovneba.  avtomobilebis e. bobaTa da sxv. importi). garkveuli siste­ feli). romelic saCveneb­ 2. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. opera eqsploatacia. reba.  eqsportiuli Scd. myvleda sxv.) dro.-ebi. eqspozQcia [laT. daskvna. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT. expositio . romelic 3. xarjebi. lite­  s.-d gadato. s. komisia. cema. miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli.

amasTan erTad. expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. exporteur < laT.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~. gamomxatveloba] _ mi­ tani. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1. express sasw­ eqspropriAcia [fr. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. visime xe­ Cereba. . rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. ingl. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. (samarT. swrafi. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. eqspres. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. [ingl. warmoiqmna me­20 sauk. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. eqsportQor­i [fr. Eqspromt­i [laT. gancdis Zala. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. eqspresimdgomareobis CamorTmeva. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va. express < laT. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd.eqs -178uli. eqspresia. lad saxeldaxelod. `saswrafo~. aRZvris. miT an usasyidlod).­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. literaturaSi.. gemze. sareiso avtobusze. romelic Eqspres­i [ingl. socialuri ¥ eqspresiuloba. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). romelsac si (Cveulebriv. moumza­ aqvs da eqspresze meti. expressio] _ ga­ 2. bieqturi SemoqmedebiTi 2.. samgzavro matarebeli. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT. qveynebi. misi su­ lod did sadgurebSi. eqsprEsia [laT.

`ukeTesi~. rebis e. vadebas. `gareSe~. eqstra. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. gamowuruli] `metad~. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd. (gadat. soflis meurneoba. `saukeTeso~. benzini.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. extra me­ xedaoba da agebuleba.. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. SemTxveva. extasis < berZ. `biovelis~ reSe] _ piri. vinc am ex ­gan. extradition < kumentis da sxv. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs. gareSe da mokled. nor­ eqstensQur­i [laT. . sa­ (sapirisp. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi.). do­ eqstradQcia [fr. e. (da ara xarisxobriv) zrdasTan.  e.  e. mdgomareoba] _ arRvia.. ­idan.). extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. Txzulebis.­idan. `metismetad~. Rebuli wesebisaTvis. gansakuTrebuli. intensiuri) gangebo. bazaraCveulebrivi. `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. eqterQer­i [fr. Cai e. ucnauri. externus ga­ SegrZneba] _ e.-179- eqs Eqstaz­i [laT. gafarToeba. iReben samkurnalwamlo 2. eqstErn­i [laT. Eqstraqt­i [laT. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. _ 1.). (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). Sinaarsis laT. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba. tismetad da sensus grZnoba. nels saSualebiT. 2. ex ­gan. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. ukiduresi. avadmyofuri aRtaceba. romelsac  eqstremaluri. w. Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. [laT. extractus gamoRebuli. extraordinarius] _ (wign. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. karaqi. romelic mqone piri. e. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT. preparati.

eqshumAcia [laT.-is ufrosi. sacirko nomeri. (Teat. saSiSroebiT. gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis. ¥ eqstremistuli.). e. eqstrEmizm­i [laT. extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. siZneliT. mdgomareoba. amokveTa.  e.). excessus gamos­ vla. eqstrEmist­i _ adamiani.). mwvave Sexla­ moxla. eSElon­i [fr. e. Zalebi.). situacia. azri) aqvs. sasacilo xerxebis Semc­ veli. échafaud] _ (Zv. eqscQzia [laT. extractio amoReba. triuki. kbilis amoRebis operacia.). 2. ukiduresad eqstrAqcia . excentrique] _ 1. risame normaluri mimdinareobis darRveva. rac Cveulebrivs scildeba. -180Taviseburi.. e. politikaSi). Sexedulebebi. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr. (wign.eqs cema. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni. excisio] _ (me­ dic. Eqsces­i [laT. ex ­gan. ex –gan. ukiduresoba. e. eqs­CempQoni [laT. gadat. gansakuTrebuli. wremadsuloba. ekscentruli Scd. pirobebi.. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja. gadaxra] _ 1. TavSeukaveb­ loba.). [laT. adamiani.  e. échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis.  e. Seiqmna e.  samxedro e. araCveulebri­ vad. cekva. metismeti (Tavisi sirTuliT. ex yofi­ li da ingl. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre. ­idan.  eqscentruli. 2.) mkveTri < laT. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. amaRlebuli ficarnagi. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba. eqscentrQkuli [fr. eSAfot­i [fr.. champion < fr. gamoReba] _ (medic.  e. ukiduresi.

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. baRis erTgvari msxvili marwyvi. 2. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis. quCaSi. ammoniakon niSadu­ ri. musikaluri v. gazeTebis v. viqtOria­rEgia [laT. P … ¥ vitaminiani. vice nacvlad. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema. bosto­ nis TamaSSi. ¥ viqtorinisa.-193nacia preferansis. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia. [laT. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba. igivea rac viqtoria­re­ gia. draJe.. ga­ vod marjvebis qalRmerTi. aRniSnavs moadgiles. Semc­ vlels. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi.. vQtrina [fr.  viqtorinasi Scd.  viceprezidenti.. maRaziis daxlze mowyobili v. C.  vitaminebi A... 2. vQtraJ­i [fr. ma­ Raziis didi fanjara.. vitAmin­i [laT. vodEvil­i [fr.). vice. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. vaudeville] – .-ebi. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT.  muzeumis v. yuTi. B. 3. victoria] – 1. vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. viqtOria [laT. da­ fa da sxv. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile.  v. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi. mominuli karada. vita sicocxle da berZ. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. vitrine] – 1.  literaturuli v.  gemovnebiT gaformebuli v. romaul miTologiaSi.

musika. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli.)  ufro sworia voli. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo. vokAlur­i [it. (erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa). vocalize] – (mus. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. volQer­i [fr. voltiJQreba [fr. wolfram] – qimiuri elementi. vOlan­i [fr. ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs. vokAliz­i [fr.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. vOlfram­i [germ.  voliuntaristi Scd. axla iron.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. SesaZleb­ lobebs. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis. sasimRero. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. voltiger] – . voQaJ­i [fr.  v. realurad arse­ bul viTarebas. vOlei [ingl.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv. voluntArist­i _ piri. voluntArizm­i [laT. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT.  v-Ta konkursi.) – mogzauroba. vOtum­i [laT. xelovneba. vayage] – (moZv. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali.  voliuntarizmi Scd. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa. wolley] – (sp. v.  zooparkis v.

nati). Vulcanus cecx­ li. konusuri mTa. zebu] – kuziani xari. ¥ vualiani. залп < laT. uxeSi sityva an gamoTqma. vUal­i [fr. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi).-is fexsacmeli. vulcanus cecxli. zAmS­i [polon. salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. z zAlp­i [rus. vulgArizm­i _ vulgaruli. wunderkind saocari bavSvi.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v. manerebi. vulgarizAcia [laT. saliteraturo enaSi nax­ mari.. gaxurebuli gazebi da ferfli. romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad.  vunderqindi Scd.  z. vulgaris Cveulebrivi. 2. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT. . v. ingl. gamoTqma. vulkanolOgia [laT. binadrobs afrikaSi. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). vundErkind­i [germ. qali. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri.  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. voile] – wminda. zar­ baznisa (qvemexisa). zEbra [fr. mdabiuri] – uxamsi. romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va).  v.  sakiTxis v. vulgArul­i [laT. uxeSi.  zamSa Scd. zebre. aqvs Savi da TeTri zolebi.  v.-195dawyvetileba. holand. zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli. vUlkan­i [< laT. ali] – 1. dama­ xinjeba.

elvisa da wvimisa. ho­ land.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. artileria. 2. holand zuid-west] _ 1.  mze z. zuid-oost] _ 1. samxreT­ aRmosavleTi.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi.) sasrolad. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi.  s. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. sûd-west. 2. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. zero nuli] – nuli qula.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. Zv. zodQaqo [<berZ. zEro [fr. zQud­i [germ. zikUraT­i [aqad. romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv.-Si iyo. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. quxilisa.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). nuli. kuro. zuiden] – 1.  zodiaki. zQud­Ost­i [germ. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. samxreTis qari. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. zEvs­i [berZ. sazEnito – (samx. 2. welTaRr. 2. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. RmerTi cisa. cecxli. zEnit­i [fr. zQud­vEst­i [germ. mwvervali. zodiaqi Scd. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. samxreTi. samxreT­dasavleTis qari. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. s. sûd-ost. samx­ reT­dasavleTi. gadat. didebis z. sûd. Rriankali da sxv. lomi. zEt­i [fr. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. holand. zenith arab. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . (wign.

(wign. sonde saceci] _ 1. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. z. 2. akrZaluli z. z. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba.. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv.  Wrilobis z. zone sartyeli.  kuWis z.  zoomaRazia. laboratoria. sondage] da zondQreba [germ. momsaxureba. spartakiada. instituti. z. iranSi.) winaswar ri­ same garkveva.  arqtikis z. gadmocemiT z. sasazRvro z. zoolOgia [berZ.­is Seqmna miewereba Zv.. ira­ .-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT. gadat. zOna [berZ. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. dazverva. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi. z. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs.  z. saartilerio cecxlis z. techne ostatoba.. zOo.  z. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi).. muzeumi. zoli. qirurgiuli z. sahaero burTi. 2. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs..ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. zOndaJ­i [< fr. zOnd­i [<fr. sazRvrebi. raioni. ¥ zoologiuri. ¥ zooteqnikuri. ¥ zonaluri. TaTbiri.. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. [berZ. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis.  z-is gaSveba. avRaneT­ Si. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba. niadagis mo­ sinjva.  z. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari.

T.. (s. hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri. Thesis] – 1.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. (s. Thema] – Txrobis. TAlia [berZ. dawesebuleba. gamokvlevis. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. ¥ Teatraluri da saTeatro. mzis abazanebi.) instituti. aqedan _ saxelwo­ deba). zuzuna). 2. romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi.  qarTuli T. (s). Thesis debuleba] – ix. aseTi dawese­ bulebis Senoba. 2. T. T TalasoTerApia [berZ. TEzis­i [berZ. T.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T.  T. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. lo­ gikaSi: debuleba. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas. TEza [fr. ebr. TEma [berZ.) Jurnali. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. Thesev berZ. komediis mu­ za. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas.) xelovneba. sezoni. T (s. sinon.  savele telefonis z. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. T-is mTavari reJisori. Theatron] – 1. (s. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. TAlmud­i [Zv. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. Tezisi. zUmer­i [ger. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. TEatr­i [berZ. thaleia] – berZnul miTologiaSi. TEizm­i [berZ.) sazogadoeba.

) marTlmsajuleba. 3. Thegh da thene] – inglisSi. vfiqrob] – maTematikuri debuleba. albaTobis T.  T. theōrēma < theōreō vixilav. 2. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT. Themis. Theoria dakvirve­ ba. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs.  mxatvrul nawarmoebaTa T. romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani). ¥ Tematikuri.. mefis dide­ bulni. (gadat.  Tematiuri Scd.  fizikis T. gamocdilebis. TeogOnia [berZ..  manqanebisa da meqanizmebis T.  T.  leqciaTa T. TeokrAtia [berZ. istoriuli T.  Semecnebis T. themidos] – 1. fardobiTobis (relativobis) T. gamofena..  Tematiuri Scd. sagani. 2. saliteraturo T. ¥ Tematuri. im wesebis debulebebis . gegma.. SotlandiaSi: didgvarovnebi. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. berZnul miTologiaSi RmerTi. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba.. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. TeOrema [berZ. TeOria [berZ. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs. Zv.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas.  moxsenebis T..  piTagoris T. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba. TeolOgia [berZ. TeoretQkos­i – piri.-is msaxuri. T-is damtkiceba. TEneb­i [ingl. TEmida [berZ. RvTismetyveleba. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba.kvleva] – 1. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis. sakiTxi.-199misT.

 T. TeriolOgia [berZ. Termoregulatori. Therme TErmeb­i [laT. ¥ Terapiuli. ¥ Teoriuli. [< berZ thermos Tbili 1. siTbos­ Tan. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili.. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. 2. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. . romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. fizika. (geol. Therapeia] – me­ dicinis dargi. Wadrakis T. TerApia [berZ. thermos Tbili Therme sicxe. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. Termo. omis saSiSroeba. Therme sicxe. 2. TermOmetr­i [berZ.  Terapevtuli Scd. Termometri. momzadeba. cnobari. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro). ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. 4. TeosOfia [berZ. gamokvleva.. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi.  Termodinamika.Teo -200- erToblioba. siT­ bo] – 1. TerApevt­i [berZ. ganyofilba. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba.  T. zogadi.  T. Therme berZ.  musikis T. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia. T. thçrion cxoveli.. T. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. TermobQrTvul­i [berZ. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. thermos cxeli] – 1. saavadmyofos T. ganyenebuli msje­ loba.

mistiuri Si­ naarsisa. romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan. pergaments gragnili. TermOsfero [berZ. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. ebraelTa salocavi sina­ goga. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT. Teenager] – is.. thermos Tbili. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT.  Termiuli Scd.w. warmatebis. romelic sina­ gogaSi inaxeba. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen.) saxelis mixedviT]. Tilsam] – raime patara nivTi. Zi­ riTadad deteqtiuri. TineQjeri [ingl.] – 1. romelzec es teqstia da­ werili da. anu 11­dan 19 wlamde: yrma. sinon. ga­ marjvebis momtani iyos – jado. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. Zv. siTburi). 2. TrOmb­i [berZ. cxeli] – (spec. TErmos­i [berZ. samedicino T.. reJimi. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. wylis T. TOra – [Zv. TiTqos adamianis bed­ nierebis. miwaT­ moqmedebis mfarveli.) sisxlis . Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. romelic cru rwme­ niT. liTonTa T. talisman < arab. Ebr. damuSaveba. thermos Tbili. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. TQlisma [fr.. mozardi. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w.  haeris T. vercxliswyliani T. uf­ ro iSviaTad. TrQler­i [ing. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi.  T. TOr­i [skandin.

(sinon.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi. Cari. iAnus­i [laT. Qanki [ingl. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli. iAgdtaS­i [germ. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl.  trombi Scd. Senadedi. romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli. yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba.iag -202- amerikelebma Searqves. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. CanTa nanadirevisaTvis. udris 3 futs (91 sm­s).) danaleqi qanebisa. sigeli. ianQCar­i [Turq. veli katis ojaxisa. yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. . yarlik brZa­ neba] – 1. jenus] – romaul miTologiaSi: drois. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. rao­ viT. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i.S. Cinuridan nasesxebisa). meore ukan. fasi da sxv. (geol. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT. denoba.  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s.s. saqonelze. meore da a. iagUar­i [germ. wyeba. sarTuli. saerTod rigi. ярус] – 1.] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. romelic mas gemi.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. iAmato [iap. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba.). Tagan). jagdtasche] – Qard­i [ingl. (ist. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. 3. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. jaguar < mrav. anTagan (kerZod qarTvel­ 2.

ganzraxva. vaJiSvili] – nawilaki. iaxtis tarebis specialisti. idea warmodgena. Qdea [berZ.. mouvida TavSi.  i. i. mowi­ nave ideebis erTguli. samyaros Semqmneli (biblia). Qahve [Zv.  ideia. romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. ¥ ideisa. azri. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas.] – ZenZeruki. ganaxorcieles. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. ZiriTadi azri. Qdalgo [esp. gegma. igloo < algon­ kinebis (Crd. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri. amer. idea warmodgena.  romanis ZiriTadi a. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. ibn [arab. ibn Ze. cneba] _ 1.-ebi 2. yachtsman] – sportsmeni.  kargi i. iEhova. risame. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. yajari (frinve­ li).  hidalgo Scd. igrec < berZ. iAxtsmen­i [ingl. iAbako – ciskris locvis nawili. adamiani. ibis < egvi pt. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi. ignorQreba [< laT. warmodgena  mowinave i. mTavari. ignora ar vici] _ (wign. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s. iAxt­klubi [ingl.  faqtebis i. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. i. Qbis­i [berZ. 3. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. xelovneba. Ca­ nafiqri. moRvaweobisa. Qgrek­i [fr.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba. yacht-club] – sasporto organizacia. ideal < berZ.-203 ialqniani i. . motoriani i. Qglu [ingl. idEal-i [fr. niCbosnobas da misT. ebr.) ugulebelyofa ide visime. ideasi Scd.

Sexedu. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa. da logos sityva. srulyofili. Cinuri damwerloba. melic bgeras aRniSnavs). xolo materia. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi.) mxo­ marTalSi. idée fixe] _ . Qde fQqs­i [fr. ideAlizm­i [fr. yofiereba – meoreuli. 2. idea cneba materializmis sapirispiro. sakiTxebi. vinmesTvis.  i. ga­ dvileSia. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. suraTi aRweres. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi. msgavsebis dalageba. vidre sinam­ vis. idEnturi [< laT. erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba.  i. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i. arsebuli. sazogado­ 2.) savsebiT msgavsi ri­ same. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. Targmani. taqti. ganyenebuli. i. da gramma Cawera. poli­ (mniS.ideolOgia [berZ. 2. idealizmis – romelime klasis. i. sa­ ideAlur­i _ 1. cnobiereba. cifrebi. warmodgenaSi sxv. bebis miwera. i. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. idea cneba lebani. ideOgrama [berZ. 1) mimdevari. i. ra­ igiveba. (filos. idealisme]  i. xelovnebaSi da lod ideebSi. tikuri partiis. saukeTeso samagaliTo. identicus] –  idealizireba Scd. – 1. losofiaSi. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. moZRvreba] ideAlist­i _ 1. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr. bune­ (gansxvavebiT asosgan. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. Canaweri] – romlis mixedviTac idea. sisufTave. saqmianobaSi. i.  warsulis i. filosofia. pirobebi. politikaSi. laT. ¥ ideologiuri. ro­ ba.ide miswrafebisa. Tvalsazrisi. -204-  i. adamiani. pirobiTi werilobiTi niSani. lebis erTguleba. (wign.

idiôtēs uvi­ coba] _ (saub. (gadat. 2. uSfoTveli. ierArqia [< berZ. `sityvas banze aagdebs~.S. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken.) TanamdebobaTa. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis.  i.) iTqmis fa­ risevel. ier QdiS­i [germ. kaTolikuri ordenis e. da- . regveni.  i. `ena mucelSi Cauvardeba~. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. hierarchia] _ (wign.w. nivTierebaze da a. eidyllion] _ (wign. idQom­i [berZ.  `guli gautydeba~.) myudro. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam. suraTi.) raimesadmi usi­ amovneba. Sereva] _ 1.-205(wign. Qdo [esper. ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. gadat.] _ iaponuri fulis erTeuli. esperantos varianti. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena. idQoti [< berZ. idios Taviseburi da synkrasis areva. orpir adamianze. 2. (wign. idiOtia [< berZ. i. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi. Jesus ieso qriste] _ 1. ye­ yeCi. gamoxatva] _ (enaTm. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze.) gamoTqma. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri. `yurebs Camoyris~. ¥ idiliuri.-Ta ordeni. iezUit­i [< laT. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi.) akviatebuli azri. Qen­i [iap.  `ierarqiuli kibe”. iErarq­i [berZ.  ojaxuri i. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. idQlia [berZ.  i.) suleli. sapnis qafze. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli. ¥ ierarqiuli. verag.

ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. winaswari gamoZiebis i. nabari da graphô vzer] _ 1. Civili. isos Ta­ 2. na­ visime naweris. damwerloba. ieRovElebi. nivTiereba. xatwera. egvi pturi. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi. laT. gaugebari niSani. ¥ ieroglifuri. izogrAfia [berZ. romlis godeba mea planetaze).  i.ier -206- mokidebuleba.) Znelad gasarCevi. lebebi. nizaciis prezidents. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. gamoZiebis qveS myofi pi­ .  Cinuri i. xelmoweris weri. ro­ marcvals an bgeras. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. 2. kis gareubanSi. maT So­ ba. sxva enis damwerloba. figuruli niSani.) xatebis mxatvroba. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels. (gadat. orga­ vadebul pirTa samyofad.izolAtor­i [fr. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. gode­ mraval qveyanaSi. rome­ nizacia. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. ro­ QvriT­i [ebr. aso. wes­Cveulebebs da dogmebs. zusti gadaReba. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. ro­ 3. (moZv. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze.-ebi. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. lis saxelmwifo ena. ieRovas mow. ierarxiuli Scd. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. kerZod 2.

mefokuse). ¥ saizolacio.  optikuri i. 2. ganuxorcielebeli imedi. romelic fo­ kusebs (ix. ilUzia [fr. foTlebiT. ga­ mijvna. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti.)  iliuzia Scd. sinamdvilis damaxinjeba. ganmxoloeba). macdunebeli. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili.  iliuzoruli Scd. 2. (wign. rukebis.  izoliacia. izolAcia [fr. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. illusionniste] _ msaxiobi.  izohi psi.  izoliatori Scd. i. imedi. rac horizontali (mniSv.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen. gadat. warmodgenebi. Qkona [berZ. moC­ venebiTi. 2). fokusi2) akeTebs (sinon. 2. izOhifs­i [berZ. ocneba. izogi psi Scd. illusion mcdari warmodgena.  ikarosuli Scd. gamocalkeveba. saizoliacio Scd.  saSiSi damnaSavis i. iluzOruli [laT. illuminator gamnaTebeli] _ 1.  s. adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. naxatebis . cdomileba] _ 1. gegmebis. 3. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. wmindanebis gamosaxuleba.. ikEbana [iap. isolation] da izolQreba _ 1.  iliuzionisti Scd. sinon. Seqmna raime gamosaxulebisa. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea. illusorius macdunebeli] _ (wign. lenti. calke ga­ moyofa. Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. sax. eikön gamosa­ ilu xuleba. moZraobis i. iluminAtor­i [laT. ga­ nuxorcielebeli.-207rovneba sasamarTlomde. iluziOnist­i [fr.  i. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. garemosTan. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad. to­ tebiT da misT.

mixvra­moxv­ risa da sxv. suraTebiT gaformeba. 2. gemis.  iliuminacia.  s.  iliuminatori Scd. TviTmfrinavis.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi. mibaZva. sailiustracio Scd. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ. misi bunebidan gamomdinare. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. risame xmisa. 3. Qmam­i [arab. .  iliustratori Scd. 3. illustratio] – 1. dasuraTeba (wignisa.  sadResaswaulo i. 1) xelovnebas.-ebi. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli). TviT aseTi naxati. kanonebi. iluminAcia [laT. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. frazebi. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. gayvaniloba. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara.  iliustracia. ¥ sailuminacio.  `vefxistyaosnis” i.  s. naxazi (teqstSi CarTuli. magram namd­ vils damsgavsebuli. ¥ saimigracio. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. ¥ sailustracio. quCebisa). romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi. ilustrAtor­i _ mxatvari. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. imanEntur­i [laT. nawar­ moebis teqstebisa. Junalisa. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). Jurnalisa da misT. mimsgavseba visime. 2. romelic suraTebs xatavs wignis. imQgrant­i [laT. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. romelic her­ metulad aris daxuruli. imitAtor­i _ msaxiobi. imitAcia [laT. sailiuminacio Scd. misTvis niSandoblivi. imanens (immanentis)] _ sagnis. gamferadebeli mxatvari. imigrAcia da imigrQreba [laT. imitatio] _ 1. nimuSi.  leqsikonis s. ilustrAcia [laT. naxatebiT. aranamdvili. risame dasamtkiceblad.  `vefxistyaosnis” i.

 i. kategoriuli moTxovna.  s. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. omi.  i. imperAtor­i [laT. monarqiuli saxelmwifo. . rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT. imposant] _ (wign. imperativus brZanebiTi] _ 1. 2. imperialis < laT. mniSvn. impozAnturi [fr. (ist. margalitis i. 2. impQCment­i [ingl. i.  iaponiis i.  didi britaneTis i. ¥ imperiuli.) brZanebiTi kilo.. brZaneba. (gadat. dinastia. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. sardali] _ 1. imperator mbrZanebeli. gerbi. ¥ saimperio.  s. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix. gadargva] _ 1. kolonia.  romis i. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone. karlos didis i. saxelmwifo. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli.) vinc. adamiani. impEria [laT. rac transplanta­ cia. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. di­ liJansis meore sarTuli. imperAtiv­i [< laT. saxelmwifo. 2. i. implantAcia [laT. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. 1) SeZenis politi­ ka. imperiale. ¥ imperialisturi. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. igivea. ¥ saimperatoro.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli. 2. imperQal­i [fr.. mi­ si momxre.  i. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. in –Si da plantatio dargva. daJinebiTi. Qmij­i [ingl. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli. imperiAlizm­i [fr.-209 tyavis i. garegnobiT. impeachment gakicxva. ruseTis i. imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo..

improvisatore] _ improvizaciis ostati. leqsis. musika). Sesruleba.  i. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ.  importiuli Scd. importQor­i [ingl. STabeW­ dilebebi. ¥ improvizatoruli. (fiz.  s.-ebi. eqs­ porti). baJi.saqoneli. Qmport­i [ingl. musikosis) ufaqizesi su­ . mxatvroba (literatura. biZgi. ro­ melic imports awarmoebs. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. leqsi. impotEncia [laT. i.). musikaluri piesa da sxv. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs.  i. mxatvrebi. improvisazione] _ 1.) moZraobis raodenoba.  i. 2. improvizAtor­i [it.) Sinagani miswrafeba. impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba. 2. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas. impresiOnizm­i [fr. SezRudvebi. ganagebs. ¥ importuli. s. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena.  i. niWi. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. impressario] _ kerZo piri. musikaluri nawarmoebis da a. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs. impresArio [it. importer] _ piri an organizacia. saRamo-koncerti. Qmpuls­i [laT. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi. improvizAcia [fr. cvedno­ ba.  i.imp -210bieqturi gancdebi. (wign. improvisation < it.  nervuli i.S. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari. impulsus] _ 1.  brwyinvale i. ¥ improvizaciuli. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). ¥ impresionistuli. i. Teatralur warmodgenebs.. ¥ saimporto.

-211- ind da siCqaris namravls. s.) eleqtrul impul­  s. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis.. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. xelfasis i. ri­  impulsiuri Scd. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. mzadeba. (samarT. maCvenebeli. . moZraoba. 2. ¥ inisa. dasnebovnebis mimarT. indigo < laT inbiT. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba. generatori. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. inauguara i. amJamad Se­ yviTeli saRebavi. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli. Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. misi  fasebis i. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT. zeimi. ramisgan] – 1. sebTan dakavSirebuli. (fiz. index] _ 1. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. hena] – 1.  inasi.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis.. Qndeqs­i [laT. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. mowiTalo­ mosaxleobas. (medic). misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. xna Scd. buCqi. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. inaugurAcia [ingl. impUlsuri _ 1.  i.. RonisZiebani.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba.  i. nebis xelSeuxebloba. saqonlis i. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. same sia. ¥ sainauguracio. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs. romlebic xelSeuxebloba. 3. remonia. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. impulsiT gamowveuli. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i. SesaRebad. pirovneba. kontinentis zog raion­ 2.

Zo. pirovneba  individumi Scd. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. Taviseburebani.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. rentuli. fizikuri sidideebis (mag. indQvid­i [laT. wnevis. nizmi (cxoveli.ind -212- Sedegad.romelic SehyavT listuri Scd. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli. uZvelesi kultura. ZiriTadi mosaxleoba). romelTac iyeneben interesebze maRla. ganur­  i. doelebi da indoeTi). xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT. rac calkeul Tan SeerTebiT). lakmusi. 2. imesadmi. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. momsaxureba.) igivea. midgoma. gasazomad. individuum ga­ individUum­i [laT. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. datvirTvis da sxv. (mag. Sroma.  i.  individializmi. gulgrili.  individialuri Scd.. xo­  i. 3.)  i. calke adamiani. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. fsiqologia. individunuyofeli] – (wign. koleqtivis bisa. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. mcenare): rac individi. i. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. ker­ qveyana aris indoeTi]. (teq. i.  i. individia2. ¥ individualisturi.) damou­ um ganuyofeli. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. indiffe- . romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. i. indica vuC­ reTve individuumi. romelsac egona.  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT. sargebloben. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. nivTiereba. ¥ indiuri. meurneoba.

industrializAcia _ inglisuri.  i. polonuri).) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. indulgentia 2. indulgEncia [laT. i. indUizm­i [kreb. i. deduqcia). uintereso. xuri.  qveynis i. moebs farTo moxmarebis sparsuli.daniuri. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. ligia _ brahmanizmis forma. romanuli  i. qveynebi. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. Ce­ mrewveloba). franguli.-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. qarxno mrewveloba. msubuqi (mag. italiuri). damZime industria _ industria.  indoevropiuli Scd. Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. germanuli. inductio] _ 1. (fiz. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). portugaliuri. industria saq­ .  industrialuri Scd. didi ojaxi. papis saxeliT. iners (inertis)] rebi. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi. hin­ dustria. bis yvela dargSi. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). rusuli. indUstria [laT. msjeloba. espa­ nuri.Sveduri). indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. romelic awar­ di. i. adamiani. slavuri sagnebs (sinon. dune.  i.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli. iranuli (mag. germanikuli (mag. urdu). _ umoZrao. osuri). deni. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon.] _ induri re­ indUqcia [laT. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. (mag. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. umoqmedo. ¥ industriuli. ukrainuli. toni. mokidebuleba. zogadi daskvnis gamotana (sapirisp.

qviSa. invalide] _ adamiani. romeli. xreSi da misT.  s.  invensticia. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi. s. Sromis i. ¥ sainvesticio. investQcia da investQreba [germ. inventarizAcia – inventaris aRwera. invEntar­i [laT. ¥ inerciuli. 2. (lit. s.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. invEstori – piri.  omis i. debs raime saqmeSi.-is kanoni. ¥ sainventaro  s. rac romelime dawesebulebis. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). -214 sasoflo-sameurneo i. Cadeba] – fu­ lis dabandeba.  i. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. ¥ sainventarizacio. invest dabandeba. programebi. banki. saskolo i. sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan.]. sagnis erToblioba. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi. moZraoba. komisia. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). re. investition < ing. inversio gadasma] – 1.  i. sainvensticio Scd. romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens. reinvestQreba – [ix. inertia umoqme­ doba.).ine usicocxlo. adamiani.. davTari. rome­ lic fuls abandebs. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba. Cadeba raime saqmeSi.  i. invAlid­i [fr. argoni da sxv. inventarium aRwera] – yvela im nivTis. neoni. inErcia [laT. inTronizAcia [laT.  inertiuli Scd.. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva.). .. invErsia [laT.  s.

SeSxapuneba). ¥ sainiciativo. Qnkebi _ indielebi. jgufi. iniEqcia [laT. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. dalocvis ceremonia. wamomwyebi. sinon.  s. ink  inciativa. Cveulebriv. episkoposi. Taosnoba raime saqmeSi.  i.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. Qnkaso [it. ricxvSi _ inicialebi).) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. initiative < initiare dawyeba] _ 1.-215da berZ. moTave risame. aRsaydreba).  sasargeblo saqmis i.  inciatori Scd. si­ non. iniciAcia [laT. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. 2. iniciAtiva [fr. incasso] _ (finans. nemsi. inciativiani. sainciativo Scd. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso. ¥ sainieqcio. adamiani. kunTSi an venaSi (qarT. injectio Seg­ deba] _ (medic. romel­ mac iniciativa gamoiCina. romel­ sac romis papisgan (Sua . 2. saineqcio Scd. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo).  i.  ineqcia.  s.  intronizacia Scd. 1532 w. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). iniciAtor­i _ piri. gamoiCina. ¥ iniciativiani. inicQal­i [laT. kabineti. inkvizQtor­i [laT. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. s. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze. initialis sa­ wyisisa] _ 1. inquisitor] _ 1.

lovnurad gamosaCekad.) adamiani. ingenieur] – umaR­ zicio. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. naobis gaumJRavneblad. (medic. mqone piri. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. gamoCenamde. ¥ inJinrisa. saqme.-gamomgonebuli. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis .) sasamarTlo. enaSi. romelic inkubireba). axali movlena wvaleba. leba] – (lingv.) igivea. vnelobiT ixmareba agreTve 2. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. incubo.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1.. i. sainJenero Scd. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. (medic. monaqmni.)] inkubAcia [laT. romelic  i. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa. dakiTxva. inkvizQcia [laT.) avadmyofobis fa­ yroba visme. (gadat. insignQeb­i [laT. insignia (mr.) axali war­ 2. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. inJeneri. marTlo­policiuri orga­ 2. inovatio ganax­ eretikosebs. tanjavs. (s. rTuli s. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero. inkubAtor-i [< laT.-konstruqtori. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. sxvis saxels atarebs. bis pirveli simptomebis  i.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. me­13­19 s. samxedro i. ucnobi] _ piri.  s. mogzauroba. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. wameba. (gadat. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. ukiduresad sastikad ep­ 2.) tanjva. incognitus im dargis specialisti. rac inku­ nizacia. boba. nage i. romelic ukiduresi bacia. avto i.

 pirveli i. daTvaliereba. enaTmecni- . umaRlesi i. s.. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. organoebis calkeuli sa­ fexurebi. komisia. instilatio] – (medic.  pedagogiuri i.) mixvedris unari. inspectio daTvaliereba] – 1. sam­ xedro. instictus ganzraxva] – 1. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. moZraoba. umaRlesi magist­ ratis. raime dawesebulebis. inspEqtor­i [laT. sanitaruli i. siTxisa). kverTxi da sxv.  i. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. instQtut­i [< laT.  skolis i.-iT mixvda.) CawveTeba (wamlisa. ¥ sainspeqtroro. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili. instAncia [laT.  Tavdacvis i. spilos Zvlis taxti. inspEqcia da inspeqtQreba [laT. ¥ sainspeqcio. institutum danawesebi ram.  safinanso i. dawe­ sebuleba] – 1. zedamxedvelobis organo­ ebi. ganaTlebis ganyofilebis i. Semowmeba. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba. ciliswameba. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT.  i.  s. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs. 2. (gadat..-217(mefis. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli. alRo. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli. insinuAcia [laT.  saavtomobilo i.  instiqti. Qnstinqt­i [< laT. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. waqezeba. instiqturi Scd. 2.  s.. instilAcia [laT. sasamarTlo da sxv. ins inspirAcia [laT. gauwies.

i. s. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi . instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi.  qirurgiuli i. Tvalis asax­ vevad. moTxrobis. insUlin­i [laT.  s.  qorwinebis i. 2. qarxana. romelic raime speci­ alobas. (s. instrUqcia [laT. ¥ instrumentuli da sainstrumento. 2.) risame mo­ wyoba. piri. gadat. pirebi.  curvis i. 2. 2. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad. sxvadasxva saxis sakravi. rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. omis i. 1­Tvis). (wign. Sekreba.-ebi. iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod.. in-ze da scena scena] – 1.. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli. Qnsult­i [< laT.  instrumentaluri Scd. instrUment­i [laT. ¥ sainstituto (mniS. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni.) uflebriv normaTa erToblioba. intEgral­i [< laT. foladi.  saerTo s.  musikaluri i. prezidentis i. instrUqtor­i [laT. integer mTeli] – (maTem.-s i. (wign.) mTe­ li sidide.) musika.  usafrTxoebis teqnikis i. Tanamdebobis piri. i.) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad.. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. instructor momwyobi] – 1. instrumentum] – 1.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i...  Cxubis i. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis. ostatobas aswav­ lis. insulto vxti] – (medic..) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva. avtoskolis i. ansambli.ins -218- erebis i. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas. inscenQreba [laT.

goneba.) gantolebebi. gonebrivi integrAcia [laT. intelligens (intelligentis) mcodne. (maTem. pirovneba.. aTeblebs. integriren] – 1. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia.-219usasrulod mcire lebis jams.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. i. intellectus] – misi gamoyenebis ares. ganaTlebuli. intilgensi. SigniT. 2. kulturis . (lingv. vi aRqmis unary.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis. teqnikis. Wkua. mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti.SeerTeba (raime nawilebisa).) erT mTelad qceva. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. unari. intelQgent­i [laT. saSualebiT ¥ inteligenturi. ne.. romlebic ucnob funqciebs  didi i. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. Seiswavlis wertilebis. qceva. intiligenti. ¥ integraluri. adamianis azrovnebis unari. romelTac aqvT spe­ [germ. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. garegnoba. ria – maTematikis dargi. intligenromlis elementebi (an maTi turi. intelegentuniaturuli mowyobiloba. integrAluri geomEt­ Sroma. moaz­ wirebis. nawi­ int ralis povna. i. sibrtyeebis.-is mqone axalgazrda. integrAluri sqEma (an:  i. gaerTianeba. rome­ 3. (wign. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. i. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. ri. romlebsac ga­ Segnebuli.  i.

inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. samecniero Sroma. aRZvra. samsaxuri. kinofilmi.) risame qceva ufro intensiurad (ix. manZili. miswrafeba.  u. 2. pirovneba. intErval­i [laT.).  xuTwuTiani i. intervEncia [laT. inter.  i. 3.  warmoebis i. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad. sivrce or sa­ gans Soris. s. interview] – po­ litikuri.  i. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi. 2. s. saubari. interest mniS­ vneloba aqvs. i.  intervidenie. internacionalizmi. ¥ uintereso (uary. moTxov­ nileba. mniS. mniSvnelova­ nia] – 1.  aTprocentiani i. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. intErviu [ing. soflis meurneobis i. ¥ saintereso (mniS. 2. i. intensifikAcia [fr. nayofie­ rebis momcemi. Seiswavlis survili. zogado moRvawis. wigni. z. 2). 1­isaT­ vis). gaZlierebuli. [laT. mizani.-s micema.ebis damcveli.  erovnuli i. azri. intervQuer­i [ing. intensQur­i [fr. drois Sualedi. radioTi..  samxedro i.. s.-s aReba. risame gagebis. intensio. intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori. interiewer] – sferoSi. dampyrobi.  SemoqmedebiTi i. intensiuri. mogeba. u. ukeTesi Sedegis. daZabuloba] – 1. akademia. gacnobis. datvirTva.  s. intEndant­i [fr. daZabuli. ambavma i. gamoiwvia.  i. intensi < laT. Sroma. ¥ saintendanto.  s. intervallum] – 1.  polkis i. sargebeli. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan. televiziiT gadasacemad. visime i. intesification] – (wign..int -220bismoyvareoba.-ebi. cno­ . intEres­i [laT. s.  i. intendant] – samxedro mosamsaxure.

romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. 2.-Si swavlobs. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. internacionAlQzm­i [fr. internus Sinagani. 2. same­ dicino institutis stu­ denti.  socialisturi i. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s.romelic vinmesgan iRebs intervius. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. internaciOnal­i [fr. 3.). interQer­i [fr. internationale] – 1. SigniTa] – 1. (arqit.) simRera. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. 2.  skolis i. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. intErmeco [it. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. SigniTa] – 1.-221(wign. int intErnat­i [< laT. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. internus Si­ nagani. eqimi. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. Se­ nobis SigniTa nawili. SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba.) mcire musikaluri piesa. interinus Sinagani.) Jurnalisti. interieur Siga. komunisturi partiis himnad aRiarebuli. intermEdia [it. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. naxati. skola. internAtura [< laT. cxovelis Sinagani agebu­ leba. specializaciis gaRrmaveba. intermezzo] – (mus. internacionAluri – sxva­ . romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. romlis mizania codnis srulyofa. saavadmyofoSi. SigniTa] – 1. 2. Qntern­i [laT. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva.

 kanonis i. yovelgvari zeddeba.  sinaTlis i.) piri.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. rolisa msaxiobis. intErnet­i [ing.. intErpol­i [ing. romelic risame in­ terpretacias iZleva.  i. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. 2. saerTaSoriso). interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . ganmarteba. kosmosuri xomaldis i. 2. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. interpretieren] – (wign). interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen. 1. bgeris i. risame azris axsna. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde.) bgeriTi. inter Soris da ferens (ferentis) matari.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze. interpelAcia [laT. gadamtani] – 1. Semsru­ lebeli – musikosis mier. 2. eki paJi. interpretAcia [laT. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT. interpretAtor­i – (wign. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. internQreba [< laT. internus Sinagani] – 1. ganmmartebeli. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. interferEncia [laT. sinon. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. ga­ daxlarTva. (fiz. sityvebi.

spectio vixedebi SigniT] –  i. qali. Sinauruli. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. intrigant] – piri. warmoTqmis manera. i. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. adamianis grZnobebTan. intime < laT. SorsmWvre­ 2. Si­  rTuli i. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. intro liTadi.-223- inf intQmuri [fr. urTierToba. i.-is mqone adamiani. ta] – mixvedra. intrigue] – 1. SegrZneba.-ebis li. kavSirebuli. ¥ intriganuli. adrindel gamocdilebas. mniS. gavsebuli] – sis­ . xmis intuQcia [laT. intimus yvelaze Rrma. 2. intriga. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. (mus.  kiTxviTi i. megobruli.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. uaRresad pi­ mimarTavs. dros): ufliswulis titu­  i. siyvarulTan da­ (ix. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. mul­melodiuri wyoba. uSualo. Qntriga [fr. raduli. intoqsikAcia [laT. 2. dramaSi.-ebi mefis karze. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. mowyoba. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. Tqvam] – 1. sulier sam­ intrQgan­i [fr. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili. 3. saubari.) Sesrulebis sizuste. rome­ teloba.  i. toxikon Sxami] – or­ Scd. 1) awyobs. Tema. Qnfant­i [esp.  i. alRo. gamoxdoma. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). (lit. in ­Si  intuitiuri. nagani] – 1. mixedviT). fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. (fsiq. romelic intrigebs yarosTan. intuituri da berZ.  i. gu­ introspEqcia [< laT.  i. romelic emyareba moxatavs.

risa­ infinQtiv­i [laT. infra in­fOlio [laT. infernAlur­i [laT. (s. (s.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. informAtika [fr.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad. dabeWdo Tabaxis naxevars. saxelwodeba. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i. i. informatio]  i.-s Teoria. rac udris adamianis smenis organo . rac saWiroa sa­  i. imaze meti.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. i.-is nakadi. infEqcia [< laT. gaufasureba imis gamo. inflatio gaberva] wyobiloba. писать. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT. i. germ. – (gramat. qve] – (fiz. informAcia [laT. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli. daavadeba.) jojoxeTuri. ¥ infeqciuri. rome­ lic informacias iZleva. infrAbgera [laT.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. romlebsac lis) formati. jadoqrobis. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs. biuro. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis.  gulis kunTis i. momxdari ambis. s.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni.  infliacia Scd. masSi mimdinare procesebis  rus. saavadmyo– 1. infernalis] – (wign. nekromantiis. biT. Sesaxeb. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. in folio < qveS. zmnis ganusazRvreli for­ 2. informatik] – disci p­ lina. agreTve mis da­ muSavebas.) cnoba. Setyobineba raime fo. saerTo terebis saSualebiT. informatique. читать. robebis SeWra organizmSi. Jurna­ 20­ze naklebi). cnoba. cnobebi garesamyaros da ma. infectio] – informAtor­i – piri.  infaqti Scd. visime.

(samx. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr.inhalAcia [laT. varjiSi. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT. es nivTiereba. speqtrze optikursa ¥ ioguri. Seer­ 2.-225ver aRiqvams. inhalAtor­i – inhalacii­  i. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. moi poveben um­ xlis aRreva.) zurgis nageboba­ Teba. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. Qoga [< sanskr. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. ar Cans. romelic uz­ ganWvreta] – 1.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo. spirtSi gax­ . bunebriv ZalebTan. romelic amtkicebs. melic TvaliT ro tema. reebidan. ¥ infrastruqturuli. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. infuzOria [< laT. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi. Wvreta. 2. obieqtebi. da radiotalRebs Soris  i. yoghurd < Turq. joga. mdebareobs. reba. Rvreba. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. inf.-is ganviTa ingalacia Scd. i. SesunTqviT. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. inhalo Se­ ra qveS. iOgurt­i [ing. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1.  qalaqis i. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). rom TviTWvretis da TviT­  i. azrTa mokreba.. infrastrUqtura [laT. (erTujrediani) cxoveli. Ta kompleqsi. incestus] sis­ nivTiereba. infra qveS. iod  ingalatori Scd. rom­ loba airad. Qod­i [berZ. Rovani eleqtromagnituri 2.

i poqOndria [berZ. vidre sinamdvileSi arian.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi.) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. irradio Suqs gamovcem. TviT dagiravebuli uZravi qoneba.) ionebis warmoqmna. hipochon] – avadmyofuri SiSi. mdogvis sunis mqone. (medic. i pOdrom­i [berZ. `Zisa”. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma). hipotheke gi­ rao. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. `suliwminda”). arsi] – 1. romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs.) individualuri.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi. i pOstas­i [berZ.) optikuri movlena. `Ze-RmerTi”. Qon­i [berZ. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. (fiz. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT.] – momwam­ vleli nivTiereba. 3. ionizAcia – 1. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. realurad arsebuli ram. (medic. ion mimavali] – (fiz. windi] – 1.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . fr. (fiz. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze). 2. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli.  hi podromi Scd. (fiziol.ion -226- snili. (filos. iradiAcia [< laT. gamovasxiveb] – 1.­isgan: `mamisa”. hipostasis pi­ rovneba. 2. sesxi. i pOTeka [berZ. 2. 2. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. Qprit­i [< kreb.

sxva­ ¥ ironiuli. islam Tavis Se­ wirva. Qslam­i [arab. dasxvagvari moSlisa. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba. sicili. respublika. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. Qrit­i [< berZ. organoTa (piris. (medic. Rimili. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa. krunCxvebi ruli. 2. 2. – 1. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi. nobadobis da misT.) zambaxi. da mmarTvelobis mTeli 3.  i.).) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli.  i. swori nawlavis da sxv. kuri daavadeba. s. (botan. irro- (Isidos) < (egvi pt. sistema. eirōneia] – fa­ tirili. CilebiT. Isis . muslimanoba). nagebobani. arxi. irrealis] – si­ lad. morCileba ala­ irigAcia [laT. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. ararealuri. mSobeli. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. (ant.) Si­ Qris­i [< berZ. namdvileSi ararsebuli.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. Qsida da Qzida [berZ. xelidan] – (muslim.-227sistemaSi. erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. ist iracionAlur­i [laT. cxviris.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. vide mamis – ismailis sa­  s. axasiaTebs irOnia [berZ. irrigatio] – 1.

rac movlenebs Seiswavlis. iUbile [laT. procesi. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. arsebobda  i. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema.] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli.  iubilisa. i. i. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi. istoriaSi Sesuli. faqti. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. ebr. iUan­i [Cin. 3. musikis i. universitetis i. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. 2. ¥ saiubileo. jubilaeus (annus) < Zv. pirovneba. historia] – 1.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs. vinc. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb. s.. TariRi. . 2­isaTvis)  s. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis. gamokvleva.  saqarTvelos i.  i. i.  Teatris i..  kacobriobis i. sazogadoeba. iubilei Scd. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT. 4. istoriogrAfia [berZ. i. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. historia da grapho vwer] – mecniereba. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ. Sua saukuneebis i.  s. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri).. romani. ieso qriste – i. TariRi. Zeglebi. filosofiis i. saistorio (mniS. saRamo. iuvElir­i [holand. istoriisaTvis mniSvne­ lovani.  i. i. 3.. 2. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT. geografia. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi. pirovneba.  msaxiobis i.. religiis i. dawesebulebis. ¥ iubilesi.  i. rac namdvilad iyo. istorQuli – 1.

sinonim. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle. oqromWedeli).iulQ­ usis welTARricxva [laT. memamule.  iungasi Scd. da satira. feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri. iUnker­i [germ. ¥ iunkrisa. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . 2.  i. mr. iulQusis kalEndari. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati. i. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. iunkerebi Scd. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba. junker] – (ist. qorwinebisa da da­ badebis mfarveli. julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”). junior axalgazrduli. saoqromWedlo).  iuliosis .) 1. ¥ iumoristuli. grigorianuli). s.. iunkarebi.  s. uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. ymawvi­ li] – (zRv. biWi.-is ganyofileba gazeTSi. romelic ofic­ rad emzadeboda. ¥ iungisa. Qumor­i [ing. Scd. junge biWi. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros.  zogjer ixmareba – humori. um­ ciresi matrosi.-T laparaki.  iunkerisa. 2. Qunga [germ... 2. humoristuli. iuniOnebi [ < germ. zogi qveynis flotSi. cisa da miwis qal­ RmerTi. iUnona [laT.-s grZnoba.) 1. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod.  zogjer ixmareba – humoristi. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). nawarmi.  i.  i. Jurnali. maRazia. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori. musikaluri pi­ esa). ¥ siuveliro (qarT. si­ non. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. i.-229bis. iumOreska [germ. komi­ kurad. humor] – 1.

iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. gansjadoba). dados xel­ iustQcia [laT. jupitr] – 1. jurisconsultus] – iuristi. ganizacia an dawesebuleba. mis teriQurT­i [Turq. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. 2. (ist.  saxelmwifos i. ganyofileba. romlis moR­ (qarT. jurt] – centra­ toriaze. ikisros val­ sinon. da misT. samarTalmcodne). justitia samar­ . rigiT mexuTe. sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. juridictio] RmerTi. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. aseTi ufleba. saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. Seesabameba zevsi). samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. des qonebas. uzenaesi RvTaeba – 1. vaweoba. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. mzidan uli samarTlebrivi sfero. sinon. debulebani. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. nebasTan. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. am  iuriskonsuli Scd. sinon.iup -230- esabameba hera). sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. samarTlis normebTan. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi. daxmarebis gaweva samarT­ 2. Sekrulebebi.) mzis sistemis yve­ 2. an mopasuxed da sxv. romaul miTologiaSi: cis. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT.

xelSekruleba. Sua saukuneebSi: ebraelTa .-231Tlianoba. ebr. kabalisa.-is saministro. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. am titulis mqone pi­ ri. kabalQstika [Zv. iSEmia [berZ. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. kanoniereba] – 1. monuri damokidebuleba vin­ meze. 2. iSQas­i [berZ. sasamarT­ lo warmoeba. aso X] – 1. viWer da hiama sisxli] – (medic. kabâla] – sruli. gabbālah gad­ mocema. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. ixtiologia Scd. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli. 2. daavadeba. gabbalāh gadmocema. ischô vikaveb. iqTiolOgia [berZ.  i. Tqmuleba] – igivea. Qqs­i [laT. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis. 2. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. ebr. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. rac kabalistika kabalQero [esp.  kabalasi Scd. kAbala2 [Zv. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. marTlmsajuleba. Qqedne [berZ. k kAbala1 [arab. ¥ kabaluri. echidna] – 1. Tqmuleba] – 1. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. ber­ Ta wodeba.  ixTiologia.  k. sasamarTlo uwyeba.

 kabini Scd. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo. (TviTmfrinavSi). Znelad gasarkvevi ram. ves erTi da igive zRvis kAberne [fr. yurZnisa. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr.) gadakAbina [fr.  telefonis k. ka Seiqmna ministrTa k. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. lioba: mTavroba. mfrirebuli wes­Cveulebani. bellouw] – (zRv. sabWo. (sinon. s. Tavsi specialuri daniSnu­ .. avtomobilis k. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185. iseTi ram. wevrTa. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. eleqtruli sadeni. cabotage] _ 1.2 m.. xazi.  k. kabernet] – 1. (saarCevno magiuri Zala aqvs..) 1. ¥ kabotaJuri da sakabota2. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. naosnoba. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. ministrTa  s. kbilis saeqimo k.. sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. (s. wiTeli Rvino am jiSis Jo. telegrafis 3. mowyobili raime ra da misT. 2.. bundo­ ubanze). specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand. cabiret] – 1. televizia. 2. kAbare [fr. kabEltov­i [holand. k. k. sadac kuTvnili oTaxi. navis k. simRe­ 2.). saidumloebiT moculi. rentgenis k. yurZens. warmodgenebi (cekva. oTaxi. muli depeSa. kabel] – her­ Tvis. geTidan Semotanili) ro­ 2. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris.  telefonis k. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT. rasac TiTqos xmis misacemi k. cabine] – patara sa­ zidvebi. vani.. metulad izolirebuli  fizikis k. (s) gemi.

cabriolet] – xelmZRvaneli k. re­ va. 1. 2. cadre] – 1. sia.­Si. cavalkada] – 1. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes. cekva. katastichon furceli. Seiqmna XVII  s.-ebi. kAdet­i [fr. cadet] – 1. myofi samxedro piri. revo­ kavAler­i1 [fr.-ebi. politika. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k. cavalkade < it. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. raime  k. 2. nebulia drama. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba. musika. romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. ¥ sakadro. maRali erTcxeniani or­ 2. kAdril­i [fr.-ebis denadoba. cavalier it. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. saswavleblis (kadetTa 2. deklamatia.-ebi. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1. cadastre < Sdr. polki. lerio. samxedro samsaxurs). erTad momavali . saavtomobilo departamentis k. musika am nacemTa krebuli. vinc garkveuli 2. an epizodi. kavAlkada [fr.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. figurisagan Semdgari cek­ berZ. romelSic gaerTia­ k. kAbuk­i [iap. kaci. s.-ebi.-ebi. kAdrebi [fr.-233- kav kabriOlet­i [fr. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. kadris oficeri. (s). cekvisaTvis. sxvavebiT. raTi. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. nismcemeli mamakaci. cadres] – 1. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. k.  teqnikuri k.

kAzus­i [laT. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis). kazAkebi [rus. casus kazusi. cxenosanTa jgufi. caverna gamoq­ vabuli.  kavalkadasi Scd. casemate < it. (moZv. kazUar­i [fr.) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. kavAtina – [it.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ . казаки] – 1. Rru] – 1. 2. casuistiqne < laT. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros.) qanSi gaCenili si­ cariele.-ebi. binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze.) 1. Rru.  donis k. casus] – 1.-ebi. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras. 2. mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. 2. k. sasacilo).) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac).] – mou­ naTlavi. casino < it.-Ta divizia. maTi STamomavali glexebi. kazEmat­i [fr. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria. kAzino [fr. ¥ kavalkadis.kav -234Si an samxedro gemze. casematta] – 1. casino] – samorine.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis). kaTakmEvel­i [berZ.  zaporoJieli k. (gadat. SemTxveva] – (samarT. raime SemTxveva (araCveulebrivi. kazuQstika [fr. (geol. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT). rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. 2. sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli. 2. 2. kAverna [laT. (samx.

romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs. kaTolQcizm­i _ qristi­ .-is sxdoma. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. (wign. romelic kaTolicizms aRiarebs. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp.-is gamge.  kateteri Scd. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa. katholikos sayovelTao. savarZeli] – 1. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. kATet­i [berZ. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis.  kateti Scd. meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli.. kaTOlike [berZ.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. kaTolikesi.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba.  katodi Scd. kaTolikisa Scd. mRvdeli. ¥ kaTolikuri. msoflio] – pi­ ri.  mr. 2. mecnier muSakTa ga­ erTianeba.  kaToliki. moxsenebebs. kadhedra skami.) sulieri ganwmenda. kaTolikeebi.  zogjer ixmareba kaTolikosi. kaTEter­i [berZ. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs.  k. igi­ vea rac kaTedrali. 2.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. 3. katholikos sa­ yovelTao. 3.  saavtomobilo transportis k. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. kaTArsis­i [berZ. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). kaTolQkos­i _ ix. katharsis ganwmenda] – 1. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. k. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad. katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis.  kaTolikebi Scd. kaTalikosi. k. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi. kATedra [berZ. (ekl. kathetos Sveuli] – (maTem. kATod­i [berZ. herakle. platoni. anodi).

kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi. kalAmbur­i [fr.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze.  kaiutasi Scd. ¥ kaTolikuri. kainozOur­i Era [berZ. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera.  kakafonia. kAkadu [germ. kakadu < malaiuri . cacao < actek. kalos kargi. 2. compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze. caiman < karib. kakauti] – 1. am xis Tesli ­ `kakao­parki”. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa.  k. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi.­s meTaurobs romis papi.  k. kAkao [esp. arakeTilxmovaneba. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. noyieri sasmeli. kakafoniuri Scd. tropikuli mcenare (xe). kakofOnia [< berZ. 3­8 m­mde simaRlis. eklesia.  Savi k. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). 3. k. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. kajuit kaiuta da fr. calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. mosdevs mezo­ zour eras. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. kaleidOskop­i [berZ. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. kaQman­i [esp. kAiut­kompAnia [holand. ¥ kakofoniuri. kakafonuri. musika. ¥ kaiutisa. kakaos Teslis fxvnili.

-is Tofi. kaligrAfia [berZ. Sivas coli.  iuliusis k. . xolo kaligkalvAzos­i [fr.) kalendaris (mniS. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi. sax. kal mcire alkoholiani. (wign. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli. gegma. aqvs” – Scd..  saSualo k. grigorianuli k. weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema. gadat. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa.  k.  k. sportul SejibrebaTa k. calibre] – 1. ¥ kalendaruli (mniS. 2.. 2. magidis k. romelic Seiqmna me­16 s. moxa­ tulobani.  kedlis k. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers. xels.  msxvili k. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT. kAlibr­i [fr.] – vaSlis Rvino. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv.­obiT Scd. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati. maz weras. ba – (sp. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. kAl­i – induizmis qalRmerTi. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). xeli (naweri). 2.. calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba.-237wyo – mili. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi. 3. romSi)] – 1. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. 3­isaT­ vis). Wurvi.  yalibi am mniS.  mecadineobis k.  kalendrisa.) ambebis. ogr.

calor siTbo da berZ.  kalka Scd.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. romelic Sedis kirqvis.  wylis k. kAlmar­i [fr. kalorQfer­i [fr. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT). oTaxis k. k. kalkulAtor­i [ing. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis. saTbobi.). Se­ madgenlobaSi. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. car­ cis. sakvebi. gaTboba. movercxlisfro mbzinvare liToni. ¥ kaloriferuli. calque] – 1. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. (enaTm. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma. celorifere < laT.. k. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~.kal -238is raodenoba.  kalkuliacia Scd. marmarilos. livu). calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad. kalorQmetr­i [laT. kalcQum­i [< laT. ¥ kaloriuli. rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias).  kalkuliatori Scd.  k. sinon. TabaSiris da sxv.  kolorimetri sxvaa (ix. kalOria [laT. saSrobi.  k.  koloriferi Scd. kAlk­i [fr. didi kaloria – siTbos is raodenoba. mcire kaloria – siTbos . 2. metreo vzomav] – xelsawyo. calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa.

camarilla < ca¥ kameliisa.  avtomobilis k. qamea. mera darbazi. camelia < kreb.] – induizmis pan­ . monarqis kari]  kameliasi Scd. am mcenaris yvavili. kAmbuz­i [holand. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. kamarQlia [esp. saltis SigniT. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa. – sasaxlis jariskacTa jgufi. kombuis] – 1. Si. palata < berZ. kamElia [fr. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. nulebisa. vis (qarT. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. sinon.  k.  kamariliasi Scd.. meo] – 1. melzec reliefurad aris 4. 2. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. ro­  mtversasruti k. cambis SigniT. da misT. qameo Scd. it. vilis isrebs. sva­ tomobilis. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT.  sadezinfeqcio k. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. sakani). qva an niJara. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. cameo. ¥ kameisa kAma [sanskr. kAmera [laT. zogi­ formis Tevzi.-is konservi. rabis k.-239- kam  kameasi.. broSSi. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. cakAmbala [rus. bargis Sesanaxi k. < sak.  kambalasi Scd. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs. TeonSi: siyvarulis RmerTi. xelsawyos. bulia berZnul muzasTan). ga­ 2. ¥ kamariliisa. nagebo­ kAmea [fr. manqanis. velosi pedis men beWedSi. camera TaRi. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. oTaxi. 2.

sinon.  k.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben. cameriste it. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros. 2. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri. poezia. kamQkaZe [iap. kAmzol­i [fr. camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi). `sakani” mxolod cixis kameras hqvia. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. moaxle. momRerali. kamerReri Scd.  k. kamErton­i [germ. erTi an ramde­ . kamErist­i [fr. rac Scd. Cveulebriv usaxelo.  kamergeri. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze. xelze mosamsaxure mamakaci. aseTi nawarmoebis.  maud – k. 2. kamer­iunkerze meti. kamErher­i [germ. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. ic­ vamdnen rogorc Jilets. aseTi musikis Semsrulebeli.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. romelSic ideba firfita an firi. matyli. cxovreba.  k. kAmvol­i [germ. kamikaze RvTis qari] – 1. k. mamakacis Zveleburi samosi. kamerdQner­i [germ.. musika. kinomatografiul an sate­ levizio aparati.  k. TviT fotografiul. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. 3. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. k. camisole] – 1. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli. ¥ kamvoluri.  kameristka Scd. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis.-is fabrika. orkestri. kamEruli [< laT. camera oTaxi] – 1. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. viwro wrisaTvis gankuTvnili. pirfareSi).

candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema. s Wa. brZolis veli] – 1. kamUflaJ­i [fr. muSaoba. tankebis. (ist. rome­ lic dasaxelebulia.  ruseT-iaponiis k. ¥ kampaniuri (mniS.) raimes miRwevis gza.-is gamoyeneba. kamin < berZ. zolebiT da misT. TviTmfrinavebis. Tesvis k.Ra­ ri] – 1. 3. kavSiris xazi. zamTris k. sinon.  mdinaris k.  kamufliaJi. omi. mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. ¥ sakanalizacio. Senobebis da sxv.) TavzexelaRebuli kaci. ise.  kandeliabri Scd.  s. (gadat. arxi).). canalis mili. kandQdat­i [laT. kaminos kera.  qalaqis k.) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba. rom gaZneldes maTi cnoba. 1­isaT­ vis). camouflage Se­ niRbva] – (samx.. xelovnuri kalapoti zRvebis. nava­ . romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad. s. kanalizAcia [fr.  saarCevno k.  satelevizio k.  kompania sxvaa (ix. kAnal­i [< laT.-is qseli.). kAmin­i [germ. k.-241peboda me­2 msoflio omSi.mowyobiloba informaciis gadasacemad. < it.  k.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis. milebi. kampagna mindori. wesi. 2. kampAnia [fr. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. 2. qseli. kandQlabr­i [fr.. 2. keria] – buxari. kampagne laS­ qroba. romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli. dafarva laqebiT. komufl[i]- kan aJi Scd. (samx. (gadat.  muSaobis k. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri.

barba­ rosoba.-is midevna. (gadat. canibale < esp. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari. 2. kanon wesi. canonade < canon zarbazani. staJi.-is dasaxeleba.) sisxlismsmeli adamiani. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba.  dawesebuli k. kanOner­i [fr. sadme misaRebad da sxva. canon mili] – Rrma da viwro xeoba. literatura.) mxecoba. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS. ¥ sakandidato. sakravebis xemze gasasmelad.  agreTve ixmareba kolofoni. miwe­ riloba] – 1. kAnon­i [berZ. canibal] – (wign) kaciWamia. sxv. kAnkel­i – taZris nawili. qvemexi] – momcro. warmoebaSi. ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad.  kanonerka Scd. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli.  kanoisa Scd. kanQfol­i [berZ. ¥ kanoesi. debuleba. dasaniSnad.  parlamentis wevrobis k. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola. kongresis wevrobis k. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba. saafTiaqro da zog sxv. rCilvis dros. kAnistra [ing. kanQbal­i [fr. 2.  s.  k. 1). patara samxedro xomaldi erTgvari.  kanonadasi Scd. qa­ . kAnoe [ing. kanibAlizm­i (wign) 1. ¥ kanonadisa. kanQon­i [esp. agreT­ ve violinos da misT.kan -242Raldis. ve­ luri.. canonniere < canon zarbazani. barbarosi. kanOnada [fr. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. 2. kaci­ Wamioba. dogmati. s. miyola. iyeneben laqebis. (gadat.

guliani k. kAnton­i [fr.  konfeti sxvaa (ix. 3.  k. kante] – 1. k (s.  institutis k.) soflis sammarTvelo. ¥ kantatisa. Se­ movlebuli risme kideze. cantor mgalo­ beli. 2. canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. gundisa da or­ kestrisaTvis.  kamfeti Scd. qsovilis viwro zoli. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. cantare simRera] – 1. kantata < laT. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. raime masalis zoli. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. TiToeuli mxare. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli.  eklesiis k. (s. sakantono  k. kanonisieren < berZ.) arCevnebi. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli.. momRerali] – 1. kAntata [it. Zveleburi lirikuli leq­ si. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. ¥ kantonaluri. 2. 2. wignis ydaze. dakanoneba kAnt­i [germ. kAntor­i [laT. (Zv. romelic ganagebs saqmis warmoebas. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. kanonizAcia da kanonQzeba [germ. ¥ kantiani. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi.) xelisufleba.  qudis k. 3. kAnfet­i [it. agreTve orga­ nisti. kanon kanoni] 1. Sarvali.  Sokoladis k. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. dawesebulebis ganyo­ fileba.  k. saeklesio kanonad damtkiceba. 2. kancelAria [laT. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli.).  kantatasi Scd. ¥ sakancelario da kance- . 2. cancellaria] – 1.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli.

(arqit. (k. 2. kaOlin­i [Cin.  saqarTvelos saxelmwifo k. ¥ kapelmaisterisa. yidis programebs. 2. kapeldQner­i [germ.  kapiliari Scd.  s.. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. nivTebi. egvteri] – 1..) kaTolikeTa sam­ locvelo. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. kapElan­i [laT.) mimowera. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe. 2. kapQtal­i [laT. k. wre. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. kanzler < laT. (saub. am wodebulebebis mqone piri. ingl.  kapelasi Scd. kapQlar­i [laT. kapelmaQster­i [germ. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi. kAncler­i [germ. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli.  kapelmaistrisa. mTavari] – 1. 2.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. iyeneben fa­ ifuris.  samrewvelo k. capitalis fr. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . cancellarius] – 1. sawarmoo urTierTobani. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs.. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. samuSao. ¥ kapitalisturi. 3. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri. warmoebaSi. kApela [it. sistema. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. ¥ kapelisa. capella samlocvelo. qaRaldis da sxv. saeklesio momReralTa gundi. s. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs. finansuri k.kan -244to darbazSi momuSave.  warmoebis k. capellanus] – 1. kapelmeisteri Scd. Rirebu­ leba. momReralTa gundi. capella < laT. s. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri.

capitulieren] – 1. (sport. cixis k. gundisTavi). gadat.-is TanaSemwe... capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit. (wign..  kapitulianti. capitaine < laT.) ko­ lonis zeda nawili. kapQtel­i [laT. caput (capitis) Tavi] – 1. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi). k.. nageboba.  Soreul naosnobis k. kap kapitolQum­i [laT. kapitUlant­i – piri. capitalis] – 1. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi. 2.  kapitiulacia Scd. remonti. capito- lium] – 1. naSromi. didad mniSvnelovani. mu­ zeumebi da sxv.  k. Senoba vaSingtonSi. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no. kapitAlur­i [laT.  k. Senoba. TavianTi poziciebis daTmoba.  k. kapitulianturi Scd. kapitalis (mniS. kapitulAcia [laT. kapiUSon­i [fr. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. k. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi.) ukan daxeva siZneleTa winaSe.) gundis meTauri (qarT.-245warmomadgeneli. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris. kapQtan­i [fr. 2. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos. sinon. 2. mosas­ . fendamentu­ ri. 1) mflobeli. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes.  kapitanisa Scd. capitulatio] da kapitulQreba [germ.. 2. ¥ kapitnisa. Tavi. safuZvliani. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs. ¥ kapitulanturi.-is boga. 3. sawvimars.  avtomobilis k.  usityvo k. ara msubuqi.  fexburTelTa gundis k. wyalqveSa navis k. oficris wodeba. politika. gemis ufrosi meTauri.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. armiis k. k.nagebobisa). romSi: erT­erTi goraki.

franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri. karAvela [it. carabinier it. yarabina Scd.  kapriCio dasaSvebia. yarabini. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. kapiSoniani Scd. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si.. Cve­ ulebriv guliani. 2. kApriz­i [fr. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari. kApriCo [it. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis.-is Zafi. karAmel­i [fr. 2. kApsula [< laT. kApot­i [fr. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri.  Caikovskis `italiuri k. sxvadasxva meqa­ nizmisa. caprice] – axi­ rebuli survili. labada. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. qurTuks. carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi.” rimski-korsakovis `espanuri k. kApron­i – xelovnuri boWko. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad.”. capote] – asaxdeli saxuravi. amerikuli maimuni er­ Tgvari. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa.. ¥ kapiuSoniani.) igivea rac kapriCo. karAbin­i [fr.kap -246- xams. caprice] – (mus. kapUcin­i [it. kApral­i [fr. TviTmfrinavis k. aseTi boWkos qsovili. kApris­i [fr. ucnauri aCemeba. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba. karabQner­i [fr.  k. caravella.  karabina.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. ¥ karavelisa. carambole] _ biliardis wiTeli burTi.  kristefore kolumbis k. capsula patara yuTi] – 1.  k..  kapiSoni.  avtomobilis k. caravelle esp. Wirveuloba. karAmbol­i [fr. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari.  karavelasi Scd. .

кафель < germ. . kAtorRa [berZ. autaneli (Sroma. kAter­i [ing. aseTi patimrebis adgili.-idan gaqceva. katOrRuli – Zalian mZime. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi. taepiani leqsi.-247- kaf karAntin­i [< fr. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa.-is momRerali. ¥ kafesi. kAfel­i [rus. yavas da sxv. sadac sauzmoben. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT. kachel] – gamomwvari Tixis fila.-ebi.-Si gagzavna. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad. kafeSAntan­i [fr.  k. sva­ men Cais. kafetEria [ing.  k. cafe] – patara resto­ rani. drekadi niv­ Tiereba.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. quarantaine kAtren­i [fr. quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. romlis kargi piri moWiqulia. satorpedo k. katEnaCo [it. k. saxanZro k. iye­ neben rezinis warmoebaSi. sinon. katçchçsis darigeba. cautchiuc < perus indielTa enidan. sinon.. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. (qarT. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT.. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi.  axalgazrduli k. esp. cafeteria] – kafe erTgvari. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. katarRa < berZ. catenaccio ur­ duli] – (sp. sazRvao k. cxovrebis muSaobis piro­ bebi). cxovreba. caucho] – elastiuri. katexQzis­i [< berZ.. Sorenkeci).  nostradamusis k.)  sabuqsiro k. katergon gale­ ra] – patimroba. kaUCuk­i [ing. kAfe [fr.

¥ sakeisro.  keisarisa Scd. kaktos] – tropikuli mcenare. keQsar­i [berZ.  sasaqmebeli k.  Tbili k. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). rodesac SeuZlebelia mSo­ . feri. k. yelsaxvevi). kEdar­i [berZ. kegElban­i [germ. kaSni Scd. simRerebi. Kaisar < laT.-ebis gawyoba. Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. kAqtus­i [laT.  kaktusi Scd.kaf -248- ¥ kafeSantanuri. kedi. ¥ kedrisa. ¥ kaSnesi. 2. ¥ wablisa. kapsula. ag­ reTve am xis nayofi. kAStan­i [laT. TviT es TamaSi.-is waqceva. kapsuli Scd. keisrisa.  mx. sakeisro gakveTa – (medic.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. kAfsul­i [laT. Cacholot < port.  kaSnisa. sinon. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT.  libanis k. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa.  kafsula.  ketebi Scd. kEgl­i [germ. wablisferi.  w. kaSAlot­i [fr.  k. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad).  k. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi.  kedarisa. kedri Scd. Kegel] – 1. capsula fr. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. cactus < berZ. kASne [fr.

belgiis (mog­ 2.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. k. keisari daibada aseTi ope­ 2. ro­ kEnguru [ing. xidis Tosani ZuZumwovari. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT. dadis naxto­  k. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. kEpi [fr. sadgomi. Crd. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi.  antikuri k. (astr. ro­ burjebis amosayvanad). kentauros] – 1..) gamomwvari Tixis vianebiT. kEmping­i [ing. k.  kepka (mniS. vaza. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. Camping] – av­  k. samuSaoebi. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi. britaneTis. winafriani rbili kElneri [ger. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. sas­ kEson­i [fr.. romelic `me Tqven ver gagigeT~. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. nakeTobani espaneTis. Kallner] – germa­ qudi. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ .] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. qarxana. bili banaki.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. teri­ qarTuli k.lud­ (safrangeTis armiaSi).. 1­saTvis) Scd. Cella oTaxi] – vedi. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri. xanaSi da sxv.) das xv. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. mamakacis saCixiani. (kreb. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~). Tanamedrove kunZulebis. mokle aqvs. kepi] – 1.) daavadeba. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ. meTu­ namedrove safrangeTis. neobis xelovneba. ¥ keramikuli. caisson] – wyal­ tumro. Sveicariis. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2. SeuRwevi didi kamera. agreTve. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. toriebze.

bienale. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli. quadratura] – (maTem. trienale). cakes (mr. 2. magida.  k. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT. ¥ kvadragisa. kEfal­i [berZ. kvAdriga [laT.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi.  xuTis k. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana). kvazErebi [ing. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli. kvadrQlia [esp. ¥ kvadratuli (mniS. 3.. Saveebs. . romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. quadrinnale (mdedr.-Si. kvAdrat­i [laT. (maTem. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi. quazer mx.  kvadratiuli Scd.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. k. kosmonavtebs). kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba.) xarisxis maCvenebeli. kEqs­i [ing. gadat.  oTaxis k.) namravli. kEtCup­i [ing.  kvadrigasi Scd. kvadrAtura [laT. (maTem. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs. wris kvadratura – 1. 1­Tvis). quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. kvadriEnale [< fr. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi. figura. ityvian saerTod gadawyvetil rameze.  sami ayvanili k. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. Se­ mokl. 2.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli. romelic ors udris. ocdaxuTia. cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade.  keksi Scd. ketchup] – to­ matis sawebeli. tolgverdiani sworkuTxedi.

komisia.  kvartlisa Scd. Teber­ vali.  k.  qvanti. k. Taviseburebebis mixedviT. ag­ reTve kvalitatiuri). qualitas Tve.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs. kvArtal­i [germ. kvArtet­i [it.  pirveli k.  k. 3.  k. meqanika. kvAker­i [ing. meTodi. quartus meoTxe] – 1. kadrebi. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. kvAnt­i [laT. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad. (ianvari. aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve).  q. Teoria. risame saqmianobisaTvis. marti). meTodi. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. kvartEron­i [esp.  kvalifikaciuri Scd. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba. muSaki  s. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa. kva ¥ kvanturi. rac fotoni. musikaluri .) Tvisebrivi (ix. ¥ kvalificiuri. qvantitatiuri Scd. angariSi. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. kvantitatQuri [< laT. quartetto < quartos meoTxe] – 1. sakvalifikacio. qvanturi Scd. 2. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba).  k. 1­isaT­ vis). k.  kvartalisa.  kvantitaturi. quartal < laT. Tbilisis nucubiZis platos k. qalaqis nawili. ag­ reTve kvantitatiuri). ¥ kvartaluri (mniS. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani. kvalitatQuri [< laT. kvalifikAcia [laT.) raodenobiTi (ix. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign.sobrioba da facic vakeTeb] – 1. qalaqis didi masivis uba­ ni.  k.  kvalitaturi Scd. 2. sinaTlis kvanti – igivea.

klAvir­i [germ. gadaReba forte­ pianosTvis.)  roialis TeTri da Savi k. klavir] – 1.  k. kQure [fr. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema. romelSic oTxi Semsrulebelia. quarz] – ufero minerali. kiuris.  fortepianos k. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis. ¥ kiurim. me­19­ . operisa da misT. kvarcis lampa – eleqtruli lampa. kQqs­i [ing. iyeneben medicinaSi das xv. ¥ sakvarteto. klAn­i [kelt. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba.  s. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi.-ebi. klaviAtura [germ. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi. kvArc­i [germ.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. irlandielebsa ansambli. sabeWdi manqanis k. fortepianos winamorbedi. 2. clan] – Sotlan­ dielebSi. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru. klawisz < laT. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi. klaviatur < laT. sakravebi. gadamrTveli. klavEsin­i [fr. klAviS­i [polon. clavis gasaRebi] – firfita.. soliciumis orJangi. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs.) – gvaris mixedviT].  klaviaturasi Scd.  kiurisa Scd. ¥ klaviaturisa. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli. sa­ orkestro piesis. akordeonis k. kiUvet­i [fr. piesa. sa­ beWdi manqanisa da sxv. ¥ klaviSebiani.  kiuresi.kva -25220 ss.  qvarci Scd. romelsac aqvs kvar­ cis milaki.  saqarTvelos saxelmwifo k. k. 2.-ebi. kicks (mr.  beThovenis simebiani k.  kiurs Scd. cuvette menji.

(mag.  me-2 k.-is qarTuli k. risame xarisxi. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k. romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan.  maswavlebeli k.-253da sxv. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi. s. ferweris k.  meaTe k. klasifi­ kacia. 5.. ¥ klasobrivi (mniS. . oTaxi. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs.-s ukravs”. maRali k. 2.  me-20 s.  muSaTa k. fexbur­ TSi). moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli. gvari.  kliaseri Scd. aTeulebi da aseulebi. samedicino oTaxi skola­ Si.-ss Seadgenen erTeulebi.-is kaiuta. 8. 4.-Si Sevida. classis Tanrigi] – 1. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. davaleba. 9. gvarovnuli Temi. `k. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba. 3­isaTvis). moswavleTa jgufi.  `k. 7.  pirveli k.-ze damkvreli” Scd. pirveli k. winaaRmdegobani. saklaso (mniS. clarinette] – xis Casaberi sakravi.  ZuZunwovarTa k. warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. mecnierebis didi moRvawe.-is moswavle. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi. momzadebis done.  TamaSis k.  k. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. literaturis. klArnet­i [fr.-is Soferi (mZRoli). maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba.  `k. daukra”. 2. klAs­i [laT. klasQkos­i [< laT. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi.  pirvel k.-is vagoni.  s.-is fexburTeli. erTnari damokidebuleba. keltur tomebSi. 3. klAser­i [fr. 1­Tvis). 6. done.

jgufebad.  k. partia.  k.ebi. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT. klasikosebis mier Seqmnili.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. nawarmoebi. clerk ga­ damweri. klasQcizm­i [germ.­Si da me­19 s.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba. klaustrofObia [laT. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k. Tanri­ gebad dayofa. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. klEma [germ. klerQkal­i [< laT. klErk­i [fr. kleptomAnia [berZ. meqanikuri sasignalo sayviri. srulyofili. ¥ klerikaluri. k. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. filologia. saukeTeso. klAqson­i [ing.  k. an­ tikuri. klemme giragi. 2. k. sanimuSo. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. magaliTi. motociklis da misT.  k.ti pobrivi. klerikAlizm­i [< laT. clerc ing. claustrum daxuruli saTavsi . klasikosis. klasQkur­i – 1. literatura. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. ganaTleba. klassizismus] – me­18 s. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi.kla -254da berZ. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis. 3. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. SesaniSnavi. klaxon] – avto­ mobilis.

amindis reJimi. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. .-255sasuliero piri] – 1. 2. sadme mimsvleli (moZv. mTis k. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. romelic emzadeba notariusad. romelic klimats. piri. klimax] – (me­ dic. ¥ klinikuri. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. havas Seiswavlis. k. klQmat­i [berZ. klQnika [berZ. 2.  k.  maRaziis k. ¥ klienturisa.  bankis k. saparikmaxeros k. mudmivi k.  zomieri k. mkurnaloba. Tbili k. cliens (clientis)] 1. pirobebi. ¥ klimaturi. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. havai.  klienturasi Scd. klimaqsi. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. klQmaqs­i [berZ.SemkveTi. kli klima (klimatos) klimati. piri.. klimaqtoriumi. klQnC­i [ing.-ebi. klientebi. klinQcist­i – eqimi. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas. si­ non.  k. kurorti.-ebi. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs. kliEntura – klientTa er­ Toblioba. saf­ rangeTSi. klimatololOgia [berZ. clinch] – (sp. gamokvleva. romelsac emsa­ xurebian. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). myidveli.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv.. k. klQent­i [laT. muStari]. staJiori. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken.) ix. klimaqterQum­i [< berZ.

romelSic klounebi klOaka [laT. ofilmi. kleros] – 2. yari] – (biol. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. klon amona­ boloze. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. klOun­i [ing. xumara. klQring­i [ing. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. naxazi da misT. clown] _ cirkis  TuTiis k. organizmi. 2. kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. wisqveSa arxi qalaqebSi.) usqeso an  kli psi Scd. rac mis winapars. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win). organizmisa. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1. clip sarWi] – sa­ de. club] – sazoga­ reli adgili.) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma.) gaxrwnilebis bu­ . ¥ kliSesi. cliche] – liTonze. 4. vegetatiuri gamravleba. erTgvarovani STamomavloba. monawileoben. clearing < cleklOni [berZ.kli -256- klQp­i [ing. 2. doebrivi organizacia kul­ 3. (gadat. buli. iyeneben dasabeWdad. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. ganoebisaTvis. mcenaris an cxovelis (finans. cloaca] – 1.  klounadasi Scd. ri kodi. sibinZuris. kliSE [fr. nagvis dasay­ klUb­i [ing. soluturad identuria sayure. nergvis gziT. klQros­i [berZ. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. gena. romelic ab­ klQfs­i [ing. clips (mr)] – 1.

knecht] – (zRv. saTvaliani gveli). mTavroba. sadac yvavilebia darguli. klUmb­i [ing.  eleqtrozaris k.  antihitleruli k. metad Sxamiani.  knopka Scd. knOp­i [holand. binadrobs xeze. qurTukis Sesakravi k. . CanTosani daTvi). kOd­i [fr. koalQcia [< laT. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. Sedgeba ori nawilisagan.  saTvalebiani gveli Scd. sinon. politikuri. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. ¥ koaliciuri.  axalgazrduli k. ikvebeba foTlebiT (sinon. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. sadgomi. ¥ kobrisa  kobrasi Scd. muSaoba.  klumba Scd.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. 2. knExt­i [holand.  koalasi Scd. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba.. kavSiri saerTo miznebis misaRwevad. romelTagan erTi jdeba meoreSi. knoop] – 1. koala < avstral.-ze TiTi daaWira. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). cobra] – didi gve­ li.  xelTaTmanis Sesakravi k. ¥ koalisa. yva­ vilnari. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. dasamagreblad (qarT. sportuli an sxva xasiaTisa. kod kOala [ing. k.. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad. 3.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. sportuli k. sinon. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. kiserze aqvs laqebi.  k. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. aseTi orga­ nizaciis Senoba.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. Wikarti).  s. kObra [port. ¥ saklubo.. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT.

romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas. nebSi. (wign. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand. morses k. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1.k.  xaxunis k. romlebic  kavboi Scd.. colaboration TanamSromloba.  koka-kolasi Scd. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. gadat. kOdeqs­i [laT. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. fuZvelze. mzareuli 2. fonze dawebeba  k. mxatvruli nawarmoebi. codex wigni] – kanonTa krebuli. romlis foTlebidanac iReben kokains. kolaboraciOnizm­i [< fr. filmi.) sidide.) literatu­ kOka [esp. coca < perus indielTa . (maT.. ¥ koduri. iseTi masalebisa.. (fiz. kok] – gemis da faqturiT. enidan] – tropikuli buCqi. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1. saxelwodeba. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m. koeficQent­i [laT. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr. gafarToebis k. cifruli k.q. 2.  samxedro operaciis k.. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari.  saqarTvelos samoqalaqo k.kod -258-  asoiTi k. kOvboi [ing. kOka­kOla [ing. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. – burTisebri baqteria. saxviT xelovnebaSi: leTSi. 3. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ. ¥ koka-kolisa. romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad. sisxlis samarTlis k.) – sidide. dasavleT evropaSi: piri.

kolEgia [laT. aseve saerTod fe­ ri. kolEqtiv­i [laT. romliTac miedineba sxva. kOlba [germ.  sabiblioTeko k. collector Semkrebi] – 1. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. Seferiloba. saTaTbiro an ganmkargulebel organos. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. 2. xelmZRvaneloba.  sxva k.  kolegasi Scd. ufro patara. kOlafs­i [laT.  saredaqcio k. collegium] – 1. sxvebTan SeTanxmebuli. ¥ koleqtiuri. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba. color feri] – saRebavis feri.  advokatTa k. misi toni da sisqe. ¥ kolegisa. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad. kolEnkor­i [rus. saerTo miznebiT intere­ sebi. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi).) ara­ erTpirovnuli. k. ¥ kolenkoruli. kol  k. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. saministros k. kOler­i [laT. romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. Tanamdebobis pirTa jgu­ fi. bambis qsovili erTgvari. romlebic qmnian admi­ nistraciul. kOlega [laT. (gadat. 2. weboTi gaJRenTili. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi. collega] – amxa­ nagi samsaxuris. ¥ kolegiuri – (wign.  kolegialuri.. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli.  skolis k. коленкор < fr.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad. 2. profesiis Tanamdebobis mixedviT. milsadenebidan Semosuli . kolEqtor­i [laT. didi milsadeni.  kalenkori Scd. amxanaguri. dawesebuleba. gadawyvetileba. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa.) sul sxva saqme. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic.

miswrafebaTa.. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. in­ teresTa Sejaxeba. koleqciOner­i [fr. college] – 1. webo da sxv.. collier] – yelsabami. kolOid­i [berZ. kolitis < berZ. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. kolQzia [laT. kolloquim saubari. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi. kOlibr­i [esp. (wign. saqarTveloSi: saswavle­ beli. airebi an siTxeebi. k. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila. markebi. kOl­i [ing. collisio] – 1. kolibris. ¥ kolibrim.  k.. kOlie [fr. (lit. gasaubreba] – 1. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. .  sakanalizacio k. fizikaSi. gogirdi.  Tirkmelebis k.  k. 2. collectionneur] – koleqciis Semkrebi.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. safosto markebis k. kolEqcia [laT. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba. suraTebis k.  briliantis k.kol -260¥ koliesi. kolibrs Scd. kolla < webo da eidas saxe] – (qim. saxamebeli. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli. kolokvQum­i [< laT.  mineralebis k.  cxovrebiseuli k.  qronikuli k. 2. in­ glisSi. xsnari. kOlit­i [germ. wylis k. kOlika [berZ.  kolibrma.  koliisa Scd.  s. kOleji – [ing. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi). far­ Ruli). ¥ sakoleqcio.) nivTiereba.) ¥ koloiduri.-ebi. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili.) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli.

politika. 2. ¥ kolonialisturi. 2. moskovSi me-17-18 ss.-ebis ganTavisufleba.  jaris k. 1) mosaxleobas. Cagvra. moaxalSene). kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa. erTi erovnebis adamianTa jgufi. kolumneziffer] – (poligr.  kalona Scd. ucxo qa­ laqSi. kolonizAtor­i – piri.  k. WianWvelebis k. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS. qveyana. kolonizAcia – 1. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika. romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi. 2) mcxovrebi (qarT.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi).  pingvinebis k. kol  Sroma-gasworebis k.  kalonia Scd. (ist. fizikosTa k.-Si. samecniero TaTbiri.  biologTa k.  k.  Zveli berZnuli k. maRa­ li sveti.. koloniis (mniS. ¥ kolonizatoruli. 2. colone] – 1. kolOnist­i – 1. adamianebi an sagnebi.  qarTvelebis k. 4. 2. frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. colonne < laT. sinon.  k. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix.-2612.  triumfuli k. k. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze.-ebi. politika. 5. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT. kolOnia [fr. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. kolonia mniS. 1­isaTvis). romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS. 3. 3) wevri.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT..  k. qveynebi. .  koloqviumi Scd. colonia dasaxleba] – 1. axalSeni). koloniis (mniS.-ebi Savi zRvis sanapiroze. tankebis k. kOlona [fr. sinon. 1). kolOncifr­i [germ.

suraTSi ferTaSexameba. commande] – 1. colorito < laT. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT.  k.  naTeli k. sasaxle. k. kolorQtuli – 1. color feri] – 1. sacxenosno Sejibrebis. velo. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. gadat. raime udidesi.  mecnierebis k. 2. gvari sistemis revolveri.-ebi. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba. kolossos didi qandakeba] – 1. (wign. punqti. columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. Taviseburi naTeli.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT. 2. 2. 3. moxuci. figura. am wodebulebis mqone piri. kOlos­i [berZ. peizaJi. colossal berZ. kolOrit­i [it.  epoqis k. avtogadarbenis da misT.  fexburTis k.  avtogadarbenis k. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. ¥ sakomando. komAndor­i [fr. sinon. uzarmazari qandakeba an sveti 2. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba.) ugono mdgomareoba. samxedro mosamsaxureTa. kOmanda [fr. xelmZRvaneli. rac Rrma Zils mogvagonebs. mkafiod gamoxatuli. rac qmnis mTlianobas. kOma [berZ. warmodgenas k. gadat.  kamanda Scd. sax. istoriul romanSi. 2. color kOlt­i [< sakuT.  k.) Za­ lian didi. kolossos ] – (wign.  kalorimetri sxva (ix). brZaneba. kolumbarQum­i [laT. commandeur] – 1.  s. fersazomi). koma Rrma Zili] – (medic. moto.  k. ieri. uzarmazari. mniSvnelo­ vani. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ . kolosAlur­i [fr. gankarguleba. warmateba hqonda.kol -262- kolorQmetr­i [laT. sportsmenTa oganizebuli jgufi.

kombinEzon­i [fr. xrikebi raime miznis misaRwevad. Sexameba.  kombinizoni Scd. ¥ komediuri da sakomedio.  puris asaRebi k. giorgi erisTavi..  cifrebis k.. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. (soflis meurneobaSi). zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. musikaluri k.  klasikuri k. 2. maqinacia. (s) siuJeti. fexburTSi. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba. molieris k. (s) Janri.-263erTi umaRlesi wodebuleba.  samkervalo k. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS.  k.. 3. opera. combine] – manqana. 1) moxda.  sayofacxovrebo sawarmoTa k. qvanaxSiris k. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. commedianto] – (moZv) igivea.  saswavlo k. kombinAcia [laT. . ¥ kombinaciuri. k. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs. 2. TamaSi (WadrakSi). Sewyvile­ buli] – 1.. 3. ungruli nagazis jiSis ZaRli. kartofilis amosaRebi k. combinatio] – 1.  k. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing. komedQant­i [it. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba. comoedia < berZ. komediOgraf­i – dramaturgi. rTuli Canafiqri. kombQnat­i [laT.  qarTveli k.  k.-ebi. saWadrako.. romelsac aqvs sasacilo siuJeti. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. am wodebis mqone piri. combinatus gaormagebuli. ferebis k. k. kom  eSmakuri k. sawarmosTan. rac komikosi... kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. 4. romelic komediebs wers. risame urTierTganlageba. kosmonavtis k..  bavSvis k. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi.. samTo k. Sofris k. poligrafiuli k.

commandant < laT.  saerTo sacxovreblis k.  teqstis k. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi. mibareba] – 1. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. msje­ loba risame Tobaze.  gazeTis k. 2.  komendantura Scd. 2. Se­ noba.­Si.-ebi. saerTod vaW­ . komentaris (komentarebis) avtori.  cixesimagris k. am dawesebulebis sadgomi. samxedro meTauri. commercium] – kerZo vaWroba.-ebi. komErsant­i [fr.) ityvian. sakomendanto saaTi – igivea. komErcia [laT. commentarius]. rac komendantis saaTi.  rkinigzis sadguris k. 4. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS. komEndant­i [fr.kom -264Scd. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. komentAtor­i [laT. komEntari zedmEtia – (wign. commersand] – piri.. 2) sasamsaxuro sad­ gomi. raime teq­ stis axsna­ganmarteba. mindoba. commedare davaleba.. romelic komercias misdevs. sportuli k.. samxedro piri. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas. banakis k.  komentariebi Scd. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. commentator] – piri. komEntar­i [laT. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. 3. komman- dantur] – dawesebuleba.  qalaqis k. sakomendato komendAtura [germ.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k. Cveulebriv mr. navsadguris k.  komendati. 2) udgas. komentArebi – 1. romelic risame komentarebs iZleva. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi.

k. komisiOner­i [fr. 2. <] – risame ko­ mikuri.  k. commissio da­ valeba] – 1.  k. adamianTa jgufi. k.-265roba. igivea. kOmilfo [fr.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli.  saarCevno k.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT.. commissariat < laT. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. commisaire < laT. opera. romelic garkveul funqciebs asrulebs. kOmeta [berZ. mdgomareoba. savaWro operaciebi. niWi. debs xelSek­ rulebebsa da sxv.rogorc unda] – maRali wris. komedia). kudiani var­ skvlavi). commissionnaire] – piri. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. komivoiAJor­i [fr. k. (s) operaciebi. kOmizm­i [berZ. saxelmwifo mmarTvelobis organo. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa. . saeqimo k. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. Sesaxedaoba. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi.  k. sinon. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. komQsar­i [fr. kometes (aster) Tmiani.  komivoiaJuri Scd.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. komQkos­i [berZ. commis voyageur] – savaWro firmis agenti. preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. sasacilo xasiaTi. (s) garigeba. gadat. komQkuri – 1. rac ko­ mediuri (ix.-d gamoiyureba. 2. ¥ komerciuli da sakomercio. sasacilo  k. komisarQat­i [fr.

nitebuli isari. compact 2. sazRauri). – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it. (medic. ro­  k. Tanxa. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix. k. specialisti. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. aris mimarTuli. competencota adgili uWiravs. compactus]  kompententuri Scd. ¥ sakompensacio.) < comic komikuri. msubuqi. kompetenciis (mniS. aRdgena organizmSi. codnaze damyarebuli.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. comite <laT. masa. Tonis diskis saxiT. – mWidro. komQtet­i [fr. k. 2.) jgufi adamianebisa.  k. kompAqturi [laT. komisia. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. yovelTvis CrdiloeTisken 3. sxivis saSualebiT.kom -266- xulebis. sasacilo] kompensAcia [laT.  saaqcio k. azri. comics (mr. kompas fargali] – xelsawyo. saxsrebi.  s. k. sfero. romliTac gansazRvraven 2. compensatio] – 1. compusso < holand. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. . kOmpaqt­dQski [ing. 2. gadasavlo Sinaarsis. compagnie] – 1. romelic  k. msajuleba.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris.­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). kOmiqs­i [ing. (saub. Srifti. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas..gamosa­ an Tanamdebobis piri. Cveulebriv saTav­  fuladi k. (qarT. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv. tia] – 1. ne raime dargSi. saeqsperto k. 2) mqone.  k. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. rasac kompetEncia [laT. epoveba visme. organizacia.). comdros. sinon. av­ qveynis mxareebs. romelsac uxdian  komikuri Scd. aqvs damag­ toritetuli. sakiTxTa wyeba. mewarmeTa savaWro an sam­ 3. SekumSuli.

complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi. ¥ kompiuteruli da sakompiutero. operis k.  arqiteqturuli k. sinon.  romanis k. complexio SeerTeba. compositos Semadgeneli] – piri. moyvaniloba komplQment­i [laT. compositio Sedgena] – 1. musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. es sakiTxi Cvens k. kompozQtor­i [< laT. kompozQcia [laT. naxatis k. tanis (sxeulis) age­ buleba. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba. ¥ kompleqturi. 2. Sexameba] – saganTa. meqanizacia. ¥ kompleqsuri. urTierTgan­ lageba. qaTinauri) kompOzit­i [laT. nakrebi. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). komplEqcia [laT. komputeruli.  wignebis k. 2. .-267 sasamarTlos k.  k. aseTi naSromis Sedgena. romelic qmnis musikalur nawarmoebs. SekavSireba] – (wign).. k. eqspedicia. (s) teqnika. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT.-s scildeba. mag: ded­ mama. sruli Semadgenloba. sawarmoo procesebis k. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena.-is klasi (konservato­ riaSi).  personaluri k. kOmpleqt­i [laT.. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs. saWadrako kompozitori – piri. compliment] – sasiamovno.  Jurnalebis k. (s) centri. kompiUter­i [ing. moqmedebaTa.  k. sakomputero Scd. complexus kavSiri.. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs. Tvi­ sebaTa erToblioba.  kompentencia Scd. k. kOmpleqs­i [laT. compilatio Zarcva] – 1. Sveulmfreni da sxv.  k. movlenaTa. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba.  komputeri. kompilAcia [laT.  k. naSromi. agebuleba. compositus] – sityva. (s) sistema.

communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa.  k. kOmpres­i [fr. nomers da misT. 2­T­ vis). komprEsia [laT.  s. kamaTi. compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba. komprOmis­i [laT.. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT.  alublis k. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS. ¥ kompresoruli da sakompresoro..  kompromentireba Scd. komprEsor­i [laT.  u. gadawyvetileba. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs. composteur] – aparati.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi. commune < laT. ukompromiso.  k. magram kompostireba.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi. ¥ sakompozicio (mniS. kompOnent­i [laT. atmis k. ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT.  k. komSis k. kOmpost­i [ing. compromette] – (wign. compressio] – (teq) haeris. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. mTlianoba. compresse] – qsovilis.kom -268liT dasvelebuli).  dakompostereba. ¥ kompromisuli. kOmuna [fr. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. compost] – (sof.  Senadnobis k. 1­isaTvis). (s) danadgari.  kampoti Scd. kOmpot­i [fr.) risame Semadgeneli nawili.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. kompOster­i [fr. meur. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ .-ebi. komprometQreba [fr. klasi (konservatori­ aSi). compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati).  uary.

cxovrobs. yofil sabWoTa kavSirSi.  k. niWierebiT. saSualeba. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. komunAluri – qalaqis meur­  s. mowyobiloba. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri. cnoba. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. tabeluri. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe).  k. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. partia. sa­ komutAtor­i [< laT. visime .) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT.-269duqtebs.). communis saerTo. sastumro. kon ¥ komunisturi. kOmfort­i [ing. rome­ 2. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. mSenebloba. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. communard] –  komunikisa Scd. komUnar­i [fr. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. partiis wevri. ¥ komunikuri. sistema (wyobileba). suli] (1918­1920 ww. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. communisme < laT. vagoni. komUnizm­i [fr. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. commuto] – 1. samxedro komunizmi – sab­  k. gadoebriv sakuTrebaze. ¥ sakomunikacio. neobasTan dakavSirebuli. xazebi. komUnike [fr. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad. – WkuiT. k.  SromiTi k. ke­ ropaSi. (ist.

vamkvriveb] – 1. kondensieren] – (spec. kreba] – 1. kondensAtor­i [< laT. saerTod: Sesabamisoba. 2. kenWebisa da qve­ bisgan.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. orTqlis. 2) wevri kongruEntuli [< laT. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva.  avtomobilistebis k.  k. kondesireba Scd. kondQter­i [laT. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. aparati. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba.) naleqi qani. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs.. 2. 2. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi.  kondensacia. conglomeratus Semgrovebeli.) dagroveba. kondensatio] da kondensQreba [germ. congressman] – kongresis (mniS. raime sazogadoebriv . (geol. SemTxveviTi na­ erTi. plasti. kongregAcia [laT. msgavsi. kongrEsmen­i [ing. konglomerAcia [laT. 2. kavSiris saxelwodeba. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli. mSvidobis momxreTa msoflio k. Semk­ vrivebuli] – 1. kOngres­i [laT. congressus Sexvedra. 2.  energiis k.  kondesatori Scd. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. ¥ konglomeratiuli. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. konglomErat­i [laT. kOndak­i [berZ. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. konditor < Sesaferi. romis papTan arsebuli administraciuli organo. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. congregatio] – 1. Ta­ nazomiereba. saeklesio wigni. 2. kondensAcia [laT. (wign. condenso vasqeleb. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa.

koptireba. saqmianobis SeTanxmeba. sabinao k.. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. romelic gansazRv­  k..-ebi. . urTierTSefardeba. koperaciuli sakOnditro – 1. kanfetebis da misT) damza­  k. genili norma.-ebi. coordinatio] da koordireba [germ. k. procesSi (operaciaSi). romlis drosac  kordinati Scd.) si­ ¥ kondiciuri. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. maRazia.  koperacia. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo).-271- koo arab. saqoneli. satebis. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. sakonditro Scd. fabrika. wesrigebuli] – (spec. kanditeri. ¥ kooptirebuli.  konditrisa. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT.savaW­  samecniero samuSaoebis k. ¥ konditerisa. nawarmi.  koptacia. tkbili Rvezelebis momxmareblo k. Tesli. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). [laT. TanamSromloba] – 1. 2. Sromis  geografiuli k. koleqciuri sawarmoo.  kooptireba. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT. saqoneli. s. ro da sxva gaerTianeba.. ¥ kooperaciuli. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis. kopkondQcia [laT. standarti. moqmedebis k. forma. rac da­ Scd. an kandidatebiT sakuTari 2. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. konditio] – dad­ tirebuli Scd. debis specialisti.] – tkbileulis (tor­  sarewao k. dide. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan. tarebis gareSe. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. melime arCeviTi organos  s. s. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan.

koreqtQreba – 1. . piri. dacva. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. sabaJo k. correctus gas­ worebuli. Jurnalis. corps de ballet] – baletis msaxiobebi. 2. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. gazeTis. wevr-korespodenti Scd..  tyis k.  korespodencia Scd. depeSebis da misT.  mamxilebeli k.  kordinacia. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. radio­ televiziis TanamSrome­ li.-is iqiTa mxare. korEqtiv­i [laT. (samx. adgili. Sefardeba. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. ¥ sakoreqtoro. sadac aseTi raz­ mi. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. 2. kordinireba Scd. korespondEncia [laT.. korEqtor­i [laT. correspondant] – 1. werilebis. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT.-ebis Setana.  s. sasazRvro k. korespOndent­i [germ. correspondentia] – 1. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs. TviTmfrinavidan da misT.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan..kor -272 korespodenti. < fr. 2. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki. punqti. cordon] – 1. romelic koreqturas (mniS. sakorespodento. k. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. kOrdon­i [fr. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi. ¥ sakorespondento. 1) akeTebs. korelAcia [laT.  korektireba Scd. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri. sworeba. cnoba.  s. korrespondent.  gegmebSi k. kores­ pondentis mier gazeTis.  gazeTis sakuTari k. yarauli aris gan­ lagebuli. 2. erToblioba. kordebAlet­i [fr.

Tavaziani. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba. kornQSon­i [fr. sadac koreqtorebi muSaoben.). k. talani). corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. koryphaios bela­ di.  k. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze. ¥ sakoreqturo. gamoiyeneba.  korektura. k. korQandr­i [laT. sakorektoro Scd. kordebaletis mTavari msaxiobi. kOrner­i [ing.  korektori. 3. pasuxi. xelovnebis k.-273 ars. (qarT. korEqtura [laT. saqcieli.  karidori Scd. gasworeba. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. adamiani. TviT aseTi anabeWdi. correctura rac unda gaswordes] – 1. sakoreqtoro – oTaxi. kOrife [berZ. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. Secdoma.  s. koreqtori).) wesieri. binaSi da sxv. mopyroba. winamZRoli] – (maRal­ fard. sakorektoro Scd. 2. Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. 2. kor kOrida [esp. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa. derefani. sax. korEqcia [laT.  korektuli Scd. korekturuli. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. nabeWdi. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri). sinon. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. k. korEqtuli [< laT. ¥ koridisa. koreqtura).. rogorc sanelebeli. korQdor­i [fr.  k. ¥ koreqturuli.  sakoreqturo sxvaa (ix. corrosio amo­ Wama] – 1. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri. correctus gamarTuli] – (wign. .  koridasi Scd. corner kuTxe.  mecnierebis k.  sakoreqtoro sxvaa (ix.) 1.  vagonis k. korOzia [laT. correctio] – Sesworeba.

rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. korporAcia [laT. (sacxovrebeli masivisa). romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT.-ebi. calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi. . revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli. cortage] – (wign.  msrolelTa k. satanko k. sazRvao k. msxvili sajariso Senaer­ Ti.  kadetTa k. kOrt­i [ing. xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag.. 5.  mTavari k. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k. qarxnis k. oficerTa k. korpUskul­i [laT.) sazeimo sxvla. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria. 2. (ix.) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad..  di plomatiuri k. universitetis k. di plomati). gamrudebis) samkurnalod. adamianis an cxovelis sxeuli. 4.) materiis nawilaki. gemis k.. 2. procesia..  korpuskul[i]aruli Scd. corset] – 1. corpus sxeuli] – 1. saavadmyofos axali k. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa. me-5 k. 2.) TabaSiris.  mr.-ebi. erTi specialobis.. farTo drekadi sartyeli.. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad..kor -274JurnalisTa k. 3. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad.. (medic. kOrsaJ­i [fr. saaTis k. corpusculum sxeulaki] – (fiz. kortebi. 6. (geol. mefed kurTxeva. koronAcia [laT. kOrset­i [fr. paJTa k.  inJinerTa k. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. court] – CogburTis saTamaSo moedani. kOrteJ­i [fr. kOrpus­i [laT. coronatio] – gvirgvinis dadgma.  cxenis k. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads.

amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. kosEkans­i [laT. k. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. korund] – Za­ lian magari minerali.  k. korUfcia [ing. kosmopOlit­i [berZ. kosmos kosmosi. simrude] – (maTem. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. samyaro da dromos sarbeni adgili.-275 avtomobilis k. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili. co erTad da sinus Runi. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels. corruption < laT. cortes (mr. kosmOdrom­i [berZ.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. kOrtes­i [esp. kosmogOnia [berZ. kosmeturi Scd. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. kosmolOgia [berZ. kosmos kosmosi. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani.  kortesebi Scd.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. topazi. misi saxesxvaoba: lali.  korupcia Scd. saSualebani. kosmos kosmosi. astronavtika). kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. korumpirEbuli pQri – piri. kosQnus­i – [laT. kosmEtika [berZ. 2. kos  samkurnalo k. kosmopolQtizm­i – ideo­ . rogorc erTi mTlianis Sesaxeb.-is kabineti. kOrund-i [germ. mimdevari. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. ¥ kosmetikuri. safiro­ ni.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi.. kosmonAvtika [berZ.  kosmetiuri.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

gvardia)] – zog monar­  operis l. warwera.  leitmotivi Scd. SejibrebaSi: msa­  l. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. navi.  romanis l. ¥ lakoniuri.-is saRebavebi. azris gamoTqma CogburTis. karis eqimi.  laibgvardieli. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp.lAkmus­i [laT. mniS. gverdis msaji. saRebavi  leib gvardia Scd. bewvi. 2). 2. xolo tutis (ix.) ZiriTadi azri.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. stili.  l. LeitmoxreT amerikaSi. Linesman] – – (wign). didi swrafmavali qaRaldi. < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. saokeano l. llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. polki. laibgvar. medicus wiTldeba. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. (mus. zog sxv.] – lurji.  leib-medikosi Scd. lakOnizm­i [berZ.tani da laT. pasuxi. Tema. Guardia moebSi.. fexburTis da mokled da mkafiod. jis TanaSemwe. l. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi. ¥ laibgvardiuli. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ.  l. laT. (gadat. aqvs Zvirfasi xazis msaji. romelic lAib­gvArdia [germ. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli. romelic l. Lakmoes < diuli – iwereba erTad.  samgzavro l. rogorc indikators (ix.) raime azris. romelsac iyeneben gemi. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba. mcenareuli nivTiereba. tani da it. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. ojaxidan. tiv] – 1. . (ix. dacva). lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli.

zonebi. lArgo [it. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana. nela . lampQon­i [fr. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili).  laringologi.  mTiani l. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. Largo faruli] – (mus. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. stili. qvaze amomW­ reli] – (wign. romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. lAnget­o [fr.) 1. termini. vidre adajo).  wiTeli l.) mokle da mkafio. laringoskopi. lAncet­i [fr. iluminacii­ saTvis. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi. kvartetis da sxv. lapidAruli [laT.ebi. zogjer: sonatis. Lancete < laT. lAndSaft­i [germ. iyeneben upiratesad amaRlebul. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama.  l. oroli.  lamaisti. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni.) wablisferi wyalmcenare. iyeneben sa­ qonlis sakvebad.  lamasi Scd. ¥ landSafturi. laminAria [< laT. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels. raime adgilis saerTo xe­ di.-ebi. lAngust­i [fr. lamina fir­ fita] – (zool. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba. Lampas] – ganieri feradi zoli. 2. romelic sakvebad gamoiyeneba. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi. ferwera. Lapidarius qvis mTleli. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad. larQngit­i [berZ.  l. generlis l. Lancea Subi. lAmpas­i [fr. sasuqad da sxv. simfoni­ is. laringologia. l.-289¥ lamisa. lAma2 [tibet.

literatura. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. liapsusi Scd.  l. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba.  rusTavelis premiis l. Lafette < fr. bed­ nierebis. lAqSmi [sanskr. 2. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis. laurEat­i [< laT.  latarea.. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. sin. lAckan­i [germ. teqnikis dargSi.] – induizmis panTeonSi: silamazis. nobelis premiis l. latareia Scd. nebadar­ Tuli. metyvelebaSi). lAfet­i [germ. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli. liafsusi. iatak­ qveSa. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana.. l’affus] – dazga. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. mamuli] – (wign.) uneblie Secdoma (nawerSi. paltos) mkerdis na­ wilSi. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis. mcdari nabiji] – (wign. Latifundium latus farTo da fundus miwa. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. Lasso < esp. gazeTi. lEgat­i [laT.las -290 lapsusi. laqtAcia [laT. . adgil­mamuli.  Tvlebiani l. latifUndia [laT. Legatus gagzav­ nili. Secdoma. partia. lAso [fr. legAlur­i [laT. organizacia. qamandi. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT.  a. RvTa­ eba _ viSnus toli. elCi] – 1. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. a. latAria [it. l. lEgato [it. mecnierebis.  waugebeli l. sagdebeli).

Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. mdgomareoba. am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. partia.) legionis (mniS. lEgenda [< laT. Legio (Legionis)] – 1. 3. gmiroba. legitimAcia [laT. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi). l. leTArgia [berZ. romelic hgavs Rrma Zils (qarT. mTavroba. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. gaTxovili qali. araCveulebrivi. 2. .) qro­ nikuli daavadeba. igivea rac polki. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba. ¥ leiboristuli.  l. tyavs mimsgavsebuli.  l. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia.  letargia. warwera monetaze an me­ dalze. (ist. ledErin­i [germ. Legenda is. geografiuli rukis nawi­ li. 3) wevri. (ist). gadmocema. Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. liderini Scd. Legitimus kanonieri. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. leikEmia [berZ. Tqmuleba). iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad. leTargQuli ZQli – igivea.-291buli] – (mus. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. legiOner­i [fr. letargiuli Scd. rac leTargia. l. Legionnaire] _ 1. 2) jariskaci. 3. rac unda waikiTxon] – 1. 2. leibOrist­i [ing. 2. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. legendAruli da legEn­ duri – 1. legendis xasi­ aTisa. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili).  l. legionis (mniS. lEdi [ing. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi. ¥ leTargiuli. Leukos TeTri laima sisxli] – (medic.  suramis cixis l.  liderini. Seu­ darebeli. sinon. legQon­i [laT. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle.

saqonels. maimuni. romelic TviTon ol.) leOpard­i [laT.. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. meore sauzme (naSuadRevs). Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. Leukos sxv. panTera). sis­ lEndlord­i [ingl. letAlur­i [laT. `vefxislevdnen SeiaraRebas. lEnd­lQzi [ing. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing.  l. l. Lexikos sity­ li kanoni.  lemasi Scd. lEma [berZ.lei -292- leikocQtebi [berZ. miRebu­ lEqsika [< berZ. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi. dasamtkiceblad. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. bewvi (sinon. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. lEmur­i [laT. momwvevi. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. Launch] – inglisSi. primatebis razmisa. Leopardus < damxmare Teorema. Lemures (mr. Lend-lease < ¥ letaluroba.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. romelic berZ. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. patara cxoveli. Sedegi. Lēmma] – (maTem. kvebis produqtebs da . doza. masa­ tyaosnis” l. naxevrad mixedviT]. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi. Leutenant] fermerebze. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi. ZarRvi] – (fizi­ mamule. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. lebs. Zv. TeTri kytos ujredi. sasikvdilo. da flotSi.

¥ leqsikologiuri da saleqsikologio. sulxan-saba orbeliani.  qarTuli l. dawesebuleba. sadac sajaro leqciebi imarTeba. sadgomi (Senoba. mwerlis l.. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs. (s. ro­ melic swavlobs leqsikas. 2. lEqtor­i [laT.  l. aseTi gadmocemis Canaweri. leqsikogrAfia [berZ. l. mdidari l. masala.. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi. s.  qarTuli enis l. (s.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili. 3.  l.  l. ¥ saleqsikono. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze. (s. l. Lexikon si­ tyvani] – 1. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema.) Sromebi. inglisur-qarTuli l.  didi qarTveli l. wigni. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. Leqtor mki­ Txveli] – piri. leqsikolOgia [berZ. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. leqsQkon­i [berZ.) ganyofileba. leqtorQum­i [laT. XX saukunis cnobili qarTveli l.  studentTa sasaxlis l. 2. lEqcia [laT. romelic leqciebs kiTxulobs. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis.  lektoriumi Scd. . erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani.-is kiTxva. Semadgenloba. ¥Lleqciuri.. Taviseburebani.) muSaoba.-293¥ leqsikuri.  s. orTografiuli l. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti.  qarTuli enis ganmartebiTi l. muSaoba.-ebis kursi. darbazi).  lektori Scd. Leqtorium] – 1.

mokle Sinaarsi. baletisa da misT. Cveulebriv mr. 2. partia. politikuri partiis. libretista] _ libretos avtori. or­ ganizaciaTa.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. ligatura kav­ Siri] _ (mus). 1) momxre. pirTa. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l.  lianasi Scd. lQbreto [it. liberaluri partiis wevri.-ebi. 2. libreto] _ 1. ¥ ligaturisa. ligue laT. leader] _ 1. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. ¥ saleqcio. liberalizmis (mniS. ligAtura [laT. propaganda. operis.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. moswavlis codnis SefasebaSi. it. xel­ mZRvaneli. liga] _ (wign). ¥ lianisa. Jini] _ fsi­ .  parlamentis fraqciaTa l. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. saaTebi. saxelmwifoTa kavSiri. gadabmuli notebi. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. lQbido. ¥ liberaluri. lQga [fr. Ligare. [laT. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa. 2.  s. 2. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”. lQana [fr. libEral­i _ 1. librEtist­i [it.  l.  l. libero Tavisufali. uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri.  ligaturisa Scd. gaerTianeba. darbazi. Liberalis Tavisufali] – 1. s. lQder­i [ingl. lianebi. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. lQbero [it. miswrafeba. po­ litikuri mimdinareoba. (moZv. libido survi­ li. mavne Semwy­ narebloba. froidma).

mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ . sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. risame (mag. ¥ liTografiuli. udris daaxloebiT 4. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. satransporto saSualebebis. litografiuli Scd. lithos qva da grapho vwer] 1. liTogrAfia [berZ.  l.  liisa Scd. elenTa). 2. 2. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis. laqiebis. liquidieren] _ 1. pretendentTa turniris l.  mxatvruli l. lQzing­i [ingl.  safexburTo Cempionatis l. sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. romelic Semdeg frankiT Seicvala. liquidation] da likvidQreba [germ. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli.. 3. portreti. lQver­i [ingl. likvidAcia [fr. ¥ salikvidacio. liquidus fr. yaurma). lQvr­i [fr. visame. daxurva. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. ¥ livreisa  livreasi. lithos qva da sphairo burTi. [berZ. livreia Scd. livree] _ Sveica­ rebis..-295an gundi. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta.  trestis l. Lithos qva] _ rac qvebs.  wera kiTxvis ucodinarobis l. liquide Txevadi.5 km/s.  s. ¥ liesi. risame mospoba. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli. lik (TirkmelebSi). mTis qanebs Seexeba. romelzedac winaswar xataven. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). filtvebi. mosir­ muli. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. liE [fr. liTo.  litografia. lQvrea [fr. meetleebis formis tansacmeli. komiria. gauqmeba.  l-is Zexvi. guli.  liTotropia. likvidUroba [< laT.. sa­ warmos. liTOsfero [berZ. am wesiT miRebuli ana­ beWdi. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan.

enaTmecnieri). mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi.  limfaturi Scd. sinon. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. limen yure. ¥ limfuri.  l. SemosazRvrulia ori mrudxaziani. lQman­i [berZ. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT.  lili puta Scd. qondriskaci. lQmfa [laT. lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. Cveulebriv sferuli zedapiriT. jirkvlebi.  mikroskopis l. Linguistique < laT. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. ramiT sargeb­ loba. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili.. sinon. SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili. fulad qcevac SeiZleba. lQmit­i [laT. ¥ likviduri. Limousine] – daxuruli. gamokvleva. importis l. enaTmecniereba). tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. ¥ linzuri. rome­ lic swavlobs tbebs.  l.  l. lingvQstika [fr.  eleqtroenergiis l. linolEum­i [laT. ris ganaRdebac. Linse] – optikuri mina. limes (limitis) zRvari] _ norma. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”]. Lympha sufTa wyali. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. sinon. lQnza [germ. gansakuT­ . juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. limnolOgia [berZ. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi. teleskopi.

. mwerali. 2.  samedicino l. ¥ lirikuli. mxatvrul nawarmoebTa (poezia. Lynch vinme planta­ toris.  akakis l..  qarTuli klasikuri l. iyeneben iatak­ ze dasagebad. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. proza. lQra1 [berZ. lira1) dakavSirebuli] – 1. STagonebis simbo­ lod. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba.  axali qarTuli l. romelic kompiuterma mogvca. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). drama) er­ Toblioba. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva.  linoliumi Scd. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi. literatUruli da sa­ .  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. lQra2 [it. romelic lirikul leqsebs wers. lirikuli Sinaarsi risame. ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. poezia.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. poeziis saxeoba. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing. 2. litaneia] _ sa­ yovelTao locva.  l. literAtura [laT.  liriuli Scd. litAnia [berZ. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). literAtor­i _ piri. 3.]. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix. teqnikuri l. Litteratura] 1. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. lirQkos­i _ poeti. lQsting­i [ingl. iTvleba poeturi Semoq­ medebis. Carlz linCis gva­ ris mixedviT.

 meliftesi Scd. (s. liftQor­i _ igivea.  litra Scd.  l.). Jamis wirva.. ¥ meliftisa. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels. gamogonebis. misi mcveli. rac me­ lifte (ix. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. litUrgia [berZ. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. lQtraJ­i [fr.lit -298 samgzavro l. konsulis. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. 2. lQtr­i [fr. melifte – piri. liftiori). satvirTo l. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. (am mniSv. litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana. Litre berZ. liqQor­i [fr. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. . romelic lifts emsaxureba (sinon. 3.) wreebi l. lQft­i [ing. udris 1000 kub. savaWro markis gamoyenebis ufleba. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva. Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. rZe. (s. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva. sm­s. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. licEnzia [< laT. licEumi da lQcei – [< berZ.  erTi l.  avzis l. Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. skola­baRis) saxelwodeba. Licentia ne­ bis darTva] – 1. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag. lifti). Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli.) nawarmoebi. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. lQqtor­i [laT.

riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis. Logos sityva. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. aso­ ciaciis da a. goneba] – 1. Logos sityva. cneba.  dialeqturi l. l. logOti p­i [berZ. lOb­i [ing. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli). idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi.S. Lovelace ing.  movlenaTa l. sxva mistikuri cnebebi. gantoleba. lobisti. . mwerlis s. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb. lov lOgika [berZ. logAriTm­i [berZ. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. loRikuri Scd. 2.  l.-ebis cxrili. lobireba. emblema.  loRika. ¥ liceumis. Logikē] – 1. martivi gra­ fikuli aRniSvna. daskvna. lOgos­i [berZ. Logos far­ doba. rom miviRoT mocemuli ricxvi. gamoTvla.  sabunebismetyvelo l. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT.  lobizmi. kanonzo­ miereba risame.  l.) maCvenebeli xarisxisa. mizanSewoniloba. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. ¥ logikuri.-299totele aswavlida] – 1. 2. ¥ logariTmuli. logopEdia [berZ. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli.  l. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. RvTaebrivi goneba da misT. dawesebulebis. 2. lovElas­i [fr. azri. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis.

loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. ¥ salokomotivo. lokAut­i [laT. Loyal erTguli] – 1.  s. 2. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba. damokidebuleba. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. Locus adgili. brigada s. ad­ gilobrivi. Loco gan­ valageb] – 1.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva. sinon. rom­ .  loialuroba. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT. loiAlur­i [fr. sax.  l. erTguli. omi. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. Localis adgilob­ rivi] – 1. Locomotive < laT. aparati. Localis] – (wign. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. 2. lOzung­i [germ. lOmbard­i [geogr. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. lokomOtiv­i [fr. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. risme adgilis Semosaz­ Rvra. mowodeba).  l. aparati. lokAtor­i [< laT. 3. lokAlur­i [laT.) rac garkveul ad­ gils ar scildeba.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba. po­ litikur moTxovnas (qarT. ing. 2. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili. depo.

¥ lociisa. lUza [holand. loji Scd. gamoyofili presis muSakebisaTvis.  lociasi Scd. Loggia] – 1.romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. lOt­i [ing. Senobas mikruli Ria aivani.-301mevaxSeebi). romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. lOto [fr. Lonye Toki. 2. 2. romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad. lotOtron­i – mbrunavi doli. lOJa [fr. lOnu­i [fr. luz lOmbenis mAgida [moZv. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. saqoneli (auqcionze).  l. losQon­i [fr. ¥ lojiisa. . lotto] – saTamaSo. lOcia [< holand. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. Loge] – 1. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli. xa­ verdiT gadakruli. Lot] _ 1. 3. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. 2.-Ta palata.  lojiasi. lOrd­i [ing. stadi­ onze: adgili. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. qaman­ di] – mavTuli an Toki.  meore iarusis l. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad. lOrnet­i [fr. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. Loto < it. sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba.stum­ rebisaTvis das xv. Senobis nawili. TviTon es gasayidi nivTi. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. lOcman­i [holand. saqmiani garigebis dros. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. sxdomaTa darbazSi. lOjia [it.

romelic aR­ (maTxovrebi. Louisd’or sa­ mareoba. gembanze. Luan sanTelia (qarT.) lunAtik­i [laT.) raime sxeulis civi  liustra Scd. welT. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. lUqs­i1 [laT. romi Wrili (mag. Lux sinaTle] –  l. lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand. mimdevari. lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. luminiscenturi Scd. mawanwalebi da mocenda me­16­s. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr. gasarTobebiT. ganaTebis sazomi erTeuli.). qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. saxis atraqcionebiTa da  l. analizi.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. Lustracja] ruli. ¥ luminescenciuri. Zv. romlis drosac kuT.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. men (luminis) sinaTle] – WaRi). romelzedac ulebrivi nadimebiT). lampa. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT.­Si germa­ misT. l. ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. scenaze da sxv. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr. luminis- luTEran­i – luTeranobis .luT -302- cenciuri. (fiz. sinon. eklesia. Luik] _ CasaZ­ reblad). gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. luna mTva­  luteranoba Scd. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba.) saxelis mi­ lUstra [fr. naTeba. Luna-park] Rvrebis safuZvelze.  luminiscencia. saxeli. lunAtizm­i [laT. ww. niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. oduli aRwera.

magistratus (mr. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. sityva. misi  filosofiis m. Zala. dnari silikaturi masa.) arxi. qanebi. ol. umaRlesi ka­ ZiriTadi. m. gacivebiTa da gamagrebiT 2. ¥ magmuri. mowyobili. joxeTis mbrZanebeli.) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m. mAgia [laT. legrafis) sistemaSi. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa. m. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. 2. Lux cxovelebuli moZraobaa.) kabeli. ci paliteti.. misnoba.  kaiuta – l. tralo..-303- mag lUqs­i2 [fr. (sastumroSi). sinaTle. muni­  m. (s. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. komfortulad magQstral­i [laT. Tavrebuli.  liuqsi Scd.  m. eleqtrogayvanilobis. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. magmatiuri Scd.) xelisufalni. qalaqis farTo quCa. rkinigzis. m magQstrat­i [laT. magister uf­ mAgma [berZ.satana. ferre tareba] –  mTavari m. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. m.-is amofrqveva. magia] – jadosnoba. warmmarTveli] – 1. ime qselis (mag. laqis mmarTveloba. mAgistr­i [laT. maRazia – l.) gazsadeni. jo­ m. nis meTauris tituli. 3. mTavari xazi ra­ tegoriisa. meore safexuris kursdam­  m. am  magmasi. magistralis mTavari. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli. ro­ liucQfer­i [laT. . te­ nomeri – l. (s. Zvirfasad. (s.

mewarme. mAgnit­i [berZ. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. magneto. madrQgal­i [fr. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT.-ebi.  dedamiwis m. magram – magnetizmi. mademoiselle] – qaliSvili. ¥ magnituri.  xelovnuri m. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. mademuAzel­i [fr.) magnitur movlenaTa erToblioba. xarobs Tbil qveynebSi. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. 2. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. kompozitoris. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. mavzolEum­i [laT. mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. memamule. magnolOgia [fr. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi. mausoleum < berZ.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. mAdam­i [fr. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi.  m. qal­ batoni. veli. erTvis agreTve saxelsa da gvars. andamati). Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi.  miaqcieT yuradReba: magniti. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv. mxatvris). maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris. sinon. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti. madame] – 1. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi. magnitOfon­i [berZ. mAgneto [fr.  magnitafoni Scd. agreTve moWadra­ kis. maEstro [it. .  finansuri kapitalis m. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. magnEtizm­i _ (fiz. mAdera – erTgvari magari Rvino.

– mazoxis gvaris mixedviT.  elementaruli m.w. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. ce. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). sinon. formebis Sesaxeb.. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. amocana. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. `wmin­ xalxebisa. teritoriebze. polonuri erovnuli cekva. damaarsebeli am icocxla]. maTemAtika [berZ. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. agreTve ma­ bisa. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). maiOlika [it. mauros muqi] m. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. umaRlesi mAvreb­i [< berZ. q. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. saukuneebSi: CrdiloeT  m. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd. hon­ – avesta]. oba. gamoyenebiTi m. mcireTa meTodebiT. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi.-305- mai aSenebuli iqna Zv. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri. mathēma- . – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra.

) dispanseri. feradi gamomwvari Tixis nawarmi. makulo vsvri] – 1. malAria [it. malaria] – cieba. makros grZeli. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. mAkler­i [germ.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari. aseT nawar­ moebTa erToblioba. (s. wignebi. didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili.. makQaJ­i [fr. mackintosh < sakuT. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. makulAtura [germ. agreTv uvargisi qa­ Raldi. ¥ maiolkisa. makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro. maQor­i [laT. kosmosi (Sdr. makrokOsmos­i [berZ. dekoraciis m. mAmluq­i [arab. mAket­i [fr. 2. romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. makQntoS­i [ing. sax.  makentoSi. ¥ malariuli da samalario. ianiCari). maliariuli.  birJis m. mikrokosmosi).  maiolkasi Scd. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. makler] – Su­ amavali savaWro... am wodebulebis mqone ofi­ ceri. literaturaze. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes. sabirJo . beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi.uniWo nawarmoebze. makulature laT. msxvils.  saxlis m. samaliaro Scd. modeli. (sarkaliT)..) ityvian mdare xarisxis. wignis m. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa.  m. kapitnis momdevno. makentoJi Scd. niSnavs dids. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. makro. (saub. cieb­cxeleba. [berZ. 2.mai -306garigebaSi.  maliaria.) sa­ xelidan]. gadat.

kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. mAmona [berZ.  mananasi.-s wveni. (gadat. am xexilis surnelovani tkbili nayofi.  deputatis m.  SemovliTi m. gadaadgileba saomari operaciebis dros. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT]. mandEizm­i – religia. 2. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. fafa Scd. jarebis an flotis moZra­ oba. (gadat. (samx. mAndat­i [laT.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki. manis burRuli. romel­ Sic Sereulia iudaizmis. mAnevr­i [fr. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. xriki. mamonas simdid­ re < arab] – 1. 2.) angareba. mAngo [fr. nam­ . mandarin] – 1. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi. vercx­ lismoyvareoba.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli.) eSmakuri. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. manna < Zv. maradmwvane citrusovani xexili. konfe­ renciaze. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. romelic iqmneba yrilobaze. mAnana [berZ. mango < mal. ebr.] – 1. veraguli moqmedeba.) didi taqtikuri mecadineoba. manEvrebi – 1. maradmwvane citrusovani xexili. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa. man mandArin­i [esp. manoeuvre] – 1. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. 2. 2.  m. xarobs aziaSi. mAmont­i [rus. hqonda grZeli. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi. ¥ mananisa. fandi.

manifestus aSkara] – 1. mannequin] – 1.) oini.). manikQur­i [fr.  kargi m. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. yofaqcevis normebi. Tavis daWeris wesebi. 2. mAnera [fr. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. piri.-ebi. manEken­i [fr. ateli­ ebSi). rTuli xerxi xeliT muSaobisas. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo. (rk. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros). manus xeli curo vuvli. mowodeba. 2.  manikuri. mulani (sinon. sazRvao m. 3. sigiJe] – 1. manēge] – 1. romlebic fexs idgamen. romelime avtoris. mAneJ­i [fr. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. manicure < laT.man -3082. 2. 3. manQfest­i [laT. Cveva.  gandidebis m. . maniere] – 1. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. mani pulAcia [fr. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. qcevis Tavisebureba.-ebi.-ebi. cirkis wre. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba. manipulation] – 1. moqme­ debis. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli. cudi m. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad.  sagazafxulo m.) raime rTuli moq­ medeba. (gadat. sieSmake.-ebi. arena). 2. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. elmavali. (mr. mania vneba. manikiurebi Scd. 2.­gz. (wign. ¥ samanevro. yalTabando­ ba.  cocxali m. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. mAnia [berZ.  s.

grZeli wamosas­ xami. mantissa dama­ teba. ¥ mantisisa. ¥ mantiisa. mAntus reAqcia – (medic. maJ 3. manifestAcia [laT. mAntisa [laT.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. romlis bgerebi qmnis did mcire .] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li.-309 m. qsovilebi.  manufaqturasi Scd.) warmoebis forma.  kapitalizmis m.).) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi.) sfero dedamiwis qerqis qveS. mAntia [gvind. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris.upiratesad Zveli.  mantiasi Scd. mAnto [fr. Cveulebriv bewvisa. (zool. koteji. berZ. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad. ro­ melic faravs sxeuls. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. msoflios yvela xalxisadmi. manOmetr­i [berZ. manUet­i [fr.  moluskis m. manufAqtura [laT. mAJor­i [fr. 2. gAnsarda [fr.  dasaSvebia – mansardi.  mantisasi Scd. periodi. (geol. (ekon. manteam] – qalis farTo palto. politikuri partiis. 2. sax. ¥ mansardiani.  m. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile. musikaluri wyoba. mansarde < sak. mogeba] – (maTem. manUskri pt­i [laT.  monometri Scd. da­ qanebul saxuravis qveS. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. mauchette] _ pe­ rangis maja. manufaqtura] – 1. mantion] – 1. farTo. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad. 2. ¥ manufaqturuli. ¥ manufaqturisa. majeur] – (mus. manuscriptum] – xelnaweri.  monazvnis m. safeiqro mrewvelebis na­ warmi.

minori). umrav­ lesobis daqvemdebarebas.maJ -310- terciebisgan Semdgar akords.  m. maJOrSia – (gadat.] – didi cimbi­ didatebi.) uilajoba. sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. marAneb­i [esp. proporcia). maraTOnul­i _ (sp. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ. majoritaire < majorite umravlesoba < laT.) ityvian. maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. (ix. elebi. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva. moSveba] – 1. uuna­ roba (mecnierebaSi. 490 w). maJoritArul­i [fr. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . amis Semdeg ma­ 2. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. TaR. major didi] – 1. romlebmac xmaTa ruli iremi.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba. umravlesoba miiRes. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)].). maJorQtar­i [fr. damaxasiaTebelia mxne. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq. mxiarul elferi (sa­ pirisp. (gadat. politikaSi da sxv. rac Se­ exeba umravlesobas. gacurva. ada­ tianoba (kaTolikoba). zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. arCevnebis sistema. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. romlis rathōn) saxelis mixedviT. wel­ loba). majoritaire < majorite umravlesoba < laT. 2. xelov­ nebaSi. maraTOnel­i _ sportsmeni.

) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. me­18 s. marinus sazRvao.-311viziciisgan. Zv. konverti.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. sagerbo m. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT.  safosto m.  marionetka Scd.  m. mwnili. zRvisa] – su­ raTi. mArina [it.. muJuJisa). am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. 2. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. fin. mark. margArin­i [fr. mArka1 [germ. welTaRr. m. 2. marQaJ­i [fr. mariOnet­i [fr. mTavroba. marixUana – narkotiki erTg­ vari. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan). aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. markEting­i [ing. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. marina < laT.  pikuli kitris m. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. (gadat. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. wveni (mwnilisa. ¥ markiani. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv.-ebis koleqcia. marinade] _ 1.  m. ¥ marionetuli. mar marginAlia [< laT. mwnileuli. biznesis . marionette] – 1. markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. Teatris Tojina. marQnad­i [fr. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis. marka2 [germ. margarine] – sakvebi cximebi.

musikaluri nawarmoebi. bazarTkeTeba. marodQor­i [fr. markSaQder­i [germ. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. rome­ .romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. ¥ markizasi. 2. TamaSis dros angariSs awarmoebs. ritmuli svla mwyobrSi. mArtin­i [it. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan.). marmElad­i [fr. saf­ rangeTis didi revoluciis dros). sinon. marche] – 1. markQor­i [fr. marauder] – piri. < geogr.  sazeimo m. mArs­i [laT. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi. markSeideri. marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. mArS­i [fr. moralurad gax­ rwnili jariskaci.  marselioza Scd. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi. mArkiz­i [fr.) 1. marixi)..  markizisa Scd. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww. grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa. TavadaznaurTa ti­ tuli. gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. sax. marqueur < marquer aRniSvna] – piri. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. ro­ melic biliards emsaxureba. mars] – (astr. marselQeza [fr. romaul miTologiaSi (omis RmerTi). marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili.  marqSaideri.  marmaladi Scd. 2. martini] – koqte­ ili. romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. marqSeideri Scd.

ro­ ¥ samarSruto.  turistuli m. sqeli narevi. samxedro wodebuleba ge­ 4. (qarT. matareblisa. samwyobro m. farTo masebi. qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde). massiv mZlavri. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd. melsac ara aqvs mkafiod  s.-is keTeba. massa] – 1. . taqsi. gamosaxuli Txemi. sinon.) ase ewodeboda Tavad­  codna m.. moculoba. romelic 3.) gasaCere­ specialisti. (fiz. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. marechal] – 1. Taflis m. ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. karaqis mArSal­i [fr.. (ist. m. m. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m.. mAsaJ­i [fr.. samarSuto Scd. werebis erToblioba (ro­ 2. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m. Cveulebriv mr. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT. denoba.  wylis m.  salaSqro m.. 2.  Tujis gamdnari m. wevrebuli mTianeTi. < fr. 3. svlagezi). winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. massage] – adamianis ¥ marSlisa.. – masebi nerlis zeviT. _ sacxovnivTiereba. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ. agreTve masobrivi). gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m. marche da route gza] – m.) ma­ vani didi sivrce.  kisris m.  marSuti. maxasiaTebeli. ereba. erTiani < laT. lad. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. massa gunda.-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix.. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. 2.. marschrute metikuri mizniT. TviT  sacxovrebeli m.-iT mkurnaloba. xalxi.

klavs xars. mniS­ < laT. gaqaneba risame.) zoma. mass media 2. m. nivTiereba. svetebi. rac mosaxleobis farTo ba. maskulinizAcia [<laT. saxelwodeba. Masstab] – 1. sawvdomi. rasac didi raodenobiT  m.. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. gadat. organizaciebi. erT santimetrSi gaCena. maStaburi Scd.  s. materia] – 1. 2.) saerTo  maStabi. 100 km. moxmarebis .)  m. masmEdia [ing. kostiumi. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. mZime. matador < matar masObrivi – 1. kari. cekvebi. matEria [laT.) obieqturi realo­ 2. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ. te­  m. m.). daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli.. sagnebi. radios.-is mecnieri. gamoSveba. (mag.mas -314- masQuri – didi.romelic monawileobiT Seqmnili. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). 2­isaTvis). mastos ZuZu] – ¥ samaskarado. m. awarmoeben. (1:100).  saqonlis m. naxazze. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad.  masobrivi sxvaa (ix. mAstit­i [< berZ. ZuZus anTeba. mSenebloba. tansacmeli.  masiuri sxvaa (ix. (wign. demonstracia. bevri adamianis kvla] – toreadori.  m. lebebis (presis. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. matAdor­i [esp. maskArad­i [fr.). S. sarZeve jirkvlebis anTeba. romlisganac  m. boxi xmis.] – komunikaciis vneloba. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili. rukaze. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. 3. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli. m.. mascarade] – gasarTobi saRamo. ulvaSebis. (filos. mejlisi. leviziis da a. biblioTeka.

3. arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. xolo idea. idealizmis sapirispiro. matrQkul­i [laT. . buneba.  sakostiume m. fizikuri (sapirisp. matriArqat­i [laT.  m. (poligr. matrix dasawyisi. keTildReoba. matriarxaluri Scd. matraquage daWedva.. matrAkaJ­i [fr. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali. saxiT. gvari. su­ raTis. ¥ matriarqaluri. 3. wyaro] – 1.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix. m.  xalxis m.-is agebuleba. (maTem. agreTve patriarqati).) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. Matrize < laT.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad. sulieri). mater (matris) deda da berZ.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad.  matriarxati. cno­ biereba. 2. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. yofiereba aris pirveladi. qonebrivi. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki. romlis mixedviTac mate­ ria. materiAlur­i _ 1.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi. (poligr. sakabe m. mdgomareoba.  g. 2. samyaro. melodiis da a.S. nivTieri. matrimoniAlur­i [laT. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. materiAlizm­i [fr. Tvalsazrisi. m. colqmrobasTan dakavSire­ buli. mAtrica [germ. ¥ materialisturi. m.  m. simbolis. mAtrona [laT. suli – meoreuli (meoradi). matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. filosofia. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba.  m.­is qsovili.

datvirTva. matC­rEvanS­i [ing. titulis aRsadgenad. mAtros­i [holand. maximus udidesi] – (wign. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba.  maqsi qvedatani. matroos] – rigiTi mezRvauri. mACete [esp. romliTac Saqris lerwams Wrian. minimumi)  xelfasis m. xriki. maqsimAlizm­i [< laT. gagrZe­ lebis da a. maqinAcia [laT.  imanuel kanti . sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva.  maxinacia Scd. xelfasi. zRvruli (sapirisp. mAtC­i [ing... safexburTo m. princi pi] – qcevis wesi. ojaxis deda.  saWadrako m. [fr.  m. udidesi. fraziT. machete] – didi dana. sax. mAqsima [< laT.mat -316nelobiT gadidebis.`imoqmede ise. minimaluri). logikuri an eTikuri princi pi. machinatio xriki. match matCi da revanche revanSi. avtomobilis m.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. maqsi. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. maximus udidesi] – yvelaze didi. mAtC­boli [ing. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia.. maqsimAluri [< laT. maqsQmum­i [laT. maximal] – mniSv­ . S. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer.] – pisto­ leti erTgvari. gadaWarbebu­ loba. qvedaweli. romelic gamoxatulia mokle formiT. maUzer­i [< sak. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp.

maxarajasi Scd. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. (geol. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT. mEdal­i [fr. [berZ. mahAgon­i [laT. gandi. islami. romelic raRac didze miuTiTebs. maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. musulmani). TavsarTi. musulmanoba). sa­ Tayvanebel pirTa tituli. 2. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. Cveulebriv konu­ sis formisa. mAhatma [sanskr.) dasamzadeb­ lad. meg(a). am titulis mqone piri. muslimanoba. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli.  m. sax. 1 megatona = mi­ lion tonas. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. megas didi] _ 1. 2. 2. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. māharādjā] – indoeTSi. ebr.  megapolisi (didi qalaqi). mahatmâ] – 1. mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). mahmadiAnoba – religia. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon.) mdinaris kalapotis klaknili. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1.  maharajisa. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. gansa­ kuTrebiT pativcemuli.. megAfon­i [berZ.­Si (sinon. medaille] _ niSani . `RvTaebrivi ze­ adamiani”. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. muslimi. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT.. muslimani. megapOlis­i [berZ. mahAraja [sanskr.  maxaraja. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben.-317- med mAca [Zv. Megas didi da phone xma. _ daklak­ xmiadi.

¥ medianisa. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris.  medaliori Scd. meditAcia [laT.  medianasi Scd mediAtor­i [laT. dafiqreba. medikAment­i [laT.). madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. medQana [laT. mEduza [berZ. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa. Suaka­ ci. 2. (mus. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas. spiritebis rwme­ niT: piri. medQkos­i [laT. universiteti.. romelsac yelze ikideben. daxmareba. medQum­i < [laT. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad. mEdrese [arab. medius Sua­ Tana] _ 1. wrfis monakveTi.med -318(moZv.. romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli.-is muSaki. mediana Sua. ¥ medlisa. qalis sasimRero xmis SuaTana registri. medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi.) wamali.  s.  medalisa Scd.  oqros m. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes. medicamentum] _ (spec. romliTac instrumentze ukraven. medalQon­i [fr. iZlevian rogorc jildos.). Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. s. medQcina [laT. .  ixmareba agreTve mediki. Wvreta. SuaTana] _ (maT.). eqi­ mi. ivane javaxiSvilis saxelobis m. 2. momrigebeli. mediator Suamavali] _ 1. meditation] _ (wign. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti. ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba. ¥ samedicino.  eqsperimentuli m. patara Txe­ li firfita. ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta. m.). medicus] _ me­ dicinis specialisti. medalQer­i [fr.

.  meTodologiuri. mETod­i [berZ. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti. meTOdika [berZ. ¥ meToduri _ 1. maTematikis m. kaeSani. xeTa rgva da sxv. sevda. inglisuri enis m.  m. m. (wign. gamokvleva. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi.  meTodiuri Scd.  meduzasi Scd. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi. mSrali miwebis xelovnuri morwyva.. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ . melanqOlia [berZ. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba. mezalQans­i [fr.  m. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris. eqsperimentuli m. raime me­ TodTan dakavSirebuli.. m. methodike] _ 1. analizi.  samecniero kvlevis .  istoriis m..  qarTuli enis m. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi. ¥ meTodikuri. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba.  mowinave m.m. erToblioba meTodebisa. 2. 2. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis. meliorAcia [laT. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb.).) Tanmimdevruli. kabineti.] ¥ meduzisa. meTodolOgia [berZ. saxelmZRvanelo. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb. 2.  meTodiuri Scd. xerxebis erTob­ lioba.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT.

mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza.). motivi. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba. dramatuli Janri. Membrana apki] sasiamovno.  m.. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. rome­ damcavi apki. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. _ 1. 2. melos sim­ ti. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. melo. simRerasa da musikasTan. musika. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . Melchior fr. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ. simReris si raime sakiTxis Taobaze. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. ta. didi siyvaruli. ki­ ¥ melxiorisa. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. moqnili. melodia sim­  m. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. keTilxmovani. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. _ 1. melOdia [berZ. ro­ niT. memosentenciebiT. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. rkinasTan melodeklamAcia [berZ. Declamation WurWlis.-is gadacema. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd.. lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. 2. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. SeerTebuli  telefonis m. Rera] _ simReris hangi. dasamzadeblad. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. lo. Txeli firfi­  m. (moZv. [berZ. drama.  melomani. drekadia. cocxali ujredis gare­ 2.  melxiorasi Scd. dana-Cangali.

memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1. . inJineri das sxv. 3. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. menEjment­i [ingl. menEstrel­i [fr. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi.  m. memorQal­i [it. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. movlenis Sesaxeb. romelic aRmarTulia vi­ same. dafa. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. mEnTol­i [laT. sportuli Sejibreba. iyeneben medicinaSi. memuArebi [fr. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. patroni] _ 1.  menzurasi Scd. ¥ menzurisa. m.).  ixmareba agreTve menajeri. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. arqiteqturuli nageboba.  viqtor gogliZis m. sportul asparezobaTa momwyobi. aqvs pitnis mZafri suni. parfiumeriaSi da sxv.-321ganmartebiTi cnoba. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. organizatori. ¥ memuaruli. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. literatura. 2. menestrel < provansi. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. Ca­ nawerebis dRiuri. memoriAlur­i [laT. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. menEjer­i [ingl. muzeumi. manager uf­ rosi.  daviT kldiaSvilis m.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. (saWad­ rako turniri). 2. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula. mT.  SinmousvlelTa m. Seqmnila vi­ same.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi. daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. mEnzura [laT. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad.

azrobrivi. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. menu] _ 1. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. (anat. 2. ka­ zrdeli. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. gamzrdeli. qalaqis munici palitetis mEniu [fr. jgufis azrovnebis wesi. meridianus saWmel­sasmeli. 3. merino (mr. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. aseTi jiSis ganwyoba. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT. cxvris matyli. ingl. mensdruus mosaxviT wriuli xazi. gonebrivi. mentalQtet­i [fr. ri. parizis m. sasadiloSi. mEnisk­i [berZ. ranSi. kafeSi).) war­ menstruAcia [laT. azriani. sauzmisTvis  Tbilisis m. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. gonebrivi cxvris jiSi.). meriis meTauri. am matylis 2. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. _ 1. Mercurius marsi] xerxi. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. 2. baraTi. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ. mens (men- menQngit­i < [berZ. rigebeli. sadilisTvis.). gonebis niri. Teba. saSuadReo] _ (geogr. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. furceli.. mErkur­i [laT. mentalitate merQnos­i [esp. kveTs ekvators. pirovnebis an sazogadoebis qsovili. azrov­ neba] _ (wign. nazbewviani 1. maire..) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. wvril. goneba. < laT. 2.men -322- tis) Wkua. dam­ amozneqili zedapiri. mTavari] _ xrtili. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. tvinis garsis an­ li. meTauri. major didi. (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic. meninx . munici paliteti. parizis m. Mentor tele­ makis.

zogjer amboben metamorfoza­sac. wirva. rac da­ saSvebia. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). risame erTi formis sxva formad gadaqceva. metabOlizm­i [< berZ. cvlileba] _ met (fiziol. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT.). metalUrgia [< berZ. metamOrfoz­i [berZ.  Savi m. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. gardaqmna. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. 2. 2. mzis sistemis pla­ neta. sax. masiah mi­ roncxebuli. saxecvlileba..). feradi m. metabolē Secvla. mEsia [< Zv. Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT. romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT]. ebr. metAnia [< berZ. sinon. musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze.-323vaWrobis RmerTi. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. mEsa [it. metamorphosis] _ (wign. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes).). sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. metastasis gadancvleba] _ 1. messe] _ 1. merokQngeb­i [sakuT. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. 2.) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. marixi). mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. (astr. 2. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli.). kaTolikuri RvTismsaxureba. mecniereba. metAstaz­i [berZ. .] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss.

romelic SemoiWra dedami­ 2.. meteora atmos­ . emyareba msgavsebas. sityvis meteOrit­i [fr. mari sityva an gamoTqma. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli. ro­ mecnierebas. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. (ix. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. suls da  m. romelic ga­ fad moZraobs. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. lenebs (RmerTs. meteo. movlenebs ga­  meteopirobebi. misT. Sinagan winaaRmdegobas. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. misi agebulebis.. sxvavebiT. agreTve meteoriti). sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. damoukideblad. metaphora ga­ datana] _ (lit. meteocnoba. sxeuli. amgvarad nax­  m. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. nawilakebi.met -324- metafQzika [berZ.). romelic swav­ melic. bas. agreTve 1. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. Semecnebis meTodi. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. Semdgom] _ ros movlenebs. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. analizs. sadguri. dakvirveba.  m. m. (ix. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. mowyvetiT. agreTve meteori). Sedare­ ¥ meteorituli. wils. metAfora [berZ. metemfsQqoz­i [berZ. rac kosmosuri sivrcidan. fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb.). uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. [berZ.

metropolQten­i [fr. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. gan­ mkargulebeli restoranSi.  m. 2. erTeulebi. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad. rigis mimcemi. 2.­s. udris 100 sm.). metrolOgia [berZ. metron zoma] _ 1. mEtrika1 [berZ.).  metra.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. 2. mEtr­i1 [fr. metro Scd. igivea rac metropoliteni. mētis] _ 1. (lit. matre d’hôtel] _ 1. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza. adamiani. Cveulebriv miwisqveSa.  m. . metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. metropOlia [berZ.-325- met metizAcia [< berZ. metropolis] _ 1.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba. metrdOtel­i [fr. ufrosi msaxuri. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad. 2. mEtr­i2 [berZ. metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. leqsTawyobis zoma. ufrosi ofi­ cianti. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. (mus. amonaweri. métro] _ (Semokl. métre < berZ. mEtrika2 [polon. mEtro [fr. metryka] _ dabadebis mowmoba. ¥ metrikuli. metrikē < metron zoma] _ (lit. ¥ metruli. mEtis­i [fr. metrOnom­i [berZ.

ravebeli Sinagani mowyobi­ 2.. mechanē manqana. meqAnika [berZ. mefistOfeli [berZ. Zalebis Se mexanizatori Scd.-ebi. mebiT. damzadebasTan. mexanikuri Scd. mēchanikē (tēch mexanizmi. miwis saTxreli 3.mef  Tbilisis m. piri.. m. nebsa da meqanizmebs. qarxana. mexanizireba Scd. mexanikuri Scd. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. Secdoma.) aracnobieri. gamoyenebisxva nawarmoebSi). Aamwevi m. мещан] _ ada­ miani.  Teoriuli m. manqanis. saamqro. aparatis mamoZ­  m. samuSaos Sesasruleblad. 2. meqanizireba. Mg. saSualebiT moqmedi. m. meqanizAtor­i _ specialisti. (gadat.-ebi. saaTis m. Mmexaniki Scd. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. meqanQkos­i _ 1. tTan dakavSirebuli. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. saxelosno. moqmedeba. Mephis2. Mm. -326- daadgilebis) Sesaxeb. ¥ meqanikuri. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. bis muSaobas. manqanebisa da meqanizmebis loba. xerxi. [< berZ. lie. meqAnizm­i [berZ. m. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. uneb­ m. 2. xelsawyos. moZraoba. maT remon­  avtomobilis m. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. (gadat. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. meqanizmis qana. interesebi. manqana mowyobileba raime  m. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ .) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba.  soflis meurneobis m. iaraRi] _ 1. 3. Ti m. fizikis nawili mESCan­i [rus..

mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei. 2. mizanTrOpia [berZ. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. (biol. sazogadoebas ga­ urbis. romelic ada­ mianebs. 1­isaT­ vis). didi sacekvao saRamo (sinon. bali). migraine berZ.-327ro TvalTaxedva aqvs. gzebi mQgren­i [fr. madžlis kreba. misērere Se­ wyaleba. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. migrAcia [laT. horaciuss da sxvebs]. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss.. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. cxovelebis miz sezonuri m. kacTmoZule. cekvebi. adamianTa siZul­ veloba.) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. misanthrôpos] _ piri. mizErul­i [laT. (s.) Teoria. ¥ migraciuli. am bgeris aRm­ niSvneli noti. .). didi wveuleba. miElit­i [< berZ. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. 2.. saerTaSoriso m. mi [it. ¥ samejliso (mniSv. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. mECeT­i [arab. TaTbiri] _ 1. migratio gada­ saxleba] _ 1. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli. miseen scéne] _ scenaze ganlageba.  Sinagani m. miser Rari­ bi] _ Zalian patara. mEjlis­i [< arab. zurgis tvinis anTeba. Tevzebis s. mosaxleobis gadaadgileba. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). mizAnTrop­i [berZ.  m. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. pawawa. umniSvnelo. uJmuri. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT.  s. samigracio.  Tevzebis m. mizErere [laT. mizAnscena [fr.

mythos gadmocema. mQkrob­i [berZ. mikrolitraJQani [berZ. 2. pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis.).  zogjer ixmareba agreTve miTosi..  miTiuri Scd. m. pirovneba.  m.. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili. ¥ miTologiuri. romelic sokoebs swavlobs. mikrobiolOgia – mecni­ ereba.. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli. gadmocema. miTebis erToblioba. mikro. mithologia] _ 1. ro­ melic raimes mcire zomebze . 1 mikrometri = metris memi­ lioneds. makrokosmosi).  m. siuJeti.  berZnuli m. qarTuli m. siwmindisa da simarTlis RmerTi.) samyaro (Sdr. sinaTlis. mikrokOsmos­i [berZ. TavsarTi.-ebi. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili.  m. miTebis Semswavleli mec­ niereba. mQkado [iap. [berZ. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati. laboratoria. mQTra [spars. m. mikros mcire] – 1. romelic mikrobebs swavlobs.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba. miTolOgia [berZ. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze. ¥ miTuri. leqsikoni. mitrâ] – Zveli ingis. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze.  antikuri m. mikolOgia [berZ. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils.mindvriT. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT.ebi. 2. mikros patara. am titulis mqone piri. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. mikros patara. ¥ mikrobiologiuri. eleqt­ ronebis da misT. WaobiT da sxv. mikros mcire da fr. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis.  daavadebebis gamomwvevi m. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi.

my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. mQli [laT. mikros pa­ tara. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. m. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. ujredebi. saxmeleTo m. organizmebi. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. romelic.  mikroskopiuli Scd.) kunTebis tkivili. mQkron­i [< berZ. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi. milQard­i [fr. (udris 1. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000).. gamokvleva.  m. mikros pata­ ra. milQon­i [fr. mokrOfon­i [berZ. sazRvao m.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). pawawa] – metris memili­ onedi nawili. milAgia [berZ.85 km-s) mQled­i [ingl. m. mikroqirUrgia [berZ. mille aTasi] _ Tav­ sarTi.  m. mikrOskop­i [berZ. million] _ aTas­ .  inglisuri m. miliArder­i [fr. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. sisxlZarRvebze. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba.analizi. pa­ wawkintela. mikros pa­ tara. mQl­i [ingl. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva. pawawa Zvlebze. mikroskOpuli – 1. 2..

m. militArizm­i [< laT.  memeilionesi Scd. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. qalaqi.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. jer aTasi (1 000 000). saxelmwifo. 2. mimos] _ 1. mQm­i [berZ. aseTi warmodgenis msaxi­ obi.  m. milQcia [laT. aramudmivi jari. Milord] _ 1. sim­ Rera.  m. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). gancdebis. am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo. miliOner­i [fr. ¥ samilicio. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. cekvebi. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. rome­ . mnaxveli. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. ¥ memilionisa. SeiaraReba. 3. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. ¥ milioniani.  s. sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. ubani. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. mgzavri.  m. 2. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. gamofenis m. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). 2. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. ¥ militaristuli. politika. militaris samxedro] _ 1. 2. tiraJi. mQmika [< berZ. gazeTis m. mQlord­i [ingl. militArist­i _ piri.

minEral­i [< fr.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze.  m.  mimiuri Scd.-331¥ mimikuri. miniatiurisa. ferwera. sasuqebi.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. (gadat.  m. meteorite­ bis SemadgenlobaSi. ¥ mineralogiuri. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. qveda­ tanze.  m.-ebi. (biol.  miniatura. mQmoza [< berZ. mimQkria [ingl. m. 2.  m. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. refleqsebi. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. Subertis m. mecnierebis. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. mineralOgia [fr. 2. minārat] _ me­ CeTis koSki.-ebis Teatri. mibaZva < berZ. sxva cxovelebTan da mcenareebTan. minAreT­i [arab. garemoebaTa misa­ dagebisa.  m. m.  mimikriasi Scd.. madnis. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs. 3. ¥ miniatiuruli. ¥ mimikriisa. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ . faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze. miniatQura [fr. miniatura] _ 1. mQnerva [laT. mQni _ (Semokl. wylebi. romelic Sedis qanebis. kabineti.] _ 1. nivTiereba. mimicry dams­ gavseba. minimAluri [< laT. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. ¥ mineraluri. miniature it. miniatiurasi Scd. miniaturuli. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi.

Mirzâ] – 1. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. mirage] – 1. 2. atmos­ feros optikuri movlena. (gadat. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv. romelic ganagebs ama Tu im dargs.  teqnikuri m. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. mQnistr­i [fr. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant. am titulis mqone piri. minQmum­i [< laT. minimum] – 1. agronomiuli m. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis. 2. mQnus­i [laT.  m. mis [ing. plusi).) gulis kunTovani kedeli.) wuTi. maqsimumi). mys (myos) kunTi] – (medic. saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli.  ganaTlebis m. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. iranSi. raodenoba. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad).. 3.  m. saswavlo sagne­ bis erToblioba.) moCvenebiTi ram.  janmrTelobis dacvis s. udabnoSi.) kunTebis anTeba. mQrza [spars. mQnut­i [laT. 2. minutus germ. miOzit­i [< berZ. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li. maqsimaluri). mQraJ­i [fr. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros. mQnistrTa kabQneti – mTavroba. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi. mwerali. miOkard­i [berZ. qaliSvilo! bi. xelfasis m. udris gradusis 1/60 nawils. ministre] – mTav­ robis wesi. samefo saxlis wevrebis tituli.. mi- . codnis. 2. (moZv.min -332nute Semcirebuli.  m. qaliSvili. umciresi (sapirisp.  saarsebo m.patara] – 1. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp. 10 (an -10) gradusi.

batoni. antikur qveynebSi (saberZneTSi. batono! mistEria [berZ. 2.) sagangebo davaleba. missio gagzavna] – 1. rom­ Si da sxv. (gadat. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad. motyueba. daakisres. mQtra [berZ. mystikos sai­ dumlo] – 1. mystification < berZ. rac meCeTi. mQsia [laT. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. mystēria sai­ dumloebani] – 1. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. qalbatoni.  mistiuri Scd. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad).  m. Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv. ¥ mistikuri. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros. mQsgiT­i [arab] igivea.-333 miss Scd. qalbatono!  missis Scd. di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT.  mas didi m. rwmena. mistifikAcia [fr. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. 2. mQting­i [ing. gvarTan erTad). (wign. misiOner­i [fr.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba.) idumali ram.  Suasaukuneobrivi m. rwmena. mQsis [ing. mit 2. 3.) ganzrax visime Secdena. . missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad.  samxedro m. mitElSpil­i [germ.] – (wign. mQster [ing. mQstika [< berZ. midrekileba mistikisadmi.

komediuri xasiaTisa. (wign. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing.  qveynis yvela Zalis m. mixtura] – mobQlur­i [laT. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. bis mqone piri.) Zalebis an mQqser­i [ing. aTqvefiT da sxv. mobilizAcia [fr. umaRlesi wodebuleba. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi. mobilQzeba [germ. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. aseTi Janris kinofilmi. gadat. mobilis] – mitropOlit­i [berZ. amocanis. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis.  muzikli Scd. muzevvere yal­ bi] – 1. mQqstura [laT. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. mnemOsine [berZ. 2. masobrivi Ronis­ kremis. gaJletis ideas. mooqrovil an mo­ wodebuleba. met- . ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. mobilisation miUrid­i [< arab.mit -334- dasalevi wamali. piures. ra. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad.

modulAcia [laT. magi] – magi. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa.-ebis Jurnali. 2. nimuSi risame dasamzadeblad. mOdemi [ingl.  modeliori Scd.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla. spars. (fiz. mr. mod memodele).  avtomobilis m. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba. mOgvi [Zv.. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. 2. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad.. modulatio mwyobroba. TviTmfrinavis m. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba.-335moZraobis unaris mqone. mOduri – 1. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema.  tansacmlis m. romelic ar exeba mis arss. modErnizm­i [< fr. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr.  m. modelQer­i [fr.  m. m. moderne uaxlesi.  m.-ze Cacmuli.. (mus. moZravi. bgeris simaRlis Secvla. xomaldis m. mOda [fr. misani. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. tansacmlis nimuSebi. simRera. romlebic aseT gemovnebas Seefereba. 2. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. kostiumi. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. 2. – magus berZ. mode] – 1. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad. mCxibavi. modis Sesa­ feri. varcxniloba.  avtomobils m. magos laT. mOdel­i [fr.). samwyobre] da modulQreba _ 1. sawarmos m. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . modifikAcia [fr.  m. modēle] – 1.

saxe] _ 1. ¥ molekuluri.. 2. saxis Sed­ genis xelovneba. (log. saxis misaRebad. (filos. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. mOla [arab. miwiszeda m. cxovrebis wesi. ¥ molekulisa. molbertt] _ xis sayrdeni. mosaique] ­1. patar­patara naW­ rebisagan. rbil­ sxeuliani cxovelebi. 3. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. xerxi. masa (wona). Sedgeba atomebisgan. molUskeb­i [< laT. molluscus rbili] _ uxerxemlo. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen].  mx. bali sixSiris rxevebiT. mOdus vQvendi [laT.  molekulasi. molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. sagnis gardama­ vali. 2. ¥ mozaikuri. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. 2.). marmarilos. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. m. TviT masala aseTi suraTis. filebi. moluski. molek mefe: mzis. .mod -336 m. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. modus vivendi] _ 1. arsebobis saSualeba. az­ rovnebis nairsaxeoba. mOdus­i [laT. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli.  m. mOlbert­i [rus. aseTi suraTis. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. m. 3. fizika. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. mozAika [fr. m. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba.  m. sxvadasxva feris minis. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. xelovneba. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. modus zoma. pirobebi. Teoria. su­ raTi an saxe. Мольберт germ. molEkula [fr.  zRvis m. molekuliaruli Scd.). emalisa da misT.

oqros m. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. monAster­i [berZ. saxel­ mwifo. impera­ tori.  m. ¥ monastrisa. ¥ monarqistuli.  monarxisti Scd. mOneta [laT. monQtor­i [fr. m. (s. wami. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli.-337 moliuskebi Scd. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. monarchia erTmmarTveloba. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia.)  monarxi Scd. rodesac xdeba rame. monArqia [berZ.  m. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss. monarxiuli Scd. 2. momentum] _ 1. M  monarxizmi. Tvalis daxamxameba.  m. erTi wami. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). samonastro. Mmonetasi Scd. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. mOnizm­i [< berZ.  monasterisa.  spilenZis m. konstituciuri m. dro. m.  gasrolis m.. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba. monAndria [berZ. (s. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi. Sexedulebani. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. mOment­i [laT.  absolituri m. saxelmwifo. romelsac aqvs Tavisi meurneoba.) kompleqsi.  monarxia.) wesebi. .  aTonis iverTa m. monasteriuli. monArq­i [berZ. ¥ monarqiuli. monarqistuli Scd. moniteur. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. ¥ monetisa. Temi. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. materias an suls. Sahi da sxv. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. ¥ monastriuli. samonasterio Scd.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba. (gadat. nekrOlog­i [berZ.nei -350- 5.) rac ar iZleva arc tutis. neos axali. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv. axlad rjulmiRe­ buli.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki..) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma. sxvanairad: rqakbila.). neoreAlizm­i _ 1. 2.. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi. 2.). nekros mkvdari. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. neolOgizm­i [berZ. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. neofObia [berZ.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. anaTebs wiTlad. neo. nekrOpol­i 1. neoceratOlus­i [berZ.) raime moZRvrebis da (misT. n. raime religiis axali mim­ devari. neOfit­i [berZ.-is reklama. [berZ.). ufero da usuno airi. nEon­i [berZ. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. nEptun­i [laT. romaul miTologiaSi: . nephunus] _ 1. sasaflao. N neQtron­i [ingl. neos axali] _ qi­ miuri elementi.  n-is Suqi. neutron < laT. (qim. neutrum arc erTi. 2. SiSi yovelgvari siaxlisa. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba. nephytos] 1. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb. arc meore] _ (fiz.) axali mimdevari. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi. neos axali da phobos SiSi] _ (wign. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. Nneoromantizmi.

2. nephros Tir­ kmeli] _ 1. qali. smenis n. (botan. ber­ Znul miTologiaSi. (geol). warmoadgens boWkoebis erTobliobas. nervus] _ 1. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. nectar] _ 1. (medic. ad­ vilad aRgznebadi. n. qsovili. qceva. siamovnebis momgvreli. nEcke [iap.  ixmareba agreTve nerviuli. nervebisgan Semdgari.  sagzao n. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad.-351zRvis RmerTi. (poet. bruto). mr. niveler] _ 1.-ebi.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp.). romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi. 2.  n. nEqtar­i [berZ. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa.) Saqrovani wveni. romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT. xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura. nesEser­i [fr.. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. romelic ukvdavebas. nEto [it. zedmetad mgrZnobiare. 2. momwvano an TeTri minera­ li.  mxedvelobis n. bude an patara Cemodani. nEfrit­i [berZ. nErvuli ­ 1.  n. sistema.  susti n. 2. netto] _ (komer. dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. 2. metismetad kar­ gi ram. 3. nErv­i [laT. nivelQreba [fr. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba. Rmer­ Tebis sasmeli.] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. necesaire auci­ lebeli.) Tirkme­ lebis anTeba. nivElir­i [fr. saWiro] _ ko­ lofi. romli­ Tac nivelirebs axdendnen. Ggadat. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. sistema.

nik -352sasruleblad. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. RvTismSoblis. nikOtin­i [fr. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. niU1 [fr.). nQrvana [sanskr. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. nQmba [laT. RvTa­ ebriobisa (berZ.e. (gadat.i. Saravandi.  warmoiTqmis n. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT. sigiJe] _ (medic). adamianebi. 2. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. wmindanebis Tavze. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. risame elferi. Saravanduli). rogorc simbolo wmindanebisa. niUans­i [fr. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. nicotine sakuT. gaTanabreba. nQke [berZ. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . sax. sax. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). niU2 [ing. niufaUndlend­i [geogr. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. nitroglicErin­i [< berZ. udidesi netareba. nuance] _ sul mcire. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba. nimfomAnia [berZ.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT.] _ narkotikuli niv­ Tiereba.] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. nQnZa [iap. gansxvavebis mos­ poba.-ebi. mzveravi. romelic aRniSnavs `axals”. sinon. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi.

 niRilisti Scd. n.  n. wamowyeba.  scenis n.). nOvela [it. novella] _ patara moTxroba. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. xelovnebis. novAtor­i [laT. ¥ nihilisturi.  niRilizmi.  novelasi Scd. nokdAun­i [ingl.). nihQlist­i _ adamiani. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. ideebi. . novatio ga­ naxleba. nOin­i [monR. meTodebi. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. skeptikurad ekideba yvela­ fers. qandakebis. nokAut­i [ingl. ¥ novelisa. niRilisturi Scd. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. nQS­i [fr. xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT. nomenklAtura [laT. knock-out] _ (sp. novAcia [gv. 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. krivSi: mdgomareoba.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. romelic ixmareba mecnierebis. warmoebis da sxv.). romelsac axali. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri. ama Tu im dargSi. prog­ resuli princi pebi. N ¥ novatoruli. uaryofiTad. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb.] _ (ist. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. avejis) dasadgamad. krivSi: mdgomareoba. knock-down] – (sp. nihQlizm­i [< laT. laT. rome­ lic mkveTrad.  n. kote marjaniSvili.  niSa Scd. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad. damokidebuleba raimesadmi. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli.

nomerus ricxvi] – 1. nominAcia – raime dargi an Tviseba. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. ¥ nomrisa. fasi. bileTis n..) cxrastriqoniani strofi.nom -354dis fulis niSnebze. ¥ nomenklaturuli. telefonis n. redaqtori.  n.. 3. 2. sabuTi. unomro. nominAlur­i [laT.  Jurnalis n. romelic calke sruldeba.  saxlis n. qaRal­ . adgilebis d. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). 1). romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze. danomrva – nomrebis dasma rameze. rasac.  u. 4. nOmer­i [laT. saqo­ nelze. 3. calke ganyo­ fileba (abanoSi). 2. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi. nomQnal­i [< laT. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame.. danomvra. Tanamdebobis pirTa wre. nOna [laT. warmodgenis. nona (mdedr. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. nominalis saxelobiTi] _ 1. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli.) mecxre] – 1. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. raime sanaxaobis (koncer­ tis.  n. nomokAnon­ i [berZ..) cxrasafexuriani intervali.  saxlebis d. 2.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi. nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. bileTi.  n. xelfasi. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze.  n. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. unomero Scd. (lit.  nomerisa.. sagani. (mus. ¥ nomriani (mniS. nomriani. ¥ uary.) nawili. 2. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze.

rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. normAlur­i [< laT. adgens.) sevda.normAtiv­i [laT. maragi. Non. norma] – 1. ulebrivi. Ti grafikuli niSani. samSoblos raturo enis n. ideologiisa da sazogado­  detalebis n. arsebuli wesis miuRebloba. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli. . sevda). CrdiloeT germanuli to­ 2. ga­  gamomuSavebis n. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. musikaluri nawarmoebi cxra mebi.-ebi. tkivili] – (wign. risame nostAlgia [berZ. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n. musikaluri bgeris pirobi­ n.  maRali n. nOrma [laT. ri­ dabruneba da algos tanjva. n. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. temperatura. arbevdnen evropis qveynebs.-ebi.  n. gramatika.-ebi. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. nOt­i [laT. simaRle. sinon. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. nonsense] – uaz­  n. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen.-ebi.-355- not nOnet­i [it. radac ar unda normebisa. Sromis 2. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera.-ebi. mowveuli samSobloSi dab­ 2.  normatuli Scd. nota niSani] – 1. nayofierebis n. TviT 2. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. sazRvravs. nostos Sin dawesebuli raodenoba. same saSualo sidide. nOnsens­i [ing. cxra normAneb­i [skand. roba. miani). nonetto] _ 1. sisulele. temperamenti.­Si xmisa an sakravisaTvis. romlebic me­8­11 ss. dakanonebuli ram. nonkonfOmizmi­i [ing. bunebrivi. salite(qarT.

nUga [fr. mr. nOu­hAu [ing. n.  n.  nota sxvaa (ix). tkbili blanti ma­ sa.-ebiT dakvra. Wkuas aswavlis). warmoebis sa­ idumloebebi. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. Wku­ is swavleba. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba.  me­2 mniS. notarius mwerali. notAcia [laT.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli. know-how vici rogor] – teqnikuri codna. aRniSvna] – 1.  notarialuri Scd. qaRaldi. wigni. romelic sul 2. 2. nu [< fr. ¥ notariuli da sanotaro. gamocdileba.  saprotesto n.  noqturna. (s.) Wkuis darigeba.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas. notatio SeniSvna.  s.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT.not -356 n. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis.  saWadrako n. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti. n-ebis gacvla. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. nougat] – sakonditro nawarmi.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd. nUdizm­i [laT. nuvOriS­i [fr.. s. mdivani] – Tanam­ debobis piri. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv.  n.  Sopenis n-ebi. nota niSani. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li. (saub. noqtQurn­i [fr. ¥ sanoto. musikaluri n.. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. notarQus­i [laT. nOta [laT. . (spec.) kantora. niSani. nudus SiSveli] – mimarTuleba. damowmeba. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba).. noqturni Scd. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi.

 nomeracia Scd.  haeris temperatura n. oAz­i [berZ.  saxlebis n. cifrobrivi niSani 0. nulifikAcia [laT. gradusia.-s qveviT. mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis. 2. sidide. 15 gradusi n. n. ¥ numizmatikuri. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT. nUl­i da nOl­i [laT. socialuri cvlilebebis Sedegad.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. pirobiTi sidide. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas. nUtria [esp. nutria] – mRrRneli cxoveli.16°C. koleqcia. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan.  nutriisa. agreTve medlebs.  n. n. nuncQus­i da nUnci [laT. numerAcia [laT. nullus araviTari] – 1. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs.] – adgili udabno­ Si.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT.  numizmatiuri Scd. gauqmeba risame.  n. nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. ordenebs da misT. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. obElisk­i [berZ. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls).  o-ebi afrikaSi. axladgamdidrebuli. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. ¥ nulovani da nolovani. . obe numizmAtika [< laT. o oAzis­i. oasis < egvi pt. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv. zrdis maT aTjer. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. obeliskos] – Zegli. danomv­ ra. sadac wyalia da mcena­ reuloba. kabineti.  nutriasi Scd. absoluturi nuli (noli) – (fiz.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze. temperatura.

observatOria [laT.  dakvirvebis o.  o. daskvna.  obieqtiuri Scd. sinamdvile. Sefaseba. sawarmo. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT.romelic mowyo­ bilia astronomiuli. 3. o. (wign.) dakvirveba.) movlena. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis. geo­ fizikuri da sxv. o. obligAcia [laT. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT. miudgomeli. 1. observAcia [laT. 2.obi -358 fotoaparatis o. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa. sagani. obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. 2. subieqti). obieqtTan (mniSv. observatio] – 1. . o. adamiani. obiEqtiv­i [laT. obQeqt­i [laT.  TavdacviTi o. SinmousvlelTa o.. o. obiEqturi – 1. kanonzomiereba. obrogAcia [laT.  o. mSenebloba.. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils. 2. sadac SeniSnulia es daavadebani). obivAtel­i [rus. piri. ag­ reTve yvelaferi is.2 dakavSirebuli). обыватель] – adamiani. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba. samyaro. objectum sagani] – 1.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro.  abasTumnis astrofizikuri o. o. mikroskopis o.. observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi. qoleriT. materialuri sinamdvile (sapirisp. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. yu­ radReba da sxva. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. (filos. (wign. miukerZoebeli. Seswavlis o.-is aRmarTva.  granitis o.

Odysseus] – 1. usagno sityvis warmoTqmiT da misT.reaqcioneri. obskUrant­i [laT. parfiumerul­ higienuri saSualeba. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. bneleTis mociquloba. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. obstrUqcia [laT. ovAcia [laT. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. ovatio] – mowo­ . romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. trape­ zis gardamoxsna. antimins] _ igi­ vea. romelsac gundi as­ rulebda. Oval­i [fr. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. CarCo. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. arasasurveli. odiOzur­i [laT. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. xmauriT. 2. Oda [berZn. obstructio Seferxeba. rac antiminisi. visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT. ova  odekaloni. ¥ ovaluri. saxotbo leqsi. odekOlon­i [fr. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. Odik­i [berZ. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. obskurAntizm­i [laT. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. odiosus si­ Zulvili] – (wign. detali. 2. o.-3593. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. odQsea [< berZ. ōdē] – 1.bneleTis mociquli. spirtiT gazavebuli. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri.  o. krebis. adekaloni Scd. dabrkoleba] – sxdomis. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. grZeli. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. Zveli saberZneTis epikuri poema. metismetad usiamovno.

ura­ nosisa da geas Svili.  finansuri o. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. oligofrEnia [berZ. overdraft] – moklevadiani kreditis forma. okeanos] – 1.  okeanesi Secd. Olimp­i [berZ. mouwyves. okUpant­i okupaciis monawi­ le. 2. oligarxiuli Secd. romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. mmarTveloba. TviT es jgufi. atlantikis o. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. of­ Talmologi. occupatio] da okupQreba [germ. Ozon­i [< berZ.  mikroskopis o. iyeneben wylis da haeris gasawmendad.  wynari o. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba. ovErdraft­i [ingl. okUlist­i [laT.  o. oligArqia [berZ. okupAcia [laT. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. okEane [berZ.  orators o. ¥ okeanisa. Olympos] – . ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi.  okuliari Secd. berZnuli miTologiaSi. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. ¥ oligarqiuli. maT Sesaswav­ lad. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT.  oligarxia.ove -360- nebis. okUlar­i [laT. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. wylis stiqiis RmerTi.

2. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. kerZod. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad.. Olympias c Olympiados] – 1. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi. gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. olimpiuri TamaSebi (ix.  olimpieli sxvaa (ix. olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni. aRuSfoTebloba. RmerTebis krebuli. ombUdsmen­i [Sved. ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign. Cempioni. omnQbus­i [laT. aqve). homard] – zRvis didi kibo erTgvari.  ixmareba agreTve olimpo. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas.kanafis da sxva. moswavleTa respublikuri maTematikuri o.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi). aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. aqvs gemrieli xorci. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi.) didi sim­ Svide. olim­ pi). Omar­i [fr. olimpoze mcxovrebi. olimpQada [berZ. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad).  olimpiadasi. олифа berZ. Omlet­i [fr.).  o. olimpQeli _ (saub. 3.  olimpuri sxvaa (ix. sportuli.) cxeneb­ . Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba.).) Olifa [rus. olQmpiuri sxvaa (ix. olimpiada). ¥ olimpiuri. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris. ombudsman] – saxalxo damcveli. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi.  olimpeli sxvaa (ix. ¥ olimpiadisa.

opera] – 1. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. ¥ onkologiuri. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. oofOrit­i [< berZ. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans. romelic sakuTar saxelebs swavlobs.  o. Onkol­i [ingl. ganviTareba] – (biol. omOnim­i [berZ. Opera [it. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi. homônymus] – sityva. xili. bali – sacekvao sa­ Ramo. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. onomQstika [berZ. instituti. saavadmyofo. oophoron sakvercxe] – (medic. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. onkolOgia [berZ. romelic swavlobs .) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. Teatraluri warmodgena. enaTmecnierebis nawili. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta.) qalis sakvercxis anTeba. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba.  bali – mcenare. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan. o. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. Op­art­i [ingl.) specialuri angariSi. onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. 2. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba.

1­isaT­ vis). ¥ operaciuli (mniSvn.-is gegmis Sedgena. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone.  o. Θs.­iT (`operatiuli Careva~) Scd. 3. opium < berZ. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs. o. opEreta [it. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime. Careva e.i.  o.  sabanko o.  kalmanis o. romelSic simRerebi. opozQcia [laT. `daisi~. xelmZRvaneloba.  Tbilisis o. 2. operacia). operatQuli – 1. operatio moq­ medeba] – 1.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT. Teatri.  sadesanto o.-is Teatri. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. safinanso. o. darbazi. o. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT. 2­isaTvis). 1­isaT­ vis).-is msaxiobi.. o.-is solisti.  gulis o. o. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti. safosto o. [qarT. kino­ operatori. o.  o. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. sadac opera­ cias akeTeben. s. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti.. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba.-Si wavidnen. instrumentebi (mniSvn. savaWro da sxva calke moqmedeba.-ebi. o. ganyofileba.-is gakeTeba. Θs. 2. erTi amocaniT. opQum­i [laT. sinon. 2.-is Teatri. o. xelovneba. ¥ saoperacio (mniSvn. ¥ saopero. organoebi. qmediTi).. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba..  klasikuri o. operAcia [laT. operaciis ga­ keTeba..  mniSv. operAtor­i [laT.  operaciulis (ix.. o.

Tesvis o. romelic Tavis Se­ xedulebebs. parlamentis o. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. ¥ oportunistuli. mimdinareoba. ganwyobileba. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. romelic kamaTSi. vadebi.  o.  o.  o.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba.  oficialuri o. pirobebi. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles.opo -364zikis nawili. fi­ . pesimizmi). oportUnizm­i [fr.. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. mxne ganwyobileba. optimAluri [< laT.) mo­ qalaqeobis amorCeva. saukeTeso. optOgrama [berZ. 2. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. optatio arCevani. optos xi­ luli. optAcia [laT. partiebi. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri. xilvadi da gramma Cawera. optimum sa­ ukeTeso] – (wign.  partiis SigniT arsebuli o. optQmum­i [laT. opOnent­i [laT. (diser­ taciis dacvis dros). ¥ opoziciuri. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. yvelaze Sesaferi. dasabuTebis winaaRmdeg. sasurveli] – (samarT. ¥ optimisturi.momavlis rwmena. kreb. (sapirisp. opportunisme] – Semguebloba. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. imedianoba. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. Θo. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. uka­ nonoba. naTeli mxareebis danaxva. optikē] – 1. Optika [berZ. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. optQmizm­i [laT. xelsawyo­iaraRebi.

sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni. sinon. .  s. adgili. winaswarmetyveleba.  orangutangi _ ixmareba. o. ¥ oratoriuli da saoratorio.  o.-is yvavilebi. xelovneba. o. oratOria [it. piri. oraculum ga­ monaTqvami.  o.) nawarmoebi. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. adamiani. (s. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs. o. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. o. sinon.) libreto.-is pomidori. orangerie] – Seminuli saTavsi. taZari. ¥ orbituli.-ebi erTmaneTs cvlidnen. frena.  kargi o. meurneoba.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT.  oratoruli sxvaa (ix. oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. orbita] ciuri sxeulis. saTburi). agreTve kosmo­ suri aparatis. orAkuli [laT..  o. mTvaris o. orAtor­i [d.  oratoriasi. optomEtria [berZ. (s. ¥ saoranJereo. mWevrmetyveli).). xomaldis samoZrao gza. kosmosuri sadguri. Orbita [laT. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. oranJErea [fr. ornJereia. 2.  oranJereasi. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. 2. ¥ oratoriisa. saoranJereio Scd.  o. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi. niWi.  dedamiwis o.  o. Scd. ¥ oratoruli. orator] – 1. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. orb ¥ oranJereisa. oratori).

komiteti. Sedgeba milebisagan.  orbitasi. s. periodi.-ebi. aseTi daSlis procesi.  Sromis mecnieruli o.  samSeneblo o. organisateus] – 1.  niWieri o. cxoveluri o.) sakiTxebi. ¥ organizatoruli. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi. Orgazm­i [< berZ. orbiti. mowesrigeba.  o.romelic risame organizacias axdens. organisateur] – piri. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba. saorRano Scd. . ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. o. orgAnizm­i [fr. orbitaluri Scd. orgaô davi­ berebi. 1­isaTvis). ro­ ¥ orbitisa. koncerti. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. mcenareuli o.  organiuli Scd. 2. organizAtor­i [fr. Organ­i [berZ. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. organQzeba [germ. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs.  orRani. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli.  susti o. piri.  o. mowyoba risame. sasuqi. niWi. rac organizacia (mniSv. 1). cocxali. buneba. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs.  o. 2. 2. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. orgAnuli – 1. organisieren] _ igivea. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. s..org -366 o. organizAcia [fr. organon iaraRi] – 1. organizmis nawili. (s. s. organisme] – 1.  s.  orRanisti Scd.  umartivesi o. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare). ¥ saorgano. muSaoba. Organo [berZ. musika.

 binis o. ordinarius] – (wign. Orden­i [laT.] – 1. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. Jurnali). safinanso o.  iezuitTa o.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi. . ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. SemTxveva. orgia] – 1. ordQnat­i [laT. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia. TavaS­ vebuli. mkurnali eqimi.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs.  mmarTvelobis o. Order < fr. aureole < laT. ordinatoris Tanamdeboba. Orgia [berZ.-ebi. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad. ordo (odinis) wign.  vaxtang gorgaslis o. ordinAtura – 1.  mxedvelobis o. ordinArul­i [laT. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli. 2. praqtikuli samedicino aspirantura. wregadasuli dros­ tareba. ordAlia [laT. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. 2. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba. 3. mduRare wyliT da misT. ordinatos ganmkargulebeli. romelic risame nebarTvis.-ebi. orEol­i [fr. 2.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. or­ ganizacia. 2.-ebi. Order­i [germ. klinikis.) rac arafriT ar gamoirCeva. poliklinikisa da misT.  ordinaluri Scd. ordinAtor­i [laT. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. momwyobi] – saavadmyofos. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. qeifi. sazogadoeba. Sinagani o.. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi.  Cveulebrivi o. risame miRebis uflebas iZleva. sabuTi.

mania. (gadat. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. adamiani.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi.) uZravi. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. fr. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad.gansakuTrebuli. politikaSi. (samx. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari.  orginaruli Scd. ucnauri. romelic robebSi garkvevis unari. (wign.) didebis. Cans da gamodgeba adgil­ 2. deformaciebs. (qarT. ориентир < origo warmoSoba] – 1. Sedegad Seqmnili. romelic vinmes Targmani. ar hgavs. xvavebuli. orphos Θo. dedani. si­ araCveulebrivi.-Si wakiTxva. non.  o. s. gegma. truqcia.  `daTa TuTaSxia~ o. literatura.) raime moZRvrebis. Taviseburi. orthos swo­ 2. aranasesxebi. gansa­ kuTrebuli. entirebis garkveva.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. roleqsiqoni. o. rac an vinc sxvas ara hgavs. miRebuli wesebi.  o. sivrceSi ori­ mimdevari. Tanmimdevruli. Taviseburi. o. xe. orTopEdia [berZ. orientAcia [fr. Secdoma. swavlobs da mkurnalobs  swori o. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign. fasi.). miaxloebiTi. romelic kargad  romanis o. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv. Sexeduleba. swor da graphō vwer] – weris 2. garemomcvel pi­ dicinis nawili. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o. kons¥ orTografiuli.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. misT. originAlur­i < [laT. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. origi2. ara­ atmosfero. originalis < oriEntir­i [rus. 3. original Tav­  wignis s. origQnal­i [< fr. da­ axlavs. orTogrAfia [berZ. gans­ . koSki da masala. (mag. qarTuli o. marTlwera). piesa. orientation] da orientQreba [germ. laT. gadat. dapirveli. orTodOqsul­i [< berZ.

moxatuloba. hōsanna Zv. warmoSoba.. sulad – ahura – mazda). romelic Θsimfoniuri o. osQris­i da ozQris­i [berZ. romelic frinvelebs ostraka doqis. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. efs swavlobs. ro­ zis­i [berZ. Ormuzd­i [berZ. rac sastumro.  ornitologia. grafiis nawili. ornamentum yvavilebi. rebis an stilizebuli cxovelebis. grafikuli an skulpturuli samkauli. qoTnis namt­ Seiswavlis.  o. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o.] . gamokvleva. mcenareebis ga­ Osana [berZ. giuri Scd.  o. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. bisa. vrevi. moqmnis procesi. hotel] _ igivea.  ornamentaruli Scd. ornitolo. samarTleba visime. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. ostrakismos wili. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. natexi] – gandevna. si­ ul.Otel­i [fr. Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ. ga­ ¥ orniTologiuri. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli. CuqurTma). ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa.-369- oto nesis warmoqmna. ornis ligiaSi: mcenareulis.-is diriJori.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. [fr. orchostre berZ.] – rbili divani. nelovani. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT. ebra­ mosaxulebTagan (qarT.

) beWdviTi or­ gano. officier] – piri.) ofici­ ozuri (ix. samsaxuris sam­ yofeli. Oqtant­i [laT. Oqtava [laT. 2.  o. Offizios] – (wign.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. office] – rai­ me uwyebis. oficiOzuri [germ.  mekavSire o..) rvakuTxedi. sasadiloSi. Ofset­i [ingl. oficiAlur­i [laT. uaryofa.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS. Ofis­i [ingl. o. flotis o. oktagonon] (maTem. oqtAedr­i [berZ. octava (mdedr. okto rva da hedra fuZe.) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli.  aficeri Scd. bina. ofsAid­i [ingl. oqlokrAtika [berZ. ofset] – (po­ ligr. xolo iqidan ki qaRaldze.  aficanti Scd. rvawaxnaga. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT. otOfon­i [berZ. off side] – (sp. o. visac smena ak­ lia). mowveva. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi. ofQcer­i [germ. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. kafeSi). Octans (Octantis)] . gvredi] – (ma­ Tem. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis.  o. oficQant­i [germ. Jurnali da misT.­iT Scd. sammarTvelo.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris. kantora. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba. miReba. oqtAgon­i [berZ. ochlos brbo.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba. romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba.) beWdvis xerxi.) sxeuli. viziti. oficQoz­i – (wign. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare.  oktava Scd.) merve] – (mus. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi.

pavilQon­i [fr. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. Oxra [berZ. pagoda < sanskr. 2. pavillon] – 1. sinon. msubuqi nageboba (baRebSi. savaWro p. pa [fr.. iaponiaSi.  yvavilebis p. mravaliarusians. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli. patetikuri ritmuli moZraoba. indo­ eTSi da sxv. pAdre [it.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. pAgoda [port.. paTetQkuri [berZ. pablQsiti [ingl. mecniereba. p amaRelvebeli. octorom] – adamiani. oqtOron­i [ingl. warmoadgens koSks.  p. kino an fo­ togadaRebebisaTvis. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri. Jangmiwa). – 1. pathetikos] – (wign. quCebSi). miiRweva. sityva. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba.. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. publicity] paTolOgia [berZ.) monawileobis gareSe. feradkaniani. popularoba.  oxrisa Scd. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs.) paTosiT aRsavse. mgznebare. . aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. nabijis Scd. toni. gadadgma. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis .  sagamofeno p. paT paginAcia [< laT.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. p. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia.). esp. ¥ oxrasi. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. (qarT. xmis CawerisaTvis da sxv.

 patologia. #5. (gadat. pathos] – (wign. aRmafrena.  firmis m. pAlas­i [spars.  p. ¥ paTologiuri. saqmiani qaRaldi. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ . zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba. movlenebi.  p.  saidumlo p. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata. Paket] – konverti.  p. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. palatium sasaxle] – 1. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag. 2. pAketi [germ. p. mepAie _ pais mflobeli. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa. pAlata [laT.-is eqimi. mgznebareba. normisagan gadaxra organizmSi. 3. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras.  mepaiesi Scd. palAdin­i [fr. pAi [Turq. palAnkin­i [fr. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad.  zogadi p.  Sesasvleli p. palAntin­i [fr.  sisxlZarRvebis p.-iT laparaki.] – aziis. 2.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. simaxinje. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. romelSic avadmyofebi wvanan. ¥ mepaiisa. saavadmyofoebSi: oTaxi. paTologQuri anatOmia – mecniereba. palanquin < sanskr. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. aranormalu­ roba. pATos­i [berZ.) avadmyofuri pro­ cesebi. patologiuri Scd.) aRfrTovaneba. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi.

romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas.  p.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi.  qoqosis p.. mxatvris SemoqmedebaSi. teqstis p. sinon. saSu­ aleba. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. ¥ paleontologiuri.. romelic mimarTulia ama Tu im piris. pAlma [laT. muzeumi. pampas (mr. magram ar kurnavs mas. palette] – 1. paliAtiv­i [fr.  paleontologia. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. saerTod. p.. finikis p. palpAcia [laT. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas.-373bulebis saxelwodeba. 2. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb. wamali.  wignis p. aqvs maRali. 2. – mniSvnelobiT Zve­ li. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. sawer masa­ las da sxv. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. paleogrAfia [berZ. палитра < fr. naxevarzoma. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi. Txeli ficari. (gadat. paleontolOgia [berZ. pAmpa da pAmpas­i [esp. damwerlobaTmcodneoba). palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. albomi.  p. paleo.) RonisZieba.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi.) (qarT. palQtra [rus.  pampasi Scd. (gadat. pampa (mx. ¥ paleografiuli. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. analizi. palliatif] – 1. atlasi.). pAmflet­i [ingl. ¥ pampisa da pampasisa.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad.) fenebis Sexameba. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. politikuri mov­ .

panAcea [laT. qeba. [berZ. pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. panaceia Scd. winaaRmdeg. panAgia [berZ.. pannychida panixis. pandEmia [berZ. panacea < berZ.  panaceasi. yoveli. galoba.] – 1. pan. locva. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians. .  panagea.) aRtacebuli da uzomo qeba. panegiruli. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. sazeimo si­ tyva] – 1. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. 2. penie douce damreci ferdobi. panTEizm­i [berZ. yvelafers rom exeba~. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. panASvid­i [saS. panageia.  p. panaxidos: pan – yvela. sax. mTel rig qveynebs.pan -374panakeia wamali. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. pnegyrikos sadResaswaulo. panagiasi Scd. mTel qveyanas. sityva. ¥ panagiisa. ¥ panegiristi. 2. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari. amitom ewoda `yovel Ramisa~. pAndus­i [fr. (gadat. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. panamerikuli.. pan. panama < geogr. panaRia. berZ. ¥ panaceisa. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba.  politikuri p. panegQrik­i [berZ. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. xolo lenis da sxv. berZ. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils.  panamerikanizmi.) uebari sa­ Sualeba. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv.) (wign. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). pAnama [fr. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili.

panOrama [berZ. panis saxelidan] – uecari SiSi. pAnk­i [ingl. pansQon­i [fr. SiSi. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. laT. kerZo sastumro. areuloba. RvTaebis. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. pan yvelaferi da horama xedi. pAnTera [berZ.  panTerasi. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . pAno [fr. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. didubis p. sanaxaoba] – 1. ye­ yeCi. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. rac leopardi. panther] _ igivea. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi.  berZnuli p. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. panTEon­i [< berZ. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari. ¥ panikuri. pension] – 1. raime vrceli midamos xe­ di.  panTeris. ganTavsebu­ lia zevidan. pankreas] – (anat.. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi. panoptQkum­i [berZ. 2. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba. 2. pankrEas­i [berZ. Punk CerCeti. romlis wina plani moculobiTia. pantera Scd. panneau] – 1. Pantheon] – 1. sasaflao an akldama.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas.) kuWukana jirkvali. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. pAnk­rok­i [ingl. 2. Cveulebriv zevidan. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. 3. kedlis an Weris zedapiris nawili. Pantheion.  qalaqis p. panikos tyis.  p.  mTawmindis p. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. romelic axloa adreul rok­en­rolTan. pAnika < [berZ.

parabole] – (maTem. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. 2. papyros] – 1.  keTilSobil qalTa p.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. para gverdiT. ax­ los. pAp­i [laT. Papa < berZ. parabElum­i [laT. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT).. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. pantomimos msaxiobi. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. parAbola [berZ. papQrus­i [laT.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. [berZ. iqve] – mniSvneloba siaxlovis. scenebi baletSi. pansiOnat­i [fr. Wili).. erTgvari tro­ pikuli lerwami. msgavsebisa. pantOmima < [berZ. 2. pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. page] – 1. paJTa korpusis aRsazrdeli. 2. erTgvari sistema.  p. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win.) Cauketavi moduli. erTgvarovnebisa. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. para. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. papyrus berZ. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs. 2. pApert­i [berZ. pAJ­i [fr. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena. xarobs . pensionnat] – 1. sinon. kuror­ tze). dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. ¥ pantomimuri.

) paraleluri xazi. ganwyobileba. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. paraklisi samSvidobo. parakleton  wesdebis pirveli p. xazi dedamiwis zedapirze. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. parAd­i [fr.) movlena. 2. pa­ daTvaliereba (jarebisa. ucnauri] – azri. parAgraf­i [berZ. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) . paradis < berZ. arsebobs  s.. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis. ewinaaRmde­  istoriuli p. Sepirispireba. bisaTvis. sazeimo. paradoxos ara­ Cveulebrivi. fuZvlo. mgzavro­  p. p.  p. (gadat. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi.  p.) adamiani. sazrdoobs.-ebi da meridianebi. statiis nawili. 2. parki. aRlumi). wignis. (wign. manugeSebeli] – saeklesio 2. xmauri. parAdoqs­i [berZ. moulodneli. 2.-is gavleba. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. parAlel­i [berZ. sokoebi.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado.. nomris win.) moCvenebiTi. mxolod erTi SexedviT).-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). gadat.  p.muqTaxora. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli. iseTi parAzit­i [fr.. cxovrobs.. wmindanebs Sewevnas da sinon. usa­ (maTem. arebulisagan. TviT es niSani. msjeloba.) ro­ 1. parAdiz­i [fr. parasitos] – (swori xazi da sxv. forma. parAklis­i [berZ. riv § niSani uzis rigiTi  p. parallelos] – 1. paralEluri – 1. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1. mrTelobisaTvis. jan­ parAduli – 1. 3. uflis mimarT. (gadat. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. RvTismsaxurebis saxeoba.

muSaoba. planer pla­ nireba laT. 2.par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi. dama­ xasiaTebelia bodvebi. parAplan­i [fr.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba. paraffine < laT. paranoia si­ giJe] – (medic.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. planus brtyeli.) eqvswaxnaga sxuli. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. ori firmis muSaobaSi. (maTem.) dambla.) sru­ li damTxveva. zog­ jer halucinaciebic.) sidide. parAliz­i [polon. gameoreba.  paralelopi pedi Scd. parallelepipedon] – (maT. parallelogrammon] – (maTem. mura nax­ Sirisagan da sxv.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi. parafQreba [fr.] – (di pl. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri.) moqmedebis unaris dakargva. paralelepQped­i [berZ. kiduri. saxlis saxuravis p. parApet­i [it. 2. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs ..  p. teq. dublireba. parAfin­i [fr. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri.  p. romelsac iRe­ ben navTobisagan. (fiz.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad. paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. paralizebuli. paraliz < berZ. paranOmia [berZ. parametrō vu­ fardeb] – 1.  xelisuflebis p. parAnoia [berZ. (gadat.  xidis p. paralelOgram­i [berZ.  p. parAmetr­i [berZ. (gadat.) oTx­ kuTxedi. paralElizm­i – (wign. ¥ paralizeba. 2. paralysis moduneba] – 1. parapher laT. dacemis mdgo­ mareoba. (medic. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi).) erTgavri fsiqikuri daavadeba.

perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi. par paraSUtist­i – adamiani. ZiriTadad Seiswavlis: 1.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa. 2. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. tvirTis CamosaSvebi. mgrZnobelo­ bis formebs. parASut­i [fr. pari] – sanaZleos pirobebi. sporti. peruekmacker] – ostati. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi. Sivas coli. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. dalaqi). pAri [fr. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. romelic kreWs. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi. parvEniu [fr. . parsavs Tmas da sxv. ¥ saparaSuto.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. ¥ saparikmaxero. parTenogEnez­i [berZ. parvenu] – metiCara. warmoSoba] – (biol.­is moZv. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. ¥ parafirebuli. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs.). (kacebis p.  s. romlebic xdeba organizmis miRma.  p. xelSekruleba.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. sinon. p. pArik­i [fr. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. parikmAxer­i [germ.

siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. parQtet­i [germ.romelic laT. (samarT. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni. Tavis kankali da sxv.  mamakacTa da qalTa s. arqiteqtura.  p. park] _ 1. 1­isaT­  s.­os moZv. 2. parquet] – 1.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa. konfliqtis ba. (ekon. sax. parodia] – 1. saloni. [sa­ kuT. vis). – 1. p. didi baRi. paritat < mepArkete – muSa. romlisTvisac damaxa­ garCevisas.  gaprialebuli p. zona.  parlamentaruli Scd. transportis saSualebaTa p. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. zoologiuri. bileba.-is iataki. komisia. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p. pata­ visime an risame susti mxa­ . arCevnebi. dasagebad.  vakis p. xelisufleba. p. dgomis da movla­remontis adgili..) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba.] – (medic. parlamEntar­i [germ. ri. respublika. yvavilnarebi. oben (kacebis s. Scd. (TbilisSi). satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. ¥ saparko (mniSvn. ¥ saparlamento. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. s.par  s. sadac parikmaxerebi muSa­  p. inglisis 2. iataki. roTi.  s. aseTi ficrebiT dagebuli sinon. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi.  saqarTvelos p. saTamaSo parlAment­i [fr. sadalaqo). nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd.. parla avtobusebis p. s. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. 2. organo.

p. tenoris p. adamianTa jgufi. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. tikuri organizacia. parti] – 1. epidemiuri parotiti – yba­ 5. saqonlis garkveuli rao­ (medic.  parodiisa  p. romelic pArol­i [fr. (sp. Te­  p.-is bi parodiasi Scd. para Tan. saxurSi. p. yurebelTa darbazis sa­ 2. da sec(unda)] – (astr. parOtit­i [berZ. rasac baZaven. razmi. disci plina. 2. par (allaxis)  roialis p. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. poli­ bis qronikuli daavadeba.) garegnuli mibaZva. baletSi). Θgadadebuli p. nawarmoebi. muSaki. (gadat. varZlebis rigi. solo (operaSi. ba. 1­isaT­ erTeuli. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv.. pArsek­i < [berZ. para – eyrdnoba mas. ¥ parodiuli.. koleqtivis interesebs. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. jirkvlebis anTeba. axlos da us (otos) yuri] – 4. iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. laa gamarTuli.) RrZile­ pArtia [fr.  avtomobilebis didi p. mravalxmiani musikaluri yura.-381- par reebis gakilvis mizniT. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. lebriv Wadrakisa). Rerali an erTi sakravi. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). lebis ryevasa da dacvenas. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT.) WidaobaSi: mdgomareo­  p..) ybayuris (sanerwyve) denoba. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p. konspiraciul or­ 3. 2. ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba.-is me-10 rigi. partere] – 1. Tan. Janri. vis). p.) vars­ abesalomis p. nawarmoebis nawili. leTi. pArter­i [fr.

raime Ta­ maSis. inanTeuli). Passat] – tro­ pikuli qari. wevri. pAseb­i [fr. Secd.  parfumeria. ¥ saparfiumerio. daxu­ ruli galerea.  partizaneli Scd. 2. parfiumEria [fr.par -382mo. `gverdis avla~] – ebr. si­ non. partiuli (ars. partner] – 1. s. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi. partnQor­i [fr.  p. partQtura [it. ebr. saqoneli. bileTi. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. maRazia. inanTi] – surnelovani nivTierebani. pAsaJ­i [fr. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis. Tanamonawile. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. p. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod. particularis nawilobrivi. saparfumerio. xalxis dResaswauli. partenaire < ingl. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. notebis wigni.  s. razmi. musikaluri fraza. musikaluri nawarmoebis nawili. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. paseq _ `ga­ mosvla~. p. partQzan­i [fr. suna­ . s.) – de­ mokratiuli p. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. erT­ erTi monawile. ¥ partizanuli.-iebi miusxdnen Wadraks. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba. parfumerie < pafum sasiamovno suni. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. 2.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. brZola. partikulArizm­i [laT. (qarT. pAseq­i [Zv. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. sax. fabrika. passage] – 1.  p. pAsat­i [germ. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad. cekvis da misT.  Zneli p.

ganyofileba (polici­ aSi).) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. pAsia [laT. vneba. passio tanjva. macivris p. JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. sa­ registracio mowmoba. (gadat. graviurisaTvis. passivus vnebiTi. (gadat.  paskvilianti. Jini.  p. gadarCnen ebraelebi. pAspartu [fr. adamiani. umoqmedo] – 1. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. sayofacxov­ rebo sagnis da misT. aqtivi). Jini] – siyvarulis sagani. pAskal­i [ing. raime manqanis. aqtivi). ¥ sapasporto.  p. pasQur­i [laT. 3. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT. passivus] – umoq­ medo. pAsport­i [fr. suraTis CarCo... wignebSi. pAsiv­i [laT. wa­ meba.-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. 2. aqtiuri. araenergiuli (sapi­ risp. passiepartout] – 1. statia. Scd. (buxhalt. passeport] – 1. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi.  s. mkiTxaobis an girao­ bis saxe. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. wvaleba. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa.  sazRvargareTis p. ix. monawile. uvado p. paskvQlant­i – paskvilis avtori. Paskal] – 1.) uaryofiTi mxare risame. mobiluri telefonis p.  avtomobilis p. p. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT.) vnebiTi gvari zmnisa. 2. ¥ paskviluri. pasQans­i [fr. pasquillo] – cilismwamebluri. pas 2. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli. 2. Pasquill < it. pAskvil­i [germ. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. visime vinaobis. vnebebi. .. pAsta [it.

aSkara] – 1. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. Tu rodis modis aRdgoma . ro­ melTa mixedviTac arkveven. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. pAsqala [berZ. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. pAt­i [fr. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. 2.  kbilis p. pAtent­i [laT. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. pascha aRdgoma < Zv. 3. Pastor < laT. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. mowmoba. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas. am titulis mqone piri. mamasaxli­ si. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. patens (patentis) Ria. 2.) krebuli wesebisa. patriarches mama­mTavari] – 1. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi. bibliis pirveli wignis. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo.pas -384yovel calkeul wels. pAter­i [laT. patrQarq­i [berZ. Pesach gavla] – (ekl. ebr. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. 3. pastOral­i [fr. Pastor mwyemsi. iyeneben mwnilad Casa­ debad. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. pAstel­i [it. brtyeli ya­ bayi.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. am Janris nawarmoebi. mowmoba. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. ferweris teqnika.): Janri. moZRvari] – protestantebis mRvdeli. patQson­i [fr. amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan. pAstor­i [germ. pastello] – 1. patisson] – er­ Tgvari gogra. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. 2.

grZnoba. romelsac patri­ arqi meTaurobs. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli.) – patriarqis sagamgebelo. (saub. patrOnaJ­i [fr. patriArqat­i 1.) an samxed­ ro gemi. saqcieli. p. patrOnat­i [laT. mzrunveloba. risame fuZemdebelze. . pauper Ra­ ribi] – siRaribe. muSaobis dros. romelsac uyvars Tavisi samSoblo.  s.) aseTi razmis wev­ ri. meurveoba. sinon. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa. patriotes Tanamemamule] – adamiani. Tavisi xal­ xis. pAtrul­i [fr. mamuliSviloba). pAuza [berZ. Tavisi qveynis erTgu­ li. sapatriarxo Scd. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. p. mamuliSvili). patrouille] – 1. 2.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa. (gadat. ¥ sapatriarqo (ars.  patriarxati. paupErizm­i [laT. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis.  p. uSiSroebis gark­ veul zonaSi. sinon.-3854. mi­ liciisa da sxv. poezia. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. patronatus] – mfarveloba. Θ patriarxi. ¥ patriarqaluri. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis. ¥ patriotuli. ma­ sobrivi gaRatakeba. matriarqatis momdevno. simReris. ¥ sapatriarqo. sax. patrQot­i [berZ. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. TviTmfrinavi. 2. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma.  erTwuTiani p. kverTxi. meurneoba.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze.  p. eklesia. dakvris. patriarxaluri Scd. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs.

revolu­ te] – adamiani. avtomobili. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. te. dad dakepili xorcis. pastete] – wmin­  p. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. . ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. velosipedis p. pedris samarTliani omebis lebiani Scd.paq -386- pAqt­i [laT. Cve­ skvlavedi. debeli. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba. pedliani. pacificatio garegan mxares.] paidagogos mniSvnelobisa. daSoSmineba] – ajanyebis. pedis marT. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. damamSvi­  roialis p.  p. Txovs sxvebisagan. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. pedanmaTavisuflebeli. pedale laT. maT So­  pedlisa. pacificus fexis berketi. pedant < it. velgvari omebis. musi­ pacQfizm­i [germ.  damsaxurebuli p. sabWo. (astr. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. beraluri mimdinareoba.] _ maswavlebeli. pegasos] – 1.  Tavdausxmelobis p. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. mecnierebani. pacifism < laT. Θ pakti Scd. pactum] – saerTa­ 2. damSoSminebeli. wvrilmanebs. gadaWarbebuli sizus­ sani merani. fexi] – avtomobilis. pedalebiani. ¥ pedagogiuri. tis) vnebuli. paciens (pacienSesaxeb. kaluri sakravis da sxvaTa it. pEgas­i [berZ. ga­ momzadebuli saWmeli. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr. p. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr.-is aRmzrdeli ratifikacia. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. aRmzrdeli. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. pazifismus. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. pAStet­i [germ..

romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. pelengAtor­i – 1. welamde ar swvdebaT. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. pediAtria [berZ. kal­ TiT). pélerine] – mokle mosasxami.-387- pen pedErast­i [berZ. pelErina [fr. bunebis suraTi. pedQatr­i [berZ. penalty] – (sp.. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas.  qarTvel mxatvarTa p. pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili. pEnis­i [laT. ra­ ime adgilis saerTo xedi. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba. 2. 2. paysage] – 1. ix. naxati. pedikQur­i [fr.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma.  soflis p. pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi. [pol. radiopelengatori. . agreTve fexze koJrebis mocileba. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. romelzec bunebaa asaxuli. pEleng­i1 [pol. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. zRvis p. pédiocure < laT. pederAstia [berZ. pes (pedis) fexi da cuko vuvli. ¥ penaltis.. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa. tyis p. peQzaJ­i [fr. pEnalt­i [ingl.-ebi. pEnia [laT. mamaTmavloba. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso). peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris. suraTi. romelic. (zRv.) xel­ sawyo.  penali Scd. Cveulebriv.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis).

pensionnaire] – piri. logos moZR­ magvari). aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. dros tanisamosis pEnsia [laT. s. am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. Pentagon < berZ. mqone piri. xuTkuTxiani Senoba (q. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. sami sityvisa: peom. pensiOner­i [fr. penthAuz­i [ingl. penolOgia [laT. pince-nez] – saTvale. novel – leqsi. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. poena sas­ 2. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. ¥ pensnesi. pensio gadaxda] – dasacavad. – aSS­s samxedro Semokl. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. a. narkvevi. pen kalami da amave dros 2. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. Ti.pen -388-  pensnisa Scd. penitEncia [gviand. punxucebulebisa. peignoir] – 1. da­ saxlis banze. gadat. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. romelsac mokriveebi  s. uwyeba. enitentia monanieba] – (samarT. po- . wignaki. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. pair] _ inglisSi. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. laT. qsovilisa. qa­ lebma j. urtyamen varjiSis mizniT. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. dason­skotma 1921 w. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. essay. Pen-club < Tavdacvis saministro. invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. romelic pensias pEr­i [fr. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. misT. asaki. penitencialuri sistema – – 1.) pentAgon­i [ingl.

p.) jgufi sivrceebisa. periodos] – 1. rac gark­ 2. mkvrivi qaRaldi. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. periOduli – 1.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. mendeleevma  perigeasi.  p. gamonis (Pergamon) saxelis 2.-389- per pergAment­i < (geogr. tyavi.) aTwiladi. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat. ayvavebis p. oTekaSi). lebi). gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. cia. gulis perangi. etrati). rulo aTwiladebSi. mecnierma d.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. perigeia Scd. perQgea [berZ.-Si Sexveuli karaqi. per­ avadebis p. p.) gulis garemo. rome­ veuli periodis. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba.. Seteva. romlis peri pEtia [berZ. sinon. (qarT. gu­ dayofa. wvimebi. moulod­ . peri irgvliv. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem. 1.) – (iwyeba. daRaldi) [mcire aziis q. (sapirisp. siT damuSavebuli. batknis an Tiknis  zafxulis p. viTardeba da mTav­ rdeba).  kvadratis p. sistema – qi­ dedamiwasTan.) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. jgufi.  p.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ. perQkard­i [berZ. drois monakveTi. Jurnalebi). romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. perimetron] istoriis p. – (maTem.  p. aseT 2. Jurna­ sigrZis jami. gamocemebi (gazeTebi. sax. masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. romel­ – (astr. (maTem. ar atarebs (pergamentis qa­  p. (1834­1907). xbos. lis garsi.. miur elementTa klasifika­ apogea). kveul monakveTSi. Semowmeba. rac gamodis drois gar­ mixedviT. romelic yvelaze axlosaa elementTa p.

raionebi. perlustrAcia [< laT. saTvalTvalad. pErl­i [fr. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. perifEria [berZ. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. tankidan da misT. perle] – raRac mSvenieri. qveynis ga­ napira mxare. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan. pEron­i [fr. centridan da­ Sorebuli adgili. wyalqveSa navidan.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. kuWis. centridan daSorebuli nawili risame. peritonaion muclis apki] – (medic. aseve uazro da sasacilo. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba. perlAmut­i [germ.) muc­ lis apkis anTeba. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. perQfraz­i [berZ. peritOnit­i [berZ. peristAltika < [berZ. neli garTuleba visime cxovrebaSi. peristaltikos] – (fiziol.per -390lomisa). zedamxedvelobis da misT. p. ¥ periferiuli.] – gamoTqma. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. mudmivi. periphereia wre.  p. percussion] – (medic. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. periphrasis < laT.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT.-Si muSaobs.). romelic didxans sZlebs. nawlavebisa da misT. permanEntul­i [laT. perron] – rkinigzis . mizniT).  p. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. nervuli sistema.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. 2. perQskop­i < [berZ. wrexazi] – 1. permAnent­i [fr. permanent < laT. gamoCenili.

). personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. saqme. pirs Seexeba. erTi da igi­ swori xazi. nikosTa p. personalis sasvlelad. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr.. persona] – piri. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT. sibrtyeze.-ebi. komikuri p.  romanis p. medi piri. pErsona non grAta [laT. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p.-ebi. p.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. personalis piradi] citata leqsikonis. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. perpen a. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa.  perpendikuliari. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli. quCebi. li pirovneba] – pirovneba.) Semadgenloba. Semadgendikuliaruli Scd. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem.  p. romlis kan­ cnobil pirovnebas. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis. . sawarmos p. xazebi. nalTan dakavSirebuli. personAluri – 1.  p. 2. gamofena. inJiner-teqqmnis swor kuTxes. romli­ pirovneba. perbulebis. piesis p. do) kompiuteri (ix. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. perso­  p. p. loba.. vinme. mowveva miiRo. moZravi] _ mudmivi Zrava. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p.  samedicino p. ¥ perpendikularuli.

¥ uperspeqtivo (mniSv.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. Tvisebebi hqondeT (qarT. Woki. gapirovneba).per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. wamowyeba. ganviTarebis p-ebi.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. 2. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. (wign. bis movlenaTa iseTi daxat­  p.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba.-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit. xedi. (astr. vis). centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. formis.) rda.  u. 5. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. sagnebis sididis. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. ni. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). TiTqos maT adamianuri  p. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. pessimus . panorama risame. zRaprebSi. rac. moxazulobis.-s. 2­isaT­ sinon. igavebSi da sxv. arev­dareva. perturbAcia [laT. perspective]  perspektiva. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. am Scd. axalgazrda. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. perspektiuli. perche] _ grZeli saxuleba risme. gegma. sagnebis.ganpirobebulia damkvir­ iT. ze sididis. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. ulebis gamosaxvis wesebs. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. momavlis gegmebi. visime an pesQmizm­i < [laT. va.) cis sxeulis gzis  quCis p. romelsac iyeneben 4. uperspektivo Scd.  kargi p. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. perspEqtiva [fr. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba. aSla] – 1. p. rac xdari cvlilebebis mniSv. Secd. vnelovnadaa daSorebuli. metnaklebi daSorebiT. winadadeba. 2­isaTvis). wesrigis moSla. bune­ tovani (mniS. perturbatio 2. perspektova– 1.

peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. pEso [esp. pEfsin­i < [berZ. romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi. 2. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. koleqtiuri pig Suamdgomloba.  pepsi-kola. gulgate­ xiloba.. sevdianoba. `pianinoze damkvreli~ Scd. Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. mTavrobis meTaurisadmi. qveynebSi. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. Wequra). petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. pestis gadamdebi seni.] – mowyobiloba. ¥ pefsi-kolisa.. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT. 2. . pefsi-kolasi Scd. si­ non. pEfsi­kOla [ingl. uimedoba (sapirisp. romelic fers aZlevs co­ . pQgmei [berZ. ganwyobileba. piAnola [ingl. roialis) damkvreli musikosi. sin.  `pianinoze ukravs~. pianola < fr. petArda [fr. optimizmi). kuWis wvenis fermenti. petQcia [laT. juja kaci). pesticQdeb­i [laT. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari.  p. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi.  unda: `pianinos ukravs~. pQgment­i [laT. `pianinoze daukra~. piAnino [it. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba. pētard] – 1. ¥ pesimisturi. bneli mxareebis da­ naxva. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali.

pig cxali lebs. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. Θ granitis p. qarT. organizmis -394qsovi­ moebi.  Sopenis p. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi). sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi).-ebi. pQeta [it. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi. pigopAgeb­i [berZ. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema. sammoqme­ debiani p. pikAntur­i [fr. piquant] – 1. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad. kvarcxlbeki). 2. pygē gava da pagos damagrebuli. mTis maxvili mwvervali. piedEstal­i [fr. sveti da misT. cxare gemosi (sawebeli. `daviT aRmaSenebeli~. umaRlesi wertili. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. pigmentAcia – (biol. saWmeli). ramesadmi. cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). Scd. ro­ melic SubiT aRizianebs xars.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT. pietat < laT.-ebi. romelzec dgas Zegli. saorkestro p. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. 3.. mimzidveli. patara musikaluri nawar­ . postamenti. peice] – 1.  pedestali.] – 1.  konstantine gamsaxurdias p. pQk­i [fr. interesis. Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki. sinon. pieta] – (xelovn. piEtet­i [germ. pQesa [fr. macdunebeli. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile. (sinon. 2. 2.) naxati. pic. pikAdor­i [esp.  Θ istoriuli p.

romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs.  cxenosanTa p. 2. piri. teqnikaSi. (wig. pionnier] 1. pQlot­i [fr. pQncet­i [fr. pick-up] – patara pQkuli [rus.-395- pio pQkap­i [ingl. pilOtaJ­i [fr. pinguine < laT. sa­ TuTi sagnebis asaRebad. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi. pilote] – piri.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. meurn.  p. piquet palo] _Θ(sof. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad).. pQno [fr. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. пикули < ingl. ¥ mopiketisa.  p. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. kargad curavs.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. teqnikaSi . piOner­i [fr.-Ta ufrosi. pikQreba1 [fr.-os Rvino. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. pickles (mr. pQknik­i [ingl. pincette] – patara zambariani maSa wvrili. pQngvin­i [fr. frena ar Se­ uZlia. 2. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs. pQko [fr. pineau] – franguli vazis jiSi.  p. piquer] – (avi­ ac. xelovnebaSi. romelmac mecniereba­ Si. pikQreba2 [< fr. pico mcire sidide] – TavsarTi. iye­ neben medicinaSi. mopikete – piketis monawi­ le. patara sadarajo razmi.) adamiani. iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT.. pQket­i [fr. kitris mwnili. xarobs Cven­ Sic. Sve­ ulmfrens. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. piquet] – 1. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq. mfrinavi.).).  mopiketesi Scd. gav­ rcelebulia antarqtikaSi. laboratoriebSi da sxv.

aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. pQJon­i < [fr. verxvi.  pirogasi Scd. risame wamomwyebi. pQrat­i [laT. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. pirata < berZ. ¥ pirogisa. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. pyramis (piramidas)] – 1.  p. pigeon mtredi] – Tavqariani. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan.pio -396samkuTxedebs. piJamosi Scd. pQJama [ingl. icvamen saSinaod (Cveulebriv. kanibebis) viwro da grZeli navi. peiratēs] – zRvis yaCaRi. piramiduri Scd. me­ kobre. piragua. pQroga [esp. pirAmida [berZ. pirogue karib. ¥ pioneruli  p. loginSi da­ sawolad). fr. gakafa axali gzebi. 2.  xeofsis p. p. koxta axalgazrda kaci. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki.  pi petka Scd. wamowyeba. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone . pQrke­s reAqcia (medic. pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). da sxv.) mra­ valwaxnaga sxeuli.  piramidasi. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic. pQpet­i [fr. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. sawveTuri).  TvalSi wamlis CawveTeba p. (maTem. 3. piromEtria [berZ.-iT.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad. nageboba. piramidi.] _ indielebis (kerZod. frantuli. akrobatikuli figura. ¥ piJamisa. romlis fuZe oTxkuTxaa. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis. ¥ piramiduli.  piJamo. sinon. piOrea [berZ. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT.) Cirqdena. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). piramidisa.

pirotEqnika [berZ.. velesi saxeoba – sagnebis. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. pictus daxatuli da berZ. saerTod gaxexili dasWirda. pirotexnikuba. romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. arsi mdgomareobs imaSi. romlis sruli Semotrialeba. toba. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. piers (mr. baias ojaxisa. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. xelovneba] – teq­  piurisa Scd.) movlenebis. bostneulis. pistolet] – rom faneris raketebiT. cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. foierverkebSi da sxv. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. viT. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. damagrebulia ver­ lad. roialze pQon­i [laT.)] – nav­ pQca – [it. Cveulebriv pQure [fr. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. Paeōnia] – mcenare an misT. narevi. tikalur joxze. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. pistOlet­i [fr. Rvezeli erTgvari. mocema naxatebis saSuale­  p. pizza] _ italiuri kerZi. pupitre < laT. ri Scd. nikis dargi. sadgomad. zogierTi . xdeba celuloidis piUpitr­i [fr. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). pirUet­i [fr. pQrs­i [ingl. vaSlis p. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. pyr ce­  kartofilis p. bebiT. xatovani damwerlo­  pirotexnika. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. xilis masa.

plAzma [berZ. p.) ferwera. plAneta [berZ. 3. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni. (fiz. plAkat­i [germ. 2. Senoba. (ix. agreTve plagiatori).  s. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. rac Scd. s.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati. sinon. . ¥ saplanero. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti..  molivlive p. cTomili). sisxlis Txe­ vadi nawili. plasma gamo­ naZerwi] – 1.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. planetarium] – 1. laT. `literaturuli qurdoba~. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba. kosmonavtikaSi da misT. 2. (s. protopolazmis mcdari saxelwodeba.pla -398¥ plakaturi da saplakato. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT.) ionizebuli airi.  mcire p. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad. miTviseba. saxelosno. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. leqsi. plAner­i [fr. romelSic es apara­ tia dadgmuli da. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati.-ebi. planetarQum­i [gviand. planertus] – ci­ uri sxeuli.-ebiT Sejibreba. plagQat­i [laT. aparati. s. sporti.  p. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad.

2) patroni. geologiuri gegma. plandage] – (sof. foladisferi ke­ TilSobili liToni.  qobuleTis p. plAJ­i [fr. plantAcia [laT. planQreba [fr. plage] – wylis gaS­ lili napiri.-is mrewveloba. planchette] – 1..  antikuri p. platina] – qimiuri elementi.  pliaJi Scd. plantAtor­i plantaciis (mniSv. 3. plAstika [berZ. Saqris p. p. planum sibrtye da berZ. plastilina] – saZerwi masala. plastQlin­i [it. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. romelsac ci­ .. plAto [fr. p. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT. gamomsaxveloba.  p.. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. bambis p. Sdr. saiuve­ liro saqmeSi.-399- pla planimEtria [laT. plAnSet­i [fr. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs. 2. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri. 2. miwis gadabruneba).  plastelini Scd. Warxlis p. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. plAntaJ­i [fr.-is xelovneba.  Cais p. (geol.  p. plantatio rgva] – 1.  plastiuri Scd..) ficari. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs.-is madani. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li. miwis didi far­ Tobi. rukis satarebeli brtyeli CanTa. plAtina [esp. ¥ plastikuri.

Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad.  p. eleqtruli sagani. daTvalierebis da parade­ bisaTvis.) partiis. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. teritoria. borjomis p.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. gemis kaiutaSi an salonSi. (samx. plAfon­i [fr. plAckart­i [germ. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. 3. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon. sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia.. baqani). rasac praqtikuli miznebi ara aqvs.) or­ gano. platOnur­i – 1.pla -4002. avtobussa da sxv.  partiis saarCevno p. plEada [berZ. vagoni. ¥ plackartiani. plAcenta [laT. (wign. mom­ yoli. placenta kveri. plafond] – 1.  mTawmindis p. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. SafarTxeli] – (med. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon. 3. plate-forme brtyeli forma] – 1.) plAcdarm­i [fr. Zv. plAc­i [germ. Ria.) sivrce. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg. baqani). platOnizm­i _ 1. place d’armes] – 1. 2. . 4. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. platonuri siyvaruli. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani.  plaTforma Scd.  Tbili vagonis p. 2. plAtforma [fr. 2.  maRali p. 2. platonizmTan dakavSirebuli. wel­ TaRr. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli). ganyenebuli. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi.

pleadasi Scd. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. dabali wodebis warmo­ madgeneli.  pleiada. plaid. plebs] – (kreb. romelsac adeben daketil kars. plOmb­i [germ. bu­ nebis realur ferebs. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs.  p. plEbei [laT. plEvrit­i (medic. plumbum. haerze. plEer­i [ingl. Se­ fuTul saqonels da sxv. pleura gverdi] – (anat.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. 2. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra.) apki. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. sadac yvela wevri esw­ reba.. Plombe < laT. plenArul­i [laT. plEbs­i [laT.tyvia] – 1. plebQscit­i [laT. Ria cis qveS. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. referendumi). sxdoma.  s. piradad Tavi­ sufali adamiani. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas.) plebeebi.) plevritis anTeba. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs. xeluxleblobis niSania. fr. . mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani.] – didi da sqeli Sali. plebeius] – 1. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. plo plEvra [berZ.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi.  umaRlesi sasamarTlos p. ¥ saplebiscito.  qarTvel moWadrake qalTa p. plomb.-is mowyoba. plEner­i [fr. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. sakiTxi. Θ  konferenciis p. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT. ¥ pleadisa. plEd­i [ingl. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. haeris garemos. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. plEnum­i [laT.

 pnevmatiuri Scd.  p. plutokrAtia [berZ. pnevmOnia [berZ. Plutokratia < plutos simdidre.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. rac Scd.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta. miwis wiaRis mflobeli. podAgra [berZ. pluralis mravlobiTi] _ 1. (astr. pneumonia pneumon filtvi] – (medic. da . temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. pnevmatQkur­i [berZ.  pliusi Scd. ¥ pnevmaturi dasaSvebia. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas. p. nivTiereba. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi. 15 (an +15) gradusi. Sokoladi da sxv. pluton] – 1.  pliuralizmi Scd. romel­ sac urevia raime xili. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi. podagra] – (me­ dic. wve­ ni. plurAlizm­i [< laT. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. (polit. saiqios mbrZanebeli. (-) minusi). qarTuli 2.plo -402kratos xelisufleba.  p. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens.  me­2 mniSv. tumbo.) idealisturi moZRvreba. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi. romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. pneumatikos sasunTqi. plUs­i < [laT. (filos. plUton­i [berZ. miwisqveSeTis RmerTi. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba.  g..) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. 2. poEzia [berZ. plOmbir­i [fr. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. CaquCi.) filtvebis anTeba. 2. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. leq­ sebi. tabiZis p.

2. niWi. positius] – 1. faqtebze damyare­ leqsad. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo. asaTianis p. pOet­i [berZ. buli adgili savarZlebiT (wign. rebis ganlagebis adgili. 4. Semoqmedeba. cdaze. l. (samx. WadrakSi. romelic zrunavs Ta­ ioni. sakiTxis p. `basianis brZola~.  p. podium] – 1. ganlageba. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. sazeimo p. fSavelas p. pozQcia [laT. pozQtiv­i [laT. buli. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. `bedi 3. pOema [berZ. visame an risame mdgomareoba. imperatorisaTvis. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. mowinave p. visi qcevis garegan efeqt­ 3. pOdium­i [laT. pirTaTvis. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. n.  p..  p. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. msjeloba.) dadebiTi (sapirisp. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT. p. maRali wris  p. gamoxatuleba.  sasurveli p. romelic leqsebs Txzavs. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. moklebalniani sanadiro 4. rac pozitivizmi.) Tvalsazrisi. pose] – adamianis ebze brZola. gadat. (wign. gens.) brZolis dros ja­ mareoba. mecnierebani. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl.-403- poz xalxuri p. . senato­ negatiuri). adgili naturisaTvis. poietes] – mwerali. baraTaSvilis p. `baxtrioni~. mosuli. Zv. positio] – 1. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs.pOza [fr. rebsa da sxv. SaSSi: figurebis ze. (meZebari) ZaRlis jiSi.  v. ¥ poeturi. pointer] – im momentisas.. maRali baqani. romelzec (negativisagan 2. gadawyveta. pozQor­i [fr.

p. Tavisi p. (qarT.) da­ kavSirebuli. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. daicva. 2.) baza. 1.  saraketo p. poliAndria [berZ.  p. (wign.-Si miiRo monawileoba. polyglôttos] – bevri enis mcodne. 2. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. yinulebi. poligrAfia [berZ. polAruli [laT. poligAmia [berZ.  kamaTSi swori p. qorwinebis forma. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma. sinon. (s. polQglot­i [berZ. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes.) kombinati.  p. polusTan (mniSv. ¥ poziciuri. mra- . sinon. poly bevri da gamos qorwineba] – 1. polQgon­i [berZ. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis.. poligQnia [< berZ.  p. romlis saqmea wignebis. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli. (s. azrebi. polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma. p. p. samxedro wvrTnisaTvis (qarT.. Rame. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad. eqspedicia.  p. polaris] – 1. beWdva. sapirispiro. upiratesoba (WadrakSi). mrewveloba. sasroleTi).) sruliad sxvagvari. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi. sa­ winaaRmdego. paeqroba). azri raime sakiTxSi. mravalcolianoba). polusTan ar­ sebuli. poli. sinon. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes. sinon. eWira. [berZ. polEmika [fr. literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT. p.  literaturuli p.. gadat. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. Jurnal­ga­ zeTebis da misT.pol -404valqmrianoba). polemique < berZ. (qarT. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes.

politeqnQkuri [berZ. xe­  raionuli p. simsivne. qonebis da sxv. xelisufleba] – mraval­  p. saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. muzeumi. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. iwvevs damblas.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. police] – si­ cocxlis. poly bevri da techne xeloba. ligia. RmerTs aRiarebs. nivTiereba erTgvari.pOlis­i [berZ. lofans (ix.. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. mwifo. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. mo. kratos buli. 2. swavlexelisuflebianoba. bavSvTa p. p. poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. sa­ . is specialisti. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. universiteti. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ. p.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. policieli. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp.. xelis­ ba. poliklQnika [berZ.mtkice da elastiuri. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. poliTEizm­i [berZ. farTod pOli p­i [berZ. nawlavRruiani cxoveli. samzadeblad. polypus] – 1.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). politika saxel­ denime pirze. polios saqmianoba. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi).

Polizei berZ. warmoSobili xalxuri cekvisagan. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. полк] – samxedro nawili. polifOnia [berZ. polyhymnia < berZ. ¥ sapolicio. musika am cekvisaTvis.  msrolelTa p. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo.) moqmedeba risame misaRwevad. politQkos­i politikuri moRvawe. xelmwifo xelisuflebis. p. politQkan­i [fr. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . Sexedelebebi. brZola. damokide­ buleba. polka] – Cqartempiani sabalo cekva.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. pOlk­i [rus. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza.  sagareo p. p. ¥ polifoniuri. polihQmnia [laT. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi.. p. ¥ policiuri. saSinao p. poliquan < berZ.] – adamiani. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad. ¥ politikuri.. zedamxedveloba. polyphônia – mravalxmianoba.pol -406bis probelemebs. polQcia [germ. sxva adamianeb­ Tan urTierToba.  p. -is meTauri.. moRvawe. saaviacio p.  p. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. ¥ sapolitiko. ubani. xSirad angarebis miz­ niT. gazeTi. legioni). (sinon. simRerebi. pOlka [Cex.  s.  p. poliqrOmia [berZ. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas. (saub.  s. intrigani. 2. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. qandakebaSi). politolOgia [berZ.

bet. pompEzur­i [fr. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa. pop-ansambli. sapirispi­ ro. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. ne oficeri.. pular popularuli] – Tavsar­ (ix. < po CrdiloeTis p. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. am pOmpa [laT. sinon. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. pOp­art­i [ingl. uaryofiT p. fufuneba. pop Semokl. suli] – ucabedi xmauri. `popularuli~. aseT navze si wertilTagani. (gadat. dacema. polo berZ. pompe] – wylis tumbo. полковник] sxvavebuli ram. [ingl. agreTve polaruli). gaqroba pOni [ingl. romlebic sax­ cxenis jiSi. cxenburTi). mag­ `masiuri~. pop art Se­ 3. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi. TamaSi cxenebiT.. ori bolodan erT­erTi. efeq­ saxlis angelozi. kolegiis wevri. ga­ daadgileba. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl. adgili.] – gunduri sportuli didebuleba. Poltergeist fuZis angelozi. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. pOlus­i [laT. dedamiwis Ziriani navi.  avtomobilis p.. samxreTis p. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT.-407- pop polkOvnik­i [rus. poltergEist­i [germ. pOmpa [fr. pontifex] lebis oinebiT. pop. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. sax­ romSi. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. eleqtruli wredis. sawinaaRmdego ram. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. pony] – patara sagnebisa.) ukiduresad gan­ . burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. saxlis tisaTvis gamiznuli.  dadebiTi p. pOnton­i [fr. pop­musika. polus < berZ. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2.

port] – navsadguri. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba.  p. arqiteqturulad ga­ formebuli. gamosaxulebas. motivebisagan.  populiarizacia Scd. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. bWe. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. (teq. bevri­ saTvis advilad gasagebi. 2. Tan satareb­ . p. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li.  s. mxatvroba­ Si.S. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. mxatvruli mimdinareoba. porto Tan damaqvs] – patara. pornogrAfia [berZ. leqcia. sahaero porti _ igivea. pOrt­i [fr. saqonlis SefuTvas da a. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si. xalxuri] – 1. stilisa da Temebis imitacias axdens. pOrtal­i [fr. pOpuri [fr. sayovelTaod mo­ wonebuli. popularis saxalxo.pop -408- mokl. foTi. popularizAcia [< laT. portatis < laT. ¥ saporto. 2.  xalxuri simRerebis p. portatQul­i [fr. portAtiv­i [fr.  populiaruli Scd. Portal kari. romelic risame populari­ zacias eweva. realur sagnebs.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. kinematografiaSi). Porta] – 1. populArul­i [laT. bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. xeliT gadasatani organi. warmoadgens zogi manqanis nawils. portatif] – patara zomis. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. xelmisawvdomi. WiSkari < laT. mar­ tivad gadmocemuli. popularis saxalxo. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. ope­ retis. Jurnalisti.  p. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis.  popularizatori Scd. literatura da sxva. rek­ lamas. vinc. uwma­ wuri suraTebi. popularizAtor­i piri. mowonebiT sar­ geblobs. aso ð­s formis). qalaqi – baTumi. rac aeroporti. msaxiobi. xalxuri simRerisa da misT. iyenebs Tavisufali.

sabeWdi manqana. p.  ferweruli p. poste] – 1. ¥ portretuli. Porzellan] – faifuri. pOrtmone [fr. mZime qsovilis. [laT. pOrfir­i [< berZ. satareblad. fotoaparati. wignebis da misT. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. magari da momwaro. portrait] – 1. msgavseba. aRwera. p. Portwein] – magari Rvino erTgvari. saguSago. portQer­i [fr. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. saidanac . postinfeqciuri. grafikuli. sadarajo punqti. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). p. porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT. Canaxati. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). pOrtret­i [fr. portativuli Scd. (gadat. radiomimRebi. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. advilad gada­ satani. magnitofoni. p.  p. qaRladebis. Zo­ weuli. abaria fosta.  portatuli. pos 2. porTveini.  tyavis p. porter] – Savi ludi erTgvari.  porTfeli Scd.) pirovnebis daxasi­ aTeba.-409lad marjve. krest­ sabmeli. portveini Scd. pOrter­i [ingl. pOrtie [fr. ferwera.. portier] – sastum­ ros mosamsaxure..  p. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. pOst. 3. Poseidôn] – berZn. porcElan­i [germ. pOrtfel­i [fr. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). p. portvAin­i [germ..  postimpresionizmi. skulpturuli p.. pOst­i [fr. Ca­ saweri davTari da sxv. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami.  porTvaini. poseQdon­i [berZ.

postfAqtum­i [laT. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba. postimpresiOnizm­i [laT. postamentum] _ igivea. ganxorcielda. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi.  qveynis ekonomikuri p. postAment­i [laT. ¥ potenciuri. unari.. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe. icaven an uTvalTvaleben visme.  p.  ministris p. 2. SesaZleblobani. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags. (fiz.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg). postUlat­i [laT. risame sim­ Zlavris xarisxi. potentia Za­ la] – (wign.. postulatum mosaTxovni. rac piedes­ tali.) gadat. postskrQptum­i [laT. (wign. pragma.) mtkiceba.  sakontrolo p. pragmatos – moqmedeba] – 1. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. saWiro] – (wign.pos -410moxda.) faruli SesaZ­ lebloba. post Semdeg da fr. post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. rasme. energia.  SemoqmedebiTi p. potEncia [laT. romelsac win uzis laTinuri asoebi P. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi.S. 2.  p. samxedro p. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. rac ukve raRac . potentia Zala] _ 1.) sidide. mimarTuleba. pragmAtizm­i [< berZ. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad. saTvalTvalo p. 2. p.rac praqtikulad sasargebloa.  potencialuri Scd. potencQal­i [< laT.-ze dgas. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas.

da gardaqmnian mas.) lomis. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. predQkat­i [laT. pride] – (spec. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari. wignis. p. logikuri.. gamocdileba. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. preAmbula [fr. prezervAtiv­i [< laT. rogorc sasawavlo pro­ 2. sawarmoo p. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. swavluli. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli. prezentAcia [ing. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT.-411- pre prAdo [esp. adamianTa  preambulasi Scd.) is. war­ kargi p. prAqtika [berZ. an sxva 3. koncerti.-aa saWiro. muzeumi madridSi (espaneT­  p. moqmedeba. vefxvisa da misT. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. cesis Semadgeneli nawili. (gram. Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba. mecadineoba.. mosaqme] – 1. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. uleba. ganizaciis wesdebis p. rac msjeloba­ 2.) Semasmeneli. Senobis. presentation]  studentebis sazafxulo p. praktikos saq­ ¥ preambulisa.  p. Si). prAid­i [ingl. saqmianoba. ebisaTvis. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. materialur samyaroze lis saxelad.  praktikosi Scd. filmis. praedikatum]  Teoria da p. miani. rac Scd. saganze. prae praktika. preiskurant] – Sesavali nawili. nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. saTvis. – 1. praktikuli Scd. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. praqtQkos­i – Tavis specia­ . (lit.

 presidiumi Scd.. krebis. premiér pir­ veli] _ 1.  saqarTvelos p.. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. prezidQum­i [laT. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis. upiratesad fortepianobisaTvis. praeludo winaswar vukrav. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba. yrilobis da misT.) fondi. firmis p. (gadat.) Senaxva. praesumptio] – 1. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi. meTauri. 2. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign.  mecnierebaTa akademiis p. warma­ tebisaTvis.. saWadrako federaciis p. aSS-is p. dacva ri­ same. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. 2. prelUdia [< laT. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano. . arCeuli garkveuli vadiT. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa.) anazRaureba. praesidium TavSi jdoma. premQera [fr.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. prezQdent­i [laT. kinofilmisa da sxva. prEmia [laT. operis. 3.  premialuri Scd. zogi organizaciis. winaistoria). dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo. igivea.  mecnierebaTa akademiis p.  s. rac pre­ mier­ministri. ¥ saprezidento. arCevnebi. Sesavals vukeTeb] – 1.  konferenciis p.  operis saorkestro p. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. pirveli p. win mjdomi] – 1. (wign.) risame dasawyisi. prezUmfcia [laT.pre -412- prezervAcia [laT. Sesavali. sinon. premQer­i [< fr.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod. firmis da sxv.. win jdoma] – 1. konkursSi gamarjvebisaTvis. musikaluri nawarmoebis Sesavali. sazogadoebis. zogi didi samecniero da­ wesebulebis. ¥ premiuli da sapremio. ganviTarebis uZvelesi xana. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis. 2.  saerTaSoriso p. (samarT.  p. 2. p. baletis. (s. 2. (s.

gavle­ tramalebi stepis msgavsi. pressing] – momzadebuli] – 1. p.. p.) avtoriteti. saubari vitaminiani p. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl.) profesiebi. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili. prerogAtiva [laT. prero xelmZRvanelis p..-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. praeparatus prEsing­i [ingl. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. meurneo kulturebi. presis warmomadgenlebTan prEria [fr. iodovani p. upira­ festivali. (s. sazoga­ wesiT. yvela Tav­ 2. praetendens prEsa [fr. uxucesi] – mRvdeli. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ. tri] – mTavrobis meTauri. politikuri. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo. p. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr.. vaweTa) Sexvedra. Tanamdebobis piris gansa­  p. pre- . na.-is muSaki. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba. prestige] – tyelis vrceli velebi.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. mTel moedanze. msoflio p. rame. 3. (s.) kuTrebuli ufleba. p. presbyteros jdomare. rameze. produqti.-413- pre  saqarTvelos p. tesoba.. (wign. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv.. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p. presse] – periodul (praetendentis)] – piri. pativiscema. daurRvevlad. prepArat­i [laT. pretEndent­i [laT. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba.damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. prairie da (mr. ndoba. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme.

ukmayofilebis gamoxatva. miwebis. prefeqtis kancelaria. privatizAcia [< laT. praefectura] – 1. romelic departamentis saTaveSi dgas.  pretenciozuli Scd. 2.pre -414erTeuli. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. precEdent­i [laT. privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa. adamiani. SeRavaTi (mag. wayeneba. 2. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. sacxov­ rebeli saxlebis. (samarT. sarCeli. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba. prefEqtura [laT. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. zog qveyanaSi: policiis ufrosi. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT). ¥ saprivitazacio. risame moTxovna. u. ¥ upretenzio – ubralo. 2.  p.-Ta turniri (WadrakSi).  raime p.  p.  didi p. sa­ da. praetensio] – 1. TavsarTi. SemTxveva. nawarmoebi. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli . preferEncia [laT.-ebi aqvs.  u. praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. saCivari.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. risame mopovebisaken swrafva. uprecendento Scd.  u. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis.  p. ar yofila. prEfiqs­i [laT. SemTxveva.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba.  precendenti. toni. ¥ pretenziuli (mniSvn. Ziebeli. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1. ¥ uprecedento. 2. misi mmarTvelobis organo. 1­isaT­ vis). safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. prEfeqt­i [laT. pretEnzia [laT. praefectus uf­ rosi] – 1.

komisia. primitQvizm­i – 1. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. sakiTxis gaubraloeba. primitQuli [laT. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs. ganuviTarebeli.) mravalwaxnaga sxeuli. pirvelyofi­ li] – 1. ararTuli.  festivalis mTavari p. prisma] – 1. (fiz. Cveuleb­ riv samwaxnaga. upira­ tesi mdgomareoba. ¥ privilegiuri. prQnter­i [ingl. Ca­ morCenili. mina. prQzma [berZ. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. 2. upiratesoba. p. rTuli movlenis. prQmat­i [laT. privilegirEbuli _ igivea. rac privilegiuri (ix. prQzi [fr.  primitivuli Scd. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. primAdona [it.-iT sargeblobs. teqnika. ¥ saprizo. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. marti­ vi. pirvelo­ ba. primitivus Tavdapirveli.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. privilegia). (maTem.-415 s.  p. mdgomareoba. prizmatuli Scd. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. ubralo. fondi. p. s. primQtiv­i [fr.  p. metismetad gamartiveba. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad.  s. s. 2.  p. simarti­ ve. meurneoba. privilEgia [laT. pri  prizmi.  p. adgili. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . 2. ¥ prizmuli. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. azrovneba. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. obieqtebi. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis. uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT.  p. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. kristali.

princi pidan (mniSvn. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba.. prior pirveli] _ 1. kritika. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad. melnis p. [laT. prQncesa [fr. ga­ mokvlevaSi da misT. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. ¥ prioritetuli. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi. princQpat­i [laT. p. sinon. 2.) gamomdinare. welTaRr. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. princesse. upiratesi mniSvneloba. dasawyisi] – 1. rome­ lime Teoriis. p.prin­ ci pze damyarebuli. germ.  princi pialuri Scd. upiratesoba.  avtomobilis moZraobis p. 3.  p. 2. principatus] – Zvel romSi Zv. prQnc­i [germ. princQpul­i 1. politika. ganuxrelad Semsru­ lebeli. . uprQnci po – 1. rwmena...  u.  prinsessa Scd. kamaTi. prQnci p­i [laT.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli. 2. pro. gadawyvetileba. Tvalsazrisi. 2. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba.pri -416 p. 2. moZRvrebis.  lazeruli p. prince < laT. 2) dam­ cveli. ufliswuli). prOblema [berZ. adamiani.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators. Prioritat laT. p. u. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. moqmedebis. Prinz fr. adamiani. rac araviTar princi ps ar axlavs. sakiTxi.  dargis p. priorQtet­i [germ. msjeloba. gamogonebaSi. princi pis (mniSvn. Prinzessin < laT. I s.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi.  u. ganviTarebis p. problema] – 1.  mtkice p. ¥ princesasi. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba.qcevis ZiriTadi wesi. p.. mimarTulebani mecnierebaSi. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs. principium sa­ wyisi..

soflis meurneobis ganviTarebis p. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori. 5. prOgnoz­i [berZ.  p. ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi. romelic unda Seasrulos manqanam. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze. gamokvlevas. programma pro gancxadeba] – 1. sacirko war­ modgenis.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p. 1.  ixmareba agreTve problematuri.  mecnierebis ganviTarebis p. Teatraluri. Teatraluri p. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. wi­ naswarganWvreta movlenis. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. s. samyaros warmoSobis p.  s. Seswavlas. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba. prognosis] – winaswari ganWvreta. sakiTxi. telegadacemaTa p.  p.  samoqmedo p.. dedamiwaze. Sed­ gena. marTva. 2. 3­saTvis).  koncertis p. 2. furce­ li. ¥ programuli (mniSvn. danadgarma.  konstituciur .  sicocxlis warmoSobis p. gadat. .  amindis p. laboratoria. s.. ¥ saprogramo (mniSvn.  qarTuli literaturis p. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema.-ebi. gansaxor­ cielebel rameze. 3.. aRzrdis p..  s. sakiTxi. 2. 5­saT­ vis). ¥ problemuri. prObst­i [germ. 4. ga­ dawyvetas. momavali muSaobis. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi.) ityvian Zne­ lad gadasawyvet. ¥ saproblemo. dokumenti.  u. (saub. prOgrama [berZ. politikuri partiis. sabWo.monarqiuli partiis p. ro­ melic saWiroebs axsnas. me-12 klasisaTvis. gancxadeba. moqmedebis gegma­davaleba. SemsrulebelTa gvarebi da sxv.-417praqtikuli sakiTxi.

pro -418gadamRebic aris. 2. productus] – mwarmoebluri. geometriuli p. 2. anazRaureba. prodUqcia [laT.  ucxo enis Seswavlis d.  progresiuli Scd. teqnikuri p. Producer] – kinofirmis patroni.. prOduqt­i [laT.  Sromis p. productio] – 1.karaqi da sxv. produqtQuli [< laT.nivTiereba. aqtis. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad. kacobriobis p. kino­ kompaniis meTauri. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti. na­ yofieri. productus Seq­ mnili] – 1. risame asa­ gebad. nawili. prOgres­i [laT. p. projectus win gamoweuli] – 1.. regresi). Sroma. Tbilisis centris rekonstruqciis p.-ebi (yveli. Zlier­ deba. produqtebi – sursaT­ sanovage.. 2. gonebrivi Sromis nayofi.) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi.  mecnierebis p.). aRmavloba (sapi­ risp.  progresuli sxvaa (ix.).  ariTmetikuli p. xidis p. mr. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi.benzini. gadat.  p. prOeqt­i [laT. moRvawe. miwaTmoqmedeba.  Teatris p.. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis .ebi (navTi. prodiUser­i [ingl.. navTobis gamoxdis p. progressio win­ svla] – (maTem. programa) speci­ alisti. raime dokumentis.  rZis p. progrEsia [laT.  produqciuli Scd.  samecniero p. progresi)..  p.  produseri Scd. kuburi gantolebis d. mza p.. beWdviTi p. mowinave. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma.  maRalxarisxovani p. dizelis sawvavi da sxv. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix. sagani. daprogrAmeba – programis (mniSvn. progressus] – winsvla.

provokAtor­i [laT. xelmwifoSi. SezRuduloba. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili. ¥ provinciuli. tizmi.-419- pro dadgenilebis winaswari. piri. provincialis provinciuli] –  s. ¥ saproeqto (mniSvn. Tvalsazrisis. romelic Separulia brtyel zedapirze. gegmili). savaraudo teqsti. interesebis eqtis (mniSvn. provocaSors gaweva] – 1. rasac mohyveba periferia. provocatio mqone farmacevti.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. gegma. olqi. raime organizaciaSi provo­ sinon. 2­isaT­ moqmedebas. 3. 2. vis). rac dialeq­ s. kuTxe. pravakatorulaT. (moZv. p. davaleba. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p. instituti. pirTa jgufis. kaciis mosawyobad.  provincialuri Scd.  p. p. s. Teatri.. 3.  s.  eqskursiaze wasvlis p. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti.) gamosaxulebis ga­ 2. provQzor­i [germ. administraciul­terito­ Sedegi. (spec. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. ¥ provokaciuli. vis).) siv­ tos gamomwvevi] – 1. (maTem.) igivea.-is centri. visime (calke pi­ – 1. loba.  patara p. qalaqi. mZime (zogjer damRupveli) 2.. saqmianoba.  p. pravokatoruli Scd. . mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT. 1) Sedgena. 1. CamorCeni­  avtosawarmos p. Saki. ¥ provokatoruli. mebebisTvis. Provisor <  pravakatori. aparati. (moZv. projectio win. ganzraxva. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. rulebis p.-ze wamoego. (ist. (qarT. provincia] saqcieli. xelSekyrobili teritoria. romelic Ralatis dacema ekranze. proeqtQreba – risame pro­ 2. wamqezebeli. simZlavre.) dedaqalaqs an ris. proEqcia [laT. provisor] – afTiaqis mu­ li.

 pravokacia. prozElit­i [berZ. ¥ saprozeqturo. moTxrobebi). proklamAcia [laT. saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. prOTez­i [< berZ. prozaQkos­i – mwerali. ¥ prozauli. 2. prosēlytos] – 1. mowodeba. fexi. procla- .  generaluri p.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli.. 2. prOza [laT. poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon.  protezi Scd. gauleqsavi literatura (romanebi. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. prokurAtori [laT. daqiravebuli muSa.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas.. proletarus] – 1. procureur laT. Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. prozEqtura [laT. Zvel romSi: moqalaqe. beletristi). prolEtar­i [laT. provakaciuli. beletristika).  p. nawarmoebebi. kbilebi . pravakaciuli Scd. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad. prokurAtura – saxelmwifo organo. ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. axali aRTqma). 2. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri). prothesis mi­ mateba. zedamxedveloba. ¥ p.). visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. prokOnsul­i [laT. Tanamdebobis piri. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. sa­ dac gvamebs kveTen. pilate (biblia. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. prosa] – TxrobiTi.  s. procurator] – Zvel romSi: moxele. procuro vzrunav] – 1. prokUror­i [fr. mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. risame axali da Tavdade­ buli damcveli. prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas. ¥ saprokuroro.

waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT.) raime sa­  p. promulrisame nawilebs Soris. ventilatori. promEdol­i – tkivilgama­  p.-421neli. 2. prologos] – sawvavad. buli nawilebis mqone. gav­ propOrciuli1 – 1. propolis < parati. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. sidideebi. narkotiki. agebuleba. sinon. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. codnis gavrceleba maseb­  p. skis webo. propEler­i [ingl. muSaoba. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. miiReba navTobisgan. (maTem. butan­ Ta klasi. maTematikaSi: iseTi. moqveyneba. romelic prolongAcia [fr. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. propeller] agreTve epilogi). tumbo. ukuproporciuli: ukupro- . literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. gagrZeleba. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. ¥ propeleriani. rac unda gavrceldes.  TviTmfrinavis p. p. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. promotio win dindgeli. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). das eweva. proportio] – xis miniWeba. propaganda toloba. jerme gazrdiT an Semci­  p. gatio] – (samarT. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT. imdenjerve. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. rome­ tebiT. erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. mowyobiloba. 1. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri. ideis. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT.) ori Sefardebis propAganda [laT. romelic risame propagan­  p. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. moZRvrebis.

raime gamocemis dawvrilebiTi gegma.  ganmartebiTi leqsikonis p. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp. proJEqtor­i [fr.  proporcionaluri Scd. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile..  prospekti Scd. saxel­ mZRvanelos da sxv. rusTavelis p. (sa­ mecniero naSromis. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema. frazeologiuri leqsikonis p.) winamdebare jirkvali. ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT.  universitetis p. (TbilisSi). prorEqtor­i [laT. prostAta [berZ. prorogatio gangrZoba. praJeqtori. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi. gaxangrZliveba] .  daviT aRmaSeneblis p. mokle Sinaarsi. pro ma­ gier da rector mmarTveli. ganzaxva. praJektori Scd. prorogAcia [laT. prostitutio Sercxvena.). 2. prOJeqt­i [project < laT.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma). samecniero nawilSi. prostatēs win mdgomi] – (anat. wabilwva] – porciuli sidideebi. prospEqt­i2 [laT. qalaqis didi. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. prospectus xedi. romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT. prostAtit­i – prostatis anTeba. projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. mimoxilva] – 1. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. prostitUcia [laT.. prOspeqt­i1 [laT. maJoritaruli warmomadgenloba). prospectus xedi. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia.  mogzaurobaTa biuros p..  prospekti Scd. Cveulebriv farTo da swori quCa.  prorektori Scd. mimoxilva] – 1. projectous < laT.  proJektori. etimologiuri leqsikonis p.

prOteJe [fr.  p. demonstracia. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. protoena. prOtest­i [germ. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. ¥ saprotesto. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis. proteqtOrat­i [ingl. protokoll. protestor vemowmebi] – 1. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma. prostratio] – daZabuneba.. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba. protOkol­i [berZ. eklesia. uxalisoba. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva. sefiskveri. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. meZaveoba. protokultura. warmoiSva me­16 s. prOsfora – hostia _ patara kveri. protEqcia [laT. prostrAcia [laT..-is gancxadeba. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari. gauwia.­Si re­ pro formaciis dros.  prokuroris p. [berZ. proto.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba. 2. mfar­ veloba. nota. Protest < laT. protectorate < laT.  prototi pi.  p. dad­ genilebis winaaRmdeg. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg. . rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. ufrosi saeklesio wode­ bebSi.  s. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). ¥ protestantuli.  p. s. pirveli. protorenesansi.

prOfan­i [laT. moZRvrebis. proqtolOgia [berZ. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. uvi­ ci.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki.  eqimis p. profanatio] – upatiuri.-ebi. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis.  saoqmo Scd. ¥ saprotokolo. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. 2. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag.) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. proktos . romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe. protOti p­i [berZ. profanAcia [laT.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p.: ideis.. misi damaxinjeba. profEsia [laT.  s. pirveli saxe. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan). ¥ profesiuli. SebRalva. profesiOnal­i adamiani. p.  p.. prôtos pir­ veli da typos niSani. xe­ lovnebis Zeglis da sxv. prôtos pirveli] – (fiz. risame pirveladi nimuSi. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. interesebi. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba. daxelovneba. specialoba.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. p-is arCeva. kvali] – 1. warmoqmnili] – (biol. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi.  profesionaluri Scd. prOtoni [berZ. dedani. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. namdvili pirovneba. protOplazma [berZ.) mimarT. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. inJinris p.

2­isaTvis). professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. acra. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. xidis p. ero­kvleviT muSaobas). inJineri. 2.  Semnaxveli banki iZleva  p. meurneobis ZiriTad dama­  s.  wylis p.  p-(s. prOforma [laT. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. 1. sargebeli). mo­ wodebuleba. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p. kabineti. Se­ kompresebi da sxv. xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba.rodesac iReben  wiTelas p. TanamSromlebs. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba. 3. (mniSv.-ebi. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT. raodenoba. profesiis. remonti. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. romelsac ani­ saCveneblad. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi.-425- pro  p. specialobis. ¥ profilaqtikuri. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. Semosavali. (qarT. (s. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. saxis procesi (abazana.. 3. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr.  gzis p.. p. masaJi. mZRoli. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT). asedi nawiliT. an sagnis gamoxatuleba.. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. saxedaoba gverdidan. dargebSi). pro centum asis magivrad] – 1. p. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr.) sakiTxi. xasiaTi. raime Tuleba. am 2. Tavidan acilebis Ronis­ 2. pro forma profEsor­i [fr. p.) wesebi. procedure] – 1. teqnikaSi da sxv. romlebic  xmis micemis p.). profil] – 1. . teqnikaSi. sinon. lis.

Janni. xaWos an sxva masalisgan – Saqris. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. pUding­i [ingl.  p. p. 2­isaTvis). 3. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . Semadgenloba. (s. ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. teqnologiuri p. Sefardeba. (s. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. 2­isaTvis).. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. publicQstika [germ. sam­ gloviaro).. pubertAcia [gviand.  p. procEsia [laT. Publizistik < laT. beWdva. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba.  u. pUdel­i [germ. publikAcia [germ. 3­isaT­ vis). ¥ uprocento (mniSvn. werili. laT. procEsor­i [ingl. samgloviaro p. ¥ procentuli (mniSvn. rZis da misT. sesxi. moRvaweoba. pUeblo [esp. ¥ publicisturi. ro­ melic publicistikas mis­ devs.  saswavlo-aRmzrdelobiTi p. damatebiT. fqvilis. marTavs srul gamoTvliT process.-s wliurad. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba. mimdinareoba] – 1. processus svla. 2.  p.  sadResaswaulo p.pro -426vliT operaciebs. risime gan­ viTarebis gza. madanSi rkinis p. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. Publication < laT. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo.) vada. kvercxis. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. prOces­i [laT. naSromTa ga­ moqveyneba. sasamarTlo saqmis garCe­ va. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba. publicatio] – calkeul nawarmoebTa.  p. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. p. akeTeben burRulis. 1. publQcist­i – mwerali.) kodeqsi.

.  punktuacia Scd. daba da misT. pUlt­i [germ.. adgili. majiscema). wesi. pUrizm­i [fr. sofeli. aku­ ratuli. ro­ melSic urevia wyali. punctum werti­ li] – 1. romelic mowyobilia.-is kargi codna gamoamJRavna.  eleqtrosadgurebis p. pUnS­i [ingl.. sadgomi. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. (gadat. Punktuatia < laT. pUnqt­i [laT. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva. 2.] – magari sasmeli – romi.  diriJoris (an: sadiriJoro) p. sinon.. punctum wertili] – (gramat. sadispeCero p. Sesakrebi p. pUma [esp. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi).  p. punqtuAluri [fr.  p.. moswavlem p. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili.) sasveni niSnebis dasmis sistema. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT.. marTvis p. 2. pUls­i [laT. raimesaTvis gan­ kuTvnili.  punktualuri Scd. magida. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. stendi da sxv. adamiani. punqtuAcia [germ. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa.-is wesebi. Cai da sxv. punch < ind. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis. pulverizAtor­i [laT. samedicino p. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. purism < laT. gausinjes.  strategiuli p. cxovre­ bis raime tempi. pulsus biZgi] – 1.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba.) moZraobis.  mesame Tavis me-5 punqti. 3. Sa­ qari. purus wminda] – 1. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi. punctuel] – zedmiwevniT zusti.  saTvalTvalo p. 2. pulvis (pulveris) mtveri. Pult] – 1.  p.

jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. ba. saTvis. mZRolebis lebuli. jacquot] – patara lebi. ¥ Janruli da Janrobrivi. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi. mwifo gadatrialeba. JelAtin­i [fr. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. nairsaxeobani. gan­ nariaSi. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. an Stori. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. sityvebi. vili.pur -428- 2. nacrisferi TuTiyuSi. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr.  lirikuli J.. JAndarm­i [fr. qurdebis J. JAkan­i. J. genre] – xelovnebis laT. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. sax.-Ta korpusi... J. gendarmefafisebur masad). romlis xsnaric gacive­  J. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg. JArgon­i [fr. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas. gendarme] – piri. sakuT. nadirod. saTavgadasavlo J. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi. wris warmomadgen­ JAko [fr. jgufis. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba. purQtan­i [ingl. medicinaSi. J  J. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. jakan] xelovnuri). puritan < JAnr­i [fr. iAkan­i [rus. . ro­  mowafeTa J. gamoTqma. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. kuli­ ro wyobis policia. purus wminda] – adamiani. жакан. romelic Sedgeba  J. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs.. JAluz­i [fr. aqvs yviTeli gan.

) war­ wera Tamasuqze.] – Ruzis (burTebs. Jiurs. romelic Jurna­ .  saiubileo J. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr.  J. jockey] – mxeda­ ri. fexebi. dali erTgvari). romelic aniWebs premiebs raime konkursze. Jiuris. marjvebisaTvis.. jury] – specialistTa ulebriv. jongleur] – ¥ saJetono. sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). romelic mzaddeba xilis wveniT. 2. monetis Semcvle­ leobs. J. iyeneben me­ JQro [fr. JiuriSi. (s. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J. gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. romelic doRSi monawi­ firfita. rom­ da sxv.-is gadawyvetileba. TefSebs. jeton] – 1. giro] – (finans. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr.] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. JonglQor­i [fr. JQraf­i [fr. romelsac aqvs Zalian  Jelesi. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro.) nomeri. romelic  s. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb. gamofenebze. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin. JiurSi Scd. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi.). cirkis msaxiobi. biseburi saWmeli.  J. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. gurzebs jaWvis bolo rgoli. li­ Sejibrebebze. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis. korpusTan. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd. brinjaos J.. misT.  Jiurma.-ebiT laparaki.. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis). jgufi. li. li (mag. JEton­i [fr. metyvelebisas). giraffe arab. romelsac J.] – balaxovani rikaSi. JiklQor­i [fr. Cekze da dicinaSi.-429- Jur JEle [fr.

rAgbi [ing. ¥ moragbisa.Jur -430- listikas misdevs. . daWrili xorcisa da bost­  J. sxivisebri).) gamosxiveba. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. rabbi Cemo gegmareba. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. eTika. ebr. rAdar­i [ingl. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi).  J. gunduri TamaSi. Semqmneli. rac amJa­ 2. ¥ radiaciuli. qalaqis r. radiatio] – 1. (ix. rAgu [fr. quCebi. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. ixmareboda regbi. Tbogadacema. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. rugby] – sportuli  avtomobilis r. romelSic 2. bobis r. moZRvari radiAtor­i [laT. ragoût] – wvrilad  r. maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri.  r. loba. radiAcia [laT. rac moragbe lebiT. sinon... radio ga­ mosxiveba] – 1. risame gavrceleba cent­ mad Scd. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. darAbin­i [Zv. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. mOragbe – ragbis moTamaSe. ganlagebuli (qarT. ragbi). gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. Zi. (fiz. sxviseburad. moRvaweoba.

radicarati. gamosxivebis da . ukiduresi.. patara Ziri. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. radiosTan. radiomauwyebloba – masob­ is momxre. zomebis sityvebis damokidebulebas miReba.) gamosxiveba. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv. gamovasxiveb] – 1. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli..) fesvis amo­  r-Ti miReba. bgeriTi gadacema. radiaciasTan.) zurgis tvinis nervTa elementebi.S.) ga­ radio2. lis ZiriTadi] – (wign. radicalis Zi­ a. 1. radio(med. gadacemis mizniT. radioaparadikAlur­i [< laT. 2. 2.. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli. da a. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. saSualeba – sainformacio. bunebrivi bgerebis.. radikaluri parti­ 3. radikalizmis mimRebi mowyobiloba. vebisa. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. gadamWreli. moqmedebis.. uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. sxv. – pirveli Semadge­ damwyveti. radicula basTan. agreTve leba. momxre. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. eleq­ gulis daSla. Sor manZilze signalebis.). patara fesvi] –  radioizotopebi. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. romelic uCvenebs am  r.S. ga­ li. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT. cvlilebebi. radioinJineri. – rigi sityvebis Sedegi. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. r-Si SesruRebis niSani (√¬).  xelovnuri r. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. r.  Tanmimdevruli r. gadamwyveti musikaluri programebis. uli] – (maTem. sakiTxebis gadawyvetisas. fesvebis anTeba.-431- rad radQkal­i1 [laT. TviTon fesvis amoRebis radio1.  radioabonenti.

nivTierebani. radiomEtria – 1. radiolokAtor­i [laT. radiopelengatori). r. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra. agreTve maT biologiur moqmedebas. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. radiOgrama – Setyobineba. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. gamosxiveba. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. radioproJEqtor­i 1. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. radiolokAcia [< laT. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi.  r. radiopelengi). radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. r. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. ¥ radioaqtiuri. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT. daSla. romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs. logos moZRvreba] – medicinis dargi.. uranis r. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . fizikis na­ wili. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. radium da berZ. radiolOgia [< laT.rad -432- r. romelic radioTi gadai­ cema. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra. (ix. 2.

. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan. rac radiograma.-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. radiotEqnika – 1. radQum­i [laT. ¥ radioteqnikuri. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. kompleqsuri aparatura. radioqQmia – qimiis dargi. mecnie­ reba. radioaparaturiT aRWurva risame. radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. saSualebani. TviTmfrinavis da sxv. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. teqnikis dargi. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri. radiosAdgur­i 1.  qveynis r. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis.  r. 2. qarxnis r.. radioreflEqtor­i (ix. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. radium sxivi] . radiotelEgrama _ igivea. radioproJeqtori). romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. radiotexnikuri Scd. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad.  radiotexnika. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT. 2. tele­ viziisTvis. soflis r. radiolokaciisTvis. 2.s. rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. popovma (1886). rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs.

2. r. radius mina TvalSi.  aviaciis moqmedebis r. sxivuri Zvali.rad -434didi saxazavi. Rakete] – 1. badmintonis TamaSisaTvis). iyeneben foirverkSi.) gazeTi. SuSxuna). ¥ raionuli da saraiono (mniSv.. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. sinon. raQsSina [germ. res­ publikis. rayon sxivi. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li. raQon­i [laT. (maTem. (s. 2­saTvis). radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni.) swori xazis monakveTi. danadgari. (s. SimSa. sazenito r.  reixstagi Scd.. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa. (s.) komiteti. radQus­i [laT. (qarT.-is aReba.. 2. ra­ diusi] – 1. 1­isaT­ vis). kolofi.) konferencia. raca yuTi. meterologiuri r.. rAketa1 [germ. 3.  goris r. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. rAketa2 [fr. Telavis r.  kosmosuri r.  saraketo (mniSv. q. r. Tbilisis vakis r. Casas­ venebeli – kubo. Reischine] – . (anat. sxivi] – 1.) winamxris erT­erTi Zvali. (gadat. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti. rAka [laT. ¥ s.  wiTeli jvris r. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde. mxaris. am monakveTebis sigrZe.. (s. Senoba. denTiT datenili hilzi. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. raquette] – tariani ovaluri CarCo. sasig­ nalod da sxv.  samrewvelo r. 2. jarebi. r. s. samiwaTmoqmedo r.  r.) centri. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi. – qimiuri elementi. r-is centri. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati.) risame gavrcelebis an moqmedebis are.. raQxstag­i [germ.

ob­ ligaciebis) SemosavliT. raccourcis Semok­ leba. romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi.Sekveca] – 1. rAntie [fr. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi. sinon. rAnCo [esp. RmerTi viSnus avatara. rentier rente ren­ ta] – piri. mxatvroba­ Si: figurebis. ise uZravi kameriT. TviT es rap marxva. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. ¥ ralim. rancho] – 1.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. wodebuleba.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri).  pirveli r. Tanrigi. dabali barieri avanscenis gaswvriv.-ebi. rumsteaks (mr. 2. rAmSteqs­i [ingl. saxl­ kari.  mravadRiani saavtomobilo r. laTinur amrikaSi: kar­midamo. ralis. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). rAndevu [fr. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. rApira [fr.) paemani.  ralma. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri.-is kapitani. rAmpa [fr. rAkurs­i [fr. ramAzan­i [arab. . rAli [ing. raliSi. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. rang] – xarisxi. fasiani qaRaldebis (aqciebis. di plomatiuri r. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. ralli Scd. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. rampe] – TeatrSi: grZeli. Sexvedra. rAng­i [fr. ralSi. rals. Cogani). aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma. randezvous] – (moZv. 2. mefe.

saxis Taviseburi nakvTebi da sxv.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri.  ratuSisa. (qim. rAsizm­i – antimecnieruli. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika.  rasiuli Scd. rAsa [fr. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag. Teoria..  faSizmis r. r. ratifikAcia [fr. Zveli wigni). ¥ rasistuli.  ratuSasi Scd. rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan. raffiner] – 1. (wign. Raritat < laT. niSnebi. (sp. (gadat.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). 2.  r. r. ratification] da ratificQreba [germ. rafinQreba < [fr. rarQtet­i [germ.rar -436levs iuridiul Zalas. gansxvaveba. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. rAtuSa [holand. rafQnad­i [fr.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa. samuzeumo eqs­ ponati. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa. 2. rafinirEbul­i 1. rAfsod­i [berZ. ¥ rasobrivi. gadat.) gawmenda minarevebi­ sagan. gawmendi­ li. rAund­i [ingl.) daxvewili. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs.  navTobis r. kanonebi. round] – 1. natifi.  r. 2. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali. zeTi.

moSliT. raukan. mizanSewo­ da. racionalizAcia < [laT.  dRe-Ramis r.. zevsis. teqnologia. demetres da zogi racionAlizm­i [laT. norma garkve­ niSvneli noti. feri misawvdomia. reeqsporti. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba. am bgeris aRm­ vebis ulufa.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. bis usazRvro ZalaSi.romelic WeSmariti Temaze. listis ungruli r. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. codnis erTaderT wyarod 2. re. gaumjobeseba. [laT.. kronosis coli. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. fi­ deda.. romelic aRniSnavs: piruku. rhapsôdia] – 1. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ.. berZnul srulyofa. rEa1 [berZ. gamoyeneba.. xelaxla. mizan­ da a. rationalis] – gonivruli. Rea] – 1. geas Svili. rAqiti [berZ. Ratio] – sak­ meore bgera. saxsrebis  rapsodia Scd. mowyoba gonivrulad. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem.) mTeli an wiladis ba. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT.. nili. (astr. r. miwaTmoqmedebis r.-437- rea rafsOdia [berZ.S. romelic dawerilia xalxu­ 2. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1. 2. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva. kveba. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. feodali. losofiuri rwmena imisa.  f. Sewonilad. re.] – TavsarTi. gamow­ rAja [sanskr. re [it. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba. . Tavidan. uli vadisTvis. mag. nawarmoebis nawyveti. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi.  r. agreTve noli. r.

. xolme signalebs. materialuri 2. 1. igivea. realis namd­ 1. aRdgena mkurnalobis Sede­  r. r. nawarmoebi. punqti. gad.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani. ganivrad damagrebuli Zeli. realis macio. 2. vada. realis] – 1. ra] – (zRv. sicocxlis aRdgena. fulad qce­ va. laT. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT. xelaxla da animo (mniSv. cxovrebaSi ga­  rianimacia. Zala. r. stili. gamoxmaureba. romelzedac abamen swor  saqonlis r. reagieren < 2. risame gayidva. reabilitAcia [laT. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT. beWdilebaze. realis namdvili. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT. rac sinamdviles Seefereba. risame gan­  r. sebuli nivTi. rac reaqcia kvlav. (s. xelovnebaSi: mimarTuleba. ¥ sarealizacio.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. pasuxi STa­  r. reAgent­i [laT. re – debaze.patiosani saxelis. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. s. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. reabili s. (medic. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. mimarTuleba mxatvrobaSi. re – winaaRmdeg reAluri [laT. fileba (saavadmyofoSi). dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). (medic. namdvili. reagQreba [germ.)  kritikaze r.. (saub. r. amocana. sariaminacio tareba. 2.) gavacocxleb] – 1. xorcieleba.) ganyofileba. nawile) nivTiereba. namdvilis marTal asaxvas. rEa2 [holand. Scd.  r. nivTieri] – 1.rea -438-  gegmebis r.) anZebze . gegma. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti.

moWrisas.). kolba. 3­isaT­ regenerAcia [laT. ra­ 2.. iqmneba axali nivTiereba. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r.) 1. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. tio aRdgena] – 1. gazeTi. ¥ reaqciuli (mniSv. reaction] – 1. nivTiereba.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv. rebus `nivTebiT~. ski ptra. 3. r. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr. samedicino reaqciOner­i [fr. reAqcia [fr.) war­  r. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. poliuri ufleba garkveul 2. rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT. regeneravis). reaqtQul­i – (fiz. progresis mteri. regalis samefo] – 1.) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. reactor] – aparati an danad­  r. reacteur. r. romelSic saZiebo si­  r. taxti da sxv. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. an motoriani navebiT. TviTmfrinavi. rac aseT Zalas iyenebs. 2­isaT­ vis). niSnebis kombinaciiT. warCinebis niSani (ordeni 3. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. (qim.).-is Sedgena. Zrava. `sagnebiT~. xre. moebaSi ukve gamoyenebuli. regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani. qimuri r. `nivTebis~. politika. ingl. romelic moqmedebs sna. r. ialqniani litika. moZraoba. 2. revoluciuri da erovnul da misT.). `sag­ moiqmneba.  atomuri r. mag.-is amoxgari. mefis xelisuflebis ma­ velze.. romelsac iye­  s. tyva an fraza mocemulia naxatebis. reJimi. cana. (teq. fulis Tierebis urTierTqmedeba. niSnebeli sagani (gvirgvini. Sua saukuneebSi: mefeebis. r. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba.. reactif] – qimiuri .

) mgalobeli gundis lotbari (diriJori).) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena. risame sia. sadac registracia warmoebs. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba. rEgent­i [laT.. (biol. registrum] – 1.  deputatebis r. (teq.. reglAment­i [fr. risame registracias axdens. dadgena. regQon­i [laT.-is darRveva. rEglan­i [ingl.  maRali r... Casa­ weri davTari. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~. registrum sia] – siaSi.-is dacva. maCvenebeli. mo­ wesrigeba. konferencia. mag. qsovilis. regens (regentis) mmarTveli] – 1. reglamentAcia [fr. samxreTaRmosavleT aziis r. r.  r.  namuSevari zeTis r. davTarSi Cawe­ ra. r. regionis qveya­ na. kuTxeebisa. registrAcia [< laT. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. regQstr­i [laT.  poliklinikis r. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. konferenciis.. ekonomika.  r. rodesac saxelo an mxari . ¥ regionuli da regionaluri. olqi. romelic vi­ same. reglament] – krebis. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi. mefis mcirewlovanebis ga­ mo).  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa. 2. miwisqvesa biZgebis r. qorwinebis r. aRricxva. (saek.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. 2. 3.  amierkavkasiis r. yri­ lobis Catarebis wesi. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki. 2.

regressus] – (wign. redacteur] – 1. fasebis r. regolit] – mtvrisebri masala. honorari.-441erTi naWriTaa gamoWrili. romelic gamosacemad am­ .. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi.  siCqaris r. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. ¥ saredaqtoro.  xelnaweris r. mowesrigeba] – 1. rac redaqcia (mniSv.  s. ukuqceva.  literaturuli r. regulAtor­i (teq..  xelnaweris uZvelesi r.  Zravas r. romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas. 1) ukeTebs raime teqsts. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba. romelic wignis.. piri. ukusvla. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva.  xelnaweris r.  reguliaruli Scd. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi. mecadineoba. regulAruli [laT.-is moadgile. taqti] – 1. 3. mimdinare. rEgres­i [laT. teqnikuri r. r. wylis donis r.. redaqtQreba _ igivea. gasworeba. temperaturis r.  r. regOlit­i [ingl.  r. Jur­ nalis. redAqcia [laT. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli.literaturu­ lad damuSaveba. quCaSi moZraobis r. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva.. tempi.  reguliatori Scd. redactio wes­ rigSi moyvana. sistematuri. TanamSromelTa jgufi. regtime < rag nawyveti da time dro.. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva.) mowyobi­ loba. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. romelic redaqcias (mniSv. 2. mowesrigeba..) ganviTarebis Sefer­ xeba. redAqtor­i [fr. operis axali r.  mTavari r. dasabeWdad momzadeba (teqstis). 2. gazeTis gamocemas. 2. regtAim­i [ingl. red regulQreba [laT. regrEsia (laT. piri. 1). daqveiTeba (sapirispiro progresi).

misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. sadac aseTi muSaoba warmoebs. kolegia. 4.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. reduco ukan vabruneb] – 1.  mTavari r. iron. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis. dawesebuleba. regestrum] – 1. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba..  TavTavi. qaTami – qaTmis. 3.  r.) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. rEvanS­i [fr. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika.) valutis kursis aweva (sapirisp. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad. . ¥ saredaqcio.  mawoni – mawvnis.) organos agebulebis gamartiveba.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva.. teqnikuri r. (lingv. nusxa. 3. zedmeti mowiweba. (biol. Semcireba. damuSaveba. politika. ¥ revanSistuli.red -442rejestr laT. redUqcia da reducQreba [laT. sia. liTonis fulis an medalis ukana mxare. 2.  r. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r. aversi). (gadat.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. 4. zurgi (sapirispir. rac risame garantias iZleva. wamwami. (qim. revalvation] – (finans.  s. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali.) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan. gamomcemlobis ganyo­ fileba. Sesusteba. reduplikAcia [laT. revErans­i [fr. rEestr­i [rus. rTulis Secvla martiviT. -isaTvis mzadeba. (teq. 2. reversus ukana. reduplicatio gaormageba] – (lingv. Sebrunebuli] – 1. gazeTs da misT. (ekon. реестр polon. ¥ redaqtiuli. reverence] – 1. devalvacia). 2.) valdebuleba. rEvers­i [laT.  xelmoweris r. aRwera. revalvAcia [fr. 2. revAnSizm­i [fr.

.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. revQzor­i – Tanamdebobis 2. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. keuli scenebisagan. winandeli patronisTvis. mecnierebaSi. mTavroba.  r. romelsac ciuri moZraobis monawile. texa. uaxloes winaprebs. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. organizaciis an revOlver­i [ingl. raime moZRvrebis. sinjva] – 1. romelic revizias ax­ leba. Semowmebis mizniT. reversio dabru­  revmatiuli Scd. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. r. reumatismos]  revoliucia.) qonebis dabruneba yanaSi. romelime dawe­ sebulebis. r. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. revisio gada­ gauqmeba. revmAtizm­i [berZ. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. gardaqmnebi. gamowveva] – 1. magram (di pl. xelovnebaSi da sxv.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs. neba] – 1. revolution] – 1. tkivilebi. ¥ revmatuli. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi.  r. dens. (biol.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. nomre­  r. revErsia [laT. teqnikaSi. (gadat.) winaT gacemuli gankargulebis. qanizmi. momadgelis gamowveva sxva atavizmi. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne).) Zirfesviani cvli­ piri. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. Cveulebriv Tan axlavs . revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. Secvla. an Teatraluri warmodgena. r. kulturuli r. sazogadoebriv­politikur 2. 2. moZraoba. revokAcia [laT. (vaWr. brZanebis revQzia [laT. sistemis. rEviu [fr. brZola. (samarT. bisagan. revolUcia [fr.  buxhalteriis r.

2. Tanamdebobis piris gankar­ guleba. batalioni. resume] – Sromis. romelic miRebu­ lia krebaze. uflebis datoveba. rezidEncia [laT. 2. daskvna. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. raison] – (saub. naSroms erTvis r. rEzerv­i [fr. rEzon­i [fr. s. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. fondi. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad. yrilobaze da misT.  r. ri­ same maragi. 3. rezervAcia [laT. reservo vi­ naxav.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa.  reziumisa. dad­ genileba.  prezidentis sazafxulo r. rezEqcia [laT. rezQume [fr. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. mokle Sinaarsi. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. r. CrdiloeT amerikaSi. reserve] – 1. inglisur enaze. rezolUcia [laT.-is dadeba.  saxelmwifo sasursaTo r.  umaRlesi mTavarsardlis r.. saqmian qaRaldze warwerili. rezerve­ bis (maragis) Seqmna.  gancxadebaze r. moxsenebis. romelime qveynis moqalaqe. rezQdent­i [fr.  s. rezume Scd. ¥ sarezervo. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). 2. resident] – 1. (samx. 2.-is proeqti. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. Resolutio gadawyvetileba] – 1.ebi. rezervUar­i [fr. vzogav] – 1.  rezoliucia Scd. statiis da misT.-is miReba erTxmad. resectio mokve­ Ta] – (medic. ¥ reziumesi.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd.  moxsenebis r. dazvervis saidumlo war­ . rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs.

romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. resultatus asaxuli. reid­i2 [ingl. рейс germ.  mecnieris gamokvlevas didi r. hqonda.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier. reQting­i [ingl. rEzus­fAqtor­i – antigeni.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r.  r. ¥ sareido. gamoZaxili. sadgomis r. 2­isaTvis).) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi. ¥ sareiso. daari­ gos. gza.areklili] – (wign. rxevebi. kontingenti. gadat.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad. 2. piesis an romanis moqmedi piri. resonance] – 1. Tviseba. 2. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb. TviTmfrinavis. raid] – 1. ¥ sareido. saavtomobilo gzebze. avtobusis da misT. adamiani. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis.  partizanTa r. Reise mgzavroba. rezOnans­i [fr. (gadat. 3. 2.-iT Seicavs adamianTa 15%. azri. (fiz.  s. (spec. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento. (wign.  r. ¥ rezonansuli (mniSvn.-445same.  r. Tanrigis mikuTvneba . Sefaseba vinmesTvis raime rangis. rezUltat­i [laT. damoZRvros.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. (samx.-ze mdgomi kreiseri.  s. rEid­i1 [holand.) Sedegi. raisonneur] – 1. rEis­i [rus. Tana­ bgeradoba.  s. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad. rezonQor­i [fr. romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis.  violinos r. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. adgili. 1. avtobusi. as­ wavlos.) gamoxmaureba.

telefonis. romlis saxelwodeba. aucilebeli] – 1. Seqeba. (spec.-Si monawileoba. wils. preten­ gacemis adgili da TariRi. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. romlebic cnobebis gavrceleba. nawili. anda warmoadgens de­ niT. saCivari. reclame] – . nisZieba momxmarebelTa.) nivTebi.saxlis nomeri. 2. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. zia. ma­  mocartis r.) dawesebulebis mi­ sportSi).1 gan­ cxadeba. politikur sarbielze. filebis gamoxatva. rekvQzit­i [laT. filmi.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. diul Zalas. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. plakati. 3.  reketiri. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. yurebelTa da sxv. 2. lebrivi moqmedeba. mizniT. saxelwodeba. telefaqsis no­  sportuli r. requisitum  Teatraluri r.. saTanado xelmowera). 1. racket] – danaSau­  reituzebi Scd. daSinebasTan. reclamatio ukmayofileba] – 1. r. mizidvis  reqviemi Scd. rEket­i [ingl.rei -446- (mag. 2. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo. cxenosnis meri da sxv. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan.. saWiro. saxsenebeli mesa (wirva).) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . (vaWr. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan. Reithosen] – to indeqsi. quCis viwro Sarvali. s. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan. – micvalebulis sulis mo­  r. totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. rEklama [fr. qalaqis. romelic rekvQem­i [laT. ukmayo­ elementi (mag.  s. urom­ 2. fexebs. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. ganyofileba. (samarT. visime an risime Sesaxeb (Teatr.

 avtomobilis r. ¥ rekorduli da sarekordo. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. rEle [fr. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag.  r. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi. rekomendAcia [laT. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb.) darbazi. sabuTi. (s. saukeTeso Sedegi. ¥ sarekomendacio..) maCveneblebi. romelic auqmebs akreditivs. record] – umaR­ lesi. curvaSi. (s.  msoflio r. re­ kvlav. Recreditiv] – 1. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi. r. recomendation] – visime muSaobis. relAcia [laT.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba. rekOnkista [esp. (s. xelaxla da construo vaSeneb] – 1.) mosavali. axali r. moxseneba] – 1. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). relais] – avtomaturi xelsawyo.-is damyareba. rekredQtiv­i [germ. Zabvis.) aRdgena Zalebisa. rEkord­i [ingl. (s. wnevis. rel rekreAcia [laT.  s. relatio cnoba. . mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb. ¥ rekreaciuli da sarekreacio. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. r. 2. werili. Reconquista] – me­8­15 ss. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena. 2.) dro. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad.  r. das­ veneba] – (spec.

saxelosno. gafuWebulisa. zRvis fske binis r. s. remarque] – 1. ¥ religiuri. ris r. wminda nawilebi. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. dakavSirebuli. rom­ riv. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. remontTan  r. relQkvia [laT. samuSanarCenebi] – 1. renEgat­i [laT. kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. romelsac inaxaven yof] – adamiani.. SeniSvna. renego uarv­ 2. relief] – 1. mili. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa.). bas... rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes. dResaswauli-ieso qris.)  s. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. gacveTi­ sibrtyeze. reba. . sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba. dablobebis. nivTi. siaTebas.rel -448- relQgia [laT. remissio Semci­ tes aRdgoma. personaJTa garegnobi­  qristianuli r. sarEmonto – 1.. religiuri oebi.  mTagoriani r. aRdgena 2. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. amoweuli. 2. saxli.) relQef­i [fr. sulebisa). lisa.  r. roba. Cavardnili rEmont­i [fr. minaweri. ruka. li da sxv. Sesusteba] – (medic. amoburculi. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. kapitaluri. gandgo­ (sagvareulo) r..remQsia [laT.. reliquiae] (mr. romelic lebsac Tayvans scemen.). saojaxo davida. saaTis r. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. Teba] – SekeTeba. frCxilebSi). moRalate. tansacme­  s. religio] – rwmena rEmarka [fr.  reliqvia Scd.

Rente. rente – laT. repatrians (repatrian(tis)] – piri. reputacia.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT. 2. reparAcia [laT. reOstat­i [berZ. tyved wayvanili pirebis. rEntgen­i _ 1. repatrQant­i [laT. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ. sarentgeno. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss.  parlamentis wevris r. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. sargebliani. momgebiani. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba. gardaq­ mna.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. rEnome [fr. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba.  saministro r. rentere – regularuli Semosavali. repertUar­i [fr. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. reorganisieren] – risame struqturis Secvla. repatriAcia [laT. romelsac iZ­ leva kapitali.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani.) gaSuqeba.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. aRorZinebis xana. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. fr. igivea. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis. qoneba an mi­ wa ise.-449- rep renEsans­i [fr. rentabEluri [germ. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis. rEnta [germ. ¥ rengenuli. (s. gadakeTeba. Se­ mosavliani.  adamianis organizmis r. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. rac ren­ tgenis sxivebi. repertoire] – .

generAluri repetQcia reprEsia [laT.rep -450- 1. it. wamoZaxili. dasasjeli zoma. (ix. reporter] – Jurnalisti. musikaluri da sxv. repetitio gameoreba] – dramatuli. ¥ sarepertuaro. generaluri. repressio daT­ _ ix. dasja.  piesis r. representent] – (wign. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. ganoebis mier miRebuli  s. 2. ¥ repetitoruli. saxlis maswavlebeli. sarepetecio rEpriz­i [fr. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi.-is ganaxleba. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. repOrtaJ­i [fr. rEplika [fr. gameorebis sanoto niSani. komisia. gegma. transplantacia)] – (me­ dic.  repetitoroba. TeatrSi: sityvebi. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio. nawarmo­ ebTa erToblioba. aseTi (TavsarTi. repetQtor­i [laT. vinc imeorebs] – piri. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. mokle saxumaro nomeri. re – nawilis gameoreba. darbazi. s.  r. reprise] – 1. reprezEntant­i [fr. reportQor­i [ingl. ga­ dacemuli radioTi. . aiTvisos raime codna. replica] – 1.  fexburTis matCis r.  repetecia. mu­ Scd. estradaze da misT. romelic am­ zadebs reportaJs.) 1. repetQcia [laT. replique. gamoqveynebuli gazeTSi. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. xelaxla) da (trans) plantatio 2.) warmomadge­ neli. 2. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod. koncertis r.. tele­ viziiT. TeatrSi. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna. 2. niSnavs: kvlav. repetitor is. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv.  s. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda.

3. damdgmeli. respirAcia [laT. mmar­ res Tvelobis wesi. arse­ bobis pirobebi. reptQlia [< laT. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani.  s. kvlav­ warmoeba. rEJim­i [fr. ekon.) qve­ warmavali. reputAcia [fr. pirobebi.  kargi r.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena. saparlamento r. Selaxuli aqvs.  s. moqmedebis. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. reJQsor­i [fr. darbaisluri. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. r. nawarmoebi. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan. mcenareTa siTburi r. reprodUqcia [laT. moTxovnebi. 3.. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. sa­ xelmwifos wyobileba.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. 2.  kvebis r. (polit. r. (fsiq.  demokratiuli r. sabeWdi teqstisa da misT. s.  Teatris mTavari r. vawar­ moeb] – 1.. Rirseu­ li. respeqtabElur­i [fr. respirAtor­i [laT. dasve­ nebis. mZromi] – (zool. ¥ sareJimo. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. respOndent­i [laT.  kargi r. muSaobis. gax­ seneba. respiratio] – sunTqva.-is dacva. Se­ xeduleba. cxovrebis. ganawesi. xmamaRla molaparake.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. niRabiani.-iT sargeblobs. fakulteti. ¥ sareJisoro. ¥ reJisoruli. naxatis. produco warmoeba. mtkiced dadgenili wesi. respectable] – pativsacemi. reaqciuli r... Sromis. 2.  manqanis muSaobis r. regime] – 1. re – xe­ laxla da productio. namuSevari. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri. kvebis da sxv. reptilis mxo­ xavi.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT.

 s.res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi. s. retranslAtor­i – (spec. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma.  rediosignalebis r.  mx.  marTvis r. radiosadguri.  restornisa Scd. saretransliacio Scd.  satelevizio r.-is prezidenti. ¥ saretranslacio. respUblika [laT. . Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena. resUrseb­i [fr. samuSaoebi.  bunebrivi r. 2.. saxelosno.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. forma. xelovnebis nawar­ moebis. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv.  respublikanuri Scd.  taZris r. restaurienen] – 1. ¥ respublikuri da sarespubliko. (s. telegadacemaTa r. r. risame maragi. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT. ressources] – 1.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti. rEtorta [laT. fuladi saxsrebi. mowyobiloba. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis.. restavrAcia [laT. qveynis ekonomikuri r. r.) aRdgena pirvandeli saxiT. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari.  retransliacia. restauratio da germ. ¥ sarestavracio.  s. ¥ restoranisa. aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. resursi.) konferencia..  retransliatori Scd. restOran­i [fr. retranslAcia – (spec. retorta ukan moxrili..  saqarTvelos r. 2.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi. Zveli freskebis r. agreTve translacia).

reflecto  referatiuli Scd. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji.. avireklav] referEndum­i [laT. piruku da 2. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. teleskopi. biuleteni. Referens aqcioneri. Jurnali. komisia. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT. wyobiloba. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT. gasaxurebeli xelsawyo. piriqiT. kiTxulobs.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). resis mowinaaRmdege. ukanve. refleqti r. romelSic ga­  r. gadmocema. moxsenebis r. retro. Refero va­ leobiT. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb.  refleqsiuri. wignis da upirobo r. referen– 1. retrOgrad­i [laT. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. reflEqtor­i [laT. reflexus asax­ va] – (fiziol. igivea. re­ refErent­i [laT. rEtuS­i [laT.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. refleqtoruli Scd. rac zitivis Sesworeba fanqriT. dus ukan mimavali] – prog­ olqi. ukan mivmarTav. retrogra- .-453- ref ¥ saferendumo. uri. moZraoba. s. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. piri.  r. rac rEfer­i [ingl. ¥ referatuli. r. s.-is mowyoba. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. qili sarkis saSualebiT. misT. mocema. niero naSromis. retros1. gadasawyvetad. ubani.  s. uwyeb. 3.

vagoni. 2. specialuri gemi. .) dedamiwis atmos­ Tveli. refrigéseba werilobiT. rector mmar­ 2. programa. recensio 2. (lit.  marTlwesrigis r. reJimi. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT. 2. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba. iwevs. refrain] –  rektorati Scd. datexa.. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa. romelic ucvlelad ebis.. cis TaRze. politikuri gardaqmna. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. macivris nawili. umaRreqtifikAcia [laT. narevebis gayofa. refractio] – 1.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda.  dadebiTi (uaryofiTi) r.ref -454- rEforma [fr. samecniero naSromis. Senareve­ (fiz. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. Suqtexa. rEfren­i [fr. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. misamReri. ¥ sareformo. Secvla. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. meordeba. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. (astr.. refda misT. rectilesi ganaTlebis r. romel­ Tveli klasi. meordeba. rateur] – 1. warmodgenis. reforme] – 1. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT. 1. [laT. (mus. dasazidad. fr.) taepebi. meTaurobiT. rEqtor­i [laT. ficatio gasworeba] – da req­  s.

) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba. zneobis wesebisa. . Wavli da sôma berZ.) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba. receptum aRebuli] – 1. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. ribosOmeb­i [laT. ribonukleQnmJava (rnm) [laT. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi. taepebis bolos. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. 2. receptor mimRebi] – (fiziol. 3. (medic. rQTma [berZ. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. risame damzadebis wesi. romelic iRebs gaRizianebas. recidQvist­i [laT. rivQera [it. r. sanremo da sxv.  r. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili.. recidivus rasac imeoreben] – adamani. rizAlit­i [it. ribes naka­ di.-455gazeTSi gamoqveynebuli r. gameoreba. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis.-is gamowera. (samarT. sisastike] – mkacri. 2. kani. rigor sim­ kacre. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. ribes nakadi. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi. mi­ TiTebebisa. recQdiv­i [laT.  tortis r.). recidivus rac meordeba] – 1. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. Wavli da (ix. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. mtkice dacva raime princi­ pebisa. (wign.-is wardgena afTiaqSi. rEcept­i [laT.­s.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. erT­ erTi nukleinmJava. rigOrizm­i [< laT.) avadmyofis Seb­ runeba. Saqris damzadebis r. recEptor­i [laT. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze.

) – cxviris lo.) wesebi. r.  r. (gadat. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. niali. reoba. Cabareba] ritOrika [berZ. (s. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic. romelic moqmedeba.) yoveli Tamasuqi. Sinagani r.). aerobika..rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r. r. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. ritualis] – (wign. li. gagzavna.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg. rQng­i [ingl. leqsis r. braga. riTma sxvaa (ix. r. rimmessa fulis gadacema. rhythmos] – 1. rQmesa [it. rikOSet­i [fr. moZraoba. rQsk­i [fr. saSiSroeba. rimEik­i [ingl... misi axali versiis Seqmna ix.) scesurdo. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi. rQnit­i [berZ. muSaoba. same.). (s.).. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria. rQtm­i [berZ. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. aRmosavleT . asxleta raime zedapirze 2. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r. riTmiuli. ceremoformis moedani (Cveulebriv. ricochet] –  musikaluri r. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. vleoba. remake xelaxla ¥ ritmuli. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. mareobaSi Cadgoma.] – 1. bis r.-iT wamosuli burTi. – (finans. lorwovani garsis anTeba. klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). ra­ rQqSa [iap.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. Tanabarzomiereba ri­  r. elCis miRerebisaTvis. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. biT. gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. nebi.

aseT etlSi Sebmuli. rok-ansambli. brunva Semokl. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. rOker­i1 [ingl. rac rok­ musika. naxi­ ris Segroveba] – 1. mkacri. didsulovani. germ. rObot­i [Cex. rOdeo [esp. avtomaturi mo­ wyobiloba. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. 2. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas. – rok­musika xma­ maRali xmiT. rodeo jogis. 2. igivea. Tavganwiruli. riter mxedari] _ 1. rOk­i [ingl. mefis xelisuf­ lebis erTguli. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi.~. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv. `roiali daukra~..-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. 2. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. Scd. TviT adamiani.  rok-jgufi. rocker < rock darweva. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. `roalis damkvreli~. rQcar­i [germ. rac rok-n-roli. rikSa Scd. qanaoba. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli. feodalur evropaSi – piri. roiAlist­i – roializmis mimdevari. rok. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati..  mZime r. ¥ riqSisa. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . roQal­i [rus. xarebis daWeraSi.). ke­ TilSobili adamiani. rok-opera. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. рояль. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa.  `roials ukravs~. mamaci. Ritter < Zv. igivea..  `roalze ukravs.  riqSasi. Tav­ dadebuli. romelSic adamiania Sebmuli. swrafi ritmiT. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba. fr.. cxenebis. 2.

masala piesaSi.  mTavari r. stili. lirikuli simRera. 3... piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. siyvaruli.  pirovnebis r. n. romantisme] _ 1. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi. rokiT. warmoiSva  romaniuli Scd. ebi. (gadat. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. roman] – 1. li leqsi.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani.romelsc romAntika – (wign.-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba. 2. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. tiuli stili. rOm­i [ingl. lis r. rocker < rock 2. ¥ romanuli (mniSv. r.  romantiuli Scd. qiteqturuli da dekora­  r.-ebis Sesruleba. rOker­i2 [ingl. poezia. istoriaSi. 2. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. me­19 s. r. ¥ rokokuli.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr.­is pirveli me­ ri. xarisxi. patara sasimRero liriku­  r. rococo] – ar­ vis).  d. li siuJetebis mqone didi .  r. role] – 1. romelic Toba qalsa da vaJs Soris.-s stilis aveji.  baironis r. xelovnebaSi: mimarTuleba. baraTaSvi r.-ebi.-uli urTierToba.  r. dagisagan. me­18 s. 2­isaT­ rOkoko [fr. (gadat. rac qmnis emociur. romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. mijnuroba. rum] – magari. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr.rok -458- mayuCis gareSe.-is mTavis wesebs. risame idealizacia. spirtiani sasmeli. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi. 2.  istoriuli r. arayiSvilis r. rOl­i [fr. mniSvneloba.) is.­Si safrangeTSi. gatacebulia rok­musikiT. vari gmiri.. r. romance] – 1.-is daswavla.

2.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. welTaRr. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. rubAia [arab. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. romelic 49 w. organo. qveganyofileba. rOq­i1 [spars.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi]. italiuri.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. JurnalSi da misT. rUbrika [< laT.). rudQment­i [laT. rotAcia [laT.) igivea. rubQkon­i [laT. triali.  r. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba. notatio] – 1. igive robaia. sax.-459¥ romantikuli. r.) organo. romAnul­i [laT. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba.. rotvaQler­i [germ. Rottweiler < geogr. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1. grafa. ¥ rudimentuli. 2.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan. (polig.  rudimentaruli. rudimentaluri Scd. franguli. spars. nawili. brunva. wrebrunva. rumi­ nuli. xasiaTi. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri.  r. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. moldavuri. sawyisi] – (bi­ ol. (Zv. rOq­i2 (ist. . rac rota­ ciuli manqana. Tavganwirva. rUmba [esp. espanuri. rudimentum Canasaxi.

2.). fexsacmeli.) sxvisi wvalebiT. sabOtaJ­i [fr. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. cvlilebis winaSe. uZraoba. saga] _ 1. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. 2. sabotage] – wi­ sAiti [ingl. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi.) saerTod. (gadat. saxelis mixedviT] – 1. Tqmuleba. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la. mr. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. mwerlis markiz konusis formisa. skandin.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ.rup -460- ¥ sagisa. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. gamo­ rUtina [fr. rUpor­i [holand. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. ro Tqmuleba. sax. savanebi. netis gadamcemi sadguri. roeper] – . Zv. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. aparati. sabana] – tropikuli sAbo [fr. sAvana [esp. ropolitenis saxelwodeba – 1 s. vili miayenos partniors. sabot] xisgan gamoT­ veli. inter­ sAga – [Zv. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. ebr. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. (gadat. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. welTaRr). politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. amerikaSi.  savanasi Scd. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s.] – brinjis arayi. sobrivi ukuRmarToba.  sagasi Scd. welTaRr. saddukaioi sakuT.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. sakvoQaJ­i [fr. CamorCeniloba. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. sqe­  r. msgavsi informacia. ax. sAboT­i [Zv.

kartofi­ lisgan. tabucuni). tradiciuli. TviTm­ frinavisa da sxv. s. daWrili kitri da pomidori xaxviT. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. romelic garegnulad sal xvliks miagavs. saldo] – (buxhalt. mwvaniliT da misT. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. saTanadod Sekaz­ muli. xe­ lovnebis nawarmoebebi. (wign. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. s. sakramEntul­i [laT. 3. ZmriT da misT.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. sAldo [it.  samxatvro s. dasasvenebeli oTaxi gemze.  literaturis s. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. maRazia. 4. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. sAlaTa [it. romlebic iW­ meva umad. sakrAlur­i [< laT. 2. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. salon] – 1. salaTi Scd. sadac iyideba mxatvruli saqoneli.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris.. bostneuli mcenare.. 2. ritualuri. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. . poezia. 3. salamandra] – 1.) rCeul pirTa wre. tansacmlis s. iWmeba civad (sinon. salAmandra [berZ. sAlon­i [fr. 3. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. salato mariliani] – 1. sad­ gomi. kerZi. 2. salto xtoma.  s. (moZv. sacramentum kurTxeva] – 1. wminda. saRmrTo.  sakvaiaJi Scd.  salaTasi. 2. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. Sekazmuli. musika. sadac ewyoba gamofe­ nebi. ¥ salaTisa.-461samgzavro CanTa. sAlto [it. cecxlis stiqia. sastumroSi da sxv. politikuri s. maslaaTi. 5.) ¥ salonuri (mniSvn. 4­isaT­ vis). zogjer xorcisa da Tevzisagan. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi.

) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. ¥ sanireba. sAlut­i [fr. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. salut] _ samxedro misalmeba sroliT. sasaliute Scd. riskiani. zambo] – adamiani. (me­ dic.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba.] – brazilieli zangebis cek­ va. summit mwvervali. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva).-is mkurnaloba. fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. ¥ sanatoriuli.  saliuti. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. sAmbo2 [ingl. gakotrebis sa­ winaaRmdegod. rac salto. Самбо (Semokl.  saartilerio s. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi. samûm] – mSrali. musika am cekvisaTvis. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. banke­ bisa da a. 2. samUrai [iap. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. sAmbo1 [rus. [it. sambo esp. – saartilerio jgufi.S.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale .  bankis s. samba < afrik. 2. sanAcia [laT. bavSvTa s. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba. sAmit­i [ingl. igivea.] – 1. 2. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan). sanatOrium­i [laT.. sAmba [ingl. sAmum­i [arab. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. gajansaReba] – 1. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze.-ebi. sanatio mkurna­ loba. Tavze xelaRebu­ li nabiji.  s.  borjomis s. ¥ sasalute. trestebis.  s.

­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. gadaWarbebiT gul­ Cvili. mdgomareoba.01 metrs. romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. Sanscrit sanskr.] – Zveli induri samwerlo ena. sAnt­i [fr. sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri. daTvaliereba. s. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba.). bunebisadmi. sanitAria [laT. romelic Svelis avadm­ yofebs. eqimi. igivea ra sendviCi. ganTavi­ sufleba sansarisgan). daWrilebs. sAndviC­i [ingl. ¥ sanskrituli. yveli da misT. santimentAlizm­i [fr. 2. rodesac suli adis RvTaebis rangSi. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi. xelnaweri. sanQtar­i [fr. sAnkrit­i [ingl. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. santimentAluri [fr. Zexvi. qalaqis s. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki. ena. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. zedmeti grZnobiereba.  sanitaruli Scd. cent asi] – TavsarTi. me­18 s. sicocxliT savse adamiani. agreTve nirvana (qanaoba. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. ¥ sanitariuli. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. sanguis (san- guinis) sisxli. sentimentalisme] – 1. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. sAnsara [sankr. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani.-463- san sangvQnik­i [laT. s. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. santimetri = 0. ixmareba agreTve .  s. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba.  s.

 prokuroris s. sAri [spars. sArkoma [berZ. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv. romelic formalurad da­ moukidebelia. Tanam­ zraxveli] – 1. nebarTva. 3. 4. sAnqcia [laT. sarkôma] – (me­ dic. sanctio dakano­ neba] – 1.): qvis kubo. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. (astr. ¥ sarkazmuli da sarkastuli. Tanxmoba. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos.­de) qsovili. ¥ usanqcio (mniSvn. 1). qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri.  u. sarkasmos] – (wign. qveyana. nebarTvis micema. saracEnia [laT. romani.  s.] – avi suli.  sanqcireba Scd. (teq. 3.) kbilana. Rimili. 1­isaT­ vis).-ia.  s. eSmaki. satElit­i [berZ.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. sAtana [berZ.) avTvisebiani simsiv­ ne. mitingi. RmerTis moRalate angelozi. wamyvan kbi­ lanaze. dadastureba. saflavis qva kubos formisa.  ekonomiuri s.  mTvare dedamiwis s. 2.-ebi. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn.  didi saxelmwifos s. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. sArkazm­i [berZ. romelic mibmulia meore. satanas < Zv. patara akldama. adamiani. 4.) pla­ netis Tanamgzavri. (fiz. sarracenia] – mcenare. sarkOfag­i [berZ. rac mas iuridiul Zalas aniWebs. satelles (satellitis) Tanamgzavri. s. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. . mis neba­sur­ vils. mowodeba. iZulebis. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba. saxelmwifo an mTavroba. 2.) RvarZliani dacinva. berZ.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv.san -464mwvave ironia.

segregAcia [laT. mzis sistemis didi pla­ neta. s. sEans­i [fr. (zool. is bolos isini dai pyres frankebma. sAqseb­i – germanuli tomebi. berZ.  `saqsofons ukravs~.. lurji iagundi. ukravs~. s. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. `saqsofonze damk s.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss. `saqsofonze ¥ satiruli. nawili.  siansi Scd.) s. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi.. vreli~ da a. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili. 2. kupletebi. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. me­8 s.  saqsafoni. segregatio . romelic rkaliTa sAuna [fin. mi. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. safQron­i [berZ. Jurnali. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. dRis vis da nayofierebis RmerTi.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. (maTem. miTologiis kronosTan). seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori.) wris adgilzea.. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano. gakicxva. pedicia. uzogavi dacinva. sAtira [laT.S. Saturnus] – 1. saxlda britaneTSi. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva. ganlagebuli nawevarTagani.. agreTve 2.­ qalaqi­Tanamgzavri. ro­ veul monakveTSi. Segmentum mo­ nakveTi] – 1. sferos nawili. plakati. vruli. sax. nadiroba. s. Scd.-ebi kinoSi. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. hi pnozis s.

. seQsmur­i [< berZ. 2. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi.  s..) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva. sequestrum] – 1. sEkans­i [laT.. gamokvlevebi.) raime qsovilis mkvdari nawili. ya­ daRa. pe­ riodi. seismolOgia [berZ. secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. xileulis) mwi­ fobis. samuzeumo eqspo­ natebis da misT.sed -466¥ seismologiuri. ruka. sEkret­i [laT. safe] – uZravi. 3.  atmis s.  sazafxulo s. seQner­i [ingl.  s. romelic moscilda saR nawils. (medic. weliwadis nawili. sEif­i [ingl. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan.. an specialuri saTavsi.  seismiuri Scd. risame (mag. Semosvlis dro. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. yurZnis s. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). dokumentebis.  Teatraluri s. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. s. saison] – 1. sEkvestr­i [laT.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia.  s. Sesanaxad.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan. secans gadamkve­ Ti] – (maTem. monacemebi. navigaciis s. dasvenebi­ saTvis da sxv. s. raioni. kerZod – miwis­ Zvrebs. sEdan­i [ingl. Zvirfa­ seulobis. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. s. sadguri. s. samuSao. . ¥ sezonuri.. blis s. zamTris s. xelsawyo. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. (samarT. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. sEzon­i [fr. 2.

secundans (secundantis damxmare] – 1. .) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier.  s. kuWis wveni . selEqcia [laT. secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad. 2. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT. ¥ seleqciuri da saseleqcio.  s. ¥ seminaruli da saseminaro. selectio gadar­ sem Ceva. ¥ sasemestro.. secretio ga­ moyofa] – (fiziol. sekUndant­i [laT. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali. SejvarebiT. sEmestr­i [laT. nerwyvi.) sekrEcia [laT.. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi.-467Tiereba. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad.romelic mTvares swavlobs.  s. mudmivmoqmedi s. gamocdebi. Tesli.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. selenelOgia [berZ. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba. sekularizAcia [< laT. seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. semQnar­i [laT. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. filosofiaSi. selector da­ maxarisxebeli] – aparati. 2. seminaria). seminAria [laT.. ¥ seminariuli da saseminario. selEqtor­i [laT. seminarium sanerge] – 1.  aTdRiani s. s. sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi.  pirveli (meore) s. sadguri. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag.

TviT es ambavi. s. semenariuli. santimentaluri. ebrauli. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. seminari). asiriuli. sentimentAluri _ ix. . rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. rac raime ambavma. 2. señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. semituri enebi – monaTesave enebi. ganaTleba. romelsac kargi ynosva aqvs. seniori (Cve­ ulebriv. señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. senAtor­i – senatis wevri. 2. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. señor] – espa­ neTSi: batoni. senQor­i [esp. siniora). semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. ¥ sensaciuri da sasensacio. it. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. senQora [esp. SemTxvevam mo­ axdina. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. finiki­ uri. it.sem -468Ronieri ZaRli. didi. aRmoCena. qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. sensAcia [fr. Zlieri STabeWdileba. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad.  semenaria. senbErnar­i – jiSiani. siniorina).  s. senatus < senex mo­ xuci] – 1. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. sasemenario Scd. arameuli. cnoba. siriuli. seniOrita [esp.  senioritisa Scd.  s.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. sEnat­i [laT. ¥ senioritasi. babi­ lonuri. qaliSvili (Sdr. sensatio] – 1. batono! (Sdr. siniori). it. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi.

serenade. ebraulidan ber­ Znulze. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. zneob­ rivi darigeba. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. separatus] – gankerZoebuli. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. aRqmebs miiCnevs. ¥ serenadisa. TaTbiri. gancalke­ vebuli. serAfim­i [Zv. sensualisme septuAginta < laT. sententia azri.  serenadasi Scd. separAtizm­i [fr. separatisme] – 1. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. it. 2. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. sentEncia [laT.  separatiuli Scd. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. ebr.-469- ser sensuAlizm­i [fr. server momsa­ . sErver­i [ingl.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. separatio] – gamoyofa. seraphim (mr. serApis­i [berZ. aRTqmis (bibliis) Targmani. im ebraelTaTvis. swrafva gamoyofisaken. romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs. separAtul­i [laT. serenata] – 1. kameruli musikis Janri. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. gancalkevebisaken. serEnada [<fr. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. separAtist­i separatizmis momxre. separAcia [laT. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera.  s. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli. [laT. 2. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba.

rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. mdgomareoba. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. gamoSveba.  filmis pirveli (meore) s. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. 3. karnavalis dros. daavadeba. fasi da sxv. 2. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. dinji. sagareo vaWrobaSi: sabuTi.ser -470 s. fasiani qaRaldebis. mZime. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba. 2. s. doku­ mentebis Tanrigi. (saub. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. ri­ gi] – 1.  s. service] – suf­ ris. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi.  sufris s. s. 3. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili.. serpentarQum­i [laT. 4. 2. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi.. damokidebuleba. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. serpentin < serpent gveli] – 1. saxifaTo. sayuradRebo. romelic axlavs saqonels da. darba­ iseli. Cais s. serQal­i [ingl. mniSvnelova­ ni. maskaradis. ¥ seriuli (mniSvn. seriOzuli [fr. serieux] – 1.  s. sErvis­i [ingl. sErviz­i [fr. wigni. sertifQkat­i [fr. sertificat] – 1. erTgvari sagnebis rigi. adamiani. sEria [laT.  saqmisadmi s. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. jgufi. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. series mwkrivi.) saSiSi. 1­isaT­ vis). sakiTxi. dafiqrebuli. xure] – mZlavri kompiuteri. 3. mowmoba. serpEntin­i [laT.  naxatebis s. . serpAntin­i [fr. werilobiTi cnoba.  avtomobilebis s.

sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris. sexus sqesi da berZ. sEt­i1 [ingl. ¥ sasesio. karCaketili jgufi adamia­ nebisa. (gadat.  sekta Scd. sEsia [laT. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb.) gancalkavvebuli.  s. sxdoma. 2. sEqsi [laT.  sagamocdo s. s. romelsac iyeneben serfingSi. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi. 2. sEt­i2 – Zv. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi.) partia CogburTis TamaSSi.  serTifikati. seqsopaTolOgia [laT. sEqta [laT. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. vadebi. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. sexus sqesi da (ix. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv. qafplastisa). surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. darbazi. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi. sessio sxdoma] – 1. . TviT es gamocdebi. sErfing­i [ingl. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. osirisis Zma da mkvleli. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba. religiuri Te­ mi. sEqtant­i – seqtis wevri. okeanis zvirTebze. skola] – 1. s. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. seqsolOgia [laT..-471 s. sErfbord­i [ingl. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb. sEter­i [ingl.  parlamentis s. secta moZRvreba. set] – (sport. sagnebi. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. sertifikaTi Scd. samecniero s.

romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. am bgeris aRmniSvneli noti. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali.-ze wakiTxuli moxseneba. pirobiTi niSani. dawesebulebis. 2. muSaoba. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. svAstika [sanskr.  kerZo s. si] – musikaluri gamis meSvide bgera.  s. raime mTlianobis (mag.. ganyo­ fileba. nagebobis) na­ wili. kadrebis s.seq -472¥ seqciuri (mniSvn.-ebi. moZraoba. konferenciis qve­ ganyofileba. 4. sEqcia [laT.  s.) wris nawili. vaWrobaSi. maRaziaSi. sektanturi Scd. Tavdacvis s. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. sQbila [berZ. radiatoris s. raime farTobis nawili. . sector] – 1. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba.  s. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. fexsacmlis s. SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT. sectio gakveTa] – 1. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. sibyla] – Zv. 2. 3. si [it... sQgnal­i [germ. or­ ganizaciis nawili. svinAqsar­i [berZ.  sportuli s. 3. 3­isaTvis). sagzao ¥ seqtanturi. ubani. Signal] – 1. raime dawesebulebis.  stadionis samxreTi s.. CineTis. saxalxo meurneobis nawili. av­ tomobilis.  aRicxvis s. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi. romli­ Tac ityobinebian rasme. swing] (sport. organiza­ ciis ganyofileba. yriloba. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi. (ma­ Tem. svQng­i [ingl.  sektori Scd. iyeneben RvTismsaxurebis dros.  sektanti.  saxlis marjvena s. sEqtor­i [laT. gadascemen raime gankar­ gulebas.  zusti drois s.

signalizAcia – 1. burus­ Semdeg.-is damzadeba.-is micema. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. xelwodeba. s. siesta] – espaneTSi.  s. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba. sa­ ol. symbiôn (symbiontis) vinmesTan. sagnis. signalebis ¥ silosisa. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. ¥ sasilosisa. ormoSi). silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. 2.. figuris italiaSi.  sarkinigzo s.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi. s.  avtomaturi s.) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. same erTferi konturuli gamosaxuleba.  s. iyeneben. romelsac sadme  s. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp. misacemad. s. syzygia Se­ erTeba.-ebi. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze. sizigQeb­i [berZ. cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino. alur nagebobaSi (koSkSi. silUet­i [fr. raketa.  mTis s. sQesta [esp. 2..) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. kuT. sxva feris formaze. rames­ laze maRalia. s. visime an ri­  s. 2. simindi.)] 1. xelsawyo. sax. tranSeaSi. s. (gadat. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi). sistema. alami.  gazeTSi Semosuli s. saxlebis s. daxatuli sQdr­i [fr. gebulia erT swor xazze. romelsac amzadeben da­ . am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ. nagebobis. silos (mr. koSki. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. kulturebi. Zalian cxela). monawile.] – 1.-ebi. rodesac mze. ¥ sasignalo. mzesumzira.-473- sim s. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad.

niSani. ¥ usimpaTio. gerbi). simpaTuri.  s. sQmptom­i [berZ.  u. symptoma dam­ Txveva. simpaturi. ¥ simetriuli. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas.  mtredi mSvidobis s. moqmedeba da sxv. ¥ simbolikisa. propor­ ciuli ganlageba centris. Tana­ . anti paTia). s.-is dacva.  saqarTvelos s. ¥ simboluri.  krizisis momaswavebeli s. simpozium < berZ.  simboliuri Scd.. simpATia [berZ. naxati. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani. ideis pirobiT niSans war­ moadgens. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s. rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi.. adamiani. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. (droSa. simboloTa erToblioba. usimpatio Scd. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi. s. raime sididis pirobiTi aRniSvna. simEtria [berZ. adamiani. sagani. symbolon] – 1. simboloebi.  simbolikasi Scd.-a. sQmbolo [berZ. garegnoba.­is bolos da me­20 s.-ebi. simbOlika – kreb. simpozQum­i [laT. ¥ simptomuri da simptomaturi.­is dasawyisSi.  albert ainStainis formula E=mc2.  simetruli Scd.  s. romelic raime mcnebis. Suagulis mimarT. dagegmareba.sim -474zomiereba. quCebis s. figura. proporciuloba risame ganlagebaSi. s. symbolisme] – antirealisturi. simbOlizm­i [fr.  s.  saerTaSoriso s. 2.  adamianis sxeulis nawilebis s. mimzidveli. simpatiuri.  simpatia. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb.

raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia. esp. batono!  Sdr. siniori (Cve­ ulebriv.) kreba. sabWo. . signore] _ ita­ liaSi: batoni. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. Sexameba] – 1. analizi). ¥ sinTezuri. sQnTez­i [berZ. synagoge kre­ ba. seniori. sinaRoRa Scd. (ist. kon­ kordansi. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT.  sinTetikuri. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. simulatio] simulireba [germ. gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. (moZv. 3.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. boWko. 2. sabWo] – 1. Tanaxmianoba] – 1. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. TanaJRera. movlenebi.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. sinEkura [< laT. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. gadat. syndrome Tavmoyra] – (medic. symphonia Ta­ naJRera. s.  sinagogasi. analizis monacemTa ganzogadeba. simulAcia [laT. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. taZa­ ri. sinAgoga [< berZ. simulieren] – risame (mag. s. s. sintetikuri Scd. sinedrQon­i [< berZ. sQndrom­i [berZ. simfOnia [berZ. kauCuki. romelic did Sromas ar moiTxovs. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis.  simuliacia Scd. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. sinQor­i [it. synthesis Seer­ Teba. ¥ sinagogisa. synedrion kreba.  kvlevis s.-475 s. qsovilebi. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd. TaTbi­ ri. Tbili adgili. 2. 2. simUlant­i [laT. simulans (simulantis)] – piri. meTodi.

2. damTxveva droSi. dis mdgomareobasTan. an Zalian axlosaa masTan. amin­  Sdr. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano.] – (lingv. sQntaqs­i [berZ. antomovlenis. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. diaqronia). synodos kreba] matikis nawili. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. `xa. liaSi: qalbatoni. sinQor­a [it. esp. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. analizi. pirobebi. siniOrina [it. nadadebis agebulebas. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. esp. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. erTdro­ ¥ sinonimuri.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. mag. signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. sinqrOnia [< berZ.  Sdr. romelic – 1. ba (Sdr. ¥ siniorinasi. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv.  s. seniora. synoptikos uTxovari qali. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem. sityvebi.) kuTxis erT­erTi vetad. sinus Runi.sin -476-  s. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s. qaliSvilo! logiur pirobebTan. procesis zusti nimi). qaliSvili. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. gvarTan an sa­ Sesaxeb.  siniorinisa Scd. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. s. seniorita. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. ud­ sityva. `Wkua~ da `goneba~. signora] _ ita­ . syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ.sinqrOnizm­i [< berZ. procesebi. xelTan erTad) – qalbato­ ni. synchroliCa~ da `noxi~. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp.

romelic icis pedagogiuri s. nervuli s. xedviTac xdeba rame.. kenkris sqeli wveni (qarT. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. siropiani Scd. mentTa perioduli s. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). ro­ sQrena [berZ. eleerTad moduRebuli xilis.  emanuel kantis filososQroko [it.. romelic gamoscems mkveTr. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi).. Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. saswrafo daxmarebis avmeTodi. vaJini). lat. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri.  s. buli nawilebisa.. sirocco < arab. seirēn. romelTa mi­ tombilis s. 4. systema] _ 1. lavi. sirQus­i [berZ.-477- sis uli mimdinareoba. moqmedeba.  kapitalisturi s. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. ¥ sirofiani. erToblioba princi pebis. usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd. syrtaki] – berZ. sinqrOnul­i [< berZ.  s. sQstema [berZ. iakob gogebaSvilis cxeli qari. ymuilisebr xmas. saarCevno s.  siropi..  sirenasi Scd. sQrof­i [fr. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT. s. ¥ sirenisa. roulad xdeba. sirop] – SaqarTan  mzis s. samxreT evropaSi (qris 3. 5.  aRzrdis s. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna.  alublis s. ba. Tanave ukan gordeboda]. jgufuri cekva erTgvari. wesebi. sazogadoebrivi wyobile­ sinon.] – fiis s. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. wyali.. 2. mecnieruli kvlevis s. moxsenebisa). organizaciulad gaerTia­ .

mecnierul dakvirvebaTa s. sistemuri . siUita [fr. mecadineoba. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias. rac sistemasTan (mniSvn. suite] – musika­ luri nawarmoebi. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. situAcia [fr. 1. 6. ¥ siuJeturi. sistema).  piesis s.  axali s. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. s. jgufebi.  sistematikuri sxvaa (ix. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone. sQti [ingl. sis­ temaze dafuZnebuli. ¥ sistematikuri. ganuwyveteli.-is ganviTareba.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva. priviligirebuli qalaqi. ambebisa. systolē] – (anat..  mopovebuli masalebis s. gadmocema sakiTxisa. s. sistemAtika – biologiuri mecniereba. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. kategoriebi.  sistematiuri.  s.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa.  s. 2. siUJet­i [fr. mkurnaloba. konstruqcia. sistematika). s. mdgomareo­ ba. did britaneTSi: mniSvnelovani.. s. sistemizAcia [fr.  suita Scd. garemoeba. sQstola [berZ. rac ganuwyvetliv meordeba. ¥ sistematuri da sistemuri. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. katalogi.  s. 2. City] – 1. teqnikuri mowyobiloba. dakvirveba.  sistematiuri Scd. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss.sis -478sxvaa (ix.-is TviTmfrinavi. 1) aris dakavSirebuli. s.

mTlianoba. s. skaUtizm­i [< ingl. aTaSangi). qarga. Siphilus < berZ.) SemTxveva. instiqtebSi da misT. laT. it. aTricxva sistema.-479 s.  quCaSi s. scalp] – Tavis kani Tmebianad. astronav­ tebis da sxva. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. Cxubi. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT. ayalmayali. lanZRva­gine­ biT. scando av­ divar] – mkafiod. damarcv­ liT warmoTqma. kosmonavtebisa. scaphandre < berZ. suJeturi Scd. skandQreba [< laT. Sesafaseblad an gansasazRvravad. skAfandr­i [fr.). scandale] – 1. ska skAlp­i [ingl.  politikuri s. sys Rori da philos megobari. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis.  suJeti. navi da anēr (andros) adamiani. de­ boSi. skaphē etli. (s. . gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad. sifQlis­i [< fr. sinon. siureAlizm­i [fr. halucinaciebSi. atyda. scalpellum] – patara qirurgiuli dana. 2. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. skAlpel­i [laT. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. siUrpriz­i [fr. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari. skAla [laT. 2. scala kibe] – 1. saS. ¥ skandaluri da saskandalo. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. aurzauri.  sasiamovno s.  s. skAndal­i [fr. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema.  surprizi Scd.­is dasawyisSi.

s.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. sklēra (mdedr. 2. sklera) anTeba. damokidebuleba. sklEra [berZ. gan­ sja] – 1.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. skateboard skvEr­i [ingl. . skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. 2. skrupulOzur­i [laT. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs. undobluri damokidebuleba. wvrilmanuri.  skeibordi Scd. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. skQf­i [ingl. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi. skepsis ganxilva.  s.) skleris (ix.) magari] – (anat. skEting­rQnk­i [ingl. scotch] – Sot­ landiuri viski. skEtC­i [ingl. skOC­i [ingl. ¥ skeptikuri. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. toni. scepticisme < berZ. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa.ske -480- skeQtbord­i [ingl. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari.  skeptiki Scd. skeptQcizm­i [fr. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. skOtland­Qard­i [ingl. skQptra [berZ. dawvrilebiT. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi. kritikuli. scruptulosus] – 1. sklEroz­i [berZ. zedmowevniT zusti. sklErit­i (medic. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. skeptQkos­i – adamiani. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba.

slAid­i [ingl. uzarmazar (800­1500 m. melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi. Si: sityva an gamonaTqvami. romelic niCbis gvari. smaragdos] – minerali. slide sriali] – 1. simaR­ 3. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. moqandake). wve­ smAragd­i [berZ. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. rac diapozitivi. figura (qarT. gav­ adamianebi. ze) an wylisas (zRvaze).) skUfia [berZ. ro­ zurmuxti). romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs. skUlptura [laT. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani. qveynebSi (fineTSi da sxv. gamosaxuboloSi gafarToebulia.) qariSxali. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. skUter­i [ingl. portreti. wris 2. Zravis mqone marxili. slaks (mr. rac Jargoni. slAqs­i [ingl.-481- smi skUlptor­i – [laT. sculptor] da ukan. Sarvali. kveuli profesiis. sinon. romlis totebi  s. patara gliseri. смерч] – (geogr. niCbebi. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi. an iisferi xaverdisa). sinon. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. qan giganturi s. sculptura] 2. sax. leba. dakeba). romelic aCens xurni. scooter] – 1. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. igivea. xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. slang] _ igivea. sinon. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s.] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. mosmis dros srialebs win . sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. s. er­ slEng­i [ingl.)] – ¥ skulpturuli. skuphia] – 1.

smOg­i [ingl.. – xepre. kursebi. areul­ rali. musikosi an mocekvave. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. mis mexuTe bgera. s. solarizAcia [< laT. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. safuZvliani. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli. ukulturo  s.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT). srola. mizniT). am bgeris aRmniSvneli noti.. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. snOb­i [ingl. samkurnalo gadanakecebi aqvs. s. smOking­i [ingl. manerebis da misT. samxedro piri. er­ gi tonis wesebi. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it.  s. mecnieri. snaQper­i [ingl. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki.) nebis. gundis s. солдафон] ¥ sasnai pero. specialurad mowyobili ¥ snai peruli. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze.  operis s.  saldafoni Scd. – saimedo. snob] – adamiani. qedmaRlobs. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. adgili. romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. tlanqi. piri. ganaTleba. solide] – (wign. soldAfon­i [rus. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. vi moaqvs. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. ro­ Tsulovani. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. laqis saxelebis mixedviT. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. solarium < sol leli. sol] – musikaluri ga­ trebSi.w. dareulobis. solidaire] – daicvas moda da e. naSromi. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. megobruli. smog < smoke kvam­ . sniper] – msro­ solarQum­i [laT.

somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. 2. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. demokra¥ somnabulizmi. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT. sOmbrero [esp. soprano] – 1. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. (ver) solitaire mettaepiani leqsi. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. solfEjio [it. meba. socialisme < laT. wvrili Zexvi. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. solo] – musikaluri Rero xma. smenis gansaviTareblad. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. solfeggio] – 1. wevri. Ti sakravis. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. nare JRera] – musikaluri na­  s. sonata < laT. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. fisagan. wvrilad daWrili xorci­ 2.-d. 2. nawarmoebi an calke partia. somnus Zi­ li da ambulare dadis. broSSi da misT. qa­ ti. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s.  sasiski Scd. partia. souce] – 1.  souzi Scd. sOnata [it. so¥ social-demokratiuli. mimdinareoba. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. momRerlis an sOsis­i [fr. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi.-483- soc solQter­i [fr. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba . – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. warmoTqmiT. saswavlo sagani. somnAmbula [laT. gadoebrivi da [berZ. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli.

) – saxelis TierTobasTan (qarT. kuW­nawla­ nobas).). amtanoba. Zv. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. mdgomareoba. amta­ saylapavi milis. dazRveva. fasebi. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. gamokvleva. welT­ ¥ socialisturi. mixedviT]. sinon. spartakQada – 1. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. CxviTi SekumSva. odnen mkacr pirobebs.  s. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari.  s. an saerTaSoriso masStabiT. qorvaspArtak­i [laT. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri. winaaRmdeg (1 s. beladi romis imperiis  s. s.  s. spasmos] – yelis. Teoria. ¥ saspartakiado. socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s. romlis moqala­ makaroni erTgavri. lebeli rameTi. w. aR. 2. Spartacus] – Wari). Tobs mkacri cxovrebiT  s. sazogadoebrivi). saswauli. aRr. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. partia. Zv.)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT. s. vis da misT. sinon.soc -484- erTgvari. urTierTobani. (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. romelic spekulacias eweva (qarT. anze. romelic metismetad sociolOgia [fr. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. didi spor­ sociAlist­i _ 1. 2.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. brZola. socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. spaghetti (mr. gadamyidveli. s. spAring­i [ingl. . monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi. sparring] – (sp. wyobileba.

spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. spelaion dargSi. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. muWugTan dakavSirebuli.. spectacle] – specQfika [laT. xalx. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. saswavlebeli.-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. spEqtakl­i [fr. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. mag.  s. spektruli. specialiste]  s. speciAlist­i [fr. – adamiani. s. s. leqsikoToblioba. Senoba. optikuri grafiis s. xazebi. farulad daTva­ nebi. mixedviT. mecnierebis. Taviseburebani. specialis] – 1. ri). analizi. romelic tis s. mov­  sadi plomo s. ufro Zvirad.-is ZiriTadi fedazverva. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. zôon  s. Taviseburi] – sagnis.  spektri.. sinon. (fiz. romelsac spe­  spekuliacia. saqoneli. s. . spekulAcia [laT. lacio. ma (spermatos) Tesli. specificus Teatraluri warmodgena. gansakuTrebuli. saspekuliacio Scd. yidva da ukanono gayidva  s. Seiswavlis gamoqvabulebs. spektraluri Scd. sagangebo spermatozOid­i [berZ. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. speqtri. fasebi. rac mas spEqtr­i [laT. teqnikis. speciAlur­i [laT. spekuliantalRis sigrZis.. mRvimeebs. anu fenis turi Scd. cxoveli da eidos saxe) – 2. suni. sperdaniSnulebisa. speculatio  mzis s. adgens raime sinaTlis  wamlis s. romelic warmo­ ¥ specifikuri. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s.

spleen elen­ Ta] – (wign. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. spQker­i [ingl. spOra [berZ. speedway. romelic gviCvenebs avtomobilis. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. spQral­i [laT. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. speedometer] – xelsawyo. romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo. (maTem. TavisTavad. splQn­i [inlg. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. spOnsor­i [ingl. li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba.spi -486- spQdvei [ingl. agreTve rbola yi­ nulze. parlamentis Tavmjdomare. organizacia (zog­ jer kerZo piric). agreTve mis mier gav­ lil manZils. WanWikisebri xazi. 3. spirituAlizm­i [< laT. spQning­i [ingl. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis. sponsor] – firma. xveuli] – 1. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian. . idealisturi moZRvreba. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT.) sevda.) krivSi: piri. spiralis < spira Runi. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi.­s Zve­ lad. (sp. spidOmetr­i [ingl. mavTuli an zambara. mowyeniloba (s. miwis an balaxis trekze. speaker] – 1. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. sokoebis. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe. spontAnur­i [laT. naRve­ li. samo­ spirQtizm­i [laT. 3. 2. 2. xsnidnen elenTis daavadebiT).) mo­ tociklebiT rbola widian trekze.

spOrt­i [ingl. inventari. stabQluri [laT. ganviTarebis faza.) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. ¥ sportuli da sasporto. avtosportSi . (medic. mdgomareoba. sportsman] – piri.  fasebis s. stagnAcia [laT.).  s. stadQon­i [berZ. romelic sprin­ tSia daostatebuli. kostiumi.  sacxenosno s. ganviTareba.  pirveli s. Seferxeba. velosportSi da misT.  s. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. ekonomikis s. stadion as­ parezi. 2.. stabilizAcia [laT. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis.  sportiuli Scd. stAdia [berZ. ¥ sprinteruli. spOrtsmen­i [ingl. myari.  stadialuri Scd. ciguraobaSi. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri.  s. s.. stagno vaCereb. sprinter] – sportsmeni. s.) venuri sisxlis Segubeba. stabilis] – mudmivi. mtkice.) sportsmeni. (ekon. sprint] – (sp. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. mdgradi] – risame mya­ ri.  s. ¥ stadiuri. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi.. risame ganmtkiceba. siCqare (Sdr. stabilis myare. aramudmivi. rbola. fasebi. s. staQer­i [ingl. romelic siste­ matiurad misdevs sports. sprQnt­i [ingl. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. sporAdul­i [< berZ. perio­ di risame ganviTarebaSi. bolo s. sprQnter­i [ingl. arasayovelTao. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis. staieri).-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi.) warmoebis. stayer] – (sp. ciguraobaSi. vaWrobis da misT. ucvleli. Seneleba. mdgradi. umoZraos vxdi] – 1. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. saavtomobilo s.

¥ standartuli – 1. da sxv. adgili. s. (gadat. (Sdr. finiSi). ¥ sastarto. stAJ­i [fr.  stalaktiti Scd.  s.  saxelmwifo s. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. formis.  25 wlis s. s. stalAgnat­i [< berZ. ti pobrivi nimuSi.-ze dadgenen. stApel­i [holand.sta -488safuZveli. rasac zomis. stArter­i [ingl. (Sdr.) Sablonuri.  morbenlebi s. detalebi. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba. start] – 1. pasuxi. trafareti. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. 2. s. moedani. Sdr. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad.  s. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili.). ti pobrivi. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili. starter] – 1.  s. tra­ faretuli. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. ¥ staieruli.  s. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. standard] – 1. stalAqtit­i [berZ. stalagmiti). 2. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. (gadat. stAndart­i [ingl. s. Temebi. pistoleti. raketa. . stalaqtiti). standar­ tis Sesaferisi. niSani. stalAgmit­i [< berZ. stArt­i [ingl. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. norma.) araoriginaluri ram. aveji. sprinteri. risame sazomi. stAnica [rus.  standartiuli Scd. Sabloni. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. 2. distancia. mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. xarisxis da misT.

mosvenebiTi. leqsikonSi da sxv. masobrivi scenebis mo­ nawile. romlis Sig­ niTac brunavs rotori. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba. nawili. stAtus­kvo [laT. meqanikis nawili. ¥ statistikuri  s. Zravas asamuSaveb­ lad. Tavi. stAtia [rus. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. siaSi. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT.-489piri. stAtor­i [laT. mecniereba. statike] – 1.  s.  sasoflo-sameurneo s. Zravas) uZravi nawili. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. stAtus­i [laT. kre­ bulSi. paragrafi iuridiul dokumentSi.  faifuris s. 2. monacemebi. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. status quo] – . wylis s. wneva. s.  statuetka Scd. romelic startis sig­ nals iZleva. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. status mdgoma­ reoba. msaxio­ bi. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba.  statistiuri Scd. statUet­i [statuette] – patara statua. Teoria.raime sabuTSi. parlamentis wevris s.  statuti sxvaa (ix. s. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi. 2.  di plomatiuri s.). dinamika).  statiuri Scd. 2. 2. stAtua [laT. eleqtro agregati avto­ mobilis. status mdgomareoba] – 1. statistQkos­i – statistikis specialisti. stAtika [berZ. cifrebi. ¥ statikuri. statQstika [ingl. stAtist­i [< berZ. wonasworobis mdgomareoba (Sdr. Статья] – 1. statistic < laT. TviTmfrinavis da misT. done.

stElaJ­i [germ. staciOnar­i [laT. aramoZravi. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic. stenOgrama [berZ.  stacionaluri Scd. mudmivi. stacionaruli – 1. mkurnaloba. stella Scd. stationarius mdgomare.-ebi.  s.  biblioTekis s..) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi. stele] – qvis fi­ la.  s.  ordenis s.  sagamofeno s. uZravi] – 1. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri. 2. ¥ stelisa. biblioTeka.  statusi sxvaa (ix. kinoTeatri. s.  s. Canaweri.  stenografuli Scd. masalebi. gulis angina. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. Stellage] – ram­ . stenokArdia [berZ.  moxsenebis s.  s. ¥ stenografiuli. 1) ti pis dawesebuleba.-Si moTavseba.). parlamentis sxdomis s. wignebis s. Canaweri. stAtut­i [laT. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan). stEnd­i [ingl. angariSi.-is kursebi. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati. stenogrAfia [berZ. ambulatoriuli). stand] – dafa.  s. saga­ ni. s. 2. sta­ cionaruli (mniSvn. sistema. stEla [berZ.  stelasi.  status-qvo Scd. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. statut] – wes­ deba. s. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis. debuleba risame.sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi.

s.  Zveli s.  qirurgiuli instrumentebis s. bamba. stQlb­i [berZ.  s. fraza. Tavisebureba. stile < berZ..  s. 3. (wign. 2. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. damuSavebuli. nairsaxeoba. gadat. vaJas poeturi s. s. sterQluri [laT. 4..  daviT kldiaSvilis mwerluri s. welTaRricxvis sistema. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali. 1. stilbô vkaSkaSeb.) formebis mibaZva. Tavisebureba. stQlet­i [it. gamoxarSviT. qcevis an moqmedebis manera. axali s.  xelmZRvanelobis s.. stylos] – 1. pasuxi. piri.swo­ ri. liTonis mTliani sabeWdi forma. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. rac trafareti. sterilisation] da sterilQzeba – 1. trafaretuli. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili. nawarmoebis s.  Zveli miniaturebis s. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. Sablo­ nuri. binti. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs.  s. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv. sterilizAcia [fr. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn. 2. степь] – utyeo. muSaobis s. ucvleli. stilizAcia [fr. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. stereOti p­i [berZ. sti- . stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. ¥ stiluri. 2.) igivea. saSua­ lebiT. enobrivi Tavisebu­ rebani. enobrivi xerxebis erTob­ lioba.-491- sti stEp­i [rus.. stQl­i [fr. rZis s. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba.  Tanamedrove arqiteqturuli s. stereoti puli – rac xSirad meordeba.

sti pEndia [laT.  gazeTis s. 2. Taviseburebani. stili) gagebiT. stQqiuri – 1.  s. ara­ organizebuli.sti -492– (sp.  s. 2. are. sti plCEiz­i [ingl. enaTmecnierebis nawili. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri. 3. s. biZgi.) visime moqmedebis. gamosvlebi. sayvareli saqme.  s. sxvanairad: stiqioni. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi.  zogjer `stilisturs~. wyali.ro­ melic sti pendias iRebs. miwa an cecxli). kargad cnobili.  sti pendianti. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. sti pendQat­i – moswavle.). stQqia [berZ. stQmul­i [laT. fondi. bort­ gamyoli. aspirantebs. stiUard­i [ingl. steplechase] . stewardess] – stiuardi qali. cxovrebis. stoi­ cizmis mimdevari.  Sromis nayofierebis gazrdis s. ubedureba. xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. 2. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi. stoicheion ele­ menti] – 1. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. gare­ mo. xanZari. 3. stilQstika [fr. stoQkos­i [stoikos] – 1. stiuArdesa [ingl. mecniereba. miwisZvra da misT. damangreveli Zala (qa­ riSxali. ¥ sasti pendio.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT.). bunebis mZlavri movle­ na. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli. dakvirveba. li. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare. wyaldi­ doba. stependianti Scd. stipendium jamagiri.  stependia Scd. mniSvn. rac Scd. romelic eZlevaT studentebs. stylistique] – 1.  s. (gadat.

didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1.  s. (gadat. me­7 s. stress daZabva. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi.­is bolos). ¥ stresuli. sphaira bur­ Ti.Sre da berZ.  s. piris Rrus. romlis dro­ sac calkeuli svlebi. strop (mx. omis momzadebisa da warmoebis. sphaira burTi. strategia] – 1. 3. 2. stoma (stomatos) piri] – (medic. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). kom­ binaciebi keTdeba saerTo. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili. SiSvldeba.) sapasuxod. mdgomareoba. stomatolOgia [berZ. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. Sre da berZ. stomAtit­i [berZ. romelic troposferos zeviTaa. travmis da misT. erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba. stratEgia [berZ. stratum fena. (gadat.) piris lorwovani garsis anTeba. (gadat. romelic Seiswavlis kbi­ lebis. (sp. strip­tease] – warmodgena. strQptiz­i [ingl. stratum fena. stratQsfero [laT. wel­ TaRr. strOpeb­i [ingl. 2.) fexburTSi: centraluri mcveli.)] – specialuri boWkosagan .-4932. SimSilis. ybebisa da saxis daavadebebs. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani. stopper] – (sp. stOper­i [ingl. poliklinika.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis. stratOsfero [laT. ¥ stomatologiuri.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb. strEs­i [ingl.

biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. adamiani. (qarT. sawarmo. gancda. sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s. (filos. specialuri sadgomi. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. saswvleblis moswavle. subictum] – 1. s.  struqturaluri Scd.  s. agebuleba. sadac ramdenime striqoni. midgoma. wlebi. studio] – 1.).. romelic uSvebs Suts. sawarmo. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. zadebs. cvlilebebi. 2. (filos.  saTeatro s.  s. romelic  s.str -494- dagrexili Tokebi. s. subieqtis damaxasiaTebeli. cnobiereba. Camoekideba gaSlil para­ 4. s. qvemdebare. mikerZoeba. 6. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. (gramt. qoreografi. wyoba. poemis s. araobieqturi. cnobeli da gardamqmneli. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ.  s. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. ritmulad gaerTianebuli 5. gadacemebi (radio­studia. obieqturobis uli s. stUdia [it.subieqtQvizm­i – piraduloba. Sexeduleba. aRnagoba. obieqburebani..) msjelobis sagani. s. leqsi. piraduli. s. enis s. sadac xdeba xmis strUqtura [laT.. mxatvris 2. saswavlebeli.  xmis Caweris s. 2. (log.  niadagis s. 3. analizi. leba. sinon. Tavisepirovneba (sapirisp. cxovreba. ti).). ¥ studenturi. orga. Ti. rogorc nizaciuli s. axalgazrda msaxiobTa zo­ . stUdent­i [laT. dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1. arqona.subQeqt­i [laT. saopero s. agebutelestudia). structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze.  s. studens (stu3.. strophe] – leq­ kinostudia).).

bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. 2.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). arsi. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. devna meore enam. 3. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. ¥ subtropikuli.  sufsidia Scd. fiz.. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. sub qveS saerTo safuZveli. magram ro­ sublimAcia [laT. litikuri nawili. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona.  s. substAncia [laT.-ebis maRazia. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT. saxsovari. rebis mkacri sistema. sub qveS da fr. suvEnir­i [fr. roemlic motovebiT). saCuqari. s. substratum] –  s.) raime movlenaTa ¥ suveniruli. titre titri] – kinofilmis dacva. subtil] – (sa­ ub.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. sUbstrat­i [laT. 1. kadris qveS warwera. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT. (lingv. (biol. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis). subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens. aqrola. sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. bordinatio] – (wign. romelic gamo­ s.) myari moaxdina am ukanasknelze.-495- suv subkontQnent­i [laT. firmebs. rome­ subsQdia [laT. mareba. substantia arsi] – risame safuZveli. romle­ mwifoebs. .) sakvebi garemo da ix. (filos.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. wifo s. sutroposferosagan. kulturebi. hava.

sUperyda – qaRaldis yda. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi.  superlaineri. suvEren­i [fr. univermaRi.. surdus yru . ki­ nomebrZolisa da sxv. zeviT. romelic Semokruli aqvs wigns garedan. Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia. aloe. surdokAmera [laT.. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. 2. zemoT. supermArket­i [ingl. meTaurobiT.  s. [laT. romlebic miewe­ reba mahmads.] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. maRazia.suv -496-  s. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. sUna [arab.. adamiani. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr. superman ze­ adamiani] – 1. supermoduri. nawarmi. Souveränitit < fr.). mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. sukulEnteb­i [< laT. sUra [arab. ­ze. sUlTan­i [Turq. zeadamiani. supErmen­i [ingl.. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). supermarket < super. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. ¥ sasuveniro.  superrazmi. umaRles xarisxs. agava da sxv. suverenQtet­i [germ. super zeviT. 2. romelic aRniS­ navs: 1. super. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan. Siizmi). umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. daumarcxebeli.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba. mTavars. sultan < arab. sUmo – [iap.

nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). linza.) risame moqmedebis. tani lomisa aqvs. 2.) 5. naxazi. sphaira] – 1.. erTkavSirs. s. saukuneSi warmoiSva. mimagrebuli] – (gramat. forma] – 1. risame gadmocema.  s.] – mahma­ mkerdi qalisa.) yalbi. – 1. traq­ frTosani arseba.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. (gadat. suffixus bolos vianebis saxisa.  s. sxeulebi.] – Zv. sphinx] – 1. 4. souffleur] – bilobas. sfEro [berZ. (wign. agreTve. gavlenis da wvrTnis dros). mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. romel­ aseTi formis mqone sxeuli. imyofebian xolme martoo­ 2. aRwera . sfQnqs­i [berZ. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. s. bis mqone sadgomi. ro­ melsac namdvili sagnis. Scd. romelsac tatebi.-ebi. Sic momavali kosmonavtebi birTvi.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. erTgvari pepela. romlis yve­ 2. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. Zv. schema garegnoba. Tavi da sUfizm­i [< arab. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. Suli zedapiri. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). bolo­ sqEma [berZ. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are. risame Semcvleli. berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi. ekrani. eg­ 2. dianobis mistikur­asketuri 3. romelic me­8 culi vinme an rame. s. s. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis).-s radiusi. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. (gadat. erTi Tviseba aqvs. surOgat­i [laT. dedamiwis s. romelic sarTi. dax­  televizoris s. zedapiri. iuridiuli (Semdeg.

masala. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. s. scaena < berZ. amaRlebuli moedani. usagno  s. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s.­is ostatebi. marjabaSi.. Teatri. (romanis. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS. ganmarteba. teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ.  gamoTxovebis s..4­isaTvis). metyveleba. garegnoba. 1. gamosv­ sebulebis muSaki. gadmocema. dawe­ calkeuli nawili. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1. Tabelle < laT. aris moTavsebuli. romelic la. moTxrobis. niSvili. s. xazi.-ebi. risame gadmocemaSi. sovrebeli s. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. schisma] – marT­ (mniSvn. Tac idgmeba kinofilmi. s. sqOlio [berZ. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. Teatraluri moRvaweoba. nazodi. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. s.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s. trafaretuloba azrovne­  s. eklesiaSi: ganxeTqileba.s. ¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ. 2. gamosaxvaSi. klebis s. monacemebi.. scholion] – SeniSvna. lmadidebel da kaTolikur  s. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. romanis s. 3. fakulteti. sqemAtizm­i – gaubraloeba. . xelovneba. suraTis .sqe -498- zogadad. dasamax sqematiuri Scd. msjeloba. tonebi.. mowyvetili codna. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. scholastikos warmoebi.-is novatori k. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis. 4. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro..

tableau suraTi. CineTSi da sxvagan). typhoon < Cin. tautologie < berZ. ¥ tavtologiuri. tAbu [polinez. takElaJ­i [germ. grigali. 2. tAverna [it. restoranSi. yvelasaTvis es iyo t. ZiriTadad wiwvovani tye evropis.] – xSiri. 2.  metabelesi Scd. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis.  cimbiris t. tak tavtOgrama [berZ. tauto igive da gramma Cawera] – leqsi.] – 1. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa. taQfun­i [ingl. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. tAblo [fr. vagzlis t. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. sadili da sxv. epiteTi. imavis gameoreba sxva sityvebiT.. tabu] – 1.  stadionis t. sadac sauzme. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas. ruseT­ Si. 2. tAbldot­i [fr. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba. tauto igive da logos sityva] – 1. moqmedebis. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. iakut.-499dan wasvlas. dafa] – specialuri fari an ekrani. table d’hôte] – sastumroSi. tabUret-i [fr. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. traqtiri.  t..] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva.  taburetka Scd. sagnis akrZalva. ¥ metabelisa. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis. logikaSi – msjeloba. Takelage < holand. pansionSi: saerTo sufra. . tAiga [Turq. daado. tavtolOgia [fr.  t.

tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. romel­ sac deben WrilobaSi.romelic qvemexebiTa vlel karTan. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~). tangens Semxebi] didi erTeuli. talon] – patara  t. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. talio (taliotrigonometriuli funqcia. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl.RruSi gansakuTrebuli niWi. tampon] – steri­ msaxurobs. sazidi gemi. tAnker­i [ingl. romelsac eyrdnoba gumbaTi. – (maTem. tanker] – Txeva­  benzinis t. tambour] – 1. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. biani sabrZolo TviTmavali 2. musika cekvisaTvis. baraTi. sisxldenis SesaCereblad 2. ruli an mravalwaxnaga na­  s. visgan.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil. s. tandem] – 1. (gadat. ma.. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan. lizebuli masala.) wyvilad. 3. (arqit. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. Seteva. nebSi. divizia.  mZime t. 2. . oradgiliani velosi pedi. talanto] – 1. wili.) Senobis cilind­ ¥ satanko. msubuqi t. gansa­ Jisa. rac risame miRebis uflebas iZleva. tAngo [esp. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. tAlon­i [fr. tAnkist­i _ samxedro piri. nis) SurisZieba.tal -500- tAlant­i [berZ. romelic zustad See­  tangesi Scd. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr.-Si gamosvla.

yofaSi. nixri). win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. satvirTo t. ked­ tAqsa1 [rus. aqvs mricx­ tymisaTvis. bradikardia). rantô damangreveli] – 1. veSa nawili. (samx. kasrebi da misT.. lili manZilis safasurs. zustad sikaluri nawarmoebi. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). ro­ (Sdr. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli. такса germ. tarantola] – ¥ taqsim. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. dadgenili marSrutiT.).) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. taqsis (`taqsis ga- . romelsac di­  minis t. tarif < arab. taxe] – nixri. romelsac mgzavrebi 2. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. таран < berZ. safuTavi masala (yuTebi. tachos siC­ sasurveli mizanTan. vian autanel tanjvaze. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. (qarT.) gulis aCqareba. taqsi. tachys verc wyals svamda. tAtam­i [iap. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili. t. Tantalos] – didi Sxamiani oboba. sinon. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi.. qaRaldis t. taran-tella] – 1. Zvelad iye­ tAqsi [fr. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe. mwifenayofian xexilis qveS.. tadaoba Ziudo.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis.] _ iatakze dasa­ tomrebi. magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. melsac grZeli tani da 2. feni Wilobi. t. tempiani cekva. veli. tarAntul­i [it.-501- taq tantAlos­i [berZ. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas. cxov­ robs miwaSi.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus.

 taktika Scd. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da . ¥ taqtiani. taqsomOtor­i _ igivea.  Sigawvis Zravas dguSis t. taqsiSi. tactus Sexeba] – 1. SeniSvna. telEgraf­i [berZ. tēle Sors da grafo vwer. Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze..taq -502- mouZaxes~).  oTxtaqtiani Zrava.  teleskopi. 3. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba. 2. saqcieli. taqsidErmia [berZ. Semdeg. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma.  taqsamotori Scd. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba. tele. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. telegrafi. uvertiuris daskvniTi t. jarebis t. parki. Taktike] – 1. telestudia. Tavis daWeris unari. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili. igivea. taktiani Scd. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs. ¥ sataqsomotoro. rac depeSa. Takt < laT. tAqtika [berZ. tēle Sors da gramma aso] – (moZv. t.-ebi. t. darty­ mebi.­mde – me­ fis cixe­darbazi.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. telEgrama [berZ..  telekamera. amocana. taqss.  takti. amJamad istoriuli muzeumi.  sazRvao brZolis t.). taqsSi. ¥ taqtiani. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi.  ornawiliani t.  t. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1. tAqt­i1 [germ. adamiani. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. tAuer­i [ingl. ¥ taqtikuri.  t. 2.. metruli mu­ sikaluri erTeuli.  s. momzadeba. rac taqsi. [berZ. kavSir­ gabmulobis sistema.] – 1. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni. tAqt­i2 [fr. (samx.

antena. 2. s. mecnierebisa da teqnikis dargi. teletAi p­i [ingl.  s. . ramac gavrceleba ver hpova. telepATia [berZ. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT.  s. planetebi.-is lenti.-is aparati. ¥ satelevizio. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs.  t. kabeli. tēle Sors da laT. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas. filmi. televisor berZ.  t. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati. ¥ teleskopuri. dakvirvebebi. tel ¥ satelevizio.  t. s. marsis t. ¥ sateleskopo.  s. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT. tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad.-is Senoba. saxelosno.  t. ¥ satelevizio. t. televQzor­i [ingl. televQzia [ingl. kavSirgabmulobis sawarmo.-is programa. gadacema.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. 2. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena.  s.  t. t. tele Sors da laT. s.-is sistema. telEskop­i [berZ.  feradi t. kavSiri.-is ekrani. television < berZ.. telemeqAnika – 1. feradi t.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi). visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad. linzebi.

cekvebi. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli.  mgznebare t. tEmp­i [it. energiuli. s. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi. 4. s.  mrewvelobis ganviTarebis t. ¥ sateletai po.-ma dareka. 3. tEmbr­i [fr.  swrafi t. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone. tEleqs­i [ingl..-is miReba.  saqalaqTaSoriso t. TviT informacia. qseli. temperAment­i [laT.-iT . t. aparatura.  t.  f. musikaluri sakravisa). ¥ satelefono. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. temperAtura [laT. sadguri.-is gadacema. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi.-is uvertiura. msaxiobi. t. 2. aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT. telEfon­i [berZ. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi.  s. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. darbazi.-is aparati. aseTi kavSiris abonentis nomeri.tel -504daurekes. nivTierebis siTbos xarisxi.  s.  elsmeni Scd. t. nor­ maluri mdgomareoba] – 1. mis qcevaSi. t. done. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs. sxva­ gvarad faqsi] – 1. mgzne­ bare. telEfaqs­i [ingl. f.-is xma. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan. raime sxeulis. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis. temperatura swori Sefardeba. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. tempo < laT. temtus dro] – 1.-ebi.  sasiamovno t. 2.

¥ temperaturuli. tent] – tilos farduli. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad. tErmin­i [laT... ¥ teritoriuli.  terasi Scd. mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma. tenore] – 1. qalqis t.  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. wylis duRilis t.. 2. progresuli t.­ebaze gaSenebuli xexili. ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals.  zrdis t. cvlilebani. teritOria [laT. tEnder­i [ingl.. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. Tendenz laT. haeris saSualo t. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. done. tEnt­i [ingl.  saqarTvelos t. Sigawvis Zravis t. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. 2.  t. tEnor­i [it.. sicxe). tendo miviswrafi] – 1.-505 wylis t. tErasa [fr. Cveulebriv mr.  t. sazRvrebi. terminus saz­ . ter tEno [iap. qarxnis t. tendEncia [ger. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. romelsac Tavs axveven mkiTxvels. kritika.  teritorialuri Scd. risame ganviTarebis mimarTuleba. terasse] – 1. tender < tend momsaxureba] – 1. (saub. aweuli t.. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. t. 2. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). 3. saxelmwifos t.  tendenciozuri Scd. midrekileba. ¥ tendenciuri (mniSvn. miswrafeba. 2­isaT­ vis).  normaluri t. aseTi xmis mqone momRera­ li. 2. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani. sinon.. msmenels. reJimi. gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad.) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). 2.

 s.ter -506Tanamgzavris zedapirze. terminalis saboloo] – 1. komisia. tEror­i [terror SiSi. terpEnTin­i [berZ. ¥ teroristuli.-is msxverpli. maTematikuri t. terminAtor­i < [laT.  t. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi.) sicocxlis uka­ naskneli stadia.  Terminologia. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba. teretenthinos] – fisovani wveni. termQnal­i [laT. ¥ terminologiuri.  filosofiuri t.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . organizacia. terminolOgia [laT. gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad. vyof] – (astr. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili.  faSisturi t. saTerminologio Scd. aqti. ¥ teroristuli.  t. saboloo.  Termini Scd. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris.. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva. metroplitenis).. terminaluri mdgomareoba – (medic. 2. Terminologiuri. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba. bolo sadguri (rkinigzis. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign.  teqnikuri t. ¥ saterminologio. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki). avto-satraqtoro t. termino sazRvars vavleb. leqsikoni..) bolo. t. terminAlur­i [laT. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika.  t.

t.. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis.  texnika. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). 2. rac trio... texnikuri Scd.  samTo t.-is ganviTareba.-ebi. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad. inJinrebi da t. tErcia [laT. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba. tester] – xel­ sawyo risame (mag.  t. (lit. iye­ neben medicinaSi. samSeneblo t. 2. teqnikasTan. avto-satraqtoro t. erToblioba profesiuli xerxebisa.  t.  usafrTxoebis t. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba.. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad. t. 2. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa.) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. gamocdebi.  mowinave t. terpsQqora [berZ. teqnQkuri – 1. (poligr. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. samxedro t. ¥ testuri. (mus. 3.  sasoflo-sameurneo t.  t.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. terzetto] – 1. t.. CamorCeniloba. xelovneba] – 1. warmodgenili hyavdaT qalad. romelsac xelSi lira uWiravs. tercia mesame] – 1. tEqnika [berZ.) igivea. 2. tErcet­i [it. Wadrakis TamaSis t. techno osta­ teq toba. intelegencia. test] – mokle amocana. . tEst­i [ingl. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli. teqnQkos­i 1. violinos dakvris t. tEster­i [ingl. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. progresi.-507kolofinis misaRebad. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti.. dokumentacia.. manqanebis. musikaluri gamis mesame safexuri.

. tEqst­i [laT. logos moZRvreba] – filosofiis dargi. simReris t. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. depeSis t. teqnikis dargSi momuSave piri.-meqnikosi. t. ¥ tigelisa. tiara] – 1. saxe. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani. twist] – cekva erTgvari. 2. nivTie­ rebas. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi.  norCi t.. 2. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera.. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si.  t. 2.  texnologi Scd. texnologiuri Scd.  `vefxistyaosnis~ t. teqstolOgia [laT. tQp­i [laT.  tiglisa Scd. axali t. tQgel­i [germ.  inJiner-t. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti.-ebi. typus anabeWdi. forma. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi. techno ostatoba. sabuTi da misT. romis papis gvirgvini. Txzuleba. texnikosi Scd.. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas. teqtOnika [berZ.  Cais t. geologiis dargi. procesi.-is danergva. teqnolOgia [berZ. sagnebis. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. tvQst­i [ingl. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli.  texnologia. ¥ teqnologiuri. forma. SeduRebis t.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis.. tQara [berZ. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo).). Zvel aRmosavleTSi: mefeebis. nimuSi] – 1.  TviTfrinavis axali t..teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. (arqit. textum kavSiri. textum da berZ.  texniki. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis . avtomobilis awyobis t.

tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. titre] – warwera kinofilmis kadrze.  grafis t. Zala. 2. qimiuri elementi. magaliTi. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. xelisufleba. ti polOgia [berZ. saerTod raime sapatio wodebuleba.  Cempionis t.-509avtomobilis axali t.) uzarma­ zari [berZ. tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon. ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. 3.  ti piuri Scd. tirage] – 1. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . proeqti.  qarTveli qalis t. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba.  t. tQtan­i [berZ. tirAnia [berZ. wignis pirveli gverdi. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi.  t. 1­isaTvis). gigantebi. replika. ¥ tiranuli. gamocemuli wigni.  titaniuri Scd. 2. movlena. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn. tQraJ­i [fr. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. mxatvrul literaturaSi. titAnur­i _ (wign.  t. t. ti pQkon­i [berZ. despotizmi).  didi t. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza. t. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. titulus] – 1. 3. 2. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. mxatvruli saxe. Titan] – 1. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. monologi. tQtr­i [fr. despoti). geniosze. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba. tQran­i [berZ. tQrada [fr. t. fola­ disferi magari liToni. Sroma. tQtul­i [lat. 2. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon.

gamoce­ mis adgili. tQfozi [it. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris.-ebi.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino. sax.  togasi Scd.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. 2.) sxvi­ si azrebis. tonnage] – 1. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. sinon. tQf­i [berZ.  dabali t. tifosi (mr. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami. tOna [fr. saubris esa Tu is ieri (qarT. . sinon. gadasvlebi. rac tituli (mniSvn. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. toga] – Zv.tif -510- uri. elferi). tolerAntoba [< laT.  mediduri t. tomOhavk­i [ingl. 3). maRali t. tOga [laT. 2.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. transportis tvirT­ mzidaoba. tonos xmis amaR­ leba] – 1. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea. rwmenis Semwyna­ rebloba. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT.-ebi. typhos gonebis dabneleba. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). kilo). tiflopedagOgika [berZ.  naTeli t. avtoris gvari. weli da sxv. ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs. muqi t. tOn­i [berZ. ¥ tonaluri. (mus. satransporto saSuale­ baTa. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s. 3. tolerans (tolerantis)] – (wign. tOkai [< geogr.. tOnaJ­i [fr.-ebi. ¥ togisa.  t.

romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. mindvris da a. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. tonus < berZ. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli. totalisteur] – 1. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. formis micema. tyis. raime saqonlis gamoSveba woniT. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. piramidebisa da misT. ruka. mTis. tOrpedo [laT.  t. tonos daZabva] – (fiziol. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . tOnga [ind. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis. topogrAfia [berZ. topiAria [laT.­is gasazaveblad. 2. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba. tot toponQmika [berZ. iyeneben sawvavad. tOnik­i [ingl. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs.) saxelwodeba. tosti.  toriadori Scd.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. romelsac iyeneben arayisa da misT. leqsikologiis nawili. torso] – adamianis tani ferweraSi. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia. toast] – 1. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. sad­ RegrZelo. 2. tOst­i [ingl. tOrf­i [germ. toreAdor­i [esp. ¥ topografiuli.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe.-5113. sasuqad.S. t. koleji. tOnus­i [laT. totalizAtor­i [fr. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. tOrs­i [it. torsi.

2­isaT­ vis). ¥ tragikuli (mniSvn. nivTierebani. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba. biuro. totalitaire] – sadac. tragikomEdia – 1. tragedia] – 1. Janri. sa­ yovelTao. 1­isaTvis).  t. traRediuri. tanjva. omi. 5­isaT­ vis). ubeduri SemTxveva. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa.  t. datrialda. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli.  t. traRikuli. t.  Seqspiris t. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. 2. t. (gadat. igive totalitarizmi.  t.) saSineli ambavi. totalitArul­i [fr. . toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. toqsQkur­i [< berZ. mobilizacia. totAlur­i [fr. 2. aq araferia!  traRedia. msaxiobi. toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. sasacilo mdgomareoba an ambavi.  traRikosi Scd. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. tradQcia [laT.  toqsiuri Scd. t. 2. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli.) yovlismomcveli. rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. SemTxveva.  s. ojaxuri t. ¥ satragedio (mniSvn. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. totall] – (wign. daRupva.-ebi.  t. t.  t. dramatu­ li nawarmoebi. amave dros. toqsikolOgia [< berZ.tot -512dramatuli nawarmoebi. reJimi. satraRedio Scd. samwuxaro da. tragEdia [berZ. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. tOqsin­i [berZ. ¥ tragediuli (mniSvn. saxelmwifo. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. mZime gancda. agreTve zogi cxoveli da mcenare. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi.

trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo.  traektoria Scd. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. . kosmosuri aparatis t. trauma (traumatos) Wriloba. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. yofaqcevis normebi. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs.. trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza. trAl­i [ingl.  Wurvis t.-513cema. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. dResaswauli. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. ¥ travmuli da travmatuli. 2. traeqtOria [laT. 2.  erovnuli t. daJeJviT. trAler­i [ingl.  t. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. samxedro gemi. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis.). romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad. traverse] – ge­ mis. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba. trAmbler­i [fr. trawl] – 1. travmatolOgia [berZ. trAvers­i2 [fr. trAvma [berZ. traverse] – ga­ nivi Zeli. trAverz­i [fr. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. 3. kadoni. dawviT da misT.  t. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals. trAvers­i1 [fr. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli. ¥ tradiciuli. tra  xelis t. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. trawler] – 1. daSaveba.-ebi.

tra -514- trAmplin­i [fr. 2. regresia). gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi.) matarebeli. ma. ­Si. iqiT. (s. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. (s. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp. sistor] – 1. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. vla. raimes ganlageba iqiT. portatuli radiomimRebi.  laTinuri t. trans ­ze. trans. vaWmis saSualebiT. sivrceSi moZraobas. roba. iSviaTad. vali punqti raime moqmede­ 2. da gardasaqmnelad. amosa­ skontinenturi). transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla. tranzQstor­i [ingl. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli. s. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. biereba dabnelebuli aqvs da  t. s. saerTaSori- .) mimosvla. tran transalpuri. riptio gadawera] – (enaTm. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an. transitus gas­ rTul moZraobas. xtoma t. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT.. iqi­ bisaTvis. 1. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad.. naxevradgamtare­ 3. gadacema pirobiTi asoebiT  t.  transkontinentaluri (tran­ 2. Ta mxares. wyalSi dakveTas. Semdeg.) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. trAns­i [fr. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). da ara am enis weris siste­ ¥ t. transcgavliT. viza. radiomimRebi. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. (gadat. tremplin] – 1. [laT. mis ga­  saTxilamuro t..-idan.) sayrdeni. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis..

transkri pciuli. transiliacia.  saqalaqo (qalaqis) t. transparent] – 1. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT.  sadesanto t.. translAcia [laT. transplantatio] _ (medic. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis. translatio gadacema. Rvedi. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. televiziis saSualebiT. satransiliacio Scd. ¥ satransporto. 2. Sor manZilze gadacema radios. transportQor­i [fr. sahaero t.  s.) niSnebi. satransliacio. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli. magistrali.  koncertis t. transliterAcia [laT. tran- . stadionidan. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. rom weris dros striqonebi swori gamovides.  s.  transliacia. musikis. uxazo sawer qaRalds udeben qveS. 2. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. ¥ satransmiso. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad. s. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio. transpOrt­i [< laT. rac konve­ ieri. transpOrtir­i [< laT. saSualebani. s. transporteur] _ igivea.. lilvi. inglisuri t. transplantAcia [laT.. fonetikuri t. sarkinigzo (rkinigzis) t. trans ­iT. sazRvao t.. transporto gadamaqvs] – 1. saxalxo me­ urneobis dargi. transmQsia [laT.-515so t. gadmocema] – me­ tyvelebis.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT.. gamo­ saxulebis da misT. satranskri pcio Scd. qaRaldis furceli.  transkri pcia. saavtomobilo t. ¥ satransliacio. transpArant­i [fr..  t.Carxebis. gavliT da littera aso] – (enaTm. (s.

. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. moqalaqeobis avtomaturi Secvla. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. transformo gardavqmni] – apa­ rati.) 1. tranfusio] – (medic. 2. trancendEntur­i [laT. sportsmenebis (mag. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr. tranformatio] da transformQreba [germ. tranfert] – (finans. transcendentAlur­i [laT.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo.  s. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli.) viwro Rrma Txrili. 4. saxecvlileba. aparatura. transfUzia [laT. saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. (samx. 2.) gardaqmna. ¥ satransformatoro. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. (maTem. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. transformAtor­i [< laT.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben.) – gadasagzavni. 2. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. transfErtul­i (finans.tra -516 s. tranchēe] – 1. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba. transformAcia [laT. jixuri. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. tranforieren] – (wign. 2. trAnSea [fr. ¥ satransformacio. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan. fex­ burTelebis) yidva­gayidva. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. 3.) (sisxlis) gadas­ xma. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts.

2­isaTvis). trAqt­i [germ. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli). trafAret­i [it. sufra. sasilose t. trapezion magida] – 1. Txrilis. ¥ trafaretuli (mniSv.  avagoT t.) didi. xazis. sasule. trAur­i [germ. firniSis da sxvaTa mosaxatavad. iyeneben kedlis. 2. trap] – kibe (gemisa. uwyveti moZraobis t. Stampi).  safosto t.. ¥ tranSeisa. traforetto gaxvretili] – 1. kavSirgabmu­ lobis xazis.. Trakt] – (moZv. trAp­i [holand. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi. 2. Trasse. frazebi. mza nimuSi (sinon. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. oTxkuTxedi ma­ gida. sahaero t. milsadenis da misT. Txeli fir­ fita. trasolOgia [fr.. baqo-jeihanis navTobis t. wveuleba. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. tranSeia Scd. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals. xerxi. 2. gacveTili forma. nadimi. 2. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. trapeza] – 1. magida. t. tracheia] – (anat. TviTmfrinavisa.  gazsadenis t.  t. agreTve TviT­ mfrinavis. TviT sakurTxeveli. sadili. trace] – 1.. (gadat. trApez­i [berZ.  t.) erTxel da samuda­ mod miRebuli. gemis moZraobis mimarTuleba. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili.  saavtomobilo t. romlis mxolod ori gverdia paraleluri. trAsa [germ. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili. Trauer] – 1. kargad nakeTebi). sazRvao t.-517t. trAqea [berZ.-ebi.-ze varjiSi. farTo gza. Sabloni. trace kvali tra da berZ. warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). fr. traUler­i [ingl.) sasunTqi mili. trapEcia [< berZ. . 2.  tranSeasi. gza (Cveulebriv mTavari. romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi. 3.

sameuli. igivea. tractatus gan­ xilva] – 1.  s. avtomobili.) sameba. mecnieruli Sroma.. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias.  stadionis t. 2. saerTaSoriso xelSekru­ leba. saerTaoriso t. trEning­i [ingl. Ze RmerTi. trEk­i [ingl.  WeSmariteba.  samSvidobo t. nageboba. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. train wvrTna] – wvrTna. rac velodromi. mama RmerTi. suli wmida – ai sameba. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. tribunus] – 1. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. silamaze – ai sameba. varjiSoba. 2. tribUnal­i [laT. saavtomobilo t. 2. sikeTe. trEl­i [it.romelic karg  trakti Scd.  traktati Scd. trEnaJ­i [ingl. trAqtat­i [leT. trust] – erTi . trailer] – 1. wvrTnis reJimi. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze.. velorbola.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. 2. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. ¥ satreko. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. igivea. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo. rac traileri.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba.  samSeneblo t. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. training] – wvrTna. (fiz. treQler­i [ingl. 2. (gadat. trias (triados) sa­ meba] – 1. iyeneben mogzaurobaSi. 2. trEst­i [ingl. trillo] – morakrake. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. trQbun­i [laT. tribune] – 1.  istoriuli t.  samxedro t. track] – 1. trQbuna [fr. trQada [berZ.

triviAlur­i [fr. Siva da viSnu. gacveTili. samkaredi an mokled karedi. trilOgia [berZ.  t. vulgaruli. 2. triOlet­i [fr. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis.-519oratorad da publicistad iTvleba. trio] – 1. trikOtaJ­i [fr. triennale (mdedr. ¥ trigonometriuli. trQptiq­i [berZ. triEnale [fr. tri trilQon­i [fr. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi.-is seqcia (maRaziaSi). trivial] – 1. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli. originalobas mok­ lebuli. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba. tabulebi.  s. ¥ satrikotaJo. fabrika.-is TeTreuli.) rva striqonuri leqsi. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba.  trigonometruli Scd.  t. gamsaxurdias t. triolet] – (lit.  saxalxo t. tricotage] – 1. windurad damzadebuli qsovili. siaxles. uxamsi. trimUrt­i [sanskr. . 2. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili. trQo [it. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels. 2. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. `mTvaris motaceba~.  t.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali.  tri ptixi Scd. sinon.  k.] _ indu­ izmis sameba: brahma. samad mosakeci xati (qarT. triptychos sammagi] – 1.  medudukeTa t. trigonomEtria [berZ. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000). manqaniT uqslod. 2. xolo merve – me­ ores. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li.

moRvaweobisaTvis. trOpik­i [berZ. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. xerxi.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba.  akrobatuli t. wel­ trQcefs­i [laT. saxelwodeba Sokoladis kaci. ¥ triumfuli da satrium2. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli. dedamiwis zedapirze. faluri. t. wvivisa). (s. truc] – marjve. WiSkari (an TaRi) – raime  t. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1. am warmatebiT rebuli. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. adgili – dedamiwis yvelaze  t. Tirkmela. ek­ trQumf­i [laT. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi. asvla (tronze aRsay­ dreba). trQum­i [holand. tyeebi. berZ.­Si (Zv. soko. triceps samTa­ TaRr. (mxris. moRvawe] – 1. am wreebs Soris moqceuli fo. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. Zvel romSi I s.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. rulad morTuli savarZeli 2. thronos] – mdid­ Cagdeba. ratus < tres (trium) sami da vir 2.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi. qveynebi. . (gadat.): sami politikuri da va] – (anat.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. triumvQrat­i [laT. kanfetisa.) msvleloba. trumeau] – kedlis maRali sarke. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd.triUfel­i [germ.  t. triumvi. trQumo [fr. tropagembanisa da fskers Soris. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. t. Truffel] – 1. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. mamakaci. ufro cxeli sartyeli. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. taxti. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis.

xorcmeti] – 1. gac­ veTili WeSmariteba.  t. sagzao t. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. abjar­abgars. trophée] – 1. tuberculum korZi.] – 1. 2.-is dispanseri. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. patara ka­ rada. saxsrebs da sxv. bana­ luroba. tuber korZi. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. trubAdur­i [fr. tUng­i (Cin. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. 2.­Si: provanseli (provansi _ ist. tuAlet­i [fr. tUmba [< berZ.) – tropikuli xe. nadavli.  tumboCka Scd. Wleqi). trUizm­i [ingl. 3. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili. Cac­ muloba. trUpa [germ. sarkiani magida. saWiro oTaxi. sapirfareSo. 2. tuberkUloz­i [laT.  tungo Scd. toilette] – 1. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad. . omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. 2. tropos mobruneba da sphaira burTi. sinon. (qarT. truism] – sa­ yovelToad cnobili. romelTa­ nac icvamen. ornamentuli samkauli.  tuberkuliozi Scd.  moduri t.. tun tropOsfero tUber­i [laT. tUndra [< fin. troubadour] – me­11­13 ss.  kartofilis t. 3. ori dabali karada. irTvebian. ag­ reTve Zvlebs.  sabaleto t. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi. rome­ lic azianebs filtvebs. sadac mudam sicivea. trOfei [fr.-521[berZ. gadamdebi daavadeba. romelsac sawolTan dgamen.  kaklis xis t.

tofus]  turbini Scd. airis an wylis energias  saWadrako t. touriste] – piri. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr.  wylis t.. romelic turizms misdevs. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs. touchē < toucher  saerTaSoriso t. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad. cxrili. sagzuri. saTvis.  s.  t. tourbine < laT. Sexeba] – 1.. ris. wisqveSa. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. tUrbina [fr. toga) qveS. miznebi­ tUrist­i [fr. marSruti. natis bolo t. qveynis gacnobisa da  erevnis t. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . veli t. evropis garSemo. saavtomobilo gzebis ga­ t. ame saWadrako turniris pirrikaSi. konkursis nawili. Tuff < laT. (mus. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava. an danaleqi forovani qani. fexburTis Cempio¥ turnesi.  samTo t. roma­ elebi icvamdnen togis (ix. tourisme] – 1. rangi.. tunnel] – mi­ Jebis mizniT.. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. konkursis SesarCevi t.  t. mogza­ uroba wriuli marSrutiT. nawile erTxel gamodis. tUrne [fr. tUSe [fr. tour] – raime Se­ jibrebis. pianistTa  turnisa Scd. TiTojer xvdeba. romelic orTqlis. ¥ turistuli. tUrnir­i [germ. 2. mnis. tUnika [laT. sayvanad da sxv. sezoni. t.tun -522- tUnel­i [ingl. dasvenebis mizniT. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT.) TiToe­ 2. saTxiulamuro t.  qarTvel msaxiobTa t. tUf­i [germ. tournēe] – 1. romelsac Zv. wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. orTqlis t. tUr­i [fr.

ultra. Uzus­i [laT.  u. tUS­i2 [germ.-523maxasiaTebeli manera. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. daukres. gamoyeneba. . usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa).  t. ultimAtum­i [gviand. UvraJ­i [fr. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). ¥ ultimatumuri.. 2. ouvrage samuSao. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba. t. Cveuleba.. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali.  u.) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba). tUS­i1 [germ. Savi an feradi. uzurpAcia [laT. uQkend­i [ingl. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli. xelisufleba.  u. ult uzurpAtor­i [laT. ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. ouverture] – operis. ¥ uvertiurisa. Cveva. rac damarcxebis niSania. ultra iqiT.. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. miTviseba (sxvisi uflebebisa). wamouyenes. saxatavad da sa­ werad. usurpator] _ is. iyeneben saxazavad. usus] – 1. moTxovna.  wiTeli t.  ultumaturi Scd.-iT xazva. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr. laT.  `daisi~-s u.  uvertiurasi Scd. 2. [laT. (sport. xmareba. ultimatum] – kategoriuli moTxovna.

Zalian iSviaTs.  u. saSualeba. ultra iqiT. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba. universAlur­i [laT. mra­ valmxrivi. saxelmZRvanelo.  u.  u. ultra iqiT. ultramokle (talRebi). saxarato ConCxi. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. universum] (filos. gadaRma] – bgera. u. gamoyeneba aqvs. TvaliT ar aRiqmeba. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris. maRazia (mokled: univermaRi).  s. ¥ sauniversiteto. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ . u. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. ultrAmokle [laT.  ultramoklesi Scd. u.ult -524tuli Sejibreba.  ultraiisferi.  kulturis saxalxo u.. ¥ ultramoklisa. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. ultraiQsfer­i [laT. ¥ universiadisa. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram. codna. 2.) mTliani samyaro. ultra iqiT. universQtet­i [laT. javaxiSvilis saxelobis u.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. eqsperimenti.  Tbilisis iv. unikAlur­i [laT. 2. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. saxelwodeba dawesebule­ bisa.  universiadasi Scd. rac bevr rasme moicavs. universitas (universitatis) erToblioba] – 1. oqsfordis u. unitaire – mTli­ ani. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. yvela arsebuli. ukiduress. unQkum­i [laT. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams. universalis sayovelTao] – 1. univErsum­i [laT. unitArul­i [fr. erTiani. ultrAbgera [laT. eqsponati.

mxa­ reebad da sxv. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. specialu­ ri yuTi. 2. uti- . unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. 2. uranogrAfia [berZ. 3. urbanizAcia [fr.  terminebis u. romlebic gamousadegaria. uranos ca. urAnos­i [berZ. ast­ ronomiis mfarveli muza. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same.-525Ti saxelmwifo. magram var­ ga gadasamuSaveblad. u. qaRaldi da sxv. zeca da graphô vwer] – (astr. urAnia [berZ. ro­ gorc nedleuli. geas (dedamiwis) Svili.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. mosaxleobis. risame narCenebis Casayrelad.). romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma. utilizAcia [laT. 2. WurWeli an yuTi. afrodites erT­erTi epi­ Teti. Urna [laT.-is Cabareba. unifikAcia da unificQreba [laT. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros.).  soflis u. urna] – 1. utilitArizm­i [< laT.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. urbanisation – < laT. Uranos] – 1.-is Segroveba. (astr. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs.  u. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. gaerTianeba. urbanus qalaqisa] – 1. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. 2. WurWeli. Util­i [laT. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. Cvrebi.

rom xelovneba.uto -526- litas sargebloba] – 1. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba.) fantastikuri ram. u ar da topis adgili mis gareSe. risame. (wign. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. ufo (mr. makaronis f. damaxinjeba.  qaRaldis f. romelic xels (e.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb. (wign.  flobde u. gegmebi. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. romlis eqtebis~ (e. ileTebs. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera.  u. ¥ utopiuri. utopiuri socializmi – fa [it. ganuxorcielebeli ocneba. samxedro xe­ sargeblobis princi pi.i. .w. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. yofas. 2. loba. lovneba] – CineTis samxedro 2. utrieren] – f. miswrafeba imisaken. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin.. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ. komiresobamde miyvana da maTi teti. gamorCnen rasme. nonebis codnas. UFO anda rikanti. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1. ukidu­  f. sportis saxe. romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. (s. gazviadeba. rac fabufolOgia [ingl. mefabrike _ igivea. fexsacmlis utrQreba [< germ. s. ganuxorcielebeli ocneba. sity.. f fantazia. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti.) warmoeba. rac ar emyareboda warmo.

romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. romelSic Sere­ duqti. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. vruli nawarmoebis Sina­ arsi. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. . romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. favOrit­i [fr. va erTdroulad xdeba. istoria. fakElcug­i [germ. ti. phasianos (orroni. faience] – 1. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes. romel­ fAza [fr. rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. sanaTi. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. fazAneb­i [berZ. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. adamiani. fAil­i [ingl. ro­ fAkel­i [< berZ. ¥ fabuluri. damTxvevebi.) 2. file] – 1.  f.  f. sinon. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli.-is WurWeli. kompiuterul mexsierebaSi < laT. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). 2. Txroba.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. masSi asaxuli ambebi. Ti­ xis masa. ro­ veli adgilis dakavebisa. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. phase < berZ. Txeli  fabulasi Scd. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. fabulisa. Sedgeba joxisagan. 2. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign.-Si Sevida. qaSanuri). phakelos kona.  romanis f. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. nivTierebani. melic kaSkaSa aliT iwvis.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f. favorite (mdedr. nanadirevi. fabula] – mxat­ zadeblad. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd.

mouri­ debeli (qceva. f. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo.. faqir Raribi] – 1. fAkir­i [arab. facultattif < laT.. falseto] – 1. romelic fokusebs akeTebs. falsifizieren] – 1. qalisebri xma. (fleSebi). . fAlanga [berZ..  universitetis sxvadasxva f. familiaris ojaxuri. falsifikAcia [laT. kursi. 2. 2. familiAruli [laT. samedicino universitetis samkurnalo f. mimarTva vinmesadmi. SesaZlebloba] – SesaZlebeli. indoeTSi: moxetiale beri. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. facultatis unarianoba. warmodgenili asarCevad. moxetiale muslimani beri. fleSi (fleSebi). gamyalbe­ beli. moqmedi dro da dro. facultas (facultatis). procesi] – CiraRdnebiani svla.  f. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~). toni.  istoriuli faqtebis f. ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba.  familaruli Scd. phalanx (phalangos)] – 1. fakultAtur­i [fr.). mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera. fakUltet­i [< germ. falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. risame gayalbeba. arasaval­ debulo. Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. risame xarisxis gauarese­ ba. 2. 2. unarianoba. urTierToba da sxv. Cais f.fak -528 bagrationis f.  Rvinis f. davriSi. fAlos­i [berZ. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. Fakultat < laT. fAlcet­i [it. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. mamakacis Zalian wvrili. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs.  istoriis f.

fanatisme] – 1. fantône berZ. fanAtizm­i [fr. warmosaxvis produqti. ampartavnoba. gulzviadoba. brmad­ morwmune. brmadmorw­ muneoba. fantaziasTan – qedmaRloba. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. gamogoni­ li. Zalaze ucnauri. zebunebrivi am­ bebi. phantasia war­ mosaxva] – 1. yoyoCoba.  mdidari f. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. pharaôch < eg­ vi pt. fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani.  f. fanaberia] fantAstika – 1. phantasma moCveneba] – 1. ararealuri. fantAzia [berZ. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. f. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba. fAntom­i [fr.-529- far fanabEria [holan. (gadat. fan­ tastikaze damyarebuli. zRapruli. varater] . literaturuli nawarmoebi. oc­ neba. trabaxa. ¥ fanatikuri. fantasmagOria [berZ. 2) gamsWvaluli. farvAter­i [holand. fantastikuri mov­ lena. rwmena.  fantastiuri. fanatQkos­i [laT. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa.  f. 2. 2. ararealuri ram. fantasturi Scd. kudab­ zikoba.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi.-ia.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli. romani. mediduroba.  namdvili f.  fanatiuri Scd. 2.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. SemoqmedebiTi warmosaxvis. bRenZiaoba. farAon­i [fr. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv. fantOmur­i – tkivili (me­ dic. fantastikuri – fantastikiT (mniSv. fanfAron­i [fr. kinofilmi. dakavSirebuli. moC­ venebiTi ram. moCveneba. 2. bodviTi Cvenebani. fanfaron] – mkvexara baqia. warmodgenis unari.

sinon. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. mxolod garegnul . (s.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. farmakolOgia [berZ. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT.  farmacevtiuli Scd. ebrZo­ da elinistur kulturas. ebraelTa polit. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. f. ebr. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. II s­mde. ganaTleba. farmAcia [berZ. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas.  f.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. wamalTmcodneoba). romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze.  avtomobilis f. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. farenhAit­is Termometri – Termometri. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT.) gamokvleva. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. feruSim – gamoyofili.  f. pharmakeutike] _ igivea. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis. saxalxo Teatris saxeoba. gzis gasanaTeblad. w. motociklze da a. rac far­ macia.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT. damzadebas. w. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. Senaxvisa da gacemis wesebs. farmacEvtika [berZ. kenti] – Zv. f. koleji. fArs­i [fr. farisEvel­i [Zv.) – visame pozici­ aze. ¥ farmacevtikuli da farmacevtuli. visame gavlenis qveS yofna. farse] – 1.S.­religi­ uri seqtis wevri. romelic – (zRv. cnobari. II s­dan ax. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs. fAr­i [fr.

. movlena. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. am gziT miRebuli Setyobineba. fexsacmeli). фарш < fr.  wina f. fAs­i [fr.  saqarTvelos flora da f. zRvis f.) cinikuri xumroba. fax < laT.. 2. wi­ na xedi. (saubr.) raime garkveuli xerxi. ¥ faunisa. fAsad­i [fr. facade] – Senobis gareTa mxare. fason] – 1. 2. faqsQmile [laT. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. fAtum­i [laT. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli. gverdiTi f. fatAlizm­i [< laT. 3. SemTxveva. fAta­mOrgana [it. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. fAuna [laT.  faunasi Scd. fatalis sa­ bediswero] – (wign.. (gadat. masxroba. visime xelmoweris zusti piri. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. manera. sabuTis.. fatalis] – (wign.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. msubuqi komedia..  f. winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena. fatAlur­i [laT. fAson­i [fr. sabediswero.) TiTqos gangebiT faq gardauvali. ukana f. fatum] – (wign.) gardauvali bedi. qalaqebis da sxv. SemTxveva. tropikuli f. flora). forma. modeli. face] – winamxare. fArS­i [rus. fAqs­i [ingl.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani. mTebis. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. fAqt­i [laT. forma. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. bediswe­ ra. 3.

viTareba. fAqtura [lT.) raime procesis.  naxatis f. fASa [Turq.-ebis ganzogadeba. agebuleba] – 1. wyo­ bilebis forma.  mniSvnelovani f. federAcia [fr.. masala.raodenoba. feEria [fr. gasayidi fasi da sxv. faSisturi organizaciis wevri.  f. politikuri mimdinareoba. federAlizm­i [fr. monacemebi. fASizm­i [it. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f. damyarebuli federaciis princi pze. factura damu­ Saveba. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas.. 2. 2.  f. sxv. fASist­i – faSizmis momxre. féderalisme < foedus kavSiri] – 1. partia. calkeul organizaciaTa.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas. ¥ faSisa. fAqtor­i [laT. 2. saxelmwifo. risame struqtura. sazogadoebaTa kavSiri. féerie < fée feria] – 1. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia.  faSasi Scd.  faqturasi Scd. reJimi. muslimanur qve­ yanaSi. ¥ faSisturi.  f. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. f. ¥ faqtobrivi. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). mwarmoebeli] – (wign. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo. movlenis mizezi. ¥ faSisturi. foederare kavSiri] – 1. f. federation < laT. ¥ faqturisa. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. factor mkeTe­ beli. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma.  fexburTis f. f. egvi pteSi da zog.  f. saxelmwifo Sekvra.  faqtiuri Scd. ¥ federaciuli. . saWadrako f.

-533arsisa.] – sazogadoebrivi . Tema. ¥ feletonuri da safeletono. mexsiereba. warmodgena. (s. aristokratia. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo). fenOmen­i [berZ. feodAlizm­i [fr. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. moma­ jadoebeli sanaxaoba. fenolOgia [berZ. f. feodalisme < laT. fEixoa [esp. f. phainimen movlenili] – (wign. feixoia Scd.  f. cocx­ ldeba (ixmareba. araCveuleb­ rivi movlena. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. momaja­ doebeli. ¥ feodaluri. frin­ velTa gadafrenas). romelic feleto­ nebs wers. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. feletOnist­i – gazeTis muSaki. ¥ fenomenuri da fenomenaluri.  feixoisa.  feixoasi. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag. 2. am xis nayofi. (s. weris f. faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi.  f. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia). feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa. fEniqs­i [berZ. iSviaTi. felEton­i [fr. Zala. mcenareTa ayvavebas. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. fekAlia [laT..) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli.) momxiblavi.  f. Feijoa] – subtro­ pikuli xe. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. codna.  f.) manera. feOdal­i [laT. (gadat. f. momxiblavi.) stili. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

forte] – (mus.) mowinave posti. Fortuna] – 1.) raime bunebrivi dab­ nagebobani. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ.. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa).  formuliari Scd. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. – simfoniuri nawarmoebi. rkolebis (mag.. tio] – samxedro­sainJinro 2. (samx. saxeb). s. forcing] (sp. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. fOstamt­i [germ. brZoliT gadalaxva. fOrsaJ­i [fr.)  `fortepianoze ukravs~. Vorposter] – vatoriaSi). Ti nawarmoebis Sesruleba. bibliografiis saaRricxvo roiali).. fOrsing­i [ingl. nageboure] – (wign. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. ase­  myinvaris dnobis f. fOrt­i [fr.  s. Formular] – . (sapirisp. acileba SeuZlebelia. mdinaris)  savele f. forum] – (wign. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. saTvis (roialisaTvis).. force maje s. baraTi. risame daCqareba. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it. kreba.) Zlier.) viTareba. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia... Postamt] – fortepQano [it. (samx. fors­mAJor­i [fr. va.) 2. ¥ safortifikacio. avanposti. piesa. forcer gaZli­ ravs~. samuSaoebi. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. ereba] – 1. piano). bednieri SemTxveva. iRblis RvTaeba. fortificarisame tempis gaZliereba. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. rom­ bani. s. fort] – (samx. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr. ¥ safortepiano. fortifikAcia [laT. Sekreba.) maSi.

. fotofObia [berZ.-547dawesebuleba. photography < berZ. fotografia). fotogEnur­i [photography < berZ. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi. kinosuraTis f. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi. fOqstrot­i [ingl.-ebi. madani. frAgment­i [laT. ¥ frazeologiuri.-ebi. suraTi.. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi). ¥ fragmentuli. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic. fOsfor­i [berZ.  TeTri f. Suqi. ¥ fosforuli. narCeni.) sinaTlis SiSi. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba. mo­ i poveba zog mineralSi. ¥ fotografiuli.  f. Sav-TeTri f. fotogrAfia [ingl. fra  feradi f. saxe. xelnaweri. aparati. 2. baletis f. ¥ fosforovani.-ebi. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. fotOgraf­i – piri.  f. f.  mokle (grZel­grZeli) f. phos (photos) Su­ qi. frAza [berZ. leqsikoni. wiTeli f.  f. f.. mJava. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad.  f.  xelnaweris f. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba.cxo­ velTa ZvlebSi. sityvaTa Taviseburi SeerTebani.  f.  f. garegnoba. sinaTle da graphô vwer] – 1.. genos gvari] – vinc.  qarTuli enis f. frazeolOgia [berZ. f. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa. f. ga­ mometyveli. 3.  fragmentaluri Scd. (ix. 2. marilebi. kinofirze. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa. fragmentum] – 1.  fotogeniuri Scd. naTeba. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi.

фрейлина germ. Fracht] – 1. 2. frQg­i [germ. uxamsi. f. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT.  f. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi). freQlina [rus. safasuri. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. araseriozu­ li. frAxt­i [germ. Tevzi f. mxatvroba. dajgufeba partiis SigniT.). germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi.] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. 2. vodanis coli. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. ofi­ cialur miRebaze da sxv. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. Frant < germ. frigidUloba [< laT. Wer­ ze. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. frAqcia [fr. fri [fr.  kartofili f.fra -548- frAk­i [fr. Sebrawu­ li. frEgat­i [fr. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. Frégate] – 1. dajgufeba. friqcQul­i [< laT.  fraqcionuli Scd.  f. frEska [it. fuqsavaturi. ¥ fraqciuli. fraction] – 1. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs. Fräulein] – surTuki. brZola. ¥ freskuli.. frivOlur­i [fr. 2. zRvis didi tropikuli frinveli. frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. frivole] – urigo. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. frAnt­i [holand. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi.

psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. ¥ safronto. 1856­1939 ww. saomari moqmedebis are. adamaSvilis f. javaxiSvili – m. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba.  s. 2.. fsQqika [< berZ. f.-is sardali. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba. procesi.  f. SesaZleblobaTa erToblioba. adamianis sulier ZalaTa. kldi­ aSvilis f. fsevdOnim­i [berZ. brZolis ve­ li.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri. nawilebi.) gva­ ris mixedviT]. Taviseburebani.-549mbrunavi.  f. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). simRerebi. m. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili. politikuri moRvaweebi da sxv..  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f. fsAlmun­i [< berZ. frOnt­i [fr. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari.  fsiqiuri. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. front] – 1.  f. ¥ frontuli. f.-is Stabi. roland qarTveli – r. da sxv. adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. fsixika. msaxio­ bebi. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba.  dasavleTis f. fsixikuri Scd. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. mxatvrebi. f.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi. rogorc marqsizmleninizmi.. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi. ¥ fsiqikuri. fsiqiAtria [berZ. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud.

psychç  universitetis f.  f. psychç su­ mniSvneloba. – mTis cicabo ferdobze 2.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. lieri aSliloba.  funikulori Scd. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT.  hi pnozuri f.  Tbilisis f. TodiT. fsiqolOgia [berZ.. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. safuZ­ veli] – (wign. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. moZraoba. funikulQor­i [fr.  f. funiculaire]  f. raoben sabagiro weviT. sanerwyve jirk- . fUete fr. 2. fundakaSi. moTxroba. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi. bisa da formebis Sesaxeb. fsiqopATia [berZ. (wigni) roli. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. damaxa­ fsQqoz­i [berZ.) 1. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. em­ cema (maTraxis. daniSnuleba. hi pnoziT). ¥ fsiqologiuri. fsiqikuri Taviseburebani.. wkeplisa da yareba froidizms. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka.  fsixologia. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. functio Ses­ ruleba] – 1. gamokvleva. 2. (mag. (biol. im organos daniSnuleba. – 1. fUnqcia [laT. raobis SecvlaSi. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. ucnauroba.-is kursi. mentum saZirkveli. su­  f.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. qikis aranormaluroba. safuZvliani. raime aranormaluroba. mTavari.-ebis ganawileba. misT. avadmyofuri mdgomareoba. zi. ZiriTadi. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa. 2. fsixologiuri Scd. fouetté < fouetter  gulis f.

(maTem. fUraJ­i [fr.  futliari Scd. ¥ funqciuri (mniS. s. saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli. Zirmagara.-ebi.  f. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. футляр < germ. Wirveuli. sinon. anC­ xli.  s. momavali] – me­20 s. fourage] – cxenis. fUqs­i [germ. fUror­i [laT. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. . fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. damokidebuleba. dasalevad.  safuraJesi Scd. futurolOgia [laT. analizi. Rvinis da misT. vagoni. gitaris f. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. fUJer­i [fr. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba.. fuq fUtlar­i [rus. furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba.. ¥ safuraJe.). kapasi qali. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs. Tiva da sxv. trigonometriuli f. bude). baza. safuraJisa.. boroti.  algebruli f.-551vlebis f. bo­ kali limonaTis. f. futurum momavali da berZ. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. futurum myofadi. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT.  saTvalis f. romelic uar­ yofda realizms.) damoukidebeli cvladi sidide. futUrizm­i [< laT. violinos f.  funqcionaluri Scd. 3­isaT­ vis). furUnkul­i [laT. fUria [laT. 3. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti.

 q. moZraoba. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. romlis Tanax­  Sesruleba q. Zv. madac qveynis dasasrulis 2. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). country sityv. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. chartçs laT. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd. nabzari. q. xmauri. rac xiliazmi. moZRvreba. Chimaira] – 1. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. ¥ qaosuri. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. charta) qaRaldi] – 1. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. 2. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. stilze. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. xaosuri. chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. ro­ xelwodeba. qAos­i2 – sruli uwesrigoba. musika. qArtia [berZ. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. skruli. Zv. Secvlis Sedegad. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. vali. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. sa­ egvi pturi. belerofontma. chamaileon]  xaosi. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba.qam q -552- temoba. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. aluri elementebis grova.. feva. chaos naprali. igivea. wliani mSvidoba. mokla laferi arsebuli. qamelEon­i [berZ. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. qaotiuri.

ciuli meTodebiT [sinon. – zogi momwamvleli nivTi­  q. formulebi.) klinika. beli. 2. iyeneben teqnikaSi. (moZv. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili.) zRvis xrtilo­ qari (wign. taqroba (moZv. fantastikuri. qirUrgia [berZ.. 3. qiromAntia [berZ. q. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas.  organuli q. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. (gadat.) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. (zoolog.)]. Teoriuli q. q. elementebi.) da dosq. cheirurgia < qQmia [berZ. romeic riTadi dargi – mecniereba. mrewveloba. (s. (s. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd. Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas. tansacmlis q.)]. wmenda. therapia mkurnaloba]  q. fantazia. turuli gamosaxuleba (mag. qimQuri – 1. dasta4. bis mixedviT. agebu­ nalobis meTodebs. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. saxirurgio Scd. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. – qimiuri elementi. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. listi eqimi [sinon. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv. cheir xe­ . naerTi. chloros mwvane] Sirebuli.. ¥ qloriani da qlorovani. araorganuli dastaqaroba (wign.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. berZ..) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. q. reaqcia. mkur­ lebas. xirurgiuli. momw­  q. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). rebebiT. la airi. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. erebis dasamzadeblad.

. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. ficxi adamiani. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. qolestErin­i [berZ. rkalis. qOrda [berZ. qlOrizm­i [< berZ. qoreogrAfia [berZ. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo.-ebi. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. simwvanis seni. cholericus < berZ. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). qnEseT­i [ebr.w. q. (medic. erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa.  baxis q. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. chlôros mwvane] – 1. kiri. zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e. (maTem. (botan. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli. qolErik­i [laT. qOlera [berZ. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne. wyali.  xolera Scd.qlo -554saSiSi. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas.) swori xazi (wrfe). (acidum form.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. kalciumi. qlorOform­i [qlori da laT. 2. xerxemlis simi). cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. q.) mcenaris daavadeba. qlorOfil­i [berZ. wre­ xazis) or wertils. 2. chorde simi] – 1.  xorali Scd. sicocxlisaTvis . qOral­i [< laT. sabaleto speqtakle­  q. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba.

¥ qristianuli. klasikuri q. qro  s. (s. saRebavi da soma sxeuli] – . choros gundi da germ. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. indis kakali. Meister os­ tati.  q. welTaRricxvis I s. qrizAnTema [berZ.  q. mironcxebuli] – religia.  q.) saswavlebeli. qorepiskOpos­i [berZ. qresTomatia. naTeli. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT. cocos (mr. q. WeSmariteba. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. lotbari). qristiAnoba [laT.)] – 1. christianismus < berZ.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. qrestomaTiuli _ iseTi. masala. magaliTi. qresTomatiuli Scd. ¥ saqrestomaTio.. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres.. saxeli _ RmerTkacisa. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs.  q. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. chrôma feri.) xelovneba. 2.  saskolo q. xormaisteri. mTavarepiskoposis TanaSemwe. saqrestomatio. rogorc qrestomaTiaSia. umrevlo episkoposi. qrestomATia [berZ. sarwmunoeba. qarTuli literaturis q. martivi.  qrestomatia. qOro [berZ.  kokosi Scd. qOqos­i [esp. am palmis nayofi. sinon.  qarTuli q. qristQan­i [laT. cxebuli. choros] – momRe­ ralTa fundi. qormaQster­i [berZ. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1.. palma erTgvari. 2. christianus] – qristianobis mimdevari.  qormeisteri. Christos – sity. (s. qromOsoma [berZ.romelic warmoiSva ax.-555bis dadgmis xelovneba.  xoro Scd. kakali. xormeisteri Scd. q.

qsEnZ­i [polon.  romani-q.) ujredis birTvis is nawili. qronQkuli – xangrZlivi.-is ganyofileba. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili. 2. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. welTaRr. ambe­ bi. qsenofObia [berZ. sinon. revmatizmi.] – aparati. ¥ qronikaluri (mniSv. ¥ qronologiuri. xenos ucxo. 3.) coli. princi piT. ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. chronos dro da logos moZRvreba] . matiane). qsAnTi pe [berZ. qsEroqs­i [ingl. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi. filmi. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. romlis saxeli dar­ Ca avi.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli. q. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). literaturuli nawarmo­ ebi.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. xenos ucxo. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. qrOnika [berZ. 4­isaT­ vis).). (biol. xerography < berZ. qserogrAfia [ingl. sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT.  q. qronolOgia [berZ. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi). xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. xerox < berZ.  q.  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q. naxazis. daavadeba. qsenofQlia [berZ.  mxatvrul films win uswrebda q. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad.  q. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv. 4.

Yazāwa(t)] –  y. ktitôs] – (ekl. cxovreba. . kazarmuli. Senobebi. ler­ viTarebis erT­erTi manki. xipos xmali. xeze gakeTebuli graviura. qsifopAgeb­i [berZ. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. y. gravireba.rom­ wmis kalami. manTa sasuliero msajuli. karakulis Scd.-557- yar qsilogrAfia [berZ. misi xmliseburi gamonazr­ 2. ro­ s. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. sayazarmo. ¥ yarakulisa.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. palto. gerbi. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa.  kazarma. yAzarma [it. mxatvris funji.  y. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. buli. yAd­i [arab.  karakuli. qalam < berZ. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq. yuranis moTxovniT. RErb­i – ix. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. mosamarTle. ro­ mnaTe. Kalim] – aRmo­ wodeba). urgadi. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT. xylon xe y da graphô vwer] – 1. ti pis Senoba. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. igiva. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. nagebobani. melic. RazAvaT­i [arab.) erT xalxSi: safasuri. xis ma­ salaze amoWra. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. qâdi] – aRmosav­ 2. reaqciuli `wminda omi~. ¥ yazarmuli.

mi­ xedviT). saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. ¥ Sablonuri (mniSvn. SAgren­i [fr. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. SaQTan­i [arab. yulma Scd. SAblon­i [germ. S SAbli [fr.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. frazebi.  Sampaniuri Scd. satana. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. ¥ yulim. eSmaki. sax.  kuli. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si.  kiSlaki Scd. Al-qur‘ân] – wig­ ni. gadat. S. jadoqari. avi da keTili sule­ bis kulti. pasuxi. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi. Stampi). chambriére] – grZeli maTraxi. nimuSi] – 1.] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. (wign. Kizilbas wiTeli Tavi. chablis < geogr. mebar­ guli. champighon soko] – qamasoko. Targi). afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma.] – franguli TeTri Rvino. Cin. échantilon WaSniki. kislak sazam­ Tro saZovari. romelsac iyeneben cirkSi. yUli [ind. SamberQer­i [fr. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. romelsac brmad baZaven (sinon. – manjur.yiz -558nimuSi. yQSlaR­i [Turq.  S. SAman­i [tungus. eqimbaSi (ix. pro­ vincia Champagne­s sax. Samanizmi).miTebsa da samarTlis normebs. SampinQon­i [fr. sinon. yizQlbaS­i [Turq.) gacveTili . chagrin < it. Savi muSa. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. Solti. nimuSi. trafareti. maneJze. 2. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. Schablone < fr. yUran­i [arab. 2­isaT­ vis). SampAnur­i – mSxefare Rvino. amerikis.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT.

¥ Saradisa. SansOnet­i [fr. SArada [fr. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. chance] – risame gan­ xorcielebis. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa.  Saradasi Scd. ¥ Sansoniesi. charriage] – (geol. chansonette pa­ tara simRera] – 1. SarlAtan­i [fr. aseTi simReris Semsrule­ beli qali. SApito [fr.  Sansoniisa. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. moZravi cirki. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba.  gamarjvebis kargi S. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. gaiZve­ ra. uvici. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li. SArif­i [arab. SarQaJ­i [fr. 2. xSirad uxamsi Si­ naarsisa.-559- Sar SAmpun­i [ingl. SArJ­i [fr. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari. aqvs. .Tvi­ sebebi.  Sansonetka Scd. patara simRera. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba. SansOnie [fr.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli. chapiteau] – didi brezentis karavi. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). charlatán] – uxeSi matyuara. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. SAns­i [fr. SarQaT­i [arab. mcodned. Sansone Scd. SAntaJ­i [fr.

gvaris meTauri. TviTmfrinavis nawili. SAh­i [spars. yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. 2. fexsacmlis sapired.] mus­ WurWeli. borblebi. erTgvari. rbili da bisaTvis. qiori. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. ðeih] – arabul TviTgvema. chaise longue] ¥ Sasim. gamouSva (aikrifa).  qarTuli literaturis SAs­i [fr. chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. icemen xmals an laxts da 2. Zrava. xalxuri musikis S. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. savarZeli. kavaleri] – feodalur Zara. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba.  TviTmfrinavma S. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. SEzlong­i [fr. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. ceremoniis qveynebSi: 1. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma.Sar -560- SArtrez­i [fr. mobilis ZiriTadi nawili. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. vah hu­ suliero piri. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab. sax. chef-d’oeuvre] – bobis piri.-ebi. shake rxeva. iyeneben sajdomad. SeQker­i [ingl. tituli. Sasis. ostatobis udi­ ogr. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. romelic saWi­ SEvro [fr. chereau Tikani] – Tiknis tyavi. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. chassis] – 1. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. romelic asru­ . musika am cekvi­ saTvis. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein. chevalier raindi. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi.] – erTgvari li­ desi miRweva. vadaznauruli wodeba. avto­ S. Sass Scd.

-iT gayofili oTaxi. SQfr­i [fr. sunizmi). daxmareba. Shcirm] – gada­ satani. SEri­brEndi [ingl. restornis. ¥ Sifriani (mniSv. ¥ Simpanzesi.  s. SizofrEnia [berZ. chimpanze afr. alublis liqiori. organizacia an piri. si­ non. 1) – dawera risame. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare.-ebi. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr. jgufuri S. dokumentebze). 2. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT. SQk­i [fr. chiffre] – 1. rasac Sefobas uweven. moC­ venebiTi. chic] – (saub. saSefo – 1. ufrosi. muSaoba.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba. dasakeci tixari. SEf­i [fr. koncerti. SQrma [ger. werili.  Sveicrisa Scd. s. 2.  policiis S. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis.  s. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. SQva [sanskr. daSifrva – SifriT (mniSv.  S.  sabavSvo saxlis S.] – adamianis msgavsi maimuni. meTauri.  individualuri S. restoranSi). skola.  S. ¥ Sveicarisa. vCexav da phrçh goneba. xelmowe­ rebze. Tejiri). Sefobis xasi­ aTisa. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba.  Simpanzisa Scd. schizô vxleC. SQmpanze – [fr. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi.). romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. SefobisTvis gankuTvnili.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs.. chef] – 1. garegnuli brwyin­ valeba. SveQcar­i [germ. 2­isaT­ vis). 2. s. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. . Schweizer] – sastumros. brendi)] – alublis na­ yeni.

SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. S. SovQnizm­i [fr. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. SpAlebi [holand.Skv -562-  diplomatiuri werilis d. mWreli maxvili. SOfer­i [fr.  velikorusuli S. choc] – (medic.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. Sexedulebani. S. SnAfs­i [germ. ¥ Sovinisturi. SpAga [it. SoUmen­i [ingl. spada] – didi. mZRoli. SOse [fr.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba.)] – mokle Sarvali erTgvari. show Cveneba da man kaci. SOu [ingl. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. adamiani] _ is. melodia. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba. show] – warmodgena.  S. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. SOk­i [fr. Spalk (mr. Schlager] – se­ zonis mSveneba. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan. speqtakli. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. shorts (mr. SlAger­i [germ. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani.  Sliageri Scd. Saragza. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. SoubQznes­i [ingl. moduri. an fsiqikuri Ser­ yeva. lozungebi. pozicia. SkvAl­i [ingl. . show sa­ naxaoba. squall] – xan­ mokle qariSxali. vinc Sous organizacias awyobs. SOrt­i [ingl. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. romelic Zirs eTreva. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va.  Sortebi Scd. SlagbAum­i [germ. SlEif­i [germ. basri mCxvletavi iaraRi. propaganda. chaussée] – (moZv.) gzatkecili. S.

StAmb­i [germ.) mza nimuSi.. jarebis marTvis organo.  reJisoruli S. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi. SprOt­i [germ.-ebiT azrovneba. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi.  S.) saerTod. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi.  qarTuli S.-ebi.  pasportSi Cartymuli S.) kedlebze. Sabloni). darbazis .. qaras­ la. maTi anabeWdi. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. ¥ Stampiani (mniSv.­isaT­ vis). Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi.. Stange] – 1. StAnga [germ. wvrili S.  stiqiasTan brZolis S. 2. qaRaldi. SprQc­i [germ. msxvili S. gadat. (tramvais den­ . zRvis wvrili Tevzi.­iT bugeli an biugeli Scd.  diviziis S. Sprottte] – 1. naTeli S. SpQl­i [germ. ¥ saSrifto. meurneoba.-s moxvda.-563 mx. S. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi. StAmp­i [germ. am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi.-is ufrosi. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens. Stampfe it. 1. generaluri.  erTjeradi xmarebis S. fexburTis karis boZi. Sta 2. 1. Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde). (gadat.  me­3 mniSv. (wign. SpAler­i [germ.. SrQft-i [germ. raime teqstis asawyobad. 3. risame xelmZRvaneli organo... misi anabeWdi. Stab] – 1. S. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame. Stampa beWdva] _ (Stempeli). spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti.  burTi S. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis..  stambis s. trafareti.  Spalieri Scd. generaluri Stabi _ ix. 2. 2. Spali. muqi S. romelsac brmad hbaZaven (sinon. StAb­i [germ.

Streikbrecher] – (moZv.  Stepseli Scd. StAt­i1 [germ.) piri. StOrm­i [holand.) alami. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba. ¥ saStato. Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa. Standarte] – 1. Tanamdeboba. stuurwiel] mimRebebs ewodeba).. ¥ Stormuli. uTos) rTaven qselSi. ialqani. lampas. Ruza. calkeuli wvril­ mani.-ebs miaqcies yuradReba. saStormo. StOr­i [germ. misi iq yofnis dros. wvri­ li xazi.) igivea. iyeneben anabeW­ dis misaRebad. (saub. qari. Storm] – qariSxali zRvaze. StAndart­i [germ. gadat. pinjabis S.  Streikbrexeri Scd.. (aSS­Si).  S. Stempel] – xelsawyo. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia..  naxatSi saintereso S. TviT misi anabeWdi.-Si Caricxes. (wign. StEmpel­i [germ. uqaro amindi.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. (indo­ eTSi). jorjias S. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris. prezidentis . s. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. stil] – wynari. 2.-ebis gavleba. mxare. StEfsel­i [germ. StAt­i2 [germ.-ebi.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. Strich] – 1. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. Stopsel] – 1. romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag.  s. 2. s. 2.  S. StUrval­i [holand.  niuiorkis S.  s. avstraliis S. samxedro xomaldze da sxv. Rrubeli. StQl­i [holand. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs. StrQx­i [germ. s. store] – fanjris farda erTgvari.-ebis Semcireba. momen­ ti.. erTeuli.Sta -564liTonis Cangali an Reri. rac rozeti. StraikbrExer­i [germ.  S. S. .

safari. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT. cheque < check ga­ sinjva. charter] – kosmosuri xomaldis S. specia­ gamosaxeds. Stuurman] – gemis. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. CatUranga [sanskr. saxvevi. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma). saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). laqi] – sxvadasxva qveynis . Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. sax. Charleston vis.. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv.  Soreuli naosnobis S. skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. candyr karavi] – me­5 s. StUrman­i [holand. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. luri dokumenti (sabuTi).). traqtorze. romelsac mus­ asarebad.­Si Zv.] – amerikuli kvlevis specialisti. gakontroleba] – 1. StUrm­i [germ. CArter­i [ingl. welTaRr. sandali. safreni aparatis gzis­ < geogr.-565- Cek – saWis borbali gemze.] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi.] – Zveli C induri TamaSi. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. CaQnvord­i [ingl. samejliso cekva erTgvari. mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba.

zanzalakisebr xmebs. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss.Cel -566- saprivatizacio Ceki. sax. eqskursiamZRoli). CQpi [ingl. CiCErone [it. CElo _ igivea.  saWadrako C. CQfs­i [ingl. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. celesta < laT.  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. in­ tegraluri mikrosqema. caQtnot­i [germ. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. ¥ saCeko. champion < fr. warmoadgens rokokos. CElesta [it. c caQtlupa [germ. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali. WadrakSi. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros.)] – Txlad daWrili da Semwvari. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. Cekisa.-is salaroSi gaxvreta. Chippendale < sakuT. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT. Wadrakisa da SaSis TamaS­ . Ci pendEil­i [ingl. safexburTo C. chips (mr.  C. Sebrawuli kartofili. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. gidi. rac violino.  msoflios C. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi.. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. sxvag­ varad vauCeri – 1. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad.­Si. ga­ moscems naz. chip] – eleqtronuli. 2. CempQon­i [ingl.] _ inglisuri avejis stili.

ujredisi. qaRaldis. loba. Toxlis da misT. cedro limoni] – 1. (mus. caelibatus < TierebaTa da sxv.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs. dna. caesura gaxle­ 2. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd.  polieTilenis (ix. reba.) – sa­ 2. _ amboben).) drois ukmarisoba. nivTie­ da. produqtebis.-Si moxvedra. c. . < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ. romelic Ta­ metri. rac Scd. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. xelovnuri ab­ reSumis. citrusebis (limonis. romlisganac Sedgeba 2.. nivTiereba. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. ro­ SejibrebaSi. oficialur le wyalgauvali masala. Seferili fena. iyeneben lodiaSi. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. rodesac celOfan­i [cellulose laT. iyeneben sakvebi ze TamaSoben). dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. for­ celUloza [fr. dusiani skala aqvs. damzadebisas. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv.  c. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. nawarmSi). rad damuSavebuli merqnisa 2. cEzura [< laT. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. wamlebis da  c.-Si yofna.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1. xelad (`celofanis parkio~ arqona. (lit.-567- cel Si: mdgomareoba. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. cellulose laT. (gadat. romelic mii­ Ca] – 1.

qonebrivi  qalaqis c. uxam­ celulOid­i [laT.-is narevi. misgan amzadeben cEnt­i [ingl.. televizia­ ciuli c. centrum < berZ. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c.-is qarxana. 3.. censor] – Ta­ punqti. romelic rasme ganagebs. u. romelic adgilisaTvis. advilad aalebadi nivTiereba. Suaguli. sa­ adgili (qarT.  c. centri] – 1. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. c. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. raime RerZis. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. cEntr­i [laT. uwmawuri. cenzuras axorcielebs. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. qveynisaTvis. informaciis sxva saSuale­  raionuli c. administraciuli. sinon. cEment­i [germ.. pirovnebas isargeblos ama 2.  asakobrivi c. guli). ganaTlebis c. qalaqi. ujredi da berZ. miuRebeli. eidos saxe]  u.. iyeneben samSeneblo saqmeSi. linzis c. risame Sua nawili. wertili figuraSi. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. nawili). saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ. kentron wveri (cirkulisa). udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms. sityvebi. censura] – beW­ velo. – magari. SuaarCevno) uflebiT. samrewvelo c. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT. administrabebze (radioze.-is iataki. Sua Tu im politikuri (mag. Semkvreli masa. cellula si. census] – piroba. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs... anekdoti. c. . politikuri debis Semadgeneli nawili.. c. romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. moednis c. c. romelsac aqvs raime namdebobis piri. samrew­ cEnzura [laT..

cer centrQfuga [germ. umTavresi.-569 satelevizio c.] – 1. mrisxane da fxizeli yarauli.  c. centUria [laT. cepElin­i [kreb.  c. Zv. raioni. gaTboba. 2. . gamoTvliTi c.  c. samxedro qvedanayofi. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. centraluri nervuli sistema – (anat. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT. moqalaqeTa jgufi.. aseuli).. Cerberus < berZ. 3. xel­ mZRvaneli. qalaqis c.. kosmonavtebis varji­ SisaTvis. Kerberos sakuT. mTavari. Zentrifuge] – manqana. rac mTel sistemas amoq­ medebs. 4.. centrAlur­i 1. 2.  nostradamusis c. centrSi (mniSv. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad. c.  saxelmwifos c. xelisufleba. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. 2) arsebuli. xelmZRvanelobis c.) mZvinvare. mmarTvelobis c. kompiuteruli c.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT. (gadat. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas..-ebi. cErber­i [laT. is. 1) dakavSirebuli. wertili. saarCevno komisia.] – diriJablis ti pi. mTel sistemas em­ saxureba. 2. legionis nawili. gaerTianeba. moedani. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. centrTan (mniSv.  centralizireba Scd. sax.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. qarT. centrs. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan. savaWro c.  c. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1.

civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. tropikul da subtropikul procesTa. dones miaRwia. mowiweba. laJvardovani] – mwvave imi. c. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. afr. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. sazogadoebrivi da ma­ 3. moqmedebis wesi. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. ceremoniebi – (saub.  c. rituali). wre­ veli buzi.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. 2. cEce [bantu­enidan. qveynebi. Kyanos muqi lur­ ji. c. Kyklos wre. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. maciam. ceremonQal­i [laT. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. Careva sxvis saqmeSi. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi.  u. gegmiT tardeba. – 1. cErera [laT. romelsac dacva qcevaSi. civilis samo­ sabameba demetra). Tanamedrove ubodiSo.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri. gavrcelebulia xazi] – 1.] – co­ ara samxedro.cer -570- ceremOnia [laT. salami. Tayvanis cema] – 1. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. doebriv­ekonomikurma for­  c. 2. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. Sexvedra. ra­ tarebisa (sinon. sazogadoeba. msoflios mowinave. romelic civilizAcia [fr. Zilis da . raime movlenaTa. ceremoganaTleba. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT. uceremonio – mouridebeli.. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c.  c. qalaqo] – (wign.) samoqalaqo.  antikuri c. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ.

gulaxdiloba. mrgvali Senoba. SekiTxva.  c. sawarmoo c. circus] – 1. vabruneb] – 1. pasuxi. cQrk­i [laT... manqanebi. ganviTarebis dasrulebul wres. 2­isaT­ vis). romelsac cinizmi axasiaTebs. ¥ cikluri (mniSv. maRali cir da viwro farflebiani. 2. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. WurWeli.-571lioba. 2. cinQkos-i [berZ. (Zvelad). cilindriani da cilindrosani (mniSv. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. warmodgena. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba.  c. 2. cQnizm-i [berZ. Sesasrulebeli. ¥ ciklonuri.  c.  geologiuri c.  s. programa.  c. 1­isaTvis). kaci.  ciniki Scd. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali. 3.. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo.  koncertebis c. ¥ cinikuri. cQklon­i [berZ. ¥ cinikuri. 1) formisa.  c. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa. 1­isaT­ vis). saerTo niSniT (mizniT.-is dguSi.  moxetiale c. c.ebi.  c. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba.  c. nomrebi. s. ganviTareba. klounebi. cilindriani (mniSv. Rumeli. leqciebis c. cQlindr­i [berZ.  c. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi.  Zravas c. Kylindros < Kylindô vagoreb.  c. geometriuli sxeuli.. mamakacis qudi cilindris (mniSv. romelic qmnis risa­ me moqmedebis. c. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba. Kyrikos] – adamiani. gad­ mosacemi risame wyeba. ¥ cilindruli (mniSv. avtomobilis c. ¥ sacirko. Sigawvis Zravas c. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. tanmo­ varjiSeebi. Zirkular . grigali. 3­isaTvis).-ma gadaiara. s. cirkUlar­i [germ.

cifErblAt­i [germ. didi rezervuari wylis. 2. burji). milebi.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. 2. 4 da sxv.] – 1. rZis c.. . III. c. circularis wriuli] – werilobiTi. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad.  c.-ebi (I. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba.  arabuli c. kirros limo­ nisferi. romauli c. Sidacixe). citrus (mx. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. sinon.  cisterni Scd.  cerozi Scd. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani. cQroz­i [berZ. 3.. kulturebi. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad. cQstit­i [berZ. cittadella < citta qalaqi] – 1. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. vagoni an avtomobili. filtvebis c. sadireqtivo gankarguleba. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. yviTeli] – (medic.).-ebi (1. (wign. II.  cirkuliari Scd.)] – limonis. sisxlis c. cQfr­i [polon. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad. cifra < arab. citAdel­i [fr. ¥ citrusovani. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs.  citati Scd. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs.-ebis plantaciebi.  benzinis c. ¥ sacirkulacio. sacirkuliacio Scd.cir -572- laT. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li. cQsterna [laT. forToxlis.-ebis gaSeneba.  cirkuliacia. citadelle < it.  s.  haeris c. Kystis saSarde buSti] – (medic. man­ darinis da misT.-ebi..  RviZlis c. citrUsebi [laT. 2.) saSarde buStis anTeba. sinon. IV da sxv. cisterna wyal­ sacavi] – 1.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT. saerTo saxeli.  c. gadat. cQtata [germ.  rkinigzis c.).

feoda­ . xalQfat­i (ist. xAlifa [arab. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. cUkat­i [polon. saZirkveli). ricxvebiT gamoxa­ tuli. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. eleqtronaTuris liTonis nawili. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba. astronomia). Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi. 2.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. WuWyi] – 1. moya­ visfro mwvane. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. 2.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. sa­ zamTrosi.-ebi. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. sinon. astronomiuli cifrebi _ (ix. ZQudo [iap. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. cUnam­i [iap. ¥ xakim. zoccolo] – 1. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma). cOkol­i [it.-5732. xalaT-Sarvali.  egvi ptis x. xakisferi – moyavisfro­ mwvane. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. Khāk miwa. saxalifo – qveyana. cUgcvang­i [germ. xal Z ZabUton­i [iap. chalifa nacvali. romel­ sac xalifa marTavda. nesvisa.) – 1. qerqi citrusisa. xaks Scd. xSirad icis wynar okeaneSi. xakis.  xalifasi – Scd.  x. talaxisferi < spars. cifrebi – risame maC­ venebeli. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari.  sakontrolo c. sanapiroze iwvevs did ngrevas. moadgile] – (ist.) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa.  xakma. mr. ¥ xalifisa.

 j. junta] – 1. ebr. anaTema. saxelmwifo wyobilebis 3. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri. xOta [esp. am titulis mqone xe. rac jadoqari. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. xinj adamianze. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. xaji gaakeTa. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. alebis Sedegad Seqmnili 2. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp.] _ igivea. kavSiris saxel­ 3. rac viTomda avnebs.) aR­ xUrma [spars. espanuri 2.) ityvian ma­ wodeba. (saub. ro­ dinareobs. .] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. xAn­i [Turq. ro­ piras – kavkasiaSi.) igivea. gadat. iseTi ram (nivTi. haggi] – musulmanis gaukeTeben. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp.] – 1. gakeTeba. (saub. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. xErem­i [Zv. veSic xalifa idga. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. agreTve gav­ melsac xani marTavda. romelmac gaakeTeben) – Tilisma. 2.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. wamali). han] – (ist. rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. xUnta [esp. erTianebis. – nayofismomcemi tituli. vis saxelzec sapatio tituli. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. romlis saTa­ ¥ xuntisa. saxa­  xuntasi – Scd. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. lifo. romelic CineTidan da piri. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa.] – Zv.] – musulmani. gadat. saxelmwifo. xalxo cekva. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba. Rame.

vinc gamoir­ jEzve [Turq.-575- jen jadOoba (Zv. hangi. doqari. moadgens mTlian masas. wamali.] – adamiani. rac ja­ musikis sinTezis gziT.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba. beli orkestri. (Sdr – jixvi). (gadat. vaJkaci. warm­ jEmpr­i da (moZv. jazz] – 1. datani. jeQran­i [Turq. inglisSi: mamakaci. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. ic­ lad.) musika. 2.  jempre Scd. ironiiT). jAz­i [ingl. ojaxis gareuli cxoveli. romelsac deben dauwerlad. qceva. jumper] – naqsovi ze­  j. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. jadOqar­i [sp. profesiu­ zepirad. romelic war­ lebrivi. sityvis patroni. ro­ grZneuli. jadOsnoba _ igivea. .  xendros j. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. romelic XIX s. doqroba. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs.) – jados ga­ li stili. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. iTqmis Tavazian mamakacze. warmtacad.  j.) jEmper­i taci. 2. (Zv. vamen Tavze CamocmiT. [ingl. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. Pame’] – sakrebulo 2. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo.) rasac ja­ jEm­i [ingl. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea.) momxiblavi. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba.  j. Rimili. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. jadOsnur­i 1. (s. seba. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. meCeTi. j. jAme [arab. – 1.] – gazelis ¥ jentlmenuri.  j. agreTve imaze.

jUngl­i [ingl. jentlementi.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema.  junglebi Scd. boroti suli. jentlemenuri. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. gin] _ inglisuri arayi. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1. jeans (mr. jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. agiografiuli Scd. habitus] _ (wign. hagiogrAfia [berZ. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera. mwerloba. jQn­i2 [ingl. jQn­i1 [arab. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. h habQtus­i [laT. jUs­i [ingl.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi). `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. jQns­i [ingl. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba.  h. mcenarisa.  agiografia. jentlementuri Scd. . romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da. jQp­i [ingl. jQxad­i [< arab. agreTve adamianisa. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli).  jentlemeni. hAdesi [berZ. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa.  jinsebi Scd. demoni. jingOizm­i [ingl. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. Txzuleba. jQu­jQcu [iap. jungle sanskr. ¥ hagiografiuli. h. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad.

halucinatio motyueba.  xalva Scd. war­ moadgens magar masas. harmonia Tanazomiereba] _ 1. har hambUrger­i [ingl.  ganteli Secd. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. hAntel­i [berZ.bina. miwisqveSa samefo.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli.) hAmak­i [fr.-5772.  galstuki Scd. .  gamaki Scd. ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT. hAvbek­i [ingl.-ebiT varjiSi. handikap] _ 1. yelsaxvevi). raime sportul SejibrebaSi (mag. xmebi da sxv.Sexameba. half-back] _ (moZv. doRi. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan. gamofuSviT).. rbenaSi). hAlva [arab. halucinAcia [laT.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. nigvzis h. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba. handQkap­i [ingl. jojo­ xeTi. 2. harAmxana [arab. hAlstux­i [germ. sinon. harmOnia (berZ.  araqisis h. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben. smeniTi. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli.  xeebze gabmuli h. romelsac ikeTeben yelze. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi.  h.

hegemonia] _ (wign. romelmac mesa . hASiS­i [arab. helio. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi.] _ iaponiaSi: Cxirebi. ferTa h. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji). hArpun­i (holand. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba. hAsi [iap. haUptvaxt­i [germ. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2. bgerebi.).-Si Casves.har -578moiloca..  gegemonia. hedOnizm­i [< berZ. garmoniuli Scd. sitkboeba. gegemoniuli Scd. h. gauptvaxta Scd. batonoba.w. roli. be­ ladoba.  h.  h. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. hAj­i [arab. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria. ¥ hegemoniuri. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba.  h.  gauptvaxti. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme.. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan).  heliofizika. helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~.) xelmZRvaneloba. sapatio tituli mus­ limanisa. h. am titulis mqone piri. [berZ. hEbe [berd. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi. hegemOnia [berZ. zevsisa da heras Svili. Cangali). romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. harmonuli. hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w. erTsulovneba. heliotropi helioTerApia [berZ. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. ferebi. garmonuli.  bgeraTa h.  garmonia. ¥ harmoniuli. mdgomareoba..

) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba.) sisxldena. hemorAgia [berZ. hemOstaz­i [berZ. heliotEqnika _ teqnikis dargi. hemOroi [berZ. heliofQlur­i [berZ. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. hematolOgia [berZ.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. hemoTerApia [berZ. ro­ . (anat. heliofObur­i [berZ.) Crdilis moyvaruli mcenareebi. helQum­i [berZ. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. ufero da usuno gazi (airi). 2. haimorrahagia] _ (medic. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. hçlios mze da laT. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. hemofQlia [berZ. helQos­i [berZ. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis.) moZRvreba. hemQsfero [berZ. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan. heliocEntrul­i [berZ. haimorrhoia sisxldena] _ buasili. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba.) Tavis tvinis naxe­ varsfero. haima sisxli da laT. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli. hcmisphairion] hem _ 1. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. hçlios mze] _ qimiuri elementi. hemoglObin­i [berZ.w.-579mzis sxivebiT mkurnaloba.

agreTve sisxlis daa­ vadebebs.  hermetiuli. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. brZolis h..hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. zevsis meuRle. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. Hçrostratos­is saxelis mixedviT. germetiuli Scd. Herkules]. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. dagmanuli. (Zv. hEra [berZ. qorwinebis mfarveli. hepArin­i [< berZ. hEpi­End­i [ingl. herOika [< fr. hermEtuli [fr. germetuli.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. Hçra] _ berZ. herOin­i [laT. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. hErakle [berZ. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili. happy end] _ `keTili bolo~. Rmer­ Tebis Sikriki. gzebisa da vaWrobis RmerTi. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. herpetolOgia [berZ.  Sromis h. romanis) keTili dasasruli. romelic gerbebs swavlobs. rom haers sru­ liad ar atarebs. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT. hermetique < laT.  h. romelic . uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ. gerbTmcodneoba. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. kamera. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. gmiruli mxare risme. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. herAldika [laT.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari]. hçpar RviZli] _ nivTiereba. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). hErmes­i [fr. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis. herbarQum­i [< laT.) gmiruli Sinaarsi.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. welTaRr.

heteros sxva da laT. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas. 2. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis.  gercoginia. sexsualis sqesobrivi] _ 1. udris 100 ars anu 10000 kv. higQena [berZ. damoukidebel cxovrebas eweoda. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. heqtrisa. ektari Scd.. litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis).  h. piradi h. ¥ hibriduli.  gibridi.  hercoginiasi. eqtari. samyura. romelic Tavisufal. heteroseqsuAlizm­i [berZ. janmrTelobis dacvas.-581qvewarmavlebs swavlobs. heqto. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa). hefEstos­i [berZ. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi.  h. gercoginiisa Scd. hekaton asi da fr.  heqtari. 1 heqtolitri = 100 litrs. hibrida narevi..saxeobis misaRebad. ¥ heqtarisa. hQbrid­i [laT. Sromis h.m. im RonisZiebaTa sistema. hig gektari. geqtari. gibriduli Scd. hErcog­i [germ. . hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili. h. Tesli. _ TavsarTi. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. hercogQnia [germ. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili.-is wesebi. hEqtar­i [fr. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi. hEtera [berZ. heqtOlitr­i [berZ.  gercogi Scd.. hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis.

). hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. gigienuri Scd. hidravluri.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas...  gigiena.  hidrobiologia. h. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi. hidrOliz­i [berZ. hidrometeOreb­i [berZ. gidravlika. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. avtomobilis h.  h. wnexi. romelic swav­ . hidrOsfero _ wylis garsi. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili. abazana.. muxruWebi. hidro. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. tanvarjiSi. mdi­ nareebi. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. gidravlikuri Scd.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad. higrofQluri [berZ. hidrogrAfia [berZ. gidravliuri. hidrolizi.  hidravliuri. zRvebi.  h. hidroenergetika. h. [< berZ. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. gidravluri. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi. cvari. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. h. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs. hidrAvlika [< berZ. nisli.) wylis moyvaruli (mcenare). hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. TrTvili da sxva. moZraobasa da Tvisebebs. Zrava. ¥ higienuri. hidrolOgia [< berZ. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. pirobebi.. tbebi.

va. hyper ­ze. mcenareebi. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. hiperinflianebel moqmedebas. 2. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. ­ze metismetad. [berZ. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. metron zoma hQlz­i [germ. dargi. teqnikis cia. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis.) ortotiani mrudi. hymnos] _ sazeimo 1. hipertonia.) risame aranorma­  gimni Scd. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ..) wylis SiSi. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. hipo). hyper ­ze. (botan. poezia. romelic swavlobs wylis hiper. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT.  gilzi. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. gebobaTa saSualebiT.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. (maTem. himnolOgia _ sasuliero .-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba. luri ganviTareba. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. nian. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ.) sisxlis wnevis awe­ 2. hipertrOfia [berZ. simbolo. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. hyper avadeba). hyper ­ze zeviT. (medic. dic. raime organos metismeti simRera..) Sorsmxedveloba. papirosis qaRaldis masra. im mxares] _ TavsarTi. dameteba~ (sap. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. Hulse] _ 1. (gadat.) wyalSi mcxovrebi 2. ra cilindruli mili. gilza Scd.

rom­ Tabare) cxovrebis wess. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi. Zili. hypo qve­ viT. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi. napralebSi. hypo qveviT] _ pirdapir. dabla da dynamis Zala.-is seansi. Txedis gverdi. hi per. _ 1. ereba cxenebis Sesaxeb. gamoqvabulebSi. hypnotiseur hipotEnuza [berZ..  gi popotami Scd. hipopOtam­i [berZ. sisxlis wnevis daqveiTeba. 2. slengi (Jargoni) _ piri. raloebas). hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. mdgomareoba.  gi pnozi. hipilOgia [berZ. gimdgomareoba.hi p -584- hQp­i [ingl. msjeloba.). romelic uCvenebs hipotOnia [berZ. hyppotamos]  h. hQpnoz­i [berZ. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. hypo qveS normis qveviT dawevas.] _ hipnozis specia­ _ (maTem.  dedamiwis warmoSobis h. laT. ¥ hipnozuri. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba.  hi pofunqcia (sap. oxi (genium) . ¥ hipoTezuri. gi pnozuri Scd... potetiuri. hipOgia [berZ. TavsarTi. h.). ro­ gviandeli. hypoteinusa] < berZ.. [< berZ. hipos cxeni  h. modis si­ hipodinAmika [berZ. hipnoziOr­i [fr. _ igivea rac behemoTi. gi poteza Scd. da tonos daZabva] _ (medic. hipotetiuri. hypnos Zili]  h.) marTkuTxa samku­ listi. romlebic axal­ ris daqveiTeba. romelic  gi pnotiziori Scd. hippie. h. mdebareobs swori kuTxis hipo. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis. ZilTan miaxloebuli  hipoteza.

Cveulebriv.  xokei Scd.). wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. hOlding­i [ingl.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag. adgil­mamu­ li. hOlderi _ mflobeli. hQjra [arab. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. hologrAfia [berZ. TeatrSi) da­ sasveneblad. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. hOboi [germ.  giti Scd. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze. homos msgavsi da laT. homos msgavsi] _ (medic. (mag. velo­ da motosportSi: Sejibreba.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari. hobby] _ rameTi gataceba. hObi (ingl.) sastumroSi.  xobi Scd. romelsac misdeven Tavisufal dros. (sport. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. samflobelo. holos mTeli. kanis. homoplAstika [berZ.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. hirUdin­i [< laT. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. hom hOkei [ingl. aCemebuli saqmi­ anoba. 2. . hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari). rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen). holding Cab­ Rujva] _ 1. homoseqsuAlizm­i [berZ. sazo­ gadoebriv SenobebSi. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. hall] _ didi sadgomi. welTaRr.). aferxebs sisxlis Sededebas. ba­ toni.  goboi Scd. h. 2. hQt­i [ingl.  xoli Scd. mosacdelad. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. hOl­i (ingl.  golografia Scd. heat] _ 1.

qedmaRloba.hon -586dapiris nawili. hOr­i [egvi pt. hOrmon­i [berZ.  gonorari. horelQefi [fr. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. tbaSi. xazi. hOnori [laT. mxatvrebs da sxva. bareliefi) horQzont­i [berZ. dedamiwis ze­ . zRvaSi). ¥ hormonuli.  gorizontaluri Scd. fondi. yoyoCoba.) nivTiereba. romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. TvalTaxedva. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. 2. horizontAlur­i [germ. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. sibrtye. horizôn (horizôntos] _ 1. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. 3. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. izohifsi).-ze gemi gamoCnda.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. xazebi. preparati.  h. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT.  h. horOskop­i [berZ.  ixmareba agreTve hormonaluri. h. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. 2. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi.  gorizonti Scd. ¥ sahonoraro.  h. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT.  s. honor Rirseba. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs. vertikaluri). haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. geodeziaSi: mrudi. mediduroba. monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. Horizontale] _ 1. cis dasalieri. sagonoraro Scd.

humanus adamianuri] . h.s. h.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. Hospital]  humaniuri. romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. humanitAruli [fr. ganaT gospitalizacia Scd.  h.  h. hugenOteb­i [fr. mecnierebani. h. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa. muslima­ `barTlomes Rames~. homing Sin viTarebuli. leba. gumanizmi.) _ yuranis mixedviT. Hûri arab. samxedro. humanita¥ hospitlisa. ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. gu_ saavadmyofo. medikamentebiT da sxv. cxeni. hurQebi (spars. fisa). mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. hospQtal­i [germ. deba. laT. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. upiratesad maniuri Scd. _ msoflmxedveloba. mtredi) TavisiT mliT. saqcieli. ka­ mareba sursaTiT. metyvelod. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. adamiani. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. mTavroba. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. saTnoeba. tansac­ ta. ¥ humanuri.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT).

-588- danarTi .

NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba.-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris.C. adamiani. yvela­ fers aqvs sazRvari.) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS . HÓMO SUM. HUMÁNI.

SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES . brZolis win gesalmebiT Sen. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev. aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT).-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba. (romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. cezar. gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa.

formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi.) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR. samar­ TliT. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST . e. da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad. MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC.-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani).i.

-592vazrovneb. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. SED LEX . varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. magram kano­ nia CÓGITO. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. ÉRGO SUM DÉXI. ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. SPÉRO BIS DAT. amdenad. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. vimedovneb vinc swrafad gascems.

mzad iya­ viT dasacavad piradad. romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba. jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT.. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ. gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba. kerZod – saidumlod mankieri wre. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe.-593keTili rwmeniT – ndobiT. an. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. sruliad gulwrfelad. ironiiT. FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR .. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an .

ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA . an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. gamoiyene yoveli dRe.i. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI.-594mesame moxarulia mivedi. VÍCI POST SCRÍPTUM (P. VÍDI. vnaxe. Sem­ deg mowyvite dRe – e.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE.S. o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav.

WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba.-595platoni Cemi amxanagia. naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli. NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. mrwamsi samarTalma unda izeimos. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA . romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. rwmena.

C. ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A. win sayovelTaod.-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA .S.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO.

ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE. Senze laparakoben SeniSvna Senc.-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa. brut! – iulius cezar­ is sityvebi. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST .

cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA. IN CÓRPORE . VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia.

`qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). “ЮНВЕС”. 12-е издание..П. Пухаева Л. Лёхин И. 6. bagaliSvili g. 4. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. saskolo gamocema. redaqtori). 1949.И. bakur sulakauris gamomcemloba. ortomeuli. Одинцов В. 1985. . “Госиздат” иностранных и национальных словарей. 3. и др. Ciqobava arn. Петрова Д.С. kikaliSvili r. Tbilisi.В. WabaSvili m. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). `ucxo sityvaTa leqsikoni~.. WabaSvili m.В.. 1986. 2001. III gamocema. Москва. Москва. Tbilisi. 5. Sps `kenari~. Tbilisi. (redaqtori).. WabaSvili m. 6. “Просвещение”. 1983. (mT. `ucxo sitvaTa leqsikoni~. “Словарь иностранных слов”. Кудрявцев Т. “Словарь иностранных слов”. Tbilisi. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. 2.-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. 2001. 1999. Москва. и др. Смолницкая Р. `ganaTleba~. С.

........................................................................................................................................................................................................................................................589 leqsikografiuli wyaroebi .-600- sarCevi winasityvaoba ............699 ........................................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni .....................................................................................3 leqsikonis agebuleba ...................2 SemoklebaTa sia ................................7 laTinuri anbani ...................................................................................................9 danarTi laTinuri sibrZne ....................................................................................

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT. 70. 8(93) 79­90­69 . ir. redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. abaSiZis gamz. 8(97) 07­66­90. tel.. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi.