nino kldiaSvili levan kldiaSvili roland qarTveli

saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni

(meore, Sevsebuli da gasworebuli gamocema)

saero saskolo gamocema

ps `imedi~ Tbilisi

-2-

winamdebare leqsikoni Seicavs zepir da weriT metyveleba­ Si yvelaze ufro xSirad xmarebul 5000 saerTaSoriso sityvas. Zvel sityvebTan erTad mis SemadgenlobaSi Setanilia axali sityvebi, romlebic xmarebaSi Semovida ukanasknel aTwleul­ Si saqarTveloSi sazogadoebrivi, ekonomikuri, politikuri da kulturuli cxovrebis radikaluri gardaqmnis Sedegad. saleqsikono statia Seicavs sityvis etimologiasa da ganmartebas, sityvis gramatikul maxasiaTebels, metyvelebaSi maTi xmarebis magaliTebs, sityvaTwarmoqmnis budes. leqsikoni gankuTvnilia, uwinares yovlisa, moswavleebi­ saTvis, magram vfiqrobT, misiT dainteresdeba farTo sazoga­ doeba. leqsikons darTuli aqvs laTinuri sibrZne.

redaqtori gamomcemeli da teqnikuri redaqtori kompiuteruli uzrunvelyofa

avTandil narimaniZe oTar CxaiZe nata narimaniZisa

ISBN 978-9941-0-1586-1 © n. kldiaSvili, l. kldiaSvili, r. qarTveli Tbilisi, 2010 w.

-3-

winasityvaoba
iuza kldiaSvilis _ tragikulad
daRupuli papis _ naTel xsovnas eZRvneba es wigni. nino da levan kldiaSvilebi

gansazRvreT sityvis mniSvneloba da Tqven daixsniT kacobriobas misi Secdomebis naxevrisagan. rene dekarti Cven vcxovrobT swrafadcvalebad enobriv konteqstSi. sa­ erTaSoriso sityvebis is mZlavri nakadi, romelic moedineba Jurnal­gazeTebidan, gaJRerebuli radio­ da tele­eTerSi, da romelmac SeaRwia Cvens yoveldRiur yofa­cxovrebaSi da Ta­ visufal droSi, ganpirobebulia saqarTvelos sazogadoebriv­ politikuri cxovrebis yvela sferoSi mkveTri, radikaluri cvlilebebis Sedegad. amasTan mravali saerTaSoriso sity­ vis mniSvneloba kvlav gaugebari rCeba mkiTxvelisa da msme­ nelisaTvis, xolo arsebuli leqsikonebi yovelTvis ver pa­ suxoben mzard moTxovnebs. swored amitom saWiroa leqsikoni, romelSic axali sityvebis mniSvneloba ganmartebuli iqneba sakmarisad martivad da gasagebad. winamdebare leqsikonSi SevecadeT, erTis mxriv pasuxi gagveca farTo wris mkiTxvelTa mzardi moTxovnisaTvis, meo­ res mxriv ki _ Tanamedrove moswavleTaTvis leqsikonis aseT­ ma orientaciam ganapiroba sityvebis rogorc SerCeva, aseve Si­ naarsi, saleqsikono statiis struqtura da TviT leqsikonis saxelwodebac ki. arsebuli analogiuri leqsikonebisgan gan­ sxvavebiT, Cveni leqsikoni warmoadgens rig damatebiT cnobebs saerTaSoriso sityvebis Sesaxeb: gramatikul daxasiaTebas, da bolos, sityvebs erTZiriani fuZe sityvebiT, romlebic si­ tyvaTwarmoqmnis budes Seadgenen. saerTaSoriso sityva ewodeba yvela im sityvas, romlebsac ucxo sityvaTa Ziri aqvT da yvela werilobiT enaze erTnairad gamoiTqmis.

-4leqsikonis SemadgenlobaSi Sevida aramarto uaxlesi sa­ erTaSoriso sityvebi (sekvestri, denominacia, vauCeri, daijesti da sxv.), aramed Zveli sityvebic, romlebic realurad funq­ cionireben qarTul enaSi (idea, anarqia, virusi, dialeqtika da sxv.), aseve sityvebi, romelTac `meore~ sicocxle SeiZines (anaTema, analoi, ikonostasi, aliluia da sxv.). leqsikonis safuZvelia sayovelTaod xmarebuli Semdegi Tematikuri jgufebis leqsika: 1. sazogadoebriv­politikuri leqsika (diaspora,doqtorina, genocidi, asimilacia, avtoritaruli, demokratia, inauguracia da a.S.); 2. ekonomikuri leqsika (devalvacia,dotacia,hi perinflacia, biujeti. brokeri, distributori da a.S); 3. kulturis d xelovnebis sferos leqsika (andegraundi, akmeizmi, alegoria, ampiri da a.S); 4. sakulto leqsika (altari, avtokefaliis, dogmati da a.S); 5. sportuli leqsika (bodibildingi, karate, Ziudo da a.S); 6. sayovelTaod xmarebuli samecniero terminologia (adaptacia, vibracia, gradacia, indeqcia, adekvaturi da a.S). garda amisa, leqsikonSi CarTulia produqciuli saerTaSo­ riso sityvaTa TavsarTebi an rTuli sityvebis pirveli nawili (a..., de..., dev..., inter..., bi..., da sxv.), rac mniSvnelovnad afarToebs sityvebis axsna­ganmartebas da gagebis SesaZleblobas. dabolos, leqsikoni dazRveuli ar aris Secdomebis da calkeuli xarvezebisgan, amdenad avtorebi didi madlierebiT miiReben maT da gaiTvaliswineben leqsikonis Semdgomi gamocemisas.

leqsikonis agebuleba
saleqsikono statiis struqtura da Sinaarsi
leqsikonSi sityvebi anbanTrigzea gawyobili, saleqsikono statia Seicavs: 1. fuZe sityvas;

-52. sityvis formebs da gramatikul maxasiaTebels; 3. etimologiur cnobas; 4. ganmartebas; 5. metyvelebaSi xmarebis ilustracias; 6. sityvaTwarmoSobis budes. ukanaskneli ori ganyofileba warmoadgens fakultaturs, e.i. warmodgenilia ara yvela saleqsiko statiaSi.

fuZe sityva
fuZe sityva gamoyofilia asomTavruliT da Savi SriftiT, maxvilis CvenebiT. Tu leqsikonSi arsebobs erTZiriani zedsarTavi saxeli, zmna an arsebiTi saxeli, fuZe sityvis saxiT gamotanilia is, romelic ganmartebas advilad eqvemdebareba, danarCenebi mocemulia sityvaTwarmoqmnis budeSi Sesabamisi niSniT. magaliTad:

investQcia debQuti

¥ investiciis. investori. investireba. ¥ debiutanti. debiutireba Tu sityvebi mniSvnelobiT Sordebian erTmaneTs, eZleva ori fuZe sityva. magaliTad: Qndeqs­i. 1. maCvenebeli, sia, nusxa, mag., saqonlis indeqsi; 2. cifrobrivi maCvenebeli, mag., safosto indeqsi. indeqsAcia. infliaciis periodSi Semosavlebis sidi­ dis SenarCunebis xerxi.

sityvis gramatikuli maxasiaTebeli
sasaTauro sityvas mosdevs misi gramatikuli maxasiaTebeli. arsebiTi saxelebisaTvis misi daboloeba mx. ricxvSi. magaliTad: bAit­i; instQtut­i.

etimologiuri cnoba

-6gramatikuli maxasiaTebelis Semdeg kvadratul frCxileb­ Si latinicas mosdevs ena­wyaros sityva da misi Targmani. magaliTad: konsorcQum­i [laT. consortium Tanamonawileoba].

ganmarteba
mravalmniSvnelovan sityvebSi ganmartebas eqvemdebareba sityvis aqtualuri mniSvneloba. magaliTad: dezavuQreba [fr. desavouer uaryofa] _ adre gamonaTqvamis (warmoTqmulis) sajarod uaryofa. kaleidOskop­i [fr. kaleidoscope < berZ. kalos lamazi + eidos saxe + skopeö vxedav, vaTvaliereb] _ raimes swrafi cvla, mag., movlenaTa kaleidoskopi.

sityvis xmarebis ilustracia
Tu sityva mravalmniSvnelovania an misma sityvaTgamoyenebam SeiZleba siZneleebi gamoiwvios, saleqsikono statiaSi moce­ mulia ilustracia sityvaTSewyobis saxiT. magaliTad: absolUtur­i [laT. absolutus] _ 1. uTuo,udavo,ucilobeli, upirobo, mag., absoluturi monarqia. 2. sruli, srulyo­ fili, unaklo, srulqmnili, mag., absoluturi smena, ab­ soluturi umravlesoba. kAnon­i [berZ. kanön wesi, rigi, daniSnuleba, danawesi, miTiTeba] _ 1. tradiciuli, sayovelTaod miRebuli wesi, debuleba, mag., dawesebul kanonTa midevna, miyola. 2. dogmati, wes­Cveuleba, wesi, romelic eklesiam daadgina, mag., eklesiis kanoni. 3. marTlmadidebelTa: sagundo galoba romelime wmindanis sapativsacemod.

r. qarTveli

-7-

SemoklebaTa sia
arab. _ arabuli ars. _ arsebiTi saxeli berZ. _ berZnuli botan. _ botanikuri gadat. _ gadataniTi mniSvne­ loba germ. _ germanuli gv. _ gverdi das. _ dasaSvebia ebr. _ ebrauli egvi pt. _ egvi pturi enaTmecn. _ enaTmecnieruli esp. _ espanuri esper. _ esperanto zmn. _ zmnizeda Turq. _ Turquli iap. _ iaponuri ingl. _ inglisuri ir. _ ironiulad ist. _ istoriuli ital. _ italiuri ix. _ ixileT kelt. _ kelturi laT. _ laTinuri lit. _ literaturuli mag. _ magaliTad maT. _ maTematikuri mal. _ malaizuri mamr. _ mamrobiTi mdedr. _ mdedrobiTi moZv. _ moZvelebuli mr. _ mravlobiTi mx. _ mxolobiTi norveg. _ norvegiuli pol. _ polineziuri polon. _ polonuri port. _ portugaliuri sak. sax. _ sakuTari saxeli samarT. _ samarTlis sanskr. _ sanskriti sapirisp. _ sapirispiro sauk. _ saukune sinon. _ sinonimi sit. _ sityva _ sityviTi skandin. _ skandinaviuri spars. _ sparsuli t. _ tomi teqn. _ teqnikuri fiz. _ fizikuri frang. _ franguli qarT. _ qarTuli Sdr. _ Seadare Semokl. _ Semoklebuli Cin. _ Cinuri Zv.ebr. _ Zvel ebrauli Zv.skandin. _ Zveli skandina­ viuri Zv.spars. _ Zveli sparsuli w. _ weli wign. _ wignieri w.w. _ wlebSi holand. _ holandiuri  _ praqtikuli magaliTebi  _ Scd. Secdomaa ¥ _ zedsarTavi saxeli, naTes. brunva. < _ gulisxmobs sityvebs: `momdinareobs ..., miRebu­ lia ..., ­idan~,

-8-

laTinuri anbani
aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba aso qarT. Sesatyvisi saxelwodeba

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn
SeniSvnebi:

a b c,k d e F g h i Á k l m n

a be ce de e eF ge ha i Áot ka el em en

Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Xx Yy Zz

o p k r s t u v qs i ­ z

o pe ku er es te u ve iqs ifsilon (igrek) ­ zeta (zet)

1. xmovnebi _ a, e, i, o, u, y; 2. difTongebi _ au _ au, eu _ eu, ae _ e, oe _ inglisuri [G: ]. 3. asoTa Sexameba: ch – x ph – F rh – r th – t ti – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ci, magram sti, zti, tti – ti;

ngu – xmovnis win gamoiTqmis rogorc –ngv; c – 1. e, i, y, ae, oe –s win gam­ oiTqmis rogorc –c; 2. sxva SemTxvevebSi, e.i. a, o, u – s, yvela Tanxmovnis win da sityvis bolos –k; s – xmovnebs Soris –z, sxva yvela SemTxvevaSi –s; q – u ­sTan erTad xmovnis win –kv.

-9-

abo

¥ abelis, abels. aberAcia [laT. aberratio ga­ daxra] _ 1. (fiz.) gamosaxu­ a... [berZ. a…, an… ar, ara; lebis gabundovneba an da­ arc; nu; ver; u­o(d), u­ad; maxinjeba. ... gareSe] _ uaryofis ga­ 2. (astr.) varskvlavebis moC­ momxatveli sityvis Tav­ venebiTi gadaxra caze, rac sarTi, romelic axlavs gamowveulia dedamiwis mo­ umTavresad berZnuli war­ ZraobiT. moSobis sityvebs da xaris­ 3. (gadat. wign.) cdomileba, xis arsebobas an uaryofas WeSmaritebidan gadacdena. gamoxatavs. Abzac­i [germ. absatz] _ 1.  amorfuli, asimetria. teqstis pirobiTad gamo­ abAJur­i [fr. abatjour] _ sa­ yofili nawili, romlis farveli, romelic lampas pirveli striqoni cotaTi ukeTdeba mxedvelobis da­ Seweulia. sacavad, Suqis erTi adgi­  pirveli a. lisaken misamarTavad, Suq­ 2. TviT Seweuli striqoni fari ...  weris dawyeba a.-iT. Abat­i [laT. abbus (naT. abbatis)] ¥ uary. uabzaco. _ 1. kaTolikuri mamaTa mo­  u. teqsti. nastris winamZRvari. 2. saf­ abiturQent­i [laT. abiturangeTSi: kaTolike mRvde­ riens (naT. abiturientis) vinc li. unda wavides] _ 1. moswav­ saabato _ kaTolikuri mo­ le, romelic zogadsagan­ nasteri da misi adgil­ma­ manaTleblo skolas amTav­ muli. rebs. abAtisa [laT. abatissa] _ ka­ 2. piri, romelic umaRles Tolikuri dedaTa monast­ saswavlebelSi Casaricxad ris winamZRvari. emzadeba. Abel­i [Zv. ebr. Hével] _ 1. ¥ abiturientis. adamisa da evas vaJiSvili,  abiTurienti, abiturenti, abiTurenti Scd. romelic Zmam _ kaenma mok­ la, abolQcia [laT. abolitio gauq­ 2. udanaSaulo msxverpli. meba, mospoba] _ (samarT.)

a

abo

-10sabamidan, Tavidan] _ ad­ gilobrivi mkvidri mo­ saxleoba, Tavdapirveli, ZvelisZveli binadari rome­ lime qveynisa an adgilisa. (Cveulebriv iseTi teri­ toriisa, romlebic aRmoa­ Cines evropelebma).  avstralieli a.-ebi. abrakAdabra [fr. abraca-dabra] _ 1. uazro sityva, romelsac aweren amuletze: Zveli eb­ raelebisa da berZnebis rwmeniT magiuri Zala hqon­ da. 2. uazro sityvebis nakrebi, abdaubda. Abort­i [laT. abortus] _ or­ sulobis naadrevi Sewyveta; muclis moSla, muclis mo­ wyveta. abreviAtura [it. abreviatura laT. brevis mokle: abrevie vamokleb] _ 1. sityva­kom­ poziti, romelic Sedgeba ori an meti sityvis Semok­ lebisgan. mag: gaero (ga­ erTianebuli erebis orga­ nizacia). 2. sityvaTa pirobiTi Semok­ leba werisas mag: e. i (­ese igi). 3. (mus.) sanoto weraSi miRe­ buli Semokleba. AbsenT­i [fr. absinjhe] – abzin­

1. kanonis gadawyvetilebis gauqmeba. 2. Tanamdebobis gauqmeba; Ta­ namdebobidan gadadgoma an gadayeneba. 3. sisxlis sa­ marTlis saqmis Sewyveta iseT stadiaSi, rodesac braldeba jer iuridiulad dadgenili ar aris. aboliciOnizm­i [laT. abolitio gauqmeba, mospoba] _ sa­ zogadoebrivi moZraoba aSS­Si me­18 s. bolos da me­19 s. pirvel naxevarSi miznad isaxavda zangebis monobis guqmebas. abonEment­i [fr. abonement] _ sabuTi, romelic raimeTi sargeblobis, raimeze das­ wrebis uflebs iZleva.  Teatris a; mkiTxvelis a. ¥ saabonemento;  s. ganyofileba (biblioTekebi);  abonimenti, saabonimento Scd. abOnent­i [germ. abonnent.fr.] _ 1. abonementis mqone piri an dawesebuleba. 2. piri an dawesebuleba, ro­ melsac telefoni aqvs.  abonireba. ¥ abonentis, saabonento aborigEnebi [mx. aborigeni, laT. aborigenes ab origine da­

-11dis (abzinda _ mcenarea) arayi. absEntizm­i [laT. absens (absenjis) vinc ar eswreba] _ 1. masobrivi Tavis acile­ ba arCevnebSi monawileobi­ sagan. 2. kolegialuri organoebis wevrTa sistematuri dausw­ rebloba sxdomaze. absolAcia [laT. absolatio ganTavisufleba] _ 1. (samar.) sasamarTlos dadgenileba, romliTac braldebuls aTa­ visufleben sasjelisgan. 2. kaTolikur eklesiaSi: codvaTa miteveba. absOlut­i [laT. absolutus TavisTavadi, uTuo] _ idea­ listur filosofiaSi: sam­ yaros usasrulo pirveli mizezi, sawyisi (absolutu­ ri suli, absoluturi idea): RvTaebis sinonimia. absolUtizm­i [fr. absolutisme < laT. absolutus TavisTavadi; uTuo] _ mmarTvelobis forma, romlis drosac umaRlesi xelisufleba mTlianad da ganuyofelad ekuTvnis erT pirs, monarqs; mefis SeuzRudavi monarqia, TviTmpyrobeloba. ¥ absolutisturi.  xelisuflebis a. forma.

abs

absolUtur­i [laT. absolutus
TavisTavadi; uTuo] _ 1. uTuo.  a. monarqia. 2. sruli, srulyofili, unak­ lo, srulqmnili.  a. siwynare. a. umravlesoba, a. smena. absolUturi nuli (noli) _ (fiz.) Teoriulad da­ saSvebi yvelaze dabali temperatura; _ 273°, 16° C. absOrbcia [laT. absorbtio STanTqma] da absorbireba _ (fiz. qim.). STanTqma, Se­ wova, Sesrutva.  sinaTlis a., bgeris a., airis a.  absorfcia Scd. abstinEncia [laT. abstilentia] _ 1. magari sasmelebis smisgan TavSekaveba. 2. sqe­ sobrivi TavSekaveba. abstrAqtuli _ abstraqciis gziT miRebuli; ganyenebuli, arakonkretuli (sapirisp. konkretuli).  a. cneba. abstrAqcia [laT. abstactio mocileba, moSoreba] da abstrahireba [germ. abstrahieren laT. abstratire] ganyeneba, ganzogadeba; sagnis ama Tu im mxaris, Tviseba an kav­ Sirebis azriT ganyeneba.

abs

-12yofoba] _ (medic.). nebisyofis paTologiuri sisuste. Agava [berZ. agauos saocari, didebuli] _ mcenare, ro­ melsac aqvs grZeli xor­ covani foTlebi da mra­ valyvaviliani mtevani, yvavis mxolod erTxel (6­15 wlis) da nayofis mom­ wifebis Semdeg kvdeba. misi samSobloa meqsika; CvenSi aSeneben Savi zRvis sa­ napiroze. agAmia [berZ. agamia SeuuR­ lebloba]. 1. dauqorwineba. 2. (biol.) sqesis uqonloba. Agent­i [laT. agens (agentis) moqmedi] _ 1. visime, risame warmomadgeneli, rwmunebu­ li.  dazRvevis a. 2. ama Tu im saxelmwifos dazvervis organoebis sai­ dumlo TanamSromeli; ja­ SuSi, romelic awyobs daz­ vervas, diversiebsa da sxv. ¥ saagento _ zogi cent­ raluri dawesebulebis ganyofilebis an damouki­ debeli dawesebulebis sa­ xelwodeba.  aeroflotis s., depeSaTa s. agEntura [berZ. agentur] _ agen­ tTa erToblioba; agentebi

mag: mecnieruli abstraqcia _ Semecnebis procesSi gan­ xiluli mxaris ganyeneba, mis mniSvnelovnad damaxasi­ aTebeli Tvisebebis wamo­ Cenis mizniT.  abstragireba Scd. abstraqciOnizm­i [fr. abstractionnisme laT. abstractus ganyenebuli, arakonkre­ tuli] _ formalisturi mi­ marTuleba me­20 s.­is. saxviT xelovnebaSi (mxatvroba, qandakeba), romlisTvisac damaxasiaTebelia realuri sagnebis da movlenebis ga­ mosaxvis uaryofa.  abstraqcionisti, abstraqtuli Absurd­i [laT. absurdus uazro, uTavbolo] _ Seusabamoba, uazroba, absurduli.  a. msjeloba. Absces­i [laT. abscissus] _ (me­ dic). Cirqis dagroveba ra­ me organoSi an qsovilSi (Cirqgrova). Abscisa [laT. absissus mok­ veTili] _ (maTem.) hori­ zontaluri koordinati koordinatTa sworkuTxa brtyel sistemaSi. ¥ abscisisa.  abscisasi Scd. abUlia [berZ. abulia unebar­

agona moedani da phobos SiSi] _ (medic. agnostQcizm­i [berZ. agenti. 2. agr agonofObia [berZ. didi darbazi da sxv. . agenturisa. ¥ agenturuli.. furceli. na­ wilaki da grapho vwer] _ (medic. ¥ agitaciuri. agrEgat­i [laT. agőnia brZola] _ sikvdilis wina mdgomareoba organizmisa. agrArul­i [laT. romlis drosac adamiani ver axerxebs sxvis daux­ mareblad gadaiaros moe­ dani. romlis mixedviTac SeuZ­ lebelia obieqturi gare­ samyaros Secnoba.  a. gnostos Seumecnebeli] _ idealisturi moZRvreba. agOnia [berZ. a (uary. romlis mizania zegavlena moaxdinos far­ To masebis Segnebasa da gan­ wyobilebaze. romelic miz­ nad isaxavs raimeSi dar­ wmunebas. sakiTxi. a. moqmedeba. Agni [sanskr. s.  agenturasi Scd. romelic Sedgeba er­ TmaneTTan SeerTebuli sxvadasxva ti pis manqanis­ gan.) muSaoba. mindvrisa] _ miwaTmoqmede­ basTan. saagenturo. 2). agitireba. politikuri moRvaweoba. agrarius miwisa. nawilakis da gnosis Semec­ neba. miwaTmflobelebTan dakavSirebuli. agregAtul­i: nivTierebis agregatuli mdgomareoba _ (fiz.) nivTierebis erT­ erTi fizikuri mdgomare­ oba (myari. a. saagitacio.  a. agitatio aRZvra.  winasaarCevno a. agitatori. agitAcia [laT.  a.-13(ix. (s. Txevadi da ga­ ziseburi). (s.) avadmyofuri mdgo­ mareoba _ sivrcis SiSi. mniSv. (s. aggregatus Se­ erTebuli] _ rTuli man­ qana.) cnobebi.) weris unaris da­ kargva sruliad an nawi­ lobriv (Tavis tvinis da­ avadebis gamo). amoZraveba] _ 1.darazmos isini garkveuli sazogadoebriv­ politikuri amocanebis Se­ sasruleblad.  mosavlis asaRebi a. samiwaTmoq­ medo.) dazRveva. a (uary. reforma. agni cecxli] _ indur miTologiaSi: RvTa­ eba. agrAfia [berZ.

xerxebis sistema. adaptatio Se­ gueba] da adaptireba [germ. adekvAturi [laT. (s) fa a dajio. misi nawili. agrokomp(mxedvelobis) adaptacia. isaxavs saukeTeso mosav­ Adept­i [laT. aggressia Tav­ warmoebis saSualebaTa mi­ nimumis daxarjviT. agros mindori] _ sanarCuneblad. saagrono beThovenis `mTvaris somio. aseTi tempiT Sesrulebuli ebis mecnieruli safuZ­ musikaluri nawarmoebi an vlebi. kul tyeebSi. a. agros mindori da nomos ka­ Adajo [at. (s) ganaTleba. SemswavlelTaTvis.) 1. ¥ agresiuli. agrEsor­i _ agresiis momxdeni. dapyrobiTi fsiqikis Segueba garemo omis gamCaRebeli. adaptieren] _ 1. garemosTan mag: Tvalis  agroteqnika. adequatus] agrotEqnika _ agronomiuli _ (wign. organizmis an Tavdamsxmeli.  a.. grZnobis organis SeCveva nawili.agr -14- agrEsia [laT. politika. (s) dargi. [berZ. soflo­sameurneo warmo­ 2. dasxma] _ erTi an ramdenime saxelmwifos SeiaraRebuli Agut­i _ kuziani kurdReli. pirobebTan arsebobis Se­ Agro. gamartiveba ucxo enis agronOmia [berZ. a. natis~ a. kulteti. sasoflo­sameurneo sabameba rasme. ¥ agronomiuli. a. noni] _ mecniereba miwaT­ musikaluri nawarmoebis moqmedebis da kulturuli Sesrulebis neli gabmuli memcenareobis Sesaxeb: sa­ tempi.. adeptus miRweuli] lis miRebas Sromisa da . a daJio Scd.  a. teqsti. teqstis adaptacia _ raime agrOnom­i _ agronomiis spe­ teqstis Semokleba­gadake­ cialisti. adaptAcia [laT. sgronomia. binadrobs samxreT da Tavdasxma sxva qveyanaze CrdiloeT amerikis tropi­ (qveynebze). rTuli sityvebis pirveli 2. kulturaTa damuSavebis  a. cnebebi. leqsi. Teba. rac savsebiT See­ teqnika.). adagio] _ (mus. miznad  adeqvaturi Scd.

administrAtor­i [laT. 2. to. adultére laT admQral­i [holand. aSS-is a. qalaqis a. raime moZRvrebis  Teatris a. romelic calkeuli nawilebis mmar­ gamodis braldebulis dam­ Tveloba. 1. veqili). raime dawesebulebis. cvelad an awarmoebs visime  qarxnis a. adiutant laT. (s. we­ administrator mmarTveli] _ rilebiTi misalmeba cno­ zog dawesebulebaSi: pasu­ bili moRvawis an raime xismgebeli ganmkargule­ organizaciisadmi mis iubi­ beli.). Adres­i [fr.sardalTan _ sazRvao flotSi [Zv. adventQsteb­i [laT. damcveli. Rvao uwyeba. qveynis Zaxili] _ iuristi.) saqmianoba.  a. praqtika. an StabSi daniSnuli ofi­ sinon. (s. saadda saub. adulterare pativis axda] _ me­ arab.` ceri. niWi.-15- adr _ (wign. saqmes sasamarTloSi (moZv. admiral. a. adresse] _ 1. adiUlter­i [fr. ¥ administraciuli. administratio marTva­gamgeoba] _ tianuli seqtis wevrebi.. advokat. administrireba. . a.  administratiuli Scd. amir al-bahr zRvaze uRlis motyueba.) jeli. Semadgenlobis umaRlesi adjutans (adjutantis) damxmare] _ samxedro wodeba samxedro (samx) meTaurTan. momavalSi. aRmsrulebeli xelisuf­ romelTac swamT ieso qris­ lebis organoebi. (s.  a. momxre. tes meored mosvla axlo  prezidentis a. mbrZanebeli] _ meTaurTa adiUtant­i [germ. adventus mosvla] _ erT_erTi qris­ administrAcia [laT. sas a. amirbari (mag. ministracio. risme momwyobi. administra¥ advokaturi da saadvokaciis.) Tanamdeboba. ¥ administratoruli. xel­ advocatus advocane daxmarebis mZRvaneloba. laT warmos mmarTveloba. sxvadasxva samsaxureobriv ¥ saadmiralo _ (ist. sa­ advOkat­i [germ.) in­ davalebas an saStabo sa­ glissa da ruseTSi: saz­ muSaos. romelic asrulebs vefxistyaosanSi~)]. Ralati.

2. avant-garde arant. ariergardi). aero.  aerobikasi Scd. aerOstat­i [berZ.  Tbilisis a. depeSa egzavneba. saerTaSoriso a. aérodrome berZ. (sapiris. haerburTi). avAngard­i [fr. aër haeri da bios sicocxle] _ me­20 s. aerovAgzal­i _ sahaero transportis mgzavrTa mom­ saxurebisaTvis gankuTvni­ li Senoba aeroportebSi. [berZ. romelic mowyobilia aucilebeli saSualebebiT mgzavrTa. aër haeri] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT _ `sahaero~.] _ didi aerodromi. garde dac­ va] _ 1. adrEsant­i [germ. adressat fr.. piri. aseve na­ gebobebis erToblioba. aerodinamika. aerOdrom­i [fr. fostis misaRebad da gasagzavnad: sahaero porti. romelsac werili. jgufis klasis. dromos sirbili. depeSas.rbena] _ TviTmfrinavebis sadgomad da asafren­dasafrenad mo­ wyobili moedani. tvirTis.] _ 1. `saaviacio~.) misamarTi.win. aeroporti.) raime sazogadoebis.  aerofloti. vis saxelzec adre­ sia Sedgenili...  haerostati Scd. aerobics berZ. romlebic uzrunvelyofen TviTmfrinavebis safre­ nosno (frenis) samsaxurs. adressant fr. ¥ aerobikisa. (gadat.] _ piri..). aero..  haeroporti Scd. . 2. 80­ian wlebSi Seiqmna friad gavrcelebuli sis­ tema gamajansaRebeli var­ jiSebisa (riTmuli tanvar­ jiSi). piri. jaris (an flotis) nawili. aerOport­i ix. 2. romelic midis mTavari Zalebis win salaSqro moZraobis an Tavdasxmis dros. aër haeri da statos mdgomare] _ haerze msubuqi safreni aparati _ airiT (Cveulebriv. soxumis a. mowinave lesTan (an sxv. (samx.. adrEsat­i [germ.  haerodromi Scd.adr -16 samxedro a. wyal­ badiT an heliumiT) gavse­ buli burTi (qarT. sinon. romelic gzavnis werils. ram movle­ nasTan) dakavSirebiT.  haerovagzali Scd. winaSe. aerObika [ingl. (moZv.

. ¥ avantiuruli.) pirvel wyaroze damyarebuli ded­ nis Sesabamisi. avantiUrist­i _ avantiuris wamomwyebi an monawile. aventuren] _ uperspeqtivod.  a. avance] _ misaRebi fuladi Tanxis nawili. samsaxuri. . TviTmfrinavis. ¥ saavanso. saavario. avAnscena [fr. ¥ avangardisti. mdgomareoba. politika. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia realizmi­ sagan mowyveta. ¥ avariuli. angariSi.  a. realuri Zalebisa da pirobebis ga­ uTvaliswineblad wamowye­ buli saqme. ro­ melsac winaswar uxdian vis­ me Sesasrulebel samuSaos angariSSi. ubeduri SemTxveva. authentilcos TviTmyofi] _ (wign. aSS da zogi sxva qveynis qalaqebSi: farTo quCa _ prospeqti (gamziri).  avTenturi. did britaneTSi. namdvili.romlis orive mxares Cveulebriv xeebia darguli. wamowyeba. avTentQkuri da auTen­ tQkuri [berZ.­is 20­ iani wlebis xelovnebaTa rigi mimdinareobis dasa­ xeleba. avangarduli. brZolebi avangArdizm­i [fr.  a. avEniu [fr.  TviTmfrinavis a. avanturistuli Scd. a. rome­ lic fardis win aris ga­ moweuli. ¥ avangarduli.  avanturizmi. ¥ avantiuristuli. a. ¥ avantiuristuli.  s. moqmedeba. avanturistuli Scd. avantgardisme] – me­20 s.  avantura. avant _ win. gamosaxavs Sinaarsisa da saSualebebis Zieba. autentikuri Scd. avtentikuri. avantQura [fr. . avtomobili. 2. avAria [it. auTenturi. gemis (xo­ maldis) mwyobridan (uca­ bedad) gamosvla.  avanturisti. avaria] _ 1. avanturuli Scd. manqanis. winaSe da scéne scena] _ scenis Ria nawili. s. s. avenue] _ saf­ rangeTSi.-17nawili. Avans­i [fr. avantiUrizm­i _ avantiuri­ avT sadmi midrekileba. sarwmuno.

 aviomodelizmi Scd. avitamQnoz­i [berZ. aviation < laT. vita aviakompAnia _ saaviacio sicocxle] _ avadmyofoba. rTuli sityvebis pirveli 2.. poeziaSi: ciskari. taminebis naklebobiT. 2). haerze di. Avral­i [ingl. 3. samxedro a.) Avto [fr. gamowveuli organizmSi vi­ 1). lioba: sahaero floti. autos TviTon] _ tika. kompania. moZraobis Teoria da praq­ avto. Ti. gemze muSaoba. Avrora [laT. kompania (ix. mZime safreni aparatebis (TviTmfrinavebisa da sxv. over all! ze­ avialaQner­i _ igivea. avtoport samoqalaqo a. 2. safreni aparatebis erTob­ nawili. ara­ moqmedi modelebis aReba gegmuri davalebis Sesas­ da gaSveba. ¥ saaviacio Avia. atyobineben mimRebs mis­ aviaxazi.) mTeli koleqtivis navis. aviokampania Scd. kris. (gadat. Tamasuqis an saqonlis gagzavnas. avis frinveli] _ . ZvelberZnulSi ­ eosi. qud] _ avtomobilis Semoklebuli Cveulebrivi moZraoba (frena): aseTi saxelwodebaa.). aviakampania. Tvis fulis. planerisa da misT.. aviamodElizm­i _ TviTmfri­ 2. ganTiadis qalRmer­ saaviacio marSruti. mobilizacia saswavlo.) uwyeba. Cveulebriv moy­ ruleblad.  avtoinJineri. ro­  aviolaineri Scd. rac viT (adiT) yvelani!] _ 1. benzini. [berZ. avtobaza. mniSv. s. reti.avi -18-  s. [laT. aurora] _ 1. rTuli sityvebis pirveli Avizo [it.. varulTa mier. melSic mTeli eki paJi mo­ nawileobs.  aviokompania.  avioreisi Scd. a uar­ yofiTi nawili da laT. Zvel romaul miTologiaSi: cis­ aviarEis­i _ saaviacio reisi.. avviso Setyobineba] _ (finans. aviAcia [fr. (zRv. aviatranporti. laineri (mniSv. ganTia­ avis frinveli] _ 1.  aviateqnika. aviabQleT­i _ TviTmfrinavis bileTi. aviafosta. mrewveloba.romliTac nawilia.

autos TviT da kratos xelisufleba] _ marTvis sistema. av­ tomobilebis Cqarosnuli moZraobisaTvis. sadac xdeba avtomobilebus gamocda an Sejibreba.-19- avt avtOban­i [germ. romani. forma­ erTi piris (SeuzRudavi) ukontrolo srulxeli­ suflebianoba.  avtokefaluri Scd. TviTmpyro­ beloba.  a.  `daTa TuTaSxias~ a. bios sicocxle. s.  a. car sazidavi. saqalaqTaSoriso da sa­ erTaSoriso transportze gansazRvruli marSrutiT moZraobisTvis.is 1500 weli. dromos sarbeni adgili. autobahn av­ avtOdrom­i tomobili da Bahn gza] _ farTo avtomagistrali. (omni) sul yvelasaTvis] _ mravaladgiliani samg­ zavro avtomobili. avtokefAlia [berZ. ¥ avtokefaliuri. [fr. autos TviT da ingl. ¥ avtografiuli. avtOkar­i [berZ. cxovreba da grapho vwer] _ sakuTari biografia. autos Tvi­ Ton. rbena] _ specialuri moedani. avtokrAtia [berZ. raime nawarmoebis xelmowera TviT avtoris xeliT Ses­ rulebuli. sakuTari xelmowera. avtovAgzal­i _ saqalaqTa­ Soriso samgzavro­saavto­ buso transporti (mgzavrTa) momsaxurebisTvis gankuTv­ nili Senoba did qalaqebSi. berZ.  saqarTvelos eklesiis a. marSruti. 2. mimosvla. autos TviT da phalë Tavi] _ TviT­ marTvadi marTlmadidebe­ li eklesia. urika] _ TviTurika tvirTis mokle manZilze gadasatanad. visime mier Tavisi cxovrebis aR­ wera. automobile avtomobili da laT. sakuTari xeliT gakeTebuli warwera suraTze. avtobiogrAfia [fr. eklesia. absolutizmi. berZ. wignze da sxv. avtOmat­i [berZ. rome­ lic gamoiyeneba saqalaqo. avtObus­i [germ. autobiographi _ 1. avtOgraf­i [autographos TviT. automatos .] _ 1. autobus fr. berZ. autodrome.  Tbilisis a. grapho vwer. ¥ saavtobuso. ¥ avtovagzlis  avtovagzalisa. eklesiis iuri­ diuli damoukidebloba. Scd. berZ.  s.

avtomobQlist­i [fr. avtomatis. muxruWebi. berZ. romelic moZraobs urelso gzebze. manqana. saSinao sakiTxebs wyvets damoukideblad. s. avtomaturad moqmedi me­ qanizmebis mowyobilobaTa erToblioba.) qsovilebis gadanergva sxe­ ulis erTi nawilidan me­ oreze raime defeqtis ga­ mosasworeblad. autos TviT da laT.avt -20¥ saavtomobilo.  a. autos TviT da onome (an onyma) saxeli] _ namdvili saxeli avtorisa. saxelmwifos Semadgeneli nawili.  a. autos TviT da nomos kanoni] _ 1. avtomaturi.. avtomAtika _ 1. cecxlasroli avtomaturi iaraRi. afxazeTis a. iS­ viaTad orTqlis an eleq­ troZravis daxmarebiT. olqi. s.  s. respublika. ada­ mianis Caurevlad. ¥ meavtomate. avtoplAstika _ (medic. ¥ avtonomiuri. avtomobQlizm­i [fr. aWaris a. 2. aparati. sinon. automobilisme] _ saavtomobilo sporti. avtomatizireba. germ. avtomObil­i [fr. autonomia. romelic gamoimuSavebs warmoebis avtomatizaciis meTodebs. qarxana. romelic amoqme­ debis Semdeg raime samuSa­ os asrulebs TavisiT. a. 2. 2. automobile. avtOnim­i [berZ. avtomatika. avtomanqana). xelsawyo. avtonOmia [berZ. romelic fsevdonimiT wers. respublika. avtomatizirebuli. respublika. mrewveloba. automobiliste] _ saavtomobilo sportis moyvaruli. satelefono sadguri  avtomatiuri Scd. avtopQlot­i _ mowyobilo­ ba safreni aparatis (TviT­ mfrinavis) avtomaturi mar­ TvisaTvis. ¥ avtomaturi. gzebi. manqana. (saub. TavisiT moq­ medi] _ 1. avtopOrtret­i _ mxatvris TviTmoqmedi. TviTmmarTveloba. erovnul­teritoriuli a. mobolis moZravi] _ adamianTa gadasayvani an tvirTis gadasatani manqana. moqmedebaSi modis mis CarCoze dayenebuli Si­ gawvis Zravis meSveobiT. teqnikis dar­ gi. . automobil. Sida qarTlis a.

diqtatoruli. avtoritetuli. avtOstrada [it. xelisuf­ lebisadmi usityvo morCi­ lebaze. au (c) toritas mbrZaneblu­ ri] _ 1. aqvs mopovebuli. Semoqmedi] _ piri. avUar­i [fr.  a. wigni). 2. autorizer nebis darTva] _ avtorisagan uflebamosilebis micema. Avtor­i [laT.  azartiuli Scd. asbestos uZrobi] _ TeTri boWkovani minerali. mecnieri. riski arab. da­ fuZnebuli (damyarebuli) avtoritetisadmi. reJimi.  didi a. autoritare laT. wignis s. sayovelTaod aRiarebuli gavlena. teqnikur da a. au (c) toritas Rirseba. azb Zala] _ 1.  s. farTod .  a.) gvamis gakveTa sikvdilis mizeze­ bis dasadgenad. cecx­ lgamZle masala. autos TviT da opsis Sexedva. damaxasiaTebeli Tviseba imisi. avtoritArul­i [fr. mecnierul (samecniero). samecniero Sromis a. proeqtis a.S.-iT nadiroba. romelic ar atarebs siT­ bosa da eleqtrobas. Targmani. piri. swrafi moZ­ raobisaTvis.-21mier daxatuli Tavisi por­ treti. autorität < laT. ¥ saavtoro. as-sar kamaTeli] _ Zlieri gataceba rameTi. avoir qoneba] _ (finans. autostrada quCa] _ sagangebod naSenebi gzatkecili avtomobilebis Seuferxebel. avtorQzebul­i [fr.) calke pirovnebis an dawesebulebis anabari sazRvargareTis bankSi. romelsac aseTi gavlena aqvs mo­ povebuli. nawarmoebs (gamogoneba. au (c) tor Sem­ qmneli. vinc cdilobs Tavisi Zalauflebis damtkicebas (damkvidrebas). mniS­ vneloba.  a. ¥ avtoritetiani. a. Azbest­i [berZ. ¥ azartuli. 2.  romanis a. avtOfsia [berZ..] _ (medic. nebarTva nawarmoebis Tar­ gmnaze. avtorQtet­i [germ. lazard SemTxveva. Tvalis mi pyroba. romelic qmnis mxatvrul.  a. cali. proeqti. daskvna. Azart­i [fr.  a . ufleba. stili.TamaSi.  xelmZRvanelobis a.

(samx. myari afhērē Txeli da fafa (medic. rogorc cecxlgamZle masalas. sportsmeni. attçna] _ berZnul miTologiaSi: sibrZnis. a uaryofiTi nawilaki da atheos RmerTi] _ RvTis arsebobisa da yovelgvari religiis uaryofa.  atleti. samt gza] _ 1. sasuqebi. 2.) gu­ lisa da sisxlZarRvebis sistemis daavadeba. azimut arab.-iT svla _ mocemuli mimarTulebiT svla kompa­ siT da gamoTvlili kuTxiT (azimutiT). atletiuri Scd. magnituri a. romelic daibada zevsis Tavidan.) dedamiwis zedapirze pirdapiri mimarTuleba. ATlet­i [berZ.) kuTxe romelsac qmnis dedamiwis romelime wertilis meridianis hori­ zontaluri da am wertilsa da cis mnaTobze gamavali vertikaluri sibrtye. ATena [berZ. 2. mr. ¥ aTleturi. athlētēs moWida­ ve] _ 1. romelsac Rmer­ Ti ara swams. (qarT. athlesis Wi­ daoba] _ sxvadasxva fizi­ iyeneben teqnikaSi. _ kuTxe. aTlEtika [berZ. aTEizm­i [fr. sklēros mSrali. athéisme berZ.  a. sa­ izolacio saSualebas da sxv. ¥ aTeisturi. romelic iqmneba mocemul mimarTulebasa da CrdiloeTis mimarTulebas Soris. uferuli gazi. . aTerosklEroz­i [berZ. ro­ melsac ara aqvs suni da gemo da xels ar uwyobs wvas.) kuTxe. agebulebis axalgazrda. propaganda. yvelaze gavrcelebuli forma ar­ teriosklerozisa. Za­ losnobas) misdevs. aTEist­i _ aTeizmis mimde­ vari. sinon. Ronieri kaci. 3. azQmut­i [fr. (ast. romelic aTletikas (Cveulebriv.  a. haeris ZiriTadi Se­ madgeneli nawili. (samx. qanseli). xe­ lovnebisa da omis qalR­ merTi. 4.azi -22 a. a uar­ yofiTi nawilaki da zōos cocxali] _ qimiuri ele­ menti. piri. aTletiuri. romelic iqmneba nebismier mimarTulebasa da adgilis magnituri meridianis sib­ rtyeebs Soris. Azot­i [fr.  a. azote berZ. as-sumūt.

saukeTeso.-23kuri varjiSi. ¥ aTletikuri. lung filtvi] _ aparati (SekumSuli haeriT gavse­ buli erTi an ramdenime baloni). 2.  saqarTvelos mecnierebaTa erovnuli a. a. weli. aiATola [spars. ansambli. aseTi saRebaviT Sesrule­ buli naxati.  a. si­ non. Teatri. 2.  `vefxistyaosanis~ a. it. 2. akvArel­i [fr. 3. iseberg] _ zRvaSi mcuravi yinulis mTa. zogierTi umaRlesi speci­ aluri saswavlebeli. saqarTvelos xalxuri cekvis a.  aqvalangisti Scd. ro­ melic akvalangiT aRWur­ vili dacuravs wyalqveS. aquariu wyal­ sacavi] _ wyliT savse miwis . agiassmos kurTxeva] _ (ekl. varjiSebi. saswavlo.] _ iranSi: Siituri seqtis umaRlesi sasuliero piris tituli. academia saxelwodeba aTenTan axlos mdebare baRisa. akvArium­i [laT. umaRlesi samecniero sa­ xelmwifo dawesebuleba. aQsgerg­i [ingl. sanimuSo (Te­ akv atri. aQazma [berZ. a. ¥ akademiuri _ 1. aqua wyali da ingl.aseTi saRebaviT xatva.) nakurTxi wyali. ZiriTadad wyaroebTan Se­ jerebuli. ferwera.  samxatvro a. romlebic aviTarebs Zalas. acquarello. wyalSi gaxsnili saRebavi: Cveulebriv Sereuli aqvs mcenareuli webo (qarT. laT. amtanobas.-iT xatva. ansambli). akvAlang­i [ingl. iceberg Sved. sadac aswavlida filosofosi platoni] _ 1. 3. aquarelie. wyalsaRebavi)  a. sruli. saukeTe­ so (mecnieruli gamocema).).  aqvareli Scd.  Tbilisis rusTavelis saxelobis a. saaTi. polaruli myinvaris monatexi. gamocema. akvalAngist­i _ piri. warmateba.  a. aqua wyali] _ 1. academia sak. romelic saSu­ alebas aZlevs adamians isunTqos wyalqveS (gamo­ igona cnobilma frangma mecnierma da moRvawem Jak iv kustom 1943 w. berZ. akadEmia [laT..  aqvalangi Scd. aqualung laT.

aklimatizAcia [germ. Akme [berZ. accordo] _ (mus. akkom- .) terciebze gan­ lagebuli sami an meti musikaluri bgeris harmo­ niuli SeerTeba. it. compagnateur] – akompanementis Semsrulebeli (Cveulebriv pianisti).  simRera roialis a. accordeon] _ garmonis ti pis sakra­ vi.  akompanimenti.  akomponireba Scd.  aqvatoria Scd. akordEon­i [fr. akmç mwvervali] _ (medic). aquveductus wyalsadeni] _ xidi. ¥ akompanireba. (qarT. sinon.  bolo a.) vinc daniSnulia warmomad­ genlad (elCad. xeobaze.  aqveduki Scd. akompanEment­i [fr. romelsac marjvena xelisTvis aqvs forte­ pianoseburi klaviatura. akompanQreba _ akompanemen­ tis Sesruleba. belRari). (di pl. rkinigzaze. wylis cxovelebsa da wyalmcenareebs. accreob vendobi] _ 1. avadmyofis gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. 2. nebismieri wyalsacavis farTobi. gzatkecilze da sxv. Akord­i [fr. despanad) ucxo saxelmwifos mTavro­ yuTi an xelovnuri wyal­ sacavi. sarwyavi an hidroenergetikuli arxi xevze. uCveulo klimatis pirobebTan.-iT. akvEduk­i [laT. aquatorium] _ (zRv) navsadguris (portis) sazRvrebSi moqceuli wylis sivrce.  akomponiatoni Scd. akklimatisation] _ da aklimatizeba _ 1. mcenaris an cxovelis Segueba axali. akvatOria [laT. sadac aSeneben Tev­ zebs. akomponimenti Scd. musi­ kaluri Tanxleba.akv -24panemente] _ musika romelic Tan axlavs da harmoniulad avsebs solo partias.  Savi zRvis a.  aqvariumi Scd. agreTve ZiriTadi Temis musikaluri nawarmoebis melodiis Tanmxlebi musika. akompaniAtor­i [fr. rom­ liTac gadayvanilia wyal­ sadeni mili. accorol. akreditEbuli [laT. uCveulo an axal klimatur pirobebTan adamianis or­ ganizmis aqtiuri Seguebis (adaftaciis) procesi.

akrOstiq­i [berZ. sportuli Sejibrebebze. akredQtiv­i [germ. accumulator Semkrebi] _ mowyo­ biloba.  a. yiras. energiis) dagroveba. a. .) rwmunebis sigeli. gorakze gaSenebuli. accredo. festivalze da misT. 2. maRlobze. sameulebi. wylis fskerze _qa­ ris. akrobatēo fexis wverebze davdivar] _ sacirko xalovnebisa da tanvarjiSis erT­erTi sa­ xeoba. (fiz. 2. Jurnalisti. romelic akroba­ tikas misdevs. accreditif vendobi] _ 1. ¥ akrobtikuli da (dasaS­ vebia) akrobatuli. asruleben erTeulebi.-25basTan. bruns da misT. wylis. akropOlis­i da akropol­i [berZ.  akumuliatori Scd.  avtomobilis a. an fra­ za. akreditacia.  aTenis a. Sem­ naxveli salaros) mier gacemuli dokumenti. akrostichis] _ legasi. fr. wyvilebi. dokumenti.  akreditirebuli Scd. romelic moicavs xtomebs. rom­ liTac brZanebiT avalebs sxva aseTive dawesebule­ bebs misces warmomadgenls garkveuli Tanxa. teq. nomrebi. akrobAtika [< berZ. akumulAcia [laT. 2. akropolis] _ Zveli sa­ berZneTis qalaqebis cen­ traluri gamagrebuli na­ wili.. romelic da­ Svebulia raime (saerTa­ Soriso) konferenciaze. romlis striqonTa Tavkiduri asoebidan gamo­ dis saxeli sityva. akrObat­i [fr.  akrostixi Scd. akrobatēs zeviT amsvleli] _ cirkis tanmovarjiSe an msaxiobi. akumulAtor­i [laT. (geol. vulkanis da sxv. organuli da mi­ neralur nivTierebaTa dagroveba dedamiwis zeda­ pirze. sakredito dawesebulebis (bankis. (di pl. laT. romelSic xdeba eleqtrobis dagroveba Sem­ dgomSi mis TandaTanobiT dasaxarjavad.) risame (mag.). acckobate < berZ. romelic adas­ turebs di plomatiur war­ momadgenlis rwmunebebs. naxtomi.  akrobatiuli Scd. akkreditiv.  akrediteba. oTxe­ aku ulebi. accumulatio] da akumulQreba _ 1.

aku -26 Rrubliani a. funqcia.  alaxi Scd.  algoritmi Scd. algebra arab. Alah­i [arab. sinon. STabeWdileba. acus nemsi da punqtio Cxvleta] _ Cinuri xalxuri klasikuri medicinis meTodi _ nemsis CxvletiT mkurnaloba. Algebra [laT. 2. smenadobis pirobebi raime SenobaSi. ing­ lisis uZvelesi saxelwo­ deba.  sakoncerto darbazis a. fotosuraTebis. naxazebis da sxv. krebuli. moqmedebis Sedegad. . Algol­i [ingl. hallegarde] _ Zveleburi civi iaraRi _ Subi. magari ydis mqone rveuli leqsebis Casawerad. ro­ melic bgeriT rxevas swav­ lobs. algorithme] _ (maTem. akupUnqtura [laT. acusticos sme­ nis] _ 1. aqvs wagrZelebuli niskarti da grZeli da wvrili frTebi.  Tbilisis xedebis a.. aldљabr wiladis Sekveca] _ maTematikis nawili. Albom­i [fr. akUstika [berZ. a.) raime amocanis amo­ saxsnelad saWiro moqme­ debaTa mimdevroba. albAtros­i [fr.  a. a. ¥ akumulaciuri. fizikis dargi. gamosaxuleba. album] – 1.  algebrauli Scd. algorithmic language] _ programirebis erT­ erTi samuSao ena. a. gantoleba. albion] _ bri­ taneTis kunZulebis. albatros] _ zRvis didi frinveli.romelic swavlobs sidideebze moq­ medebaTa zogad kanonebs am sidideebis ricxobrivi mniSvnelobisgan damouki­ deblad. romelsac boloze wamocmuli hqonda najaxis magvari piri. cxovrobs umTavresad de­ damiwis samxreT naxevar­ sferoSi. sadgomSi. ¥ algebruli.  a. erTad akinZuli suraTebis. ¥ akustikuri. markebis Casakravad. brZolaSi iye­ nebdnen Sveicarielebi da germanelebi (qarT. alEbarda [fr. aparatura. 2.  enis a. alláh] – mahmadi­ anTa (musulmanTa) da ara­ bulenovani qristianebis RmerTi. albQon­i [kelt. ricxvebi. algOriTm­i [fr.

suraTi. alQans­i [fr. alilUia Zv.-27afTi). alafourchette Cangali] _ vaxSami. mSoblebs. alimentum sazrdo] _ fuladi sax­ srebi. alibi sxva ad­ gilas.-is damtkiceba. sakvebi romelsac. ¥ alegoriuli. a. fexze mdgomare sauzme. (gadat. xeivani orive mxriT xeebiT dar­ guli: sacalfexo biliki parkSi an baRSi. alEia [fr.  banketi _ furSeti. qaragmulad ga­ moxatva azrisa mxatvrul literaturasa da saxviT xelovnebaSi. iga­ vurad. alegOria [berZ. alliance] _ saer­ TaSoriso kavSiri.  Cinuri a. misisi pis a. alia] _ israelSi sxvadasxva qveynidan ebra­ elTa gadmosaxlebis. 2.  alebardasi Scd.) 1. ali  koperatiuli a. ¥ alergiuli. ojaxs moSorebuli piri kanonis ZaliT uxdis Sro­ misunarmoklebul ojaxis wevrebs (Svilebs.  a.  alegorasi Scd. ¥ alebardisa. Janri.  alibma Scd.  a.. alQment­i [laT. aligAtor­i [ingl. al ad da litera] _ poeturi. komplimentebiT. rogorc mtkiceba misi udanaSaulobisa. Alibi [laT. marwyvze. Alia [ebr.) raimes zizRi.) braldebulis udanaSau­ lobis dasabuTeba.  a. aliafUrSet­i [fr. alligator ec el lagarto xvliki] _ niangis saxeoba. allos sxva da engon moqmedeba] _ (medic. ebr.  a. mxatvruli .  aliasi Scd. halleluja. ¥ aliisa. hallelüjäh adideT RmerTi] _ RmerTis mimarT saxotbo mimarTva qristianul da iudeur RvTismetyvelebaSi. sxvagan] _ (samarT. organizmis mgrZnobiarobis Secvla mikrobebis an ucxo cilebis ganmeorebiTi ze­ moqmedebis mimarT. aliterAcia [alliteratio. allée] _ gza. dana­ Saulis Cadenis momentSi braldebulis sxvagan yof­ na. emig­ raciis procesi. allēgoria] _ arapirdapiri xerxiT. meuRles). alegoriisa. alErgia [berZ. gaerTi­ aneba. ¥ alibim.

banaki. fsev­ donimad gamoyenebuli.  aloisaA Scd. lo­ gikis. logikis ka­ nonebis Seusabamo ram. klasikuri nimuSia: karvis kalTa CaxlarTuli CavWer Cavakarabake (rusTaveli). mis wvens iyeneben medicinaSi. sezoni. mTamsvleloba). Alo! [ingl. mosamarTle] _ espaneTsa da laTinuri ame­ rikis zog qveyanaSi: Temis meTauri da mosamarTle. a uaryofiTi nawilaki da logisms gansja.). msvlelobis darRveva. msjeloba] – logikis sa­ winaaRmdego. romelsac iyeneben telefoniT lapa­ rakis dros: niSnavs: gis­ menT! gismenT! . alpinizme `al­ pebi~­dan] _ sportis saxeoba – asvla Znelmisadgom mTis mwvervalebze (qarT. alma mater mwovari deda] _ ase uwodeben studentebi da kursdamTavrebulebi uni­ versitets. aloe] _ (botan. alpQnizm­i [fr. allo! Scd. alquadi yadi.  a. alkAzar­i [ec.  a. Alkald­i [esp. a. ¥ aloesi. ¥ alpinisturi. romelic su­ lier sazrdos aZlevs ada­ mians. alOgizm­i [berZ. Aloe [berZ. alOnim­i [berZ. almanachs arab. alcalde arab. alpinQada _ alpinistebis masobrivi asvla maRal mTebze. allos sxva. mravalwlovani tropikuli da subtropikuli mcenare: aqvs xorciani mogrZo kide ekliani foTlebi. me­ ore da onoma saxeli] – vi­ sime namdvili saxeli. alcazar arab. hullo] _ sityva (Sorisdebuli). almAnax­i [germ. sinon.alk -28 alio!.  axalgazrduli a. logikuri gansjis. romelSic moTavsebulia Tanamedrove avtorTa li­ teraturuli nawarmoebebi. Alma­mAteri [laT. kalendari] _ araperioduli krebuli. Se­ usabamoba.  axalgazrda mweralTa a. ¥ alogikuri.] _ espaneTSi: cixe­simagre an mefis sasaxle.  mTasvleloba Scd. alpQnist­i – alpinizmis xerxi _ leqsis taepSi er­ Ti da imave Tanxmovnis ramdenjerme bgeriTi game­ oreba ganwyobilebis Se­ saqmnelad. Almanach laT.

rigiTi nomeri _ 13. movercxlisfero_ TeTri msubuqi Wedadi li­ Toni.  a. ¥ altruistuli.) ri­ torikuli xerxi _ ga­ dakvriT xseneba raime cnobili istoriuli ambis an literaturuli nawar­ moebis. altrUizm­i [fr. alf altQtuda [laT. allune] _ cxenis sxvadasxvagvari svla (na­ bijiT. (gadat. wona 26.). oTxiT da sxva). a. Sdr.-29mimdevari – mTis turisti (qarT. Alur­i [fr. ¥ alternatiuli. mzadyofna Seswiros Tavisi piradi in­ teresebi.] _ uan­ garo zrunva sxvisi keTil­ dReobisaTvis. allussion gadak­ ruli sityva] _ (lit. saqcieli. altaria – altus maRali] – 1. gadawyvetileba. alternetuli Scd. 2.  alternativuli. Altar­i [laT. altituolo simaRle] _ adgilmdeba­ reobis ama Tu im wertilis simaRle zRvis donidan. qmedeba. maRalmTiani). a.  alpiuri Scd.  a.  a.  aliumini Scd. alter da sxv. sinon. a. qristianuli taZris aRmosavleTi na­ wili. alternatife – laT. alphabētos berZnuli pirveli ori asos _ α­s (alfa) da β-s . sa­ erTod. Alpuri _ alpebTan da.  a. altruisme laT. alUzia [fr. alter – erT­erTi oridan. arCevnebi. maRal mTebTan da­ kavSirebuli (qarT. alUmin­i [laT. at. tertus gáudens mesame moxarulia] – ori an ramdenime erT­ maneTis sapirispiro Se­ saZleblobidan erT­erTis arCevis aucilebloba: me­ same SesaZleblobis arar­ seboba. alfAbet­i [berZ. mTamsvleli). sinon. proeqti.  mTasvleli Scd. saZovrebi. mcenareuloba. ToxarikiT. finjani. alternAtiva [fr. alumen (aluminus) Sabi] _ qimiuri elementi Al. romelic eklesiis danarCeni nawilisgan da­ Sorebulia kankeliT. mecnierebis al­ tarze raimes mitana – ra­ imes msxverplad Sewirva: miyvana (misvla) altasTan – saeklesio qorwinebaze.97. a.

sinon. 2. (samx). amAzon­i [berz. ambrAzura [fr. alchymia arab. naRmsatyorcnis an tyviam­ frqvevi sasroli (qarT.ganekurna yvela avadmyofi da sxva. ambitio] _ 1. katalogi.] _ raime liTonis Senadnobi vercxlis wyalTan. (Zveli berZ­ nuli TqmulebiT. a.­ebi . ¥ amazonis.)  a. ¥ ambrazurisa. ambQon­i [< berZ. kedelSi datovebuli Riobi fanjris an karisaTvis.alf -30Savi zRvis pirze cxov­ robdnen. dvrili ZuZus Tavi.  gaumarTlebeli a. alqQmia [laT. saTofuri). pretenzia raimeze. anbanuri.-ebi. alfavituri Scd. ambQcia [fr.  ambrazurasi Scd. 2. ¥ ambiciuri.  alfaviti. amAlgama [fr. kerti] _ 1. si­ non. ¥ alfabeturi. saidanac locvebs warmoTqvamen. ambrOsia [berZ. cxenosani qali. `fi­ losofiur qvas~. romelic sayvarlis xarjze cxovrobs [aleqsandre diumas (Svili) erT­erTi piesis mTavari gmiris saxelis mixedviT]. ambrosia] _ berZnul miTologiaSi: RmerTebis saWmeli. qalis grZeli sacxenosno kaba. (qarT. namsxvrevi raime Tav­ dacvis nagebobaSi qvemexis. embrazure] – 1. anbani. amazôn (amazone). a. pativmoy­ vareoba.­ebi marjvena ZuZus ikveTd­ nen mSvildisridan moxer­ xebuli srolisaTvis.w.  alximia Scd. Alfons­i _ kaci. ambition laT. 2. amalgame arab. romlis saSualebiTac ubralo li­ Tonebi unda gadaeqcia oq­ rod da vercxlad. saidanac Tavs esxmodnen mezobel qvey­ nebs). gadaWarbebuli Tavmoyvareoba. ambôn – amaRleba] – marTlmadi­ debul eklesiaSi: sakur­ Txevlis win amaRlebuli adgili. alkimiya] _ Sua saukuneebis mistikuri moZRvreba (mi­ marTuleba): eZiebda bune­ baSi ararsebul e. maradi­ ul siaxalgazrdaves da (beta) saxelis mixedviT] _ anbani. ro­ melsac ukvdavebis. a uaryofiTi mawilaki da mazos amorZali (meomari qali).

amen.  agneziasi Scd.  a. kvarcis na­ irsaxeoba. zne­ obrivi normebis ugule­ belmyofeli. amnEzia [berZ. ambulatorius mosiarule.  a. iisferi. pati­ eba] _ 1.  amebasi Scd. agreTve neqtari). men Tve da rbeô mivedinebi] _ menstruaciis arqona qalis sqesobrivi mwifobis asakSi.zneobrivi] _ (wign. zneobrivi prin­ ci pebis uaryofa. amnQstia [berZ. amoibe cvlileba] _ umartivesi. ¥ ambulatoriuli. amETvisto [berZ. romelic samedicino dax­ marebas uwevs iq mimsvlel an saxlSi myof avadmyofs. adamiani. mikroskopuli erTujrediani cxoveli. (qarT. WeSmaritad] _ am sityviT mTavrdeba qris­ tianuli locvebi.  ambulatoruli Scd. Amin [berZ. Ameba [berZ. Sewya­ leba. ¥ amebisa.  aministia Scd. romelsac ara aqvs mudmivi forma. α uaryofiTi nawilaki. amjhystos Trobis sawinaaRmdego] _ naxevrad Zvirfasi qva iis­ feri an lurji: gamWvir­ vale. romelsac iwvevs ameba. amorAlizm­i _ moralis. amorAluri [berZ. saerTod patieba. ambulatOria [laT. uzneo.) saxis mi­ mikis Sesusteba an sruli moSla nervuli sistemis amo daavadebis Sedegad.) daavadeba. ¥ amneziis. amoralu­ roba. cxovrobs wyalSi.-31silamazes aniWebs maT (ix. moralis moraluri. zneobrivi normebis ugule­ belyofa. moralis. ar­ sebobs saerTo da kerZo a. amQmia _ (medic. sinon. amebQaz­i _ (medic.). mkurnaloba. amnēstia (da­ naSaulis) daviwyeba. α uar­ yofiTi nawilaki da laT. 2. moZra­ vi] _ samkurnalo­profi­ laqtikuri dawesebuleba.) 1. . amenOrea [berZ. sasamarTlos mier sasjelis sruli moxsna an Semsubuqeba umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenile­ biT garkveuli kategoriis msjavrdadebulTaTvis. α uaryofiTi na­ wilakia da mnesis gaxseneba] _ mexsierebis Sesusteba an sruli dakargva.

aseTi adamianis damaxasi­ aTebeli. amOrful­i [berZ.) rasac kristaluri agebuleba ara aqvs (mag. ¥ saamortizacio. amuletum arab. mina.). qim.) sxeulis udidesi .). Ampula [laT.-Sia. amortizAtor­i _ amorti­ zaciisaTvis (mniSv.  a. 2. ¥ amputireba.  amortizireba Scd. nagebobaTa Rirebulebis TandaTanobiTi Semcireba maTi gacveTis Semdeg. amortizAcia [laT. amorphos] _ 1. fisi.] _ raime patara nivTi.  filtvis a. 2) sa­ Wiro mowyobiloba. manqana­mowyobilobaTa.  amorfiuli Scd. amplitudi Scd. qarva.. sifarTove] _ 1. gaqanebis sidide. amplituoto sidide. 2. romlebic Seefereba msa­ xiobis Taviseburebebs. amputAcia [laT. kiduris a. amplQtuda [laT.  s.  avtomobilis a.  ampluasi Scd.  a. 2. amputatio mokveTa] _ qirurgiuli operacia _ sxeulis daa­ vadebuli periferiuli na­ wilis (mag. fizikosis ampése­is (1775­ 1836) gvaris mixedviT]. ampulla] _ her­ metulad daxuruli minis patara WurWeli.  amplitudasi. mis sasceno monacemebs. ¥ ampluisa. (fiz. (gadat.  gaqanebis a. ¥ amplitudisa. sxeuli. emploi] _ 1. vinmes mdgomareoba.  is Tavis a. kiduris) sruli an nawilobrivi mokveTa. amostisieren] _ 1. roli. 2. uformo. biZgebis.  komikosis a. sxvaoba barometris an Termometris or simaRles Soris. gar­ kveuli xasiaTis rolebi. saqcieli. 2. dartymebis Seb­ rZoleba specialuri mo­ wyobilobis saSualebiT. amUlet­i [laT.amo -32gadaxra wonasworobis mdgomareobidan. Amper­i _ eleqtrodenis Za­ lis sazomi erTeuli [fr. amortizatio Sesusteba] da amor­ tQzeba [germ. (min. romelSic wamalia. mowyobiloba _ amorti­ zatori. Amplua [fr.

samxedro aRkaz­ leTze. mosarTavebi da sxva).. ormxrivs. (mag. wyalxmeleTa (qarT. salamandra). mcenare. sartyeli. muloba (garda iaraRisa 3. bayayi. avgarozi. rom­ CanTa. sadac imarTe­ amphibios irgvliv. ro­ yofobis `avi Tvalis~ an melic ganviTarebis pir­ raime ubedurebis Tavidan vel stadiaze sunTqavs asacileblad (asacdenad).. avtomobili. TandaTanobiT amaRlebuli amfi. amfibia. TviT­ da tansacmlisa): salaSqro mfrinavi da misT. boda sxvadasxa sanaxaoba. romelic aR­ _ berZnul miTologiaSi: niSnavs: garemocvas. sinon. irgv­ siyvaruli] _ romaul miTo­ liv da theatron sanaxaobis logiaSi: siyvarulis Rmer­ adgili] _ 1. ise xme­ laT. [< berZ. TeatrSi: parteris ukan romelic warmodgenili TandaTanobiT amaRlebuli hyavT mSvildisriani frTo­ dasajdomi adgilebi.. adgilebiT. amfo. posei­ Semortymas..] _ Zvel ormags. sazeTe da sxva. meore saxelwodeba Si: wriuli an naxevrad wri­ _ kupidoni. amnicya rogorc wyalSi. an ori donis coli. romelic xarobs amunQcia [polon.-33- amf romelsac morwmuneebi Tan gvarad mcxovrebi] _ 1. berZnul miTo­ uli usaxuravo nageboba logiaSi: eroti. amphitritç] _ TavsarTi. Amur­i [fr. sa­ lebsac SeuZliaT wylis qamre.. 2. Ti­ cxoveli. layuCebiT. amor amfiTEatr­i [berZ.] _ 1. tanki. gar­ zRvis qalRmerTi. amour laT. sagnis damokidebulebas: Amfora [amphora – berZ. giri. mocvas. wyalxmeleTa lisma. Sana). amphō orive] amfQtrite [berZ. dabrkolebaTa gadalaxva 2. orive mxares. saberZneTsa da romSi: Tixis  amfiTeatri. amphiteatron-amphi orive mxriv. garSemo. cxenis aRkazmuloba (una­ curviT. Zvel saberZneTsa da rom­ saxiT. Tanamedrove Ti _ RmerTqal veneras vaJi. maTara. viTomda avadm­ xerxemliani cxoveli. viwroyeliani oryura didi amfQbia [berZ. sani ymawvilis (Wabukis) 2. atareben. amphibios or­ .

dawyevla. raime niv­ Tierebis Sedgenilobisa da Tvisebebis garkveva (sapir. ana gada. anabiôsis ga­ cocxleba. risame yovelmxrivi gan­ WurWeli Rvinis. temperaturis Zalian daweva.. mo­ iTxovs. pi­ ruku.. aRorZineba] _ (biol. anabaptizô xelaxla vnaTlav] – re­ ligiur­seqtanturi mimdi­ nareoba.) zog organizmSi: sa­ sicocxlo procesis dro­ ebiTi Seneleba an Sewyveta gare pirobebis SecvlasTan (mag. anAliz­i [berZ. anAlgia da analgEzia [berZ. romelic uaryofs saeklesio ierarqias. anabQoz­i [berZ. analgesia] _ (medic. risme Seswavla nawilebad daSlis gziT. xelsayreli pi­ robebis dadgomasTan er­ Tad aRdgeba organizmis cxovelmoqmedeba. sawinaaRmdego da gramma aso] – sityvaSi . ukan. romelTa drosac ujredebisa da qsovilebis Semadgeneli nawilebi warmoiqmneba. anAgrama [berZ.. anathema dakisrebuli] _ (ekl. 1). rom adamiani mo­ inaTlos mowifulobis asakSi. Rvinos. uwylooba) dakav­ SirebiT. sisxlis a. 3. anabAtizm­i [berZ.) or­ ganizmSi nivTierebaTa cvlis im qimiur procesTa erToblioba. saqarTvelo­ Si arakreontul leqsebs werdnen aleqsandre WavWa­ vaZe. anabolç aRmavloba] _ (biol.  norma _ romani. katabOlizmi.. analysis daSla] _ 1. anaconda] – yvelaze msxvili maxrCo­ bela gveli (6­dan 11 m­de sigrZis). anATema _ [berZ. anAkonda [esp. axali sityvis warmoqmnis mizniT. ga­ daadgileba. anabOlizm­i [berZ. anakreOntul­i poezia _ po­ ezia. mecnierebaSi kvlevis meTodi.) ek­ lesiidan gandevna. siyva­ ruls. romelic umReroda mxiarul cxovrebas.. mniS. zeTis da sxva siTxis Sesanaxad.  qimiuri a. sapirisp. orbeliani [Zveli berZeni poetis anakreontis saxelidan].ana -34asoebis gadajgufeba. sinTezi. SeCveneba. Se­ esatyviseba asimilacias. gr. 2.) tkivilis SegrZnebis dakargva.  a-ze gadacema.

masala. (gadat. ekonomikaSi. movlenebsa da cne­ bebs Soris.-35xilva. anus yiTa nawlavi] – (anat). am mcenaris nayofi. is­ xavs surnelovan nayofs. anAloe [berZ. anAlur­i [fr. anArqia [berZ. analogiisa.  a.  moTxrobis a. analOgia [berZ. areuloba. ¥ analizuri. s. anAnas­i [esp.  iq a.  anarxia.  a. analitiuri Scd. anarxistuli Scd.  analitikuri.  a. Tanabari sagnebisa. yiTa nawlavTan dakavSirebuli. avadmyofis cxovrebis ana pirobaTa Sesaxeb daavade­ bamde da avadmyofobis gan­ viTarebis istoria. marTva­gam­ geobis ararseboba. Sexedulebani. maTematikuri analizi _ ix. analogeion wig­ nebis qvesadgami] – mar­ TlmadidebelTa eklesiaSi: magida. mdgomareoba.) cnobe­ bi. ¥ saanalizo. Ta­ nazomieri. anArqist­i _ anarqizmis mim­ devari. Sesatyvisi. sufevs. ananas. SefardebiTi] _ raRac msgavsi. 2. anarxiuli Scd. maTematikuri.  anarxizmi Scd. anamnesis mo­ goneba] – (medic. garCeva. . movlenebisa da cnebebisa. areuloba] – 1. ¥ anarqiuli. analogia Sesa­ tyvisoba] _ msgavseba sag­ nebsa.  a. qaosi.  s. anAmnez­i [berZ. anArqizm­i – erT­erTi sa­ zo gadoebriv­po li ti ku ri mimdinareoba. stiqiu­ roba.  anarxisti. anAlog­i [berZ. anal – laT. anarchia umTav­ roboba. anana . Cai. romelzedac saRm­ rTo wignebs deben locvis dros.  analogiasi Scd.gu­ ranis (brazilia) enidan nana] – mravalwlovani bala­ xovani tropikuli mcenare bromeliebis ojaxidan. ¥ analogiuri. qimia. xvreli. analogos Se­ sabamisi. xe­ lisuflebis. ¥ anarqistuli  a.) sruli uwesrigoba. adgens eqimi avadmyofis an misi axloblebis CvenebaTa mi­ xedviT.

.-ebi istoriul romanSi. angeion sisxlZarRvi da logos moZ­ Rvreba] – anatomiis na­ wili.  a. Tvalis a. (gadat.  anatomuri Scd. romelic swavlobs sisxlZarRvebsa da limfur sistemebs. atlasi. bgeris) gameoreba ramdenime taepis (frazis) dasawyisSi. anachronisme < berZ.ana -36tis. mecniereba. anAfora [berZ. 3. (lit. anglikAnuri: anglikanuri eklesia _ inglisis sa­ xelmwifo eklesia: protes­ tantizmis nairsaxeoba. Sveulmfrene­ bisa da misT.  a. a. 2.. ¥ anatomiuri. gamokvleva. poeturi da oratoruli xerxi – erTi da imave si­ tyvis (winadadebis. qronoligiuri Seusabamoba. anatomQuri TEatri – sa­ mecniero­saswavlo dawese­ bulebaSi sagangebod mo­ wyobili sadgomi. anaphora zeviT aweva.  a. Sexeduleba. ama Tu im faq­ . gamoyofa] – 1. nuSiseburi jirkvlebis mwvane anTeba. Angar­i [fr.  tvinis a. epoqisaTvis. 2. movlenis SecdomiT mi­ kuTvneba sxva droisTvis. anatomireba. adamianis a.).  anatomi. anaxronistuli Scd. sadac kveTen gvamebs. Zveli drois gadmonaSTi. raime organizmis calkeuli an organos agebuleba. anatomi. anatomQreba – gvamis gakveTa gamokvlevis mizniT. ¥ anaqronistuli. angiolOgia [berZ. hangar] – speci­ aluri nageboba TviT­ mfrinavebis.  siyvarulis a. ro­ melic swavlobs cocxali organizmis agebulebas. anatomē gak­ veTa] – 1.). anglosAqseb­i _ Zveli ger­ manuli tomebi (anglebi da anatOmia [berZ. anaqrOnizm­i < [fr. raimes agebuleba. sadgomad da mimdinare remontis Casa­ tareblad. 2. angina] – sa­ xis lorwovani garsis. Angina [laT. mRvdlis zeda farTo da grZeli samosi. romelic ar Seesabameba Tanamedrove cxovrebis pirobebs: moZvelebuli Sexeduleba an Cveuleba. ana ukan da chronos dro] – 1.  anaxronizmi.

anegdoturi.­Si gadasaxldnen britaneTis kunZulebze da dai pyres inglisi.  anegdoti. anecdotos gamoqveynebuli] – gonebamaxviluri ambavi sa­ sacilo daboloebiT. upiratesad leqsebi. mkvrivia da liTonisebr priala. anne x io Seer­ Teba] – erTi saxelmwifos mier sxva qveynis an mi­ si teritoriis Tavis te­ ritoriisgan ZaliT Se­ erTeba: dapyroba.  antraciti Scd. anTolOgia [berZ. sisxl­ nakleboba anesTEzia [berZ. anthrax nax­ Siri] – saukeTeso xarisxis qvanaxSiri Savi ferisa. rCeuli mxatvruli Txzulebani. ¥ saanekdoto..). anTropogEnez­i [berZ. anthropoeidçs] – adamianis msgavsi . sa- anT anegdoto Scd. androgQnia [berZ. androfObia [berZ. anthrax (anthrakos) naxSiri] – Zvirfasi Tvali. mgrZnobelobis dakargva an Sesusteba.-37saqsebi). anTrAcit­i [berZ. animia – an uar­ yofiTi nawilaki da haima sisxli] – (medic.). epig­ ramaTa krebulebis saxel­ wodeba] – romelSic mo­ Tavsebulia sxvadasxva avtoris krebuli. anaisthçsia ugrZnobloba] – (medic. anEmia [berZ. warmoSoba] – an­ Tropoligiis erT­erTi ZiriTadi nawili _ moZRv­ reba adamianis warmoSobis Sesaxeb.  qarTuli poeziis a. anecdote – berZ. ¥ anekdoturi  a. anthrôpos adamiani da genesis dabadeba. Janri.  saerToa.  s. si­ Zulvili] – mamakacebis si­ Zulvili. anEkdot­i _ [fr. adgilobrivi a.  anestezia Scd. anTropOid­i [berZ. anthos yvavili da legö vkreb – Zvel berZ. SemTxveva. andtogynos orsqesovani aner (andros) ka­ ci da gynç qali] – (biol. anEqsia [laT. gautkivareba operaciis gasakeTeblad.). romlebic me­5 s. mdedrobiTi sqesis ar­ sebisaTvis mamrobiTi sqe­ sis niSnebis qona da pi­ riqiT. anthologia. ançr (andros) mamakaci da phobos SiSi. AnTrak­i [berZ.

centrum centri] – religiuri Sexeduleba. romelzedac Ca­ mowerilia sxvadasxva ki­ Txva garkveuli cnobebis Sesagroveblad. Anklav­i [fr. cvlilebebs mis age­ bulebaSi.) kvleva-Zieba. anthrôpōs adamiani da sophia sibrZne] – Teosofiis saxeoba. saantropologio Scd. ro­ melic yoveli mxridan garSemortymulia sxva sa­ maimuni (gorila. RvTis mier . anTropolOgia [berZ. antropologiuri. enclave] – erTi saxelmwifos teritoria an teritoriis nawili. Anketa [fr. antropofAgia [berZ. kanibalizmi.) monacemebi.anT -38Seqmnili: igi warmoadgens samyaros centrsa da sa­ boloo mizans. ro­ melic Seiswavlis adamianis warmoSobas. anquêtteê] – 1. Simpanze.  a.  antropologia. romlis mixed­ viTac adamiani aris umaR­ lesi arseba. ¥ anketuri da saanketo.) gamokiTxva. (s. anTropocEntrizmi [berZ. ¥ animalisturi.  a. 2. evo­ lucias.  a.  a. s.-is mowyoba (Catareba). romelic Tavis namuSevrebSi umTavresad cxovelebs asaxavs. re­ ligiur­misTikuri moZ­ Rvreba. rom yvela sagans aqvs suli. biologiur bune­ bas. antrôpos adamiani da logos moZ­ Rvreba] – mecniereba. animal cxoveli] – mxatvari an moqandake.-is Sevseba. animal cxo­ veli] – cxoveluri: cxo­ velTan dakavSirebuli. anima su­ li] – pirvelyofil xalxTa rwmena. rasebs. aseTi furclebis sa­ SualebiT cnobebis Seg­ roveba. (s. ferwera. furclebi. anQmizm­i _ [< laT. romelic RvTis adgilas gaRmerTebul ada­ mians ayenebs.). animAlist­i [laT. ¥ anTropologiuri da saanTropologio. furceli. a. antroposOfia [berZ. (s. giboni da sxv. a. (s.) muzeumi. animAlur­i [laT. orangutani. a. Janri. anthrôphagia < anthrôpōs adamiani da phagomai vWam] – kaciWamioba. anthrôpos adamiani da laT.  a.

moicavs antarqtidas. Tanxmebuloba. wesisagan. movlena. raime mTe­ tuli eleqtruli (sapirisp. ganaSenianeba. momReralTa.. eqspedicia. ynosvis uqonloba. ¥ antarqtikuli. normisgan gadax­ mocekvaveTa jgufi. romelsac ara aqvs led gadmocema. veva. Sinaarsis mok­ biT da. (mag. romlis urigebeli winaaRmdegoba. giuri a. Anod­i [berZ. indoeTisa da wyna­ nawilaki da osmç suni] – ri okeaneebis mimdebare te­ (medic.  anomaluri Scd. damkvrelTa. antagōnisma kamaTi.  quCebis a. anōmalia us­ kompleqsi) wormasworoba] – kanonzo­  arqiteqturuli a. erTianoba. ¥ antagonisturi. vinaoba ucnobia. niSvna] – wignisa. Txzu­  politikuri a.. moSla. anônymos usaxelo] – werilis an antagOnizm­i [< berZ. interesTa Seurigebeli da­ ¥ anonimuri – xelmouwereli. usaxelo (werili. fasebis darTviT. ¥ ansambluri. winaaRmdegobani. zogjer Se­ zRvaze gasasvleli. samxreTpolaruli mxare: ¥ anonsireba. anodos zeviT Ansambl­i [fr. annotatio Se­  a. lis yvela nawilis Se­ kaTodi). fsiqololeba). ensamble erTad. pirispireba. SenobaTa. loeTisa] – dedamiwis Sesaxeb. Anons­i [berZ.  saestrado a.). winaswari gancxadeba mo­ mavali warmatebis. mierebis darRveva.  anonimiuri Scd.. anotAcia [laT. nagebobaTa anomAlia [berZ. anOnim­i [berZ. annonce] – mokle  a. simRerisa da ¥ anomaliuri. ant (i) wi­ naaRmdeg da arktikos Crdi­ tis. statiis . at­ anOsmia [berZ. cekvis a. rasobrivi a. koncer­ antArqtika [berZ. svla] – dadebiTad damux­ mTlianoba] – 1. ritoriebs (ubnebs). gastrolebis da misT. saerTo 2.-39- ant xelmwifos samflobeloe­ da misT.  a. uaryofiTi lantis. brZola] – Se­ Txzulebis avtori..

Casaqrobad). romliTac xorcieldeba radiotalRebis gamosxiveba (gadacemisas) an maTi daWera (miRebisas). ro­ melic aRniSnavs raimes sapirispiros. biologiuri nivTierebebi. Antena [laT.  satelevizio a. anktarktika Scd. antimecnieruli midgoma... antQTeza [< berZ. antenna anZa] – gam­ tari an gamtarTa sistema. a. antibiotQkeb­i [berZ. antivQrusi [berZ. vaqcina virusis wina­ aRmdeg. romlebic Trgunaven baqteriebisa da sxva mikrobebis zrdas da spoben kidevac maT. ¥ antarqtikisa. antikvAruli maRAzia _ antikvaruli nivTebis ma­ Razia: antikvariati. [berZ. gan­ sja. virus Sxami] – 1.ant -40samkurnalo nivTierebani. suraTi. anti… winaaRmdeg] – TavsarTi (winsarTi). ¥ antenisa  antenasi Scd. antithesis dapirispireba] – (lit. rac mdgomareobs sawinaaRmdego cnebebis SepirispirebaSi. antidoton (mx).] – SxamsawinaaRmdego . romelic kompi­ uterul mexsierebaSi po­ ulobs da spobs mavnebel programebs (virusebs). anti.  a.  antihumanuri aqti. antiquarius] – piri. anti winaaRmdeg da biotikos cocxali] – 1. a. raime mimar­ Tulebis sawinaaRmdegos.  antiqvari Scd. antQkvar­i [laT. wigni. antiTEzis­i [< berZ. specialuri sakompiutero programa. antikvAruli – Zveleburi da Zvirfasi.  anaqtartikasi. antithesis dapirispireba] – di­ aleqtikaSi: amosavali debulebis (Tezisis) sawi­ naaRmdego debuleba. 2.) stilistikuri xerxi. 2. romelic vaWrobs antikvaruli nivTebiT an agrovebs da swavlobs maT. mikroor­ ganizmebis mier warmoqmni­ li nivTierebani. larnaki. anti wina­ aRmdeg da laT. romelic medicinaSi ga­ moiyeneba virusebis si­ cocxlis unarianobis da­ saTrgunavad (CasaxSobad. romlebic ixmareba mo­ wamvlis dros. antidOteb­i [berZ.

(mag.) erTmaneTisken fexebiT miq­ ceulni] – 1. antilOpebi [fr. sazogadoebrivi wyoba da sxv. antipatheia] – arakeTilganwyobileba. antQpod­i [berZ. antisEmit­i – piri. romelic ebraelebTan mtruladaa da­ mokidebuli (ganwyobili). seismu­ ri. de­ damiwis or mopirdapire ant wertilad mcxovrebni erT­ maneTis mimarT.  a.  antisanitaruli Scd. anti pATia [berZ.-41 antikvariuli. antilopa.  antilopasi Scd.  anti patia. ¥ antisemituri.  a. – ebi. antiquus Zveli] – 1. simpaTia). msof­ lmxedvelobis mqone adamianebi. antisemQtizmi­i (sxvagvarad iudofobi) – ebraelebis siZulvili. a. (gadat.  antisemitiuri Scd. antisEismur­i – miwisZvris sawinaaRmdego (ix.. . pirovneba. qurcikebi anu jeirnebi da misT.). siZulvili visame mimarT (sapirisp. Teatri. ganwyobileba. RonisZiebebi. 2. anti patiuri Scd. pirobebi. 2. gamosvlebi.  a.  antiseismiuri Scd. a.  antiuri Scd. saxis an sxeulis nak­ vTebi).). xe­ lovneba.  Cveni sazogadoebis a. ¥ antisanitariuli.). ¥ anti paTiuri. (wign. ¥ antilopisa. antiqvariuli Scd. filosofia. gamoxtomebi. a. usufTaoba. antipodes (mr. TvisebiTa. rac silamaziTa da mox­ denilobiT antikur qan­ dakebebs mogvagonebs. a. xelovneba.)] – wyvilCliqiani mcoxnavi ZuZumwovrebi RrurqianTa ojaxisa (arCvebi. sibin­ Zure.  mx. antisanitAria – sanitariis moTxovnilebebTan SeuTav­ sebeli.  a. sxvagvarad _ iudofobi.). ¥ antifaSisturi.  a.) visime an erTma­ neTis sawinaaRmdego xa­ siaTis. antilope (mx. antifASist­i faSizmis wi­ naaRmdeg mebrZoli. antQkur­i [< laT. Zveli berZnuli an romauli (kultura.

antichristos] – qristianul sar­ wmunoebaSi: qristes mTavari mowinaaRmdege. (mag.ant -42TmaneTs.  antonimiuri Scd. 2. entourage] – (saub. annularet ga­ nadgureba. garemomcveli piro­ baTa erToblioba: garemo.). didi – patara). gauqmeba] – rai­ mes aranamdvilad gamocxa­ deba. romlis drosac mocekvavis fexebi ramden­ jerme swrafad exeba er­ .  a. antrecôte] – 1. organizacia. entresol] – 1. Cveulebriv Zroxis (miirTmeven Semwvars. anti winaaRmdeg da onomo saxeli] – (lingv. sityva. antrEsol­i [fr. 2. entrepreneur] – saTeatro. romelsac sxva sityvis sapirispiro mniSvneloba aqvs. antifreeze – berZ. antUraJ­i [fr. antrEkot­i [fr. anti winaaRmdeg da ingl. koncertebis momwyobi kerZo piri. aseTi xorcis mwvadi. ¥ antonimuri. AntraSa [fr. antOnim­i [fr. musikaluri nomeri (in­ termedia). sacirko warmodgenebi. an koncertis. 2. romelsac gayinvis dabali temperatura aqvs. gauqmeba. freeze gayinva] – siTxe. Sesveneba saTeatro or moqmedebas. entrechat] – sa­ baleto cekvebSi: msubuqi Sextoma. Soris)] – 1. saxlis zeda naxevarsarTu­ li. aseTi xorcis mwvadi. maRal oTaxSi gakeTebuli naxevariarusi aivnebiT. saRamosa misT or ganyofilebas Soris.  Teatraluri a. entrée] – 1. neknebs Soris amonaWeri xorci. Antraqt­i [fr.  antrakti Scd. qalaq uruqis mfar­ veli. antQqriste [< berZ. antQfriz­i [ingl. baletSi: erTi an ramdenime Semsruleblis gamosvla cekviT. antonyme < berZ.. a. antreprenQor­i [fr. Antre [fr. 2. kargi – cudi. 2. cirkSi: klounebis nomeri – kome­ diuri scena (laparaki an pantomima). antracte (entre Sua.). anulQreba [laT. operis or moqmedebas Soris srul­ deba. moZraoba. Anu – Sumerul miTologiaSi: erT­erTi umTavresi RvTa­ eba.

 qimiuri a.  sametyvelo a.] – zRvis wvrili Tev­ zi: xamsa.). 3. apAtrid­i [berZ. organoebi. (fiziol. anchovies (mr. dakveTis. a. appartement oTaxi. yvelaze msxvili arteria. xelsawyo. mxedvelobis a. mTavari.  saxelmwifo a. aurtē] – (anat. aparatebi.). anCOus­i [ingl. 1) erTob­ lioba. a uaryofiTi nawilaki da patris samSoblo] – (samarT.. ¥ apaTiuri. avtotransportis a.  apatia. Tirkmelebis mier Sardis gamoyofis sruli Sewyveta. apartheid cal­ calke cxovreba] – rasob­ rivi diskriminaciis forma. Anfas­i [germ. – esp. ¥ saaparato – sadgomi. apparatus mo­ wyobiloba] – 1.  telefonis a. dawesebulebaTa erTobli­ oba. apartAment­i [fr. AnSlag­i [germ. romelic meqanikurad as­ rulebs raime samuSaos.  aparteidi. enface pirisa­ xeSi] – pirsaxe winidan. apATia [berZ. mdgomareoba. romelic ar . qafSia. rentgenis a. aparAtura – (mniS. pirdapir. 4. bina] – didi. apArat­i [laT. 2.). qveyanaSi mosaxleobis ZalmomreobiT gayofis po­ litika.  saministros a. ga­ mokruli gancxadeba. kinoSi da misT. mdid­ ruli bina.. sa­ dac aparatebi (mniSv. dafuZne­ bulia rasobriv diskri­ minaciaze.  a. rom yvela bileTi gayidulia. Aorta [berZ. dawesebulebis. romlebic emsaxurebian apa mmarTvelobas an meurneobis raime dargs. 1) aris moTavsebuli. an uaryofiTi nawilaki da uron Sardi] – (medic. sruli gulgriloba. anUria [berZ.). piri. eleqtruli a. aparTEid­i [afr. apatiuri Scd. organiza­ ciis TanamSromelTa er­ Toblioba.-43 xelSekrulebis. apatheia ugrZnob­ loba. romelic. apartheidi Scd. rom­ lebic erT raime funqcias asruleben. ¥ anulirebuli. romelic gulTan sisxls awvdis sxva arte­ riebs da organoebs filt­ vis garda.). anschlag] – Te­ atrSi.

 a. ornamen­ tis Seqmna sxvadasxva feris qaRaldis an qsovilis naW­ rebis dawebebiT (da kere­ biT). romelic yvelaze metadaa daSorebuli deda­ miwas. Sveuli] – sakuTar Tavze didi war­ modgena.). applaudissement] – (wign. taSis kvra. a uaryofiTi nawilaki da plasis warmoqmna] – (biol. romliskenac moZraobs mzis sistema. vad. apOgea [berZ. Apeqs­i [laT.).).ape -44ganlageba musikaluri sak­ ravis dakvrisas.).  aplodismentebi (mr. apogeia Scd. saCivari. ro­ melsac madis aRsaZvrelad (mosayvanad) svamen. wertili cis Tavze. morgeba] – naxatis. apendiq­ sis anTeba. cis wertili. aplodQsment­i [fr.-iT damkvidreba. apogeion miwidan daSorebuli – apo gareSe da ge miwa] – 1.). Aplomb­i [fr.) brma naw­ lavis danamati – Wianaw­ lavi. aplomb Sveuli mdgomareoba. saCivari] – (sa­ marT. aplAzia [berZ. gafurCqvna. 2.  darbazSi gaisma a. ¥ apogeisa  apogeasi.  s. aperQtiv­i [fr. iTvleba arc erTi qveynis moqalaqed (qveSevrdomad). 2.). gadat. Tandayolili ar qona sxeulis raime na­ wilisa an organosi. appendix da­ namati] – (anat. rac Canas la­ parakSi an qcevaSi. risame gan­ viTarebis umaRlesi wer­ tili. (astr. aplikAcia [applicatio mideba. apEndiqs­i [laT. movargeb] – TiTebis . misi aR­ niSvna notebze. mTvaris (an dedamiwis xelovnuri Tanamgzavris) orbitis wertili. s. ayvaveba. sasamarTlo gadawy­ vetilebis gasaCivreba ins­ tanciaSi. ¥ saapelacio. apendQcit­i (medic. apéritif] – sus­ ti spirtiani sasmeli. 1. igivea rac apolidi. taSi risame mowonebis niS­ nad an misalmebis gamosa­ xatavad. appellatio mimarTva. applico mi­ vadeb. romlis mimarTulebiTac moZraobs dedamiwa mocemul momentSi. (wign. rixi. aplikAtura [laT. apex mwvervali] – (astr.) Scd. apelAcia [laT.).

).-45- apo apoliqtQkur­i [berZ. Seqeba (zepirad tianuli­saeklesio wigni.). apthēosis da a. gamocxadeba] _ `axali aRT­ visame an risame dacva.). melime ideis. apoqlçxia  apokali ps[isi] Scd. ueWveli. bolos darTuli. ambis. varetianeb] – (me­ apOkrif­i [berZ. (wign. damblis dacema. 2. (ist. apologEtika [berZ. moZRvrebisa apoTEoz­i [berZ. (wign. dasacavi. apolOgia [berZ. Seqebulia xalxi. ¥ apokalifsisi dasaSvebia. apokolypsis va. vartyam. rac bibliuri Txzuleba.zevsis Svili. apokryphos da­ dic. sxv. gadat. ro­ gamowveulia cxvirSi sis­ melsac ar scnobs eklesia xlis CaqceviT an tvinis . ro­ sobrivi scena. romelSic melic miznad isaxavs gandidebulia. uecari dadambla­ faruli. saidumlo] _ iseTi veba.  sabazro ekonomikis a. apolo2. an Sarl degolis politikis pirovnebis gandideba. logi­ apolOget­i [berZ. (Teat.) speqtaklis an sa­ gētikos damcveli] – 1. gmiri.S. Ti. a. raime sazo­ qristianuli religiis gadoebrivi movlena da dacvas. –aleqs moskoviCi.). apollôn] – Seicavs mistikur winaswar­ berZnul miTologiaSi: si­ metyvelebas `qveynis da­ naTlis. romelic apOlon­i [berZ. ga­ qmis~ erT­erTi wigni: qris­ marTleba. apoplEqsia [berZ. raime movlenis.). winaswarmetyvelebis Rmer­  a. qeba – romSi: romelime gmiris an dideba. sityva] – (wign. dadgoma. an werilobiT). Zvel saberZneTsa da gamodebiTi dacva. deiktikos damamtkicebeli] – sarwmuno. xelovnebisa da sasrulze~. apologêtikos dacviTi] – damcveli ro­ kurad aucilebeli.  Tbilisis 1500 wlis iubi¥ apologia. lis a. mefis gandideba. RvTis­ zeimo koncertis bolo ma­ metyvelebis dargi. apo- da amitom ar Sedis saRmrTo werilSi. risme Tav­ 3. gaRmerTeba] – 1. apologia dac­ apokAlifs­i [berZ.

agitation] – (wign. xelTaTmani.).). cdamde. apostolos despani. fasi­ ani qaRaldebis kursis awe­ va (sapiris. agiotage] – di­ di aRelveba. misi moZRvre­ bis gamavrceleblebi. Jeanne d’Arc (nacvlad de arc -isa) da aqedan qar­ TulSic: Jana d’arki. sinaTlis gamtari] – gamW­ virvale (qsovili. damtkiceba. aJiOtaJ­i [fr. aprobAcia [laT.  fr. Tavgamodebuli gamavrcelebeli raime ide­ isa.). m –s (heqtaris 1/100). 2. Se­ mowmebis Sedegad. aprobatio mo­ . arabeskebi] – klasikur sabaleto cekva­ Si: moZraoba romlis dro­ sac sxeuli eyrdnoba erT sisxlZarRvis dacobiT. ¥ aprioruli _ cdisgan da­ moukidebeli. aurzauri ra­ ime ambis gamo. aJUruli [fr.apo -46woneba] – 1.  a. aposrophos gverdze an ukan moqceuli] – mZimis msgavsi striqonzeda ni­ Sani. d’artaniani (de artanianis nac­ vlad). naqargi. a. moZRvrebis.  apopleqsuri Scd. aRgznebuli mdgomareoba.  axali meTodis a. saoqromWedlo nakeToba da sxv. ¥ aprobireba AJio [it. Zveli rwmenisgan gandgoma. da­ dastureba gamocdis. (gadat. birJaze.  atyda a. apostAsia [berZ. dambla.). Ar­i [fr. zedapiri] – miwis far­ Tobis sazomi: udris 100kv. warsulidan] – wi­ naswar. apostropheberZ. apOstrof­i [fr. apostasia] – (wign. 2. area farTo­ bi. arAbesk­i [ix. fu­ lis niSnebis da sxv. aprQor­i [< laT. aJitAcia [fr. aggio] – (finans.  a. a priori dasa­ bamidan. apOstol­i [berZ. a jour gamWoli.). romelic ismeba ga­ motovebuli xmovnis ad­ gilas. Zlieri mRelvareba. mtkiceba. ieso qristes yovel 12 mo­ ciqulTagani. mociquli] – 1. sasoflo – sameurneo kulturaTa naTesebis ga­ mokvleva saukeTeso Teslis SesarCevad. imTavidanve arsebuli. oficialurad gamoxatuli mowoneba. ¥ apopleqsiuri. dizauio).  a. are – laT.

). 2. sabuTi. sti­ lizebuli foTlebisa da misT. romlis cvlilebac aris damo­ kidebuli meore sididis (funqciis) cvlilebaze. Arbitr­i [fr. argumentatio] – 1. arranger wesrigSi moyvana] – (mus. (wign. (maTem. msjeloba. patar­patara literatu­ ruli an musikaluri na­ warmoebTa krebuli. (evropaSi Sevida ara­ beTidan). 2. romelic mohyavT risme dasamtkiceblad. arbiter] – msaji sportis zog saxeobaSi. aranJQreba [< fr.  am mniSvnelobiT mx. rTuli ornamenti. Widaobis a. ] – didi. Arara da Ara [amer.). samediatoro sasamarTlo. argumentebis erToblioba.  cxenosnobis a. lo­ gikuri mosazreba. saxeli: miwis Txili). arg  moxaluli a. Argo [fr. argUment­i [laT.  mecnieruli a.  debulebis a.). zevidan parks aqvs ZarRvebis ablabudisebri qseli.-47fexs. . argumentAcia [laT. arabesquos – esp.  a. it.  araxisi Scd. 2. ¥ argumentirebuli. arabesco arabuli] – 1. erTi wyeba sakravebisaTvis (an xmebisaTvis) daweri­ li musikaluri nawar­ moebis gadakeTeba sxva sakravebisaTvis (an xmebi­ saTvis).). arabEskebi [fr. arbQtraJ­i [fr. argot Jargoni] – (lingv.. nayofi iWmeba. argotikuli. uqoCro grZel boloiani TuTiyuSi: mwvane da wi­ Teli SeferilobiT.  qurduli a. sWirdeboda.  damajerebeli a. gavr­ celebulia amerikaSi.. ro­ melic Sedgeba geometri­ uli figurebisagan. damoukidebeli cvladi sidide. meore fexi ki gaS­ verilia ukan. argumentum mtkiceba] – 1. arbitrage] – sa­ dao sakiTxebis gadawyveta arbitrebis saSualebiT. (qarT. pirobiTi ena ro­ melime socialuri an pro­ fesiuli jgufisa. ¥ argotizmi. arachion abla­ buda] – erTwlovani zeTova­ ni mcenare parkosanTa oja­ xisa. argumentebis moy­ vana. arbitre – laT. arAqis­i [berZ. ar ixmareba.

arealis – area mo­ edani.) moRvaweobis dargi. areOpag­i [laT. 2. sarbieli. brZola imarTeboda. 3. sadac gladiatorebis da a. zogjer iron. qviSa. Zvel romaul amfiTeatrSi.  a.) ama Tu im enobrivi movlenis gavrcelebis are.  politikuri brZolis a. gaavrcelebs are deda­ miwaze.. arena.). asparezi. av­ toritetuli adamianebis Sekreba raime sakiTxis ga­ dasawyvetad. ¥ ariasi Scd. arenda. arEal­i [laT. cirkis mrgvali naxerx­ dayrili moedani. (lingv. wiaRiseuli d a. zevsisa da heras Svili.1). Tanamedrove saberZneTSi: umaRlesi sasamarTlo. (ist.) saerTo saxelwodeba. ama Tu im movlenis. (gadat.-ze arian klounebi.] – 1. ariEleb­i [sanskr.­idan moyolebuli ix­ mareboda. Areopagus – berZ. uZravi qonebis daqiraveba saTanado xelSekrulebis dadebiT. indo evropul enebze molaparake xalxebis aRsaniSnavad.) Zveli aTenis umaRlesi sasamarTlo.  arenasi Scd. me­ 19 s. 2. 2.).. arias] _ indoiranul enebze molapa­ rake tomebisa da xalxebis (indoelebs. romlis sxdomebic omis . sivrce] – 1. Arenda [polon. Ares­i [berZ. iranelebs. aria] – (mus. saerTod. Arena [laT. moedani qviSiT moyrili.. Cveuleb­ riv operaSi. kantataSi.arg -48RmerTis aresisaTvis mi­ kuTvnebul borcvze imar­ Teboda. ArTrit­i [berZ. oratoriaSi. Arçs] – berZnul miTologiaSi: omis RmerTi. erTi xmisaTvis Sesasrulebeli vokaluri nomeri. 2. ijara. Aria [it. Araios pagos aresis bor­ cvi] – 1. ¥ arenisa. S. 3. gadasaxadi aseTi xelSek­ rulebis mixedviT. (gadat. arthron sax­ sari] – (medic) saxsrebis anTebiTi daavadeba. faSistur germaniaSi am sityvas mieniWa tendenciuri da antimecnieruli mniSv­ neloba [uZveles Zegleb­ Si indoiranuli xalxebi argumentQreba _ igivea.S.] – 1. mcenaris an cxovelis calkeuli sa­ xeoba. rac argumentacia (mniS.

oTxi a. manerebi. romelic swavlobs ricxvTa Tvisebebs da maTze moqmedebas. ¥ aristokratiuli.  warmoSobiT a.  finansuri a. aristocrate] – 1. (sapirisp.  a. amocana. romelic mTavar Zalebs boloSi mih­ yveba da icavs maT uknidan Tavdasxmisagan. klasobriv sazo­ gadoebaSi: umaRlesi wo­ deba gabatonebuli klasis priviligirebuli fena.  a. aristokratia] – 1. ¥ aristokratuli. adamiani.  a. aristokrAtia [berZ.. arQTmia [berZ. . Aristokrat fr. zeda fena. aristOkrat­i [germ.) mci­ re aria. 3. Seurigebeli mte­ ari ri Tavisi Zmis – keTili RvTaebis. Zvel saberZneTsa da romSi).) gulis moqmedebis (muSaobis) normaluri rit­ mis darRveva.] – Zvel spar­ sul religiaSi: borotebis RvTaeba (sparsulad – anhra – mainiu). avangardi). aristokrati).-49(mezobeli an dapyrobili xalxebisagan gansxvavebu­ lad) Tavis Tavs uwodeb­ dnen `arielebs~. a. romelic mie­ kuTvneba didgvarovanTa wres. arietta] – (mus. adamiani. romelic miekuT­ vneba sazogadoebis privi­ legiur nawils.rac niSnavs sruluflebian adamianebs]. ormuzdisa. ro­ desac Zalaufleba dide­ bulTa mcirericxovani klasis xelSia (mag. _ arriérre zurgidan da garde dacva] – jaris (an flotis) nawili. didgvarianebi.) saxelmwifo mmarT­ velobis iseTi forma. aristokratiis war­ momadgeneli. saloni. arQman­i [berZ. (ist.  aristokratuli unda ga­ varCioT aristokratiulisgan (ix. arQeta [it. arriérre – garde. ariErgard­i [fr. ariTmEtika [berZ.) scenis ukana nawili. zeda fena. moqmedeba. a uaryofiTi nawilaki da rhythmos riTmi] – (medic. ¥ ariTmetikuli. romelime klasis an so­ cialuri jgufis privi­ legirebuli nawili. 2. 2. arithmetikē – arithmos ricxvi] – maTematikis nawili. ariErscena – (Teatr.

arquebuze] – Zve­ moqmedi armia – frontze leburi patruqiani Tofi. rom­ 2. Soris. varangelozis mier (ieso  a. si­ wnevas. – rac dakavSirebulia mi­  a. armagEdon­i [ebr. romelic  aristokratiuli unda gaSedgeba ramdenime korpusis varCioT aristokratulisan diviziisgan. (wign.-Si gawveva. SevarTa a. Armada [esp. raime niSnis boda (xmarobdnen me – 14 mixedviT gaerTianebuli – 16 s. armada floti] arsEnal­i [fr. TviTm­ 1. qristes mier). myofi jarebi. jaris SenaerTi. da sadac satana ¥ aromatuli da aromatiZleuli iqneba miqael mTa­ ani. wisqveSa wylebTan. sa­ safrangeTis provincia ar­ haero) ZalaTa erTobli­ tua­s (Artois) saxelidan] oba. Cai. aristokrati). RvTis metyveli ioanis ga­ aröma (arōmatos) surnelovani mocxadebis mixedviT unda nivTiereba] – sasiamovno moxdes saboloo Setakeba suni. sadesanto a. aromate < berZ. palestinaSi sadac arOmat­i [fr.). arkEbuz­i [fr. artésien < (saxmeleTo. harim giddin  avtomobilistTa a. 2. jari). armée – armer Se­ denoba. di SenaerTi. romelic lulidan itene­ 4. rZolo Setakebebi] – adgili  s. . adamianTa didi raodenoba. divizia. risme didi rao­ Armia [fr. sadac xSirad xdeboda sab­ ¥ saarmio. sazRvao. fos mTeli SeiaraRebuli artezQuli [fr. kerZod saxmeleTo Seiara­ lebic ganicdian bunebriv Rebuli Zalebi (qarT. gadat.] – – samxedro gemebis. saxelmwi­  codnis a. umu`qalaqi megidas mTasTan~..­ebSi). keTilsurneleba RvTiur da satanur Zalebs (surneleba). non. aromatiuli Scd.  sahaero a. iaraRisa da saWurvilis frinavebis an tankebis di­ sawyobi. Crd. arsenal – arab. gadat.ark -50- 3. iaraReba] – 1. gan (ix.

romelic swavlobs ¥ arteriuli. a.) ityvian mi­  s.). haubi­ temidos)] – berZnul miTo­ cebis. iaraRs da mis gamoyenebas  arterialuri Scd. articulus] – zogierT enaSi: msaxiobi.) saerTo saxelwo­ cxovelebisa da nadirobis deba..). sisxli. artezQuli wylebi – miwis­ . xSirad.) jaris gvareoba. artiste] – (ingl. da gamoxatavs mis gansaz­ artQstizm­i – (wign. artēria] – 1.-51- art  gansazRvruli a. Artist­i [fr. sisxlZarRvi. ¥ saartilerio. artilEria [fr. articalatio] – (lingv. (Semdeg – qalwulobisa  tanksawinaaRmdego a. noebis moqmedeba an mdgo­ cxovelebisa da nadirobis mareoba ama Tu im bgeris (Semdeg – qalwulobisa warmoTqmisas. < article – laT. cecxli. didi Rvrulobas an ganusaz­ da natifi ostatoba xelov­ Rvrelobas. sada mSobiarobis) mfarveli zenito a. qalRmerTi. naRmtyorcnebis da logiaSi: apolonis da. da mSobiarobis) mfarveli qalRmerTi. nebaSi.-is lidan sisxls awvdis yvela mzvervi. sanapiro a. sxvadasxva cecxlsasroli artEmida [berZ.) (wign. (ant. brunvas. (s) monacemebi. sanaosno mdinareze. brZolaSi. 2. agreTve. qveSa wylebi [berZ.) sametyvelo orga­ TologiaSi: apolonis da. samxedro mecnierebis aseTsave arxze da misT). Artemis (Artemidos)] – berZnul mi­ artikulAcia [laT. misT. niWi. dargi. aseTi SeiaraRebis mqone artEria [berZ. ze. vena).. damxmare sityva. s. yovelgvar cecxlsasrol  a.-is divizionis organos da qsovilis (Sdr. mzveravi oceuli. 2. a. 3. romelic ¥ artistuli da saartisto win uZRvis arsebiT saxels  a. artillerie] – 1. saswavlebemosvlis gzebze (rkinigza­ li. a.. Artikl­i [fr. ricxvs.-Si msaxurobis. Artemis (AriaraRis (qvemexebis. sqess. (gadat. virtuozuloba. ganusazRvreli a. romelic gu­  a.

arqi. romelic Zveli xalxebis kulturasa da yofacxovrebas swavlobs Semonaxuli nivTieri Zeg­ lebis mixedviT. yo­ veldRiuri xmarebidan ga­ mosuli sityva. archiereus mRvdelmTavari] – mRvdel­ mTavarTa (episkoposisa da  pianistis a. ¥ arqeologiuri da saarqeologio. Zveli. niSan­ Tvisebis umaRles xarisxs aRniSnavs. TavsarTi (win­ sarTi).) gaTxrebi. 2.  a. arqQel­i [berZ. frinvelTa klasis erT­erTi yvelaze Zveli warmomadgeneli.arf -52awarmoeben. Zve­ li drois gadmonaSTi. archaios Zveli da pteryx frTa] – (paleont. archaios Zveli da logos moZRvreba] – mecniereba.  arxaizmi Scd. romelic saeklesio codnas da ierarqias aR­ niSnavs. arqimandriti. arqAizm­i [fr..). archaios Zveli] – 1. moZvelebuli movlena. stili. saarxeologio Scd. (s. (s. archaios Zveli] – uZvelesi era de­ damiwis geologiur isto­ riaSi. risame pirveli saxe. arqeo.  arqiZneli. arqEti p­i [berZ.  arxeologia..  a. sawyisi. Zveleburi.  arxauli Scd. Arfa [germ.. archaios Zveli. aseTi Zeglebis mosapoveblad arqeologebi gaTxrebs . arqeolOgia [berZ. mxatvruli kiTxvis a. harfe] – uZvelesi droidan cnobili simebiani sakravi. romelic. [berZ. archaisme – berZ. gamoTqma an garamatikuli forma. 2. a. amosavali forma..) moZvelebuli. archetypon] – (wign.) aqspedicia. (enaTm. archi ufrosi. ¥ arqeologi. mTa­ vari] – 1. arqeoptEriqs­i [berZ. arqAul­i [berZ. arxeologiuri. Zveleburi] – rTul sity­ vebSi uCvenebs am sityve­ bis damokidebulebas siZve­ lesTan.  arqiepiskoposi. arqEul­i Era [berZ.) ganaTxari frin­ veli. archaois] – rac Soreul warsuls ga­ nekuTvneba.. [berZ. rTuli sityvebis pirveli nawili. uZvelesi.

literaturuli an xelovnebis nawarmoebis calkeuli nawilebis Ta­ nazomieri ganlageba. mTavars. s. arq arqi pElag­i [berZ. arqiepiskOpos­i [berZ. arxiteqtoruli. architektura] – 1. raime dawesebulebis gan­ yofileba. damTavre­ buli saqmeebi da misT.). 2.sadac inaxeba Zveli werilobiTi Zeglebi da sabuTebi. krebuli. didi monastris winamZRv­ ris sapatio tituli. fotosuraTebis da misT. javaxiSvilis a. archivum –berZ. masalebi. ama Tu im adgilas geologiuri agebulobis suraTi. (geol. archiepiskopos] – mRvdelmTavari. fakulteti.  iv. arqitEqtura [laT. sxvaa (ix. . sadac inaxeba Zveli sabuTebi.  arxi pelagi Scd. 2. ufross da pelagos zRva] – erTmaneTTan ax­ los mdebare calkeuli kunZulebis jgufi zRvaSi.  s. architektonikç samSeneblo (xelov­ neba)] – 1.  arxivi.  saxelmwifo a. saarqiteqturo. arqiteqtura). arqiteqtOnika [berZ.  a. niWi. xarisxiT episkoposze ma­ Rali da mitropolitze dabali.  havais a. kompozicias. rac qmnis mTlianobis da dam­ Tavrebulobis STabeWdi­ lebas. archi Tav­ sarTi. s.  arxiteqtori. saarxiteqtoro Scd. arqivarQus­i – arqivis gamge. ¥ saarqivo. 2. arqivis mcveli. archimandritēs – archō win mivdivar da mandra farexi] – 1. xuroTmoZRvari). si­ non. uZvelesi] – 1. mTavarepiskoposi.. dawesebuleba. 3.-53mitropolitis) zogadi sa­ xeli. ¥ arqiteqtoruli. xelna­ werebis. marTl­ madidebeli eklesiis ber­ Ta umaRlesi saeklesio wodeba. archaios Zveli. saarxivo Scd. Arqiv­i [laT. niSnavs: dasawyiss. saxelosno. dawesebulebis an calke piris werilebis. saarqiteqtoro. architectura – berZ.  arqiteqturuli. arqimAndrit­i [berZ. arqitEqtor­i – arqiteqtu­ ris specialisti (qarT.

assainissenent gajansaReba] – sibinZuris gatanis RonisZiebaTa sis­ tema: raime adgilas hi­ gienuri pirobebis gaumjo­ beseba.  asambleasi. asEptika [berZ. ¥ arqiteqturuli.  a. arktika Scd. ansambli. aadvilebs Semdgom teqno­ logiur operacias – ke­ pavs. eqspedicia.  s. xuroTmoZRvreba). saarqiteqturo. gavrcelebulia samxreT cimbiris. umaRlesi Tanamdebobis pi­ ri Zvel saberZneTSi. aSe­ neba da mxatvruli gafor­ meba. saarxiteqturo Scd. ufrosi] – (ist.  Zveli qarTuli a. a uaryofiTi nawilaki da sçphikos lpobis gamomcvevi] – (medic. Zegli. a/manqana. asamblaJ­i [fr. proeqtis s.  a. ¥ asambleis. Arqtika < [laT. asEmbler­i [ingl. asenizAcia [fr. archôn (archōntos) mmarTveli. samuSaoebi. yinuli. assenbliée kreba] – raime saerTaSoriso or­ ganizaciis wevrTa kreba. a.  arxiteqtura.). asamblEa [fr. gadawyveta.. ¥ saasenizacio. si­ non. assembler] – damxmare programa ope­ raciul sistemis Semad­ genlobaSi. programirebis ena. arktikos CrdiloeTisa] – dedamiwis Crdilo­pola­ ruli mxare. Arxar­i [Turq. Arqont­i [berZ.] – veluri cxvari.). ¥ arqtikuli. s. a.arq -54dakruli erTi an ramdenime yurZnisagan miRebul axal Rvinis markebis urTi­ erTSereva cqriala Rvi­ noebis dasamzadeblad. arxiteqturuli. a. sa­ operacio iaraRebis da mar­ lebis gamoxarSva orTqlSi gatareba. asTEnia [berZ. Sua da centraluri aziis mTebSi. romelic gars ekvris poluss. nagebobis stili (qarT. arcticus berZ.  arqtikasi. hava.) fizikuri da nervuli nagebobis daproeqteba. assamblage] – zvris sxvadasxva ganakveTze . asambleia Scd. 2.  gaeros generaluri a. ¥ arqtikisa. gotikuri a. astheneia] – (me­ dic. aTen­ Si.

¥ asketuri. mezobel bgerasTan. 3.  profesoris a. ro­ melmac garkveuli raode­ nobis mtris TviTmfrinavi Camoagdo.  kaTedris a. mimsgavseba] da asi­ milQreba [ger.  a. damswre] – 1. (biol. asortQment­i [fr. saxelganTqmuli mfrinavi­ gamanadgurebeli. asthma] – gamow­ veulia gulis an grZnobebis daavadebiT. ukiduresi TavSekaveba.  asimetriuli Scd. askētēs] – 1. kiko. AsTma [berZ. . asignAcia [fr. 2. asimilAcia [< laT. 2. piri. Asket­i [berZ. (lingv. eqimis TanaSemwe leqciaze an gamocdaze da sxva. Asketismus berZ.  a. assorti SerCeuli raime specialurad SerCe­ uli narevi. sahaero brZolebis virtuozi.romelic qadagebs ukidures TavSekavebas. asymmetria] – simetriis uqonloba an darRveva. cxovreba. askEtizm­i [germ. ascētē rameSi movarjiSe] – askeptizmis mimdevari. sxe­ ulis daTrgunvas da am gziT zneobrivi sasufevlis miRwevas.) organizmis mier gareSe nivTierebis SeTvi­ sebis procesi. saukeTeso sportsmenzedac ityvian. assimilatio msgavseba. 2. uaris Tqma yovelgvar am­ qveyniur siamovnebaze. figura. uRonoba. umcrosi maswavleblis Tanamdeboba umaRles sas­ wavlebelSi. assignation] – (moZ. asQstent­i [laT. romelic exmareba specialists muSaobaSi (mag.-55medic. Asort­i [fr. sisuste. asimEtria [berZ. religiuri moZRvreba. 2.) qaRaldis fuli. assistens (assistentis) damxmare. assortiment] – sxvadasxva saqoneli (na­ warmi). tuzi] – 1. As­i [< fr.) erTi bgeris sruli an nawilobrivi damsgavseba aso meore.). assimilleren] – 1. ¥ asimetriuli. (wign.  asimiliacia Scd.) romelime xalxis erovnuli Taviseburebebis moSla da misi gaTqvefa sxva xalxSi. damsgav­ seba. as.  Sokoladis a.

(qarT.] – aspirantebis momzadebis sistema. assotiotio vu­ erTeb.). astēr varskvlavi da eidos saxe] – (astr. mi­ wis. raime da­ avadebis Sedegad sxeulis RruSi dagrovebuli si­ Txis an haeris amosrutva (SpriciT an ufro rTuli xelsawyoTi). saxe] – 1. Tvalsazrisi. kavSiri. romlebic brunaven mzis  mdidari a. 2. gamocdebi. assozieren asociaciis wevrad gax­ doma]: asocirebuli wevri – arasruluflebiani wevri raime saerTaSoriso or­ . sinon. as­ tartis kultma gavlena moaxdina saberZneTis kul­ tze – afroditisa. ¥ saaspiranto. asocirEbuli [germ. Astarte [berZ. asteroQdeb­i [berZ.) zmnis kategoria. SenaerTi.  sruli a. Astartç – Zv. romelic samecniero – kvleviTi an pedagogiur moRvaweobisaTvis emzadeba (umaRles saswavlebelSi an samecniero – kvleviT dawesebulebaSi). aspiratio amo­ sunTqva] – (medic.  a. SeerTeba] – 1. mcire planetebi.). usrulo a. rome­ lime qveynis organizacia).). amxana­ goba. aspirantus – laT. avtomobilis a.  molekulaTa a: 3. ebr.asp -56ganizaciisa (qveyana.  mecnier muSakTa a. risame jgufi. aspirAcia [laT. 2. aspQrant­i [laT. aspectus Sexe­ duleba. kavSiri. Aspeqt­i [laT. saxe). war­ modgenaTa Soris. (wign.). aspirans (aspirantis) vinc eswrafvis rasme] – piri. romliTac ganixilaven sagnebs.  aspekti Scd. msgavsebis mixedviT. asociAcia [laT.  a.  sakiTxis ganxilva sxvadasxva a.  daswrebuli a.  s.-iT.] – sirielTa da finikielTa mTavari qalRmerTi. nayofierebisa da siy­ varulis mfarveli. aCvenebs dasrulebulia Tu ara moqmedeba. iseTi kavSiri. rodesac erTs meoris gamowveva Se­ uZlia. ¥ asociaciuri. ada­ mianTa an organizaciaTa gaerTianeba. (fsiq. aspirAntura [germ. aseTi an iseTi Sesruleba. (gramat.. mov­ lenebs da sxv.

astronAvtika [berZ. rac kosmonavti. romelic Seiswavlis cis sxeulebs fizikur Tvi­ sebebs da qimiur Semadgen­ lobas. astron varskvlavi da metreô vzomav] – astronomiis erT – erTi mTavari nawili. mnaTobebTan mistikurad dakavSirebuli. ro­ melic swavlobs cis sxe­ ulebs. astromEtria [berZ. varskvlavTmcodne­ oba).. moZRvreba astronomiul gazomvaTa meTodebis Sesaxeb (cis mna­ asf TobTa zusti mdebareobis gansazRvra. asphyxia. mra­ valniSna ricxvebze. astrologia] – mecniereba. dakvirveba.-57garSemo. astralis] – varskvlaviseburi: vars­ kvlavisa: cis sxeulebTan. astronomia – astron varskvlavi da nomos kanoni] – mecniereba. astro. astron varskvlavebi da nautikē zRvaosnoba] _ igivea. observatoria.).moZraobis kanonebs da sxv.  a. astrOnavt­i _ igivea. vars­ kvlavisa~. aqvs iisferi. umTavresad marsi­ sa da iupiteris orbitebs Soris.  amerikeli a. weli. war­ moSobas. Astra [berZ. astronOmia [berZ. astrolOgia [germ. astro varskvlavi] – balaxovani dekoratiuli mcenare. rac kosmonavtika. astrAlur­i [laT. ¥ astrologiuri. . maT agebulebas. drois gazomva da sxv.-ebi. uar­ yofiTi nawili da sphzô vZger] – (medic. sinon. ro­ melic cdilobs iwinas­ warmetyvelos adamianis momavali varskvlavTa gan­ lagebis mixedviT (qarT. astron varskvlavi] – rTul sityvebSi aRniS­ navs `varskvlavuri. prognozi. astrofQzika – fizikis na­ wili. sulis xuTva (Jangbadis naklebo­ bis gamo). wi­ Teli da TeTri usuno yva­ vili. [berZ. astronomQuli ricxvebi _ iTqmis Zalian did. ¥ astrofizikuri.  astronomia.  a..). a.  abasTumnis a. asfQqsia [berZ. romelic dakav­ Sirebulia varskvlavebTan. ¥ astronomiuli.

sabuTi. Soreuli atEstat­i [laT. co­ oficialuri sabuTi sas­ cxal organizmSi iseTi wavleblis damTavrebis Se­ niSnis gamovlena.  satelevizio a. romelsac zRvis sadgomi foto­. pis. w. miniWebis Sesaxeb. – Zv. tats 1962 ­ 1994 wlebSi. attestos va­ mowmeb. rac da­ saxeb. vris an moqandakis sa­ Atlant­i [berZ. atestAcia [laT. msofli¥ ateliesi. 3. mowmoba samecniero an ra­ matiur warmomadgenlebTan ime specialuri wodebis myofi Tanamdebobis piri. maxasiaTebelia misi So­ simwifis atestati – sabWoTa reuli winaprebisaTvis. codnis donis case fr. attaché] – 1. ¥ ataSesi. attachélifikaciis. kino­ an te­ brZanebiT mxrebze ekida legadaRebisaTvis. papis mama. e. geografiuli rukebis krebuli. dabali di plomatiuri xelfasis garkveul nawils rangi sagareo saqmeTa sa­ iRebs misi ojaxis romelime ministros uwyebaSi. wevri. di plo­ 2. atavus pa­ . attestatio mow­  ataSisa Scd. (gadat. 2. lomati~. vamtkiceb] – 1..). romelic raime dargis spe­  profesoris a. cialist­konsultantia. saerTod risame Sualo ganaTlebis ates­ gadmonaSTi. cis TaRi (kamara). li Cemodani dokumentebis  dawesebulebis TanamSrogadasatanad. atlas (Attlantis)] xelosno.  saqarTvelos a. (biol. berZ. komisia.ata -58-  ateliisa Scd. winapari] – 1. modebis atelie – samker­ Atlas­i – 1. kavSirSi ase ewodeboda sa­ 2. specialurad mowyobili titani.). moba] – visime saqmiani kva­ AtaSe–kEis­i [ingl. atAvizm­i [< laT. AtaSe [fr. ¥ saatestacio. romlis mixedviTac  samxedro a. atelier] – 1.] _ patara brtye­ gansaZRvra. `di p­ melTa a. atElie [fr. mxat­  s. valo. samxedro mosamsaxuris 2. miTis mixedviT.

iaraRi. dedamiwis an sxva ciuri sxeulis (planetis) airisebri garsi. ana­ orTqli da sphaira sfero. atrQbut­i [laT. a. tabulebis. [miTologiuri atlantis – berZ.mde miaCndaT nivTierebis aud ganuyofel nawilakad (aqe­ dan saxelwodeba). naxazebis.  a. atmOsfero [laT. me­20 s. garemocva  megobruli a. –ri meTodi. (mniSv.  a.) sagnis an movlenis ZiriTadi arsebiTi Tvi­ seba. wneva. Atlantis) – sa­ xelis mixedviT. – ebi.  enebis Seswavlis a. attraction] – 1.  a. gadat. audientia mos­ mena] – oficialuri miReba saxelmwifos maRali Ta­ namdebobis piris mier. 2. saxalxo seirnobis adgi­ lebSi (parkebSi) mowyobili gasarTobi: karuseli. risame damaxasiaTe­ beli niSani. (wign. 3­isaTvis). naleqebi.  niSandebuli a.-s zeda fenebi. (wign. sinon. Atom­i [berZ. firmis dawe­ . a. (filos.romelic Sedgeba atomgulisa da eleqtronebisagan.-59os a. audiEncia [laT. garemo pi­ robebi. attributum Tviseba. atraqcQon­i [fr.  anatomiuri a. v. 2. audire smena da visualis mxedvelobiT] – mxedvelo­ bisa da smenis erTdroul aRqmaze dafuZnebuli. ¥ atomuri (qarT.  atmosfera Scd.  audencia Scd. airisebri sxeulebis wne­ vis sazomi erTeuli. atmos. audit] – or­ ganizaciis. audiovizuAlur­i [laT. naxa­ tebis da misT. birTvuli). 3.). romelic gamosaxuli iyo pirvel am­ gvar krebulze]. kuTvnileba] – 1. yinulmWreli.). Atol­i [ingl. saqa­ nela. atoll < maldi­ viuridan atolu] – rgoli­ seburi marjnis kunZuli (romlis SuaSic moqceulia laguna).  elCis a. 1. krebuli. 2. efeqturi sacurao an saestrado nomeri. atomos ganuyo­ feli] – qimiuri elementis umciresi nawilaki. tiri da misT. prezidentTan.bir­ Tvi] – 1. 2. ¥ atmosferuli. Atlas (naT. aUdit­i [ingl.

Afeqt­i [laT. auctio (laT. doRSi: cxeni. avtomobilebis a. romelsac .). didi oTaxi an darbazi. moxsenebis msme­ nelTa erToblioba. s. a. Aul­i [Turq. raime qonebis. vneba] – Zlieri gancdis (gan­ risxebis. xiluli SeiZleba iyos Saravandedis saxiT. auqcQon­i [germ.. rodesac es qoneba (nivTi) rCeba yvelaze met safasuris gadamxdels.] – sajaro vaWrobiT. afiora Scd. Afiqs­i [laT. aura niavis qrola] – 1. (sp. – ebi. autOdafe [port. bneli ram wamowyebiT fu­ lis mogebis mizniT. N 100. romlebic win uswrebs da­ avadebis Secvlas: xSirad gamoxatulia niavis qrolis SegrZnebiT. affecfus su­ lieri mRelvareba.  mravalricxovani a. (medic. mag. auditorium] – 1. auctionis) zrda. fulis Sovna motyuebiT (sinon. Aura [berZ. romelsac aqvs gramatikuli (da ara sag­ nobrivi) mniSvneloba. sadac kiTxuloben leqsebs. moxsenebebs da misT. darbazi. adamianis sulis gamov­ lineba. 2. vaWroba. affaire] – saxifaTo. epilefsiis an isteriis dros – simptomebi. 2. cxenebis a.  aferasi. TaRliTi.  s.). autsider] – 1. 2. aui] – CrdiloeT kavkasiis mTielebis (agreT­ ve Sua aziis zogi xalxis) sofeli.) sityvis nawili. saso­ warkveTilebis) gamovlena. afErist­i – piri.  wignebis a. auditOria [laT. autsaQder­i [inl. vaWroba. TaRliToba). sityvaSi – a-Sen-eb-s – a-. nivTebis ga­ yidva. Afera [fr. auktion < laT. raime SejibrebaSi erT­ erTi bolo adgilze myofi gundi an sportsmeni. ¥ aferisa. auto da fe sarwmunoebis aqti] _ ere­ tikosTa da maT TxzulebaTa saWiro dawva inkviziciis ganaCenis mixedviT..aud -60gamarjvebis Sansi ara aqvs. yalTabandoba. leqciis. ¥ auqcionisti. aRtacebis. s. affixus mimagre­ buli] – (lingv. moedani.  universitetis a. sebulebis finansuri moR­ vaweobis forma. romelic aferas sCadis (TaRliTobs). saauqciono.

Stabis oficris. aqselerAcia da aqcele­ rAcia [laT. farTod gaxmaureba risame. koncertis. Acheron (acherontos)] – berZnul miTo­ logiaSi: mdinare miwisqveSa samefoSi. 2. aqselerAtor­i [< laT. AfiSa [fr. aqsElband­i [germ. achatçs] – minerali. romelic daibada zRvis qafidan. aphorismon gamonaTqvami. afrOdite [berZ. saparado for­ mis (mundiris) nawili _ bunikebiani wnuli samxre zonari oqromkedisa an sirmisa. aCqarebuli zrda – ganviTareba. afiSQreba [fr. accelero avaCqareb] da aqcele­ rAtor­i 1.-61-eb. aphônia simunje] – xmis dakargva saxmo si­ mebis an nervuli sistemis daavadebis Sedegad. saqveynod gatana.  aqselbanti Scd. accessoire] da . afficta] – sajarod. Achselband] – zogi qveynis armiaSi: ge­ nerlis.da ­s afiqsebia. ¥ aforizmuli. lakoniuri ga­ moTqma. mowyobiloba. kvar­ cis nairsaxeoba. gansazRvra] – daxvewili. stili. Aqat­i [berZ.  a. attershock] – Zlieri miwisZvris momdevno susti biZgi mTavari keris maxloblad. sibr­ Znes. aqEront­i [berZ. Aphroditē] – berZnul miTologiaSi: siyvarulsa da silamazis RmerTi. leqciisa da misT. pedali. adiutantis.-ebi. romelic awesrigebs saw­ vavi narevis miwodeba kar­ buratoridan Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi brunvaTa raodenobis Sesacvlelad. aqs naxevrad Zvirfasi qva. afficke gancxadeba] – msxvili asoebiT dawerili an dabeWdili gancxadeba warmodgenis. afOrizm­i [berZ. romelic amoqme­ debs am mowyobiloba. ayiyi. afOnia [berZ. Sesaxaeb: gamoakraven xolme xalxis TavSeyris adgilebSi. mozardTa sqe­ sobrivi momwifebis da si­ maRlis momatebis (agreTve gonebrivi ganviTarebis) aC­ qareba. acceleratio] – bavSvTa.  rusTvelis a. aqsesUar­i [fr. aTetErSok­i [ind. romelic Seicavs mniSvnelovan azrs.

da­ wesi. 3. winave.). actus] – 1. debu­ lansis nawili. WeSmariteba. monawile keTili nebis a.). 2. raime uri). debulebis dasamtkiceb­ koleqtivis yvelaze mo­ lad. darbazi. dawesebulebaSi.aqs -62- mr. 3. nawili. moTxovnebi sapirisp. raime organizaciis. calkeuli moqmedeba. xovani. udavo] – 1.  samoqalaqo mdgomareobis wvrilwvrili sasceno niv­ a. rialuri faseuloba (fu­ ¥ aqsiomuri.). (buxhalt. (Teatr. ¥ saaqto (mniSvn. gadat. 2. romelic ar saWiro­ Sedis yvela saxis mate­ ebs damtkicebas. 3­isaTvis).  a. pasiAqt­i [laT. activus moqmedi] – 1. romelSic leba. vnelovani. saqoneli da sxv. aqtiani (mniSvn. warmoebis ba­ cxadi WeSmariteba.. 3­isaT­ aqsQoma [berZ. axôn 3. pa­  aqsiomaturi Scd. sivi).. ama Tu im mecnierebaSi . actualis] – oficialuri sabuTi. gadat. Teatraluri warmodgenis Tebi. magram aucilebelia sxva Aqtiv­i [laT. ueWvo. 2. naxazze sagnis gamosaxvis ¥ aqtiuri – energiuli.) zmnis moqmedebiTi RerZi da metreô vzomav] – gvari. axiôma sayo­ vis). TavisTavad 2. risme damadasturebeli aqtuAlur­i [laT. romelic TviTon tiani warmodgena.) meorexaris­  mesame a. ar aris damtkicebuli. damatebiTi ram. aqsesuarebi – 1. (wign. a. (wign. (gram. didad mniSvnelovani Ta­ . oraqbuleba. amosavlad miRebuli de­  erTaqtiani baleti. pativiscemis saaqto darbazi – sxdomaTa Rirsi. furceli. sazeimo kreba saswavlo axlavs mTavris ZiriTads. ucxromeli (sapirisp. velTaod miRebuli. adamiani. iniciativiani da  geometriuli a. mniS­  s. li. risame kuTvnileba.) da  a. moqmedi nawili. oba. rac 4. aqsonomEtria [berZ. 2.

aSqEnaz­i [ebr. Aqcia1 [fr. S. action] – farani qa­ Raldi. xazgasma (mxatvrul nawarmoebebSi.  saaqcionero Scd. dividendis) miRebis uflebas.-63namedrove moTxovnilebaTa Sesabamisi. ARap­i [berZ. rolic mis mflo­ bels aZlevs saaqcio sazogadoebis kapitals mo­ gebidan garkveul nawilis (wilis. accise] – arapir­ dapiri gadasaxadi farTo act moxmarebis sagnebze. actionnaire] – aqciebis (ix. (mus. Aqciz­i [fr. acEton­i [laT. rac SeiZleba axasiaTebdes ara­ mSobliur enaze molapara­ kes.  s. āsik. ASuR­i [Turq. CvenSi ga­ igivebulia qelexTan.) xmis aweva sityvis romelime marcvalze. āsiq mijnuri] – upiratesad mus­ limanur qveynebSi: mgosani. Tambaqo da sxv. qristes ukanaskneli serobis mosa­ gonebeli saRamo. romlebmac Seqmnes didad ganviTarebuli kultura. politikuri a. saaqcio wamowyebis monawile. s. agapamo ­ didi pativiT miReba an gacileba] – mosaxsenebeli. sazs an qamanCas an sxva sakravs da zed amRerebs sakuTar leqsebs.. 4.  saaqcio.) calke bgeris (rit­ muli gagrZeleba. actio moqmedeba] – (wign. tembris Secvala da sxva). 2. romlebic rveulSi uweria. accentus] – 1. wirvis dros mRvdeli ixsenebs gansvenebulebs. ritmuli maxvili.  di plomatiuri a. 3.). kapitali. actEkeb­i – meqsikis indielebi. sityvaSi da a. Aqcent­i [laT. statiaSi. . atkenazi] – ev­ ropeli ebraelebi. arab.) raime miznis mi­ saRwevad wamowyebuli moq­ medeba. ¥ saaqcio. romelic ukravs Tars. (gadat. sazogadoeba. kompania.). acetum Zmari] – organuli naerTi. ro­ goricaa Cai. ufero siTxe. (lingv. Saqari. aqciOner­i [fr. didi gamoyeneba aqvs teqnikaSi. s. max­ vili. Aqcia2 [laT. aqcia 1) mflo­ beli. Taviseburi warmoTqma. saWirboroto.

risame arsebobisaTvis sa­ gadasatanad. mTavari sawyobi. ganyofileba (sadgurSi). 2. SfoT­ burTs _ volans. ze. axUnd­i [spars. bagage] _ mgzav­ 3. âchûnd maswav­ lebeli] – mahmadianebSi: sjulis mcodne. bageti agreTve ga­ moiyeneba binis Werisa da b kedlebis mosaxatavad. bAgaJ­i [fr. portretebisa) da karnizebisaTvis (lavgar­ dani). bAal­i [berZ. aurzaurze [bibliuri  badmingtoni Scd. babilonis caTambjeni koS­  materialuri b. RmerTma auria maTi enebi. amiT ganrisxebulma ri b. baguette] _ mxat­ vrulad gaformebuli (Se­ Rebili. vagoni.­Si a. (wign.] badmQnton­i [ingl. . samSeneblo Tebi matarebliT. ebr. basis safuZveli] _ 1. sayrdeni risame. faseulobaTa. gadmocemiT msoflio war­ Rvnis Semdeg adamianebi bAza [fr. baal < Zv. ebraelebisa da sxv.) sa­ cdilobdnen aeSenebinaT fuZveli. masaslebis b. mooqrovili) xis Tamasa CarCoebisTvis (su­ raTebisa. mTeli dedamiwis zurgze]  turistul-saeqskursio b.­ebis saxelmwifo dai pyres espanelebma. 4. gemiT.axu -64-  s. TviTmfrinaviT da misT. ris bargi. base < berZn.. bAget­i [fr.) msgavsi TamaSi.. s. badminton < inglisis erT­erTi qala­ _ Zveli semitebis (finiki­ qis saxelidan] _ CogburTis elebis. Wiro materialur­teqnikur ¥ sabagaJo. pirobaTa er­ ieroglifuri damwerloba. socialuki. me­18 s. maRla gaWi­ nayofierebis warmarTuli muli badis Tavze CogniT RvTaeba. SefuTuli niv­ sasursaTo b. (raketiT) isvrian korpis babQlonis gOdoli _ iTqmis an plastmasis Zabrisebur areul­dareulobaze. Tavmosayreli an dasay­ amitom erTmaneTisa aRar rdeni punqti raime moqme­ esmodaT­ra da gaifantnen debisaTvis.

bazaltes] _ vulkanuri warmoSobis qa­ ni. gav­ rcelebuli iyo gviandel antikur xanaSi da Sua sa­ ukuneebSi. bai ¥ bazilikisa.] _ indoeTSi: sakul­ to taZris mocekvave qa­ li. ugumbaTo taZari.  s. 1.  baidarka. basilikê mefis sax­ li] _ wagrZelebuli. baQdar­i [< rus. bazQlik­a [laT..  urbnisis b. manZili avtomobilis Rer­ Zebs (xidebs) Soris.-65Toblioba. Cveulebriv. re­ ligiuri. 7. ¥ sabazo (mniSv. Savi feris.  nedleulis b.  bazilikasi Scd.  avtomobil `kolxidis~ b.  saaviacio b.  baiaderi sxvaa (ix. basilica < berZn. msubuqi mrewvelobisaTvis. baiAder­i [fr. risame sa­ fuZveli. agreTve moxetiale mo­ cekvave qali. 2.). qveynis SeiaraRebuli Za­ lebis sayrdeni punqti Tavis an sxvis teritoriaze. baidarasi Scd. filosofiuri Sexedulebani da maTi Se­ sabamisi dawesebulebani). swor­ kuTxa. sawyobi. 5. 2. rom­ lebic gankuTvnilia Se­ naxvis. bAzis­i [berZ. marTaven orlapotiani niC­ biT.  b.  batiskafi Scd. bathos siRrme da skaphos gemi] _ zRvis siR­ rmis gamosakvlevi aparati (Wurvi). basis safuZveli] _ 1. dagrovebisa da damuSavebisaTvis kompiute­ ris meSveobiT. mesaqonleobis sakvebi b. baTQskafi [berZ. 3­isaTvis).  baiaderisa  baiaderasi Scd. samxedrosazRvao b. 6. sawarmoo urTierTobaTa erTobli­ oba. Байдарка] _ viwro da msubuqi sportuli erT­ an oradgiliani navi. bAzalt­i [laT. keramikul da minis mrewvelobaSi. reformebisaTvis. . iyeneben samSeneblo saq­ meSi. sazogadoebis ekonomi­ kuri wyobileba. monacemebis baza _ mona­ cemebis erToblioba. bayadére < port. fundamenti. yovel baziss aqvs Tavisi Sesaferisi zed­ naSeni (politikuri.  baidarisa.

fila Caisagan gan­ sabaylo. (gadat. bac < holand. dasavleTi ev­  b. bayali _ aseTi sxvavebiT) saqonliT movaWre. romelsac kom­ deba.. Бакалея < arab. bak  bakaleasi. saqoneli. 2. _ loyebze datovebuli da  wylis b. ganyofileba bAix­i [Cin. ¥ bakaleisa.] _ saukeTeso xarisxis romelic gamoiyeneba gem­ broli. piuteri amuSavebs rogorc ¥ sabakaleo. avzi).  s. baccalav¥ bakenbardebiani. orgia. Saqari. baccarat < geogr. bakAlavr­i [laT. WurWeli. byte] _ infor­ li. 8 sxv. . umaR­ saberZneTsa da romSi: Rvi­ les saswavlebelSi: or­ nisa da lxinis RmerTis safexuriani swavlebis dResaswauli. sadac es saqoneli iyi­ vis nawili. Backenbart] rigeblad. s. (sinon. benzinis b. sax. kaci.bai -66- wauli] _ muslimanTa ori bakkãl sunel­saneleblebiT mTavari dResaswaulis sa­ movaWre] _ 1. ropis bevr qveyanaSi bakqanAlia [laT. liTonis bakaleio Scd. fxvieri Cai (dawnexili Ca­  Zvel qarTulSi ixmareboda: isgan. mTlianobas. bakaleia. rogoricaa Cai. 2. fqvili. bitis toli. baQram­i [Turq. saTavsi siTxis Sesanaxad bAkara [fr. gamoTvliT 2. ze sakvebis (saWmlis) dasa­ bakEnbard­i [germ. baixaos Cai Scd. varcli] _ 1. 2. Zvel demiuri xarisxi. bAk­i [fr. yava. bacchanalia udablesi samecniero aka­ < Bacchus baxusi] _ 1. sagobi. bayram dResas­ bakAlea [rus. burRu­ bAit­i [ingl. saqonlisa. saerTo saxel­ xelwodeba (`didi bairami~ wodeba iseTi sasursaTo da `mcire bairami~). maRazia an maRaziis seq­ teqnikaSi manqanuri sity­ cia. nikapze gamoparsuli wveri.  baixao.) pirveli safexuris kurs­ TavaSvebuli drostareba.] _ baixis Cai _ (maRaziaSi). makaronis nawarmi da maciis sazomi erTeuli. damTavrebuli. reus] _ 1.

ballast] _ 1..) uxamsi sa­ vi berketi manqanebSi. qanqaris (icodnen Zvelad bazrobeb­ Semcvleli. kaba. Ti nusxa. sazom Scd.  wliuri b. saval­gasavlis Sefardebi­  Relva rva b. saxeldaxelo. ormxri­ 2. balance] _ Semo­ Zalis sazomi erTeuli.. ¥ .. ebi. Sileris b. mej s. xelsawyoebSi da misT.-is gadayra. li xvinWa da RorRi Spa­ . droebiTi (slange) < fr. zRvis Relvis..  oTx b. aseT pirwonis saxiT) jibis da nagebobaSi gamarTuli zRvis saaTebSi. bAlada [fr.) vokaluri an ins­ trumentuli nawarmoebi nebis raime movlenis (qaris. 2. baliani. uReli] _ 1. aqtiuri b. `moyme samtkiceblad (qarT. mcire bAlast­i [ingl. legendaruli an asvlis mosawesrigeblad istoriuli Sinaarsisa. sinon. ¥ baladisa. (mus. miwisZvra. rome­ naxaoba lic rgolebs gadascems ¥ balaganisa. rkinigzis vakisze dayri­  baladasi Scd.  b. (saub. s.  Tokze b. balancier 1. fr..simZime).) bAlans­i [fr. bal­i2 [fr. da vefxvi~. ball] _ didi sa­ ¥ sabalanso. lisi). miwisZvris. regulatori (mrgvali sa­ TviT aseTi sanaxaoba. TxrobiTi xasiaTisa.-67- bal bAl­i1 [fr. balagnuri.. ballade] _ 1. ¥ sabalo. angariSi. balancer] _  s. mxruli. Балаган < spars. balansQreba [fr. balaxani _ aivani] _ balAnsir­i [germ. cekvebi. gadat. cekvao saRamo (sinon. zomis satrfialo leqsi tvirTi aerostatis haerSi zRapruli. wonasworobis dacva. ukuqceviT moZraobas. aRricxva. uReli.. balancier mxa­ nageboba Teatraluri da ruli. pasiuri b.-s aRwevda. ze. b. balAgan­i [rus. iyeneba sasworebSi. saxalxo seirnobaze) 2.-is Sedgena. balle burTi] _ bu­ 2. s. an gemis wonasworobis gan­  qarTuli-xalxuri b. gamo­  balagnisa. mTavari sacirko sanaxaobisaTvis.

 balerinasi Scd. musika.-is ostaartilerio Wurvis. s. ¥ balistikuri. cekviTa da mimikiT gad­ kanonebs. baldacchino fissa da eTerovan zeTebs.. sacemad. gadat. Teoriuli meqanikis dar­ modgena. balErina [it. farda. zogi mcenaris sqeli wveni. ballet. romelic Se­ lovneba. sxeulis moZraobis kano­  s. romelic frenaSi  baletmaistrisa. balistQkuri rAketa _ ¥ baletmaisterisa. Tul­mokazmuli Cardaxi dabalzAmeba _ (gvamis) gaJ­ svetebze. katafalki). b. li reJisori. nebdnen cixe­simagris ked­ ¥ balerinisa. balQstika [germ. romelic swavlobs ho­ musika. cekva. datani. micvalebulis gasasvene­ romlebic icaven gaxrwni­ beli Cardaxiani etli (si­ sagan [sinon. balleto] berZn. romelsac axlavs gi. `Jizeli~ kuTxiT gasrolili mZime ¥ sabaleto. (wign.) 1. iye­ qali. meister] _ baletis damdgme­  balistiuri Scd. mecniereba. baletmaQster­i [germ. traeqtoria. tebi.) Semurva] non. ballet b. moZraobis 2. romelic Seicavs sxvadasxva baldAxin­i [it. iswavlis gasrolili sa­  qarTuli b. mdidrulad mor­ nikaSi. ballista < berZn. it. balsamor] _ 3. qvenebs. s. farduli] _ iyeneben medicinasa da teq­ (moZv. rizontis mimarT garkveuli  adanis b. ballô gadavisvri] _ _ 1.) zedmeti. RenTa iseTi nivTierebebiT. saTeatro cekvis xe­ 1.bal -68- lebisaTvis mdgradobis mi­ isteri Scd. karavi. bAlzam­i [berZn. mocemuli Teatraluri war­ 2. ballistik < bAlet­i [fr. raketa. baletmeZravis muSaobis damTav­ . naRmisa da misT. (Zv. bAlista [laT. usargeblo ram. 2. lebis dasangrevad. qoreografi. ballerina] _ ba­ ballô gadavisvri] _ Zvelad: letis msaxiobi mocekvave lodsatyorcni manqana. tyviis.

liTonis. rezinis an sxv. logos moZ­ Rvreba] _ medicinis dargi. ballon Rru sfero] _ miwis. bambou < malaiuri bambu] _ tropikuli da sub­ tropikuli mcenare. sadac iaffasiani adgilebi iyo. balneolOgia [laT. b. banderrila] _ bafTebiT Semkuli pata­ ra Subi. b.  b. ban ¥ balustradisa.  aivani Scd. balcon] _ mayu­ rebelTa adgilebi Teatris Sua da zeda iarusebze (Zvelad sul zeda iarusis balkons.  mesame iarusis b..  b. bAmper­i [ingl. tro­ pikuli balaxovani mcenare.-69rebis Semdeg ecema Tavi­ suflad vardnili sxeulis traeqtoriiT. balUstrada [fr.) kurorti. rome­ lic SeiaraRebulia bande­ riliiT.] _ rikulebiani moajiri. banano] _ 1. bAlon­i [fr. balustrada < it. bAmbuk­i [fr. banderilQero [esp. qandara ewo­ deboda). bumper Zlieri dartyma] _ avtomobilis mowyobiloba (nawili). romelic Seiswavlis mine­ raluri wylebisa da ta­ laxis samkurnalo gamo­ yenebis meTodebs. aqvs damuxluli magari Rru Rero. b. mogrZo foT­ lebi da mogrZo fqvilovani tkbili nayofi.  terasis b. bAlkon­i [fr. balustradasi Scd. romelsac iyeneben xarebis brZolaSi (korida­ Si).  b. b. banderQlia [esp.-is pirveli rigi. (s. aqvs msxvili. banderillero] _ espaneTSi xarebTan qveiTad mebrZoli.  baliustrada. banal] _ siax­ les. gogirdmJavas b. . ¥ balneologiuri. xumroba. erT­erTi jiSis vaSli.-is joxi. 2.-is bileTi. masalis daxuruli WurWeli siTxeebisa da airebisaTvis. ro­ melic amcirebs avariuli dartymis (dajaxebis Zalas. msjeloba. sabalneologio. kibis b. bal­maskArad­i _ bali2 da maskaradi. balneum abano da berZn. originalurobas mok­ lebuli. bAnan­i [esp. banAluri [<fr...-is skami.  Jangbadis b.

banderolle] _ bAnko [it. aRmoCnda uunaro. bar] _ patara kafe. dgomela . baObab­i [eTiop. romlis mi­ xedviTac banki awarmoebs fasiani qaRaldebis yidva­ gayidvas. banquier] _ bankis patroni an msxvili aqcioneri. bank-note] _ sabanko bileTi.] _ giganturi xe _ `maimunis xe~. bAr­i1 [ingl.-iT. rom mxolod mozrdili adamia­ nebis monaTvlaa dasaSvebi. Semnaxveli b. Senaxuli informaciis er­ Toblioba. am wesiT SefuTuli gzavni­ li. gadat. Bankier < fr. ¥ sabanko (mniSv. ¥ sabanketo. bAnkrot­i [fr. qaRaldis lenti. bAnket­i [fr. banco banki] _ fa­ 1. baptizô vnaT­ lav] _ protestantuli qristianuli mimdinareoba.  zneobrivi b.ban -70- bandErol­i [fr. komerciuli b. 2. sadac. safosto gzavnilze Se­ mokruli qaRaldi. romel­ sac aweria misamarTi. gakotrebuli piri. 1­saTvis). 2. Cveulebriv. bAptist­i _ baptizmis mimde­ vari.  s.. bAnkir­i [germ. xarobs tropikul af­ rikaSi. is. miaCnia.  wignis gagzavna b.  saxelmwifo b. germ. uaryofs bevr sa­ eklesio wess. Bankerott < it. 2. banqueroutier. gadat. sxvadasxva daculi. romelic oqros monetis magivrobas eweva. gavrcelebulia ZiriTadad aSS­Si.  kompiuteruli monacemebis b. saqme. isxams kitris msgavs did nayofs. banquet] _ sazeimo wveuleba. operaciebi. bileTi. vinc sruli marcxi ganicada. s. bAnk­i [fr. msxvili sakredito dawesebuleba. valis gadaxdis unarmoklebuli. Semok­ ruli savaWro saqonelze (xeluxleblobis niSnad). darbazi. warmoiSva XVII saukuneSi.  s. bAnknot­i [ingl.romelic imarTeba visime pativsacemad an raime movlenis aRsaniSnavad. valauvali. bancerotte gatexili banki] _ 1. s. bAptizm­i [berZn. warmoeba­dawesebule­ ba an banki.. banque] _ 1. si an kursi.

barelQef­i [fr.) quCis brZolebis dros. ucxouri eni­ dan saWiroebis gareSe Se­ mosuli sityva. aseTi xmis mqone momRerali. barytonos uxeSxmiani] _ 1. veluri ada­ miani. baraque] _ dro­ ebiTi msubuqi sacxovrebe­ li nageboba.  b. bArel­i [ingl. bar-relief dabali reliefi] _ skulpturuli gamosa­ xuleba. romelic unda gadalaxon (mag. barbAros­i [berZ. barus simZime] _ at­ mosferuli wnevis sazomi erTeuli. barbArizm­i [berZ.  b. barQton­i [it. barQer­i [fr. bArak­i [berZ.-is ageba.) Zveli ber­ Znebisa da romaelebis sityvaxmarebaSi: ucxouri (araberZeni. barrel patara kasri] _ inglisSi. dabrkoleba. 3. zRu­ de. aSS­Si da zog sxva qveyanaSi: te­ vadobis da moculobis sa­ bar zomi (daaxloebiT 115.5­dan 163. b-ze brZola. (ist. barriere] _ 1. gadat. araromaeli). mor­ benlebma. ¥ barbarosuli. mamakacis xma. barricade] _ Tav­ dasacavi Caxergili didi sagnebi (miwiT savse tom­ rebi. saSualo tenorsa da bass Soris.-71Seeqcevian saWmels da sas­ mels. sinon. raime moq­ medebis Semaferxebeli ga­ remoeba. barbaros ucxo] _ ama Tu im bune­ bisaTvis Seuferebeli si­ tyva an gamoTqma. risame. moajiri. saSualo zomis spilen­ . Tarji). barQkada [fr. morebi da sxv. cxenosnebma da sxv. (qarT.  barmEni. baritono < berZ. horeliefi). 2. ZiriTadad alko­ hols. bAr­i2 [berZ. ukulturo. 2. barbaros] _ 1. romelic Seqmnilia sxva enis norme­ bis mixedviT. baraJQreba _ TviTmfrinavebis patrulireba haerSi mtris aviaciis Tavdasxmisagan obieqtebis dasacavad.  cxenma b.5 l­mde).  barikadi Scd. 3. romelic odnav aris amoburcul brtyel zedapirze Tavisi sava­ raudo moculobis naxe­ varze naklebad (Sdr. saqcieli. dabali tixari.). 2. gadalaxa (daZ­ lia).

 vercxliswylis b.. RvlarWniloba. ¥baronesisa baronesasi Scd. barokAmera [berZ. baros simZime da camera oTaxi] _ rTul si­ tyvebSi uCvenebs mocemuli sityvebis damokidebulebas simZimesTan. venecieli menaveebis (gondolierebis) simRera. mfri­ navebisa da kosmonavtebis sawvrTnelad da sxv. 2. baroness < fr. iyeneben safreni aparatebis xelsa­ wyoTa gamosacdelad. baro. 2. baros sim­ Zime da metreo vzomav] _ atmosferuli wnevis sa­ zomi xelsawyo. barkArola [< it. de­ koratiuli wvrilmanebis saWarbe. germ. wnevasTan. iyene­ ben navsadgurebSi gemebis sabuqsired. bAron­i [berZ. iyeneben amindis cvlilebis prog­ nozisaTvis. romelSic qmnian atmosferoze dabal (an maRal) wnevas. karapa). barocco iCxibi. baro Tavisufali] _ dasavleT evropis qveynebSi Tavadaznauruli tituli. ¥ barkarolisa. ¥ barJisa.  Caikovskis b. barge] _ satvirTo gemi. baros sim­ Zime da camera oTaxi] _ her­ metuli kamera. barkas] _ 1.] _ baronis coli an qa­ liSvili. . patara damxmare gemi. damaxasiaTebelia grandio­ zuloba. romelic buqsiriT moZraobs (qarT. bArkas­i [holand.­is mxatvruli stili evro­ pul xelovnebaSi (gansa­ kuTrebiT arqiteqturaSi). ¥ barokuli.  saxanZro b. grafze dabali. bAroko [it. barkarola < barka navi] _ 1. Sedis sasule orkestris Semad­ genlobaSi.  barkarolasi Scd. RvlarWnili < port.bar -72- Zis Casaberi sakravi. barOmetr­i [berZ. stili. wvrilmani ga­ dazidvebisaTvis (qarT. bArJa [fr.  barometri.. sinon. [berZ. si­ non. aseTi simReris stili instrumentuli an vokaluri nawarmoebi.  b. kar­ Wapi). didi mravalniCbiani navi. baron < Zv. baroco araswori (margalitis formaze)] _ me­16­18 ss. barOnesa [ingl.

. bani. mowyobiloba. bastQon­i [fr.. sinon. ele­ ments.  msroleli b. 2. ¥ barteruli da sabartero  b.  sazenito b.. (s. bani. batalQon­i [fr.) brZola.) garigeba. satanko b. saqonlis b. orTqliT gaTbobis b. . b.) gacvla. barter gacvla­ gamocvla. bastille] _ cixe­ simagre da saxelmwifo sapyrobile parizSi me­14­ 18 ss. ro­ melic 3­4 aseulisagan Sedgeba (qarT. basso] _ 1. batterie] _ 1. bataillon] _ sajaro qveganayofi. 3. ferwera. rom­ lis drosac valutis ga­ daxda ar aris saWiro da Tanabrad Sefasebuli saqo­ neli icvleba erTmaneTSi. burji.-is cecxli.  baTalioni Scd. ¥ batareisa. Scd. batariasi. batAluri [<fr.-73 barJasi Scd. romelic warmoadgens erTmaneTTan SeerTebul ramdenime sav­ sebiT erTgvar nawils. aTaseuli). bataille brZo­ la] _ omis. ro­ melic warmoadgens ram­ denime qvemexis pozicias. 3. bastion] _ 1. batalle] _ (wign. aseTi xmis mqone momRerali. bAs­i [it.  sacecxle b.  b. ram­ denime qvemexisagan Semdgari saartilerio qvedanayofi (Sedis saartilerio divi­ zionSi). Janri xelovnebaSi. batAlia [fr. bat 2. gadat. saqonelgacvla] _ sagareo vaWrobaSi: gawo­ nasworebuli vaWroba. batArea [fr. dvrini. (s. gamagrebuli adgili. b. bArter­i [ingl. dabali registris simebiani an sasule musikaluri sak­ ravi. batareia.  galvanuri b. 2. brZolis sce­ nebis amsaxveli. bastQlia [fr. safrangeTis didi revoluciis dasawyisSi 1789 wlis 14 ivliss aiRes ajanyebulebma.  bataria. saidanac cecxls uSendnen Semoseul mters. es dRe iTvleba safrangeTis erov­ nul dResaswaulad. mamakacis yvelaze dabali xma. dasayrdeni. ci­ xe­simagris galavanis ku­ TxeebSi datanebuli xuT­ kuTxedis formis nageboba.

brasis nairsaxeoba. romelzedac xtomebs asruleben tanmo­ varjiSeebi. daavadeba.  baqteorologia. zRvis siRrme. ¥ baqteriologiuri. akrobatebi da sxv.bat -74 baqterialuri Scd. romliTac Cadian zRvaSi siRrmeebis gamosakvlevad. bAxus­i [laT.  b. bakteria Cxiri] _ erTujrediani mikrosko­ puli organizmi.  daviT-b.  Sokoladis b. feodali. plagos mWameli.] – TurqeTSi da aR­ mosavleTis zog qveyanaSi: memamule. foladis sferuli kamera. bAton­i [fr. baqteria baqteria da logos moZR­ vreba] _ mecniereba. baqteriOfag­i [berZ. ¥ bacilisa. baqtrQan­i [Turq.  baqtrini Scd.  b. mikrobis saxeoba. romelsac SeuZlia daSalos da mospos baq­ teriebi. ¥ qarT. batErflai [ingl. baqteorologiuri Scd. pat­ ronus­idan. sakonditro nawarmi patara joxis formis. mrgvali an wag­ rZelebuli formis puri. baqtEria [berZ. baqteriolOgia [berZ. batQsfero [berZ. bacchusi < berZ. grZeli. aRsaniSnavia. rac `mfarvels~ niSnavs. bathos siR­ rme da sphaira sfero] _ 1. batôn joxi] _ 1. bAtut­i da bAtud­i [fr. bacillum Cxiri] – Cxirisebri baqteria  tuberkulozis b. mikro­ biologiis nawili. 2. bEg­i [Turq. ise SinaarsiT: patroni. batoni (`batonis” mniSvnelobiT ixmareba saxelis Semdeg) igivea rac bei. igi modis laT. ¥ baqteriuli. mSTanTqmeli] – vi­ rusi. . romelic Seiswavlis baqteriebs. laboratoria. bAcila [laT. batoni sxva warmo­ Sobisaa. nayinis b. batoud] _ horizontalurad gaWimuli bade. mxiarulebis RmerTi. drostarebis.. bakchos] – romauli miTolo­ giaSi: Rvinis.] – orkuzi­ ani aqlemi. butterfly pe­ pela] _ sportuli curvis xerxi. baqteria baqteria da plagein.  bacilasi Scd. rom es sityva TiTqmis ucvlelad aris Semosuli rogorc formiT.

germ.­is dasawyisSi aSenebul calke saxlebSi. ketburTi.romel­ zedac SedarebiT maRali oTaxebi da darbazebia (me­19 s. bel kargi. proza). bazburTi. prozaikosi). mzeTunaxavi] – Sxamiani mravalwliani balaxovani mcenare. бельэтаж < fr. saukeTeso sarTuli. romanebi) (sinon. baseball] – burTis sportuli TamaSi CogniT cxra­cxra kacisgan Semdgar or gunds Soris. TeatrSi pirveli iarusi.-75- bel bedUin­i [germ. romelic auq­ mebs wina diezs an bemols da aRadgens notis pirvan­ del simaRles. lamazi da elage sarTuli] – 1. beQsik­i [ingl. amfiTeatrsa da benuars Soris. bEze [< fr.  b. gavr­ celebulia aSS­Si da ing­ lisSi. nawarmoebi. 2. belAdona [< it. belzEbel­i [berZ. meore. belladonna saucxoo dama.-is loJa. becarre] – (mus) sa­ noto niSani.  bezisa Scd.  b.] – avi suli. ¥ bezesi. eSmaki. ¥ beletristikuli da (da­ saSvebia) beletristuli. belser kocna] – aT­ qvefili cilisa da Saqris­ gan damzadebuli msubuqi namcxvari.). belEtrist­i – mwerali be­ letristikuli nawarmo­ ebTa avtori (sinon. novelebi. mis foTlebsa da fesvebs far­ Tod iyeneben medicinaSi (tkivilebis gasayuCebel saSualebad da sxv. bel canto mSvenie­ ri simRera] – (mus. belEtaJ­i [rus. beQsbol­i [ingl. bellesletres sityvakazmuli mwer­ loba] – mxatvrul TxrobiTi literatura (moTxrobebi. beletrQstika [< fr. beelsebul < ebr. bacon] – sagan­ gebod gamoyvanili damari­ lebuli an Sebolili Ro­ ris xorci. beduine < arab. Smaga. bEkar­i [fr.) simReris Sesrulebis tradiciuli italiuri manera.­Si da me­20 s. badawin] – momTabare arabi. bElkanto [it. damaxasia­ Tebelia xmis yvela regist­ . sasaxleebSi). basic] – programebis erT­erTi ZiriTadi teqnikuri ena saswavlo miznebisaTvis. bEkon­i [ingl.

berdana Scd.-is loJa. romlis Semosava­ li gadaecema mas (aseT RonisZiebas zogjer hqvia SemoqmedebiTi saRamo). bge­ ris simsubuqe da silamaze. ¥ sabenefiso. advilad aalebadia. benEfis­i [fr. ro­ gorc gamxsneli rezinis mrewvelobaSi. aorTqlebadi siTxe. benzina < laT.  si bemoli bengAluri cEcxli – piro­ teqnikuri narevi. romelic iwvis kaSkaSa aliT (indo­ eTis istoriuli olqis – bengalis saxelis mixed­ viT). baignoire] – Teat­ rSi: pirveli iarusis lo­ Jebi parteris doneze. ameri­ kuli gamomgoneblis gva­ ridan] – Zveleburi erTsa­ teniani SaSxana. krekingi) an myari mi­ neraluri sawvavisagan. gamarTuli mis erT­erTi monawile msaxiobis pativ­ sacemad. beta] – berZnuli anbanis meore asos saxeli. bestsEler­i [ingl. zeTisa zeTovani Teslebisagan. me­ dicinaSi da sxv. s. damaxa­ siaTebeli suniT. benzoe] – (teq.) 1.  bengaliuri Scd. bestseller < best saukeTeso da sell gayidva] – yvelaze ufro gasavliani wigni. ga­ moiyeneba: rogorc sawvavi Sigawvis ZravebisaTvis. bgeris naxevartoniani dadablebis niSani.bem -76(ix. bErdan­i [< sakuT. bEta­gamosxQveba – eleq­ ris Tavisufali floba. notis saxelwodebis Sem­ deg niSnavs: naxevartoniT dabla. bensol] – ufero sawvavi siTxe. s. warmo­ ebaSi. benUar­i [fr. koncerti. saRamo. iyeneben saRebrebis. bEnzol­i [fr. berdenka. Zvlebisagan – cximis misaRebad. bEta [berZ.) ufe­ ro. romelic Sedgeba nax­ Sirwyalbadisagan. sax. bEmol­i [it. romelic gamocemu­ lia didi tiraJiT. benzini miiReba navTobis gamoxdis Sedegad .  berdanka. bemolle] _ (mus. warmodgena.  b. feTqebad niv­ TierebaTa da sxv. benefice mogeba sargebloba] – warmodgena. romelsac iReben qvanaxSiris an nav­ Tobis gamoxdiT. 2.  s. bEnzin­i [it.

codnis dargi aseTi aRwer­ aRnusxisa Sedgenis xerxTa da meTodTa Sesaxeb.)] _ didi tanis sqel­ tyaviani ZuZumwovari. beton < laT.. silis. rkinabEtoni – betoni. bi­ nadrobs tropikuli af­ rikis mtknar wylebSi (sxvanairad: hi popotami). 2.  begemoti. bib biATlon­i [laT. athlon asparezoba] _ (sp.. . mecnieruli sis­ tematizebuli aRnusxva da aRwera wignebisa da sxva gamocemebisa. behēmoth (mr. biblia (mr. binomi. RorRis. sakiTxis Se­ saxeb arsebuli literatu­ ris sia. bis orjer da berZ.-is filebi. biAndria [laT.  bilingvizmi..  b. grapho vwer] – 1. bi.-77tronebis nakadi. bEton­i [fr. bEta­vErsia – kompiuteruli programis winaswari sa­ sinji versia. bQblia [berZ. b. xreSisa da misT. bis orjer da berZ.ro­ melSic CarTulia rkinis (foladis) armatura. behEmoT­i _ [Zv. bibliogrAfia [< berZ. romelsac mwarmoebeli SezRuduli raodenobiT yidis masSi arsebuli Secdomebis da saboloo gamarTvis miz­ niT. raime sagnis. bibliis. rTul sityvebSi aR­ niSnavs `ori nawilisagan Semdgari~ an `aqvs ori niSani~.  `vefxistyaosnis” b. 3.  bibliasi Scd.. [laT. othēr (andros) qmari] _ orqmrianoba. ebr. behemoti Scd. biblion wigni da berZ. narevi romelic gaSrobisTanave Zalian myari xdeba.  monografias darTuli hqonda b. betumen bitumi] – saSeni ma­ sala – wyalSi areuli cementis.-is qarxana. ¥ bibliuri. ormagi < bis orjer] _ TavsarTi (win­ sarTi). ro­ melic Seicavs ebrauli da qristianuli religiis safuZvlebs (ebraelTa da qristianTa saRmrTo wig­ nebis krebuli _ Zveli aR­ Tqma da axali aRTqma). si­ tyvisa da biblion wigni] _ wigni ZeglTa­Zegli. bi.) zamTris Tanamedrove orWidi _ TxilamurebiT rbola 20 km­ze SaSxanis mizanSi sroliTurT.

bienale (mdedr. bibliotheke] – 1. papiloto. business saqmiani. ga­ mocema (wigni. (saniv­ Te)  bitoni Scd. bQdon­i [fr. wignebis seria. . (s) ganyofileba. wignTsacavi). bidet] – qalTa perso­ nalis WurWeli. bQzon­i [laT. beW­ durs mimsgavsebuli xeli (naweri). romelic mogebas iZleva. gavrcelebulia Crdi­ ¥ bibliografiuli da sabibliografio  b.. bakani sxe­ ulis zogierTi nawilis Casabanad. biEnale [< fr. bibliografQuli iSvi­ AToba – iSviaTi wigni. katalogi.  rqis b. biznEsmen­i [ingl. bQgud­i [fr. (qarT. qsovilisa da sxv. bibliotekuri. bidon] – sarqvliani WurWeli cilindrul for­ misa siTxeebisaTvis. saqme.) orwliani] – saerTaSoriso gamofena. ro­ melic iSviaTobad iqca) bibliOTeka [berZ. bigoudi] – Tmis da­ saxvevi patara milaki (tya­ visa. 3. Jurnal­ gazeTebs sazogadoebrivi sargeblobisTvis  sajaro b. dawesebuleba sadac Tavs uyrian da inaxaven wignebs. gaerTi­ anebuli raime niSnis mi­ xedviT da gamocemuli er­ Tnairad. bigAmia [laT. gamocema. universitetis b. s. gamos qorwineba] – orcolianoba an orqmri­ anoba. businessman] – piri. 2.) saZiebeli. biblioTEkari _ biblioTe­ kis (wignTsacavis) muSaki. dasaqmebuli] – ekonomikuri an samrewvelo saqmianoba. visime kuTvnil wignTa er­ Toblioba. b. bis orjer da berZ.  moswavlis b.. romelic or we­ liwadSi erTxel imarTeba bQznes­i [ingl. hqonda. (s. si­ non.. bQde [fr. nivTis b.). bibloTEkuri xEli – zedmiwevniT gakruli. bison] – gareuli xari. romelic bizness misdevs. erovnuli b.  s. sabiblioteko Scd. komercia.  students mdidari (rigi­ ani) b. ¥ biblioTekuri da sabiblioTeko.bib -78 biblioteka.

durbindi). biologia. bQkin­i [ingl. bikfOrdis zOnari [< sak. (qarT. .-79loeT amerikaSi... 3.  biografia. bQnom­i [laT.] – qalis ornawiliani sabanao kostumi.. ufaso b. baraTi raime teqstiT. latariis b. sax. moswavlis b. winsarTi).) ori algebruli agamosaxulebis (wevris) jami an sxvaoba.. aqvs garkveuli valdebuleba. Teatraluri (saTeatro) b. bis orjer da berZ. romelic adastu­ rebs rameTi sargeblobis uflebas. mTlianad (gayidva an yidva saqon­ lisa).  Teatris b. bQnokl­i [fr. cxovreba da grapho vwer] – visime cxovrebisa da moRvaweobis aRwera. orwevriani) bio. TviTmfrinavis b.  savele b.. bios si­ cocxle. wevri] – (maTem. sinon. bilQngva [laT. bioadaptacia.  s. sagamocdo b.. sabuTi (Cveulebriv pata­ ra wignaki).. nomos nawili. binocle <laT.) – orenovani (or ena­ ze Sedgenili) teqsti. studentis b. bikford-is (1774­1834) in­ glisuri gamomgoneblis gvaris mixedviT] – cecx­ lgamtari zonari – nelw­ vadi patruqi. [berZ. bikini < geogr. partias. romelic aR­ niSnavs `sicocxle”­s da `biologiur”­s. bini ori da oculus Tvali] – xelSi dasaWeri ormiliani optikuri xelsawyo Sori sagnebis kargad dasanaxavad. iyeneben sxvadasxva feTqebadi niv­ TierebaTa asafeTqeblad xmeleTze da wyalqveS. biogrAfia [berZ. bQleT­i [fr... visame cxovreba. bios sicocxle. romelic adas­ turebs rom misi mflo­ beli ekuTvnis raime organizacias. salaro. ¥ sabileTo.  samxedro b. romelSic mo­ Tavsebulia denTi. sax. bilingua] – (fi­ lol. cxovrebis gza. sabuTi (qaRaldis an muyaos patara naWeri). bQTumad – erTad. bio  mosawvevi b. si­ non. 2. (qarT. billet] – 1. romelic odnav faravs sxeulis zo­ gierT nawils.cxov­ reba] – rTuli sityvebis pirveli nawili (TavsarTi.

bousa safule] – 1. fakulteti. biOsfero [berZ. romelic Seiswavlis biologiuri procesebis gamoyenebas sainJinro amo­ canaTa gadasawyvetad. biofQzika – biologiuri fizika.  i. ¥ biografiuli da sabiografio. bijouterie saiuveliro nawarmiT vaW­ roba] – qalis mosarTavi araZvirfasi qvebisa da me­ talisa (saiuveliro nawar­ misgan gansxvavebiT) – mZi­ vebi. b.) piri romelsac ori an (meti) saxelmwifos moqalaqeoba aqvs. sa­ xelmwifo] – (samarT. sayureebi da misT. biOnika [< berZ. sadguri. bios sico­ cxle da sphaira sfero] – sicocxlis gavrcelebis are dedamiwaze. b. polis qalaqi. b.bio -80 biosfera Scd. biologiis nawili – fizikis ganyofileba. (s) cnobebi. bQrJa [germ. romelic swavlobs cocxali mate­ riis damaxasiaTebel qi­ miur procesebs. laboratoria. biJutEria [< fr. . ¥ biologiuri. kvleva. ¥ biosinTezuri.  b. bis orjer da berZ. ro­ melic swavlobs cocxali organizmSi moqmed fizikur kanonzomierebebs. biolOgia [berZ. cocxal organizmSi moqmed qimiur kanonzomierebebs.  b.  bionikasi Scd. borse < laT. mi­ si ganviTarebis kanonzomi­ erebebs. biosQnTez­i [berZ.  bionikisa. bion `si­ cocxlis elementi”] – mec­ niereba. romelic Seis­ wavlis cocxal bunebas. WavWavaZis b. bioqQmia – biologiuri qi­ miis ganyofileba. mecnierebani. ¥ bioqimiuri. bi pOlid­i [laT. dawesebuleba. beWdebi. kibernetikis nawi­ li. bi patridi. bios si­ cocxle da synthesis Seer­ Teba] – sxvadasxva qimiuri nivTierebis warmoqmna cxovelis an mcenareul organizmSi nivTierebaTa cvlis Sedegad. bios si­ cocxle da logos moZR­ vreba] – mecnierebaTa kompleqsi. sadac xdeba msxvili fi­ nansuri da savaWro gari­ gebani.  b.

mouWiqavi faifuri. bis! [laT.-81 safondo b. biulEten­i [fr. baiti). ¥ biseqtrisisa. qanebi.  sainformacio b. nam­ biu cxvaris saxeoba.saidanac uSualod iReben mineralur wyals. s.) droebiTi Sromis uunarobis furceli (ofi­ cialurad hqvia: saavadmyo­ fo furceli).-is makleri 2. biseqsuAlur­i [laT. 1­Tvis)  s. bitumen mTis fi­ si] – fisovan nivTierebaTa (asfaltis. amindis b. bis orjer] – ma­ yurebelTa SeZaxili Te­ atrSi. buvette] – mi­ neralur wyaroze mowyobil nageboba. (Zv.  b. bissectrix (bissectricis) orad gampobi.. cieb-cxeleba. fqvilis da Saqrisgan.romelic gadis kuTxis wveroze da kuTxes yofs Suaze. msu­ buqi namcxvari erTgvari.  biseqtrisasi. 2. gudronis. SrOmis bQrJa – muSaxels dasaqiravebel Suamavali dawesebuleba. raime nomris gameorebis Txovnas (si­ non. (saub. bi(nary) TxrobiTi da (digi)t niSani. bisektrisa Scd.  pianistma bis-ze daukra. gamoxa­ tavs risame. orivesqesiani bisEqtrisa [fr. nav­ Tobis da misT. bis or­ jer da sexualis sasqeso. seq­ sualuri] – orsqesiani. sasaqonlo b. iye­ neben qandakebaSi. Turquli warmoSobisa.. cifri] – informaciis raodenobis orobiTi sazomi erTeuli (ix. ¥ sabQrJo (mniS. ganmeo­ rebiT). momkveTi] – (maTem. erTxel kidev. bQt­i [ingl. vaWrobis (komerciuli) ter­ mini. biscuit] – 1. garigeba. biUvet­i [fr. b. .  biTumi sxvaa.) swori xazi. koncertze. mzaddeba aTqvefil kvercxis. ¥ bitumovani. mokle oficialuri cno­ ba sazogadoebrivi mniS­ vnelobis mqone raime mov­ lenis Sesaxeb. bissectrico < laT. bQskvit­i [fr. 2. magram amJamad ucxo sityvad ar iTvleba. bulletin] – 1.) saerTo sa­ xelwodeba..) dasaqiravebeli et­ lebis sadgomi qalaqebSi. bQtum­i [laT.

bQust­i [fr. biUjet­i [fr. zviad gamsaxurdias b. zogi dawesebulis. uj­ redebi. Tvisebebi. buream biuri da berZ. b.rac biurokratiz­ mi (mniS. sawarmos Semosa­ val­gasavals nusxa drois garkveuli monakveTSi. romlis drosac qveyanas marTaven xalxs mowyvetili moxeleebi. gadat. bQuro [fr. 1). 1­isaTvis). saqmisadmi b. bureacratie] – 1. siZli­ ere (kancelariis xeli­ sufleba)] – Tanamdebobis piri. romelic Tavisi mo­ valeobis Sesrulebisas formalur mxares aqcevs mTavar yuradRebas (saqmis sazianod). gul­ mkerdze Casacmeli. buste] – 1. midgoma. biurokrAtia [fr. ganyo­ filebis. cnobaTa b. zogi organos xelmZRvaneli na­ wilis saxelwodeba.] – 1.-is usulguloba . 2. biurokratebi.. 2. dawese­ bulebebs. Caagdo saarCevno yuTSi. gamosawev saxuraviani sa­ weri magida erTgvari. kratos xelisufleba. daxures. bureacrate < fr.  sakonstruqtoro b. saarCevno furceli. saxelmwifos. sa­ xelmwifo mmarTvelobis sistema. biurokrAtizm­i – 1. b. ¥ sabiujeto (mniS.) visime piradi Semosavali da xarjebi. xarjT­aRricxva. igivea. (saub. 3. romelsac gamosaxavs adami­ anis sxeulis zeda nawils (Tavsa da gulmkerds)  akaki wereTlis b. 2.  b. biurOkrat­i [fr. 2. qandakeba.. qalis gulmkerdi. kantoris da misT. 2.. budget < ingl. bustehalter] – qalis lifi. Cve­ ulebrivi aqvs Taroebi.  b.  eqimma b.  ojaxis b.  am gagebiT biurokratuli Scd. gaunaRdes.  b.  saqarTvelos saxelmwifo b. ¥ biurokratiuli. amindis b.  biuletini Scd. biusthAlter­i [germ. saqmis arsis ugulebel­ yofa formalobis dacvis gulisaTvis. misca. bureau] – 1. aparati. 3.biu -82¥ biurokratiuli  b. saxelwodeba.

bQcefs­i [laT. bluff] – risame mogoneba. blQndaJ­i [fr. romelic Tavis mxriv . blictUrnir­i [germ. blomanJe Scd.  blamanJisa. gegma. bagiri an jaWvi (qarT. ¥ blamanJesi. 2. Ria feris msubuqi spor­ tuli pijaki.  b. blQc­i [germ. (saub. blOk­i1 [fr.-is Sevseba. romelic icavs meomrebs artileriis cecxlisgan. saxel­ mwifoebis. qaRaldis furceli. (teqn. blindage] – (samx. blQckrig­i [germ. si­ non. periodi. romelze gadagdebulia Toki.-83 s. blAnk­i [fr. block ing block] – simZimis asawevi umartivesi mowyobiloba – Rariani mbrunavi gorgola­ Wi. 2. s. nabeWdi qaRaldis fur­ celi. orTava kunTi). daSinebis mizniT (`TvalebSi nacris Seyra”). sawarmos an organizaciis saxelwodeba. blancmangor] – na­ Rebis an nuSis rZis Jele. sxvadasxva feris pijakisa da Sarvlisgan Sedgenili kostumi 2. blazer] – 1. block germ. turniri (WadrakSi).  bicepsi Scd. iyeneben oficialuri miwer­ mowerisaTvis an raime do­ kumentis Sesadgenad. blAmanJe [fr.-ze dabeWdili Suamdgomloba. rom­ lis TavSic dabeWdilia dawesebulebis. WoWonaqi).) mtkice nageboba. romelic xris xels idayvis saxsarSi (qarT.) raime nagebobis na­ wili. blEizer­i [ingl. sinon. romelic SeerTebulia fotoaparatTan – gadasaRebi obieqtis meyseuli Zlieri ganaTebisaTvis. blEf­i [ingl. 2.) swrafad gaTama­ Sebuli Wadrakis (SaSis) partia. blanc TeTri] – 1. blitzturnier] – elviseburi turniri (WadrakSi). SeTxzva visame blo motyuebis. partiebis. bloc] – 1. or­ ganizaciebis kavSiri erTob­ livi moqmedebisaTvis. blOk­i2 [fr. blitz elva] – 1. romelzedac dato­ vebulia Tavisufali ad­ gilebi Sesavseblad.  blamanJue dasaSvebia.  b.  b. biceps orTava] – kunTi mxarsa da idayvs Sors. blitzkrig] – elviseburi omi. eleqtromowyobiloba (lam­ pa).

izolacia masze politiku­ 3.) Sejibreba mTidan belTa mimosvlis reguli­ swrafad daSvebaSi yinulo­ rebisaTvis. TviT marxili aseTi Se­ guri sasimRero da sacek­ jibrebisTvis .  b. qsovili da sxv. Zafi. romelze­ mtris jarebs mier.. babina Scd. romelic aseTi musikis  fanjris b. b. van­Tovlian gzaze speci­ 3. amerikaSi.  ekonomikuri b. blokadis mowyoba. magnitofonis gorgolaWi.blo -84- Sedgeba sxvadasxva elemen­ vao musika lirikuli da tebisgan. mrgvali kolofi. lia. garemocva doli an lilvi.) sasignalo mowyo­ sled mxtomare. moZraobis winaaRmdegoba. (misi arsia avtotransfor­ ¥ blokaduri. (sp. qalaqis simagris. (rk. blues melanqo­ Tavi (saWiani) marxilebiT.-iT naSeni saxli. bobine koWa] – 1. gavrcelebulia tropikul  b. eleqtro mowyobiloba – 3. non. dac exveva mavTuli. to block] – 1. bObslei [ingl. bob 2. blokQreba [ingl. saSeni masala­betonis di­ – msxvili maxrCobela gve­ di zomis xelovnuri qva li 4 metramde sigrZisa. aluri (2­4 kaciani samar­ blUz­i [ingl. blOkada [ingl. boa gveli] 3. bObina [< fr. sxvadasxva manqanaSi: koWa. marxili] _ bilobaTa sistema matare­ 1. romelic ga­ an sistemis funqciis gamo­ moiyeneba avtomobilebSi. romelzedac exveva firi. aguris formisa. sevda.  bobinasi. 2. bOa [fr. cekva.) romelime organos anTebis koWa. blokade] – 1.-is moxsna. maturi). TiSva. romel­ romelime saxelmwifos po­ Sic ideba gorgolaWze litikuri an ekonomikuri daxveuli kinofilmi. boa < laT. detalebisgan (si­ sevdiani xasiaTisa. ¥ bobinisa. 4. alya. bobsleigh. naRveli] – zan­ 2. (medic.  b. ri zemoqmedebis mizniT. mtruli qveynebis mier 2. seqcia). armiis da sxv. cilindrebis TanxlebiT sruldeba.­gz. (samx).

boyscout < (ist. bOmb­i [fr.  b. politikur an ekonomikuri brZolis xer­ xi – calkeul pirebTan. boy biWi da scout mzveravi] – evropisa da amerikis zog qveyanaSi: sabavSvo da axalgazrdobis sportuli organizaciis wevri.) fexburTeli. agreT­ ve kulturizmi). bOlero [esp. boQler­i [ingl. aTletizmi (ix.-is gamocxadeba.) didi metismetad kaSkaSa meteori. boycott sak. uaris Tqma saxelmwifos parlamentis arCevnebSi mo­ nawileobaze. musika am cekvisaTvis. bOkal­i [fr. bogdohan] – boQskaut­i [ingl. saxelmwifo­ ebTan urTierTobis sruli an nawilobrivi gawyveta.. 2. boQkot­i [ingl. rodesac irlandielma arendatorebma C. musikaluri nawarmoebi (instrumentuli. igivea. qalis mokle. cxeli wylis misaRebad. bombardier] – (gadat. rac kulturizmi. (pirvelad gamoiyenes 1879 w. 2.-85- bom bogdQxan­i [monR. boikots uari uTxres damorCile­ baze)] – 1. bocal] – mozrdili fexiani Rvinis sasmisi. vokaluri) am cekvis ritmiT 3.  saaviacio b. boiler] _ (teqn. bodibQlding­i [ingl. bombArdir­i [germ. bolero] – 1.) CineTis imperatorebis tituli. usaxelo ze­ da tansacmeli bOlid­i [< berZ. sax. romelic misi gamoyenebis adgilze miedineba. bodybuilding sxeulmSenebloba] _ fizikuri varjiSebis sis­ tema. romelSic wyali cxeldeba specialur milebSi gatarebuli or­ Tqlis saSualebiT. or­ ganizaciebTan. bombe] _ feTqebadi nivTierebiT gatenili sas­ roli yumbara (Wurvi). bombardQreba – zarbaznebis (qvemexebis) daSena an TviT­ mfrinavidan bombebis Camoy­ . wyvil­ Ta espanuri cekva simRerisa da kastanietebis ayolebiT. cecxlgamCeni b. ro­ melsac mocemul Cempio­ natSi yvelaze meti burTi (goli) aqvs gatanili. bolis (bolidos) satyorcni Subi] – (astr. iyeneben upiratesad Tboeleqtro centralebSi da sxva..) qvabi.

Spale­ ris da misT. xaliCis. bOston­i [ingl. 2. bonbonniere] – kanfetis an parfiumeriis lamazi kolofi.) samkauli teqstis garSemo. sinon. 2.  b.-Tan mdgari turistebi. gamosayofad. warmoebis di­ reqtori. kideebze Se­ movlebuli zoli. xel­ mZRvaneli. Ria satvirTo vagonis da misT. mepatrone.pijakis marjvena an marcxena napiri (RilebiT an kiloebiani). kostumi. bOnza [fr.] – cekva erTgvari – neli valsis saxeoba (sxva­ ra. arSia). bonze < iap busso RvTis mouravi] – iaponiaSi. bordure] – 1. (polig. 3.-ebs talRebi exeTqeboda.  qimi (1 mniS. (araofic. mflo­ beli] – 1. wiTe­ li Rvino erTgvari. bOr­i1 [laT. bombonQer­i [fr. bordQur­i [fr. 2. romelsac iyeneben kbilis saeqimo saqmeSi. TviTmfrinavis bortze – TviTmfrinavSi. boston < ge­ ogr. Zaris kedeli. .) mTavari.  bambanierka. qsovilis. sax. qvis filebis zoli quCis an gzis napirebis gaswvriv trotuarebs gazonebis da misT. bOrdo [geogr. bonne] – bavSvebis aRmzrdeli qali.  mtris poziciebis b.  gadaxsnili b. ¥ bonzisa  bonzasi Scd. (qarT. bor(ax) < arab.­iT) Scd.bon -863. 2. kosmosuri xomaldis bortze – kosmo­ sur xomaldSi.-ebi. b.  gemis b. bord germ. bOr­i2 [germ. paltos.  trotuaris b. CineTsa da aziis zogierT sxva qveyanaSi: budistebis mRvdeli an monazoni. satvirTo avtomobilis. gemis bortze – gemze. buraq boraki. bOna [fr. boss holand baas patroni. gvarjila] – qimiuri elementi. gemis gverdis kedeli.  borduri Scd. ufrosi.] – 1. romelic Sedis bevri mineralis Se­ madgenlobaSi. Sindisferi. bord] – 1. bobrer burRi] – foladis burRi. Rvinisferi. am kedlis zeda kide. bOs­i [ingl. dabombva. bOrt­i [fr. banbanerka Scd.

1809-1852) gvaris mixedviT]. Salis Zvirfasi sakosti­ ume qsovili.) guliscemis Seneldeba (Sdr.  bogema. romelTac ara aqvT arsebobisaTvis saWiro mud­ mivi Semosavali da uTav­ bolo cxovrebas ewevian. sadac sa­ Cveneblad da saswavlo­sa­ mecniero miznebiT gaSene­ bulia sxvadasxva jiSis mcenare.  b. mwer­ lebi. bogemuri Scd. brakonQer­i [fr. bravo! [it. saxo­ maldo samuSaoebis xelmZ­ Rvaneloba da sxv. botanQkuri bARi – baRi da dawesebuleba. mxatvrebi. botulus Zexvi] – (medic. aRtacebis gamom­ xatveli SeZaxili. eleqtrolampa. botfOrteb­i [fr.  brasi Scd. geografia. botane mce­ nare] – mcenareTa Semswav­ leli mecniereba. 3. bottesfortes] – maRali Ceqmebi erTg­ vari. bravo friadze] – mowonebis. 2. bradys ne­ li da kardia guli] – (medic.-is xelmZRvaneli. bouling] – keglis sportuli saxe­ sxvaoba. cignuroba] – msaxiobebi. banqos TamaSi erTgvari. botUlizm­i [< laT. bOcman­i [holand. musikosebi. ¥ bohemuri. botAnika [< berZ.). brAilis SrQfti – amobur­ cul­wertilovani Srifti usinaTloTaTvis [frangi pedagogis l. braconnier] . brailis (braille.) mZime mo­ wamvla ZexveuliT. 2. boUling­i [ingl. bootsman < bad navi man adamiani] – sazRvao flotSi: umcrosi meTauri (zemdegi). bradikArdia [berZ.  mx.  b. icvamdnen Zvelad kavaleristebi.  b. xorciT an bostneulis konserviT. botforti. ke­ delze damagrebuli sanaTi.  brisa. romelsac evale­ bra ba sameurneo samuSaoebis xelmZRvaneloba gemze (wesrigis damyareba. taqikardia). ¥ botanikuri. romlebsac yeli ga­ farToebuli aqvs muxls zemoT. kedlis Sandali.-87nairad: vals­bostoni). bra [fr. bOhema [fr. TevziT. yofa. bras xeli] – 1. boheme – cignuri.

brEzent­i [rus. polkze – piri. brASpil­i [holand. mkvrivi (wyalgauvali) wyalgaumtari qsovili. akrZalul vadebSi an akrZaluli saSualebebiT. brandmeister] – (moZv. piri romelic unebarTvod Cexs tyes.) gemze Ruzis amosa­ zidi jalambari. sa­ jariso SenaerTi. mtvreva da dance cekva] – swrafi tempis Tanamedrove cekva. bretelle] – qalis perangze. romelic mxarze gadadis. brigade] – 1. braad spil] – (zRv.  SemoklebiT _ breiki. brEnd­i [ingl. lifze da misT. brAs­i [fr. brAhma [sanskr. brandmaQster­i [germ. cecxlamridi). brandy < dan] – TeTri Rvinisgan gamoxdili da muxis kasrebSi davar­ gebuli alkoholiani sas­ meli (dabali xarisxis ko­ niaki): amzadeben xilisganac (vaSlisgan. dakerebuli qsovilis zo­ nari an bafTa.  brandmeisteri Scd. romelic miaCniaT samyaros da yvela . breakdance < break texa. brEve [laT. _ konstruqtori] – erT­erTi sistemis pisto­ leti. alublisgan). brQgada [fr. sax. xe­ lebs da fexebs vusvamT simetriulad da erTdro­ ulad Signidan ganze. sinon. brAhman­i – indoeTSi umaR­ lesi kastis wodebis war­ momadgeneli. brasse] – sportu­ li curvis erTerTi gav­ rcelebuli saxeoba. brandmauer] – kapitaluri xanZar­ TsawinaaRmdego (cecxl­ gamZle) kedeli Senobebs Soris (qarT. брезент < ho­ land. Browning sa­ kuT. braUning­i [ingl.  brakoneri Scd. briOlin­i – Tmaze wasasmeli kremi erTgvari. breve] – romis pa­ pis mokle epistole. romelic nadirobs (Tevzaobs) akrZalul adgi­ lebSi. breQk­dAns­i [ingl. brEtel­i [fr.) induizmis samebis um­ Tavresi RvTaeba. rome­ lic sportul elementebs Seicavs. presenning] – xeSeSi. brandmAuer­i [germ.bra -88arsebis Semqmnelad. brahma] – (mi­ Tol. Zvelad _ brahmanizmis qurumi.) saxanZro razmis ufosi.

me­5­6 ss.. brigantire < it.  satorpedo katerebis b. welT. gudis yveli) brQteb­i – kelturi tomebi. brigAntin­i [fr. brQj­i [ingl.  zeinkalTa b.)] – Sarvali. 4.  gamyolebis b. Suamavali vaWrobaSi. brigadier < fr. broil Sewva] – msxvil mefrinveleobis meurneobaSi garkveuli we­ siT gamozrdili saxorce qaTami. breeches (mr. brinza] – gan­ sakuTrebul wesiT amoyva­ nili cxvris yveli (Sdr. britaneTis kunZulebis ZiriTadi mosaxleoba Zv. maTi nawili gaanadgures anglosaqsebma. bro brQnza [rumin. . Cais b.-89didi. erTi ti pis samxedro xo­ maldebis SenaerTi. erTgvari. brOker­i [< ingl.  naxerxis b. 3. nawili gadsaxlda uelssa da SotlandiaSi. briefing mok­ led gadmocema] – xanmokle TaTbiri an preskonferencia JurnalistTa viwro wri­ saTvis.  brigantina Scd.­mde. broQler­i [ingl. brilQant­i [fr. romelic RamiT xmeleTidan zRvisken qris. Ceq­ mebSi Casatanebeli. 4) xelmZRvaneli. 2. agreTve bretaSi (kontinentze). romelic asru­ lebs garkveul sawarmoo davalebas.. bridge] – qaRal­ dis erTgvari TamaSi.. gav­ rcelebulia inglissa da amerikaSi. brigAdir­i [germ. brigantino] – Zveleburi oran­ Ziani ialqniani xomaldi erTgvari. meCaieTa b. koleqtivi. welTaR. me­8 s. brQfing­i [ingl. brQz­i [fr.  satanko b. matareblis momsaxure per­ sonali. Zvelad iyenebdnen cxenosnobisTvis. xolo dRisiT zRvidan xme­ leTisken (zRvis brizi)] brQket­i [fr. brise] – susti sa­ napiro qari. nayinis b. mux­ lebs qvemoT viwro. briquette] – Cve­ ulebriv guris saxiT daw­ nexili raime fxvieri ma­ sala. 3. magram diviziaze mci­ re.] – brigadis (mniS. brilliant] – gansakuTrebuli wesiT da­ waxnagebuli almasi.­dan ax. brQji [ingl. broker] – mak­ leri.

jirkvlebi. welTaRr.-Ta skola. vaxtanguri).  s.  oqros b.  b. me­6 saukuneSi CrdiloeT indoeTSi da gavrcelda CineTSi.  budisa Scd. bruceloza Scd.) saqonlis saerTo wona (WurWlianad. neto.bro -90sapirisp. Zroxis. brOSura [fr. bronxuli.  bruciliozi. ¥ sabrokero. bUda [sanskr. brOS­i [fr. sax. Roris) gadamdebi daavadeba. . brochure] – pa­ tara wigni. bronqaluri.) bronqebis lorwovani garsis anTeba. cxvris. sinon. brOnqebi [berZ. bUdizm­i – msoflioSi erT­ erTi gavrcelebuli re­ ligia (qristianobasa da islamTan erTad) romelic warmoiSva Zv. saqonlidan ada­ mianze gadadis [ingliseli eqimis Bruce-is mixedviT.] – saqonlis (Txis. s. brucEloz­i [< sakuT. bronchos (mx.  bronxiti Scd. broche] – gulze dasabnevi samkauli. SefuTvianad). misi damaarsebelia – sakia muna sxvadasxva garigebaSi. romelmac aRmoaCina am da­ avadebis mikrobi]. Cveulebriv rbi­ li garekanis mqone. romlebiTac haeri Cadis filtvebSi: ¥ bronquli. brudErSaft­i [germ. brutto uxeSi] – (vaWr. bronxialuri Scd. brUto [it. iaponiaSi da aRmosavleTis zog sxva qveyanaSi. zogadad TviT am religiis damaarsebeli: sakia muna buda – princi gautama. brOnqit­i – (medic. koreaSi. romelmac miaRwia sulier srulyo­ filebis umaRles dones da Tavi daaRwia xelaxal gan­ xorcielebaTa usasrulo jaWvs. firma.  broSka Scd. tibetSi.  popularuli b.  bronxebi. ¥ budasi.) sasunTqi mili] – traqeis ganStoebani. buddha – ganaT­ lebuli] – budisturi re­ ligiaSi adamiani. bruderschaft Zmoba] bruderSaftis daleva – Zveleburi sur­ vil­Cveuleba – orni svamen Rvinos erTdroulad da amiT umegobrdebian erT­ maneTs (gadadian SenobiT laparakze) (qarT. kantora.  b.

bukinQsturi – naxmari an bul Zvelad gamocemuli. broSura] – mxatvru­ lad gaformebuli megzu­ ri. boudoir] – Zve­ lad mdidarTa saxleb­ Si: qalis lamazad mo­ wyobili sastumro oTaxi axloblebis misaRebad. iSvia­ Ti wignebiT vaWrobasTan dakavSirebuli.  s.  buklisa Scd. bukmEker­i [< ingl. religia.  Cais b. sporti. 2. bUklet­i [ingl. sa­ erTod sofluri cxovreba.-91buda – princi gautama. pastorali. bukolika mwyemsuri poezia] – poe­ ziis Janri. boucles kululebi] – Salis an bambis qsovili erTgvari. posament. msxvili naqsovi. qalaqis xedebiani b. b. bUla [laT. boei] – wylis zedapirze mcuravi msxvili sasignalo tivtitva. (moZv. bookmaker wignis Semdgeneli] – doRSi sanaZleos moTave (agrovebs da iwers sanaZleod dade­ bul Tanxas). ¥ sabuero.  b. bUi [holand. romelic aseT do­ . bukOlika da bukolQkuri poEzia [berZ. ¥ budisturi. ro­ melic ramdenime gverdad aris dakecili da erT mTlian furclad iSleba. romis papis mbrZanebuleba. prospeqti2) da misT. < fr. bouquiniste] – naxmari an Zvelad gamoce­ mul wignebiT movaWre. prospeqti (ix.romelsac Zirze figurebi aqvs gakeTebuli. bUket­i [fr. risame gemos an surne­ lebis erToblioba..  gamofenis b. beWedi. tansacmelze mov­ lebuli. 2. weri­ li an sigeli. ¥ buklesi. bUdist­i – budizmis mimde­ vari. maRazia. bUer­i [holand. booklet wig­ naki. reklama. bUzment­i [germ.) Taiguli. bukQnist­i [fr.  b. romelSic ga­ idealebulia mwyemsuri. bulla] – 1. boquet] _ 1. taZari. budUar­i [fr. bUkle [fr. passament arSia] – oq­ romkedis an sirmis farTo arSia. boeir] – yinul­ ze sasrialo ialqniani saWiani msubuqi navi an plaTforma.

specialurad mowyobili rkina­betonis miwisqveSa TavSesafari. bungalow < ind. 2. bullet] – (sp. bUngalo da bEngalo [ingl. xvimiri). boomerang < avstraliel aborigenTa enidan] – avstralieli to­ mebisa da zog sxvaTa sa­ tyorcni iaraRi – erTgvari moxrili (joxi). rac ga­ miznulia obivatelebis. romelic win ukeTdeba muxluxa traq­ tors miwis samuSaoebis Sesasruleblad. bUm­i [ingl. kombali. kombainis b. aqvs brtyeli drunCiani mokle didi Tavi msxvili TaTebi da farTo mkerdi. mrgvlad SekreWili (Se­ mokvercxili) wveri.) aurzauri. sakuT. bUnker­i [ingl. TviT traqtori aseTi mowyobi­ lobiT. bUrg­i [germ. romelic gatyorcnis Sem­ deg (Tu mizans ver moxvda) ukan brundeba. bulvAruli [< fr. presa. bulldog] – erTgvari ZaRli.  qvanaxSiris b. bulAnJue [< fr. buldOzer­i [ingl. 2. indoeTSi: msubuqi verandebiani Senoba qalaqgareT. (gadat. TviTgantvirTvadi saTav­ si fxvieri da natexi ma­ salebisaTvis (qarT. inglisSi: erTsarTuliani koteji.  bulanJisa.bul -92romelsac centridan miatareben mowinaaRmdegis karSi Sesagdebad. bumErang­i [ingl. ¥ bulisa. uxamsi ge­ movnebisaTvis. sensa­ cia. sinon. ix.) hokeiSi: sajarimo Saiba. burg] – Sua sau­ kuneebSi evropis qveynebSi: kuments azis. ¥ bulanJesi. blanJe Scd. meSCanebisaTvis. bunker] – 1. . boulevard pir­ velad – saqalaqo (qala­ qis) RerZi < germ. bUlvar­i [fr. b.  bulasi Scd. romani. sax. bUldog­i [ingl. boom] – 1.  b..] – 1. warmo­ ebisa da vaWrobis aCqare­ buli zrda. bollwerk] – farTo xeivani qalaqis quCebis gayolebiT (Cveu­ lebriv Suaze). bulldozer] – mowyobiloba. bUlit­i [ingl.] – wkapze datovebuli. 2. bulvari] – rac navaraudevia.

wyobileba. mebUfete – bufetSi (mniS.  msxvili b. ¥ burJuisa. WurWeli. bufErul­i saxelmwifo – (polit.  burimisa Scd. sauzmeulisa da sasmelebis Sesanaxi ka­ rada. butterbrod puri karaqiT] – puris naWeri.) namdvils mimsgavsebuli. sa­ dac yidian sauzmeulsa da sasmelebs. pistoleti. buf butErbrod­i [germ.. vagonze – dajaxebis.. Txeli naWeri an wasmulia karaqi da sxv. bourgeois] – bur­ Juaziis warmomadgeneli.)] – literaturuli TamaSi wi­ naswar mocemul riTmebiT iumoristuli leqsebis SemTxzveli. 2 momuSave. . ¥ burJuaziuli.] – Teat­ raluri warmodgenisaT­ vis saWiro sagnebi (ave­ ji.  mebufetesi Scd. ¥ butaforiuli. cixe simagre. moqceuli or erT­ maneTisadmi mtrulad ganwyobil saxelmwifos So­ ris. boust-rimes (mr. b. Zexvis.  burJuasi Scd. buttafuori] – Te­ atris TanamSromeli. ro­ melsac abaria butaforia. ¥ burimesi. buffet] – 1. 2. bUrime [fr.. bUrdesk­i [fr. butafOria [< it.-93gamagrebuli koSki.  buterbroti Scd. ¥ mebufetisa. romelzec dadebulia yve­ lis. romlis xelSic aris samuSao da sawarmoo saSualebani. bUfer­i [ingl.  b. burJuAzia [fr. patara sasauz­ me. dartymis misa­ Rebad. sasadiloebsa da restor­ nebSi: magida an daxli. bUrJua [fr. bourgeoisie] – klasi. buffer] – zam­ bariani mowyobiloba lokomotivze. loris.  skolis b.  b. bUfet­i [fr.) patara saxelm­ wifo.  butaforuli Scd. tansacmeli. vagzlis b. partiebi. sufris WurWleulis.  moxaratebuli b. iaraRi da sxv. romelTagan TiToeuli cdilobs mis gamoyenebas meoris sawinaaRmdegod. butAfor­i [it. burlesque] – komikuri. parodiuli po­ eziis Janri.

2) energiiT momaragebaze gadayvana  qalaqis g. bUqsir­i [< holand.)] – spe­ cialuri fexsacmeli fex­ burTis saTamaSod buxhAlter­i [germ. binebis g. mgvrgvinavi g. gasawevad. airi). gAz­i [fr. tivebis da misT. dawesebu­ lebaSi. gaziseburi (airiseburi) sawvavi. gabArit­i [fr. gazeification] gazificireba _ gazis (mniS. g gabArdin­i [fr. TviTmfrinavis g. fizikuri sxe­ uli.  maxrCobela g.  1 mniSvnelobiT upiratesad ixmareba airi. gemis g.  b. ¥ sabuqsiro. kursebi. gemi. romeliTac gemi eweva masze gamobmul sxva gemebs da misT.2 ­36. Txevadi g.romelic gankuTvnilia masze gamob­ muli araTviTmavali ge­ mebis. gaz] – 1. bushel] – fxvi­ eri sxeulebis sawyao inglisSi.  g. . boots (mr. angariSsworebis ganyofi­ leba sawarmoSi. romliTac umTavresad wyalgaumtar paltos keraven. ¥ gaziani.. gazifikAcia [fr. iyeneben saTbobad (zogjer gasanaTebladac). udris daax­ loebiT 35. gabarit] _ zRvruli garSemoxazuloba sagnebisa. buchhalter] – buxhalteriis specialis­ ti.. daWirxnili g... 2.  s. bagiri. wyali. 2.4 l­s. boegseeren buqsireba] – 1. ¥ sabuRalterio.. niWi. romelic miiswrafis gavrceldes da Tanabrad moicvas sivrce qarT. cremlsadeni g. navTobis g. ¥ buxhaltruli. davTari.  mTavari b. buxhaltEria – 1. angariS­ sworebasa da aRricxvis Teoria da praqtika...  s... bUc­i [ingl. gabardine] _ Salis qsovili. ¥ sabuRaltro. nivTiereba. sinon. bUSel­i [ingl.buq -94 s. ufrosi b. karWapebis.  avtomobilis g. amerikis Seer­ Tebul Statebsa da zog sxva qveyanaSi. 2. gemi.  bunebrivi g.

 s. – tualetisa (mniSv. lentebi.  galantereasi. sazeimo sanaxaobaze (gala­ gAlebi _ im keltebis roma­ koncerti. galera] _ Zvelad saWiro sxvadasxva saxis (me­18­s. Zv. galAqtika [< berZ. gazon] _ baReb­ tema. galErea [it. galantereia. sawvavi siTxe. italiisa da belgiis galantErea [fr. sagalantereio. grZe­ li daxuruli derefani.romlebic misT. ropaSi: mravalniCbiani xis qinZisTavebi. Tiani sistema  Cveni g. galanterie] teritoriaze) me­7­1 ss.).­mde) dasavleT ev­ nivTebi (Zafebi. Cveulebriv. galleria] _ 1. nisleuli. dedamiwac) raciuli mizniT daTesili  sxva g. iTqmis did da cis ikankledi. sinonimebia irmis naxtomi gAla [fr. rogorc wilad iyvnen katorRa­mis­ gasayidi saqoneli. galanteria. Crd. ¥ galantereisa. . ¥ galerisa.) cxovrobdnen galiaSi (Ta­ 2. saqoneli. gala] – 1. romelzedac ase­  Cveni galaqtikis qarTuli Ti balaxia daTesili. xelTaTmanebi. benzinis saxelwodeba aSS­ rZiani] _ varskvlavTa er­ Si.  galerasi Scd. galantikos 2. 1) da welTaR. (varskvlavTa sis­ gAzon­i [fr. jili damnaSaveebi. tyveebi. misgan Semdeg iReben benzins). s.  g. galant] _ didad Tavaziani. farTobi. monebi. quCebSi da sxva. piradi moxmarebisaTvis gAlera [it. ¥ sagalantereo.-ebi. romelic mi­ galAntur­i [fr.: deko­ da maSasadame.ro­ sagalanterio. maRazia. zrdilo­ iReba navTobis gamoxdiT biani adamiani. mokled ¥ galaqtikuri. s. fabrika. saRamo gala da uli saxelwodeba. gazoline] _ 1. me 17­18 ss­Si: didi zeimi namedrove safrangeTis mefis sasaxleSi. savarcxlebi. balaxi. ro­ Rilebi.-95- gal gazOlin­i [fr. samxedro xomaldi. Scd. da Tanabrad SekreWili. romelSic Sedis mze Si. (krekingis procesi. hal­ melzec meniCbeebad umetes­ stuxebi da sxv.

galvAnuri batArea _ erTmaneTTan SeerTebuli galvanuri elementi [ita­ lieli mecnieris Galvani­s (1737­1798) gvaris mixedviT). sinon. ro­ gorc sanaxaobisaTvis mo­ wyobili adgili. Tavisi simkacriT] _ samxedro . 2. galvAnuri elEmenti _ xelsawyo.  g. gAlife [afr. (wign.-is gayvana. qandara. gallera] samxreT amerikis zog qveynebSi: 1. 3. mamlebis CxubisaTvis. raime sagnis zedapiris liToniT dafarva eleq­ trolizis saSualebiT. (moZv. miwisqveSa grZeli da viw­ ro gasasvleli (samTo samuSaoebSi. iyeneben laqebis da­ samzadeblad. romelic sdis wiw­ vovani jiSebis merqans Wrilobidan. galvanizAcia _ mudmivi eleqtruli denis gamo­ yeneba samkurnalo an teq­ nikuri miznebisTvis galvanQzeba _ 1. suraTebis galerea _ speci­ aluri sadgomi samxatvro xelovnebis nawarmoebTa gamofenisaTvis. 2. generlis Galliffet-isgan.gal -96- melic aerTianebs Senobis sxvadasxva nawils. (saub. 5. gadat. galeria. cirkSi: zeda iarusi (iaffasiani adgilebiT). galipot] _ fisi.  literaturuli gmirebis g. romelSic qimi­ uri reaqciis Sedegad mii­ Reba eleqtruli deni. TviT mamlebis Cxubi.  galereisa. samxedro nage­ bobebSi). galette] _ patara zomis namcxvari erTgvari. portrete­ bisa).) SuSabandi. 2. romelic cno­ bili iyo parizis komu­ narebisadmi 1871 w. metreô vzomav] _ susti eleq­ truli denis sazomi xel­ sawyo. galvanometr­i [galvano berZn.) didi wyeba rigi (ti pebis. kanifolsa da wyals. galereia Scd. galvAnuri _ qimiur reaqci­ is Sedegad miRebuli (eleq­ truli deni).  galereasi.) TeatrSi. 4. galQera [esp. qarT. Seicavs ski­ pidars. gAlet­i [fr. eleqtruli denis gatareba rameSi. galQpot­i [fr.

galQcizm­i [fr. ganayofierebis dros sapi­ rispiro sqesebis ori g. garantie] _ pi­ roba. (wign. ¥ sagarantio. gametςs meuR­ le (qmari).) Tanmimdev­ ruli wyoba erTgvarovani.5 ­dan 4. gamma saxelwodeba γ (g) asosi. sawindari). magram mravalgvarad cvla­ di sagnebisa. gAmeta [berZ. werili. gangster brbo. mZarcveli ¥ gangsteruli. romelic uzrunvel­ yofs rasme (qarT. gambit] _ Wadra­ kis partiis iseTi dasawyisi. xolo zemoT Zalian ganieri.  ferTa g. romelic anadgurebs malariis koRos matlebs. banda. vada.-97Sarvali.) cxove­ luri an mcenareuli or­ ganizmis sasqeso ujredi. gAraJ­i [fr. s. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi Txevadi da fxvi­ eri sxeulebis sawyao sxva­ dasxva tevadobis (3.5 l­mde).  galifesi. muxlebis qveviT viwrod SemoWerili. gallicisme] _ franguli enidan nasesxebi sityva an gamoTqma. ¥ gamisa. gAlon­i [fr. organos an sxeulis nawilis kvdoma sisxlis mimoqcevis darR­ vevis Sedegad.  g.-ebis dakvra. frangul yaidaze agebuli gamoTqma ama Tu im enaSi. xrova] _ bandi­ ti.  galifisa Scd. gAngster­i [ingl. gambUzia [esp.  s. ga­ farToebuli. gametς meuRle (coli)] _ (biol. Se­ irwymeba. garage] _ gadaxu­ ruli adgili.  gamasi. gadat. gambuxial] _ wvrili (47 sm) cocxalmSobi Tevzi. bgeraTa aRmavali an daRmavali Tanmimdevroba erTi an ramdenime oqtavis farglebSi. gangraina] _ cocxali organizmis rome­ lime qsovils. gAma [berZ. gAngrena [berZ. movlenebisa. gamma Scd gAmbit­i [fr. 2. gar rodesac Setevaze swrafad gadasvlis mizniT TeTrebi swiraven figuras an paiks. romliTac Sua saukuneebSi aRniSnavdnen solo bgeras musikaSi] _ 1. garAntia [fr. sinon. Senoba av­ tomobilebis sadgomad da . gallon] _ ing­ lisSi.

¥ gastronomiuli. repertuari. gastronome < berZ. Sekazmva] _ xorcis an Tev­ zisgan momzadebuli kerZis sakazmi (bostneuli. samsaxuri. 2).  kartofilis g. romle­ bic ganlagebulni arian dasaxlebul punqtebSi ga­ magrebul raionSi. gardErob­i [fr. gaudeamus SesakeTeblad.  megarderobesi Scd. ¥ sagarnizono. erTi adamianis mTeli tan­ sacmeli. tansacmlis karada. romelic gastro­ lebs marTavs gastrOnom­i [fr. gastrolQor­i [< germ. garnir morTva. gastēr (gastros) kuWi da nomos kanoni] _ gastro­ nomiuli maRazia (winaT ase eZaxdnen gemriel saW­ melebis mcodnes da moyva­ ruls).  Teatris g. makaroni da sxv. garniture] _ .) sxvadasxva zo­ mis.). 2) momuSave. garnQtur­i [fr.  Tbilisis g. rogorc savaWro saqoneli.upira­ tesad sauzmeuli. kar­ tofili.  g. magram erTnairi mo­ xazulobisa da xasiaTis Sriftis kompleqti. mimsvlelTa zeda tansac­ mlis (halstuxisa da misT. (poligr. mogzauroba.  farexi Scd.] _ msaxiobi.gar -98erTi daniSnulebis mqone sagnebis (mag. sazRvargareT. s. TeT­ reulis) sruli kompleqti. garnQzon­i [fr. megardErobe _ garderob­ Si (mniS. 2. sagardErobo _ igivea rac garderobi (mniSv. gArnir­i [fr. gastronOmia [fr. ¥ megarderobis. katleti. 2. Gastrolle < Gast stumari da Role roli] _ sxva qalaqidan an qveynidan sadme Casuli msaxiobis an msaxiobTa koleqtivis gamosvlebi. avejis. gaudeAmus­i [laT. ¥ sagastrolo.) Sesanaxi sazogadoebrivi TavSeyris adgilebSi. garnizon] _ samxedro nawilebi.  speqtakli. ¥ garniriani.  msaxiobis g. garderobe] _ 1.  ansambl "rusTavis" g. 3. gastrOlebi [germ. s. maRazia. ¡s. gastronomie] _ sakvebi produqtebi.  g.

(biol.-99movilxinoT] _ Zveleburi studenturi simRera laTi­ nur enaze.) mcena­ reTa erTi da imave eg­ zemplaris yvavilebs mier urTierTdamtverva. gelertehr swavluli] _ (wign. geQzer­i [island. gEim­i [ingl. gEma [laT. romelic swav­ lobs calkeuli gvarebis istoriasa da adgens sag­ vareulo nusxebs 3. farTofarfliani Calis qudi erTgvari. qvesk­ nelis qalRmerTi: misgan warmoiSva yvelaferi. gelErter­i [germ. maT Soris RmerTebi da adami­ anebi. gemma] _ Zvirfa­ si qva. geitinomAgia [berZ. CogburTis partiis) nawili. saidanac periodulad amo­ ifrqveva wylisa da orT­ qlis Sadrevani. gEena [berZ. romelzedac amok­ veTilia raime warwera an gamosaxuleba. geyser < germ.) cxovelTa an mcena­ reTa gvarebis warmoSoba. genealogia] _ 1. espanelTa SeuRleba indo­ el qalebTan: pampaSi (ix. 2. istoriis damxmare dis­ ci plina. gaucho] _ 1. gehinom hinomis veli] _ jojoxeTis cecxli. game TamaSi] _ sportuli TamaSebis (mag. ebr. S. magram cxov­ rebas. romlis movaleo­ baa mayureblebis (mdidarTa sasaxleSi stumrebis) gar­ Toba maxvilsityvaobiT. romelic warmoiqmna me­16­17 ss.) wignebiT ganswavluli.­Si. geena. ¥ geiSisa. simReriT. gAuCo [esp.] _ iaponiaSi msaxi­ obi qali. pampa) mcxovrebi mwyemsi. gEiSa [iap. ar­ gentinasa da urugvaiSi: eTnikuri jgufi. qov boi. 2. gEa [berZ. heiβ sxeuli] _ vulkanuri warmoSobis cxeli wyaro. praqtikul saqmiano­ basa da mowinave mecnierebas mowyvetili adamiani. Gς da Gaia] _ ber­ Znul miTologiaSi: miwi­ sa da miwisqveSeTis.  geiSasi Scd. gvaris tomis istoria. . geiton mezobeli da gamos qor­ wineba] _ (bostn. cekviT da a.  heizeri Scd. romelic taimebisgan gansx­ vavebiT dgindeba miRweuli gen qulebisa da ara drois mi­ xedviT. genealOgia [berZ.

xuleba damuSavebis pro­ general-leitenanti _ meo­ cesSi. kerZo genEral­i [fr. generalis saerTo. umaRlesi] _ zog qveyanaSi: revoluciamdel ruseTSi: umaRlesi samxedro wode­ erTi an ramdenime guberniis buleba.gen ¥ genialogiuri. mag­  m. général < movlenaTa daqvemdebareba laT. Ca­ gebda general­gubernato­ saxvis istoria. -100bis saxelmwifoebSi: didi britaneTis mTavrobis mier daniSnuli samefo xelisuflebis umaRlesi warmomadgeneli. romlis drosac ru­ re wodebuleba. (ix. warmoqmna. damsaxurebisaTvis. kavSiri. ri. generalizAcia _ 1. romelsac aniWeben ufrosi. wyaro] erTeuli. mTa­ raime zogadi princi pisadmi. geumaRlesi wodebuleba. ram sageneralgubernato geneturi. Tesva mTel organizmSi. gansakuTrebuli samxedro 2. romelsac gana­ _ warmoSoba. neralissimus yvelaze mTavari.  g. armiis generali _ generlis generalisQmus­i [laT. seTSi: msxvili adminis­ genEzis­i [berZ _ genesis da­ t ra c i u l ­ t e r i t o r i u l i badeba. TaurTa Semadgenlobis wo­ 2. britaneTis koloniebSi. general­gubernator­i _ 1. genetikuri Scd. tabula. wvrilmans. genetika). ro _ revoluciamdel ru­  genialogia Scd. kartografiuli gamosa­ pirveli wodebuleba. (medic. msof­ agreTve erTa Tanamegobro­ lioSi sul 50­ze meti ge­ . genealogQuri xe _ oja­ xis sagvareulo nusxa rome­ lic garkveulad aris war­ sageneralguber nA to­ modgenili ganStoebuli xis saxiT.) avadmyofobis gan­ debuleba. warmoSoba. ¥ genezisuri. kaze gamoiyofa mTavari general-polkovniki _ mesa­ da yuradReba ar eqceva me wodebuleba. vari] armiis umaRles me­ ganzogadeba. general-maiori _ generlis 3.  general-gubernatori. ro.

generatio da­ badeba] _ 1. rac Scd. da nareebis. generAtor­i [laT. generalis] da cvalebadobis kanonebis _ mTavari. generalisimusoba mianiWa  g. g. ZiriTadi. gengegma). problemebi. generaluri konsuli  g. sabWoTa kavSiris umaRlesma sakanonmdeblo organom _ generAcia [laT.­is wodeba hqonda a. generalis saerTo..  adamianis g. mcenareTa g.. gegma (Semok. generator  aRsaniSnavia. eleqtroenergiis g. warmoSoba.-101- gen neralisimusi iyo: ruseTSi da grimebiT. terialuri sawyisi cocxal dekoraciebiT. organizmTa memkvidreobisa generAlur­i . g.. mineralebis erTi potsdamis konferenciaze gvaris an saxeobis yvela is warsdga am wodebiT. danadgari. mTavari] _ armiis umaRlesi meTaurTa Semadgenloba.  geneturi Scd.  g. generalQtet­i [germ. wevri. suvo­ generaluri Stabi _ rovs da kidev 3 sxva mxedar­ umaRlesi samxedro mmarT­ TmTavars. rom xSimSobeli. mwarmoebeli.  ase mag. genetikos warmomSobi] _ mecniereba generlebi. cxovelebis. genEtika [< berZ. generaluri repeticia gEni [berZ. romelic neralisimusebs wodebas meqanikur energias gardaq­ aniWebs saerTaSoriso ormnis eleqtrul energiad. [laT. yofil sabWoTa velobis centraluri or­ kavSirSi _ ioseb stalins gano. gaCena. g. ioseb stalins ¥ generatoruli. ganizacia. ¥ genetikuri. qalaqis g. genera2. mag: litöt < laT. konsuli.  mudmivi denis g. (1879­1953). genos jiSi. gvari] _ ukanaskneli repeticia _ memkvidreobiTobis ma­ warmodgenis gamarTvis win.kostiumebiTa organizmebSi memkvidreuli . Sesaxeb.. prokurori. anali_ mTavar qalaqebSi myofi zi. brZola (omSi). war­ rad gaigonebT TiTqos gemomSobi] _ manqana. cxovelTa g. mce­ umaRlesma sabWom 1945 w.

niadagebs da sxva). geodezia. lobs warmoebis ganlagebas. fizikuri geografia _ geniAluri _ 1.. mxatvari firosmani. Ta da cxovelTa samyaros. g. mTeli wavla.  mcenareTa g.) mecnierebani. poetebi. xalxis gaJleta rasobrivi.  rusTavelis g. mcenare­ 2. sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `exeba deda­ geodEzia [berZ.gen -102- informaciis matarebel geogrAfia [berZ.  g. motiviT. geōdaisia de­ damiwis dayofa < gē de­ miwas~. klimats. (s. g. erovnuli an religiuri niadagebis g. iTvleba umZimes ¥ geografiuli da sageodanaSaulad kacobriobis grafio. romelic swav­ dajildoebuli pirovneba. . Sesaferi. genius] _ geniiT _ mecniereba. aRgeo. geniiT da­ mecniereba. logia. genius] _ udidesi fizikur da ekonomikur SemoqmedebiTi niWi. g. tomi da caedo vklav. ekonomikuri geografia genQos­i [laT. momcvel bunebriv pirobebs  g. romlebic erT­ gadacemas cocxal orga­ maneTTan mWidrod aris da­ nizmebSi.  g. Si. garemo.. winaSe. damiwa da daizō vyof (na­  geografia. nawarmoebi. vxo­ 2. geowilebad)] _ mecniereba.. (reliefs.. romelic swavl­ obs adamianTa sazogadoebis jildoebuli. geōgraphia < qromosomaSi _ TiToeuli gē dedamiwa da graphō vwer. geniosis damaxasiaTebeli. [berZ. genos gvari. cxovelTa g. im mecnierebaTa im Tvisebis memkvidreobiT kompleqsi. kavSirebuli da moicavs gEnia [laT. gē miwa] _ rTuli wera. geografias. dedamiwis zedapirze ri­ cav] _ mosaxleobis cal­ same gavrcelebis Ses­ keuli jgufebis. geni uzrunvelyofs ama Tu aRvwer] _ 1.  ieso qriste _ kacobriobis misi ganviTarebis pirobebsa geniosi. da Taviseburebebs sxvada­ sxva qveyanasa da raioneb­ genOcid­i [berZ.

romlebic Seis­ wavlian dedamiwis fizi­ kur Tvisebebsa da masSi mimdinare fizikur pro­ cesebs. ¥ geologiuri. ¥ geodeziuri da sageodezio. geomEtria [berZ. [rusi botanikosis Георги­s (1729­ 1802) gvaris mixedviT].  g.  g. gadaReba. gē deda­ miwa da physikē fizika] _ im mecnierebaTa komp­ leqsi. Ziebis meTodebs.  g. . azomvebi. romelic swavlobs dedamiwis agebulebasa da elementebs. g. geometria miwismzomeli] _ maTematikis nawili. geOrgin­i _ balaxovani de­ koratiuli mcenare. geolOgia [berZ. g. dedamiwis qer­ qis cvalebadobis istorias. aqvs didi xasxasa yvavili.­is mTeli formulaa: geografiuli garemo _ adamiani _ saSinao da sagareo politika. meTodi. ¥ geometriuli. ¥ giorgini Scd. SeerTebisa da gadaadgilebis kanonebis Sesaxeb. romelic swavlobs sxeulebis sivrciT for­ mebsa da maTi gazomvis me­ Todebs. geopolQtika _ politikuri gep strategiis geografiul TvisebaTa Seswavla. aqsioma.  g.-103romelic swavlobs deda­ miwis formebsa da zomebs saerTod (umaRlesi geode­ zia) da adgilze iRebs zo­ mebs dedamiwis zedapiris asasaxavad rukebsa da geg­ mebze (topografia). xelsawyoebi. guēpard] _ didi mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. procesebi. g. problemebi.  g. gē dedamiwa da logos moZRvreba] _ mec­ niereba. ¥ geopolitikuri. observatoria. epoqa. eqspedicia (an: aqcia).  g. dedamiwaze organuli si­ cocxlis istorias da sa­ sargeblo wiaRiseulis sabadoebs. g. amocana. gEpard­i [fr. geoqQmia _ mecniereba de­ damiwis qimiuri Sedgeni­ lobisa da masze qimiuri elementebis gavrceleba­ ganawilebis. ruka (da ara ruqa). g. g. ¥ geofizikuri. geofQzika [berZ. aSinaureben da geSaven sanadirod (qarT. g.

Tbilisis g. gaum­ tari.  zangTa g. avaza). gibbon] _ maimuni.  sazRvao g. zo­ gi saxeoba dekoratiulia. sadac iZulebiT iyo dasaxlebuli adamianTa garkveuli rasobrivi an religiuri jgufi. herb] _ saxelmwifos.) Geheime Staatpolizei] _ faSistur germaniaSi (1933­ 1945) saidumlo saxelmwifo policia.  germetiuli Scd. gQbon­i [ingl. guardia] _ jaris saukeTeso rCeuli nawili.  Rerbi. герб < polon. gerôn (gerontos) moxuci da logos moZRvreba] _ mecni­ ereba sicocxlis gaxangr­ Zlivebis Sesaxeb. g. gErb­i [rus. (s.. qa­ laqis. SeuRwevi. gerontolOgia [berZ. romelic gamosaxulia dro­ Sebze. geranos Rero] _ balaxovani mcenare. gEran­i [< berZ. ghetto] _ zog qve­ yanaSi: did qalaqSi sa­ gangebod gamoyofili uba­ ni. gerb.  g. gerbQani qARaldi _ qa­ Raldi. sagvareulo g. mArka _ marka.. liTonis furcelze.-is kapitani. germEtul­i [fr. safuTavi. Tavadaznauruli an burJuaziuli wodebis ganmasxvavebeli niSani.  saqarTvelos saxelmwifo g.. zogisgan iReben aromatul eTerzeTs (qarT. g. gEstapo [germ. gvArdia [it.ger -104 g. ¥ gerbiani da sagerbo.. ¥ gvardiuli. nemsiwvera). . SefuTva. ro­ melsac iyeneben rogorc fulis gadaxdis niSans sa­ buTebis gaformebisaTvis. romelsac Zalian grZeli sinon. laT. grusia] _ Zvel saberZneTSi: uxucesTa sab­ Wo. Gestapo (Se­ mokl. hermeticus] _ mWidrod daxuruli. sinon. gEto [it. giAur­i [Turq. gerUsia [berZ. romelsac iyene­ ben aqtebisa da sabuTebi­ saTvis. saRerbo Scd. ebraelTa g.] _ musulmanTa samyaroSi _ saerTo saxelwodeba yvela ucxoelisa.  g. Rerbiani. gâuri < arab.) beWedi. hermetique. beWdebze da sxv. aqvs surnelovani foTlebi. nawili.

gQgant­i [berZ. girlandi Scd. guide] _ turistebis gamyoli (qarT. Zalian didi tanis adamiani an cxoveli (mag. gingQvit­i [< laT. glagOlica [rus. sadac ikribebodnen filosofo­ sebi. g. ginAndri _ [berZ. yvavilwnuli). (safrangeTis didi revoluciis dros) doqtor giliotenis wina­ dadebiT. aswavlidnen kla­ sikur enebs (Zvel berZnul­ sa da laTinurs).  girlianda. amocanebi. gigas (gigantis)] _ 1. глаголица] _ Zveli slavuri erT­erTi anbani. 2. (qarT. baits. mSenebloba. si­ non. foTlebi totebi. gladiator] kl. gymnasion satanvarjiSo moeda­ ni. wveri da sxv. meurneoba da sxv. gladiAtor­i [laT. gQga _ TavsarTi. gQrlanda [fr. gla gimnAzia _ gimna­ zia. nageboba.-105wina kidurebi aqvs. Semdeg skola. 2. bumberazi). SemoiRes saf­ rangeTSi 1792 w. guirliande < it. girlanda] _ 1. (Sdr. romelsac aqvs mamaka­ cis meoreuli sasqeso niS­ nebi (viwro menji. gingine RrZili) _ (medic. ¥ giganturi.) RrZi­ lebis anTeba. kirilica).  g. qalis sasqeso organos da­ avadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. . warmoeba. goliaTi. jaWviviT erT­ maneTSi Cawnuli yvavilebi. uzarmazari Senoba. guillotine] _ adamianis sikvdiliT da­ sasjeli (Tavis mosakve­ Ti) manqana. rome­ lic swavlobs qalis or­ ganizmis Taviseburebebs. am saxis ornamenti. Zalian didi. gimnAzia [< berZ. gynς (gynaikos) qali da logos moZRvreba] _ medicinis nawili. sinon. gQd­i [fr. gynς(ē) qali da anςr (andros) mamakaci] _ qali. romelSic realuri saswavleblebisgan gansx­ vavebiT. mecnierebi] _ garkveu­ li ti pis saSualo saswav­ lebeli. romelic sazom erTeulebTan mier­ Tebisas aRniSnavs maT mi­ liardjer gazrdas. eqskursiamZRoli).  giga baiti = 1 mlrd. ginekolOgia [berZ. giliOtina [fr.).

svamen cxlad. glykys tkbi­ _ Zvel romSi: specialurad gawvrTnili mona an tyve. glaUkoma [berZ. xSirad iwvevs dabrmavebas. global] _ (wign. romelSic axsnilia moZvelebuli da gaugebari sityvebi.  glasisi. sayovelTao. glisseur mosriale. 2. problemebi. kaTolikuri mesis meore nawili _ qebaTa qeba. g-ebis amokveTa.. rac mdgomareobs TvalSigniTa wnevis awevaSi. glitvAin­i [germ. g. aviTarebs did siCqares. romelic cirkis arenaze iaraRiT xelSi ebrZoda sxva aseTive adamians an mxecebs amfiTeatrSi. glUkoza [< berZ.gla -106matoriani navi. romelSic Sezavebulia Sa­ qari da saneleblebi.) rac mTel msoflios.) enis anTeba. politika. romlebic war­ moiqmneba sagnidan Rrubel­ ze an sqel nislze dacemuli Crdilis garSemo. amitom wyal­ Si Rrmad ar jdeba da misrialebs wylis zeda­ pirze. glease. glAse [fr. glOsit­i [< berZ. globus sfero] _ dedamiwis modeli. glQser­i [fr. glans (glandis) rko] _ sasis nuSiseburi jirkvlebi. glossa ena] _ (medic. glandes < laT. glükend wein cxeli Rvino] _ mo­ duRebuli wiTeli Rvino. mTel dedamiwas moicavs. glObus­i [laT.romelic magrdeba vertikalur sayr­ denze da brunavs Tavisi RerZis garSemo glOria [it. optikuri mov­ lena. glAndebi [fr. glosarQum­i [laT.  glasisa. glossanium] _ (filol. molivlive] _ swrafmavali .  Sesivebuli g.) raime (Cveu­ lebriv Zveli) teqstis leq­ sikoni. tkbili Rvino da metreo vzomav] _ xel­ sawyo RvinoSi Saqris rao­ denobis gasarkvevad (Sesa­ mowmeblad). gloria brwyinva. gleikOmetr­i [berZ.) Tvalis mZime da­ avadeba. gliase Scd. dideba] _ 1. atmosferoSi feradi rgolebi. globAlur­i [fr. glaukôma] _ (medic. gleukos maWari. glacé gayinuli] _ nayinSereuli rZiani yava.  g.

hokeiSi). formebs da meTodebs. golOgrama [< berZ. gûlgûethâ Ta­ vis qala] _ 1. gnu [afr. (gadat. saxeebiani mkvrivi deko­ ratiuli qsovili (avejze gadasakravad. sadac sikvdiliT sjidnen da sadac saxarebis mixedviT jvars acves ieso qriste.) mekare (fexburTSi. 2. goraki pa­ lestinaSi. gnom] _ dasav­ leT evropul miTologi­ aSi: maxinji qondris kaci. gnosis codna. sakonditro warmoebaSi da safeiqro mrewvelobaSi. ierusalimis axlos. gnoseolOgia [< berZ. gobelin] _ xeliT naqsovi kedlis xaliCa. fardebisTvis da sxv. gOlgoTa [arab. samyaros warmoSobisa da ganviTarebis Sesaxeb qris­ tianul religiur dog­ matebze. gavrcelebulia gol aRmosavleT da samxreT afrikaSi. romelic swavlobs Semecnebis SesaZleblobebs.)  gobelini Scd. Semecneba da logos moZRvreba] _ Semecnebis Teoria. golf] _ 1.) satanjveli ad­ gili.  gliukoza Scd.] _ mcoxneli ZuZum­ wovari cxoveli antilopis gvarisa. goalkeeper] _ (moZv. gamosaxuleba 2. nivTierebebis Semadgen­ lobaSi. ro­ melSic Caqsovilia raime suraTi. tanjva (“golgoTaze asvla”). Canaweri] _ moculobiTi gamosaxuleba. Se­ dis saxamebelsa da zogi sxv. golkQper­i [ingl. spor­ tuli TamaSi _ specialuri joxis dartymiT sxmuli re­ zinis burTs miagoreben da cdiloben Caagdon fosoSi . romelic icavs miwisqveSe­ Tis grZneulobas. ¥ gnoseologiuri. idealistur fi­ losofiasa da iudevlobaze dayrdnobiT. gnostQcizm­i [< berZ. gobElen­i [fr. iyeneben medicinaSi. romelic miiReba sinaTlis talRebis dasmis (dadebis) gziT gOlf­i [ingl. gnOm­i [germ. holos wona da gramma aso. cdilobda Seeqmna moZ­ Rvreba RmerTis Sesaxeb. mis wyaroebs.-107li] _ yurZnis Saqari. gnostikos SemecnebiTi] _ adrindeli qristianobis religiur­ filosofiuri mimdevroba.

didi warmodgena sakuTar Tavze. 2. gorgette] _ me­ liis an sxva nadiris bewvis .  gondolierasi Scd. iyeneben aseve signalis misacemad. romelsac aqvs manJtebi muxls qvemoT Sesakravad (Sarvali­gol­ fi). romelsac aqvs aweuli fi­ guruli cxviri da maRali kiCo. winda _ muxlamde sigrZis. gOng­i (ingl. megondolisa. romelsac ukraven grZelTaviani jo­ xiT. binadrobs centralur af­ rikaSi. daxlarTul saqmis. gondolQera [it. gonAdeb­i [< berZ. sinon. aleqsandre makedonelma gaxsnis magier maxviliT gakveTa igi]. gonς Tesli] _ sasqeso jirkvlebi. frigiis mefem gordiam (gordias) dax­ larTa kvanZi. aerostatisa da diriJablis saTavsi adamianebisa da xelsawyo­ meqanizmebisaTvis megOndole _ igivea. rac gondolieri. honor pativi] _ qedmaRloba.) iT­ qmis rTuli.) meniCbe (qarT. haerburTis kalaTi mgzav­ rebisaTvis. gonOrea [berZ. mokle Sarvali.S­Si). gondolQer­i [it.S. Zneli amocanis. gondoliere] _ gondolis (mniSv. gorilla] _ ada­ mianis msgavsi yvelaze didi (2 m­mde simaRlis) maimuni.gon -108- (gavrcelebulia inglissa da a. 3. ¥ gondolierisa. brtyelZira veneciuri navi. 1. romlebic warmoqmnian sasqeso pro­ duqtebs (kvercxebs. ga­ mouvali mdgomareobis Se­ saxeb [Zv. gonorrhoia. gondola] _ 1. gOrila [ingl. gonos Tesli da rheo mimdinareoba] _ veneriuli daavadeba _ Sardsadeni milis Cirqovani daavadeba. ampartavnoba. megondolesi Scd. gOrdias kvAnZi _ (wign. gOrJet­i [fr. ¥ gondolisa. gong < malai­ uridan) _ sartymeli mu­ sikaluri sakravi _ brin­ jaos TefSi. gondoliera] _ veneciuri gondolierebis simRera gOnor­i [laT. tri peri.  gondolasi. erTniCbiani grZeli. megondole). sper­ matozoidebs). berZnuli le­ gendis mixedviT. 2. gOndola [it.

gavr­ celebuli iyo gansakuTre­ biT germaniaSi. gradusiani.) ma­ teriis Tviseba. xarisxi] _ (piro­ biTad aRiniSneba pawawina wriT ricxvis zemoT mar­ gra jvena mxares _ 1°) _ 1.  20 g.-109sayelo. qvis. gravQura [fr. gradAcia [laT. arqiteqtura. msoflio miziduloba). gravitAcia [laT. Tan­ mimdevroba. TaRi.­iT ixma­ reba agreTve goTUri. romelsac qalebi atareben. alkoholuri sasmelis (spirtis) simagris erTeu­ li. rac gamoixateba sxeulTa ur­ TierTmizidulobiT. 15-g. ¥ . 4. Zvlis. siTbo. gothique. temperaturis sazomi er­ Teuli. siTxis simkvrivis sazomi erTeuli.. g.5 g. graveur] _ gra­ virebis specialisti (sinon.  sxeulTa g. Gotik] _ xuroTmoZRvruli stili gvian Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. got. g. yinva. (qarT. gravQori [fr. gaufrer] _ talRiseburi nakecebis ga­ keTeba qsovilze. gamoirCeva wvetiani da te­ xili moxazulobiT. gravure] _ 1. gravQreba [fr. kuTxis an rkalis sazomi erTeuli. qaRaldze. xis. safexuri. raime magari masalis (li­ Tonis. stili. ¥ gotikuri. 5 g. gaZli­ ereba] _ erTi safexuridan meoreze TandaTanobiT ga­ dasvla. gradatio Tan­ daTanobiT amaRleba. kuTxe. Tunuqze da misT.isriseburi TaRebis.. avadmyofs sicxe hqonda 37. sinon.  g. ¥ gravitaciuli. gofrQreba [fr. SrQfti _ laTinu­ ri Sriftis nairsaxeoba. Tvisebebi. CuqurTmebisa da vitraJebis siuxve da sxv. gOtika [fr. damaxa­ siaTebelia maRali da wve­ tiani nagebobiT. germ. taZari. minis da sxv. graver] _ naxatis an warweris amokveTa raime magar masalaze.  60-g. 3. yinva. gravitas simZime] _ (spec. grAdus­i [laT. gradus nabiji.) gluv zedapirze amokveTili an amoWrili . aqaqi). TandaTanoba. g. udris wrexazis 1/360 nawils. 2.  gotikuris mniS.

saartilerio g. granite < laT. ¥ granatisa. g. romelzedac ara­ sagadasaxado SeRavaTebi vrceldeba. granati Scd. mindvris Spatisa da qarsisagan.grama [<berZ. Graf] _ dasavleT evropaSi da revoluciamdel ruseTSi: Tavadaznauruli memkvidreobiTi tituli. g. uzarmazari. . grAnata [it.  telegrama. g.  g. gramme] _ masis er­ Teuli wonaTa metrul sis­ temaSi. Canaxa­ zisadmi. grandiose] _ Zalian didi.  g. . romelic Sedgeba kvarcis. veeberTela. aseTi naxatis anabeWdi qaRaldze. fonograma.  g. gramma Canaweri] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas raime Canawerisadmi.. grammatikē] _ enaTmecnierebis nawili. kana­ dasa da zog sxva qveynebSi. grant] _ miz­ nobrivi daxmarebis Sede­ gad gamoyofili fuladi Tanxa. Zvir­ fasi saSeni masala. gramma aso.  firfitebi. amerikis SeerTebul StatebSi. gegmebi. grAm­i [fr. fr. ¥ graviurisa. grAnt­i [ingl.  graviurasi Scd. nageboba. ¥ gramatikuli. 2. grAnit­i [it. demonstracia. xelis g.-is Zegli. gramAtika [berZ. Secdoma. wesebi. ba­ ronze meti. gramOfon­i [berZ.  gramafoni Scd.. xma] _ ruporiani aparati. grandiOzuli [it. grAf­i [germ. Canaweri da phone bgera. romelic gadmoscems fir­ fitaze meqanikurad Cawe­ rili xmas (musikas. didebuli. lapa­ raks). mecniereba ama Tu im enis agebulebis Sesaxeb. ro­ melic Seiswavlis sityvasa da winadadebis agebulebas (Sedgeba ori nawilisgan: morfologia da sintaqsi).  granatasi. granata] _ gasas­ kdomi saartilerio Wurvi. sAgrafo _ msxvili adminis­ traciul­teritoriuli er­ Teuli inglisSi.  fugasuri g. udris erTi kuburi santimetri wylis masas. grandioso.gra -110- naxati. di­ adi. granum xorbali] _ magari kristaluri qani.

graphō vwer da logos moZRvreba] _ Teoria. risame moZraobis dawvri­ lebiTi ganrigi (dReebis. Graphit] _ 1. naxazi.  scenografi.  g.grAf­i [< berZ. 2. graphikos xazvi­ Ti.). saaTebisa da wuTebis mi­ xedviT). elteqnikuri nawar­ mis. romlis mixedviTac .  grafiniisa Scd. 2. grafQnia [germ. ¥ grafiniasi. grafolOgia [< berZ. warmoebaSi. sveti. moSavo an Savi minerali. sakantoro davTrebSi da sxv.. dasamzadeblad.  grafasi Scd..) xelnaweri an nabeWdi niSnebis moxazu­ loba. ¥ grafikuli. avtobusis mimosvlis g.-is mixedviT muSaoba. (lingv. cocxali metyvelebis (bgeraTa) gamoxatva weriTi niSnebiT (asoebiT). naxSirbadis nairsaxeoba. am mineralis Rero fan­ qarSia Casmuli. graphē xazi] _ Sualedi or vertikalur xazs Soris (tabulebSi... graphō vwer germ. grafQkos­i _ grafikis (ix. iyeneben fanq­ rebis. xatva] _ 1.-is gamocema. xelovneba.  amocanis gadawyvetis g.  g.  atmosferuli wnevis cvalebadobis g. sapoxi masalebis da sxv. matarebelTa moZraobis g. gräfin] _ grafis coli an qaliSvili. cecxlgamZle tige­ lebis.-111- gra meTodi. graphikē xazva. romelzedac mrudeebis saSualebiT naCvenebia ri­ same ganviTarebis an mdgo­ mareobis raodenobrivi maC­ veneblebi. xazebiT StrixebiT (usaRebavod) xatvis xelovneba. grafika) specialisti mxat­ vari. ¥ grafisa. ¥ grafikuli. grAfa [berZ. transportze: muSaobas mimdinareobis. . daxazuli] _ 1. grAfika [< berZ. grAfik­i [berZ. barografi. qarTuli g.  ferwera da g. grAfit­i [< berZ. graphō vwer] _ rTuli sityvebis dabo­ loebebSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebebs Camwer pirTan an Caweril saganTan. 2. aseTi xelovnebis nimuSebi. avtografi.

2. saxis aseTi SecvlisaTvis saWiro cximovani saRebavebi (fanqrebis saxiT) da sxva­ dasxva dasawebebeli. grQm­i [fr. romelSic Caflulia moxaluli nigo­ zi. graphō vwer da mania miswrafeba. am mcenaris nayofi. grillage Sewva. Txili an nuSi.is gakeTeba. grQlaJ­i [fr. greQder­i [ingl. grazioso] _ graciiT (ix. mTxzve­ lobisadmi. moxalva] _ Sokoladis kan­ feti erTgvari. graciOzuli [it. grille fr. SemoRebuli iqna 1582 wels romis papis gregor (Gregor) XIII­is dros iuliusis ka­ lendris (`Zveli stilis”) nacvlad. moxdenili. grQmasa [fr.. moxdeniloba mixvra­moxvraSi.  g-iT TamaSi.  g.  greifruti dasaSvebia. moZraoba. cekva. mSe­ neblobaSi.  graciasi Scd. grapefruit] _ citrusovani xexili erT­ gvari. grafomAnia [< berZ.gra -112sistema (`axali stili~). aromatuli da momwaro­ tkbili gemoTi. msaxiobis saxis Secvla specialuri saRebavebiT. rac saWiroa ama Tu im rolis Sesasruleblad.-is mocileba. g.  griliaJi Scd. narnari. greQpfrut­i [ingl. sigiJe] _ avadmyofuri mis­ wrafeba werisadmi. < griller Sewva] _ specialuri ka­ rada (gazis an eleqtro ge­ neratoris mqone. grQl­i [ingl. grimo naoWebiani] _ 1. ¥ graciisa. iyeneben gzebis. aerodromebis da sxv. moZraoba. grigoriAnuli: grigoria­ nuli kalendari.  g. grAcia [laT. romelSic mowyobilia gisosebi an mbrunavi Samfurebi xorcis didi naWrebis Sesawvavad). grigori­ anuli welTaRricxva [laT. grader] _ miwis saTxreli da sasworebeli manqana. gratia mSveniereba] _ sinarnare. grimes < it. gracia) aRsavse. grimaco] _ sa­ xis manWva ganzrax an uneb­ SesaZlebelia adamianis xe­ liT (naweriT) misi xasiaTis gageba. g. xelis Seswavla adamianis xasiaTis gasar­ kvevad. wveris. ulva­ Sis dawebebiT da sxv. Gregorianus] _ welTaRricxvis .

 g. 2. romelic msaxiobebs grims ukeTebs. arwivis frTebi da arwivis an lomis Tavi (qarT. didostati).  grosmaistrisa. grOg­i [ingl. Tanamdebobis pi­ gro ris xelmowera. grQfon­i [fr. parkebSi. gamocema. Stempeli. sinon. aseTi xel­ moweris anabeWdi. koniaki an arayi. grQf­i2 [germ. yaimi. Griff] _ 1. ro­ melzedac TiTebs aWeren mis gayolebaze daWimuli simebis xmis simaRlis Se­ sacvlelad. beWedi. sagrimQoro _ TeatrSi: oTaxi. griffon] _ igivea. filtvebis g. exi). aqvs Roris tani. grQf­i1 [< berZ. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: sasuliero­rain­ duli ordenis meTauri. sadac grims ikeTeben an ukeTeben. grog] _ magari sasmeli _ Saqriani cxeli wyliT Sezavebuli romi. avadmyofi ¥ gri puli da gri pozuli. sinon. agreTve gamoqva­ bulis msgavsi xelovnuri nageboba (Cveulebriv ba­ RebSi.  gitaris g. sinon.  virusuli g.  grimasasi Scd.. . rac grifi1. si­ mebiani sakravis yeli. grOt­i1 [fr. grippe] _ mwvave infeqciuri daavadeba. ¥ gri piani  g. griffe] _ 1. ¥ grifiani. gryps laT.  grimasisa. rom­ lisTvisac damaxasiaTebe­ lia sasunTqi organoebis anTeba.-113lied.  g. grotte] _ gamoq­ vabuli zRvis flatovan napirze. anTeba. ¥ grosmaisteruli. grimQor­i [fr. 2. movlenebi. lomarwivi). Grossmeister] _ 1. grosmeisteri Scd. romelic eniWebaT umaR­ lesi kvalifikaciis mo­ Wadrakeebs (qarT.  g. ¥ grosmaisterisa.  wigns Tavze qonda mecnierebaTa akademiis g. grQf­i3 [fr. gryphus] _ antikur miTologiaSi fantastikuri cxoveli. grimeur] _ Teatris muSaki. raime sabuTze an gamoce­ maze gakeTebuli warwera. qarT. grQp­i [fr. grosmaQster­i [germ. wodebuleba.

-is ostati. it.. gubernator mesaWe] _ 1. damaxinjebuli komikuri sa­ xiT. ruseTSi guber­ niis mmarTveli. ena. saxuravis da saizolacio masalebis warmoebaSi da sxv.  g.  guvernantka Scd. goudron] _ Sa­ vi fisovani nivTiereba. 2. grotEsk­i [fr. 2. saRebavis pirveli fena na­ xatis tiloze an ramdenime ferad SeRebil saganze. g-is wylebi 2.  qviSis g. romelSic Sereulia TeTra. grOt­anZa _ ialqniani ge­ mis yvelaze maRali (cxvi­ ridan meore) anZa.] _ ruseTSi ZiriTadi administraciul­teri to­ riuli erTeuli. gubernAtor­i [laT. gUaS­i [fr. niadagi.  g. gUTeb­i _ erT­erTi Zveli germanuli tomi. gUdron­i [fr. ¥ groteskuli. fantastikur gazviadebul. ¥ guTuri. grottesca] _ literaturasa da xelovnebaSi: adamianisa da sagnebis gamoxatva ucnaur. mmarTveloba. .gro -114[rus. aseTi saRebaviT daxatuli suraTi. губерния < laT. groot] _ swo­ gubErnia ri ialqani grot anZaze. roli. gouverneur] _ bavSvebis aRmzrdeli ka­ ci (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi. gouvernante] _ bavSvebis aRmzrdeli qa­ li (Cveulebriv ucxoeli) Tavadaznaurul­burJuazi­ ul ojaxebSi.  s. ¥ sagubernio. guTuri Srifti _ ixileT gotikuri: gotikuri Srif­ ti. grotesque. iReben navTobis gamoxdis narCenebisagan (krekingis procesi). amerikis SeerTebul Sta­ tebSi: Statis mmarTveli. aseTi xerxiT Seqmnili nawarmoebi. 3. sagubernio qalaqi _ gu­ berniis mTavari qalaqi. guvErnant­i [fr. gouache] _ 1. grund] _ 1. grUnt­i [germ.  g. miwa. grOt­i2 [holand. stili g. guvernQor­i [fr. iyeneben sagzao mSeneblobaSi. wyalsa da weboSi gaqnili saRebavi. koloniebSi: umaRlesi Ta­ namdebobis piri.

raimes mokle gadmocema. so­ usis danamatiT.] _ iaponiaSi: Ziu­ doistebis ostatobis xa­ risxi. digest] _ 1. 2. g. gourmand] _ kar­ gi saWmelebis mcodne da moyvaruli. dAlai­lAma _ tibetis uze­ naesi mmarTveli da reli­ giuri winamZRoli lamai­ tebisa.  gutapirCi Scd. danAelTa saCUqari _ iT­ qmis mzakvrul saCuqarze [homerosis eposis mixedviT danaelebma (berZnebma) troas alya moxsnes da mis mcxovreblebs saCuqrad dautoves uzarmazari xis cxeni. gutta-percha < malaiuridan] _ zo­ gierTi webovani mcenaris gamagrebuli wveni. ¥ dalai-lamisa. danaQdebis Sroma _ iTq­ . dAn­i [iap. metwilad mwvanesa da wiTels.-115- dan gulQaS­i [ungr. gutAcia [laT. yovel dans Seesa­ bameba sxvadasxva feris sartyeli. gulias] _ un­ gruli warmoSobs kerZi _ moSuSuli da Senelebuli xorcis wvrili naWrebi. gUrman­i [fr. romlis drosac adamiani ver arCevs zogierT fers. ZiriTa­ dad kalciums. d daQjest­i [ingl. gutta wveni] _ wylis gamoyofa wveTebad mcenaris foTlebidan. gemosmoyvare. daltOnizm­i [< ingl. dAmokles mAxvili _ iTq­ mis mudmiv safrTxeze [Zve­ li berZnuli Tqmulebis mixedviT sirakuzelma ti­ ranma dionisiosma erT­erT nadimze Tavisi adgili da­ uTmo Tavis moSurnes _ da­ mokles da mis Tavze ZuiT dakida maxvili].­ is dros mcenare gamoyofs zedmet marilebs. piris pativis moyvaruli. iyeneben teqnikaSi. pirveli gamocema Jurnal­ gazeTebidan amokrebili Semoklebuli teqstebiT. fizi­ kosis Dalton­is saxelidan] _ mxedvelobis nakli. gutAperC­i [ingl. romelSic isxdnen SeiaraRebuli meomrebi]. ¥ daltoniki.  dalai-lamasi Scd. tyavis msgavsi.  gulaSi Scd.

] _ TavsarTi. daktylos TiTi da logos sityva] _ yru­munjTa TiTebiT la­ parakis xerxi: xelis anbani. daqtilo. daOsizm­i [Cin. vaTvaliereb] _ TiTebis ana­ beWdis mixedviT pirovnebis dadgenis meTodi. daktylos Ti­ Ti da skopeo vxedav. bolo dros TiTqmis mTlianad Seaviwrova budizmma da sxv. resto­ ranSi. gadataniT ase uwodeben inglisis mTavrobas. mcenareebis da cxovelebis saxeobaTa warmoSobis Sesaxeb bu­ nebrivi SerCevis gziT [me­ 19 s. religiebma. ga­ moyofas. mag: daqtiloskopia. dAnsing­i [ingl.  demobilizAcia.. romelzedac moTavsebulia sagareo saqmeTa saministro da premier­ministris rezi­ dencia. dAuning­strQti [ingl. romelsac safuZvlad daedo brZeni dao­Zis mier dawerili wigni `dao de Zini~. Daktyloskopie < berZ. dAntist­i [fr. ingliseli bunebis metyvelis Carlz darvinis (Darwin. dentiste < laT. kbilis teqnikosi. dens (dentis) kbili] _ kbilis eqimi. dAcan­i _ budisturi salo­ cavi (lamaitebisa). londonSi: quCa. daRmasvla. darvQnizm­i _ moZRvreba co­ cxali bunebis istoriuli ganviTarebis. dancing-hall sacekvao darbazi] _ sa­ cekvao darbazi. gauqmebas da sxv.dan -116mixedviT]. 2. romelic aRniSnavs: 1.. (moedani) Cveulebriv kafeSi. [< berZ. decentra­ lizAcia. daqtilolOgia [berZ. daqveiTeba. 1809­1882) saxelis ... die. daktylos TiTi] _ rTul sityvebSi aRniSnavs am sityvebis da­ mokidebulebas TiTebTan. vuyureb.] _ Zveli Ci­ nuri religia. de. mis dausrulebel da una­ yofo Sromaze [berZnul miTologiaSi: argosis me­ fe danargs 50 qalma­da­ naidebma (Danaides) mamis brZanebiT qorwilis Rames daxoces TavianTi qmrebi.. [laT.. Downing Street] _ 1. da­ cema.Tavidan mocilebas. 2. am danaSaulisaTvis Rmer­ Tebma maT daakisres uZiro kasrebiT wylis avseba]. daqtiloskOpia [germ.

). tansacmlisa. borjomis wylis d. (biol. agreTve de. cocxali orga­ nizmis ujredebis an or­ ganoebis daSlis procesi.  navTobis WaburRilis d.. debitor] _ (bux­ halt. deg dEbiut­i [fr. ix. degradAcia [fr. uwesivroba. agreTve de. romelsac vali aqvs mocemuli sawarmos. mowinaaRmdegeebma d. debQtor­i [laT. 2.  debiti sxva (ix.  axalgazrda mwerlis d. rasac iZleva wyaro drois garkveul erTeulSi.. krediti). dEboS­i [fr. aur­ zauri. paeqroba. navTobis da sxv. degazAcia [ix.. degenerAcia [fr.] _ momwamvleli nivTierebis­ gan gawmenda. ayalmayali.] _ TandaTa­ nobiT gauareseba raime Tvi­ sebisa. sadac SeaqvT yvela Ri­ rebuli faseuloba. gauareseba: ga­ dagvareba. debarkAder­i [fr. dacema.  oTxi mxedris d.. dawesebulebis an organiza­ ciisa. azrTa gacvla­gamocvla.. dEbet­i [< laT. gradus safexuri. romelsac debiuti (mniSv. parlamentSi. agreT­ ve am angariSze ricxuli vali da gasavali (sapirisp. débarcadére] _ mcuravi navmisadgomi. sabuRaltro angariSebis marcxena mxa­ re..  debeti sxvaa (ix. fizikuri an iuridiuli piri. .  cxare d. movale. kamaTi. debats] _ raime sakiTxis sajaro ganxilva. débauche] _ Cxubi. debAtebi [fr. organizmis biologiuri da fsiqologiuri niSnebis daqveiTeba.. Wadrakis partiis sawyisi stadia. laT. 1) aqvs. debiUtant­i [fr. dégradation < berZ. swrafad gaiTamaSes. dégéné rafion] _ 1. 2. siTxis raodenoba..  mx. débet marTebs] _ (buxhalt.-Si ar ixmareba. msa­ xiobis pirveli gamosvla scenaze.. dEbit­i [< fr.-117 degradacia. gauvnebleba (adgilisa. cema­tyepa. débit gamosavali] _ airis an wylis.). pirveli sajaro gamosvla raime samoRvaweo asparezze.). début] _ 1. arteziuli Wis d.).).). ro­ melic napirzea damagrebu­ li. daqveiTeba. débutant] _ piri.

kleba. farze. gadasaxadiT proporciuli dabegvra­ ufro mcire Semosavalze dabegvris procentis Sem­ cirebiT. degustare gemoze gasinjva] _ degustaciis specialisti. deadweight] _ (zRv. Dvalvation] _ fulis reforma. anda brun­ vaSi myofi fulis niSnebis oficialur kurss sweven dabla (faruli devalvacia) oqrosTan an romelime ucxo saxelmwifos valutasTan SefardebiT. moci­ lebas da sxv. meTodi.  Cais d. degrEsia [< laT. induqcia).  dezinfeqcia.deg -118TandaTanobiTi Seneleba. Ria devalvacia). romelic aRniSnavs risame ganadgurebas. degressio ukan daxeva] _ 1.  d.­idan] _ Tav­ sarTi. degustAtor­i [< laT. orden­ ze da sxv. 3. Rvinis daWaSnikeba. 2...). dés­gan. heraldikaSi: mikle war­ wera gerbze. dégustatio] _ raime produqciis gemos gasinjva. dedUqcia da deduqcQreba [< laT. degustAcia [fr. (finans. 2. devise] _ 1. wylis da sxv. feris Se­ mowmeba misi damzadebis dros. daskvna. dEviz­i [fr. romelsac avtori awers konkursze warweril namuSevars Tavisi saxelisa da gvaris nacvlad. sunis. dedvEit­i [ingl. [fr. ideas.  Zeglis proeqti wardgenili iyo d. mokle gamonaTqvami. CaTvliT. devalvAcia [germ. romelic Cve­ ulebriv gamoxatavs visi­ me qcevis an moqmedebis sa­ xelmZRvanelo azrs. dez. deductio gamoyvana] _ logikaSi: msjelobis xer­ xi _ zogadi debulebidan kerZo daskvnis gamoyvana (sapirisp. w. saomari moqmedebis .). deeskalAcia _ eskalaciis sapirispiro moqmedeba _ ag­ resiis. sunamos d. d. ¥ deduqciuri. mokle gamonaTqvami an sityva. gemis sru­ li tvirTmzidaoba (tvir­ Tamweoba) yvela aucilebeli maragis _ saTbobis.-iT `merani~. rom ga­ ufasurebul fulis niSnebs iReben mimoqcevidan da cvlian srulfasiani sak­ redito bileTebiT (e. TandaTanobiT Semcireba. rac mdgomareobs imaSi.

cnobebi. déshabillé] _ televiziis saSualebiT adamianebis Sesacdenad. dés da ministraciuli. d. dezaqtivAcia [fr. ze­ dezodorAcia [fr. igi ar eTanxmeba Tavisi [fr. di] _ radioaqtiuri WuWyis ¥ dezodorireba. rwmune­ dezodOrant­i da laT. binidan da sxv. nagebobis da misT. saSinao ¥ dezinformaciuli da satanisamosi. . dés ­gan. dés organisation] _ sazogadoebri­ samsaxuri an Tavi aarida vi wesrigis.  borotganzraxuli d. dés warmomadgenlis. dezorientAcia [fr. saxelmwifo. luri saSualebebiT (qarT. sameurneo laT. odor suni] _ dapiridan (ix. radios. mocileba sxvadasxva sag­ nis. désinfectipn] rientation] _ Secdena. désodezinfEqcia [fr. CaxSoba qimiuri saSuale­ dezErtir­i [fr. ­idan da laT. dezavuQreba [fr. romelmac TviT­ neburad miatova samxedro dezorganizAcia [fr. cudi sunis mocilebis sa­ ­idan da laT. déserteus] _ biT. activus moqme­ Sualeba. dezinformacio. dés­gan. swori _ avadmyofobis gamomwvevi mimarTulebis dakargva an mikrobTa mospoba specia­ warmodgena raimeze. integratio] _ mTelis da­ da sxv. odor suni] _ ada­ bulis moqmedebas. erT­erTi nukle­ _ yalbi cnobebis gavr­ inmJava. agreTve aq­ (cudi) sunis mospoba an tivacia).­ va (dnm) _ rTuli organu­ idan da informer Setyobineba] li naerTi.-119- dez dezabQlie [fr. désavouer]  d. (s. disci plinis jarSi gawvevas. mianisagan. darRveva. yovel cocxal ujredSi. daSla. organoebis norma­ nawevreba Semadgenel nawi­ luri saqmianobis (funqci­ lebad.) gancxa_ visime gancxadeba. adamiani. ad­ dezintegrAcia [fr. rom deba. onirebis) moSla. sinon.  ekonomikuri kavSirebis d. saSinao Cacmuloba. dezoqsiri bo nuk le Qn mJa­ dezinformAcia [fr. gausnebovneba). romelic moi poveba celeba gazeTis. dés­gan.

). formalizmi. dEka2 [germ. dekas (dekados) aTeuli] _ 1.  qarTuli xelovnebis d. naxati. leqsebi. sa­ zogadoebrivad raime mniS­ vnelovani movlenisadmi miZRvnili. Decke] _ zogi si­ mebiani musikaluri sak­ ravis korpusis nawili xmis asareklad da gasaZ­ liereblad. igivea. 3.  de-iured cnoba. dekalitri = 10 litrs. de-faqto). upiratesad mis birTvSi: mTavari rolis asrulebis organizmis niSan­TvisebaTa memkvidrul gadacemaSi. magram uar­ yofda mis Carevas bune­ bisa da sazogadoebis ganviTarebaSi. Zvel romSi: jaris aTis­ Tavi. decadentia dacema] _ me­19 s.­is dasasrulisa da me­20 s. dEka1. décade < berZ. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia uimedoba. iuridiulad ka­ nonis safuZvelze (sapirisp. 2.dei -120aTdRiani monakveTi: aTi dRe. rac duaieni.­ is dasawyisis xelovnebasa da literaturaSi: mimdina­ reoba. dEkada [fr. deus RmerTi] _ religiur­filosofiuri moZRvreba (me­17­18ss. dekAn­i [laT. d. [berZ. < laT. romelic sazomi erTeulis saxelTan mier­ Tebisas aRniSnavs mis aT­ jer gazrdas: 1. 2.  ianvris pirveli d. décadent dacema. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: ufrosi mRvdeli. drois aseTi monakveTi. da­ cema (ix.. daSla.  gitaris zeda d. ¥ dekadenturi. mis­ ticizmi. pianinos d. drois .. umaRles saswavlebelSi: fakultetis xelmZRvaneli piri. ¥ dekisa  dekasi Scd. 4. decanus aTisTavi] _ 1. dekadEntoba [fr. décadance] _ kulturis daqveiTeba. dekanozi. dekadentoba). dekAdans­i [fr. deka aTi] _ Tav­ sarTi.  politeqnikuri universitetis avtomeqanikuri fakultetis d. dEizm­i [< laT. aRi­ arebda RvTis.  d. de­Qure [laT. rogorc samyaros pirveli mize­ zis arsebobis. dejaure] _ for­ malurad.

elementebi. kaba. cema. declapiri aRniSnavs. Sic sazRvargareT mimavali deklamAtor­i [laT. qa­ sakiTxze. dévruli kiTxvis ostati. (mag.. ZiriTadi nebebis. gadasaxadis ga­ melsac guli Rrmad aqvs damxdelis gancxadeba Ta­ amoWrili da ar faravs . wavlebelSi: fakultetis  savaWro d.-121- dek dekAnat­i _ umaRles sas­ visi Semosavlis.. gancxadeba] _ 1. décolte] _ 1.] _ kvalifikaciis. 2. sabaJos dokumenti.pirobiTi brZa­ aqtisa. ro­ 3. romel­ mocdilebis dakargva. classé] _ vinc mowyvetilia deklamAcia da deklamQre­ Tavis klass da sakuTar ba [< laT. Canawerebis gauqme­ princi pebis mTavrobis sa­ ba gamomTvlel manqanebSi. xeliT: TviT dokumenti. qurdebi. sabaJo d. erTi an ramdenime saxel­ mwifos gancxadeba saerTa­ dekolorizAcia [laT. (finans. mawanwalebi). liTac aseTi aqti. xelmZRvaneloba dekanis 4. biT kiTxva: mxatvruli ki­ quCis qalebi. rome­ meTaurobiT. maTxovrebi.). oficialuri. declamatio ora­ monawileobas ar iRebs sa­ torul gamoTqmaSi var­ zogadoebriv cxovrebaSi: jiSi] _ literaturuli moralurad daqveiTebuli nawarmoebis gamometyvele­ da gaxrwnili. deklarAcia [< laT. Soriso politikis raime dekOlte [fr. pro­ pakets. lis tansacmeli. qonebis raodenobis Sesaxeb. safosto dokumenti. decoloratio] _ gauferuleba. kanoni dekolonizAcia _ koloni­ aris gamocxadebuli. kanonisa..rom­  dekoderi. fesiuli codnisa da ga­ 5. mxat­ deklasirEbul­i [< fr. romelic faseuloba miaqvs Tan.. deklamaciiT gamodis. Txva. sazeimo gamocxadeba raime code] _ gaxsna. isaTvis Tavisuflebis mi­  mTavrobis d. declaratio  d. de da fr. lic axlavs sazRvargareT dekvalifikAcia [< laT. ix. gasagzavn fuls an fasian de. dekodQreba [laT. Tu ra Zvir­ mator] _ msaxiobi.

2.) bgeris siZlieris TandaTan Semcireba. kanoni. dEkret­i [fr. delikAtur­i [fr. 2. rome­ lic warmomadgenelia ro­ melime organisaciisa.  d. delikAtes­i [fr. decretum] _ umaRlesi xe­ lisuflebis dadgenileba. ¥ dekretuli da sadekreto. . iseTi. da­ wesebulebisa.  pirveli moqmedebis d. délicattesse] _ gansakuTrebiT gemrieli.dek -122sadekreto (an dekretuli) Svebuleba _ Svebuleba or­ sulobisa da mSobiarobis gamo.). décoratif] _ adgilis damamSvenebeli. daniSnuleba] _ delegatebis jgufi. dekoratQul­i [fr. ¥ dekoraciuli da sadekoracio.  konferenciis d.. detalebi. decrescendo] _ (mus. win­ daxedul mopyrobas mo­ iTxovs. décoration] _ moqmedebis adgilis gafor­ meba scenaze ferwerulad an arqiteqturulad: scenis mowyobiloba. (s. délicat] _ 1. dekoracia). dekrESendo [it. yrilobis d. delegAcia [laT. delEgat­i [laT. Ria nawili aseTi kabisa. TviT amoWrili. sanukvari saWmeli.  dekoraciuli sxvaa (ix. décorateur] _ 1. gaformeba. mSvidobis Sesaxeb. brZanebuleba. sadgomebis (binebis) lama­ zad miwyobis. décret < laT. mcenareebi. adamiani 2. zrdilobiani  d. delegatus wargzavnili] _ arCeuli an daniSnuli warmomadgeneli romelime organizaciisa. morTvis spe­ cialisti. dekorAtor­i [fr. sul ufro da ufro xmadabla (sapirisp.  d. Tavaziani. dekorAcia [fr. s. mkerdsa da zurgis zeda nawils. scenis d. nugbari).  d. sinon. saxelmwifos da sxv. kreSendo). efeqturi.) mxatvroba. d. (qarT. d.  d. vaza. saxelmwifosi da sxv. mxrebs. saxelosno. dekoraciebis mxatvari. sakiTxi. rac frTxil. yels.  dekoratiuli sxvaa (ix. lamazi. delegatio gagzavna.

faq­ tebis damaxinjeba. delta (ber­  krebaze misi gamosvla iyo Znuli anbanis me­4 asos _ sruli d. planum ¥ demagogiuri. gaSuqeba Segnebulad. naris SesarTavTan warmoq­ farisevlobiTa da faqtebis mnili nariyi are. aqvs sam­ kuTxedis formis mzidi demarkAcia [fr. masSi hyavT delfinebi. dElta [berZ. deiphis (delphiRisagan. (medic. sibrtye] _ martivi sasporto  d. xerxi. agreTve okeanatio] _ saerTaSoriso samar­ riumi). sebSi. deltAplan­i [berZ.). romelic winaswarganzraxuli dama­ daserilia am mdinaris to­ xinjebiT raime miznis mi­ tebiT [berZnuli aso delta­s saRwevad (xalxTa masebis (Δ) saxelis mixedviT].-123- dam delimitAcia [laT. delta berZnuli anbanis me­4 aso Δ] _ mdi­ demagOgia [berZ. dapireba. d. romlebsac swavloben. saxelmwifo sazRvris zedapiri (warmoadgens xazis dadgena adgilze frans): mis qveS moTavsdeba (specialuri sasazRvro sportsmeni da mofrinavs niSnebis saSualebiT). démāgogia] _ 1. 2. ndobis mosapoveblad). . qsovilis mkvda­  deltoplani Scd. nos)] _ zRvis ZuZumwovari.  mdinare nilosis d. TalSi: saxelmwifo saz­ Rvris mdgomareobisa da demAgog­i [berZ. xazi. ri ubnebis gamijvna jansa­ dElfin­i [berZ. romelic delfinarQum­i _ zRvis pi­ yofs erTmaneTisagan meomar ras mowyobili didi akvari­ mxareTa jarebs dazavebis umi. piri. xazi _ 1.  deltasi Scd. motyueba cru dapirebebiT. démagōgos] _ politikani. dēmarcation] _ 1. delimita- wrvTnian da aCveneben mayu­ rebels (ix. 2. sakiTxis aramarTebuli ¥ deltisa. ¥ sademarkacio: sademarkacio veSapis nairsaxeoba. rogorc planeriT. safreni aparati. saxeli) da laT. Δ­s. dros. romelic mimarTulebis gansazRvra demagogiuri xerxebiT iZens mowinave saxelmwifoebs popularobas xalxTa ma­ Soris SeTanxmebiT.

) kanonzomierebas (qarT. d. gancxadeba da misT. SeiaraRebuli jarebisa da saxalxo meurneobis gaday­ vana saomari mdgomareobidan samSvidoboze. demokrAtia [berZ. dēmarche] _ (di pl.. xalxTaRweriloba).  amerikeli d. sinon. démobilisation] _ da demobilQzeba _ 1. demokratiis momxre. romelsac uxdis gemis pat­ rons damfraxtveli (ix. demUrej­i [ingl. demokratia . demErej­i. droebiT sasazRvro xazi sadavo teritoriaze. fraxti) portSi gemis gac­ denisaTvis.dem -124- 2.  armiis d. dēmos xalxi da graphō vwer] _ mecniereba.  d. erTi saxelmwifos mTavrobis mimarTva meori­ sadmi (nota.). romelime saxelmwifosaTvis akrZal­ va imisa. dEmetra [berZ. mrewvelobis d. dEmarS­i [fr. politika. demurrage] _ (zRv. gamoTvla. romelSic akrZalulia sam­ xedro obieqtebis qona da samxedro Zalebis yola. rom hqondes sam­ xedro mrewveloba da si­ magreebi. memorandumi. ¥ demografiuli. demogrAfia [berZ. xazi. demilitarizAcia da demi­ litarQzeba [< fr. hyavdes dadgenil raodenobaze meti samxedro Zalebi: ganiaraReba. demilitarizEbuli: de­ militarizebuli zona _ teritoriis aseTi zoli or saxelmwifos Soris. 2. samxedro mosamsaxureTa daTxovna. démilitarisation] _ saerTaSoriso xelSekrulebiT. demobilizAcia [fr.) gadasaxadi. Dēmētēr] _ berZnul miTologiaSi: mi­ wis.)  elCis d. miwaTmoqmedebisa da nayofierebis mfarveli qalRmerTi (romaul miTo­ logiaSi mas Seesabameba cerera). demokratiuli partiis wevri. romelic yofs dapyrobil qveynis teritorias saoku­ pacio zonebad. migraciis da sxv.-ebi. demOkrat­i _ 1. ganTavisufleba. romelic Se­ iswavlis mosaxleobis Semadgenlobas da misi moZraobis (Sobadoba­sik­ vdilianobis. 2.

(mniSv.). romelic risame demonst­ demoralizAcia [fr.-ad datova. dēmos] _ 1. va.  avtomobilis d. demokratiis safuZvelze (sinon. agrematis. romlis 3. romlis drosac mniSvnelobiT ixmareba ag­ umaRlesi xelisufleba reTve demonstrireba). protestis gamom­ kanonis da misT. risame sajaro gamoxatu­ drosac uzrunvelyofilia leba. rai­ demOn­i [berZ. 2. respub2­isaTvis). satana. gamomwvevi moqmedeba. sajaro Cveneba risame. wyobileba. da demonstrireba [germ. momwvevi. dēmorirebas (mniSv. démontage] _ manqanis.  sxdoma d. lika  s. xalxs ekuTvnis. demokratizAcia _ sa­ demonstracQuli _ ga­ xelmwifos. Tanasworuflebiani mona­ 4. politikuri mmarTvelobis 2. gademokratiuleba). (am forma. ralisation] da demoralizeba demonstrAcia [laT. sxva adgilas ga­ straciis (mniSv. 1) mo­ dasatanad da sxv. demOntaJ­i [fr.  d. vi msvleloba raime sazo­ gadoebriv­politikuri gan­ dEmos­i [berZ. ¥ demokratiuli. demonst_ 1. suliT dacema. s. moraluri gaxrwna. modebis 2. nizaciis princi pi. sazogadoebis.. saxelmwifo­  saprotesto d. zne­ ratio Cveneba. ¥ sademonstracio. gafrena. koleqtiuri muSaobis orga­ d. ti suli. masobri­ gva. qarxnis demonstrAtor­i _ piri. kla­ sobriv sazogadoebaSi: mo­ . moqmedebis unaris dakar­ Demonstrieren] _ 1. d. gardaqmna xatveli. darbazi. koleqtivis yvela wevris  erTianobis d. 2) axdens.  kinofilmis d. nawilebad daSla (remon­ demOnstrant­i _ demon­ tisaTvis.. damtkiceba] _ obrivi dacema. d.-125- dem < dēmos xalxi da kratos xe­ wyobilebis gamosaxatavad. daimōn] _ boro­ me mowyobilobis da misT. lisufleba] _ 1. nawile. qce­ wileoba.

dandy] _ natifad. ukanasknel modaze Cacmuli mamakaci. dēnationalisation] _ 1. buCqebi da lianebi.dem -126organizaciebis ganadgure­ bis. saxelmwifos mier na­ cionalizebuli (ix.). nacional­socialisturi partiis wevrebs saero da­ wesebulebebSi samsaxurs ar aZlevdnen.  d. ganadgu­ reba] _ RonisZiebaTa komp­ leqsi. an botanikuri baRis kuTxe. xalxi. romelime saxelmwifos saxleobis araprivilegi­ rebuli fenebi. dEmping­i [ingl. samecniero. militaristuli moR­ vaweobis an propagandis aRkveTisa da germaniis po­ litikuri cxovrebis de­ mokratiuli princi pebis safuZvelze gardaqmnis pi­ robebis momzadebisaken. dendron xe] _ specialuri baRi (dendrologiuri baRi). sadac dargulia sxvadasxva saxeobis xeebi. dendrolOgia [berZ. baRi (parki). sinon. denonsAcia da denonsQreba [fr. sas­ wavlo da kulturul­sa­ ganmanaTleblo mizniT. denacionalizAcia da de­ nacionalQzeba [fr. ¥ dendrologiuri. yovelgvari nacistu­ ri. 2.) dakargva. nacionalizacia) qonebis dabruneba uwindeli pat­ ronebisaTvis. denazification gauqmeba.) Zvel berZnul qa­ laq­saxelmwifoebSi: Tavi­ sufali moqalaqeebi.xalxis masebi. gadasayari eqsporti. saqonlis gayidva ucxoeTSi Sinagani bazris fasebTan SedarebiT bev­ rad iafad. dendron xe da logos moZRvreba] _ bo­ tanikis nawili. monebi demosSi ar Sediodnen. romelic xeebsa da buCqebs swav­ lobs.). erovnuli TaviseburebaTa (enis. kul­ turis da misT. dumping] _ (ekon. dEndi [ingl. dendrarQum­i [< berZ. denacifikAcia [< ger. romelic mimarTuli iyo faSizmze gamarjvebis Semdeg germaniaSi nacizmis aRmofxvris. franti. zogjer TviT­ Rirebulebaze naklebadac (konkurentebis gandevnis mizniT). dēnonciation] _ (di pl. 2. (it. nacional­so­ cialisturi partiis da mis mier kontrolirebadi .

dEpo [fr.-is miReba. dens (dentis kbi­ li)] _ Zvlismagvari niv­ Tiereba. fulis gaufasure­ ba. nominatis) fasiani qaRaldebis nominaluri Rirebulebis dacema. denominAcia [< laT. kreditorisaTvis gadasacemad (anda Sesana­ xad _ Tu kreditori uars ambobs miRebaze).) kanis bunebrivi feris dakargva. dEpeSa [fr. dēpôt] _ Senoba. departAment­i [fr.). depopulation] _ (spec.-iT gamoZaxeba. departAmenti _ ame­ rikis SeerTebul Stateb­ Si: sagareo saqmeTa sami­ nistros saxelwodeba.-ebi.  farexi Scd. metropolitenis da sxv. depigmentAcia [< laT. depopulAcia [fr.-is gagzavna. Deportieren] _ adamianis ga­ Zeveba misi mudmivi ad­ . d. kbilis mTavari Semadgeneli nawili.  zRvisiqiTa d.) vagonebi da sadac maT ukeTeben mimdinare remonts. romelsac warmoebisa an dawesebulebisagan ergeba Tanxa da raime mizeziT ar miuRia garkveul vadaSi. telegrama). mosaxleobis Sem­ cireba kleba. sa­ dac dganan lokomotivebi da matareblis (agreTve tramvais.  d. sax. dEntin­i [laT. amerikis SeerTebul Sta­ tebsa da SveicariaSi: sa­ ministro. denominatio (de da laT. pigmenti] _ (biol. gamowveulia epidermisis dep ujredebSi pigmentis gaq­ robiT (ix. Semnaxvel salaroSi da misT.-127gancxadeba saerTaSoriso xelSekrulebis moqmedebis Sewyvetis Sesaxeb. depOzit­i [< laT. dēpēche] _ te­ legrafiT an radioTi ga­ dacemuli saswrafo cnoba (sinon. depOnent­i [< laT. 2.) Tanxa an fasiani qaRaldebi Setanili sakre­ dito dawesebulebaSi (ban­ kSi. deponens (deponentis)] _ (finans. dēpartament] _ 1.) piri. d.). pigmentacia). ix. safrangeTSi: msxvili administraciul­ teritoriuli erTeuli. depozitum Sesanaxad mocemuli ram] _ (finans.  saelmavlo d. deportatio] da deportQreba [germ. deportAcia [laT.

-is Semadgenloba. wignis ydisaTvis da sxv. derma kani da logos moZRvreba] _ medicinis dargi. d. dErbi [ingl.. dēputation] _ deputatTa (mniSv. 2. gilsamyofelidan da sxva adgilas iZulebiT dasax­ leba.  m.) ga­ dasxmuli specialurad momzadebuli jaris nawi­ lebi. depressio daT­ rgunva. dEsant­i [fr.  parlamentis d.  sahaero d. ¥ sadesanto. ¥ dermatologiuri. operacia. 2). muSambis msgavsi. mowinaaRmdegis teritoriaze brZolis sa­ warmoeblad (gemiT. desantis monawile. romelic moqmedebs raime organizaciis.  s. paraSutistebi.dep -128ravad.  d. [< berZ. modu­ neba. xomaldi. dermatolOgia [berZ. su­ lierad daZabunebuli fsiqikuri mdgomareoba.-is miReba. daqveiTeba. s. s. deprEsia [laT. 2. 2. dermato. jarebis gadasxma mtris teritoriaze.). krebis davale­ biT.) qveynis sameurneo cxovrebis Seferxeba. d. medEsante _ sadesanto ja­ rebis samxedro mosamsaxure. dermatolo­ giis specialisti. iyeneben avejze gadasak­ . klinika. sazRvao d. derma (dermatos) kani] _ rTul sityvebSi aCvenebs am sityvebis damo­ kidebulebas kanTan an ka­ nis daavadebebTan. daTrgunuli. (ekon. tyavi] _ xelovnu­ ri tyavi. daCagvra] _ 1. polki. (me­ dic.] _ sam­da oTxwliani cxenebis doRi. gadasxma] _ 1.  d. rome­ lic kanis daavadebebs Se­ iswavlis. derma (dermatos) kani. deputatus] _ 1. arCeuli piri. sax. TviT­ mfrinaviT da sxv. romelmac raime davaleba unda Seas­ rulos. arCeuli warmomadgeneli. dermAtin­i [berZ.-is gagzavna. deputAcia [fr.. derby sak. da­ niSnul an arCeul pirTa jgufi. dermatOlog­i kanis daava­ debebis eqimi. descente daSveba. arCeviTi saxelmwifo dawe­ sebulebis wevri. dawe­ sebulebis. depUtat­i [laT.

despotēs] _ 1. dEtal­i [fr. ¥ despoturi. 2. yurZeni. manqanis. dEspot­i berZ. xasiaTi. dEstruqcia [laT. detAlur­i _ dawvrilebiTi.-129¥ medesantisa. mmarTveloba.-ebze yuradReba ar gaumaxvilebia. aSS­Si da sxva qveynebSi: samZebro poli­ ciis agenti (qarT.  mxatvruli d. kOvzi _ kovzi. (gadat. de (ix. pozicia. despOtizm­i _ SeuzRudavi xelisufleba. mtar­ vali).. winadadeba. romlis xelT iyo ganusazRvreli uflebebi. deteqtQur­i _ aseTi nawar­ moebi. darRveva. moTxroba. romelic sxvebs aiZulebs mis nebaze iqceodnen da sxvis survils arafrad ag­ debs. inglisSi. raime SeTanxmebis miRwevas (sapirisp. TviTneboba.. destabilizAcia da desta­ bilQzeba [laT. d. wvrilmani ram. TviTneba adamiani. deteqtiuri nawarmoebi (romani. rome­ lic zomiT metia Cais kov­ zze da pataraa sufrisaze. aRweriloba. de­ da stabilizacia)] _ sta­ bilizaciis moSla: myari mdgomareobis ararseboba.  d. Zalebi. tirani.  d. dEsert­i [fr. analizi. ¥ sadeserto. konstruqciuli).  d. 2. momxsenebels d. me­ qanizmis. d. sisastike. detEqtiv­i [ingl. situaciis d. romelsac sadilis Semdeg Seeqcevian (sinon. Carozi). mTelis nawili. kino­ filmi). destructio] _ raime normaluri struq­ turis moSla. maZebari).-ebi. romelic Seicavs . d. d. 2. sinon. Zvel aRmosavleTis monaTmflo­ belur monarqiebSi: umaR­ lesi mmarTveli. detective < laT.). garCeva.  medesantesi Scd. detectio gaxsna] _ 1.  avtomobilis d. sad. dētail] _ 1. dessert] _ xili an tkbileuli. xelsa­ wyos nawili.  s. sazogadoebis d. destruqcQuli _ rac xels uSlis Semdgom mu­ Saobas. det  mdgomareobis d. d. (sinon.

de-iure). (sapirisp. zadi. detEqtori _ spe­ cialuri mowyobiloba. im piris fsiqikuri mdgoma­ reobis Sesamowmeblad.  d. dEfeqt­i [germ.ebi. fistoni. ¥ defeqtiani. mokle xazi (­). rom­ lis dakiTxvac warmoebs.  detektivi. xarvezi. wvrilmani d. detector gamxsneli. definition] _ cnebis zusti gansazRvra misi yvelaze arsebiTi niS­ nebis saSualebiT.  defeqtiuri Scd. romelic Tavisi afeTqebiT iwvevs sxva feT­ qebadi nivTierebis deto­ nacias.. 2. sityvis Semadgeneli nawi­ lebis gamosayofad. sinamdvileSi.  d. defQcit­i [< laT. amnTebi. romani. wignis d. detonAcia [< laT. dEfis­i [rus. dE­fAqto [laT. Dēfect laT. d.  d. dartymiT. filmi. detektiuri Scd. saidumloebiT mocul da­ naSaulis gaxsnas. mowyobiloba. artur konan doilis d. moTxrobebi. avtomobili. romelic ixmareba sityvebis SesaerTeblad. definQcia [laT. detuo ..naklovaneba. feTqebadi nivTiereba. Deφuc < laT. detector < laT.  ded-mama. romelsac iyeneben risame (mag. d.  proeqtis d. gamoxa­ tavs maZebarTa Tavze ga­ damxdar faTerakebs. da­ naklisi. gasavlis metoba Semosavalze.det -130vgrgvinav] _ feTqebadi niv­ Tierebis meyseuli aaleba. sicr. rac gamowveulia sxva niv­ Tierebis afeTqebiT an Ser­ yeviT. de facto] _ faqtobrivad. deficit ak­ lia] _ 1. detEqtor­i [ingl. birTvul ga­ mosxivebis) gamosavlenad. romel­ sac iyeneben risame asafeT­ qeblad. siTbos.-ebis aRmofxvra. agreTve sityvis gadasatanad Semdeg striqonze. aR­ momCeni] _ 1. egzemplari. saxl-kari. sinaT­ lis. metyveleba. zarali. radiomimReb­ Si: mowyobiloba maRali sixSiris rxevebis dabali sixSiris (smeniT aRsaqme­ li) rxevebad gardaqmni­ saTvis. detonAtor­i _ 1. defectus] _ nakli. devisio gayofa] _ patara. 2.

saqoneli. romlis drosac SardSi gamoiyofa Saqari da sis­ xlSi Saqris raodenoba (Semcveloba) matulobs. gansazRvra] _ avadmyofobis gamocnoba. ¥ deficituri. yoveli meaTe damnaSavis sikvdiliT das­ ja wilisyriT. deformieren] _ risame formis Secvla. d.. diabētēa] _ im sneulebaTa saerTo sa­ xelwodeba.).. diAbeti _ avadmyofoba.  saTadarigo nawilebis d. dezentralizieren] _ 1. diAgnoz­i [< berZ. nedleuli.  sxeulis d. medi­ cinis dargi. diAbet­i [laT. d. diagnOstika [< berZ. di] _ TavsarTi mniS­ vnelobiT `ormagi~.. qalwulobis.  mmarTvelobis d. raime saqonlis nakleboba bazarze (rodesac moTxov­ nileba sWarbobs miwodebis). S. damaxinjeba. dadgena avadmyofis yo­ velmxrivi gamokvlevis Se­ degad.-is dasma. dēflōrātio] _ 1.  d. u. ro­ desac centraluri xeli­ suflebis zogi funqcia gadaecema mmarTvelobis adgilobriv organoebs. 2. umankoebis ubiwobis. mcdari d. Saqris avadmyofoba. di. deformatio] _ da deformQreba [germ. deformAcia [laT. 2.. deflower < laT. yoveli meaTe dia adamianis dasja damnaSavis mounaxaobis SemTxvevaSi. deflorAcia [ingl. gafuWeba.  swori d. decimus me­ aTe] _ (ist. centralizaciis gauqmeba an Sesusteba. romlis damaxasiaTebelia gaZlierebuli wyurvili da uSaqro Sardis Warbad gamoyofa.  difTongi.. TviT­ mmarTvelobis sistema. decentralizAcia [fr. romelTa dama­ xasiaTebelia Sardis War­ bad gamoyofa. [berZ. xerxemlis d.-131 biujetis d. yvavi­ lebis mowyveta. dakargva. . decimAcia [laT. diAbeti _ avadmyofoba. 2. romelic swav­ lobs daavadebis niSnebs da diagnozis dasmis meTo­ debs. diagnōsis gamocnoba. decentralisation] _ da de­ centralQzeba [germ. diagnōstikos gamomcnobi] _ 1.

2.  diakritiuli Scd.  guruli d. kilokavi).  daavadebis adreuli d. romelic aerTebs mravalkuTxedis or aramomijnave kuTxis wveroebs. ç.: rus ё. diagnozis dasma. fSauri d. leqsikoni. ¥ diademisa. sinon. romelic am asoTi uniSnod gadmoicema. moZraobisa da ganviTarebis zogadi kanonebis Sesaxeb. dialektikē sa­ ubris. ¥ diagonaluri. Cex. kilo. dialeqtika). diAleqt­i [berZ. qalis Zvirfasi samkauli _ Ria (saSuble) gvirgvini. diakritikos ganmasxvavebeli] _ diakritikuli niSani _ (enaTm. mimarTuleba. naxazi.  d.  d.dia -132miuTiTebs. d. didēma] _ 1. dialeqtos] _ (enaTm. diagramma naxazi] _ 1. diagonalis < berZ. diAdema [berZ.-ebi daviT kldiaSvilis moTxrobebSi. diagOnal­i [laT. dialEqtizm­i _ dialeqtis damaxasiaTebeli (kuTxuri) sityva an gamoTqma salite­ raturo enaSi. diAgrama [< berZ. dialEqtika [berZ. Wadrakis dafaze figure­ bis ganlagebis grafikuli gamosaxuleba. .  diademasi Scd. fr. damatebiTi niSani asos Tavze an mis qveS.).  produqciis zrdis d. diakritQkul­i [berZ.  d.). mag. bunebisa da sazogadoebis marad moZrav da cvalebad movlenaTa Semecnebis mec­ 2. kamaTis mimarTviT] _ mecniereba _ filosofiuri moZRvreba bunebis. 2. adamian­ Ta sazogadoebisa da az­ rovnebis cvalebadobis. romelze­ dac laparakoben ama Tu im kuTxeSi (qarT.. Zvir­ fasi TvlebiT gawyobili Tavsaxvevi an gvirgvini _ uzenaesi qurumebis (mefe­ ebis) xelisuflebis niSa­ ni. ¥ dialeqturi. rom unda warmo­ iTqvas sxva bgera da ara is. romelic TvalsaCinod gamoxatavs raime sidideebis Sefarde­ bas. diagōnios kuTxidan ku­ Txisken mavali] _ swori xazis monakveTi. š.  dialeqtikuri sxvaa (ix. metyveleba. saerTo­saxalxo enis ganStoeba.

firfita. atlasi. (wign. sruli. diAmetr­i [< berZ.  d.-133nieruli Teoria da meTodi. romelic da­ werilia saubris formiT.  d. gadat.  farTo d.. 15 m-ia. proeqcia)mowyo­ bilobis saSualebiT. (mus.  dialeqtiuri Scd. diAlog­i [berZ. interesebisa da sxv. ¥ dialeqtologiuri. diaspora gabneva] _ xalxis (eTnikuri erTobis) mniSvnelovani na­ .-is xma. dia 2. raime mrgvali sxeulis. saTavsis. ¥ diapozitiuri.  dialeqturi sxvaa (ix. d. dialogos] _ 1. azrovneba. romelic dialeqtebs Seiswavlis. (sinamdvilis Semecnebisa da gardaqmnis mecnieruli Teoria da meTodi).).  Sav-TeTri d. diapozQtiv­i [berZ. da­ pirispirebuloba da sxv.  diametraluri. diametriuli Scd. dQana [laT. eqspedicia. feradi d. (wign.  didi d.  5 sm d. meTodi. gadat.) sxvadasxva simaRlis yvela bgeris erToblioba. 2. saubari or an ramdenime pirs Soris (Sdr. 2. pozitivus da­ debiTi] _ fotografiuli suraTi minaze an sxva gam­ Wvirvale masalaze.romelic aerTebs wrexazis or wertils da gadis mis centrze. rome­ lic misawvdomia ama Tu im sakravis an momRerlis xmi­ saTvis.). dialeqtolOgia _ enaT­ mecnierebis dargi. ¥ dialeqtikuri.  diapozitivuri Scd.-is moRvawe.). literaturuli nawarmoebi an misi nawili. swori xazis monakveTi. diametros ganakveTi] _ 1. diametris (ganakveTis) xazis gayo­ lebiT risame Suaze gam­ yofi. 2. dialeqti). d.  d. iyeneben sademonstraciod sapro­ eqcio (ix.) zoma. sibrtye. dia gam­ Woli da laT. diametruli _ 1.-is detali. cirkis arenis d. sivrcis ganak­ veTi. diapAzon­i [< berZ.  d. uki­ duresi (winaaRmdegoba. Diana] _ romaul miTologiaSi: nadirobis mfarveli qalRmerTi. monologi). diapasōn `yvela simisa~] _ 1. diAspora [< berZ. mocu­ loba (codnis. moqmedebisa.

TxzulebaSi.  dieleqtruli. antena. dielEqtrik­i [ingl.dia -134tikos samoZRvro] _ 1. SeRwevadoba. samxedro da saxelmwi­ foebrivi mniSvnelobis obieqtebis dangreva.  qarTuli d. romelic mosdevs mis SekumSvas (sistolas). d.  didaqtiuri Scd. d. divErsia [< laT. diaphragma tixari] _ 1. SuasaZgidi). ¥ dieleqtrikuli. 2. gaWimva] _ (anat.-is dacva. didAqtika [< berZ.) gulis moqmedebis erT­erTi faza _ moSveba­ moduneba. ¥ dieturi..) kunT­ myesovani (kunTovani) Zgide. d. diAfragma [< berZ.romelic ar atarebs eleqtro dens. damoZRvris midrekileba. dQeta [berZ. romelic erTmaneTisgan yofs gulmkerdisa da muc­ lis Rruebs (qarT.  d. princi pebi. moSla mowinaaRmdegis zurgSi. (anat. (ix.  mkacri d. diastolē gaganiereba. gamaZlierebeli. dieleqtriuli Scd.). sasadilo  dietiuri Scd. didAqtizm­i [< berZ. Wkuis damrigebloba. ganrideba] _ 1. diversio gadaxra. 2. romelic zRudavs optikur sistemaSi gavlil sxivTa konas. d. enobriv movlenaTa ganviTarebis istoriuli Tanmimdevroba. didak- . diaita cxovrebis wesi] _ kvebis garkveuli reJimi.  d. igivea.). dielectric] _ (fiz. skolaSi swavlebis Teo­ ria. agreTve izolatori). meTodebisa da organiza­ ciuli formebis Sesaxeb. damoZRvra literaturul nawarmoebSi.  d. diaqrOnia [berZ. divErsant­i _ diversiis Cam­ deni piri. diAstola [< berZ. dia gavliT. sinon.  fotoaparatis d. saWmeli. wilis yofna Tavisi qveynis farglebs gareT. amerikaSi. nivTiereba. peda­ gogikis nawili _ moZRv­ reba swavlebis Sinaarsis. gamWoli da chronos dro] _ (lingv. rac didaqtivizmi ¥ didaqtikuri. optikur xelsawyoebSi: obieqtivis nawili _ nax­ vretiani gaumWviri firfita. didaktikos samoZRvro] _ damrigebloba.

 d. d. divizion] _ msxvi­ li sajariso SenaerTi.) laboratoria. es­ Tetikuri siamovnebis momgvreli sayofacxovrebo Tu sawarmoo ansamblebs.) firma. ¥ dizaineruli da sadizainero. romelic mZime Txevadi (dizelis .  d. dividendum gasayofi] _ mogebis na­ wili.) qaRaldis fulis niSnebisa da sxva fasiani qaRaldebis kursis daweva (sapirisp.  msrolelTa d. designer] _ mxatvar­konstruqtori. yoveld­ Riurad saxmar nivTebs da a. jgufi. disaggo] – (finans. divQdend­i [laT. dQzel­i [germ. satanko d. interierebs. saartilerio da jav­ Sansatanko nawilebSi (Zve­ diz lad _ kavaleriaSic). division] _ samxedro qveganayofi sara­ keto. dizAJio [ital. d.-135aseTi aqtebis Cadena ro­ melime qveyanaSi ucxo sa­ xelmwifos agentebis mier. dizaQner­i [ingl. divertQsment­i [fr. (s. mcire maStabis samxedro operacia.S. s. germaneli mecnierisa da inJinris Alfred Diesel­idan] _ Sigawvis Zrava.. divizQon­i [fr. 2. design proeqtis Sedgena] _ mxatvruli pro­ eqtireba produqciisa (sag­ nebisa). (s. romelsac mrewve­ loba uSvebs. avejs. ro­ melic Sedgeba ramdenime polkisa an brigadisagan. samuSaoebi. dizAin­i [ingl. d. mxatvruli konstruireba. ro­ melic Sedgeba sxvadasxva nomrisagan da imarTeba ZiriTadi warmodgenis Sem­ deg. romelsac iReben aqcionerebi maT mier da­ bandebuli kapitalis pro­ porciulad. ¥ dizainuri da sadizaino. romlis mizania mowinaaRmdegis yuradRebis gadatana dartymis mTavari mimarTulebidan da sxva mxares. divertissement gamxiaruleba] _ Te­ atraluri warmodgena. Diesel < sakuT. moqmedeba. ¥ diversiuli. (s. teqnikuri esTetikis spe­ cialisti. divQzia [fr. aqti. sax.  d. aJio). romelic apro­ eqtebs Tanamedrove.) mxatvroba.

2). 3. 2. msjeloba an daskvna. dQlema [berZ. di (s) orjer da logos sityva] _ 1. dysenteria] _ nawlavebis mwvave infeq­ ciuri (gadamdebi) daavade­ ba. rome­ lic misdevs mecnierebis an xelovnebis romelime dargs ise. UmReris (ugalobs) _ zedmetad aqebs. dilEtant­i [fr. (wign.  d. diTQramb­i [berZ. erTi CanafiqriT gaerTi­ anebuli ori romani an ori dramatuli nawarmoebi. dithyrambos] _ 1. safondo biuros wevri.  dezinteria. (log. romel­ Tagan erT­erTis arCeva aucilebelia. rac dinamika (mniSv. dealer < deal vaWroba. xotba. 2. meqanikis dargi. warmodgena] _ 1. romelic Sei­ cavs or. 2. dilOgia [berZ. msjeloba.diz -136- sawvavi) sawvaviT muSaobs. dizinteria Scd. d. rodesac ori arasasurveli SesaZ­ leblobidan aucilebelia erT­erTis arCeva. rom ara aqvs sa­ fuZvliani momzadeba. 2. firma an piri. ro­ melic fasian qaRaldebs yidis. biznesis keTeba] _ 1. dideba. dinAmizm­i [berZ. avtomobili. Zlieri] _ 1. dizentEria [berZ. romelic swavlobs sxeulTa moZraobis kano­ nebs maTze moqmed ZalebTan dakavSirebiT.). Zvel berZnul TeatrSi: ormoqmedebiani drama.  difirambi Scd. . erTmaneTis gamom­ ricxav debulebas. ¥ dilemisa. Zvel saberZneTSi: himni. moyvaruli. delectare] _ piri. ze­ rele mcodne. orgvari mniSvneloba. dynamis Za­ la] _ igivea. dQler­i [ingl. orazrovneba. gadaWarbebuli Seqeba.  dilemasi Scd. iseTi viTareba. dilēma < di ori da lemma gzavneli. ¥ dizeliani. sagundo simRera Rvinisa da mxiarulebis RmerTis dionises pativsa­ cemad: mogvianebiT: saxotbo lirikuli leqsi. dynamikos moq­ medi. sazeimo. ¥ diletanturi. romelic saqonlis yidva­gayidviT aris dasaqmebuli. diletante < laT. dinAmika [< berZ.).  d.

-1372. safrangeTSi. dinamo. zevsisa da semeles Svili (romaul miTologiaSi mas Seesabameba baxusi).) interesebi. saqarTveloSi.  d. sinon. cvale­ badoba. Dionysos] _ ber­ Znul miTologiaSi: Rvinisa da drostarebis RmerTi.  dinamometria.] _ veluri ZaRli.). ro­ melic sagangebo ganaTebis Sedegad gveCveneba moculo­ bis mqoned. ganviTareba (sapi­ risp. (s. diofizQteb­i [berZ. dynamis Zala] _ rTuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs am si­ tyvebis damokidebulebas ZalasTan.. dQngo [ingl. diOnise [berZ. ga­ moigona Svedma inJinerma da mecnierma alfred nobelma (1833­1895 ww.. siuJeti. ¥ dinastiuri da sadinastio. gamWvirvale qsovilze an mkrTal minaze orive mxri­ dan daxatuli suraTi. [berZ. ¥ dinamikuri. 2. 3.  dioramasi Scd. ¥ dioramisa. dia gamWoli da horoma xedi.). dinAmit­i [< berZ. d.  d. dinAstia [berZ.. naxati. moZraobis siWarbe. dyo ori . gav­ rcelebulia avstraliaSi. dynamis Zala] _ Zlieri feTqebadi nivTiereba. diOrama [berZ. dynamis Zala da metrēo vzomav] _ meqanikuri Zalis sazomi xelsawyo (qarT. piesa. statika). (wign.  bagrationebis d. deinos sa­ Sineli da saura xvliki] _ gadaSenebuli uzarmazari qvewarmavali. dynasteia] _ erTi da imave gvaris mo­ narqebi (mefeebi). iyeneben samxedro da sam­ To­sainJinro saqmeebSi. romlebic TanmimdevrobiT cvlian erT­ maneTs taxtze naTesaobis dio da memkvidreobis uflebis safuZvelze. risame moZraoba. dingo < avst­ ral. romlis wina plan­ ze moTavsebulia mocu­ lobis mqone sagnebi.  dinamiuri Scd. energiasTan. movlenebis d. romlis mTavari ZiriTadi Semadgeneli na­ wilia nitroglicerini. dinOzavr­i [berZ. dinamOmetr­i [berZ. sanaxaoba] _ 1. gadat. Zalis sazomi). burbonebis d.

mowmoba. romelic sadi plomo naS­ roms amzadebs. festivalze warmatebiT ga­ mosvlisaTvis. qristianuli religiis warmomadgenlebi.  di plomatiuri. sadi plomatio sxvaa (ix.  universitetis d.  s. sigeli. s. di plomatia). diploma furceli. di p. do­ kumenti (orad gakecili)] _ 1.. diplōma `orad dakecili (ga­ kecili) furceli~] _ 1. dQplom­i [fr. diplôme < berZ. ro­ melic di plomatiur saq­ mianobas eweva da muSaobs ucxo saxelmwifoebTan ur­ TierTobis sferoSi. piri.  d. proeqti. da phisis buneba] _ (ist. ¥ di plomaturi da sadi plomato. mecnierebaTa doqtoris d. romelic moxerxebulad iqceva. d.) niWi.  xarisxis d.) urTierTobis damyareba. ¥ sadi plomo.1) aris dajildoe­ buli. (s. diplomete < . Tanamdebobis piri.. romelic eZlevaT raime konkursze. di pkurQer­i _ di plomati­ uri kurieri (ix. raime wodebule­ bis an samecniero xarisxis mikuTvnebis Sesaxeb. moqmedebis Sesaxeb sxvebTan urTierTobaSi. monofizitebi). 2. adamiani. diplomatie] _ 1.) fosta. romelic di plomiT (mniSv.  d. naSromi. (s.). gadat. saerTaSoriso po­ litikis gansaxorcieleb­ lad.. (saub. diplomAtia [fr. 2. ¥ di plomatiuri da sadi plomatio. 2. 2. gamofenili eqsponatebis maRali xaris­ xisaTvis. (s. di plOmat­i [fr. ityvian moxerxebuli saq­ cielis. mowmoba saswavleblis dam­ Tavrebis.). di plomatiuri). mTavrobis oficialu­ ri saqmianoba saxelmwifos sagareo.di p -138berZ. moqmedebs sxvebTan urTierTobaSi.romlebic aRiareben ieso qristes or bunebas _ adamianursa da RvTiurs (sapirisp. di plOmant­i _ 1. studenti. kOrpusi _ ama Tu im qveyanaSi akreditebu­ li ucxoeli di plomati­ uri warmomadgenlebi er­ Toblivad.

dirQJor­i [rus.. romlis korpusi airiT aris savse: marTuli aerostati.  s. (konservatoriaSi). warmarTva] _ sawarmos.  sadoqtoro d.-139- dis di plomatiuri kurieri _ Tanamdebobis piri. s. saavi­ acio Zravis mqone sahaero xomaldi. dawesebulebis an saswavleblis xelmZRva­ neli. sinon. dys] _ Tav­ sarTi mniSvnelobiT `ga­ yofa. directio pirdapiri mi­ marTuleba] _ zemdgom (umaRlesi) organos saxel­ mZRvanelo miTiTeba. romelsac sajarod icavs avtori samecniero sabWos sxdomaze kandidatis an doqtoris samecniero xa­ risxis mosapoveblad. disErtant­i [< laT. . dirEqtor­i [laT. da­ wesebulebis an saswavleb­ lis xelmZRvaneli organo direqtoris meTaurobiT. haerze ufro msubuqi. disharmonia. pulti..  disbalansi. gamoyofa. disertAcia [germ. Teatris d. dis.. di plomAtika _ istoriis damxmare disci plina. dis < berZ. protokoli). ro­ melic Seiswavlis istori­ ul sabuTebs (qarT. Дuрuжёp < fr..) [laT. romelic disertacias icavs. (xmovnebis win diz. ¥ sadiriJoro fakulteti.romel­ sac ama Tu im ucxo qveya­ naSi miaqvs di plomatiuri fosta. dirEqcia [laT.) balansis. diriger marTva] _ musikosi. dirEqtiva [fr. d.. saopero an sabaleto speqtaklis.. sigelTmcodneoba).-is dacva. directive < laT. dirigeable] _ di plomatiuri proto­ koli _ (ix. directio mimar­ Tuleba] _ sawarmos. dissertatio kvleva.  avtosatransporto sawarmos d. wonaswo­ robis darRveva. dirQJabl­i [fr. disbalance] _ (wign. msje­ loba] _ mecnieruli naSromi.romlis Sesruleba aucilebelia.  di plomaturi sxvaa (ix. disbAlans­i fr. director < dirigere gasworeba. di plomati).. dissertans (dissertantis) mkvlevari] _ pi­ ri. uaryofa~. dayofa. romelic xelmZRvanelobs orkestrs. skolis d. Dissertation < laT. gunds.

disk JOkei _ ix. comfort komforti] _ (wign. simrgva­ le: (qarT. 2. diskOTeka [ingl. aseTi xmis mqone momRerali biWi. 2. bakmi). diskos mrgvali firfita da thēkē sacavi] _ 1. dQsk­i [fr. cudi pirobebi ¥ sadisertacio. gramafonis firfita (ix. naSromi. piri. axalgazrduli klubi. agreTve disko). dQskant­i [laT. dissidens (sissidentis) vinc Tanaxma ar aris] _ 1. ¥ diskoTekisa. sportsmenisaTvis Sejib­ rebaSi monawileobis Ca­ morTmeva. . d. dijei. dQsko [berZ.dis -140disquette] _ magnituri (la­ zeruli) diski informa­ ciiT kompiuterze dasamu­ Saveblad. dis. sxvagvarad mo­ azrovne. diskos] _ (saub.mTva­ ris moxazuloba. dQsket­i [ingl. ka­ fe da misT.).). dissimilis ara msgavsi] _ 1. kvali­ fikaciis CamorTmeva: kva­ lifikaciis dakargva. disimilAcia [laT. bavSvis (biWis) maRali sa­ simRero xma. fr. disque < berZ. gramofonis firfitebis sacavi. (biol. discothéque < berZ. asimilacia). laT. Tema. disQdent­i [< laT.romelic ar iziarebs qveyanaSi gabatonebul ide­ ologias da ibrZvis mis winaaRmdeg.) rTu­ li organuli nivTierebis daSla organizmis cxovel­ moqmedebis procesSi. piri. literatura. diskOmfort­i [berZ. 2. sity­ vas aZlevs uaryofiT an sawinaaRmdego azrs) da ingl. laT.  d. (lingv.  diskoTekasi. fr.. s. 2. diskoteka Scd. Tvisebrioba da facio vakeTeb] da diskva­ lificQreba _ 1. diskos] _ mzis. romelic ar aRiarebs qveyanaSi arse­ bul sarwmunoebas: rjul­ gandgomili. sadac ukraven firfitebs da cekvaven. sinon. dys­. 2.). discantus] _ 1. discotheque. dis­ (TavsarTi. diskvalifikAcia _ [ix. sityvaSi ori erTgvari bgeridan erT­ erTis cvla: ganmsgavseba (Sdr.  s. ¥ disidenturi. qualificatio kvali­ fikacia. diskette. moZraoba.

diskriminAcia [< laT. (lit. ganTavisufleba] _ samkurnalo­pro fi laq ti­ kuri dawesebuleba. keTilxmovnebis darRveva. visi­ me an risime Rirsebis.). dispErsia [laT. dispansaire < laT. warTmeva mospoba. dispancer darigeba. Seuwyobloba. _ daSla. dislokAcia [fr. bgeraTa arahar­ moniuli Sexameba (sapirisp. av­ toritetis. dayofa.). Seitana erTma uadgilo replikam. ar egueba raime er­ Tians. (samx.  tuberkulozis d. mo­ cileba. ndobis dakargva. dissaans sxvadasxva xmani. sxvadasxva mJReri] _ (mus.). s. discrēditer saxelis gatexa] _ da diskreditQreba [germ.-141cxovrebisa. rac ar ewyoba. dispersio ga­ fantuli. muSaobisa.) iseTi ram. Sexmatkbilebas.) ja­ rebis ganlageba qveynis teritoriaze. gabneuli] _ (fiz. flotis. prestiJis Seb­ Ralva. arazusti riTma. uflebis SezRudva.). klubi. 1. leqsTwyobaSi: arasruli. diskUsia [< laT. qim. xo­ maldebis ganawileba nav­ sadgurSi. gab­ neva. Tanas­ woruflebianobis. saxelmwifos da a. ¥ sadiskusio. romlis mizania (mkurnalobis garda) daavadebaTa winaaRmdeg wi­ naswari zomebis miReba. discriminatio gansxvaveba] da dis­ kriminQreba _ calkeuli pirovnebis. paeqroba. discreditieren] _ (wign. 2. dispAnser­i [fr.  oponentis d. konsonansi). (gadat. Seu­ Tanxmebloba. dispanserizAcia _ janm­ rTelobis dacvis RonisZie­ baTa sistema. discussio gan­ xilva.) dedamiwis qerqis dis Sreebis gadaadgileba. disOnans­i [fr.  rasobrivi d. das­ venebisa. dislocation gadaadgileba] da dis­ locQreba _ 1. saxelis gatexa. dissonance < laT. kamaTi. romelic xor­ cieldeba dispanserebis da poliklinikebis saSuale­ biT. S. 3. 2. sakiTxi. .  s. (geol.  saubarSi d. adamianTa jgu­ fis. garCeva] _ raime sa­ dao sakiTxis sajaro gan­ xilva. diskreditAcia [< fr.

romelic kineskopis cio.  TviTmfrinavis d. me­18­19 ss. marTva. 3.-ebia navTi da 2. (spec. ekranze. (s. zaciisaTvis saWiro aparati. mowyobiloba (kompiuteris ¥ distanciuri da sadistannawili). administraciul­ 2. CerTan dakavSirebuli.  d. manZili startsa da sadispetCero _ 1.).). gavlisas). (sp. tabulis. eleqtrotabloze informacias iZleva teqstis.-ze. centraluri punqtidan. dQsplei [ingl.  navTobis d.: werilobiTi benzini. dispropOrcia [fr. dispozQcia [laT. dispetCerisaTvis gankuTv­ teritoriuli ubani. d. distantia] _ rigebs transportis moZ­ 1. dispet­ finiSs Soris. manZili. moZrav avtomobilebs Soris. samsaxuri. erTmaneTTan Seufar­ ferad sxivebad (prizmaSi debloba. obis msvlelobas erTi  d. ganlageba.. literaturul an sxva xa­ siaTis Temaze. paeqroba mecnierul. Sualedi risame raobas an sawarmos muSa­ Soris. gzatkecilze da sxv. dispEtCer­i [ingl. disputo vmsje­ lob.  bgeris d.  mokle d.). naxazis saxiT. jaris tilaciis Txevadi produq­ an flotis sabrZolvelad ti. mTe­ TeTri sinaTlis sxivis lis calkeuli nawile­ daSla speqtris calkeul bis. (s. dQsput­i [< laT. rki­ nili sadgomi oTaxi. dispositio distQlat­i [< laT. distillatus wveTebad Camosuli] _ dis­ ganlageba] _ (saamx.). vkamaTob] _ sajaro niadagSi.dis -142- portion < dys da proportio] _ proporciis uqonloba.  centraluri s.) bombi. dispatcter] _ muSaki. romelic awes­ distAncia [laT. garidebis d.  s. analizi. 1. brZaneba jarisadmi brZo­ distilAtor­i _ distili­ lis dasawyebad. kamaTi. dispro- sQnaTlis dispErsia _ . nigzaze. 2. ¥ dispersiuli. display Cveneba] _  d.-is ufrosi.

traqtorSi da misT: meqanizmi.  RviZlis d. Dűne] _ qarisgan motanili qviSis borcvi (5­20 m simaRlisa) zRvis. difamAcia [< laT. mecnierebis damoukidebeli codnis dargi. romlis dacvac savaldebuloa ama Tu im koleqtivis yvela wevrisaTvis. filologiuri d. ¥ udisci plino (mniSv. diffamo saxels vutex] _ (samarT. Sromis d. (s. gamoxdiT gawmenda (siTxisa). mdinaris napirze..-143 u. elenTis d.) ortaepiani strofi. uTanxmoeba. distichon] _ (lit.). bgeraTa keTilxmovnebis darRveva.  mtkice d. 1­isaT­ vis).-ebi. mtkiced dadgenili wesi. musika. 2.  wylis d.-ebi. qsovilebis. discQplina [< laT. dQstiq­i [berZ. (s.  sabunebismetyvelo d. SeuTan­ xmebloba. isciplina moZRvreba] _ 1... d. romlis saSualebiTac ori uka­ na (wamyvani) Tvali sxva­ dasxva siCqariT brunavs mosaxvevebsa da uswormas­ woro adgilebSi. dys (uar­ yofis aRmniSvneli Tavsar­ Ti) da trophē kveba] _ (medic. (maTem. samxatvro d. gamoxda. moswavle.-is dacva.-ebi. Se­ marcxveneli cnobebis (nam­ dvilisa Tu mogonilis) ga­ moqveyneba presaSi. dif dys da harmonia Tanabgeradoba. maTematikuri d. organoebis an mTeli organizmis kvebis darRveva. ¥ disharmoniuli.  d. risame ramesTan Sesaba­ misobis darRveva. avtomobilSi. tbis. . dQubek­i _ umaRlesi xarisxis makedonuri Tambaqo. diferencQal­i [laT. 1­isaTvis).  d. distrOfia [berZ. distilAcia [laT.) visime saxelis gamtexi. ortaepedi. 2. differentia sxvaoba] _ 1.) damoukidebeli cvladi si­ didis nebismieri nazardi. saswavlo sa­ gani. Tan­ xmoba] _ 1. ¥ disci plinuri da sadisci plino (mniSv. (mus.) harmoniis.  disharmonuli Scd.) wesdeba (armiaSi). dQun­i [germ.) sasjeli. distillatio wveTva] da distilQreba _ disharmOnia [berZ.

diffractio texa. diffusio gabneva. sasaubro me­ tyvelebaSi ixmareba ag­ diferenciAluri gan­ reTve difteriti. raime meTodis dayofa. xunagi). or­ diferenciAcia [< laT. gafarToeba] 3. erTmaneTisgan bgeris Tu sxva talRebis gansxvavebul nawilebad. dabrkolebaTa Semovla. erTi nivTierebis yofa dialeqtebad da Sem­ atomebis an molekulebis deg. diphthongos < di (s) orjer.). si­ saSualebiT. diphterie < berZ. gantolebaTa sistema. ormagi.romelic Se­ iswavlis warmoebulebisa da diferencialebis Tvise­ bas da xerxs. mtvreva] _ (fiz. tarifi. romelic Seiswavlis wovani garsebisa da xa­ geometriul obieqtebs di­ xis anTeba.danawevreba difrAqcia [laT. 1­isaTvis): diferencialuri aRricxva _ umaRlesi maTe­ matikis nawili. difteriti Scd. axal enebad. (biol. maT warmo­ dQfTong­i [berZ. mier gzaze Sexvedrili elementebad. diferencQreba _ 1. gansxvavebuli (sxva­ dasxva pirobebSi). . 2. non.).) organoTa mraval­  sinaTlis d. mEtria _ geometriis na­ xorxis. marcvlad Serwymuli ori xmovani (qarT. traqeis lor­ wili. difTEria [fr.  d. diphthera kani] _ mwva­ ve gadamdebi daavadeba (upiratesad bavSvTa) ro­ diferenciAluri geo­ melsac axlavs cxviris. phthongos ebulebsa da damoukidebel xma. ganviTarebis procesSi. bgera] _ (enaTm. ferovnebis warmoqmna or­ ganizmis individualuri difUzia [laT. gavrceleba. (lingv. sinon. tolEbani _ gantolebani. TandaTanobiT SeRweva me­ ore nivTierebis atomebis diferencQuli _ araerT­ ¥ diferencialuri (mniSv. mravalgvar.) enis daSla.) sinaTlis.  difteria. erT­ cvladebs. romlebic Seicavs saZe­ bar funqciebs.  d. differentia gansxvaveba] da  diftongi Scd. da­ _ (fiz.dif -144- gvari. organizmis ferencialuri aRricxvis saerTo mowamvla (moZv. xmovani).

romelic (aRdgena). xel­ teqsts. politika – ufro susti diqtOfon­i [laT. (ist. sac erTi saxelmwifo Tavs  s. dictator] – saWiroebis SemTxvevaSi.  samxedro d. phone bge­ robebis moTxovnebis Tavze ra] – aparati. airebis d. sagareo safrTxis dros.  diktatori Scd. reJimi. teqsti. ri. rac  diktatura Scd. dictat < laT. siTxe. Sekruleba da sxv.) Zvel romSi: ga­ maTi Tburi moZraobis Se­ nusazRvreli ZalauflebiT degad. 2. romelTac moxveva. warmoiSva 2. Zvel romSi: diqtatoris [aSS­is samxreTis Statebis Zalaufleba. difuziis gziT miRebuli. bundovani. . romelsac niSnavda sena­ ¥ difuziuri.  d. laparake] – radios an te­ dQqtat­i [germ. dictatura] –  d. gabatonebuli klasis Se­ uzRudavi saxelmwifo Za­ diqsQlend­i _ saestrado or­ laufleba. ZalauflebiT. Sereuli. 2).-145- diq (molekulebis) SualedebSi 2. xie . gadat. dicto vu­ qveynebisaTvis Tavisi pi­ karnaxeb da berZ. romelic dictatus nabrZanebi] – 1. dQqt­i [germ. misi mmarT­ saerTo saxelwodebis _ Divelobis dro..land­is mixedviT].  d. leviziis muSaki. aRWurvili Tanamdebobis pi­  siTxeebis d. ti saxelmwifos saSinao an 1. ¥ diqtatoruli.. dicte] – igivea. bgerebi. dQqtor­i [< laT. saxelmwifos erTpirov­ naweris kvlav warmoeba nuli mmarTveli. (wign).  diktori Scd. xdeba zepiri metyvelebis  diktati Scd. fanera (mniSv. 2. dictor mo­  dikti Scd. meqanikuri Cawera da Semdeg. kestri erTgvari. romel­ ¥ sadiqtoro. diqtAtor­i [laT. aRWurvilia SeuzRudavi  diktofoni Scd. usa­ mikrofonTan kiTxulobs marTlo SeTanxmeba. 1. Ca­ 1. aramkafio. diqtAtura [laT. axvevs meores.

dOgmat­i [berZ. am bgeris aRmniSvneli noti. 2.  dogmasi Scd.. ganusje­ lad mtkicebis gareSe.zogjer barmenis rols asrulebs. dobermani] – erTgvari jiSis ZaRli (germanuli moZaRle dobermanis gva­ ris mixedviT. dogmatikos] – 1. Txevadi an airisebri niv­ Tierebis asarwyavad. dosis] – 1. dog ZaRli] – didi da Ronieri sasamsaxuro ZaRli erTgvari. cvlis melodiebs. ultramokle talRebis (FM) diapazonSi musikalur­ gasarTobi stereo­radio gadacemebis wamyvani. gamoTqma. romelmac ga­ moiyvana es jiSi pinCerisa da germanuli nagazis Sej­ varebiT).) arakri­ tikuli azrovneba. do] – musikaluri gamis pirveli bgera.diq -146dausabuTeblad. dOberman­pQnCer­i [ingl. 2. dogmaturi RvTis­ metyvelebis specialisti.romelic dogmebs emyareba. dOza [berZ. zusti zoma nivTierebisa. dosis da metron zoma] – xelsawyo ra­ dQqcia [< laT. romelsac miiCneven uryev WeSmaritebad yvela droisa da istoriuli pi­ robebisaTvis. doza] – mowyobiloba fxvieri.) doJis meuRle dOgma [berZ. dogaressa] – (ist. dogma (dogmatos)] – religiur moZR­ vrebaSi: ZiriTadi debu­ leba. dozQmetr­i [berZ. romelic Sedis narevis Se­ madgenlobaSi. dogAresa [it. 2. dogmatQkos­i [berZ. brmad miRebuli de­ buleba. Semokl. erT jerze an erT dRe­RameSi misaRebi wamlis raodenoba  mcire d. dogmebiT moazrovne. romel­ sac mihyavs saRamo. ¥ dogmisa. dozAtor­i [< berZ. dictio warmoTqma. romelsac iReben dausabuTeblad. ix.  kargi (cudi) d. dQjei [ingl. sax. doberman pincher < sak. DJ – disc jockey disk jokei] – 1. diskoTekaze piri. dOg­i [ingl. dogmAtizm­i – (wign. mtkicebis gareSe.) . do [it. dogma] – (wign. gamoTqma] – metyvelebaSi sityvebisa da marcvlebis warmoTqmis mkafioobis xa­ risxi.

d. 2. dok ingl.). dosis doza da metreo vzomav] – teqnikuri fizikis dargi. dokumentAcia – 1. docker] – nav­ sadguris muSa­mtvirTavi. centralur ner­ vul sistemaSi: droebiTi gabatonebuli refleqsi. domesticus saxlisa. d.-ebis Semowmeba. dominans (dominantis) gabatonebuli] – 1. sinon. (fiziol). romelic cvlis an aferxebs sxv. wel­ .­is bolodan ax. romelic dokSi an verfSi muSaobs. maga­ liTi. 2. masalebi.  dokumentaluri Scd. sabuTi). romelic ik­ vlevs radioaqtiuri pre­ paratebis gamosxivbasa da aqtivobas. Sinauri] – gareuli cxovelebis moSi­ naureba. refleqsebs. d.-ze xelis mowera 2.  istoriuli d.  teqnikuri d. risame damadasturebeli mowmoba (qarT. 3. (mus. dokumentebi. dominatus batonoba. werilobiTi cnoba (sinon.  d. d. sadac gemebs aremonteben (gemis wyalqveSa nawilis wmenda. risme ZiriTadi ni­ Sani. sizuste. documentum samoZRvro mowmoba.-is momzadeba. mtkicebis xerxi] – 1. dOker­i [ingl.-147diaqtiuri gamosxivebis ra­ odenobis gasazomad. domQnant­i [laT. romelSic gadmoce­ mulia faqtebi. dook] – navsadgurebSi: nageboba. kana­ daSi.-ebi. domestikAcia [laT.  d. kreb. dozimEtria [berZ. ZiriTadi gabatonebuli idea. dOlar­i [ingl. doku­ mentebiT dasabuTeba ri­ same. monacemebi. erTxelisufle­ bianoba] – romis imperiis gviandel periodSi (me­3 s.. dokumEnturi fQlmi – filmi. sabuTi). dOk­i [hol.-ebis gaficva. avstraliasa da zog sxv.  d. SeRebva da sxv. domQnat­i [laT. dollar] _ fu­ lis erTeuli aSS­Si. qveyanaSi.) maJoruli an mino­ ruli gamis mexuTe safe­ xuri. dokUment­i [laT. namdvilad dom momxdari ambebi. ¥ dokumenturi. muSa.

don [esp. dono vaCuqeb] – 1. dOna. aseTi kostumiT morTuli piri.): imperatoris Se­ uzRudavi xelisuflebis reJimi – gansxvavebuli princi pebisagan. holand. garemocul adgilebze. ase mimarTaven espaneTSi qals da mama­ kacs. batonoba.] – 1. Tirkmels.. – servantesis (1547­1616) romaniT `donkixot la­ manCelis” gmiris donki­ xotis saxelis mixedviT] – gulubryvilo. ¥ donkixoturi. esp. dominari] – 1.. av­ straliis kavSiri da sxv. dominQon­i [ingl.­ebi iyo kanada. hidravlikuri d. romlis drosac SenarCunebuli iyo respublikuri weswyobile­ ba. dOmkrat­i [< germ.  reformistuli ideebis d. romlis raime or­ ganos (mag. 2.  damkrati Scd. dammekract] – meqa­ nizmi simZimeTa asawevad mcire simaRleze. TaRr.) britaneTis imperiis SemadgenlobaSi Semavali saxelmwifo.dom -148Soniani wamosasxami. sasuliero pirisadmi mi­ marTva italiaSi. 2. meocnebe adamiani..  d. 3. 2. don < laT. 2. erTvis saxels win da niSnavs `qalbatons~. Warboba risame. ro­ melic Tavis sisxls iZle­ va avadmyofisTvis gadasas­ xmelad. dominion samflobelo. kaTolike berebis kapiu­ . donkQxot­i [< kreb.xelisufleba] – (ist. piri. it.  taZris d. kompleqti 28 saTamaSo firfitisa. domino < it. batoni] – 1. daumkraft. aseTi firfi­ tebiT TamaSi. dOnor­i [fr. samaskarado kostumi – sa­ xeloebiani da kapiSoniani farTo wamosasxami. saqcieli. dOmino [fr.  avtomobilis d. romelic una­ yofod ibrZvis ganuxor­ ciebeli idealebisaTvis. `ba­ tons”. donneur < laT. piri. amaRleba garemocul ad­ gilebze. doña. dominus qalbatoni. dominieren < laT. xelis d.) dominQreba [germ. romelic me­ Taurad scnobda inglisis mefes (d. romelzec das­ mulia – erTidan eqvsamde – wertilebi.

 samxedro d.-is miReba. romelic eZleva sawarmos.  s. dawesebulebas.  d. akrZalulia sa­ erTaSoriso saxelmwifo sportuli oganizaciebis mier. doge] – Sua sauku­ neebSi: veneciisa da genuis respublikebis meTaurTa tituli. dOqtor­i [laT. Tavdapirvelad iyenebdnen sacxenosno sportSi. doping < dope narkotikis micema. donJUan­i [< kreb.  d. dossier] _ raime sakiTxTan. aRWurva] – sa­ xelmwifo fuladi dax­ mareba. esp. doc ¥ dosiesi. saqmesTan da­ kavSirebuli dokumentebi. doctor mas­ wavlebeli] – umaRlesi sa­ mecniero xarisxi (romlis miniWebis pirobebi sxvada­ sxvanairia sxvadasxva qve­ yanaSi)  filologiur mecnierebaTa d.  dosiisa Scd. dotAcia [< laT. sistema. ramis mom­ cemi an gamRebi piri an or­ ganizacia. dotatie mo­ marageba. romelic mcire xniT aRagznebs.  doktori Scd.. saerTod. erTad Sekrebili.-149guls. organizaciis zaralis dasafaravad an sxva miz­ nebisaTvis. Sedgena. dOping­i [ingl. dOcent­i [< laT.. d. aseTi dokumentebis Semcvleli saqaRalde. disertacia. dOqtrina [laT. am wodebulebis mqo­ . ¥ doqtrinisa. dOsie – [fr.-ze kontroli.  doqtrinasi Scd. miReba] – nivTiereba. mususi (mravali dasavleTevropul litera­ turul nawarmoebis gmiris don Juanis saxelis mixed­ viT). docens (docentis) aswavlis] – umaRlesi sko­ lis maswavleblis sa­ mecniero wodebuleba da Tanamdeboba (profesorze naklebi da asistentze ma­ Rali).) gadaunergaven sxvas. teqnikur mecnierebaTa d.. simxneves matebs sportsmenis or­ ganizms. doctrina] – mecnieruli an filosofi­ uri Teoria. dOJ­i [it. ¥ sadoqtoro.] – ar­ Siyobas gadagebuli ma­ makaci.

drama moqmede­ ba. sinon. gadat. . SemTxveva. lite­ raturuli nawarmoebi se­ riozuli (arakomediuri) Sinaarsis.  d. Saqarmoyrili an Soko­ ladiani samkurnalo abebi. 2.  draJisa Scd.  ojaxuri d. ubedu­ reba. ro­ melic dramatul nawarmo­ ebebs wers. dramAtuli wre – (mokled: dramwre) – Teatraluri TviTmoqmedebis wre. 2. drEzina [germ. nawarmoebi (mniS. dramAtizm­i – 1. warmodgena] – 1.  d.] – rkinigzis uri­ ka. 2­saTvis).  siuJetis d. romelic relsebze moZ­ raobs Sigawvis ZraviT an xeliT. wre. Teoria.  d.  drezinisa.  d. moqmedebis.. 2. dramatUrgia [berZ. gadat. (wign.  skolis d. dramatul nawar­ moebTa Seqmnis Teoria. drAJe [fr.. drakOnuli kanOnebi – ukiduresad mkacri. draisine < sa­ kuT. 1­isaT­ vis). tabletebi. drAma [berZ. Seqspiris d. ibsenis d.-is kursi. erTgvari wvrili kanfeti mrgvali formisa. drakon gve­ li] – zRapruli cecxlis­ mfrqveveli frTosani gveli (qarT. ulmo­ beli kanonebi [Zveli ber­ Zeni kanonmdeblis drakonis (Drakon) saxelis mixedviT].) mdgomareobis ukiduresi daZabuloba.-is Taviseburebani. 2. kreb. ¥ dramatuli (mniS. simZime. ¥ draJesi. ¥ dramaturgiuli. dramatul nawarmoebTa erToblioba  qarTuli d. dramaturgia] – 1. romelic da­ werilia dialogebad da gankuTvnilia scenaze da­ sadgmelad. cxovrebaSi momx­ dari mZime SemTxveva. drAkon­i [berZ. ne (am Tanamdebobaze myofi) piri. sax. d. rac zneobriv tanjvas iwvevs. dramAturg­i – mwerali.dra -150mdgomareobis dasabuTeba (rac damaxasiaTebelia dra­ misaTvis). dragee] – 1. gveleSapi).  dramatiuli Scd. Teatri.

dua 2. siTxis da sxv. saxvretela).  modreifesi Scd. milebis sis­ tema. 3. drizina Scd. duaQen­i [fr..] – galiis. yinulebi. (medic. curva.  m. prevmatikuri d. Drell] – burRis sabrunebeli meqanizmi (pa­ tara naxvretebis gasake­ Teblad). drUid­i [fr. (zRv). dualis or­ gvari. drieren] – 1. (zRv.) naxvretebiani re­ zinis an minis mili. siTxis dawreta specialuri milis an marlis grZeli naWris saSualebiT. drQad­i [berZ. 2. britaneTisa da ir­ landiis keltebis qurumi. romelic samyaros . dromadaire < berZ. 1). daWaobebuli niadagis amoSroba (amowreta) Txri­ lebis. feria. dribling] – fexburTSi: burTis os­ taturi tareba.] – 1. arxebis an miwis­ qveSa milebis sistemis saSualebani. (medic. da­ sawretad. modrEife – dreifiT moZ­ ravi (mniS. drainage < ingl. di plomatiuri) meTauris mamasaxlisi. m.. drimAder­i [fr. ro­ melic SehyavT sxeulis RruSi an Rrma WrilobaSi Cirqis. eleqtruli d.-151 drezinasi. drEl­i [germ. moZravi gemis. druide < kelt. doyen] – di p­ lomatiuri korpusis (ix. 2. sinon. naraqlema). duAlizm­i [< laT. dryas (driadas)] – berZnul miTologiaSi: tyis nimfa. yQnulis drEifi – zRvaSi: 1. arxebis.  xels d.). дрейф < holand. drQbling­i [ingl. sadguri `CrdiloeTi polusi”. druQdizm­i – Zveli keltebis religia. TviTmfrina­ vis acdena kursidan qaris an wylis (haeriT) dinebis gavleniT. drEnaJ­i [fr. dormas (kamelos) swra­ fad mrbolavi aqlemi] – erTkuziani aqlemi (qarT. gaorebuli] – filo­ sofiuri religiuri moZ­ Rvreba.) Wrilobidan Cirqis. yinulis horizontaluri moZraoba qaris an dinebis gavleniT. ¥ modreifisa. drEif­i [rus. kuTxe gemis svlis mimarTulebisa da mis RerZs Soris. (qarT. aseTi Txri­ lebis. sinon.

double] – kinema­ tografiaSi: filmis epi­ zodis xelaxla gadaReba.dub -152(mus. risme or egzemlplarad gakeTeba. dUel­i [fr. doublet < double ormagi] – 1.  pirveli d. raime nivTis meore cali (muzeumSi. erTnairi samuSaos Sesruleba visime paralelurad. d.  zednadebis d. xolo qvemoTa yalbi. (sapirisp. romelsac iuri­ diulad dednis Zala aqvs. 3. dUblet­i [fr. dekartis d. saamqro. ro­ melSic zeviTa nawili namdvilia.-Si gamowveva. filosofia. meaTe d. 4. bib­ lioTekaSi. d. TeatrSi: msaxiobi. saWiroa romelimedan sau­ keTesos SesarCevad filmis montaJis dros.-Ta matCi. erTis da igives meored keTeba. duellum omi] – orTabrZola raime iaraRiT. garkveuli wesebis dacviT. doubler ga­ ormageba] – 1.. msoflmxedveloba. .  d. safuZvlad aRiarebs or erTmaneTTan sawinaaRmdego sawyiss – materialursa da idealurs. ¥ dualisturi. dublQreba [< fr. dUbl­i [fr.  dubliaJi. S. 3. doubleur] – 1.  d. rac dub­ lireba (mniS. dublQkat­i [laT. koleqciaSi da a.  s. dUblaJ­i [fr. 2). risame piris ga­ daReba. TeatrSi: romelime rolis ZiriTadi Semsruleblis Secvla sxva msaxiobiT. ¥ sadublaJo. romelic speqtaklSi cvlis ama Tu im rolis ZiriTad Semsru­ lebels. 2. 2.).  d. doublage gaor­ mageba] – igivea. sadubliaJo Scd. dublQor­i [fr. fexburTSi: saTadarigo moTamaSe.-Si brZola.) ormagi registri organSi. duel < laT. ori erTdrouli dacla orluliani sanadiro To­ fisa. 4. mo­ nizmi). ori nawilisgan Sewebe­ buli Zvirfasi Tvali. dublikatus gaormagebuli] – raime we­ rilobiTi dokumentis me­ ore cali.-Si mokvla. 2. kinofilmis sxva enaze gaxmovaneba.

. dulcinea saxe­ li.  abesalomisa da murmanis d. z.  dulcineisa Scd. ori Semsruleblisgan (mom­ Rerlisa da damkvrelisgan) Semdgari ansambli. gadmonTxeva] ruseTs f. духоборы sulisaTvis mebrZolni] – Zv. дюжина < fr. faSizmi).. sxv. ¥ dulcineasi.] – duelis monawile. duralUmin­i [laT. dUma [rus. dUet­i [it. dulcQnea [esp. myari da alumini] – aluminis msubuqi da myari Senadnobi spilenZTan. CvenSi ixmareboda metruli sistemis SemoRebamde.54 sm­s. ejacuministraciuli funqciiT. laT. dura maga­ ri. douzaine] – Tormeti erTgvari sagani. duumviratus < duo ori da vir kaci] – Zvel romSi: ori piris mmar­ Tveloba (duumvirebis). romelic Searqva ser­ vantesis romanis mTavarma gmirma don kixotma Tavis satrfos glexis gogo – aldonsas. ele­ mentTan. duce beladi] – ase uwodebdnen italiaSi fa­ Sistebis liders – muso­ linis (ix. faliaSvilis `abesalom da eTeridan~: violinos da violonCelis d.-153- eak duelQant­i [germ. duim] – sigrZis sazomi. duxobOrebi [rus. we­ sebis udides nawils. dUim­i [holand. duetto] _ 1. 2.).  duraliumini Scd. ufro sworia dulsinea] – xumrobiT an ironiiT iTqmis visime sat­ rfoze (qalze). gadmonTxeva. romelic metad mZime Wri­ lobebs iwvevs. – (fiziol. dUJin­i [rus. latio amonTxeva. дума] – ruseTSi: e warmomadgenlobiTi kre­ ba. mamris Teslis dUm­dUm­i _ mskdomare tyvia. parlamenti. rusuli seqtanturi mimdinareoba. udris 2. duumvQrat­i [laT. sakanonmdeblo an ad­ eakulAcia [gviand. dUCe [it. duellant < laT. seqta ar cnobs qristianul (marT­ lmadideblur) dogmebs. musi­ kaluri nawarmoebi ori xmisa an ori sakravisaT­ vis. mag­ niumTan da zog.

war­ moSoba. ebOnit­i [ingl. (ist.. farTod iyeneben eleqtro teqni­ kaSi. eklesiis moSorebiT cal­ ke agebuli an eklesias mi­ Senebuli mcire nageboba.  maimunebis iSviaTi e. exô gareSe] – rTuli sityvebis dasa­ wyisSi aRniSnavs ~ gareTa~. ebonite < berZ. [berZ. Egvter­i [berZ. romelsac iReben rezinuli SenaerTebis vulkanizaciiT. qimiur mrew­ velobaSi da sxv. egzistenciAlizm­i [laT. buStukebi. 2. 2. samRvdelo. Eger­i [germ. egzaltAcia [laT. Cirqgrovebi: icis qavili. Egzema [berZ. emsaxureba moyvarul monadireebs da Tvalyurs adevnebs nadi­ robis kanonebis dacvas. profe­ sionali monadire. erTgvarovani sagnebis (mag. 2. ebonos Savi xe] – magari ma­ sala.  egzempliari. exaltatio] – ukiduresad aRgznebuli an aRfrTovanebuli mdgo­ mareoba. bugrebi.  egzogenuri – gvari. egzArqos­i [berZ. Jäger] – 1. ekzema gamonayari. exemplar nimuSi] – 1. bugarebi] – kanis anTebiTi daavadeba.. romelic qiriT muSaobs samonadireo meurneobaSi.  wignis ori e. exalchos] – marTlmadidebelTa cal­ ke saeklesio olqis an damoukidebeli eklesiis . exsistentia arseboba] – mimar­ Tuleba Tanamedrove fi­ losofiaSi. egzogAmia [berZ. `gareSe~.ebo -154mRvdelmTavari. romlisTvisac damaxasiaTebelia.) zogi qveynis (ker­ Zod ruseTis) armiebSi: gan­ sakuTrebuli msroleli nawilebis jariskaci. ekzempliari Scd. saaviacio. exô gareSe da gamos qorwineba] – Cveuleba. cxovelTa da mcenareTa calkeuli warmomadgeneli. misi ZiriTadi Temaa pirovnebis bediRbali Tanamedrove samyaroSi. sico­ cxlis azris dakargva da SeZena da misT. rwme­ na da urwmunoeba. eklesias mimdgari sagva­ reulo sasaflao. saZvale. wignebis. euktçrion] – 1. Jur­ nalebis) calke aRebuli cali. egzo. egzEmplar­i [laT.

egzotiuri Scd. 2. Edelweiss] _ mTis balaxovani mcenare. ego] _ adamiani. e. e. moTavise. bibliuri legendis mixedviT _ miwiuri samoTxe. egzOtika [berZ. risame. ikeTebs moyviTalo­TeTr yvavils: gavrcelebulia evraziaSi (wina aziis ga­ moklebiT). egocEntrizm­i [laT. egzoterQkuli [berZ.-155romlis mixedviTac akrZa­ lulia qorwineba erTi da imave gvaris an Temis war­ momadgenlebs Soris. egidis qveS _ (wign. edelvAis­i [germ. ¥ egoisturi. rac da­ maxasiaTebelia Soreuli. egOist­i [fr.] _ 1. eCokaci (sapirisp. égoiste laT. ad­ gilsamyofeli.). Tvalwarmtaci Taviseburebani.  ekzotika. saqcieli. naklebad cnobili qveyne­ bisaTvis. edictum] _ sxva­ . Ediqt­i [laT. altruizmi). risame xelmZRvanelobiT. ego me da centrum centri] _ egoizmisa da individualizmis gamov­ lenis ukiduresi forma. sinon.  e. Edem­i [Zv. magiur for­ mulaTa Sesaxeb). ego me] _ Tavisi piradi inte­ resebis sazogadoebriv da sxva adamianTa intereseb­ edi ze win dayeneba (sapirisp.  aRmosavluri e. exôterikos garegani. mcenareebi. risime mfar­ velobis qveS. ucxouri] – (wign. ¥ egzotikuri. uCveulo. exōtikos ucxo qveynis. TavkerZa. ebr. égoisme laT. alpuri edel­ vaisi _ ikeTebs qaTqaTa TeTr yvavils (amJamad Zal­ ze iSviaTia). miwis kurTxeuli (madli­ ani) kuTxe. aigis (aigidos zevsis faris saxelwodeba]: vi­ sime. Secodebam­ de. altruisti). qveynebi. sakuTari pirovnebiT ga­ taceba. gareSe] – rac saidumlos ar war­ moadgens da gankuTvnilia yvelasaTvis (iTqmis re­ ligiuri wesebis. buneba. visime.) visime.  e. egOizm­i[fr. warmodgena. romelsac egoizmi axasiaTebs (qarT. Egida [berZ. ekzot[iku]ri. adamianis (adamisa da evas sacxovrebeli). rom igi qveynierebis centria. mistikur moZRvrebaTa.

misi mem­ kvidruli bunebis gaumjo­ besebisa da srulyofis Se­ saxeb. eulogia daloc­ va] – nakurTxi sefiskveri. evdemOnizm­i [< berZ. eTerovani zeTebis Semcveli. dacarieleba] _ da evakuQreba [germ. romlis nawils aZleven morwmunes eklesiaSi. evacuatio dacva. evgenQkur­i [< berZ. (filos. evakuieren] _ adamianebis gamoyeneba. nakurTxi wyali da misT.eva -156- dasxva saxelmwifoSi: umaR­ lesi xelisuflebis (mefis. evgEnika [< berZ. evolutio gaSla. evlOgia [berZ. romis imperatoris. evangelikuri sazogado­ ebis wevri. evolUcia [laT. . evakuAcia [laT. jaris gamoyvana brZolis velidan. dawesebulebaTa qonebis gamotana im adgilidan. romlis wyalobiTac qris­ tianoba romis imperiis saxelmwifo religiad ga­ mocxadda Cv. TandaTanobiT raodenobrivi cvlileba. evkAli pt­i [berZ. eudiamonia bedniereba. revolucia).. 2. ganvi­ Tarebis procesi..) brZanebuleba gansakuTrebuli mniSvne­ lobisa. 313 w. sadac raime safrTxea mo­ salodneli (saomari moq­ medebis an stiqiuri ubedu­ rebis dros).  adamianis e. saxarebis avtori. welTaRr. euangelion saxareba] _ rasac Tavisi sarwmunoebis safuZvlad mxolod saxareba miaCnia (iTqmis qristianuli re­ ligiis zogierT mimarTu­ lebis Sesaxeb). maxarobeli.. netareba. kargi gvarisa] _ moZRvreba adamianis modgmis. gancxroma] _ antikur xa­ naSi da Semdeg eTikaSi: moralis ganmartebisa da dasabuTebis princi pi. ganfena] _ 1. eugehçs ke­ TilSobiluri warmoSobisa. rom­ lis mixedviTac adamianis sicocxlis umaRles mizans warmoadgens bedniereba (gancxroma). qarxnis e. eu kargad da kalyptos dafaruli] _ swrafad mzardi avstrali­ uri xe. (sapirisp. imperatoris.). evangElist­i _ 1.  `milanis ediqti~ _kon­ stantine didis ediqti.  daWrilebis e. 2.

ga­ remomcveli sahaero sivrce.-157ro melic amzadebs Tviseb­ riv cvlilebebs. xalxTan da­ kavSirebuli. revoluciur gadatrialebas. ¥ eTerovani (mniSv. tomi da meTauri] _ (ist.  evoliucia. eTnogEnez­i [berZ.. mecnieruli e. eTnogrAfia [berZ. ethos xalxi da Jenesis warmoSoba] _ xal­ xis..  gogirdis e.)] _ 1. filosofiuri moZRvreba. ethnikos to­ mobrivi. romelic swavlobs xalxTa yofa­cxovrebas. romelic gamoyofilia raime gadace­ misTvis.  e. ETer­i [berZ. eTn  e. romelic zneobas Seexeba. iyeneben me­ dicinaSi. istoriuli mecnierebis dargi.  eqimis e. televiziaSi: dro. dithēr] _ 1. sadac vrceldeba ra­ diotalRebi. saxalxo] _ ama Tu im tomTan. evoliucionuri Scd. moZRvreba. 3. 2. jgufi.  e. ETika [berZ. organuli nivTiereba. zeTebi. warmoadgens ufero aqrolad siTxes da aqvs damaxasiaTebeli mwvave (mZafri) suni. . romelime sazogadoebrivi jgufis.  e.  eTniuri Scd. 1­isaTvis). berZnul miTologiaSi: ha­ eris yvelaze zeda da gam­ Wvirvale fena. e. ¥ eTikuri. teqnikaSi. ¥ evoluciuri. saeTero dro _ radioSi. ethnos xalxi. romelic gan­ viTarebis procesSi uar­ yofs naxtomisebr Tvisebriv cvlilebas. ēthika (mr. 2­saT­ vis). profesiis war­ momadgenelTa yofaqcevis normebi. procesi. evoluciOnizm­i _ 1. moZR­ vreba./ ethnos xalxi da graphô vwer] _ 1. Semadgenloba. mosaxleobis e. mudmiv ganviTare­ bas ganicdis. 2. tomis warmoSoba. ro­ melsac iReben wylis mox­ leCiT spirtis an fenoli­ sagan. saeTero (mniSv. tomis mamamTavari. eTnQkur­i [berZ. romlis Tanaxmadac yvelaferi arsebuli evo­ lucias. saqcieli. ETnarq­i [berZ.  eTiuri Scd.-is suni.-Si gadacemuli musika. morali.) gvaris. haeri.  e. 2.

sartyeli. romel­ sac gulad kremi aqvs. romelic ar See­ sabameba obieqtur mdgoma­ reobas. édair] _ tkbili Rvezeli erTgvari.  e.) eqspedicia.  eqvivalenti.) momarageba (mag. ro­ melSic erTiandeba yvela WeSmariti morwmune. aRTqmis mci­ re wigni. e. ukmayofilebis grZnoba.). gantolebani. eklEsia [berZ.  ekvatorialuri Scd. (s. `kreba~. wignis Sinaarsi amqveyniur amaoebazea: `ama­ oeba amaoebaTa da yovelive amao~. maT nivTier da sulier kulturas. (qarT. morfinis mcire dozebis zemoqmedebis da sxva mize­ zebis Sedegad. ro­ melic gars uvlis de­ damiwas (orive polusTan Tanabar manZilze) da yofs . ¥ ekvivalenturi. ecu (Semokl. euphoria < eu kargad da pherō vitan] _ aRgznebuli. 2. ja­ riskacebisa. taZari: ieso qristes sxeuli. ¥ ekvatoruli. Se­ kavSirebul Tavdapirvel teritoriis. Ekler­i [fr.eTn -158mas CrdiloeT da samxreT naxevarsferoebad. hava. eqvivalenturi Scd. e. Ta­ nabari Rirebulebis raime. eklesQaste _ Zv. Cndeba alkoholis. mxiaruli gan­ wyobileba. sinon. e. warmosaxviTi wrexazi. xalxTmcodneoba). ethnos xalxi] _ adamianTa istoriulad Ca­ moyalibebuli metnaklebad didi da mcire jgufi. qveynebi. ekvAtor­i [laT. ekvilibrQstika [fr. ama Tu im xalxis an to­ mis yofa­cxovrebisa da kulturis TaviseburebaTa erToblioba. xelsawyoebiT da sxv. eqspediciisa). équiper] _ yvela saWiro nivTi (ta­ nisamosiT. eifOria [berZ. `sak­ rebulo~] _ saydari. ETnos­i [berZ.) < European currency unit valutis evropuli valuta. (s. Ekiu [<laT.) muzeumi. ekvivAlent­i [laT. enisa da kul­ turis erTobis safuZvel­ ze. ¥ eTnografiuli da saeTnografio.). aequator ga­ Tanasworebuli] _ (geogr. auquivalens (auquivalentis)] _ (wign.  e.  e. e.ruka. miewereba solo­ mon mefes..

eklEqtizm­i [<berZ. eklesiolOgia [berZ. mobilo transportis e. TeTri zedapiri.). sio ganawesze. dogmebze da ¥ ekonomiuri. samSoblo da logos  mrewvelobis e.-is reJimi. romelic swav­ mokidebulebas urTierT lobs sawarmoo. ganviTarebas. ga­ mozogviT xarjva risame Ekran­i [fr. saekle­ miiRo. fi­ ganmavlobaSi. mdgomareoba. e. oikonomike meojaxeoba] _ 1. e. oikonomia me­ vis) Scd. e. gadoebis sawarmoo ZalTa ¥ ekleqtikuri. e. eklesiaze. raionisa da sxv. problemebi. e. TeoriaTa. ¥ ekonomikuri. garemo. momWirneoba). manqana. naSromi. sameurneo moRvaweobis ra­ xiluli moZraoba wlis ime dargis struqtura. mocemuli SexedulebaTa. urneobis marTva] _ 1. mSenebloba. ¥ ekologiuri. sinon. e. krizisi.  mTis raionebis e.  e. ekonomia). cis sferos didi wre. usaf e. misi ekleipsis dabneleba] _ (ist. geografia rTxoeba. romelic Seiswavlis mce­ soflis meurneobis e. nansur­materialuri mdgo­ ekolOgia [berZ. romelzedac uC­ (qarT. bismieri. wonasworoba. rogorc ieso  sawarmom mniSvnelobani e. sazogadoebrivi wyobilebis ideur mimarTulebaTa ne­ warmoebiTi urTierTobani. li. eklektos amorCeuli] _ sxvadasxvagvar ekonOmika [berZ. (ix.  e. mecniereba. oikos sax­ mareoba. uprinci po Seer­ romlebic Seesabameba sazo­ Teba. politika.  ekonomiuri (ekonomikisaT­ ekonOmia [berZ. sxv. 2. saavtomoZRvreba] _ mecniereba.  e. moRvaweobis raime dargs. 2. saxalxo meurneoba (qvey­ eklQptika [berZ. qristes sxeulze.). ro­ melzedac warmoebs mzis. sameurneo Soris da garemosTan. ekleiptikē < nisa.-159- ekr  e. aseTi xarjvis Sedegad siaTmcodneoba] _ moZRvreba miRebuli sargebloba. ekle­ . (meqanikuri). 3. nareTa da cxovelTaA da­ 4. écran] _ 1.

) zRapruli simdid­ risa da saswaulebis qve­ yana. Seiq­ mna protestantuli da marTlmadidebluri ekle­ siebis msoflio sabWo. (gadat. lirikuli leqsi. 2.  e. ekranizAcia _ kinosuraTis Seqmna Teatraluri xelov­ nebis an literaturis ro­ melime nawarmoebis safuZ­ velze. romelsac ek­ lesiaSi iyeneben. elevo maRla vwer] _ marcvalsacavi. ekumEnizm­i da ekumenQkur­i moZraoba [laT. WavWavaZis `oTaraanT qvrivis~ e. poezia. Civili] _ 1. antikur poeziaSi: gark­ veuli formis leqsi. 2. koxta. 1948 w. elEgia [berZ. elegAnturi [fr. oikumenē dasaxlebuli mi­ wa] _ saeklesio moZraoba. hellas (hellados)] _ saberZneTi. ameri­ kaSi pirveli espaneli dam­ pyroblebi.  e. ararsebuli qveyana.. ro­ melic aRWurvilia me­ qanikuri mowyobilobiT veneben kinofilmebs. sevdiani.  farToformatiani e. sevdiani lirikuli musi­ kaluri nawarmoebi. elegeia (mr. ro­ melic dawerilia wyvil­ wyvil taepebad.) < elegos saCivari.  televizoris e. natifi. romelzedac iRe­ ben Suqur gamosaxulebas. sartyeli. eldOrado [esp. 3. zedapiri.  i. romlis mizania yvela qristianuli eklesiis ga­ erTianeba. ze­ iTunis zeTi.) is. Cacmuloba. narnara. W.ekr -160berZ. elasticus < . elastQkuri [laT. Caisaxa me­19 s. elasturi Scd. (gadat.  elastiuri. 2. moqnili. sa­ qarTvelos eklesia gamo­ vida am sabWodan. elaion] _ 1. viTom mdidari oqroTi da Tval­margalitiT. amirejibis `daTa TuTaSxias~ e. ¥ elegiuri. drekadi. eldorado oq­ rosi] _ 1. moZraoba. (gadat. oecumenicus msoflio saeklesio < berZ.  e.  e.) msubuqi. amSvidebs. 2. élégant] _ moxdenili. rac anugeSebs. Elada [berZ.­is bolos. elasticos] _ 1. elAin­i [berZ. romel­ sac eZebdnen samxr. elevAtor­i [laT. 2.

elementAruli _ 1. elEment­i [< laT. yofaqcevis e. elEron­i [fr. mendeleevis qimiur e.  d.  e.  eleqtriki Scd. mSrali e.  e. aileron] _ pa­ tara frTa... rogorc raime socialur donis wev­ rze. qimiuri energiis xarjze mcireZaliani eleqtruli denis misaRebi xelsawyo..-ebi. 3.  elementaluri Scd. eleqtOrati [ingl..  avtomobilis e. elementum stiqia. romelic saWiroa ele misi wonasworobis dasaca­ vad frenisas. .  eleqtrofikacia. eleqtro. esencia < arab. elector] _ amomr­ Ceveli mosaxleobis jgufi. codna. ri­ same Semadgeneli nawili.  galvanuri e.  soflis meurneobis e. (qim. gasaSrobad da gadasatvirTad. wesebi.-ebi. eleqtrQkos­i _ eleqtrobis specialisti. dawyebiTi. elEqsir­i [élixir surnelovani zeTi.. electorate < laT. 2. iTqmis adamianze. pirveladi] _ 1. eleqtrifikAcia da eleq­ trificQreba _ eleqt­ ruli energiis danergva saxalxo meurneobasa da yofa­cxovrebaSi. 2. rac mxo­ lod risame safuZvels exe­ ba. martivi. sazogadoebis progresuli e. rkinigzis e.  ucxo e. eleqtroficireba Scd.Ta perioduli sistema. TviTmfrinavis frTebis boloebis moZravi zedapiri. ro­ melic aRniSnavs am sity­ vebis damokidebulebas eleqtrobasTan. 4. romelic erTsa da imave kandidats an partias uyris kenWs arCevnebze. kosme­ tikaSi. e. gasaniaveblad.) martivi nivTiereba. yvelasaTvis xelmisawvdo­ mi. elexir] _ mcenareuli nivTierebis naJuri an spirtiT. WeSmariteba. _ rTul winada­ debaSi sityvis pirveli Semadgeneli nawili.ro­ melic Cveulebriv qimiuri meTodebiT ar iSleba Se­ madgenel nawilebad.-161marcvleulis misaRebad. dam­ zadebuli magari nayeni: iyeneben medicinaSi. ubralo. eTero­ vani zeTiT da misT. maTematika.

deni.­iT xSirad ixmare­ manqanebSi. e. lisas.  e. e. Scd.) nivTierebis daSlis melic Sedgeba damuxtuli procesi Semadgenel na­ nawilakebisgan: eleqt­ wilebad mis xsnarSi mud­ ronebisa. spilenZi. ēlectron ron fisi.  e. va da hodos gza] _ 1.eleqtrOliz­i [berZ. manqanebSi. ganaTeba. sxv. movebul mavTulSi gatarebuli lenebi. ron qarva] _ atomis Semad­ romlis saSualebiTac geneli elementaruli na­ eleqtruli deni Sedis si­ wilaki. iyeneben eleqtrul me­2 mniSv.-is gayvana. eleqtroni brunavs eleqtruli denis CarTvis dadebiTad damuxtuli bir­ (gamoTiSvis) adgili. masze daxveuli gamxolo­  e. moZRvreba e. e. uaryofiTi eleqtruli 2. elEqtrod­i [berZ.). protonebisa da mivi eleqtruli denis gav­ misT. qarva] _ 1. e. `eleqtroni anTia~). Rero. mate­ qarva da lysis daSla] _ riis (energiis) forma. uar¥ eleqtronuli. (ix. talRebi. telegrafisa da ba eleqtroni (`eleqtronis telefonis aparatebSi da Suqi~. (anodi). Rero da misT. e. (kaTodi). fizika. teqnikaSi. eleqtromAgnit­i _ rkinis gamoiTiSa. romelsac iyeneben sa­ ron qarva da lytos xsnari] _ xalxo meurnebasa da yo­ qimiuri nivTiereba. e. rome­ fa­cxovrebaSi. ganaTeba.ele -162- elEqtroba [< berZ. ēlect. gamomTvleli . ēlectoba. energiis erT­erTi saxe­ eleqtrOlit­i [berZ. ēlect(firfita. ēlectron qar­  e.  dadebiTi e.-is raoba.-ze. uTo. deniT. romelic magnitdeba ¥ eleqtruli.  e. Rumeli. eleqtroni).  e. CarTes. xelsawyoebSi: muxti. Tvis garSemo. ro­ (qim. e. romelsac aqvs TxeSi an gazSi. ¥ eleqtromagnituri. yofiTi e. gamtari elEqtron­i [berZ. 2. e.-is gamoyeneba ¥ eleqtrolizuri. lic iSleba Semadgenel na­ romelsac iReben am ener­ wilebad masSi eleqtruli giis saSualebiT. denis gavlis Semdeg.

Elita [< fr. elleipsis gamoto­ veba. mowyobiloba. romlis yoveli wertilis manZilebis jami ori mo­ cemuli wertilidan (ori fokusidan) warmoadgens mudmiv sidides. Elf (mamr. romlis mier saber­ ZneTsa da da aRmosavleTis dapyrobamde _ I saukunemde Zv. wuni] _ (maTem. hellēnismos] _ 1. nakli.  xelovnebis moRvaweTa e. sazogadoeba.)] _ germanul miTo­ logiaSi: adamianebisadmi keTilad ganwyobili su­ li. Elfe (mdedr. ema eleqtronul­is mniSv. (ix. elleipsis elifsi da eidos saxe] _ (ma­ Tem. élite rCeuli. eleqtroba. ¥ elituri da elitaruli. welaRr. ¥ eli psi. émail] _ 1.). mi­ niseburi gaumWviri masa.). instituti. Sekruli mrudi an wiri. zedapiri. Emal­i [fr. eli psiuri Scd.). elifsOid­i [berZ. eleqtrOnika _ mecnierebisa da teqnikis dargi. epoqa. elQnizm­i [< berZ. Zveli berZnuli enidan ama Tu im enaSi Sesuli sityva an gamoTqma. e. 2. romelic miiReba elifsis brunviT erT­erTi Tavis RerZis ir­ gvliv (garSemo). ro­ melic dakavSirebulia eleqtronuli energiis praqtikuli mizniT gamoye­ nebasTan. teqnikis dargi. eleqtruli). Elifs­i [berZ.). Elf­i [germ.  eli psoidi Scd.  e. elifsiuri. 2. romelic dakavSirebulia eleqtro­ nul mowyobilobaTa Seqm­ nasa da gamoyenebasTan. .  e. elQnist­i _ Zveli berZnuli enisa da literaturis spe­ cialisti.­iT eleqtruli (`eleqtruli gamomTvleli manqana~) Scd. eleqtrotEqnika _ 1. mec­ niereba eleqtronuli pro­ cesebis Sesaxeb. sa­ ukeTeso] _ sazogadoebis an misi nawilis saukeTeso warmomadgenelTa erTob­ lioba.-163manqana. ¥ eleqtroteqnikuri. rodesac ayvavebu­ li iyo Sereul berZnul­ aRmosavluri kultura (aleqsandre makedonelis monarqiis daSlidan _ 324 wlidan.

ganZeulobisa da misT. cxovreba.-idan dabruneba. emQgrant­i [laT. Tavisi samSoblodan iZulebiTi an nebayoflobiTi gadasaxle­ ba sxva qveyanaSi (am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve emigrireba).  e. emanatio gamodineba] _ religiur­ filosofiuri termini. emigrAcia [< laT. ¥ emigrantuli.ema -164romelic gamoyenebulia risame simbolod. sa­ qonlis. romelic swavlobs embrionis ganviTarebas. romliTac faraven li­ Tonis nawarmis zedapirs daJangvisagan dasacavad. e. sinon.-is qvabi.  e. romelic Tavisi samSoblodan sxva qveyanaSi gadasaxlda. embryon] _ Canasaxi (adamianis an cxo­ velis).  qalTa e. emancipatio] da emansi pQreba (wign. akrZalva] _ 1. embargo dapa­ timreba.) _ gaTavisufleba vinmeze da­ mokidebulebisagan. Emblema [berZ. minanqari). emansi pAcia [laT. embrQon­i [berZ. 2. embryon Canasaxi da logos moZ­ Rvreba] _ biologiis nawi­ li.  e. romelic emig­ raciaSi imyofeba.-Si yofna. romliTac dafarulia kbi­ lis gareTa nawili. TeTri mkvrivi nivTiereba. ucxo qveyanaSi cxovreba aseTi gadasaxlebis Sede­ gad. amir] _ zog mus­ limanur qveyanaSi: mTavris. Sezidvis an gazidvis akrZalva romelime saxel­ mwifoSi. emigro ga­ davsaxldebi] _ 1. ucxo saxelmwifos kuT­ vnili qonebis (upiratesad gemebis) dakaveba politikur garTulebaTa gamo. Embargo [esp. moZraoba. ¥ emigraciuli. ufro sworia Ami­ ra [arab. cxovreba. 2. agreTve silamazisaTvis (qarT. emanAcia [< laT. emblēma amo­ burculi samkauli] _ ra­ ime sagnis gamosaxuleba. e.  e. Emir­i. embriolOgia [berZ. ufleb­ rivad gaTanasworeba. emigrans (emigrantis) vinc gadasaxlda] _ adamiani. . 2. gamosxivebas. aRniSnavs RvTaebrivi sa­ wyisidan samyaros mTeli mravalferovnebis gamoS­ las.

Endspiel] _ Wadrakis partiis bolo stadia. qaRaldis fulis ga­ moSveba. endēmos ad­ gilobrivi] _ mcenare an cxoveli. romelic gavr­ celebulia mxolod gar­ kveul geografiul areSi. rasac aRweven intonaciis Sedegad. Emu [< port. Endem­i [<berZ. emovere aRgzneba. ema wero.siraqle­ ma] _ didi zomis morbenali frinveli kazuarebis raz­ misa. sulieri mRelvareba (SiSi. erTgvari SuqmgrZnobiare preparati. sityva warmoTqma. romlis mixedvi­ Tac qorwineba dasaSvebi iyo mxolod erTi da imave sazogadoebrivi jgufis (tomis. emissio gamoSveba] _ (finans.).) daZabuloba zogi bgeris warmoTqmisas. endogAmia [berZ.  u. (lingv. iyeneben foto­ teqnikaSi. Emfaza [< berZ. gavrcelebulia avst­ raliaSi. emQsia [laT.). misi sxvadasxva saxeobis gamo­ .) metyvelebis emociuri ga­ momxatvelobis gaZliereba. ¥ emociuri. ori erTmaneTSi gauxsneli siTxis narevi.[< berZ.  e. romelic moicavs energiis resursebs. emOcia [fr. emphasis ga­ ene momxatveloba] _ (lit. ¥ uemocio. 2.  emocionaluri Scd. émotion < laT.. fasiani qaRal­ debis. sxvadasxva rito­ rikuli xerxis gamoyenebiT. emUlsia [laT. energEtika _ meurneobis dargi. gvaris da misT. `Sig­ niTa~. EndSpil­i [germ. sixaruli da sxv. romelic araoficialurad igzavneba sxva qveyanaSi sa­ idumlo politikuri da­ valebiT..ro­ melSic erTi siTxe Setiv­ tivebulia meoreSi wvril­ wvrili wveTebis saxiT. endon SigniT] _ rTuli sityvebis dasawyis­ Si aRniSnavs `Siga~. emulsus gamowv­ dili] _ 1. mRelvareba] _ (wign. emissarius] _ piri. endon Sig­ niT da gamos qorwineba] _ Cveuleba.). adamiani.  endomenuri. endo.-165mmarTvelis tituli. emQsar­i [laT. arsebobda sa­ zogadoebis ganviTarebis adrindel safexurze. adamianis grZnoba.) wev­ rebs Soris.

binadrobs tyeSi. gada­ cemas da gamoyenebas. resursebi. 2. enthusiasmos] _ aRfrTovaneba. Zala. materiis erT­erTi ZiriTadi Tviseba _ misi moZraobis zoma. am cxovelis bewvi.] _ mowese deda. mxneoba.  didi e.  e. enkrAtis­i [berZ. moqmedebis unari. enolOgia [berZ. saxiT). ¥ enTuziasturi. 2. enigmAtur­i [< berZ. materiis moZraobis maragi (siTbos. nayofierebis Rmer­ Tad. kar­ gad dacocavs xeebze. enTuzQasti _ enTuziazmiT aRsavse. eleqtrobis.  e. ¥ energiuli (mniSv. muqi yviTeli fe­ ris. entuziasturi Scd.  entuziazmi.) saidumloebiT moculi.  energetiuli Scd. Zal­Rone. ga­ moucnobi. enkaUstika [berZ. qalaq nifuris mfarveli.  entuziasti Scd. kiTxva. oinos Rvino da logos moZRvreba] _ meRvi­ neoba. muSaoba. adamiani. Enlil­i _ Sumeruli miTo­ logiis umTavresi RvTaeba.-iT muSaoba. gardaqmnas. .  energetiki Scd. ¥ energetikuli.] _ taZarT ga­ naxlebis yovelwliuri dResaswauli. romelic mwerebs swavlobs. romelic saWiroa dasaxuli miznis misaRwevad. enkEnia [berZ. eum] _ 1.ainigma (ainigmatos) gamocana] _ (wign. patara mtacebeli nadiri: aqvs xSi­ ri bewvi.ene -166- muSavebas. me­ qanikuri moZraobis da sxv. entomon mweri da logos moZR­ vreba] _ zoologiis na­ wili. enTuzQazm­i [berZ. sinaTlis. iTvleboda agreTve haeris. ¥ entomologiuri. energetQkos­i _ energetikis specialisti. Enot­i [rus. sistema.  e. gamoiCina. e. enkaustikē < enkaiō amovwvav] _ sanTelSi gaxsnili saRebavebiT xatva. entomolOgia [berZ. cvilovani ferwera. enErgia [berZ. miwis. e. gata­ ceba.  e. monazoni. 2­isaT­ vis). energeia moqme­ deba] _ 1.

saCuqarze da misT. Enqer­i _ samRvdelmTavro Se­ samoseli. epQgrama [berZ. raime SokSi Casag­ debi.  e. Eôs] _ berZnul miTologiaSi gariJraJis qalRmerTi. mimarTva yvela ka­ Tolikesadmi politikis. ¥ saenciklopedio.  epigramasi Scd. epAtaJ­i [fr.  qarTuli e.-167 e.-ebi.  epigramisa. mravalmxrivi ganaTleba codnis sxvadasxva dargSi. epArqia [berZ. encQklika [< berZ. (mraval­ mxrivi) codna. encyclica] _ romis papis weri­ li. Tavis tvinis anTeba.. gakeTebuli warwera prozad an leqsad. marjvena gverdze da sakidi. epi Eos­i [berZ. larusis e. eparohia] _ sa­ eklesio­administraciuli erTeuli. Wadrakis e. enkephalos tvini] _ (medic. epQgon­i [berZ. épatage] _ skan­ daluri gamoxtoma.. Sumeruli samebis erT­erTi i postasi.). teqnikuri e. stili. ¥ epigramuli.  e.. romelsac epis­ koposi ganagebs: saepisko­ poso. epigraphē . Senobaze. gamokvleva. epigonos STamoma­ vali] _ raime mimarTulebis mimdevari. poezia.  puSkinis e. e. entifAlit­i [< berZ.  enciklopeduri Scd.romelSic codnis yvela an romelime calke dargi aris warmodgenili. ¥ enciklopediuri. epQgraf­i [berZ. enciklopEdia [fr. romelic arRvevs saer­ TodmiRebuli zrdilobis wesebs. enciklopEdizm­i _ farTo.). epigramma war­ wera] _ 1. mokle satiruli leqsi. Enqi _ Sumerul miTologiaSi erT­erTi sam umTavres (en­ lilTan da anusTan erTad) RvTaebaTagani. qce­ va. encyclopédie] _ mecnieruli sac­ nobaro gamocema leqsiko­ nis saxisa. 2. e. mecnierebaSi da sxv. Semoqmede­ biTi damikidebuleba (xe­ lovnebaSi. sakiTxebze.  s. statiebi. leqsikoni. religiis. romelsac aklia originaluroba. moralis da misT. Zvel saberZneTSi: Zeglze.

epitheton] _ msazRvreli sityva. 2. romelic xasiaTdeba perioduli moulodneli SetevebiT. 2. epidēmia] _ raime gadamdebi senis far­ Tod gavrceleba. am dros avad­ myofs goneba ekargeba da emarTeba krunCxva. avi zne.  gri pis e. romelSic mokled aris gadmocemuli moqmed pirTa Semdgomi be­ di. gamoxatavs nawarmoebis (misi nawilis) ZiriTadad ideas.  `ramdenime suraTi anu e. epilēpsia] _ qronikuli nevruli daava­ deba. epilogos <epi Semdeg da logos sityva] _ mxatvruli nawarmoebis das­ kvniTi nawili. umniSvnelo. epQTet­i [berZ. momxdari ambavi.  epigrafiuli Scd.. prologi da e. ¥ epizoduri-SemTxveviTi.  e.  e. ¥ epidemiuri. episkOpos­i [berZ. ¥ epigrafikuli. yaCaRis cxovrebidan~ (ili­ as cnobili poemis saTa­ uri). warweraTmcodneoba). roli kinofilmSi. episodion] _ 1. epidEmia [<berZ. damamcirebeli e.  mudmivi e. mxatvruli nawarmoebis .­ad aqvs xalxuri gamonaTqvami: `moyvares pirSi uZraxe mters _ pirsukano~.  e.  CarTuli e. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia erTgvari damokidebuleba. romelic wamZRvarebuli aqvs raime nawarmoebs an mis nawils.. mokle citata. e. raime SemTxveva. Zvel saberZneTSi: safla­ vis qvis.epi -168nawili. epigraphē warwera] _ mecniereba Zve­ li warwerebis Sesaxeb (qarT. sinon. epigrAfika [< berZ. epilEfsia [berZ. piesaSi. teqsti. masala.. arasistematuri.  romanis e. epQlog­i [berZ. rome­ lic daerTvis sagnis an movlenis saxels da aZlevs mas met gamoxatulebas. momxdari.  `kacia-adamians?!~ e. episkopos rames vuyureb] _ umaRlesi sasuliero wodebuleba warwera] _ 1. daavadebani. Zeglis warwera. amamaRlebeli e.  epiteti Scd. epQzod­i [berZ. bneda. gamonaTqvami. araZiriTadi.

 miwisZvris e.  epitafiisa  epitafiasi Scd... ambebiT (qarT. 2. xana). centrum centri] _ ad­ gili dedamiwis zedapirze.  epopeasi. atomuri bombis afeTqebis e. saxelwodeba. an gamoTqmis gameoreba. e. simRera] _ 1. poema.) ama Tu im epoqis damaxasiaTebeli: didad mniSvnelovani. epQstrof­i [berZ. am wodebulebis mqone piri. epitAfia [< berZ.  e. Epoqa [<berZ. we­ rili.  antikuri e. feodalizmis e. epi-ze da laT. stili.-169qristianul eklesiaSi. epônymos] _ piri. gzavnili. epikuri Janris didi mxat­ vruli nawarmoebi. epitaphios (logos) saflavszeda sityva] _ warwera saflavis qvaze. epQcentr­i berZ. Tanamedrove e. mo­ Txroba da sxv. epistolē] _ (samRvd. epopoiia] _ 1. epistrophē ukan gamobruneba] _ rito­ rikuli xerxi _ erTi da imave sityvis. epOpea [berZ. xalxuri sagmiro Tqmule­ bebi. epQstole [laT. homerosis e. rasac sulieri mama daadebs morwmuneebs. romlis saxelisagan war­ modgeba xalxis. epochē gaCereba] _ drois xangrZlivi mo­ nakveTi. mniSv­ nelovani ambebi. naTloba ior­ danes wyalSi ioane naT­ lismcemlis mier. 2. sinon. ¥ epikuri. poemebi. romelic xasiaT­ deba RirsSesaniSnavi mov­ lenebiT..). (wign. epitQmia [berZ.  epiuri Scd. epoqAluri _ (wign. epiphanys ga­ mocxadeba] _ ieso qristes gamocxadeba. Txro­ biTi literaturis Janri (dramisa da lirikisagan gansxvavebiT) _ romani. epifAnia [berZ. Epos­i [< berZ.) didi.  omis e.  epopeisa. epo epOnim­i [berZ.  sagmiro e. mo­ Txroba.. epistola < berZ. gadat. epopeia Scd. epos sityva. romelic moTavsebulia ra­ ime damangreveli ZaliT ke­ ris Tavze an mis qveS. Cve­ ulebriv eparqiis mTavars mieniWeba. . epitimion sas­ jeli] _ saeklesio sasjeli. simRerebi. adgilis an misT.

grZnobadoba. erOtika [berZ. codna] _ (wign. cdomi­ leba. eruditio swav­ leba. 2.era -170reba] _ mamakacis sasqeso asos gaberva da gamagreba sqesobrivi agznebis dros (sisxlis gaZlierebuli mowolis Sedegad). erôs (erōtos)] _ berZnul miTologiaSi: si­ yvarulis qalRmerTi. eretQkos­i _ eresis mimdeva­ ri. 3. niadagis ngreva da wa­ recxva Rvarebisagan. ¥ erotikuli. periodi: epoqa.  niadagis e. Erato [berZ.  ereTikosi Scd. ro­ melic ewinaaRmdegeba gabatonebuli religiis sa­ eklesio dogmatebs. eratô] _ berZ­ nul miTologiaSi: muza lirikuli. hairesis] _ 1. romelsac xelSi kiTara uWiravs. aRmoCenebi. didi ganswavluleba. Eres­i [berZ. erudQcia [laT. saidanac iwyeba welTaRricxva: welTaRri­ cxvis esa Tu is sistema. Erot­i [< berZ.  epoxa. erOzia [laT. upiratesad satrfialo poeziisa: war­ modgenili hyavdaT qalad. erôs (erōtos) siyvaruli] _ gada­ Warbebuli sqesobrivi aRgznebadoba. erEqcia [laT. (gadat. eractio gaswo­ . mwvalebloba). aera] _ 1. erōs (erōtos) siyvaruli] _ yvelaferi is. sinon. epoxaluri Scd. erozio gamoWma] _ 1. erOtizm­i [< berZ.  liTonis e. gabatonebuli an sayovelTaod miRebuli Se­ xedulebebisgan. metismeti vnebianoba. 2. Semecneba. wesisgan gadaxveva. movlena. Rrma codna mecnierebis romelime dargSi. liTonis zedapiris daSla meqanikur zemoqmedebis an eleqtruli ganmuxtvis Se­ degad. re­ ligiuri moZRvreba. (medic. drois istoriuli monak­ veTi. e. gandgoma. momenti. rac dakavSirebulia sasiyvarulo damokidebu­ lebasTan. movlena.  kosmonavtikis e.). (qarT.) lorwovani garsis zedapiruli dawyluleba. 2.). dedamiwis isto­ riis yvelaze didi qro­ nologiuri monakveTi.  e. (geol.). Era [laT.  qristianuli e. 3. xana.

escalation aR­ masvla (aRsvla) kibis dax­ filosofiuri moZRvreba marebiT] _ (wign. socialuri eskadrQlia [fr. agresiis e. aisthēsis grZnoba. Teoriebi e. Eskiz­i [fr. literaturuli. 2.  eskadrasi Scd. esTEtika [< berZ. skulpturisa. samxedro­sahaero Zalebis ri nawarmoebis an misi SenaerTi zogi ucxo qveynis . ganayofi. mxatv­ fliqtis e. fiumeriaSi.-171- esk Ese [fr. _ samxedro aviaciis qve­ ¥ esesi. escadrille] da sxv. mSvenierebis ganuyreli gafarToebis. esEncia [laT.)  dekoraciebis e. problemebi. naswari monaxazi (naxa­ ¥ esTetikuri. wi­  yofis e. (wign.) agresiis xelovnebis. aRzrda. SegrZneba] _ 1. esTeatraluri proeqtisa da Tetiuri Scd. essei Scd. (zRv.. mr.  estetika. kon2.. SemoqmedebaSi. narkvevi. trirebuli xsnari. naRmosani.) Eskadra [fr. raime nivTierebis koncen­  eskadriliasi Scd. esquisse] _ 1. e-ebis gasamxedro­sazRvao flotis mofena gemebis didi SenaerTi. mfrinavebis ramdenime esEist­i _ eseebis avtori. escalator] _ ganuwyvetliv moZravi ki­ mrewvelobaSi.. ¥ eskadrisa. romelSic gan­ xilulia literaturuli. iyeneben kvebisa da farmacevtul eskalAtor­i [ingl. ruloba risame.) mSveniereba. esei. musikalu­ 2. Sedgeba. agreTve par­ be. essai] _ Tavisufa­ armiaSi meore msoflio omis periodSi. romelic TviT­  esse. ar­  e.  omis e. sxv. estetiuri.  metros e. escadre] _ 1. tisa. eseebi. filosofiuri. tur­mecnieruli xasiaTis)  s. rgolisgan (razmisagan)  esseisti Scd. formaTa Sesaxeb mxatvrul gaZlierebis strategia. essentia arsi] _ ¥ eskadriliisa. eskalAcia [ingl. qiteqturuli proeqtisa. li formis (ara sistema­ ¥ saeskadro. warmoebis e.

naxazi. gaWimva] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ erT­ maneTTan rezinis CaliCebiT an zambarebiT SeerTebuli saxelurebi. ¥ estakadisa.  eqskorti Scd.  estakadasi Scd. Estamp­i [fr. ga­ moxatavdnen dayrdnobils kverTxze. estafette < it.. safarikao daSna. espodron < esp.) gzis gar­ kveul monakveTze cvlis daTqmul niSans (qarT. esperanto moimede < fr. espand gafarToeba. Aesculapius] _ romaul miTologiaSi: mkurnalobis RmerTi. gunduri Sejibreba sirbilSi. esperer ime­ dis qona] _ xelovnuri sa­ erTaSoriso ena. Eskort­i [fr. espAnder­i [< ingl. esquimau] _ na­ yinis briketi. risame Tanxmlebi sam­ xedro dacva (qarT. Espada [esp. estampe] _ raime gamosaxulebis anabeWdi qaRaldze. rac matadori.). avJandi] _ 1. stafetta < atafta uzangi. badragi).gadaRebuli TviT mxatvris (an ostat gra­ vioris) mier gakeTebuli formidan. ¥ saeskizo. specialisti. espada] _ igivea. sinon. esperAntist­i _ esperantos . estAfeta [fr. escorte] _ vi­ sime. romelic Seqmna polonelma eqimma poliglotma lazar zamen­ hofma (1859­1917 ww. si­ nawilis winaswari reaqcia. estacade] _ xidi­ seburi nageboba. espada daSna] _ (sport.esk -172mcodne. romelsac gveli exveva (berZnul miTologi­ aSi mas Seesabameba askle­ piosi).  s. xmaroben kun­ Tebis gasamagreblad. eskUlap­i [laT. espEranto [esper.) 1887 wels laTinurisa da yvelaze ufro gavrcelebuli da­ savleTevropuli enebis ma­ salis safuZvelze. romelic Cve­ ulebriv SokoladiT aris dafaruli. estAkada [fr. romelze­ dac dedamiwis zedapiridan garkveul simaRleze gayva­ nilia gza sxva (qveda) gzis Tavze. Eskimo [fr. curvaSi da sxv.  rkinabetonis e. espAdron­i [fr. romelSic morbenali (mo­ curave da sxv.  motociklistebis e.

(wign. raime procesis calkeuli momenti.  etaJerka Scd.). etiketka Scd.  erTiani droisa da s. étiquette] _ Tavis daWerisa da Tavaziani mo­ pyrobis wesebi. étalon] _ 1. amanaTrbeni).). ¥ etalonuri. distanciis calkeuli monakveTi. eti  metris e.  eTiketi. kilogramis e. amaR­ lebuli adgili. étape] _ 1. (gadat. rac iarliyi. etAlon­i [fr. etQket­i1 [fr. risame gan­ viTarebis. paketi da sxv. warmoadgens bevri religi­ is (maT Soris qristianobis) Semadgenel nawils. etAJer­i [fr. romlebic gamodian mayurebelTa wi­ naSe.. TviT niSani (patara joxi. romlebic miRebulia di plomatTa wreebSi. étagére] _ avejis saxeoba _ erTmaneTis Tav­ ze ramdenime rigad mowyo­ bili Taroebi (qarT.  e. gadat. mefis karze da sxv. estrado ficarnagi] _ 1. estafeti Scd. orkestri­ saTvis da sxv).-is msaxiobebi. raime gzis. romelsac gadascemen erTmaneTs erTi gundis sportsmenebi aseTi Sejibrebis dros. simRerebi. stadia.  estafetis bolo e. 2.  sazafxulo e.  mniSvnelovani e. xelsawyo.-173non. s. romlis ZiriTa­ di saxeobaa calkeuli nom­ rebisagan Sedgenili kon­ certi. étiquette] _ igivea. ¥ saestrado. 3.  e. risame sazomi standarti. Etap­i [fr. Taroedi). etQket­i2 [fr. scena SemsruleblebisaTvis (msa­ xiobebisaTvis. koncerti.). eschatos ukanaskneli da logos moZ­ Rvreba] _ mistikuri moZ­ Rvreba msoflios da ada­ mianis saboloo bedze. ¥ saetalono. esqatolOgia [berZ. estrade < esp. romelsac iyeneben sxva xelsawyoebis Sesamowmeb­ lad. . sinon. xelovneba. sixSireTa saxelmwifo komisia. 2. metismetad zusti sazo­ mi. 2. 2.  s. dad­ genili sazomi erTeulis zusti nimuSi. Estrada [fr. ¥ estafetisa  estafetasi.

 kritikuli e. mcire zomis literaturu­ li an mecnieruli narkve­ vi.  Sopenis e.  suraTis e. saSualeba. ephēmeros erTdRiani] _ 1. moRvra] _ (geolog. swrafmavali.eti -174nuri ganlageba. mizezis Sede­ gi. romelic swavlobs sityvis warmomav­ lobas. efemErul­i [berZ. studium cda. effusio daRvra. étude < laT. ¥ efeqturi. efektiuri Scd. saxviT xelovnebaSi: wi­ naswari monaxazi.  efekti. mkurnalobis e. efUzia [laT.-is dacva. romelic naturidan aris Sesrule­ buli saRebavebiT. moCvenebiTi. xmauris e.  ganaTebis e.. virtuozuli xa­ siaTis patara musikaluri piesa.  e.-ebi. romlis­ ganac warmoiSva enis esa Tu is sityva. ararealuri. e. etymologia < etymon WeSmariteba. e. STa­ beWdileba.. etQmon­i [<berZ. efEmera. amosavali sityva. Wadrakis figurebis xelov­ . sityvis ZiriTadi mniSvneloba da logos moZRvreba] _ enaTmec­ nierebis dargi. efekturi.. 3. (wign. sityva warmoTqva. savarjiSo musikaluri pi­ esa dakvris teqnikis asaT­ viseblad.  ekonomikuri e. sityvis ZiriTadi mniSvneloba] _ (lingv. effectus] _ 1. ara­ myari.). echō] _ bgeris arek­  saerTaSoriso e. raime moqmedebis. etimolOgia [berZ. Efeqt­i [laT. etymon WeS­ mariteba. zomebi miiRes. 2. raime iluziis Seqmna. 3. mcdeloba. Eqo [berZ. gul­ modgineba. 2. romelSic TeTrebma mcire ZalebiT unda i povon erTaderTi swori gza mogebis an ya­ imis misaRebad (Wadrakis amocanebTan gansxvavebiT svlebis raodenoba gansaz­ Rvruli ar aris).). moRvaweobis. 4. 2. etQud­i [fr. didi iyo. Semadgenlobasa da Tavdapirvel mniSvnelobas. xanmokle. xerxi.). romelsac vinme an rame axdens vinmeze. magmis amofrqveva dedamiwis zeda­ pirze. Tavgamodeba] _ 1. romlis mizania STabeWdilebis mox­ dena.

excavator < laT. Camovida soxumidan.-175vla SedarebiT Sors myof sagnebze (kedelze. excretum. eksgumacia Scd.  mokle e. romelic eqskavators mar­ Tavs. ko­ leqciuri gamgzavreba. excavo amovtex] _ miwis saTxreli manqana. e. . eqsgumAcia [laT. axlo myofi sakiTxis gasa­ Suqeblad (qarT. radio­ an teleprogramas). rac vrceldeba sagnebis SezRudul wreze. [laT.  eqsCempioni. mcxeTaSi.  eqskluzivi. excursus gadax­ veva.. eqskUrsia [laT.. varZiaSi. gaseirneba sadme. eqskUrsant­i _ eqskursiis monawile. ingl.  eqskliuziuri. eqskrEcia [< laT. ekskavatori. amoZ­ roba. aseTi gamgzavrebis. daTva­ lierebis monawileTa jgu­ fi.) (qarT.. baTumidan. ex –dan da humos miwa] _ gvamis miwidan amoReba sasamarTlo­eqs­ pertizis Casatareblad. daTva­ liereba risame saswavlo.  egsgumacia. eqs-ministri. gamoZaxili. Eqskurs­i [laT. `yofili~. gamosvla. Jurnalis. gamoyofa. Temidan gadaxra] _ ZiriTadi gadaxveva sxva. 2. eqs-prezidenti.. eqskavAtor­i [ingl. tyeSi. amoReba. sinon. eqskluzQur­i [fr. naxmevi)  exo Scd. gansakuTrebuli] _ is. nivTierebaTa cvlis gamo­ uyenebeli an mavne narCenebis organizmidan gamodevnis procesi. eqs. excemos gamovyof] _ (fiziol. exclusive raimes gamok­ leba. eqs eqskluzQuri intErviu _ aseTi intervius gamoqvey­ nebis ufleba ekuTvnis mas­ mediis romelime organos (gazeTis. ex…] _ pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvnelobiT: 1.  TbilisSi e. gamgzavreba] _ 1. meekskavatore Scd. 2. meeqskavatore _ mZRoli.  e.  meeqskavatoresi. wiaRsvla). sinon. ¥ meeqskavatorisa.). saganmanaTleblo an gar­ Tobis mizniT. exclusif. excursio was­ vla. eqskliuzivi Scd.

gavrceleba] _ (wign. e. eqsperimentAtor­i _ piri.  gabeduli e. TviT aseTi jgufi. romelsac akraven wigns ydis SigniTa mxares da. experimentum] _ 1.  e. eqspatriAcia da eqspat­ rQreba [laT.  e. advi­ lad amJRavnebs. 2. moqalaqeobis gamocvliT. ¥ eqsperimentuli. samecniero cda. eqspedQcia [laT. s. expunsio] _ vinc Tavis grZnobebs ver faravs. biuro. avtobusi. ¥ saeqskursio. eqspAnsia [laT.  brwyinvale e. ¥ saeqsperto. exlibris wig­ nebidan] _ mxatvrulad ga­ formebuli niSani. expertus ga­ mocdili] _ specialisti. ex ­gan. romlis saqmea risame gagzavna da . arqeologiuri e. monacemebi.  s. iarliyi.. marSruti.) axali teritoriebis dapyrobisken miswrafeba.  samecniero e. expansif < laT. Cveulebriv. ¥ saeqsperimento. s. 1) akeTebs.  eqsperimentaluri Scd. cxovelebi. eqsperQment­i [< laT. expansio ga­ farToeba. Eqspert­i laT. ekonomikuri e. romelic iZleva daskvnis raime sakiTxis ganxilvis dros. ro­ melzedac aRniSnulia pat­ ronis gvari.  sasamarTlos e. ­idan da patria samSoblo] _ neba­ yoflobiTi an iZulebiTi gasaxleba samSoblodan. eqspansQur­i [fr.. gamokvleva. expedire gagzavna] _ muSaki. s. expeditio] _ adamianTa jgufis gamgzav­ reba specialuri davalebis Sesasruleblad.  s. cda.  s.  fostis e. romelic eqsperiments (mniSv. eqslQbris­i [laT. eqspedQtor­i [< laT. Tanxebi. polaruli e.-is wevrebi. saerTod. ¥ saeqspedicio.  politikuri e. razmi. agresiuli politika­sa­ kuTari politikuri da ekonomikuri gavlenis gav­ rceleba sxva qveynebSi. savaWro bazis e.  qimiuri e.eqs -176miReba. 2..

samuzeumo eqspontebis.  eqsportiuli Scd.-ebi.  avtomobilis e. eqspozQcia [laT. gatana sazRvargareT gasa­ ¥ saeqspluatacio (mniSv. myvleda sxv. importi). gadmocema] _ 1. _ sagani. miT ganlageba dasaTvali­ ¥ eqspluatatoruli. komisia. romlis tatoruli Scd. sasamarTlo Sesavali nawili. romel­ e. war­ zeumSi an gamofenaze.. eqsploa4. misacemad. visime mier sxvisi Sromis eqspOnat­i [laT.  avtomobilebis e. rkinigzeexportare gatana] _ saqonlis bis e. raime mizniT gamoyeneba lad aris ganlagebuli mu­ (bunebriv simdidreTa. xelovnebis nawarmoebTa.-177- eqs axsna. 2­isaTvis). reba. exponatus nayofis miTviseba (qarT.) dro. axali sacxo¥ eqsportuli da saeqsporvrebeli saxlis s.  e. romelic 3. ploitation] _ piri. 2. moebis saSualebaTa. eqsploaticiebi. saeqsploatacio Scd.-d gadato. Eqsport­i [ingl. eqspluatacias uwevs visme.  s. Rebad: dayovneba. musikaluri nawarmoebis  samedicino e. ganmavlobaSic fotoapara­ eqspluatAcia [fr. lite­  s. bobaTa da sxv. ereblad. expositio . sinon. romelSic eqspertebis mier raime sa­ aRwerilia ZiriTadi moqme­ kiTxis ganxilva daskvnis debis winare viTareba. romelic saCveneb­ 2.. (fotogr. s. expertise] _ savali nawili. gamofena. (s. exTemebi. s. cema. raturuli nawarmoebis Se­ eqspErtiza [fr. nage­  samuzeumo e. saCveneblad gamofenili] sinon. Sic gadmocemulia mTavari eqspluatAtor­i [< fr. exploitation] tis obieqtivi Riaa gadasa­ da eqspluatQreba _ 1. garkveuli siste­ feli). iTvisebs sxvisi Sromis na­ mrewvelobis produqtebisa yofs (qarT. export < laT. daskvna. yvlefa). xarjebi.).) saqoneli. opera eqsploatacia. yidad (sapirisp.  eqsploatatori.

literaturaSi. saz­ RvargareT saqonlis gam­ va. gemze. socialuri ¥ eqspresiuloba. visime xe­ Cereba.eqs -178uli. grZnobebis resaTvis sakuTrebis da. iTqmis agreTve samgzavro gancdebis asaxvas. swrafi. mier qonebis iZulebiT Ca­ `operatiuli~. tyvad) da naxevareqspresi Eqspromtad _ moumzadeb­ Scd.. Eqspromt­i [laT. eqsprEsia [laT. eqspresia. aRZvris. samgzavro matarebeli. expressionisme < expression gamoxat­ portis organizatori. rebi TavianT ZiriTad amo­ romelic miZraobs didi canad Tvlidnen mxatvris siswrafiT da Cerdeba mxo­ Sinagani samyaros. sareiso avtobusze. bieqturi SemoqmedebiTi 2. expressio] _ ga­ 2. `saswrafo~. liT arsebuli] _ saxel­ nAxevrad Eqspresi _ saqa­ daxelod SeTxzuli leq­ laqo avtobusi. saxumaro Cveulebriv sareiso avto­ xasiaTisa). expromtus romelsac aqvs iSviaTi ga­ mza. exporte] _ eqs­ eqspresiOnizm­i [fr. musikaluri na­ busebze naklebi gaCereba warmoebi da sxv. eqspresimdgomareobis CamorTmeva. express < laT. eqspres. ex –gan da proprius neli nawili rTuli si­ sakuTari] _ 1. ingl. exporteur < laT. miT an usasyidlod). lad saxeldaxelod. warmoiqmna me­20 sauk. express sasw­ eqspropriAcia [fr. eqsportQor­i [fr. romelsac si (Cveulebriv. deblad warmoTqmuli si­  naxevradeqspresi (erT si­ tyva. expropriarafo] _ pirveli Semadge­ tion < laT.­is pir­ expressus gaZlierebuli] _ vel naxevarSi: misi mimdev­ 1. . gamomxatveloba] _ mi­ tani. qveynebi. romelic Eqspres­i [ingl. misi su­ lod did sadgurebSi.. marTuleba xelovnebasa da  navTobis e. amasTan erTad. (samarT. moumza­ aqvs da eqspresze meti. erTi klasis mier meo­ momxatveloba. [ingl. morTmeva (sasyidlis mice­  eqspresiuli. gancdis Zala.) sa­ tyvebisa mniSvnelobiT: xelmwifo xelisuflebis `momentaluri~.

Tavdaviwyebamde eqstravagAntur­i [fr. . Eqstraqt­i [laT. gareSe da statis saxelmwifos kanonebi da­ simSvide. e. benzini. eqstra. qsovilebidan raime gamxs­  eqstrasensi. `gareSe~. Sinaarsis laT. ex ­gan. do­ eqstradQcia [fr. extensivus mebisaTvis Seuferebeli: rac farTovdeba] _ rac da­ araCveulebrivi. gansakuTrebuli.-ad daammkurnalobs zogierT daa­ Tavra. _ 1. romelic am saswavlebelSi ar iricxeba Tavisi Tvisebebis gamo­ da ise abarebs gamocdebs. e.-179- eqs Eqstaz­i [laT.­idan..). `biovelis~ reSe] _ piri. rebis e. avadmyofuri aRtaceba. Cai e. [laT. Rebuli wesebisaTvis. ukiduresi. extradition < kumentis da sxv. preparati. `ukeTesi~. karaqi. soflis meurneoba. vadebas. extravagant] _ sayovelTaod mi­ misuli aRfrTovaneba. `metismetad~. eqstErn­i [laT. nels saSualebiT. nor­ eqstensQur­i [laT. gafarToebasTan eqstraordinArul­i [laT.  e. cxovelis garegnuli Sesa­ eqstrAsens­i [laT. ­idan. SekumSulad gadmo­ traditio gadacema] _ (samarT. 2. romelsac  eqstremaluri. kavSirebulia raodenobriv axirebuli. yenebiT (xelis dadebiT)  universiteti e. gareSe da mokled. (iT­ nivTierebebis gamowurviT qmis zog saqonelze). (da ara xarisxobriv) zrdasTan. extractus gamoRebuli. exterieus] _  eqstraordinaluri Scd.). extasis < berZ. iReben samkurnalwamlo 2. extra me­ xedaoba da agebuleba.. extra] _ TavsarTi mniSvnelobiT: 1. intensiuri) gangebo. Txzulebis. ucxo saxelmwifosaTvis gadacema im pirisa. ucnauri.). `umaR­ mcenareuli da cxoveluri lesi~. `saukeTeso~. romelic mqone piri. w. mdgomareoba] _ arRvia. bazaraCveulebrivi. eqterQer­i [fr. (gadat. extraordinarius] _ (wign. tismetad da sensus grZnoba. gamowuruli] `metad~.  e. SemTxveva. vinc am ex ­gan. gafarToeba. externus ga­ SegrZneba] _ e. sa­ (sapirisp.

eqshumAcia [laT.. excentrique] _ 1. extremus ukiduresi] _ ukiduresi zo­ mebis momxreoba (Cveulebriv. eqs­CempQoni [laT.).) mkveTri < laT. sacirko nomeri. -180Taviseburi. eqstrEmizm­i [laT. siZneliT. extractio amoReba. extrême < extremum ukiduresi] _ (wign. champion mebrZoli] _ yofi­ li Cempioni. eqstrEmist­i _ adamiani. rac Cveulebrivs scildeba. eqscQzia [laT. araCveulebri­ vad. excessus gamos­ vla.). politikaSi).. gadat. ukiduresi. ex ­gan. ukiduresoba.  samxedro e. (wign. excisio] _ (me­ dic. ¥ eqstremistuli.). échelon] _ spe­ cialuri daniSnulebis matarebeli masobrivi ga­ dazidvebisaTvis.-is ufrosi.  e. azri) aqvs. kbilis amoRebis operacia.  eqscentruli. eqstrEmul­i da eqstremA­ luri [fr. eSAfot­i [fr. ekscentruli Scd. gareSe da centrum centri] _ bgeriT an mxedvelobiT kontrastebis. échafaud] _ (Zv. gadaxra] _ 1. ro­ melsac ukiduresi msof­ lmxedveloba (Sexeduleba.). amaRlebuli ficarnagi. e. amokveTa.eqs cema. mwvave Sexla­ moxla. e.. ex yofi­ li da ingl. saSiSroebiT. 2. adamiani. risame normaluri mimdinareobis darRveva. situacia. gamoReba] _ (medic. cekva. eSElon­i [fr. TavSeukaveb­ loba.  e. Zalebi. ro­ melzedac xdeboda sikvdi­ liT dasja. ­idan da humos miwa] _ saf­ lavidan gvamis amoReba sa­ samarTlo­samedicino ga­ mokvlevis mizniT. wremadsuloba. Eqsces­i [laT. Seiqmna e.). champion < fr. ­idan. eqscentrQkuli [fr. 2. gansakuTrebuli. e. pirobebi. Sexedulebebi. ukiduresad eqstrAqcia . [laT.  e. triuki. mdgomareoba.). ex –gan.  e. e. metismeti (Tavisi sirTuliT. sasacilo xerxebis Semc­ veli. (Teat. ukiduresi zo­ mebis miRebis momxre.

-181-

val

v vA­bank­i [fr. Va banque] – 1.
va­bankze TamaSi banqoSi – fsoni, romelic mTel banks udris. 2. (gadat.) riskis gaweva vAgzal­i [ingl. Vauxhall] – mgzavrTa momsaxurebisaT­ vis gankuTvnili Senoba rkinigzis did sadgurze.  Tbilisis v., vagzlis morige. sAzRvao vAgzali – amave daniSnulebis Senoba saz­ Rvao portebSi. ¥ vagzlisa.  vagzalisa, sadguri Scd. sadguri – matareblis (an sxva transportis) gaCerebis adgilia (saTanado Seno­ biT), xolo vagzali – ara yoveli sadguris, aramed didi (Cveulebriv sakvanZo) sadguris Senobaa (did qalaqebSi). vAgon­i [germ. Wagon] – sat­ ransporto saSualeba – relsebze moZravi Tvlebi­ ani sazidari.  matareblis v., samgzavro v., satvirTo v., v.-is gamyoli, metropolitenis v., funikulioris v. ¥ savagono.

 s. depo.  ronoda Scd. vAza [fr. Vase] – lamazi moyvanilobis WurWeli tkbileulobis, xilis an yvavilebisTvis, agreTve de­ koratiuli (sinon. larnaki).  brolis v. vakAnsia [fr. Vacanse < laT. Vacans daukavebeli, Tavisu­ fali] – daukavebeli Ta­ namdeboba (dawesebulebaSi), Tavisufali adgili (sas­ wavlebelSi).  institutSi ori v.-aa. vakAntur­i [fr. Vacant (e)] – daukavebeli, Tavisufali (adgili, Tanamdeboba).  profesoris v. Tanamdeboba.  vakantiuri Scd. vakUum­i [laT. Vacuum sica­ riele] _ (fiz., teq.) airis Zalian gauxSoebuli mdgo­ mareoba, TiTqmis carieli sivrce. ¥ vakuumuri.  v. sivrce.  vakumi, vakumuri Scd. valEntoba [laT. Valens, valentia Zala,(Valentis) Zalis mqone] – (qim.). atomis Tviseba Seu­ erTdes sxva atomebis gar­ kveul raodenobas

val

-182-

 mudmivi v., cvladi v. vAlet­i [fr. Valet msaxuri] – figura banqoSi. valpUrgiis RAme [kreb. Zv. germ.] _ wminda valpurgiis dResaswaulis (pirveli ma­ isis) winaRame, rodesac, Zve­ li germanuli xalxuri crurwmeniT hartis mTis umaRles mwverval brokenze imarTeba kudianebisa da jadoqrebis Rreoba.  valpurgis Scd. vAls­i [fr. Valse germ Walzer] – 1. didad gavrcelebuli wyvilTa cekva; musika am cekvisaTvis. 2. am cekvis ritmis sakon­ certo (saorkestro, sa­ fortepiano da sxv.) nawar­ moebi.  Sopenis v.-ebi. vAltorna [rus. валторна < germ. Walthorn samonadireo buki] – spilenZis sasule sakravi – spiralurad mox­ rili mili, romelic bo­ loSi farTovdeba. mevAltorne – valtornis damkvreli. ¥ valtornisa, mevaltornisa.  valtornasi, mevaltornasi, `valtornaze ukravs” Scd.

valtOrnist­i _ igivea, rac
mevaltorne (ix. valtor­ na). vAluta [it. Valuta farTo Ri­ rebuleba] – 1. ama Tu im qveynis fulis sistema; fu­ lis erTeuli, romelic safuZvlad udevs am sis­ temas. 2. ucxo saxelmwifos fuli.  mtkice v., oqros v. ¥ savaluto.  s. operaciebi.  valiuta, savaliuto Scd. vAmpir­i [fr. Vampire, germ. Vampir] – germanul da sla­ vur TqmulebebSi: 1. cru rwmeniT; micvalebuli, ro­ melic RamRamobiT dgeba saflavidan da adamianebs swovs sisxls. 2. Seubralebeli, sisxlis­ msmeli, ulmobeli adamiani. 3. erTgvari Ramura; gavrce­ lebulia tropikul ameri­ kaSi. vandAlebi [germ. Vandalen] – 1. Zveli germanuli tomi, ro­ melmac me­5 s.­is Sua wlebSi dai pyro romis imeriis na­ wili, gaZarcva romi da gaanadgura mravali kul­ turis Zegli. 2. (gadat.) istoriul ZeglTa da kulturul faseulobaTa

-183gamanadgurebeli adamianebi (sinon. barbarosebi) vandAlizm­i _ istoriuli Zeglebisa da kulturul faseulobaTa ganadgureba (sinon. barbarosoba). vAnil­i [fr. Vanille esp.] – 1. tropikuli mcenare; isxams grZel wvril nayofs. 2. am mcenaris gamxmari sur­ nelovani nayofi; iyeneben kulinariasa da parfiume­ riaSi.  v.-is fxvnili. ¥ vaniliani.  v. namcxvari, v. orcxobila. varQant­i [laT. Varians (variantis) cvalebadi] – 1. risme nairsaxeoba, saxecvlileba.  proeqtis ramdenime v., v.-ebis gaTvla (Wadrakis partiaSi). 2. raime nawarmoebis an misi nawilis erT­erTi redaq­ cia.  `ieso qriste – kacobriobis raindi”- is pireli v. variAcia [laT. Variantio cvli­ leba] – 1. (wign.). igivea, rac varianti (mniS. 1) 2. Cveulebriv mr.­Si varia­ ciebi – musikaluri nawar­ moebi, cekva da sxv; rac war­ moadgens ZiriTadi Temis

vaq

gameorebasa da damuSavebas sxvadasxva cvlilebebiT.  piesis v.-ebi, Tema v.-ebiT. ¥ variaciuli aRricxva – ma­ Tematikuri analizis erT­ erTi dargi. varQete [fr. Variete] – msubuqi Janris (estradis) Teatri.  varietesi.  varietisa Scd. vAsal­i [fr. Vassal laT. Vassalus] – 1. Sua saukuneebSi da­ savleT evropaSi: memamule, feodali, romelic damoki­ debuli iyo ufro msxvil feodalze (siuzerenze). 2. gadat. (wign) vinmeze da­ mokidebuli, visime xelq­ veiTi piri an saxelmwifo. ¥ vasaluri.  v. damokidebuleba, v. saxelmwifo. vatQkan­i [laT. Vaticans bor­ cvi (goraki) tibris mar­ jvena sanapiroze romSi] – kaTolikuri eklesiis re ligiur­ad mi nis tra ci­ uli centri; am eklesiis meTauris romis papis – rezidencia; warmoadgens calke saxelmwifos q. ro­ mis centrSi. vAqcina [laT. Vaccinus Zro­ xisa] – preparati, romesac iyeneben infeqciur daava­

vaq

-184¥ vegetarianuli.  v. saWmelebi, v. sasadilo.  vegeterianeli, vegeterianuli Scd. vegetarianEloba [laT. Vegetarios mcenareuli] – kvebis sistema, romlis mixedviT dauSvebelia xorcis Wama. vegetatQuri [laT. Vegetarius] – (biol.) rac cxovelebisa da mcenareebis kvebasTan aris dakavSirebuli.

debaTa winaaRmdeg asacre­ lad. vaqcinAcia – (medic.) vaq­ cinis Seyvana adamianis an cxovelis organizmSi; vaq­ ciniT acra. vAxt­i [holand. wacht] – (zRv.) 1. morigeoba gemze.  v.-ze dgoma 2. gemis eki paJis nawili, ro­ melic morigeobs; drois monakveTi, rodesac erTi cvla morigeobs.  v.-is meTauri, Ramis v. ¥ savaxto.  s. Jurnali, s. samsaxuri.  vaxta Scd. vAxter­i da vaxtiOr­i [germ. wachter] – morige da­ raji dawesebulebaSi, sa­ warmoSi. vaUCer­i [ingl. Vaucher xel­ werili, gasamarTlebeli dokumenti] – igivea, rac saprivatizacio Ceki. ¥ vauCerisa. vahAbizm­i [sakuT. sax. kreb. arab. wahha seqtis damaarse­ beli] – islamis religiur­ politikuri moZRvreba. vegetariAneli [ingl. Vegetarian – adamiani, romelic xorcs ar Wams da mxolod rZis produqtebiT da mce­ nareulobiT ikvebeba.

vegetatiuri organoebi

– mcenaris kvebisa da zrdis organoebi (fesvebi, Rero, foTlebi).

vegetatiuri gamravle­ ba – mcenareTa gamravleba
arasqesobrivi gziT

vegetatiuri nervuli sistema – (fiziol.) ner­
vuli sistemis nawili, ro­ melic awesrigebs saWmlis momnelebeli, sisxlis mi­ moqcevis, sasunTqi da sxv. Sinagani organoebis moqme­ debas. ¥ vegetaciuri _ sxvaa (ix. vegetacia). vegetAcia [laT. vegetatio] – (biol.) mcenaris sasicocx­ lo moqmedeba, misi zrdis procesi. ¥ vegetaciuri da savegeta-

-185cio.  v. – (s) periodi. velo... _ sityvis Semokleba `velosi pedis~. velOdrom­i [laT. velox (velocis) swrafi da dromos sarbie­ li, rbola] _ sportuli nageboba velosi pedebiT SejibrebisaTvis (sinon. treki). velOriqSa _ riqSa (mniSvn. 2), romelic velosi pedze zis da ise moZraobs. ¥ veloriqSisa.  veloriqSasi, velorikSa Scd. velosQped­i [fr. vēlosipēde] _ or­ an samTvliani manqana, romelic moZraobaSi moh­ yavs zed mjdoms pedlebze fexis daWeriT. velosi pedis gamogoneba _ (saub.) iseTi risame ga­ mogoneba, rac didi xania, cnobilia, gamogonebulia (inJinerTa wreSi cnobilia erTi faqti, rodesac erTma vai­gamomgonebelma skams centrSi gamoaba fexi _ aqao­da gamomgonebeli mer­ qvaso. ¥ savelosi pedo.  s. sporti. velosi pEdist­i _ velosi­ pediT mavali, savelosi pe­

ven

do sportis mimdevari. velOsport­i _ savelosi pe­ do sporti. velOtrek­i [ix. treki] _ igivea, rac velodromi. vEna [laT. vena] _ (anat.) sis­ xlZarRvi, romliTac sis­ xli organoebidan da qsovilebidan miedineba gu­ lisaken (Sdr. arteria). ¥ venuri.  v. sisxli. vEndeta [laT. vendetta] _ sis­ xlis aRebis adaTi (upira­ tesad sardiniasa da kor­ sikaze). vEnera, vEnusi [laT. Venus (Veneris] _ 1. romaul miTo­ logiaSi: siyvarulisa da silamazis qalRmerTi. 2. dedamiwasTan yvelaze ax­ lo myofi planeta; Cve­ ulebriv Cans gaTenebisas da mzis Casvlis Semdeg. ciskris varskvlavi. venErul­i [< kreb. laT. sne­ uleba (daavadeba)] _ infeq­ ciuri daavadeba (sifilisi, gonorea da sxv.), romelic Cveulebriv sasqeso or­ ganoebis gziT gadadis.  veneriuli Scd. vEnzel­i [< polon. vçsel kvanZi] _ erTmaneTze mxatvrulad

ven

-186mominuli v. verandiani, verandisa. v. saxli. verandasi Scd. verbAlur­i [laT. verbalis] _ zepiri, sityvieri.  v. saSualebebi. vErdiqt­i [fr. ingl. verdict < laT. vere dictum sarqveli] _ (samarT.) sasamarTlo procesze nafic msajul­ Ta gadawyvetileba msjavr­ dadebulis braleulobis an udanaSaulobis sakiTxze.  gasamarTlebeli v., gasamtyunebeli v. vErlibr­i [fr. vers libre Tavi­ sufali leqsi] _ leqsis erT­erTi saxeoba; agebulia upiratesad intonaciur­ sintaqsur safuZvelze da yuradReba ar eqceva taepSi marcvalTa raodenobasa da maxvils (sxvanairad: TeTri leqsi). vErmut­i [germ. Wermut] _ das­ pirtuli Rvino, romelsac aromatis misaRebad dama­ tebuli aqvs zogierTi ba­ laxis (unTavresad abzin­ dis) nayeni. vernQsaJ­i [fr. Vernissage] – samxatvro gamofenis gaxsna, agreTve misi gaxsnis dRe. vErJe [fr. Verge] – qaRaldis  ¥  

gadaxlarTuli inicialebi (saxelisa da gvaris pir­ veli asoebi). vEntil­i [germ. ventil sar­ qveli] _ 1. (teq.) milsa­ denebSi, aparatebSi da misT.: siTxis an airis sa­ regulacio (Casaketi da gasaSvebi) sarqveli. 2. (mus.) sasule musikalur sakravebSi: erTgvari sarq­ veli bgeris simaRlis Se­ sacvlelad.  vintili Scd. ventilAtor­i [< laT. ventilator gamniavebeli] _ mo­ wyobiloba daxurul sadgomebSi haeris gasaw­ mendad.  ventiliatori, vintilatori Scd. ventilAcia [laT. ventilatio] _ daxuruli sadgomis gani­ aveba ventilatoris saSua­ lebiT. ¥ saventilacio.  s. mili, s. mowyobiloba.  ventiliacia, vintiliacia, saventiliacio, savintiliacio. vEranda [port. ingl. veranda < ind.] _ Ria an daxuruli aivani saxlis garSemo an misi erT­erTi kedlis ga­ yolebaze.

-187saxeoba badis magvari mo­ xatulobiT, paraleluri xazebis ori sistemisgan Semdgari. vErsia [fr. Version laT. Versare saxis Secvla] – raime faq­ tis, ambis erT­erTi axsna, gadmocema, ganmarteba (ram­ denimedan).  axali v., ukanaskneli v. vertQkal­i [laT. Verticalis mwvervalisa] – vertikaluri, Sveuli xazi (sapirispiro, horizontali). vertikAlur­i – rac horizon­ talur sibrtyesTan qmnis marT kuTxes; Sveuli (sa­ pirisp. horizontaluri).  v. xazi vErf­i [holand. werf] – gemebis saSenebeli an saremonto sawarmo. vEsta [laT. Vesta] – 1. roma­ uli miTologiaSi ojaxu­ ri keris mfarveli qal­ RmerTi. 2. (astr.) yvelaze kaSkaSa mcire planeta. vEstern­i [ingl. western dasav­ leTisa] – saTavgadasavlo kinofilmi, romelSic moq­ medeba viTardeba CrdiloeT amerikis dasavleTis Sta­ tebSi me­19 s.­Si.

vet

vestibQul­i

[fr. Vestibule] – didi darbazi sazoga­ doebrivi Senobis sxva na­ wilebis Sesasvlelis win.  Teatris v., sasaxlis v., metros v.,  vestibuli Scd. vetEran­i [laT Veteranus mo­ xuci, Zveli jariskaci] – 1. Zveli gamocdili meomari: omgadaxdili mebrZoli 2. Zveli damsaxurebuli mu­ Saki, moRvawe.  Sromis v., Teatris v. veterQnar­i – veterinariis specialisti; saqonlis eqi­ mi (Zv. sinon. beiTali). ¥ veterinaruli da saveterinaro.  v. (s.) instituti. veterinAria [laT. Veterinarius saqonlis momvleli] – mec­ niereba cxovelebis daa­ vadebaTa da maTi mkurna­ lobis Sesaxeb; cxovelTa mkurnaloba ¥ veterinariuli da saveterinario.  v. (s.) punqti, v. (s.) daxmareba.  ixmareba agreTve veterinaruli da saveterinaro, rac veterinari-s zedsarTavi saxelebia.  veterinaluri Scd.

vet

-188-

vEto [laT. Veto

vkrZalav] – 1. saerTaSoriso da sa­ xelmwifo samarTalSi; ak­ rZalva, romelsac adebs erTi saxelmwifo organo meoris gadawyvetilebas; vetos ufleba Cveulebriv aqvs saxelmwifos meTaurs parlamentis gadawyvetile­ baTa mimarT. 2. saerTaSoriso samarTalSi: sxvadasxva qveynis warmo­ madgenelTagan Semdgari kolegiuri organos (sadac sakiTxebi wydeba erTxmad) erT­erTi wevris gancxadeba imis Sesaxeb, rom igi wina­ aRmdegia umravlesobis ga­ dawyvetilebisa; xorciel­ deba xmis micemiT.  v.-s ufleba. vetos dadeba – risame ak­ rZalva vEqsil­i [< germ. Wechsel gamocvla, Secvla, daxur­ daveba] – saTanadod ga­ formebuli savalo xel­ werili, romelic Seicavs valdebulebas gadaixadon garkveuli Tanxa daTqmul vadaSi; (qarT. sinon. Tamasuqi). veqsilolOgia – [laT. Vexillum droSa] – mecniereba, romelic droSebs, maT war­ moSobas swavlobs.

vEqtor­i [laT. Vektor wamyvani]
– maTematikuri an fizikuri sidide,romelic xasiaTdeba ricxobrivi mniSvnelobiT da mimarTulebiT. ¥ veqtoruli.  v. sidide.  veqtori Scd. vQagra [laT. Viagra] – (same­ dic.) mamakacis impotenci­ is sawinaaRmdego prepara­ ti, damzadebulia qimiuri nivTierebebiT; gamoiyeneba mxolod eqimis daniSnule­ biT; viAduk­i [fr. Viaduc < laT. Via gza da duco mimyavs] – xe­ obaze, xevze gayvanili xidi, xidiseburi nageboba. viAkreme [laT. Viacreme] – (sa­ medic.) partniorTan qalis seqsualuri kontaqtebis dros disharmoniis sa­ winaaRmdego preparati; damzadebulia floris – mcenareTa samyaroTa sa­ fuZvelze; absoluturad uvnebelia. vQbram­i – mTaSi sasiarulo an saTxilamuro sqellanCiani fexsacmeli. vibrAtor­i [laT. Vibrare rxeva, qanaoba; kankali] – rxeviTi moZraobis warmosaqmneli mowyobiloba

-189-

viv

vibrAcia [laT. Vibratio] – dre­

sxivuri milakis ekranze rTuli satelevizio, radi­ kadi sxeulis rxeviTi moZ­ olokaciuri da sxva sig­ raoba; arxeva, TrTola. ­ nalebis gamosaxulebasTan vibrQon­i [fr. Vibrion] – baq kavSirze. teria erTgvari  videomagnitofoni, vide qoleris v. osignali, videotelefoni. vibro... [< laT. Vibrare rxeva, kankali] – rTul sityvebSi videOkli p­i [ingl. Video televizia da clip amoWra; uCvenebs mocemuli sity­ amonaWeri] _ telegadace­ vebis damokidebulebas maSi: CanarTi, romelic Sed­ rxevasTan. genilia swrafad cvladi vibrOfon­i [< laT. Vibrare sxvadasxva suraTisgan, rek­ rxeva, kankali da phone xma] – jazSi – dasartymeli in­ lamisgan da romelsac xSi­ strumenti rxeviTi bgere­ rad axlavs musika. bis gamosacemad. videomagnitOfon­i [ingl. vQgvam­i [ing. Wigwam < Crd. Video televizia berZ. magneamerikis indielTa erT­ tis magniti da phone bgera] erTi enidan] – Crd. ameri­ – aparati, romliTac xdeba kis indielTa (kerZod al­ satelevizio programebis gonkinebis) sacxovrebeli magnitur lentze Cawera da gumbaTiseburi qoxi. ake­ Semdeg maTi kvlavwarmoeba Teben xis totebis ler­  videomagnitofoni Scd. wmisgan. videotelEfon­i [ingl. Vivideo...1… [laT. Video vxedav] – deo televizia da berZ. tele rTuli sityvebis pirveli Sors da phone bgera] – te­ nawili mniSvnelobiT `vxe­ lefoni, romelic molapa­ dav” rakis xmasTan erTad mis  videokli pi, videotelegamosaxulebasac gadmos­ foni. cems. video...2 [ingl. Video tele­  v.-is ekrani. vizia laT. Video vxedav] – vivi pAria [laT. viviparus co­ rTuli sityvis pirveli cxalmSobi vivus cocxali Semadgeneli nawili; mi­ da parare Soba] – (biol.) uTiTebs eleqtronul­ cocxlad (da ara kvercxis

viv

-190vi qaRaldis patara baraTi, romelzedac dabeWdilia misi patronis gvari, saxe­ li, wodeba, misamarTi; ga­ dascemen xolme meore pirs – gacnobisas masTan stum­ robisas da zog sxva Sem­ TxvevaSi. vizuAluri [laT. visualis] – mxedvelobiTi; TvaliT warmoebuli.  v. dakvirveba. vikQngebi [skand. viking (mx).] _ skandinavieli meomari mez­ Rvaurebi me­8­11 ss­Si. vQkont­i [fr. vikomte] – dasav­ leT evropis zog qveyanaSi (inglisSi Cvens dromde): Tavadaznauruli tituli, saSualo baronsa da grafs Soris; am titulis mqone piri. vQla [laT. villa] – mdidruli saxli qalaqgareT; mdidru­ li adgil­mamuli, agaraki. ¥ vilisa.  vilasi, villa Scd. vQmpel­i [holand. wimpel] – 1. boloSi orad gayofili grZeli da viwro alami, romelic aRmarTulia sam­ xedro gemis anZaze (gemis erovnuli kuTvnilebis aR­ saniSnavad). 2. patara samkuTxedi alami

dadebiT) Soba. vivisEqcia [laT. vivus co­ cxali da sectio gakveTa] – cxovelis cocxlad gakveTa raime organos funqciis Seswavlis mizniT. vQza [laT. visa naxuli] – 1. saxelmwifoSi Sesvlis, iqi­ dan gamgzavrebis an mis teritoriaze gavlis ne­ barTva, romelic iZleva am saxelmwifos mTavroba (aRiniSneba pasportSi). 2. Tanamdebobis piris war­ wera raime dokumentze, rac niSnavs, rom es piri icnobs dokumentis Sinaarss da eTanxmeba mas. vQzav­i [fr. vis-à-vis] 1. (zmni­ sarTi) visime pirispir, pir­ dapiri. 2. visime pirdapir mdgomi an mjdomi piri. vizQon­i [germ. vision] – (wign.). adamianis warmosaxviT, war­ modgeniT Seqmnili arare­ aluri ram; moCveneba. vQziti [fr. visite] – mcire xniT misvla vinmesTan Cve­ ulebriv oficialurad.  v.-is dro, prezidentis v. ¥ savizito.  s. kostiumi. savQzito bAraTi – mkvri­

-191-

vio

risame niSnad.  violasi Scd. 3. TviTmfrinavidan Camosag­ viOlino [it. viollino] – yve­ debi grZellentiani paketi, laze maRali tembris mqo­ kolofi an mili, romelSic ne oTxsimiani sakravi, ro­ moTavsebulia mfrinavis melsac xemiT ukraven. pataki, an fosta.  koncerti v.-s orkestrisaTvis. vindsErfing­i [ingl. windsurfing, wind qari surfing, surf pQrveli viOlino _ mTa­ zvirTcema] – sportis saxe­ vari violino orkestrSi. oba, afrian specialur da­ viOlinos gasARebi – faze rbola. (mus.) sanoto striqonis vinEgret­i [fr. vinaigrette vidasawyisSi dasmuli erT­ naigre Zmari] – civad saW­ erTi niSani, romelic meli kerZi – wvrilad miuTiTebs maRal xmebze. daWrili sxvadasxva bost­ meviOline – violinos neuli, kartofili, kirkaJad damkvreli musikosi. moxarSuli lobio, erTma­ ¥ saviolino; neTSi areuli, rac ZmriT, saviOlino kOncerti– zeTiT da sxva sakazmiT simfoniuri nawarmoebi, ro­ aris Senelebuli. melSic mTavari partia gan­ vinQet­i [fr. vignette] – wignis kuTvnilia violinosaTvis; (Zv. xelnaweris) TavSi an aseTi nawarmoebis Sesru­ boloSi darTuli samkauli leba. – raime naxati, ornamenti. ¥ meviolinisa.  vinietka Scd.  meviolinesi Scd.  `violinos ukravs”, `viovinCEster­i < [sakuT. sax.] – lino daukra”, `violinos erTgvari sanadiro Tofi damkvreli”, (gamomgoneblis gvaris mi­  `violinoze ukravs”... Scd. xedviT). vQola [it. viola] – Zveleburi violOnCel­i [it. violoncello] – violinos ti pis, magram sakravi – violinos wina­ masze didi oTxsimebiani pari; gavrcelebuli iyo sakravi; aqvs fexi, romli­ dasavleT evropis qveynebSi Tac dakvris dros iatakze me­15­18 ss­Si. idgmeba.  violisa.

vir

-192¥ virtuozuli.  v. dakvra, v. TamaSi. vQrus­i [laT. virus Sxami] _ gadamdebi daavadebis ga­ momwvevi uwvrilesi mik­ roorganizmebi, romelic Zlivs Cans an sul ar Cans mikroskopSi. ¥ virusuli.  v. gri pi, mcenareTa v. daavadebani. virusolOgia [laT. virus Sxami da berZ. logos moZRvre­ ba] – mecniereba romelic virusebs Seiswavlis. vQsk­i [ingl. whisky kelt. (ga­ lebis) uisge wyali] – ara­ yi inglisSi da aSS­Si; damzadebulia qeris ala­ osagan.  Sotlandiuri v. vQskoza [laT. viscosus webo­ vani] – 1. sqeli, blanti niv­ Tiereba, romelsac iReben celulozisgan; iyeneben xelovnuri abreSumis, ce­ lofnis da sxv. masalebis dasamzadeblad. 2. xelovnuri abreSumi.  v.-is perangi. ¥ viskozuri.  v. abreSumi. vQst­i [ingl. wist] – 1. banqos TamaSi erTgvari. 2. kartis garkveuli kombi­

 ixmareba agreTve Celo da violinCelo. vQraJ­i [fr. virage mobruneba] – 1. mobruneba, moxveva dag­ verdebiT, mrudxazovani moZ­ raoba (TviTmfrinavis, avto­ mobilisa, gemisa da sxv).  TviTmfrinavma v. gaakeTa, TviTmfrinavi v.-Si Sevida (e. i. mfrinavma v. daiwyo). 2. saavtomobilo gzis velo­ trekis an sportuli bi­ likis monakveTi, romelic SigniT aris daxrili (av­ tomobilis, velosi pedis, motociklis da sxv. mrud­ xazovani moZraobisTvis).  cicabo v. virQlizm­i [< laT. virilis ma­ makacis] – qalebSi meore­ uli mamakacuri sqesobrivi niSnebis (ulvaSebis, mamaka­ curi agebulebis, boxi xmis ...) warmoqmna. virtuAlur­i [laT. virtualis] – rac SeiZleba gamovlindes saTanado pirobebSi. virtUoz­i [it. virtuoso] – 1. msaxiobi, romelic srul­ yofilad flobs Sesrule­ bis teqnikas (upiratesad musikosze iTqmis). 2. saerTod adamiani, rome­ lic didad aris daxelov­ nebuli Tavis saqmeSi.

viqtOria­rEgia [laT. 2. [laT. admiralze dabali da kontr­admiralze maRali. evropaSi viqtoria­regia gamohyavT oranJereaSi. vQce­prezQdenti – pre­ zidentis moadgile.  literaturuli v. bosto­ nis TamaSSi. gazeTebis v.. viqtOria [laT. mominuli karada. ase­ Ti nivTierebis Semcvleli preparatia. yuTi. vodEvil­i [fr. vice.-ebi. ga­ vod marjvebis qalRmerTi. vitrine] – 1.  viqtorinasi Scd. victoria] – 1.  muzeumis v. da­ fa da sxv. P … ¥ vitaminiani. vQtrina [fr.. vQce­admQral­i – erT­er­ Ti umaRlesi samxedro wo­ debuleba sazRvao flotSi..  vitaminebi A. 2. aRniSnavs moadgiles.. ma­ Raziis didi fanjara.. draJe. maRaziis daxlze mowyobili v. vaudeville] – . B. musikaluri v. C. baRis erTgvari msxvili marwyvi.  v. izrdeba ekva­ torul samreT amerikaSi. igivea rac viqtoria­re­ gia.. ma­ gier] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili.  gemovnebiT gaformebuli v. vitAmin­i [laT. viqtOrina – TamaSi erTgva­ ri – codnis sxvadasxva dargTan dakavSirebul ki­ Txvebze pasuxis gacema.-193nacia preferansis. quCaSi. ¥ viqtorinisa. ammoniakon niSadu­ ri. 3. sasicocxlo Zalebis aRdgenisaTvis.). vitrage] – feradi minebisagan gamoyvanili suraTi an ornamenti (sark­ melSi da misT. Victoria Regia] – wylis didi mce­ nare dumfaras ojaxidan 2 m­de diametris mrgvali foTlebiT. sadac gamofeni­ lia sxvadasxva nivTi. Semc­ vlels. vice nacvlad. vita sicocxle da berZ. ro­ melSic gamofenilia gasa­ yidi saqonlis nimuSebi. fisovani gemfisi (amiaki)] – sxvadasaxvagvari qimiuri Semadgenlobis organuli nivTiereba.  viceprezidenti. romaul miTologiaSi. vQtraJ­i [fr. romelic auci­ lebelia organizmis nor­ maluri sasicocxlo moq­ medebisaTvis.

(erTi an ormoqmedebiani msubuqi piesa). realurad arse­ bul viTarebas. vocalize] – (mus. voluntArizm­i [laT.  zooparkis v. vOlfram­i [germ. voQaJ­i [fr. voluntArist­i _ piri. v. ugulebel­ yofs obieqturad arsebul pirobebs.) – mogzauroba.  v. vokAlur­i [it. vOlei [ingl. volant mfrinavi] – frTebis an talRovani CarCos mqone msubuqi Zab­ riseburi burTi badminto­ nis saTamaSod. sruldeba mxo­ lod xmovani bgerebis gad­ mocemiT. ro­ melic Tavis saqmianobaSi xelmZRvanelobas mxolod sakuTari nebiT. axla iron. ndObis (undOblobis) vOtumi – parlamentSi xmis micemiT miRebuli ga­ mokle komikuri piesa.  v-Ta konkursi. vokAliz­i [fr. vOlan­i [fr. movercx­ lisfro Zneldnobadi li­ Toni. wolley] – (sp. vokAlist­i _ profesiona­ luri momRerali.  voliuntaristi Scd.voi -194gaWenebul cxenze varjiSi – Sextoma – Camoxtoma. voltiJQreba [fr.  voliuntarizmi Scd. vOltmetr­i _ eleqtrowre­ dis or wertils Soris ar­ sebuli denis Zabvis sazomi xelsawyo. vofum survili] – parlamentebSi: kenWiseburi miRebuli gadawyvetileba. romlebic ugulebelyofis obieqturad arsebul pi­ robebs da sazogadoebrivi cxovrebis kanonzomiere­ bebs. vOtum­i [laT. volQer­i [fr. voluntarius nebisyofisa] _ TviT­ neburi gadawyvetilebani. musika. voliere] – Semo­ Robili adgili cxovele­ bisaTvis.) momRerlis xmisTvis gankuTvnili uteqsto sa­ varjiSo. sasimRero. SesaZleb­ lobebs. voltiger] – .)  ufro sworia voli. ro­ melSic sasimRero kuple­ tebi da cekvebia CarTuli. xelovneba. vocale xmovani] – simRerasTan dakavSire­ buli. vayage] – (moZv. wolfram] – qimiuri elementi.) burTis miReba (dartyma) ha­ erSive (CogburTSi da sxv.

aqvs Savi da TeTri zolebi. zebu] – kuziani xari. vulcanus cecxli. konusuri mTa. zebre. saliteraturo enaSi nax­ mari. nati). zar­ baznisa (qvemexisa). gamoTqma. zEbra [fr. qali. z zAlp­i [rus. ingl. vulgArizm­i _ vulgaruli. vUlkan­i [< laT. wunderkind saocari bavSvi. v. holand. zAmS­i [polon. vulkanolOgia [laT. ali da logos moZRvreba] – vulkanis Sem­ swavleli mecniereba. ali] – 1. ¥ vualiani. romaul miTologiaSi: ce­ zeb cxlisa da mWedlobis Rmer­ Ti: (berZnul miTologiaSi mas Seesabameba hefestosi). salve salami!] – erTdrouli dac­ la ramdenime Tofisa. . manerebi. samsza] – xa­ verdovani zedapiris mqone rbili tyavi (qarT.  v. uxeSi sityva an gamoTqma.  mTavrobis ndobis (an undoblobis) v.  zebras TeTri zolebi aqvs Sav fonze Tu Savi zolebi TeTr fonze (piriqiT)? zEbu [fr. 2.  v. vulgaris ubralo Cveulebrivi] – ukiduresi gayalbeba.  z. vulgarizAcia [laT.-195dawyvetileba. vundErkind­i [germ.  sakiTxis v. gam­ Wirvale qsovilis an badis naWeri.  vunderqindi Scd. vulgArul­i [laT. binadrobs afrikaSi. romlis mwvervalze dro­ dadro an mudmivad amoif­ rqveva gamdnari qanebi (la­ va). romelic ukeTdeba qalis quds saxis dasa­ faravad. Vulcanus cecx­ li. mdabiuri] – uxamsi. gaxurebuli gazebi da ferfli. zebra kongos enidan] – cxenis magvari gareuli cxoveli. voile] – wminda. romliTac gamoxatulia mTavrobis an mis romelime wevris moR­ vaweobis mowoneba (armo­ woneba). vulgaris Cveulebrivi.-is fexsacmeli. dama­ xinjeba.  zamSa Scd. залп < laT. bavSvi­sas­ wauli] – araCveulebrivi niWis mqone bavSvi.. vUal­i [fr. uxeSi.

zuid-oost] _ 1. zEro [fr. zeus] – berZnul mi­ TologiaSi: uzenaesi Rmer­ Ti. welTaRr. romelic gavrcelebulia aziasa da afrikaSi. zenith arab. zet] – laTinuri anbanis bolo asos (z-is) saxeli. elvisa da wvimisa.zev -196potamiaSi (babilonsa da asiriaSi). romelTac aqvT upiratesad cxovelTa saxeebi: verZi. zôdiakos (kyklos) cxovelebis (wre)] – (astr. zEt­i [fr. sûd-ost. zEvs­i [berZ. samxreT­ aRmosavleTi.) risame gan­ viTarebis umaRlesi safe­ xuri. RmerTi cisa.  s.) Tormeti ekli ptikis Tanavarskvlavedi. 2. zodQaqo [<berZ. zQud­Ost­i [germ. holand. samxreT­aRmosavleTis qa­ ri. ziqquratu] – safexurebad agebuli sa­ kulto koSki Zveli meso­ . romle­ bic ganlagebulia didi wris gaswvriv. cecxli. zodQaqos nQSnebi – aR­ niSvna Tormeti Tanavar­ skvlavedisa. quxilisa. romelTa gavliTac moZraobs mze wlis ganmavlobaSi. sûd. zOil­i _ ityvian usamarTlo RvarZlian kritikosze [Zv. holand zuid-west] _ 1. 2. 2. zQud­i [germ. sazEnito – (samx. cis sferos umaRlesi warmo­ saxviTi wertili damkvir­ veblis Tavze. samxreTi. nuli. samx­ reT­dasavleTi. samxreT­dasavleTis qari. berZeni ritorisa da so­ fistis zoilis (me­4 s.) saxelis mi­ Sinauri cxoveli. ho­ land. (wign. lomi.) rac gan­ kuTvnilia sahaero mizanSi (TviTmfrinavebisTvis da sxv. sûd-west. kuro. gadat.  zodiaki. iTvleba RmerTebis da adamianebis mamad da mefed. zero nuli] – nuli qula. zEnit­i [fr. mwvervali. s. 2. Rriankali da sxv. zodiaqi Scd. artileria. zuiden] – 1.-Si iyo. zikUraT­i [aqad. zQud­vEst­i [germ.  mze z.) sasrolad. didebis z. samxreTis qari. Zv. samt (ur-ra’s) gza (Tavisa) – 1. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa da igrek­ Tan erTad.

. xelovneba] _ mecniereba sa­ soflo­sameurneo cxovel­ Ta moSenebis. 2.. avRaneT­ Si. saartilerio cecxlis z. sondage] da zondQreba [germ. TaTbiri. movlisa da gamoyenebis Sesaxeb. z.  zoomaRazia. zoli. ¥ zonaluri. zone sartyeli.  kuWis z. sahaero burTi. zõon cxo­ veli da logos moZRvreba] _ mecniereba. spartakiada..  Wrilobis z. akrZaluli z. zõon cxoveli] _ rTuli sityvebis pirveli zor nawili mniSvnelobiT `cxo­ velTa samyaros exeba”.. muzeumi.. warmodgena ori sawyisis _ sikeTisa da borotebis brZolaze da sxv. z. (wign. sadac Tavmoyrilia saCveneblad da mecnieruli dakvirvebisaTvis nair­nairi cxovelebi da frinvelebi. misTvis da­ maxasiaTebelia cecxlTay­ vanismcemloba. zOndaJ­i [< fr.ol­ qi] _ raime saerTo niSnis mixedviT gamoyofili siv­ rce. z.  z-is gaSveba. ¥ zooteqnikuri.  z.  arqtikis z. romelic atmosferos zeda fenebSi avtomaturad iwers mete­ orologiur monacemebs. sasazRvro z. zoologQuri parki (mok­ led: zoOparki) _ parki (baRi). [berZ. raioni. laboratoria. zOo. iranSi. zOnd­i [<fr. 2. momsaxureba. gadmocemiT z. sonde saceci] _ 1. azerbaijanSi da zog sxva qveyanaSi gavrcele­ buli religia. dazverva. zoolOgia [berZ. zoroAstrizm­i _ Zvel Sua aziaSi. sazRvrebi. zootEqnika [zõon cxoveli da < berZ. qirurgiuli z. ro­ melic SehyavT adamianis sxeulis Rruebsa da ar­ xebSi gamokvlevis an mkur­ nalobis mizniT.) winaswar ri­ same garkveva. z.-197xedviT _ usamarTlod ak­ ritikebda homerosis `iliadasa” da `odiseas”.  z.  z. romelic cxo­ velTa samyaros swavlobs. ira­ . instituti.­is Seqmna miewereba Zv. saeqimo xelsawyo _ wvrili mili an Rari. zOna [berZ. techne ostatoba. niadagis mo­ sinjva. ¥ zoologiuri. sondieren] _ zondiT risame gasinjva. gadat..

(s). romelic aRiarebs rom ar­ sebobs gansakuTrebuli gonieri arseba – RmerTi. Theatron] – 1. T. aqedan _ saxelwo­ deba). zuzuna). (s. Tezisi. ¥ Teatraluri da saTeatro. Thesis] – 1.  qarTuli T. Sedgenilia bib­ liis (`Zveli aRTqmis”) wignebis ganmartebaTa sa­ fuZvelze.. TAlmud­i [Zv. talmūδ moZ­ Rvreba < lāmaδ swavleba] – ebraelTa religiuri. TEizm­i [berZ. saubarisa da nuli religiis winaswar­ metyvelis zaratuStras (berZnuli wyaroebiT _ zo­ roastrs. romelmac Seqmna qveyana (samyaro) da ganagebs mas.) instituti. romlis WeSmariteba unda damtkic­ des. Summer] _ eleq­ truli xelsawyo xmovani signalebis misaRebad (qarT. komediis mu­ za. T (s. Thesis debuleba] – ix. Theos RmerTi] – religiuri moZRvreba. TAlia [berZ. dawesebuleba. (s. Thalassa zRva da Therapeia] – zRvis haviTa da zRvaSi ba­ naobiT mkurnaloba. TEzis­i [berZ.  SoTa rusTavelis saxelobis akademiuri T. aseTi dawese­ bulebis Senoba. sinon.  savele telefonis z. T TalasoTerApia [berZ. 2.) sazogadoeba. zUmer­i [ger. romelic axorcielebs warmodgene­ bis dadgmas. T.zum -198naze warmodgena – ganxor­ cieleba. gamokvlevis. xelovnebis dargi – dra­ matul nawarmoebaTa sce­ . hegelis idealistur fi­ losofiaSi: ganviTarebis procesis pirveli safexu­ ri.) Jurnali.  T. TEatr­i [berZ. ebr. 2.) xelovneba. Thesev berZ. sa­ yofacxovrebo da samarT­ lis wesebisa da kanonebis krebuli. TEza [fr. T-is mTavari reJisori. TEma [berZ. lo­ gikaSi: debuleba. T. Thema] – Txrobis. thaleia] – berZnul miTologiaSi. sezoni. mzis abazanebi. (s.

TeogOnia [berZ. gamocdilebis. ro­ melic amuSavebs codnis raime dargis Teoriis sa­ kiTxebs. im wesebis debulebebis . romelic gamoxa­ tulia Tvalebze saxvevi­ ani qalis saxiT (miukerZo­ eblobis niSani).-199misT.. themidos] – 1. vfiqrob] – maTematikuri debuleba. rom­ lebic qmnian raime mec­ nierebas an mis erT­erT dargs. SotlandiaSi: didgvarovnebi. fardobiTobis (relativobis) T. Theogonia RmerTebis warmoSoba] – miTebi RmerTebis warmo­ Sobis Sesaxeb.. (gadat.ro­ melic asaxavs bunebisa da sazogadoebis ganviTarebis kanonzomierebas. gegma. albaTobis T.  Tematiuri Scd. ¥ Tematuri. gamofena. rom­ lis drosac politikuri Teo Zalaufleba samRvdeloebas ekuTvnis.  piTagoris T. TEneb­i [ingl.  manqanebisa da meqanizmebis T. Theos RmerTi da kratos xelisufleba] – mmarTvelobis forma. sakiTxi. istoriuli T. TeoretQkos­i – piri.) marTlmsajuleba. im ganzogadoebul debu­ lebaTa erToblioba. 3. Themis.  Semecnebis T. Theoria dakvirve­ ba.  mxatvrul nawarmoebaTa T. TeOria [berZ. TemAtika – TemaTa erTob­ lioba. romlis marTebulobas ad­ genen mtkicebis gziT. T-is damtkiceba. TeokrAtia [berZ. Zv. 2. RvTismetyveleba.kvleva] – 1. Thegh da thene] – inglisSi. TeolOgia [berZ. Theologia] – moZRvreba RmerTisa da religiuri dogmatebis Se­ saxeb. TeOrema [berZ. TEmida [berZ. sagani.  T.  T. mefis dide­ bulni. sazogadoebrivi praqtikis logikuri ganzogadoeba.. theōrēma < theōreō vixilav. erT xelSi sasworiTaa da meoreSi max­ viliT. ¥ Tematikuri. 2...-is msaxuri. berZnul miTologiaSi RmerTi. saliteraturo T.  fizikis T.  leqciaTa T..  Tematiuri Scd.  moxsenebis T.

Therapeia] – me­ dicinis dargi. fizika. TeriolOgia [berZ. TermobirTvuli re­ aqcia – atomuri birTvebis sinTezis reaqcia. Termoregulatori. Therapoutes] – Sinagan sneulebaTa eqimi. zogadi. ¥ Terapiuli. aqvs Zli­ eri gamanadgurebeli Zala. momzadeba. romelTa Ses­ wavla gvexmareba ama Tu im dargis dauflebaSi. Sexedulebani (praq­ tikuli moqmedebis sapi­ rispiro). Therme TErmeb­i [laT.  T. Zvel romSi: sazogadoebrivi aba­ noebi. Termo.  T. thçrion cxoveli. TerApia [berZ.  Termodinamika. [< berZ thermos Tbili 1. omis saSiSroeba. ganekuTvneba masobrivi ganadgurebis (mospobis) iaraRs. romelic mimdinareobs zemaRali tem­ peraturis farglebSi da xels uwyobs am temperaturis SenarCunebas didi energiis gamoyofis gziT.  T. Theosophia RvTis sibrZne] – religiui mistikuri moZRvreba. TermobirTvuli iaraRi – birTvuli iaraRi. thermos Tbili Therme sicxe. TermobQrTvul­i [berZ. Therme berZ. . TerApevt­i [berZ. 2. romelic am sityvebis da­ mokidebulebas aRniSnavs temperaturasTan. mxeci da logos moZRvreba] – zoologiis nawili.. romelic Se­ iswavlis Sinagan sneule­ bebs.  Terapevtuli Scd. Termometri. ¥ Teoriuli. 2. 4. Wadrakis T. TeosOfia [berZ.  musikis T. thermos cxeli] – 1. cnobari. T. romelic swavlobs ZuZumwovar cxovelebs. Therme sicxe.) miwisqveSa Tbili an cxeli mineraluri wyle­ bi. gamokvleva. T. saavadmyofos T. TermOmetr­i [berZ.Teo -200- erToblioba. siTbo] – rTuli winadadebis pir­ veli Semadgeneli nawili. rom­ lis mixedviTac SesaZle­ belia zeSTagonebis gziT RvTis Semecneba da miRma samyarosTan urTierToba.. ganyenebuli msje­ loba. siT­ bo] – 1. (geol.. siTbos­ Tan. Sinagan sneulebaTa mkurnaloba araqirurgiuli meTodebiT. ganyofilba.

romelic icavs masSi moTavsebul produqts ga­ ciebisa an gaTbobisgan.. reJimi. TrOmb­i [berZ. sinon. Thrombos Se­ nadedi] – (medic. Tilsam] – raime patara nivTi. samedicino T. Thor] – skan­ dinaviur miTologiaSi: We­ qa­quxilis RmerTi. siTburi). visi asakis ricxviTi mniSvneloba inglisurad gamoisaxeba sufiqsiT ­teen. romelzec es teqstia da­ werili da. pergaments gragnili. Ebr. TOr­i [skandin. TermOsfero [berZ. cxeli] – (spec. romlis avtoroba miewereba winaswarmetyvel moses. liTonTa T. warmatebis. TrQler­i [ing. mistiuri Si­ naarsisa.. thermos Tbili. eb­ rauli saxelwodeba bib­ liis pirveli xuTi wig­ nisa. 2. Triller Jruan­ telis momgvreli] – li­ teraturisa da kinos Jan­ ri. TQlisma [fr. xasiaTdeba siuJetis mZlavri ganviTarebiTa da mudmivi daZabulobiT. damuSaveba. Zi­ riTadad deteqtiuri. TiTqos adamianis bed­ nierebis. Teologiisa da fi­ losofosis Toma aqvinelis (Thomas Aquinas _ 1225­1274 w. ga­ marjvebis momtani iyos – jado.  Termiuli Scd.w.-201siTbo da metreō vzomav] – temperaturis gasazomi xelsawyo. thermos Tbili. talisman < arab. TineQjeri [ingl. cxeli] – specialuri Wur­ Weli. TOmizm­i – kaTolikuri fi­ losofiis mimarTuleba. romelic cru rwme­ niT.] – 1.. wylis T. romelic sina­ gogaSi inaxeba.) sisxlis . anu 11­dan 19 wlamde: yrma.  haeris T. ebraelTa salocavi sina­ goga. Tro romlisTvisac damaxasia­ Tebelia aristoteles fi­ losofiis Segueba qris­ tianuli sarwmunoebis moTxovnebTan [misi damaar­ seblis. Zv. miwaT­ moqmedebis mfarveli.) rac dakavSirebulia siTburi energiis gamoyenebasTan teqnikaSi (qarT.  T. TOra – [Zv. Teenager] – is. TErmos­i [berZ. vercxliswyliani T. uf­ ro iSviaTad.) saxelis mixedviT]. mozardi.

] – iaponur dam­ etiketi) werlobaSi: wminda iaponuri 2. i romelTagan erTi win hqon­ da moqceuli. udris 3 futs (91 sm­s). saqonelze. romelic Cndeba sisxlZarRvebSi an gulis RruSi. Qanki [ingl. SvobaSi tyved wayvanil da  pirveli (meore) i. (ist.). yarlik brZa­ neba] – 1. yankee] – ameri­ kelebis (aSS­is mkvidrTa) Qaxta [ingl. denoba.) danaleqi qanebisa. sigeli. mokle romelzedac aRniSnulia wiTel­yviTeli Wreli bew­ saqonlis dasaxeleba.  trombi Scd. Senadedi.s. Tagan). romelsac pir­ kuTvnili sarTuli (pir­ vel xanebSi adgendnen bav­ veli. . yacht] – sasporto an saseirno turistuli metsaxeli. yard] – inglisuri sigrZis sazomi erTeuli. jaguara] – didi samxreTame­ iArliy­i [Turq. jenus] – romaul miTologiaSi: drois. ярус] – 1. 3. meore ukan.­Si): privilegirebuli iArus­i [rus. jagdtasche] – Qard­i [ingl. ianQCar­i [Turq. Te­ atrSi: mayureblisTvis gan­ qveiTi jari. rao­ viT. Cari. romelic mas gemi.) monRolTa saxanoebSi: ieroglifebi (gansxvavebiT xanis werilobiTi brZaneba. iAmato [iap. iagUar­i [germ. meore da a. anTagan (kerZod qarTvel­ 2. jaguar < mrav.iag -202- amerikelebma Searqves.produq­ rikuli mtacebeli cxo­ tebze dakruli furceli. gamo­ isaxeboda ori pirisaxiT. yenicari axali  iarliki Scd jari] – osmaleTSi (me­14­13 s. veli katis ojaxisa. wyeba. sarTuli. CanTa nanadirevisaTvis.S. iAnus­i [laT. saerTod rigi. (geol.  ixmareboda agreTve engiplastebis erToblioba. fasi da sxv.-is logamahmadianebul qristi­ Jebi. iAgdtaS­i [germ. Cinuridan nasesxebisa). yo­ velgvari dasawyisisa da dasasrulis RvTaeba. (sinon.

risame. Qahve [Zv.) ugulebelyofa ide visime. mTavari. vaJiSvili] – nawilaki. idea warmodgena. mouvida TavSi. yajari (frinve­ li). Ca­ nafiqri. azri. samyaros Semqmneli (biblia). romelic gansaz­ Rvravs risame Sinaarss. iAxt­klubi [ingl. ¥ ideisa. gegma. Qbis­i [berZ. cneba] _ 1. ideal < berZ. ibn Ze.  romanis ZiriTadi a. gonebaSi arse­ buli visime an risime xati. ibn [arab. indielTa erT­erTi tomis) enidan] – kanadel eskimosTa sacxov­ rebeli Tovlis marTkuTxa blokebiT aSenebuli gum­ baTiseburi formis mqone qoxi.] – ZenZeruki. romlis wevrebic misdeven sawylosno sports – af­ rosnobas.-ebi 2.  kargi i. romelic win daerTvis mamis saxels an sagvareulo saxels da ud­ ris qarTul Ze­s.] – iudaizmis uzenaesi RvTa­ eba..  hidalgo Scd. adamiani. yacht-club] – sasporto organizacia. idEuri _ viTomda mowinave ideebiT gamsWvaluli. 3. amer. motoriani i. maTematikaSi ixma­ reba ucnobi sididis aR­ saniSnavad iqssa (X) da zetTan (Z) erTad. igloo < algon­ kinebis (Crd. hidalgo] _ Sua saukuneebis espaneTSi: azna­ uri. mcneba] – umaRlesi mizani adamianis moqmedebisa. y] _ laTinuri anbanis bo­ lodan meore asos _ Y­is saxeli. ignorQreba [< laT. iAbako – ciskris locvis nawili. igrec < berZ. i.  ideia.  faqtebis i. idea warmodgena. . iAxtsmen­i [ingl. Qdalgo [esp. Qglu [ingl. niCbosnobas da misT. iEhova. i. Qdea [berZ. iaxtis tarebis specialisti. ibis < egvi pt. moRvaweobisa. ignora ar vici] _ (wign. ebr. yachtsman] – sportsmeni. mowi­ nave ideebis erTguli.  i. Qgrek­i [fr. ZiriTadi azri. ideasi Scd. warmodgena  mowinave i. ganaxorcieles.-203 ialqniani i. idEal-i [fr. xelovneba. ganzraxva.

vidre sinam­ vis. identicus] –  idealizireba Scd. indentificare gaigiveba] – ri­ sime. sakiTxebi. pirobiTi werilobiTi niSani. ga­ dvileSia. 2. ideOgrama [berZ. da logos sityva.ide miswrafebisa. Canaweri] – romlis mixedviTac idea. ¥ ideologiuri. cnobiereba. Tvalsazrisi. ideAlizm­i [fr. – 1. i. sa­ ideAlur­i _ 1. ganyenebuli. rac lia da am idealebiT xel­ vlindeba cnobierebis mZRvanelobs Tavis cxov­ sxvadasxva formaSi – fi­ rebaSi. (wign. idealizmis – romelime klasis.  warsulis i. idealisme]  i. sisufTave. suraTi aRweres. i. idealiser] – vi­ identificQreba [Sdr. moZRvreba] ideAlist­i _ 1. pirobebi.) savsebiT msgavsi ri­ same. ro­ ba. lebis erTguleba. idea cneba lebani.  i. yofiereba – meoreuli. i. idea cneba materializmis sapirispiro. Se­ maRali idealebis erTgu­ xedulebaTa sistema. risame imaze ukeT same erTmaneTTan damTxve­ warmodgena. i. xolo materia. sazogado­ 2. losofiaSi. idée fixe] _ . bune­ (gansxvavebiT asosgan. 2. saqmianobaSi. ra­ igiveba. warmodgenaSi sxv. maRali zneobrivi idea­ ideogramebia mag. Cinuri damwerloba. ideogramebisgan Sedgeba ¥ idealisturi. melic bgeras aRniSnavs). erTerTi ZiriTadi fi­ losofiuri mimdinareoba. (filos. taqti. saukeTeso samagaliTo. idEnturi [< laT. filosofia. arsebuli. Sexedu. i. idealizAcia da idealQ­ zeba [< laT. bebis miwera. da gramma Cawera. tikuri partiis. politikaSi. adamiani. srulyofili. cifrebi. -204-  i. xelovnebaSi da lod ideebSi. vinmesTvis. 1) mimdevari. msgavsebis dalageba. Targmani. poli­ (mniS. Qde fQqs­i [fr. mesTvis idealuri Tvise­  TiTebis anabeWdebis i.) mxo­ marTalSi. romelic raime ebrivi jgufis ideaTa.ideolOgia [berZ. suli aris pir­ romelic cnebas gamoxatavs veladi.  i. laT.

ido STamomavali] _ erT­erTi xelovnuri ena. gadat. iezUit­i [< laT. kaTolikuri ordenis e. idiôtēs uvi­ coba] _ (saub. Jesus ieso qriste] _ 1.) myudro. romlis mniSvneloba ar udris mas­ Si Semavali sityvebis mniS­ vnelobaTa jams. verag.  i.-Ta ordeni.) TanamdebobaTa. suraTi. ¥ ierarqiuli. Qen­i [iap. uSfoTveli. idiôtēia uvi­ coba] _ Wkuasustobis. idQlia [berZ. regveni. esperantos varianti. orga­ nizmis avadmyofuri mgrZno­ biaroba zogierT sunze. `sityvas banze aagdebs~. wode­ bulebaTaA daqvemdebarebis wesi udablesidan umaRle­ sisaken. Sereva] _ 1. `iesos sa­ zogadoebis~ wevri.) iTqmis fa­ risevel. rome­ lic XVI saukuneSi da­ aarsa espanelma egnate loiolam.  i. sapnis qafze. idiōma Tavise­ buri gamoTqma. ier QdiS­i [germ.-205(wign. nivTierebaze da a. 2. ierArqia [< berZ.) gamoTqma. ye­ yeCi. 2.w. idiOtia [< berZ. Qdo [esper. hierarchēs wminda meTauri] _ marTlmadidebel eklesiaSi: kaTolikos­pat­ riarqi. hierarchia] _ (wign. `ena mucelSi Cauvardeba~. ¥ idiliuri. (gadat. iüdisch ebrauli] _ aRmosavleT da centraluri evropis ebraelTa ena. romlisganac yovelgvari sisaZaglea mo­ salodneli.  `ierarqiuli kibe”. aumRvreli cxovreba (xSi­ rad iTqmis ironiiT). i. idQom­i [berZ. eidyllion] _ (wign.) raimesadmi usi­ amovneba.S.) suleli. `yurebs Camoyris~.] _ iaponuri fulis erTeuli. (wign. iErarq­i [berZ.) akviatebuli azri. gamoxatva] _ (enaTm. mitropolitisa da episkoposis saerTo sa­ xeli. idios Taviseburi da synkrasis areva.  ojaxuri i.  i. gon­ naklulobis umaRlesi xa­ risxi. `tans aiyris~ idiosinkrAzia [< berZ. da- . idQoti [< berZ.  `guli gautydeba~. orpir adamianze.

ier -206- mokidebuleba.) Znelad gasarCevi. `ieRovas mowmeTa~ organizaciebi arseboben ieremQada – moTqma. maT So­ ba. gaugebari niSani. Civili. nivTiereba. madidebluri eklesiis ierOglif­i [< berZ. ieRovElebi. xelmoweris weri. figuruli niSani. ro­ marcvals an bgeras. hieroglyphika grammata wminda TviT yovladwminda samebis niSnebi (qvaze amokveTili dogmasac. ieRovas mow. organizacia kevebuli sadgomi ucnobi daaarsa biznesmenma Carlz an infeqciuri seniT daa­ raselma 1872 wels. nabari da graphô vzer] _ 1. isolateur meebi _ religiuri orga­ ena] _ 1. ierarxiuli Scd. ro­ 3. _ melsac Tvlian ieRovas cixe. xatwera. sxva enis damwerloba. Cinuri da zogi sagangebod aRdgenils. kerZod 2. lebebi. zusti gadaReba. wuwuni [winas­ ris saqarTveloSic (sul warmetyvel ieremias sa­ daaxloebiT 6 mln mow­ xelidan. (gadat. ro­ QvriT­i [ebr. damwerloba. nizaciis prezidents. izogrAfia [berZ. 2.  Cinuri i. sadac dakavebulia moadgiled dedamiwaze. (moZv. gode­ mraval qveyanaSi. aqvs ganusazRvreli uf­  ierarxia. rome­ nizacia. egvi pturi. ieRove­ ierusalimis dangrevis gamo lebi uaryofen marTl­ moTxrobilia bibliaSi]. gansakuTrebuli gancal­ bruklinSi.izolAtor­i [fr. isos Ta­ 2. aso. romlis godeba mea planetaze).  i.) xatebis mxatvroba. ivrit ebrauli ena] _ dRevandeli israe­ melic gamoxatavs cnebas. wes­Cveulebebs da dogmebs. kis gareubanSi. egvi pteli qurumebis mier)] _ 1. na­ visime naweris. gamoZiebis qveS myofi pi­ . winaswari gamoZiebis i. lis saxelmwifo ena. aseTi melic warmoadgens Zve­ niSnebisagan Sedgeba Zveli li (bibliis) ebrauls. orga­ vadebul pirTa samyofad. romlis Stab­bina lic cudad atarebs eleq­ (centri) imyofeba niu­ior­ trodens.-ebi. laT. ¥ ieroglifuri.

ilUzia [fr.  optikuri i. warmodgenebi.] _ iaponuri de­ koratiuli xelovneba _ yvavilebiT. gegmebis. wmindanebis gamosaxuleba.  saSiSi damnaSavis i. ocneba. ikEbana [iap. iluziOnist­i [fr. 2. illusionniste] _ msaxiobi. 2. illuminator gamnaTebeli] _ 1. iluminAtor­i [laT. ¥ saizolacio. ganmxoloeba). foTlebiT.-207rovneba sasamarTlomde.  izohi psi. izogi psi Scd.  izoliacia. naxatebis . adamianebTan urTierTobis saSualebis mospoba. Qkona [berZ. rac horizontali (mniSv. raime safariT gamtaris dacva energiis dakargvi­ sagan (qarT.  iliuzoruli Scd. romlebic Tayvaniscemis obieqtebs Seadgenen. ikAruli TamASebi [< ge­ ogr. (wign. eikön gamosa­ ilu xuleba. Seqmna raime gamosaxulebisa. izOhifs­i [berZ. rukebis. ganuxorcielebeli imedi. 2). Qkos­i _ kondakTan erTad sakiTxavi grZeli muxli. cdomileba] _ 1.  iliuzionisti Scd.] _ sacirko akro­ batikuli sanaxaoba erT­ gvari. garemosTan. 3. i. fokusi2) akeTebs (sinon.  s. illusion mcdari warmodgena. moZraobis i.  ikarosuli Scd. isolation] da izolQreba _ 1. illusorius macdunebeli] _ (wign. sax. saizoliacio Scd. gadat. gamocalkeveba. sinamdvilis damaxinjeba. to­ tebiT da misT.. iluzOruli [laT.)  iliuzia Scd. mefokuse).  izoliatori Scd. saxe] _ marTlma­ didebelTaTvis RmerTis. calke ga­ moyofa. ga­ nuxorcielebeli. romelic fo­ kusebs (ix. mcdarad aRqma grZnobaTa mcdarobis Sedegad. ga­ mijvna. isos Tanabari da hypsos simaRle] _ igivea. lenti. macdunebeli.  i. aseTi xe­ lovnebis nimuSebi. gamoiyeneba daujdomel locvebSic. izolAcia [fr. 2. moC­ venebiTi. iluminaciis mowyobis spe­ cialisti. sinon. imedi.) ilu­ ziis Sedegad gaCenili.

imitAcia [laT.  `vefxistyaosnis” i. magram namd­ vils damsgavsebuli. movle­ nis Sinaganad maxasiaTebeli. illuminierem] – dekora­ tiuli sazeimo ganaTeba sxvadasxva ferad (Senobe­ bisa. ¥ sailuminacio. . mixvra­moxv­ risa da sxv. romelic her­ metulad aris daxuruli. imâm win mdgomi] _ mahmadianTa sulieri wi­ namZRoli _ moZRvari. misi bunebidan gamomdinare. imitatio] _ 1. kanonebi. 2.ilu -208asaxsnelad moyvanili Tval­ saCino magaliTi. imitAtor­i _ msaxiobi. ¥ saimigracio. naxatebiT. romelic suraTebs xatavs wignis. risame xmisa.  iliustracia. Junalisa.  s. am mniS­ vnelobiT ixmareba agreTve ilustrireba). TviT aseTi naxati. dasuraTeba (wignisa. kos­ mosuri xomaldis mrgva­ li fanjara. imanEntur­i [laT. 3. naxazi (teqstSi CarTuli.  iliuminatori Scd. imQgrant­i [laT. Jurnalisa da misT. risame dasamtkiceblad. illuminatio ganaTeba] – da iluminQreba [germ.  `vefxistyaosnis” i.-ebi. 3. TviTmfrinavis. gemis. nawar­ moebis teqstebisa. quCebisa). ilustrAtor­i _ mxatvari. frazebi. sailiustracio Scd. sailiuminacio Scd. mimsgavseba visime. imigrAcia da imigrQreba [laT. immigrans (immigrantis) vinc Sesaxldeba] _ ucxoeli. 1) xelovnebas. ilustrAcia [laT.  iliuminacia. ro­ melic flobs imitaciis (mniSv. immigro Sevsaxldebi] _ ucxoelTa Sesvla ama Tu im qveyanaSi mudmiv sac­ xovreblad. nimuSi. iluminAcia [laT.  s. mibaZva.  leqsikonis s. ¥ sailustracio. gamferadebeli mxatvari. romelic nawarmoebis SinaarsTan aris dakavSirebuli). romelic xang­ rZlivad dasaxlda ama Tu im qveyanaSi. 2. imanens (immanentis)] _ sagnis. aranamdvili.  sadResaswaulo i. Qmam­i [arab. suraTebiT gaformeba. illustratio] – 1. gayvaniloba.  iliustratori Scd. misTvis niSandoblivi.

imperialisme < laT imperium xe­ lisufleba. sadac mgzavrTa dasajdomi adgilebi iyo gamarTuli.. saxelmwifo.  iaponiis i. omi. margalitis i. 2. saimperato­ imp ro] _ Zvelad omnibusis. (ist. imperativus brZanebiTi] _ 1.. Zalaufleba] _ qveynebis dapyrobisa da koloniebis (ix.  romis i. gerbi. imperAtiv­i [< laT. dinastia.  i. sardali] _ 1. ¥ saimperio. rac transplanta­ cia. imposant] _ (wign. ¥ imperiuli. (gadat. igivea. . garegnobiT. rac did STa­ beWdilebas axdens Tavisi SesaxedaobiT. adamiani. imperQal­i [fr. i. karlos didis i.  s. impozAnturi [fr.. di­ liJansis meore sarTuli. image saxe] _ miznmimarTulad Seqmnili saxe. daJinebiTi. imperAtor­i [laT. 1) SeZenis politi­ ka. romelsac saTaveSi impera­ tori udgas. imperiAlizm­i [fr. umaRlesi ZuZumwovari cxovelebisa da adamianebis Canergva saSvilosnos lorwovan garsSi. in –Si da plantatio dargva. imperator mbrZanebeli. zogi qveynis monarqis (me­ fis) tituli. ruseTis i. imperium umaR­ lesi xelisufleba] _ 1. imperialis < laT. implantAcia [laT. mi­ si momxre. mniSvn. gadargva] _ 1. impQCment­i [ingl. brZaneba. impEria [laT.-209 tyavis i. i. 2.  s.) brZanebiTi kilo. 2. braldeba] _ qvey­ nis prezidentis Tanamdebo­ bidan gadayenebis procedura konstituciis sawinaaRmdego moqmedebisaTvis. Qmij­i [ingl.  didi britaneTis i. zraxvebi _ gaTiSe da ibatone.  i.  i. ¥ imperialisturi.) Zvel romSi: mxedar­ TmTavris sapatio tituli. impeachment gakicxva. imperiAlist­i _ imperia­ lizmis warmomadgeneli. msxvili koloniuri sa­ xelmwifo. kategoriuli moTxovna. 2. kolonia. saxelmwifo. imperiale.) vinc. monarqiuli saxelmwifo. ¥ saimperatoro.

 nervuli i. musika). Qmpuls­i [laT. calkeuli msaxiobebis gas­ trolebs.  i. SezRudvebi. Qmport­i [ingl. improvisatore] _ improvizaciis ostati. i..  s.  brwyinvale i. improvisazione] _ 1. ¥ improvizaciuli. imponieren] _ dadebiTi STabeWdilebis moxdena. improvizAtor­i [it. saxeldaxelod SeTxzu­ li da Sesrulebuli mxat­ vruli nawarmoebi (leqsi. 2. impotEncia [laT. musikaluri nawarmoebis da a. baJi. importer] _ piri an organizacia.  i. impresArio [it. ¥ improvizatoruli. rac udris sxeulis masisa imponQreba [germ. (wign.  importiuli Scd. impressario] _ kerZo piri. cdilobda gad­ moeca mxatvris (mwerlis. sa­ xeldaxelod SeTxzva da misi maSinve Sesruleba (wi­ naswar moumzadeblad). ¥ saimporto.-ebi.  i. ro­ melic imports awarmoebs.  i. niWi. leqsi. eqs­ porti). s.  i. mxatvroba (literatura.). biZgi.saqoneli. ¥ importuli. impotentia uZlureba] _ mamakacis sqe­ sobrivi uZlureba.) Sinagani miswrafeba.imp -210bieqturi gancdebi. cvedno­ ba. improvizAcia [fr. Teatralur warmodgenebs. STabeW­ dilebebi. i. impresiOnizm­i [fr. (fiz. leqsis. importQor­i [ingl. musikosis) ufaqizesi su­ . 2. improvisation < it. import] _ sa­ qonlis Semotana sazRvar­ gareTidan (sapirisp. mxatvrebi. musikaluri piesa da sxv. impulsus] _ 1. impresiOnist­i _ impresio­ nizmis mimdevari. Sesruleba. rac iwvevs raime moq­ medebis Sesrulebas. ¥ impresionistuli. impressionnisme < impression STa­ beWdileba] _ mimarTuleba xelovnebaSi me­19 saukunis bolo _ me­20 saukunis da­ sawyisSi. saRamo-koncerti. romelic or­ ganizebas uwevs koncertebs. ganagebs.) moZraobis raodenoba.S.

s. amJamad Se­ yviTeli saRebavi. mowiTalo­ mosaxleobas. same sia. remonia. tion] – aSS­Si: axali preziden­ 2. teti – di plomatiuri warmomadgenlis. dasnebovnebis mimarT. Qndeqs­i [laT. visac midrekileba aqvs tis saxelmwifos saTaveSi imoqmedos impulsis zegav­ oficialurad Cadgomis ce­ leniT.) eleqtrul impul­  s. (medic). Tu im gadamdebi sneule­ Qndigo [esp. ri­  impulsiuri Scd.. gierTi tropikuli mcena­ di plomatQuri imunQ­ risagan. ramisgan] – 1. misi  fasebis i. (samarT. RonisZiebani. 3. ¥ inisa. (fiz.  inasi. index] _ 1.. misi binis indiElebi _ saerTo saxel­ wodeba tomebisa. sebTan dakavSirebuli. saqonlis i. zeimi.romelsac morCenili arian Crdi­ xmaroben Tmis. dicus indiuri] _ muqi lur­ 2. maT­ romelsac qimiuri wesiT ze zogierTi kanonis gauv­ iReben. impUlsuri _ 1. . mzadeba. generatori. nebis xelSeuxebloba. or­ ganizmis Seuvaloba Sxamis. kontinentis zog raion­ 2. inauguara i. indigo < laT inbiT. moZraoba.-211- ind da siCqaris namravls. risame cifrobrivi an asoiTi maCvenebeli.. impulsiT gamowveuli. winaT iRebdnen zo­ rcelebloba. 2. SesaRebad. munitatis) ganTavisufleba  axlad gamosuli wignebis i. risame imunQtet­i [< immunitas (imCamoTvla. buCqi. romlis foTlebis­ Si [saxelwodeba warmod­ ganac amzadeben am saRe­ genilia kolumbis Secdomis bavs. xna Scd.  i. pirovneba. xelfasis i. frCxilebisa lo da samxreT amerikis da sxv. hena] – 1.  i. ¥ sainauguracio. Seadgenen amerikis mkvidr Qna [arab. maCvenebeli. inaugurAcia [ingl. romlebic xelSeuxebloba. Sromis nayofiTviseba – ar daavaddes ama erebis i.) ama Tu im pirov­ ji saRebavi nivTiereba.

. calke adamiani. indQvid­i [laT. Zo. (teq.) damou­ um ganuyofeli. incesis gamosamJRavneblad dividuum ganuyofeli] – 1. Sesrulebuli CioT indoelebi (indoeTis arakoleqciuri. koleqtivis bisa. i. nivTiereba. monaCeveli damokidebuleba ra­ cemebi. ¥ individualisturi. romelTac iyeneben interesebze maRla. midgoma. gansakuT­ kideblad arsebuli orga­ rebuli] _ (wign. i. 3. romelic fers garkveuli individis dama­ icvlis mJavasTan an tutes­ xasiaTebeli. (mag. fsiqologia. ¥ indiuri. imesadmi. gasazomad.  mecnierebaSi ixmareba ag­ indikAtor­i [laT.  individializmi.) igivea.)  i. rentuli. i. uZvelesi kultura. ganur­  i. individunuyofeli] – (wign.) saxelwodeba sxva­ piris interesebs dayeneba dasxva saxis xelsawyoe­ sazogadoebis. momsaxureba.romelic SehyavT listuri Scd. sargebloben.  individialuri Scd. rac calkeul Tan SeerTebiT). doelebi da indoeTi). gulgrili. individia2. ker­ qveyana aris indoeTi]. Taviseburebani. xo­  i. indiffe- . fizikuri sidideebis (mag. nizmi (cxoveli. meurneoba. pirovneba  individumi Scd.ind -212- Sedegad. rac TiToe­ rom mis mier aRmoCenili uls exeba cal­calke. pirovnebas ganasxvavebs indiferEntizm­i _ indife­ sxvebisagan. mcenare): rac individi. datvirTvis da sxv. (zedsarTavi sityvebisa in­ mSenebloba. Sroma. calkeuli piris mier war­  indielebisagan unda gavar­ moebuli. salo indiurisagan _ induri cxovrebeli saxlebis i. lakmusi. veneb indicator maCvenebeli] _ individuAlizm­i _ calke 1. individuum ga­ individUum­i [laT.  i. ZiriTadi mosaxleoba). indica vuC­ reTve individuumi. riTac erTpirovnulad indiferEntul­i [laT. 2.  i. romelsac egona. wnevis. xsnarSi masSi mimdinare pro­ individuAluri [< laT.

Tolikuri eklesia romis ¥ induqciuri. italiuri). deni. damZime industria _ industria. ligia _ brahmanizmis forma. uintereso. umoqmedo. ukrainuli. ¥ industriuli.) mianoba] _ samanqano teqnikiT gulgrili. deduqcia). msubuqi (mag. msjeloba. xuri. i. urdu).-213- ine rens (indifferentis)] _ (wign. Ce­ mrewveloba). zogadi daskvnis gamotana (sapirisp. papis saxeliT.  industrialuri Scd. i.daniuri. mZime mrewnaTesave enebis erT­erTi veloba). portugaliuri. industria saq­ . indUsebi _ induizmis mimdev­ inErtuli [laT. indulgentia 2. brahmanizmisa da budizmis calkeuli debulebebidan daaxloebis Sedegad. romelic awarmoebs war­  indeferentuli Scd. dune. indulgEncia [laT. slavuri sagnebs (sinon. (fiz. qveynebi.) raime gamtarSi eleq­ wyaloba] _ codvebis mi­ truli denis aRZvra (magni­ tevebis sigeli. msxvili samanqano teqnikis berZnuli. iners (inertis)] rebi. romelic awar­ di. indUstria [laT.] _ induri re­ indUqcia [laT. logikaSi: azrovnebis me­ Seiqmna Sua saukuneebSi Todi _ kerZo faqtebidan. inductio] _ 1. qarxno mrewveloba. toni. adamiani. somxuri da sxva danergva saxalxo meurneo­ jgufis enebi.Sveduri). osuri).  indoevropiuli Scd. mokidebuleba.  qveynis i. ga­ aRWurvili safabriko­sa­ nurCeveli.  i. germanikuli (mag. industrializAcia _ inglisuri. polonuri). (mag. romanuli  i. _ umoZrao. franguli.  i. romelSic Se­ msubuqi industria _ in­ dis induri enebi (mag. espa­ nuri. rusuli. moebs farTo moxmarebis sparsuli. germanuli. didi ojaxi. bis yvela dargSi. i. romelsac turi velis cvlilebebTan Sua saukuneebSi yidda ka­ dakavSirebiT). hin­ dustria. iranuli (mag. indUizm­i [kreb. moebis saSualebebsa da indoevrOpuli Enebi _ mo­ iaraRebs (sinon.

inversio gadasma] – 1.  s. ¥ inerciuli. invEntar­i [laT. neoni. inErtuli masAlebi _ betonis Semavseblebi (qva. invErsia [laT. debs raime saqmeSi. reinvestQreba – [ix. adamiani.  inertiuli Scd. s.  i. argoni da sxv.]..  omis i.). 2. sainvensticio Scd. inTronizAcia [laT. investition < ing.  invensticia. kapitalis grZel­ vadiani dabandeba raime sa­ warmoSi (upiratesad sazR­ vargareT). inventarizAcia – inventaris aRwera. romlebic sxva nivTierebebs ar uerTdeba (heliumi. (lit.). sanam gareSe Zala ar gamoiyvans am mdgo­ mareobidan.ine usicocxlo. Cadeba] – fu­ lis dabandeba. invAlid­i [fr. inErcia [laT. rac romelime dawesebulebis. qviSa. s.  s. avadmyofobis an moxuce­ bulobis gamo). romelsac met­ naklebad dakarguli aqvs Sromis unari (daSavebis.  i. programebi. romeli. xreSi da misT. davTari. sawarmos an organizaciis qonebasSeadgens. -214 sasoflo-sameurneo i. Cadeba raime saqmeSi. rome­ lic fuls abandebs. ¥ sainvesticio. sagnis erToblioba. atmosferos haeris tempe­ raturis mateba (nacvlad klebisa) qvevidan zeda fe­ nebisaken. moZraoba. komisia.. Sromis i.-is kanoni. uZraoba] _ sxeulis Tviseba _ SeinarCunos Ta­ visi uZraobis an Tanabari sworxazovani moZraobis mdgomareoba. invalide] _ adamiani. inventarium aRwera] – yvela im nivTis.  i. investQcia da investQreba [germ. re.) winadadebaSi si­ tyvaTa Cveulebrivi rigis Secvla stilistikuri miz­ niT. invEstori – piri. invest dabandeba. banki. ¥ sainventarizacio. inertia umoqme­ doba. saskolo i. in -Si inErtuli aQrebi (gaze­ bi) _ airebi.. . ¥ sainventaro  s.

¥ sainieqcio. me­15 s­Si maT Seqmnes maRali kultura da saxelmwifo (inkebis saxelmwifo). romel­ sac romis papisgan (Sua . ¥ iniciativiani. jgufi. di­ di zomis da mxatvrulad gaformebuli. romelic organizaci­ ebisagan iRebs fuls bankSi Sesatanad.) saTanado dokumentebis wardgeniT fulis miReba mrwmuneblis davalebiT. 2.  ineqcia. sainciativo Scd.  s. Cveulebriv. iniEqcia [laT. injectio Seg­ deba] _ (medic. saxelis an gvaris pirveli aso (xSirad ixmareba mr. 1532 w. initiative < initiare dawyeba] _ 1.-215da berZ.  inciatori Scd. 2. Zvel xelna­ werebSi teqstis pirveli mTavari aso. iniciAtiva [fr. Qnkebi _ indielebi. si­ non. nemsi. saWiro momentSi damo­ ukidebeli aqtiuri moqme­ debis unari. kunTSi an venaSi (qarT. Taosnoba raime saqmeSi.  sasargeblo saqmis i. episkoposi. romlebic cxovrobdnen Tanamedrove perus teritoriaze.  i. s. ¥ sainiciativo.  s. initiatio sai­ dumloebaTa Sesruleba] _ pirvelyofil sazogado­ ebaSi: Wabukebis gandobis. inicQal­i [laT. iniciAcia [laT. moTave risame. inciativiani. ricxvSi _ inicialebi). initialis sa­ wyisisa] _ 1. inkvizQtor­i [laT.) mcire ra­ odenobiT samkurnalo xsna­ ris Seyvana kanqveS. dalocvis ceremonia. romel­ mac iniciativa gamoiCina.  i. inquisitor] _ 1.  intronizacia Scd. saineqcio Scd. incasso] _ (finans. ris Semdeg isini iTvlebodnen dasrulebul mamakacebad. isini dai pyres espanelma dampyroblebma (konkista­ dorebma). gamoiCina. ink  inciativa. sinon. adamiani. SeSxapuneba). Qnkaso [it. aRsaydreba). iniciAtor­i _ piri. kabineti. inkasAtor­i _ Tanamdebobis piri. thronos taxti (me­ fisa)] _ axlad arCeuli patriarqis an papis taxtze ayvanis ceremonia (qarT. wamomwyebi.

boba. kvercxebidan fisgan) dakisrebuli hqon­ wiwilebisa da misT.. bis pirveli simptomebis  i. incubo. awva­ ruli periodi – dasnebov­ lebs mas. mis papis mier daarsebuli Canasaxis kvercxSi ganviTa­ kaTolikuri eklesiis sasa­ rebisTvis saWiro dro. (medic. ¥ inJinrisa. incubatio ga­ – umaRlesi xelisuflebis . romelic  i. inJeneri. avto i. sainkvercxidan wiwilebis xe­ Jinero. sxvis saxels atarebs. insignQeb­i [laT. gamoCenamde. inkOgnitod _ Tavisi vi­ ¥ sainJinro. nebis momentidan daavade­ ¥ inkvizitoruli. dakiTxva. me­13­19 s. romelic ukiduresi bacia. (s. samxedro i. gamo­ da sarwmunoebriv sakiTxTa Ceka inkubatorebSi (am mniS­ gamoZieba. (gadat.­Si: ro­ kubAcio) perioduli – 1. i. enaSi. ¥ inkviziciuri da sainkviinJQner­i [fr. tanjavs. lovnurad gamosaCekad. sisastikiT uswordeboda inovAcia [laT. ukiduresad sastikad ep­ 2.) tanjva. romelic inkubireba). rTuli s.) adamiani.) axali war­ 2. naobis gaumJRavneblad.) sasamarTlo. nage i. axali movlena wvaleba.  s. mqone piri.-gamomgonebuli. incubare gamovCek] _ aparati  inJinerisa. incognitus im dargis specialisti. sainJenero Scd. vnelobiT ixmareba agreTve 2. leba] – (lingv. rac inku­ nizacia.)] inkubAcia [laT. ucnobi] _ piri.-konstruqtori. inkubAtor-i [< laT.) igivea. teqnikis ama Tu inkOgnito [laT. insignia (mr. lesi teqnikuri ganaTlebis  i. mogzauroba. monaqmni. saqme.ink -216- saukuneebis espaneTSi ki me­ moCeka] _ 1. marTlo­policiuri orga­ 2. (medic. inkvizQcia [laT.) avadmyofobis fa­ yroba visme. inquisitio ga­ inkubacQuri (an: sain­ moZieba] _ 1. ingenieur] – umaR­ zicio. inovatio ganax­ eretikosebs. malavs Tavis vinaobas da mSenebeli i. (gadat. wameba.

inspEqtor­i [laT. raime dawesebulebis. ¥ instinqturi – nebisgan damoukidebeli.  Tavdacvis i. waqezeba.-217(mefis. siTxisa).. instictus ganzraxva] – 1. sam­ xedro. s. ciliswameba. Semowmeba. insinuatio] – monaWori visime saxelis gasatexad. ¥ sainspeqcio.  i. instQtut­i [< laT. instAncia [laT.  safinanso i. dawe­ sebuleba] – 1. cxoveluri organizmis Tandayolili midrekileba mizanSewonili. moZraoba. umaRlesi i. 2. inspiratio] – da inspirQreba – visime Segulianeba. instilatio] – (medic. organoebis calkeuli sa­ fexurebi.. Qnstinqt­i [< laT.  pedagogiuri i. institutum danawesebi ram. kverTxi da sxv. ¥ sainspeqtroro. gauwies.  saavtomobilo i.) CawveTeba (wamlisa. spilos Zvlis taxti.) mixvedris unari. ins inspirAcia [laT. instantia uSu­ alo siaxlove] – erTmaneTis daqvemdebarebuli saxel­ mwifo mmarTvelobis. 2. inspectio daTvaliereba] – 1. alRo. maRal­ yeliani wiTeli fexsac­ meli.  s. daTvaliereba.  instiqti.  pirveli i. magram aracnobieri moqme­ debisadmi. instilAcia [laT.  i.-iT mixvda. rome­ lic zedamxedvelobs da kontrols uwevs daqvemde­ barebul organoebsa da pi­ rebs. inspEqcia da inspeqtQreba [laT.  s. komisia. insinuAcia [laT. sanitaruli i.. instiqturi Scd. zedamxedvelobis organo­ ebi.  skolis i. enaTmecni- . (gadat. sasamarTlo da sxv. organizaciis an visime moq­ medebis sisworis Semowmeba zedamxedvelobis an inst­ ruqtirebis wesiT. zogierTi umaRlesi saswavleblisa da samecniero­kvleviTi da­ wesebulebis saxelwodeba. inspector zedamxedveli] – Ta­ namdebobis piri. ganaTlebis ganyofilebis i. imperatoris) niSnebi – porfiris samosi. umaRlesi magist­ ratis.

rasac Tan sdevs uecari gu­ lis wasvla da dambla. 2.  s. Qnsult­i [< laT. instrumentAlist­i – raime musikaluri instrumentis damkvreli musikosi. (wign. in-ze da scena scena] – 1.) ga­ dakeTeba scenaze dasadgme­ lad. sxvadasxva saxis sakravi..) tvinSi sisxlis mimoqcevis mkveTri darRveva. instructor momwyobi] – 1.. (wign. s.  qorwinebis i. 2.  ilia WavWavaZis `oTaraanT qvrivis” i. romelsac evaleba drodadro Seamowomos mi­ sadmi daqvemdebarebuli or­ ganizacia – dawesebulebani. 2. 1­Tvis). iyeneben diabetisa da zogi sxva daavadebis sam­ kurnalod. i.  usafrTxoebis teqnikis i.) mTe­ li sidide.-s i. instrUqcia [laT.) risame mo­ wyoba. prezidentis i. instrumentum] – 1.  curvis i.  qirurgiuli i.-ebi.  Cxubis i. insUlin­i [laT.  instrumentaluri Scd. omis i. avtoskolis i... moTxrobis. ostatobas aswav­ lis. intEgral­i [< laT. insulinum] – kuWqveSa jirkvlis hormo­ ni. Tanamdebobis piri.ins -218- erebis i. risame Sesas­ ruleblad saWiro wesebis krebuli. Tvalis asax­ vevad.  musikaluri i. pirebi. instrUqtor­i [laT. piri.) uflebriv normaTa erToblioba. romelic awes­ rigebs garkveul sferoSi sazogadoebriv urTierTo­ bas. instrUment­i [laT. (s. raime samuSaos Se­ sasrulebeli iaraRi. integer mTeli] – (maTem.. ansambli. ¥ sainstituto (mniS. gadat. instructio da­ rigeba] – saxelmZRvanelo miTiTebani. ¥ instrumentuli da sainstrumento. 2.. gaTamaSeba visame mo­ satyueblad. romelsac ga­ nixilaven rogorc Tavisi . i. Sekreba. daviT kldiaSvilis `samaniSvilis dedinacvali”. insulto vxti] – (medic.  saerTo s. raime li­ teraturuli nawarmoebis (romanis.) musika. romelic raime speci­ alobas. foladi. qarxana. inscenQreba [laT.

intelegentuniaturuli mowyobiloba. romlebsac ga­ Segnebuli. garegnoba. ¥ integraluri. aTeblebs. zo­ rovne] – inteligenciis war­ gierT ricxobriv maxasi­ momadgeneli. 2. kulturis . mikrOsqema) – mikro­mi­  intelgenti. kulturuli moTvlian integrirebis adamiani. goneba. saSualebiT ¥ inteligenturi. integriren] – 1. ria – maTematikis dargi. intelQgent­i [laT. ganaTlebuli. teqnikis. ri. SigniT. unari. intiligenti. intligenromlis elementebi (an maTi turi. romelTac aqvT spe­ [germ. Seicaven integralis niSnis ¥ inteleqtualuri. adamianis azrovnebis unari. integrAluri geomEt­ Sroma.. (wign. integrAluri gantolE­ gonebrivi ganviTarebis do­ bebi – (maTem. intilgensi. intlinawili) erTmaneTTan eleq­ genturi Scd. romlebic ucnob funqciebs  didi i.  i. integrAluri sqEma (an:  i. nawi­ int ralis povna. pirovneba. vi aRqmis unary. ne.) erT mTelad qceva. truladaa SeerTebuli da inteligEncia [laT. moaz­ wirebis. i. intelligenkonstruqciulad ganuyo­ tia mixvedriloba] – gonebri­ felia. i. Wkua.SeerTeba (raime nawilebisa). gaerTianeba. i.) cialuri momzadeba mecni­ mocemuli funqciis integ­ erebis. sibrtyeebis. integratio SromiT dakavebuli adami­ aRdgena] da integrireba anebi.-is mqone axalgazrda.. integrAluri ARricxva – maTematikis dargi. rome­ 3. intellectus] – misi gamoyenebis ares. integralis Tvisebebsa da intEleqt­i [laT. Seiswavlis wertilebis. (maTem.) enaTa (dialeqtTa) lic Seiswavlis ganusaz­ daaxloeba urTierTgav­ Rvreli an gansazRvruli lenis Sedegad.) gantolebebi. qceva. gonebrivi integrAcia [laT. (lingv. intelligens (intelligentis) mcodne.-219usasrulod mcire lebis jams.

intErvent­i – intervenciis monawile an organizatori.  samxedro i.  warmoebis i. saubari.  i. 2.  polkis i. azri.. interview] – po­ litikuri.  xuTwuTiani i. gaZlierebuli. s. intesification] – (wign. mniS. i. inter. intensio.-s micema.. radioTi. s. Sroma. mizani. datvirTva. intensifikAcia [fr.) risame qceva ufro intensiurad (ix. cno­ .  i.-ebi. i.. 1­isaT­ vis). ¥ saintereso (mniS.  aTprocentiani i.int -220bismoyvareoba.  i. risame gagebis. visime i. daZabuloba] – 1. akademia. pirovneba. nayofie­ rebis momcemi.  i. dampyrobi. gacnobis. intervallum] – 1. intErval­i [laT. intensi < laT. intErviu [ing. soflis meurneobis i.  s. mniSvnelova­ nia] – 1.  u. 2).  erovnuli i. interiewer] – sferoSi. daZabuli. ukeTesi Sedegis. aRZvra. internacionalizmi. 3. sivrce or sa­ gans Soris. ambavma i. kinofilmi. Seiswavlis survili. ¥ uintereso (uary. mogeba. interest mniS­ vneloba aqvs.  s. ¥ saintendanto. televiziiT gadasacemad. intensiuri. intervQuer­i [ing. drois Sualedi. intEres­i [laT. gamoiwvia. s. samsaxuri. zogado moRvawis. [laT. intensQur­i [fr. manZili. intEndant­i [fr. ro­ melsac abaria SeiaraRe­ buli Zalebis momaragebis saqme. s. wigni. moTxov­ nileba. intervEncia [laT. samecniero Sroma. 2. sa cnobili pirovnebis sau­ bari JurnalistTan. intendant] – samxedro mosamsaxure.ebis damcveli. sargebeli. z. 2.-s aReba. miswrafeba. inter] – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebis mniSvnelobiT `internacionaluri”. kores­ pondentTan – presaSi ga­ mosaqveyneblad. interventio] _ erTi an ramdenime saxel­ mwifos Careva romelime qveynis saSinao saqmeebSi.  intervidenie.).  SemoqmedebiTi i. u.

SigniTa] – kursdamTavrebul eqimTa (romelime samkurnalo da­ wesebulebaSi) staJireba. 2.) Jurnalisti.) simRera. intermedio sa­ Sualedo] – dramatul an saopero nawarmoebSi Car­ Tuli patara scena. SigniTa] – 1. (arqit. SigniTa] – 1. internationale] – 1. same­ dicino institutis stu­ denti. specializaciis gaRrmaveba.) mcire musikaluri piesa. SigniTa] – 1. skola. cxovelis Sinagani agebu­ leba. interieur Siga. romelic 2­3 wliT movlinebulia romelime samkurnalo dawesebuleba­ Si kvalifikaciis asamaR­ leblad. 2. intErmeco [it. Qntern­i [laT. intermEdia [it. sadac moswavleebi cxov­ roben kidevac (sxvanairad: skola-internati)  i. interinus Sinagani. komunisturi partiis himnad aRiarebuli. 2. internus Si­ nagani. brZola Sovi­ nizmisa da nacionalizmis winaaRmdeg. memarcxene mi­ marTulebis saerTaSoriso gaerTianeba. eqimi. 2. romlis mizania codnis srulyofa. internacionAlQzm­i [fr. Se­ nobis SigniTa nawili. internationalisme] – yvela xalxis Tavisuflebisa da Tanaswo­ robis dacva. ar­ qiteqturulad da mxatvru­ lad gaformebuli. internacionAluri – sxva­ .-Si swavlobs. internus Sinagani. saavadmyofoSi. int intErnat­i [< laT. zogjer damoukidebeli sa­ orkestro nomeri operaSi. romelsac sruli kursi aqvs damTavrebuli da di plomis miRebamde er­ Twlian praqtikas gadis klinikaSi. romelzedac asa­ xulia Senobis SigniTa na­ wili.  skolis i. saswavlo dawesebulebas­ Tan arsebuli saerTo sa­ cxovrebeli moswavleebi­ saTvis. internAtura [< laT. frangi kompozitoris pier degeiteris (XIX s.-221(wign. naxati. interQer­i [fr.romelic vinmesgan iRebs intervius. Cveu­ lebriv komikuri xasiaTi­ sa. intermezzo] – (mus.  socialisturi i. internaciOnal­i [fr. 3.).

intErnet­i [ing. Semsru­ lebeli – musikosis mier. romelic risame in­ terpretacias iZleva.. internus Sinagani] – 1. ga­ daxlarTva. dasxva erovnebis xalxebis kuTvnili. inter Sori­ si da net qseli] – msof­ lio ganfenilobis kompiu­ teruli qseli. romlebic am qveynis teritoriaze Se­ vidnen.) bgeriTi. sinaTlis an eleqtruli talRebis urTierTgaZliereba an urTierTSesusteba erTma­ neTze damTxvevis dros. 1. interpol] – sisxlis samarTlis poli­ ciis saerTaSoriso orga­ nizacia. ganmarteba. intErpol­i [ing. Taviseburi SemoqmedebiTi Sesruleba raime mxatvruli an musikaluri nawarmoebis. interpretieren] – (wign). rolisa msaxiobis. meomari saxelmwifos xe­ lisuflebis mier mis te­ ritoriaze mcxovrebi mtruli saxelmwifos moqa­ laqeebis dakaveba da maTTvis Tavisuflebis aRkveTa omis damTavrebamde. yovelgvari zeddeba. 2. sxvadasxva xal­ xis warmomadgenlisgan Sem­ dgari (qarT. sinon. interpretAcia [laT. interpellatio Sewyvetineba sityvisa] – parlamentis deputatis . ganmmartebeli. interpelAcia [laT.  sinaTlis i. sityvebi.int -222(wevris) werilobiTi Seki­ Txva mTavrobisadmi raime saqmis an faqtis Taobaze.) piri. interferEncia [laT. internQreba [< laT.  beThovenis me-9 simfoniis axali i. interpretAtor­i – (wign. interpretatio] – da interpretQ­ reba [germ. gadamtani] – 1. saerTaSoriso). bgeris i. risame azris axsna. romelSic SesaZlebelia informaciis Senaxva an moZieba calkeul personalur kompiuterTa satelefono qselTan Seer­ Tebis saSualebiT. eki paJi.  i. kosmosuri xomaldis i.  kanonis i. neit­ raluri saxelmwifos xelisuflebis mier gana­ iaraReba da dakaveba meo­ mari mxareebis samxedro nawilebisa. 2. (fiz. 2. inter Soris da ferens (ferentis) matari.

(lit. Tema. intrigue] – 1. mul­melodiuri wyoba. mixedviT). gavsebuli] – sis­ . intimus yvelaze Rrma. 2. uSualo. 1) awyobs. Tqvam] – 1. intro liTadi. (fsiq. i. intuitio Wvre­ awev­daweva warmoTqmisas. ganizmis mowamvla Sxamiani Qnfant­a [esp. daZabuli ganviTareba ro­ manSi. dros): ufliswulis titu­  i. (mus. romelic emyareba moxatavs. mniS. romelic intrigebs yarosTan. sulier sam­ intrQgan­i [fr. intuituri da berZ. alRo. ta] – mixvedra. Sinauruli.-ebi mefis karze. spectio vixedebi SigniT] –  i. qali.  i.) adamianis mier uSu­ intonAcia [it. raduli.  i. toxikon Sxami] – or­ Scd.  i. intono xmamaRla warmov­ mdgomareobaze dakvirveba. metyvelebis rit­ TviTdakvirveba. SegrZneba.-is mqone adamiani. bgeris siwminde (simaRlis ¥ intuiciuri. i. intonazione < alod Tavis cnobierebis laT. intriga. infarctus ga­ rebulad daxlarTuli da tenili. infante] – es­ paneTsa da portugaliaSi xrikebi raime miznis mi­ (monarqiuli mmarTvelobis saRwevad. dramaSi.  i. 3. Qntriga [fr. Qnfant­i [esp. ¥ intriganuli.) siuJetis gansakuT­ Qnfarqt­i [laT. megobruli. SorsmWvre­ 2. saubari. gu­ introspEqcia [< laT. gamoxdoma. xmis intuQcia [laT. warmoTqmis manera. 2. uaRresad pi­ mimarTavs.) Sesrulebis sizuste. infanta] – infanti nivTierebiT (toqsinebiT). kavSirebuli.  kiTxviTi i.-ebis li. urTierToba. siyvarulTan da­ (ix. intrigant] – piri.-223- inf intQmuri [fr. in ­Si  intuitiuri. adrindel gamocdilebas. intoqsikAcia [laT. intime < laT. adamianis grZnobebTan. fa­ ruli saZraxisi moqmedeba. stiqiuri lic mTqmelis grZnobas ga­ grZnoba. mowyoba. rome­ teloba. nagani] – 1. Si­  rTuli i.

imaze meti. momxdari ambis. biuro. (s. cnobebi garesamyaros da ma.  infliacia Scd.) cnoba. – qveyanaSi qaRaldis fuls  i. i.-is nakadi. zmnis ganusazRvreli for­ 2. informatik] – disci p­ lina. infrAbgera [laT. roSi personaluri kompiu­ alqimiis da misT.  infaqti Scd. romlebsac lis) formati. informatique. dabeWdo Tabaxis naxevars. Sesaxeb. germ. masSi mimdinare procesebis  rus. romelic Seiswavlis samecniero informaciis struqturasa da zogad Tvisebebs. rac saWiroa sa­  i.) biuleqonelbrunvis moTxovnile­ teni. infectio] – informAtor­i – piri. visime. saerTo terebis saSualebiT. Jurna­ 20­ze naklebi). писать. daavadebis gamomwvevi mik­ cnobebis mimwodebeli.) zogierT enaSi:  sagazeTo i. gadacemas da infernAluri mkiTxAoba gamoyenebas adamianis – qiromantiis. – (gramat. risa­ infinQtiv­i [laT. agreTve mis da­ muSavebas. infEqcia [< laT.) jojoxeTuri. informAtika [fr. jadoqrobis. infernAlur­i [laT. rome­ lic informacias iZleva. informatio]  i. daavadeba. saqmianobis sxvadasxva sfe­ spiritizmis. saxelwodeba. in folio < qveS. qve] – (fiz. i.inf -224- xlis miwodebis Sewyveta arteriebis Seviwroebis an maTi dacobis Sedegad. rom ¥ informaciuli da sainmimoqcevaSi gamoSvebulia formacio. infernalis] – (wign. informAcia [laT. читать. s. ¥ infeqciuri. gaufasureba imis gamo. Setyobineba raime fo. infinitius] me mdgomareobis Sesaxeb. inflatio gaberva] wyobiloba. i. cnoba.) dabali in­Si da folium furceli] – sixSiris rxevebi (wamSi gamocemis (wignis. infra in­fOlio [laT. saavadmyo– 1.romlebsac aRiqvams adamiani an specialuri mo­ inflAcia [laT. robebis SeWra organizmSi. (s. biT. rac udris adamianis smenis organo . nekromantiis.-s Teoria.  gulis kunTis i.

Seer­ 2. (gamosxiveba) – grZeltal­  iogi Scd. iOgurt­i [ing. elementi – kristaluri Qncest­i [laT. spirtSi gax­ . bunebriv ZalebTan.. ioeides iisferi] – romelic cxovrobs mtknar 1. infrastrUqtura [laT. Wvreta. meurneobis im sasunTqi gzebis mkurna­ dargebis kompleqsi.) zurgis nageboba­ Teba. orTqlad qce­ lebis emsaxureba samrew­ ul an gafrqveul samkur­ velo da sasoflo­sameur­ nalwamlo nivTierebaTa neo warmoeba. Rovani eleqtromagnituri 2. romelic uz­ ganWvreta] – 1. rom TviTWvretis da TviT­  i.-225ver aRiqvams. yoghurd < Turq. induri re­ runvelyofs SeiaraRebul ligiur­filosofiuri moZ­ jarebis moqmedebas. melic TvaliT ro tema. (samx. 2. reba. ar Cans. Tavresad zRvis wyalmcena­  incidenti Scd. qve da struotura age­ visunTqav] – (medic) zeda buleba] – 1. es nivTiereba. gvemis gziT SeiZleba ze­ infrawQTeli [laT. ¥ infrastruqturuli. infusus ra­ yogurd] – mawoni xilis wve­ meSi CaRvrili] – umartivesi nis danamatiT.-s kristalebi saTvis saWiro xelsawyo.inhalAcia [laT. speqtrze optikursa ¥ ioguri. Ta kompleqsi. obieqtebi. infuzOria [< laT. infra qveS. rom­ loba airad. da radiotalRebs Soris  i. varjiSi. inhalo Se­ ra qveS. reebidan. mZafri sunis mqone muqi da mlaSe wylebSi (Sdr. inf. joga. Rvreba. Qod­i [berZ. iod  ingalatori Scd. incestus] sis­ nivTiereba. RvTa­ qve]: infrawiTeli sxivebi ebasTan SeerTeba. i. mdebareobs. SesunTqviT. Qoga [< sanskr.  qalaqis i. azrTa mokreba. fizikuri varjiSebis sis­ gamosxiveba. (erTujrediani) cxoveli. nacrisferi (ruxi) qimiuri ameba). moi poveben um­ xlis aRreva.-is ganviTa ingalacia Scd. romelic amtkicebs. inhalAtor­i – inhalacii­  i.

ionizAcia – 1. hipotheke gi­ rao. sesxi.) individualuri. aRe­ buli uZravi qonebis dagi­ ravebiT. arsi (termini SemoiRes aristoteles mim­ devrebma). romelic Seicavs mniSvnelovani ra­ odenobiT ionebsa da Ta­ visufal eleqtronebs. rbola] – spe­ cialurad mowyobili ad­ gili cxenosnobaSi Sesa­ jibreblad. i pOTeka [berZ. hipostasis pi­ rovneba. (fiz.  hi podromi Scd. hippodromos < hippos ncxeni da dromos sarbieli.­isgan: `mamisa”. irradio Suqs gamovcem. Qon­i [berZ. `Zisa”. windi] – 1. 3. gamow­ veuli Tavis janmrTeloba­ Si daeWvebiT. ionOsfero – atmosferos zeda nawili (100­dan 400 km­mde simaRleze).) samkurnalo niv­ Tierebis Seyvana sxeulSi ionebiT. rodesac naTeli sagnebi bnel fonze ufro didad Canan. romelSic er­ Ti an ramdenime eleqtroni normaze meti an naklebia. `suliwmindisagan” ­ `mamaRmerTi”. TviT dagiravebuli uZravi qoneba.] – momwam­ vleli nivTiereba. arsi] – 1. qristianul moZRvrebaSi: samebis TiToeul pioni (qristianuli dogmatis mi­ xedviT sameba Sedgeba sa­ mi i.) damuxtuli atomi ana­ tomTa jgufi. i pOdrom­i [berZ. realurad arsebuli ram. i pOstas­i [berZ. iyeneben medicinaSi rogorc sadezinfeqcio sa­ Sualebas.) aRgznebis an Sekavebis procesis gavr­ celeba centralur nervul . ion mimavali] – (fiz. 2. `Ze-RmerTi”. (medic.ion -226- snili. (filos. vidre sinamdvileSi arian. Qprit­i [< kreb. 2. hipochon] – avadmyofuri SiSi. (fiz.) tkivilis Segr­ Znebis gavrceleba natken ubans an organos daSore­ bul nawilakSi. i poqOndria [berZ. `suliwminda”). (medic. (fiziol. 2. iradiAcia [< laT.) ionebis warmoqmna. 2. mdogvis sunis mqone.) optikuri movlena. gamovasxiveb] – 1. fr. romlebic war­ moiqmneba am nivTierebaSi eleqtrodenis gavliT.

erTgvari yavisferi pata­ istablQSment­i [ing. CilebiT. respublika. istabra kanfeti oTxkuTxa kve­ lishment] – xelisuflebisa rebis saxisa. odnav SesamCnevi da­ agreTve fsiqikis SegrZ­ cinva. cxviris. swori nawlavis da sxv. vide mamis – ismailis sa­  s. iris Tvalis fe­ istEria [< berZ. sicili.  i.) kanonzomierebas erebisa da dedobis mfar­ moklebuli da amitom gone­ veli qalRmerTi. lo­ yvela faraonis RvTaebrivi gikis cnebebiT auxsneli. dasxvagvari moSlisa. (medic. ismailQtebi [Siitebis meS­ ¥ sairigacio. sxva­ ¥ ironiuli. ararealuri.  i. ist iracionAlur­i [laT. hystera saSo] radi garsi] – (medic) Tva­ – funqciuri nervul­fsiqi­ lis feradi garsis anTeba.) wyliT an samkur­ rcelebuli mahmadianTa re­ nalo xsnarebiT morwyva­ ligia (sinon. irrigatio] – 1. (ant. Qrit­i [< berZ.) zambaxi. 2. morCileba ala­ irigAcia [laT.) Tvalis feradi gamoirCevian mamisadmi mor­ garsi. Isis . sistema. Rimili. eirōneia] – fa­ tirili. iris cisartyela] ituri seqtis mimdevrebi. xelidan] – (muslim. irrealis] – si­ lad.). (botan. s. krunCxvebi ruli. Qsida da Qzida [berZ. – 1. kuri daavadeba. arxi. Qslam­i [arab. mSobeli.) egvi p­ tionalis ugunuri] – (fi­ tur miTologiaSi: nayofi­ los. egvi ptis bisaTvis miuwvdomeli. irro- (Isidos) < (egvi pt. namdvileSi ararsebuli. muslimanoba). axasiaTebs irOnia [berZ. nobadobis da misT. organoTa (piris. mobana WrilobaTa an Rru ¥ islamuri.) Si­ Qris­i [< berZ. nagebobani. 2. hisadmi] – msoflioSi miwis xelovnuri rwyvis erT­erTi yvelaze ufro gav­ RonisZiebaTaA sistema. da mmarTvelobis mTeli 3.-227sistemaSi. warmodgenili hyavdaT ZroxisTavian qa­ ireAlur­i [laT. islam Tavis Se­ wirva.

istoriaSi Sesuli.  Teatris i. organizaciis arsebobis romelime wlisTavi. istoriisaTvis mniSvne­ lovani. 2.ist -228romelic swavlobs adami­ anTa sazogadoebis Sesaxeb istoriuli codnis gan­ viTarebasa da saistorio wyaroebs.  kacobriobis i. rasac safuZvlad udevs istoriul ambebi.. mecniereba codnis raime dargis ganviTarebis Se­ saxeb. iudevEleb­i – pirvelad: iudeis (Zveli palestinis) mcxovrebni. istorQuli – 1. mecniereba adamianTa sa­ zogadoebis ganviTarebis Sesaxeb. i.  msaxiobis i.  iubilisa.. romelic iTvleba iudevelTa miTiur winaprad]. iUan­i [Cin. gamokvleva. ¥ saiubileo.. procesi. romani. jubilaeus (annus) < Zv. dawesebulebis. historia] – 1. saistorio (mniS. i. maTi Tanmimdevruli ganvi­ TarebiT. TariRi. . arsebobda  i.. musikis i. vinc. TariRi. iwyeba Sumeridan (semiuel noa krameri). historia da grapho vwer] – mecniereba.  s. 4. Zeglebi. s. ieso qriste – i. ebr. faqti. 3. i. iudAizm­i – iudevelTa re­ ligiuri sistema. filosofiis i.  i. religiis i. Sua saukuneebis i. sinamdvile mis ganvi­ TarebaSi. aseT wlisTavTan dakavSirebuli zeimi. universitetis i. pirovneba. i. istoriogrAfia [berZ. 3. ¥ iubilesi. pirovneba. sazogadoeba. iuvElir­i [holand. (qeren hayōßē cxvris rqa) saiubileo (we­ li)] – calke piris moR­ vaweobis. iubilei Scd. geografia. juwelier] – oqro­vercxlisa da Zvir­ fasi qvebisgan samkaule­ istOria [< berZ.] – CineTis respub­ likis fulis erTeuli. rac movlenebs Seiswavlis.  i. iUbile [laT. 2­isaTvis)  s. saRamo. 2. i.  i. rac namdvilad iyo.. Semdeg: saer­ Tod ebraelebi [bibliuri patriarqis iudas saxelis mixedviT.  saqarTvelos i.

uwyi­ nari xasiaTis damcinavi da­ mokidebuleba raimesadmi. iumOreska [germ.-is ganyofileba gazeTSi.. xelovnebaSi: risame ga­ moxatva sasacilod. iUnona [laT. iuniOnebi [ < germ. biWi. nawarmi. ymawvi­ li] – (zRv.  i. romelic gemze emzadeba matrosad da swavlobs zRvaosnobas. Qumor­i [ing. si­ non. grigorianuli). da satira.) 1. romelic ofic­ rad emzadeboda..-T laparaki. cisa da miwis qal­ RmerTi. 2.-s grZnoba. juno (junonis)] – romaul miTologiaSi: mTvaris. iUnker­i [germ. Qunga [germ. Jurnali. mefis ruseTSi: saSualo samxedro saswavleblis moswavle. 2. iulQusis kalEndari. iunkarebi.  zogjer ixmareba – humoristi. musikaluri pi­ esa). iunkerebi Scd. fufunebis sagnebis da­ mamzadebeli ostati.) 1. aseTi nivTebiT movaWre (qarT. iTvleba iupiteris meuRled (ber­ Znul miTologiaSi mas Se­ . humor] – 1. iumOrist­i – iumoristuli nawarmoebis avtori. Se­ moRebuli iqna 46 wels Cvens welTaRricxvamde romis imperator iulius keisris dros.  i. junior axalgazrduli. saoqromWedlo). ¥ siuveliro (qarT. zogi qveynis flotSi.-229bis. oqromWedeli).  i. Scd. Wabukuri] – Wabuki sportsmenebi (18­20 wlisa). 2.  iunkerisa. julianus] – welTaRricxvis sistema (`Zveli stili”). junker] – (ist. ¥ iumoristuli.iulQ­ usis welTARricxva [laT. junge biWi.  iungasi Scd..  zogjer ixmareba – humori.  iuliosis . qorwinebisa da da­ badebis mfarveli. memamule. i. humoristuli. ¥ iungisa. maRazia. s. moqmedebda `axali stilis” SemoRebamde (ix. mr. feodalur prusiaSi: msxvili miwaTmflobeli aznauri. i. sinonim. um­ ciresi matrosi. humoreske] – iumoriT gamsWvaluli pa­ tara mxatvruli nawarmoebi iun (moTxroba.  s. komi­ kurad. ¥ iunkrisa.

am  iuriskonsuli Scd. hyavs 12 Ta­ romelzedac vrceldeba namgzavri. ganyofileba. daxmarebis gaweva samarT­ 2. jurisconsultus] – iuristi.  saxelmwifos i. samarTalmcodne). saxelmwifos teritori­ laze didi planeta. samarTlis normebTan.iup -230- esabameba hera). sasamarTlo saqmis war­ (berZnul miTologiaSi mas moebis ufleba (qarT. aseTi ufleba. vaweoba. iuridiul mec­ cia – advokatTa kolegiis nierebaTa erToblioba. Seesabameba zevsi). mis teriQurT­i [Turq. juridictio] RmerTi. sinon. ikisros val­ sinon. romaul miTologiaSi: cis. iuristTa profesiuli moR­ lebliv sakiTxebSi.) mzis sistemis yve­ 2. sasamarTlo praq­ iuridQuli pQri – or­ tika. (ist. nebasTan. justitia samar­ . normebis Seswavla­gamoye­ iurisprudEncia [laT. sinaTlisa da wvimis iurisdQqcia [laT. lur da Sua aziis xal­ xebSi: gadasatani sacxov­ iuniskOnsult­i [laT. dados xel­ iustQcia [laT. sinon. gamovides sasamarTloSi mosarCled iupQter­i [laT. da misT. jupitr] – 1. debulebani. gansjadoba). romel­ rebeli – quCis karavi sac abaria uflebrivi konusis an naxevarsferos sakiTxebis gadawyveta dawe­ moyvanilobisa sebulebaSi da gamodis mi­ iuridQuli [laT. Sekrulebebi. samarTalvaweobaa mosaxleobisaTvis mcodneoba). uzenaesi RvTaeba – 1. jurt] – centra­ toriaze. an mopasuxed da sxv. ganizacia an dawesebuleba. romelsac SeuZlia flob­ iUrist­i – iuridiul mecnie­ rebaTa specialisti (qarT. 2. juris prudentia samarTalze iuridQuli konsultA­ zrunva] – 1. juridicus si interesebis damcvelad sasamarTlosi] – rac da­ sasamarTloSi an arbitaJSi kavSirebulia uflebriv. des qonebas. rigiT mexuTe. romlis moR­ (qarT. mzidan uli samarTlebrivi sfero.

 k. rac kabalistika kabalQero [esp.  ixTiologia. echidna] – 1. kanoniereba] – 1. iSQas­i [berZ. Qqedne [berZ. sasamarTlo dawesebule­ baTa sistema. erTgvari Sxamiani gveli avstraliaSi. iSEmia [berZ. kabalQstika [Zv. marTlmsajuleba. rome­ lic Tevzebs Seiswavlis. 2.-231Tlianoba. iqTiolOgia [berZ. sasamarT­ lo warmoeba. ischias barZayis tkivili] – sajdomi nervis anTeba. k kAbala1 [arab. gabbālah gad­ mocema. ixtiologia Scd. caballero] – espaneTSi: aznauris titu­ li. zogjer ixmareba iseTi vi­ sime saxels nacvlad ro­ melic ucnobia an romlis dasaxelebac ar undaT. am titulis mqone pi­ ri. xelSekruleba. maTematikaSi ixmareba ucnobi sididis aRsaniSnavad igreksa (y) da zetTan (z) erTad. Qqs­i [laT. rac gamow­ veulia mkvebavi arteriis dacobiT an daviwroebiT. ebr. ichtnys Tevzi da logos moZRvreba] – zoologiis nawili. ebr. ¥ kabaluri.  kabalasi Scd. daavadeba. Sua saukuneebSi: ebraelTa . kabâla] – sruli. iRUmen­i – marTlmadidebeli monastris winamZRvari. aso X] – 1. 2. kabalisa.-is saministro. kAbala2 [Zv. kver­ cxismdebeli ZuZumwovari cxoveli. ischô vikaveb.  i. ber­ Ta wodeba. gabbalāh gadmocema. QSTar­i – aqadur (asiriul­ babilonur) miTologiasa da religiaSi: mTavari RvTaeba – nayofierebisa da xorculi siyvarulis. 2. Tqmuleba] – igivea. monuri damokidebuleba vin­ meze. viWer da hiama sisxli] – (medic. agreTve omisa da SuRlis qalRmerTi (Seesabameba fi­ nikiur astartes). sasamarTlo uwyeba. Tqmuleba] – 1. laTinuri anbanis bolodan mesame aso X­is saxeli.) adgilobrivi sis­ kab xlnakleboba.

metulad izolirebuli  fizikis k... erT­ an erTi saxelmwifos nav­ gvari jiSis vazi (safran­ sadgurebs Soris. 2. s. cabine] – patara sa­ zidvebi.kab -232- mistikur­religiuri moZ­ lebisa. iyeneben ge­ kabOtaJ­i [fr. kabel] – her­ Tvis. yurZnisa. bellouw] – (zRv. mfrirebuli wes­Cveulebani. (s. telegrafis 3.). televizia. (sinon. sabWo. rentgenis k. xazi. qerelis bagiri 150­330 mm diametriT. sa­ muSaod an samedicinod gan­ restorani estradiT..  kabini Scd. naosnoba. lioba: mTavroba.  k. wiTeli Rvino am jiSis Jo. warmodgenebi (cekva.. kbilis saeqimo k. (TviTmfrinavSi). ves erTi da igive zRvis kAberne [fr.2 m. zog qveyanaSi: mTavrobis sazRvao k. ministrTa erTob­ ¥ sakabelo.) 1. 2. specialuri saTamaSoebis­ kAbel­i [holand. naosnoba napiris siaxlo­ mebze. rasac TiTqos xmis misacemi k. avtomobilis k. kabEltov­i [holand. wevrTa. muli depeSa. (saarCevno magiuri Zala aqvs. k. k. sadac kuTvnili oTaxi...  telefonis k. Znelad gasarkvevi ram. ¥ kabotaJuri da sakabota2. cabotage] _ 1. mowyobili raime ra da misT. jiRvreba da masTan dakavSi­ xuri). sanapiro naosnobis flo­ melic isxams muq lurj ti. simRe­ 2. oTaxi. kAbare [fr. geTidan Semotanili) ro­ 2. vani. navis k. cabiret] – 1. (s) gemi. cabaret] – patara kabQnet­i [fr. ministrTa  s. Tavsi specialuri daniSnu­ . iseTi ram. yurZens.) gadakAbina [fr. eleqtruli sadeni. ka Seiqmna ministrTa k. imarTeba sxvadasxvagvari  direqtoris k. bundo­ ubanze). saidumloebiT moculi. kabernet] – 1. sigrZis erTeuli zRvaosnobaSi kablOgrama [câblogramme] _ wyalqveSa kabeliT gadace­ 185.  telefonis k.

sajariso nawilebis mudmivi Tvala etli. musika. cavaliere] – or­ kis (15­16) moWadrakes.  teqnikuri k. polki. kAbuk­i [iap. cavalier it. k. quadrille] – eqvsi kAdastr­i [fr. cekva. romelSic gaerTia­ k. kinofilmis calke scena kavalEria [cavalerie] – cxeno­ sani jari. kadris oficeri. cavalkada] – 1. saswavleblis (kadetTa 2. musika am nacemTa krebuli. maRali erTcxeniani or­ 2. romelsac asrulebs er­ estri] – risame aRwera. 2. myofi samxedro piri. raime  k.-ebi. caluciamdel ruseTSi: daxu­ valiere] – 1. dargis muSakTa Semadgen­ kavalErist­i – kavaleriaSi loba. re­ va. nismcemeli mamakaci. TmaneTis pirispir myofi risame Sesaxeb arsebul mo­ ramdenime wyvili. cavalkade < it. kAdet­i [fr. kaci. Seiqmna XVII  s. saavtomobilo departamentis k. ase uwodeben umciresi asa­ kavAler­i2 [it. (s). ¥ kavaleriuli da sakava kinoJurnalis k.-ebi. sxvavebiT.-ebi. politika. kavAlkada [fr. deklamatia. katastichon furceli. erTad momavali . ¥ sakadro. cadres] – 1.-233- kav kabriOlet­i [fr.-ebi. an epizodi. cabriolet] – xelmZRvaneli k.-ebis denadoba. cekvisaTvis. lerio. raTi. romelic ruli samxedro saSualo qalTan cekvavs. Ria (asaxdeli saxuraviT) drois ganmavlobaSi gadis msubuqi avtomobili. 2. deniT (ordenebiT) dajil­ kAdr­i [fr. samxedro samsaxurs). romelsac ko­ Semadgenloba (maTgan gan­ fo ara aqvs. cadastre < Sdr. nebulia drama.­Si.] – iaponuri Te­  samxedro-sahaero ZalTa atri. s. kAdrebi [fr. sia. revo­ kavAler­i1 [fr.-ebi. kAdril­i [fr. cadet] – 1. qalis motrfiale Tayva­ korpusis) moswavle. kino an dovebuli piri fotofiris calkeuli su­  didebis ordenis k. figurisagan Semdgari cek­ berZ. cadre] – 1. vinc garkveuli 2. 1.

binadrobs CrdiloeT avst­ raliaSi da axal gvineaze. raime SemTxveva (araCveulebrivi.] – mou­ naTlavi. 2. kanonis zo­ gadi muxlebis miyeneba sxvadasxva iuridiuli Sem­ TxvevebisaTvis (kazusebi­ saTvis). rome­ lic Cndeba raime organoSi qsovilebis daSlis Se­ degad. casus kazusi.  saqarTveloSi maT yazaxebs eZaxdnen. kaTakmEvel­i [berZ. Zve­ lad ukrainasa da ruseTSi: Tavisufali adamianebi (yo­ fili ymebi) romlebic gaq­ ceuli iyvnen qveynis gana­ piras. ¥ kavalkadis. casino < it.) saar­ tilerio cecxlisagan da aviabombebisagan Tavdasa­ cavi nageboba cixesimagre­ . казаки] – 1.  kavalkadasi Scd.-ebi. casuistiqne < laT. 2. kazAkebi [rus. kazuQstika [fr. casino] – samorine. casoar < malai­ uridan kasuvari] – didi zo­ mis morbenali frinveli. kAzus­i [laT. kavAtina – [it. kAverna [laT. Rru] – 1. caverna gamoq­ vabuli. (samx. 2. Rru. casemate < it. mosanaTlad mom­ zadebuli morwmune. maTi STamomavali glexebi. kazEmat­i [fr.) 1. 2. mefis ruseTSi: erTi ada­ mianis gancalkevebiT da­ samwyvdevi sakani cixe­ simagreSi (Cveulebrivi patimrebisaTvis). sasamarTlo praqtikaSi: rTuli daxlarTuli saq­ me. cxenosanTa jgufi. (geol.-Ta divizia. mag: filtvis kaverna tuberkulioziis dros. (gadat. kazUar­i [fr. casus] – 1. SemTxveva] – (samarT. 2.) saseirnod gamosu­ li cxenosanTa jgufi (ka­ cebisac da qalebisac).) qanSi gaCenili si­ cariele. 2. sasacilo). casematta] – 1.-ebi. romelTaganac dgeboda samxedro nawilebi. k.kav -234Si an samxedro gemze. cavatina] – opera­ Si: patara lirikuli aria. qalaqgare res­ torani saestrado garTo­ biT (ansambliT).) yalbi an saeWvo debulebis mtkiceba sxva­ dasxva xrikiT. (moZv.  donis k. kAzino [fr.  zaporoJieli k.

moxsenebebs. 2. kaTolikisa Scd. meTauris (patriarqis) umaRlesi ti­ tuli. ¥ kaTolikuri. mecnier muSakTa ga­ erTianeba. kaTEter­i [berZ. msoflio] – pi­ ri. k. kathetos Sveuli] – (maTem.  kateti Scd.  kaTolikebi Scd.  katodi Scd.. kATet­i [berZ. romelic SehyavT sxeulis arxebsa da Rrueb­ Si (umTavresad saSarde buStSi) maT gamosarecxad an dasaclelad. platoni. Zvel ber­ Znul filosofiaSi (pi­ Tagora. ¥ sakaTedro da kaTedraluri: sakaTedro (kaTedralu- ri) taZari – mTavari eklesia. kathodos qveviT svla] – uaryofiTad damux­ tuli eleqtrodi (sapirisp. katharsis ganwmenda] – 1. k.-is sxdoma. froidizmSi: fsiqoTerapi­ is erT­erTi meTodi. romelSic RvTismsaxurebas episkoposi asrulebs. kaTolQkos­i _ ix. (wign.) marTkuTxa samku­ Txedis erT­erTi gverdi. amaRlebuli adgili (specialuri dgami). kaTArsis­i [berZ. kaTolikesi. herakle. kATod­i [berZ. (ekl. igi­ vea rac kaTedrali.  mr. anodi). kATedra [berZ. agreTve somxur­grigori­ anuli eklesiis.-235- kaT kaTalQkos­i [berZ. kaTolikeebi. savarZeli] – 1. mRvdeli.) eparqiis gamgis (epis­ koposis) Tanamdeboba. kadhedra skami. aristotele): esTetikuri gancda `sulis ganwmenda”. 2.-is gamge.  zogjer ixmareba kaTolikosi. 3. katholikos sa­ yovelTao. kaTolQcizm­i _ qristi­ . katheter zon­ di] – samedicino xelsawyo – mili. kaTalikosi. romelic kaTolicizms aRiarebs.  k. katholikos sayovelTao.  kaToliki. umaRles saswavlebelSi: mecnierebis romelime dar­ gis profesor­maswavle­ belTa.  saavtomobilo transportis k.) sulieri ganwmenda. msof­ lio] – saqarTvelos mar­ Tlmadidebeli eklesiis. saidanac kiTxuloben leq­ ciebs.  kateteri Scd. 3. romelic meoresTan qmnis marTkuTxeds. kaTOlike [berZ.

 Savi k. 2.­s meTaurobs romis papi. kAiut­kompAnia [holand. ¥ kaTolikuri. kainozOur­i Era [berZ. kaQman­i [esp. kainos da zoç sicocxle] – uaxlesi era dedamiwis geologiur istoriaSi. k. mosdevs mezo­ zour eras. gamoiyeneba Sokoladis da­ samzadeblad. 3­8 m­mde simaRlis. am xis Tesli ­ `kakao­parki”. kajuit kaiuta da fr. kakaos Teslis fxvnili. gavr­ celebuli sabavSvo saTa­ maSo – optikuri xelsa­ anobis erT­erTi Ziri­ Tadi mimarTuleba (mar­ Tlmadideblobisa da protestancizmTan erTad). 3. tropikuli mcenare (xe). arakeTilxmovaneba. caiman < karib. kajuit Sved kajuta] – patara oTaxi gemze mgzavrebisaTvis da gemis eki paJis wevrebisaTvis. ¥ kaiutisa.  k. kakafonuri. binadrobs centralur da samxreT amerikis mdinareebsa da Wa­ obebSi. sadac mgzav­ rebi (samxedro gemze – oficrebi) sadiloben da isveneben. xma] – mosasmenad arasasi­ amovno Sexameba bgerebisa. magram sxvadasxva mniSvnelobis mqone sityvis komikur gamoyenebas. kakadu < malaiuri . calembour] – sityvebis TamaSi: emyareba erTgvari bgeriTi Sedge­ nilobis. eklesia. kakafoniuri Scd. kAkadu [germ. noyieri sasmeli. kAkao [esp. kalos kargi. romelic mzaddeba kakaos Teslisgan wyliT an rZiT.  kaiutasi Scd. musika. lamazi eidos saxe da skopeo vuyureb] – 1. cacao < actek. akayuman] – erTgvari niangi (5 m­mde sigrZis). compagnie sazogadoeba] – saerTo sadgomi gemze.  k. kakophonia < kakos cudi da phōne bgera. ¥ kakofoniuri. kakauti] – 1. kaleidOskop­i [berZ.  kakafonia. iyofa mesameul da meoTxeul periodebad (am ukanasknels miekuTvneba Tanamedrove epoqac) kaQuta [holand. kakofOnia [< berZ. kalAmbur­i [fr.kai -236kakatua] – qoCriani TuTiyuSi erTgvari binadrobs avst­ raliaSi da wynari okeanis kunZulebze.

ogr. maz weras. 3.  kalendrisa. romSi)] – 1.. xolo kaligkalvAzos­i [fr. . kal mcire alkoholiani. romelSic Cans swrafad cvladi feradi simetriuli saxeebi. kalQgraf­i – kaligrafiis ostati.­obiT Scd.] – vaSlis Rvino.-is Tofi.  yalibi am mniS.  k. cecx­ lsasroli iaraRis lulis Rrus diametri. ta­ bula an wignaki romelSic Tanmimdevrulad aris Ca­ moTvlili weliwadis yve­ la dRe da moyvanilia sa­ intereso cnobebi.  iuliusis k. 2. 2.  msxvili k. xels.  kedlis k. ni­ derlandebSi inglissa da zog sxva qveyanaSi [am sar­ wmunoebis Semqmnelis – Jan kalvinis (Calvin – 1509-1564) saxelis mixedviT. kalendAruli SejQbre­ ¥ kaligrafiuli. mov­ lenebis swrafi cvla kalEndar­i [laT.  mecadineobis k. moxa­ tulobani. calibre] – 1. gegma. calligraphia < kalos kargi da graphō vwer] – lamazad da mkafiod weris xelovneba.  k. magidis k. xeli (naweri). sportul SejibrebaTa k. 3) mixedviT warmoebs (gan­  `lamazi kaligrafia sxvavebiT amxanagurisagan). weliwadis dReebis aRri­ cxvis sistema. 3­isaT­ vis). ba – (sp. grigorianuli k. Wurvi.-237wyo – mili. kaligrAfia [berZ.  saSualo k. ¥ kalendaruli (mniS. gadat. romelic Seiqmna me­16 s. kAlibr­i [fr..) ambebis. aqvs” – Scd. kAl­i – induizmis qalRmerTi. Sivas coli. calendarium < calendae (Tvis yoveli pir­ veli dRe Zv. SveicariaSi da farTod gavrcelda safrangeTSi. dReebis da Tveebis mixed­ viT winaswar ganawileba raime saqmianobisa.. tyviis an Wurvis Sua na­ wilis diametri. calvasos < ge­ rafiuli – lamaz nawers.) kalendaris (mniS.  kaligrafia niSnavs la­  kalendarisa Scd. 2. sax. kalvQnizm­i – erT­erTi pro­ testantuli sarwmunoeba. (wign.

calmar] _ zRvis moluski Tavfexianebis kla­ sisa. kalkulAcia da kalkulQre­ ba – [laT. sakvebi.  wylis k. TabaSiris da sxv. didi kaloria – siTbos is raodenoba. calor siTbo da berZ. Se­ madgenlobaSi. roliTac zo­ maven raime sxeulis mier gamoyofil an STanTqmul siTbos raodenobas (kalo­ riebiT).  kalka Scd.  kalkuliatori Scd. car­ cis. kalOria [laT. ¥ kaloriuli. calx (calcis) kari] – qimiuri elementi. calor siTbo] – siTbos raodenobis sazomi erTeuli. misi xorci iTvleba Zvirfas sakveb produqtad.). rac saWiroa er­ Ti kg wylis erTi gradusiT gasaTbobad (udris 1000 mcire kalorias). romelic Sedis kirqvis. ukeTesia vixmaroT `Cveulebriv~.  kolorimetri sxvaa (ix. gamW­ virvale qaRaldi an qso­ vili naxazis piris ga­ dasaRebad (qarT. sinon. 2. kAlk­i [fr. kAlmar­i [fr. gaTboba. livu). k. ventilaciisa da Srobis sistemebSi: mowyobiloba haeris gasaTbobad. kalorQfer­i [fr. kalkulAtor­i [ing.  kalkuliacia Scd. k. celorifere < laT.  `rogorc wesi” kalkia rusuli gamoTqmisa: `как правило~.. marmarilos. saSrobi. saTbobi. kalorQmetr­i [laT. rac saWiroa erTi grami wylis erTi gradusiT gasaTbobad. calculator gamomTvleli] – mci­ re zomis magidis an jibis eleqtronuli ga­ momTvleli manqana martivi gamoTvlebisa da programe­ bis Sesasruleblad.  k. kalcQum­i [< laT. oTaxis k. metreo vzomav] – xelsawyo.  koloriferi Scd.) sxva enis normebis mixedviT nawarmoebi sityva an gamoTqma.kal -238is raodenoba. calculatio] – saqon­ lis Rirebulebis an fasis gamoangariSeba. mcire kaloria – siTbos . (enaTm. calor siTbo da fero momaqvs] – sahaero gaTbobis. movercxlisfro mbzinvare liToni.  k. ¥ kaloriferuli. calque] – 1.

– sasaxlis jariskacTa jgufi. broSSi. sinon.-is konservi. bulia berZnul muzasTan). manqanis. xelsawyos.-239- kam  kameasi. romelsac erT dawesebulebaSi: sad­ Tvali cal mxares aqvs. ¥ kameisa kAma [sanskr.  avtomobilis k. cakAmbala [rus. vilis isrebs. am mcenaris yvavili. aqvs tyaviseburi pri­ vilis saxiT. da misT. kAmbuz­i [holand.  kamariliasi Scd. cixeSi: oTaxi patimarTaT­ gemis samzareulo. melzec reliefurad aris 4.  k. камбала < fin] mera TaRis yvelaferi. romelic ada­ ala foTlebi da msxvili mianebs gulSi esvris yva­ wiTeli an TeTri yvavilebi. camera TaRi. cambis SigniT. ¥ kamariliisa. oTaxi. palata < berZ. qva an niJara. aseTi qviT gawyobili bro­ saberi garsi rezinisa.] – induizmis pan­ . meo] – 1.. vis (qarT. camena] – romaul miTologiaSi: mecnierebisa trigebiT gavlenas axdens da xelovnebis mfarveli saxelmwifo saqmeebze pira­ qalRmerTi (kamena gaigive­ di gamorCenis mizniT. Si. kamarQlia [esp.  sadezinfeqcio k. zogi­ formis Tevzi. kamElia [fr. it. sva­ tomobilis. nagebo­ kAmea [fr. daxuruli sivrce raime meli qvabiTurT. kAmera [laT. saxelidan] – marad­ viSnus da laqSmis Svili: mwvane dekoratiuli mce­ warmodgenili hyavT ymaw­ nare. < sak. saltis SigniT. bargis Sesanaxi k. nulebisa. ga­ 2. tyavis burTis anda av­ amokveTili CuqurTma. rac – zRvis sarewao brtyeli TaRis qveS aris] – 1. romelic Tavisi in­ kAmena [laT. rabis k. 2. 2. TeonSi: siyvarulis RmerTi. kombuis] – 1. monarqis kari]  kameliasi Scd. qameo Scd. gemze: Tujis an rkinis Ru­ 3.  kambalasi Scd. qamea. camarilla < ca¥ kameliisa.. velosi pedis men beWedSi. camelia < kreb. gomi specialuri daniS­ ¥ kambalisa. mera darbazi. sakani). ro­  mtversasruti k. cameo.

camerton] – foladis drekadi orTiTa xelsawyo (Canglis msgavsi).  k. kamer­iunkerze meti. kamerdQner­i [germ. iaponeli mfrinavi TviTmkvleli. k. Cveulebriv usaxelo. romelic magar sxeulze dartymisas gamoscems gar­ kveuli simaRlis bgeras. kAmvol­i [germ. camerista < camera oTaxi] – Tavadaznaurul­burJuazi­ ul yofacxovrebaSi: qal­ batonis xelze mosamsaxure qali (qarT. rac Scd.kam -240nime SesrulebisaTvis gan­ kuTvnili. iyeneben musikaluri sakra­ vis awyobis. romelic TviTmfrinavTan erTad iRu­ 5. k. kammwolle] – daCeCili matyli wminda Salis qsovilebis dasam­ zadeblad. kamerReri Scd. sinon. mcirericxovani msmenele­ bisaTvis. pirfareSi).-is fabrika. aseTi nawarmoebis. camera oTaxi] – 1. momRerali. mamakacis Zveleburi samosi. poezia. kAmzol­i [fr.  kameristka Scd. viwro wrisaTvis gankuTvnili. ¥ kamvoluri. romelSic ideba firfita an firi. cxovreba.  k. agreTve gundis mier simReris Sesrulebis dros.  k.  zogjer bargis Sesanax kameras `sakans” uwodeben.  kamergeri.  k. moaxle. ic­ vamdnen rogorc Jilets. kamEruli [< laT. dolis monawilis (Jokeis) zeda Casacmeli. TviT fotografiul. matyli. kamErton­i [germ. kamQkaZe [iap. 3. foto – an kinoaparatis (te­ leaparatis) SigniTa nawili. kamikaze RvTis qari] – 1. erTi an ramde­ . 2. cameriste it. orkestri. kammerdiner] – aznaurul­burJuazi­ ul yofa­cxovrebaSi: bato­ nis piradi msaxuri. xelze mosamsaxure mamakaci. 2. aseTi musikis Semsrulebeli. kinomatografiul an sate­ levizio aparati. kamErist­i [fr.. cammerherr] – revoluciamder ruseTsa da zog sxva monarqiul saxelmwifoSi: erT­erTi wodebuleba samefo karze. camisole] – 1. `sakani” mxolod cixis kameras hqvia.  maud – k. kamErher­i [germ. musika.

dafarva laqebiT. keria] – buxari. rom gaZneldes maTi cnoba.  kandeliabri Scd. 2..Ra­ ri] – 1. kaminos kera. kAmin­i [germ. zamTris k.) raimes miRwevis gza. rome­ lic dasaxelebulia.  kamufliaJi.-241peboda me­2 msoflio omSi.).  saarCevno k.  qalaqis k. wesi. (ist. kampagna mindori. ro­ gorc Tovli (Zvel romSi saxelmwifo Tanamdebobis maZiebeli TeTr togas icvamda)] – piri. 2. romelic mimdina­ reobs garkveul periodSi raime mniSvnelovani amoca­ nis Sesasruleblad. kavSiris xazi. ise. < it. canalisation] – miwisqveSa arxebisa da mi­ lebis sistema. brZolis veli] – 1. s. muSaoba. canalis mili. komufl[i]- kan aJi Scd. 1­isaT­ vis). 3. candelabre] – didi Sandali ramdenime sanTlis (an eleqtronaTu­ ris) Casamagreblad. ¥ sakanalizacio. (gadat.mowyobiloba informaciis gadasacemad. romlis sa­ SualebiTac gaedineba Txe­ vadi sibinZure da Camdinare wylebi. kAnal­i [< laT. qseli. kanalizAcia [fr. camouflage Se­ niRbva] – (samx. kandQlabr­i [fr. candidatus visac TeTri tansacmeli acvia < candidus TeTri. kampAnia [fr.-is qseli. k. kamUflaJ­i [fr. (samx.  mdinaris k. nava­ . mdinareebis da tbebis dasakavSireblad (qarT. sinon. tankebis. xelovnuri kalapoti zRvebis.  ruseT-iaponiis k.  k.-is gamoyeneba. TviTmfrinavebis.) saerTo strategiuli mizniT gaerTianebuli sao­ mar operaciaTa erTobli­ oba. (gadat. zolebiT da misT.  kompania sxvaa (ix. kandQdat­i [laT. s Wa. ¥ kampaniuri (mniS. Senobebis da sxv.) SeniRbvis erT­erTi saxe qvemexebis.  satelevizio k.  s.. milebi. kampagne laS­ qroba. Tesvis k. omi.  muSaobis k. arxi).). romelic iseT qmede­ bas (saqciels) sCadis si­ cocxlis riskTan rom aris dakavSirebuli.) TavzexelaRebuli kaci. kamin < berZ. 2.

ve­ luri. 1). ¥ kanistrisa  kanistrasi Scd. kanOner­i [fr. kanibAlizm­i (wign) 1.  agreTve ixmareba kolofoni. kanon wesi. kAnkel­i – taZris nawili.  parlamentis wevrobis k. iyeneben laqebis. canister] – ben­ zinis an sxva siTxeebis gadasatani WurWeli. miwe­ riloba] – 1. canon mili] – Rrma da viwro xeoba. agreT­ ve violinos da misT.) sisxlismsmeli adamiani. sadme misaRebad da sxva. staJi. canibale < esp. ¥ kanonadisa. colophonia chetine kolofonis fisi (kolofoni qalaqi mcire aziaSi)] – moyviTalo – wi­ Teli miwisebri nivTie­ reba.  s. sakravebis xemze gasasmelad. patara samxedro xomaldi erTgvari.  k. Cveuleba an wesi raudebia raime Tanamdeboba­ ze asarCevad. romelSic cal muxlze dgebian da ise usvamen niCbebs. canibal] – (wign) kaciWamia. kAnistra [ing.) mxecoba. (gadat. canoe < samxreT amerikis indielTa enidan] – mokleniCbiani sportuli navi erTgvari. canonniere < canon zarbazani. saafTiaqro da zog sxv.  kanoisa Scd. warmoebaSi. 2.kan -242Raldis. ¥ sakandidato. debuleba. kanQbal­i [fr. (gadat.  kanonadasi Scd. dogmati. kaci­ Wamioba. dasaniSnad. canonade < canon zarbazani. sxv.  dawesebuli k. qvemexi] – ramdenime qvemexis xSiri srola. tradiciuli saerTodmiRebuli (sayo­ velTaod miRebuli) wesi. barbarosi. qvemexi] – momcro. barba­ rosoba.  kanonerka Scd. ¥ kanoesi. qa­ .. 2. kandidAtura – visime uf­ leba an SesaZlebloba iyos risame kandidati (mniS. literatura. kAnon­i [berZ. kanQon­i [esp.-is midevna. kanOnada [fr. miyola.-is dasaxeleba. rome­ lic hermetulad (mWidrod) ixureba. kAnoe [ing. s. kanQfol­i [berZ. rCilvis dros. 2. kongresis wevrobis k.

3. protestantul eklesiaSi: gundis lotbari da mas­ wavlebeli. ¥ kantatisa. 2. ka­ Tolikur eklesiaSi: gun­ dis mgalobeli 2. didi sa­ zeimo xasiaTis vokalur musikaluri nawarmoebi so­ listebis. kAnton­i [fr. romelic ganagebs saqmis warmoebas.-243romelic eklesiisgan aris dawesebuli.  kamfeti Scd. dakanoneba kAnt­i [germ. eklesiis mier wmindanad visime Seracxva. momRerali] – 1. kAntata [it.  Sokoladis k.  konfeti sxvaa (ix. k (s. raime masalis zoli. TiToeuli mxare.) xelisufleba. kantata < laT.  qudis k. kAntor­i [laT. safrangeTsa da belgiaSi: qveynis administraciul­ teritoriuli erTeuli. 2. 2. tansacmlis kideze movlebuli an na­ kerSi Cayolebuli. Zveleburi lirikuli leq­ si. kancelAria [laT.) soflis sammarTvelo. (s.). canton olqi < kan provans canton kuTxe] – 1. rome­ lic Sedis Sveicariis res­ publikis SemadgenlobaSi. ¥ kantonaluri. cantor mgalo­ beli.  institutis k. ¥ sakancelario da kance- . 2. kante] – 1. dawesebulebis ganyo­ fileba. (Zv. kAnfet­i [it. dawerili ra­ ime Temaze an siuJetze. kanonisieren < berZ. qsovilis viwro zoli. cancellaria] – 1. agreTve orga­ nisti. raime sazeimo SemTxvevis gamoa dawerili. kanon kanoni] 1. sakantono  k. cantare simRera] – 1.  kantatasi Scd. Sarvali.  k. 3.. marTlmadideblebSi: gun­ duri galoba romelime wmindanis pativsacemad. ¥ kantiani.) arCevnebi. gundisa da or­ kestrisaTvis. sinagogaSi: mTavari mga­ lobeli. saeklesio kanonad damtkiceba. wignis ydaze. Se­ movlebuli risme kideze. kanonizAcia da kanonQzeba [germ. guliani k.  k. canfetto] – sakon­ ditro nawarmi – sxvadasxva formis kvebis produqtis saxiT damzadebuli tkbi­ leuli. 2.  eklesiis k.

k. sawarmoo urTierTobani. romelsac akuTvneben umaR­ lesi Tanamdebobis pirebs. s. wre. romlis drosac warmoebis saSu­ alebani SeiZleba ekuTvno­ des kerZo pirs. yidis programebs. kapelmaQster­i [germ. kApela [it. egvteri] – 1.  kapiliari Scd. nivTebi. zog qveyanaSi: armiis mRvdeli. capella < laT. romelic qmnis zed­ met Rirebulebas. ¥ kapelisa. kaOlin­i [Cin. kapelldiener] – TeatrSi an sakoncer­ . 2. s. qaRaldis da sxv. kapillaris bew­ visa] – uwvrilesi sisxl­ ZarRvi.) kaTolikeTa sam­ locvelo.] – TeTri cecx­ lgamZle Tixa. saeklesio momReralTa gundi. 2. sistema. 2. kopellmeister] – samxedro sasu­ liero orkestris diriJo­ ri.kan -244to darbazSi momuSave. kapelmeisteri Scd. kapitAlist­i – kapitalizmis laruli. iyeneben fa­ ifuris. Rirebu­ leba. zog sa­ xelmwifoSi: wodebuleba. kapitAlizm­i – politi­ kur­ekonomikuri. samuSao.  warmoebis k.) mimowera. capellanus] – 1. kaTolikur da anglikanur eklesiaSi: samlocvelos mRvdeli.  kapelmaistrisa. am wodebulebebis mqone piri. warmoebaSi. kAncler­i [germ. capitalis fr. kapeldQner­i [germ.  kapelasi Scd. agreTve samrek­ los mRvdlis TanaSemwe.. (saub. capella samlocvelo. kapQtal­i [laT. kanzler < laT. finansuri k. ¥ kapitalisturi.) fulis mniSvnelo­ vani raodenoba. (arqit. ¥ kapelmaisterisa.. kapElan­i [laT. Tvalyurs adev­ nebs wesrigs da sxv. 3. germaniaSi 1871 wlidan premier­ministri. sazoga­ doebriv­ekonomikuri wyo­ bileba. (k. mTavari] – 1. cancellarius] – 1. ro­ melic mayurebels Tavis adgils uCvenebs. momReralTa gundi..  s. ingl. 2.  samrewvelo k. kapQlar­i [laT.  saqarTvelos saxelmwifo k.

kapitulAcia [laT. capuchon < cappa qudi] – Tavsaburavi. ¥ kapitulanturi. mosas­ . (wign. rome­ lic kapitulacias axdens an mxars uWers raimes. ro­ melSic sxdomebs marTavs aSS­is kongresi. sinon. kap kapitolQum­i [laT. 2. ro­ melSic zevidan Casacmels (paltos.) ukan daxeva siZneleTa winaSe. nageboba.  kapitulianti.  k. capitellum pa­ tara Tavi] – (arqit. k. kapitUlant­i – piri.  k. kapitAluri rEmonti – sruli remonti romelic exeba Senobis. Senoba vaSingtonSi. politika. TavianTi poziciebis daTmoba. gadat. fendamentu­ ri. kapitalis (mniS. mu­ zeumebi da sxv. Zvelad am gorakze moTavsebuli iyo iupiteris.  kapitiulacia Scd. 1) mflobeli. gemis ufrosi meTauri. caput (capitis) Tavi] – 1. ara msubuqi. 2. wyalqveSa navis k. capitulieren] – 1.  kapitanisa Scd.-245warmomadgeneli. k. kapitAluri (mzidi) kede­ li – ZiriTadi kedeli (Se­ nobis. k. romelzedac aSe­ nebulia sasaxleebi.. saomari moq­ medebis Sewyveta da Tavis aRiareba damarcxebulad. cixis k. armiis k.. didad mniSvnelovani. Tavi.) ko­ lonis zeda nawili. kapQtel­i [laT. ¥ kapitnisa.-is TanaSemwe..  usityvo k.. gundisTavi). 2.  k.-is boga. naSromi. remonti. Senoba.romelsac eyrdnoba saxuravi (gada­ xurva). 3. (sport. sawvimars. capitaine < laT.  avtomobilis k. minervas da iunonas taZari (SemdegSi TviT am taZars ewoda kapi­ toliumi). kapitAlur­i [laT. capitalis] – 1. kapiUSon­i [fr. safuZvliani. capito- lium] – 1.  fexburTelTa gundis k. 2.. kapitulianturi Scd.nagebobisa). capitulatio] da kapitulQreba [germ. kapQtan­i [fr. Carxisa da sxva ZiriTad nawilebs.  Soreul naosnobis k. romSi: erT­erTi goraki. oficris wodeba. rusi uf­ rosi leitenantis momdev­ no.) gundis meTauri (qarT.

” rimski-korsakovis `espanuri k. carabela < berZ karabos ge­ mi] – Sua saukuneebSi: 3­4­ anZiani ialqniani gemi. karAbin­i [fr. karAvela [it. yarabini. cappuccino < cappuccio kapiuSoni] – 1. karabQner­i [fr.  Caikovskis `italiuri k. karAmbol­i [fr. kapUcin­i [it. capote] – asaxdeli saxuravi. caramel] – ma­ gari kanfeti erTgvari. kApriz­i [fr. carabinier it. yarabina Scd.”.  karavelasi Scd. carabine] – mok­ leluliani msubuqi SaS­ xana erTgvari.  kapriCio dasaSvebia.  k. sxvadasxva meqa­ nizmisa. kApriCo [it. germetuli kabina kosmo­ navtebis dasaSvebad. 2. aseTi boWkos qsovili. kApral­i [fr. caprice] – (mus. kApris­i [fr. kApot­i [fr.) igivea rac kapriCo. specialuri garsi Txevadi an fxvnilisebri wamlebisaTvis. romelsac Tavze grZeli Tma aqvs kapuSoni­ viT. capsula patara yuTi] – 1. kapiSoniani Scd. ucnauri aCemeba.  kapiSoni. 2.) aqvs mikere­ buli an mibmuli sayeloze ukana mxridan. TviTmfrinavis k..  kristefore kolumbis k. ro­ melic gavrcelebuli iyo xmelTaSua zRvis qveyneb­ Si. caprice] – axi­ rebuli survili. kApsula [< laT. . carabiniere] – italiaSi: Jan­ darmi.. kApron­i – xelovnuri boWko..-is Zafi.  karabina.  avtomobilis k. labada. qurTuks. capriccio] – vir­ tuozuli musikaluri piesa Tavisufali formisa.  k. romlisTvis damaxasia­ Tebelia wveris tareba da kapiuSoniani kaba. ¥ karavelisa. karAmel­i [fr. carambole] _ biliardis wiTeli burTi.kap -246- xams. Cve­ ulebriv guliani. caravelle esp. ¥ kapiuSoniani. Wirveuloba. amerikuli maimuni er­ Tgvari. capral] – zogi qveynis armiaSi: umcrosi meTauri. caravella. franciskanelTa ordenis erT­erTi ganStoebis wev­ ri.

(qarT.)  sabuqsiro k. sadac Cveulebri­ vi TviTmomsaxurebaa. rasac Tan axlavs gadasaxleba da mZi­ me iZulebiTi muSaoba gan­ sakuTrebiT mkacr pirobebSi. cafe] – patara resto­ rani. kAfe [fr. yavas da sxv. Sorenkeci).-Si gagzavna. autaneli (Sroma. kAter­i [ing. katçchçsis darigeba.. romelsac iReben zogierTi tropikuli mce­ naris rZiseburi wvenisgan an amzadeben xelovnurad. kAtorRa [berZ.-ebi. kafeSAntan­i [fr. romlis kargi piri moWiqulia. iye­ neben rezinis warmoebaSi. sazRvao k. oTxi pwka­ redisgan Semdgari leqsis strofi. kaUCuk­i [ing. sinon. sva­ men Cais. saxanZro k. kachel] – gamomwvari Tixis fila. katEnaCo [it. katexQzis­i [< berZ. kafetEria [ing. cafeteria] – kafe erTgvari.  axalgazrduli k.-247- kaf karAntin­i [< fr. katarRa < berZ. gadamdebi sneuleba daavadebulTa da maTTan axlos myof pirTa droebiTi izolacia epide­ miuri daavadebis gavrce­ lebis Tavidan asacileb­ lad. taepiani leqsi. cxovreba. кафель < germ. .  nostradamusis k. katOrRuli – Zalian mZime. kAfel­i [rus. katergon gale­ ra] – patimroba. cafe chantanet `momRerali kafe”] – res­ torani estradiT. satorpedo k. iyeneben ked­ lebis mosapirkeTeblad.. cautchiuc < perus indielTa enidan.  k.sadac msa­ xiobebi asruleben msubuqi xasiaTis simRerebsa da cekvebs. catenaccio ur­ duli] – (sp.. k. drekadi niv­ Tiereba. sadac sauzmoben.-is momRerali. ¥ kafesi. aseTi patimrebis adgili.) gaZlierebul dacviTi TamaSi italiur fexburTSi. cautter] – patara gemi erTgvari (qarT. sinon.  k. esp. caucho] – elastiuri. cxovrebis muSaobis piro­ bebi). quatrain] – oTx­ ormoci (dRe)] – 1. Semecneba] – qristianuli RvTismety­ velebis mokle gadmocema kiTxva­pasuxis saxiT. quarantaine kAtren­i [fr.-idan gaqceva.

kaSni Scd. Kedros] – wiwvo­ vani xe fiWvisebrTa oja­ xis. wablisferi.  libanis k.  k. 2. keisrisa. kapsula. sakeisro gakveTa – (medic. kAStan­i [laT. ¥ kedrisa. kedi. kaSAlot­i [fr. Kaisar < laT. TviT es TamaSi. kaktos] – tropikuli mcenare. kAqtus­i [laT. kegElban­i [germ.  mx.) muclisa da saSvilosnos gakveTa bavSvis amosayvanad. capsula fr.  keisarisa Scd. capsule patara kolofi] – Jelatinis an saxameblis bude romelSic erT jero­ baze dasalevi wamalia mo­ Tavsebuli. Cache-nez < cacher damalva da nez cxviri] – yelze Semosaxvevi qsovili (qarT. ¥ wablisa.  k. cachalotte didTaviani Tevzi] – zRvis ZuZumwovari kbi­ lebiani cxoveli veSapebis qverazmisa (razmisa). yelsaxvevi). Caesar (iulius keisris sa­ xelidan)] – Zveli romis imperatoris tituli. rodesac SeuZlebelia mSo­ . k. kEdebi – rbil rezinisZiriani sportuli fexsacmeli er­ Tgvari. romlebsac awyoben mwkri­ vad da garkveuli manZi­ lidan xisave burTiT cdi­ loben maT waqcevas. kASne [fr. Kegel] – 1.  sasaqmebeli k.kaf -248- ¥ kafeSantanuri.  w. keQsar­i [berZ.-is waqceva. cactus < berZ.  kedarisa. kEgl­i [germ. kapsuli Scd. simRerebi. kEdar­i [berZ. kedri Scd. Kegelbahn] – keglis saTamaSod mowyo­ bili spiraluri sadgomi an ficarnagi. ¥ sakeisro.  Tbili k. ag­ reTve am xis nayofi.  kafsula. saTa­ maSo erTgvari – boTlis moyvanilobis xis figurebi. sinon.  ketebi Scd. Castanea wabli] – xe wifelis ojaxisa.-ebis gawyoba. ¥ kaSnesi. kAfsul­i [laT. romelsac aqvs sqeli xor­ covani Reroebi da maTze eklebi (foTlebis nac­ vlad).  kaktusi Scd. Cacholot < port. feri.  kaSnisa.

1­saTvis) Scd. varsferos Tanavarskvla­ kElia [laT. mokle aqvs. wnevis mkveTri cvlilebiT kEntavr­i [berZ. mamakacis saCixiani. xidis Tosani ZuZumwovari. romlebic saxlobdnen kerAmika [berZ.  kepka (mniS. bermonazvnis sacxovrebeli oTaxi monasterSi. mebiT (kenguru avstraliel kesonuri daavadeba – (me­ aborigenTa enaze niSnavs dic. kEpi [fr. Tanamedrove kunZulebis. kepi] – 1. ro­ kEnguru [ing.) daavadeba. melsac wina fexebi ukanaze ¥ kesonuri. kentauros] – 1. belgiis (mog­ 2.) das xv. romelic `me Tqven ver gagigeT~. toriebze. agreTve. kEltebi – indoevropuli to­ mebi. ¥ keramikuli. sadgomi.lud­ (safrangeTis armiaSi). k. k.  antikuri k. teri­ qarTuli k. Kallner] – germa­ qudi. winafriani rbili kElneri [ger.. bili banaki. (emarTebaT wyalqveS momu­ berZnul miTologiaSi: ar­ .. caisson] – wyal­ tumro. vaza. sas­ kEson­i [fr.-249- kes biaroba [legendis mixedviT seba. dadis naxto­  k. samuSaoebi. qarxana. (kreb. romelsac aqvs cxenis tani da adamianis gulmker­ romis imperatori iulius di da Tavi. neobis xelovneba.. Crd. nakeTobani espaneTis. meTu­ namedrove safrangeTis. xanaSi da sxv. gamomwvari Tixis wleulis dasawyisSi Ta­ nakeTobaTa warmoeba. `me gamowveulia atmosferuli Tqveni ar mesmis~).) gamomwvari Tixis vianebiT. kangaroo < avst­ melsac iyeneben wyalqveSa ral. fitoturistebisaTvis mowyo­ lebi. Cella oTaxi] – vedi. britaneTis. Camping] – av­  k. ro­ burjebis amosayvanad).] – avstraliuri Can­ samuSaoebisTvis (mag. SeuRwevi didi kamera. keisari daibada aseTi ope­ 2.) cis samxreT naxe­ raciis Sedegad]. kEmping­i [ing. keramikos Ti­ Cvens eramde pirveli aTas­ xisa] – 1. Sveicariis. formis qudi erTgvari oficianti restoranSi. (astr. niasa da zog sxva qveyanaSi: 2.

kvAdriga [laT. 2.  keksi Scd. Se­ mokl.  sami ayvanili k. tolgverdiani sworkuTxedi. quadratura] – (maTem. romelSic erT mwkri­ vad abamdnen oTx cxens da romelsac meetle dgomela marTavda. 2.) oTxwliani] – sa­ erTaSoriso gamofena an festivali. wris kvadratura – 1.  k.. kephale Tavi] – Tevzebis ojaxi.) farTobis sidide kvadratuli erTeulebiT gamosaxuli. quasistellar radiosource kvazivarskvlavuri radi­ owyaro] – metismetad So­ reuli kosmosuri obieqtebi. ¥ kvadragisa. kvazErebi [ing. cuadrilla] – koridis (xarebis brZola) monawileTa parade. ro­ melic Seicavs ucnobs meo­ re xarisxSi. kosmonavtebs). kvAdrat­i [laT. ¥ kvadratuli (mniS. wris gadaqceva toldid kvadra­ tad (gadauwyveteli amo­ cana). kEtCup­i [ing. quadrinnale (mdedr. Saveebs. gadat. kEfal­i [berZ. 1­Tvis).) namravli. romelic ors udris. kvadriEnale [< fr. kvadratuli fesvi (mocemu­ li ricxvisa) ricxvi. quadriga] – an­ tikur qveynebSi: orTvala etli.] – erbo­ zelili tkbili namcxvari erTgvari. rom­ lis Tavis Tavze gamrav­ lebisas miviRebT mocemul ricxvs. kvadratuli sazomi – far­ Tobis sazomi erTeuli. kvadrAtura [laT. (maTem.  oTaxis k.) xarisxis maCvenebeli. kEqs­i [ing. romelic miiReba ricxvis Tavis Tav­ ze gamravlebiT. bienale.ket -250kvadratuli frCxilebi – kuTxovani frCxilebi [ ]. kvadratuli gantoleba – algebraSi: gantoleba. romelic oTx weliwadSi erTxel ewyoba (Sdr. kvadrQlia [esp. ocdaxuTia. Cveulebriv qiS­ miSCarTuli. 3. k. romlebic binadroben tropikul da Tbil zRvebSi. (maTem.-Si. trienale). magida. ityvian saerTod gadawyvetil rameze. quadrates oTx­ kuTxedi] – 1. figura.  xuTis k. quazer mx. ketchup] – to­ matis sawebeli. cakes (mr.  kvadrigasi Scd. .  kvadratiuli Scd.

kvalitatQuri [< laT. we­ liwadis meoTxedi (sami Tve). aR­ moCenilia 1960­1967 wleb­ Si. ¥ kvalificiuri. kvantitatQuri [< laT. komisia. angariSi.) raodenobiTi (ix. Sefaseba daxasiaTeba (am mniSvnelobiT ixmareba ag­ reTve kvalificireba). kvArtet­i [it. kvAker­i [ing. sagnis an movlenis gansazRvra misi Tvisebebis. qualitas (qualitatis) Tviseba] – (wign. Tbilisis nucubiZis platos k. profesiisaTvis visime mom­ zadebis xarisxi. kvartEron­i [esp. kadrebi. marti). kva ¥ kvanturi. kvAnt­i [laT. ag­ reTve kvalitatiuri).  kvantitaturi.  kvartlisa Scd.  kvartalisa. musikaluri . k. meTodi. meqanika. quantum ramdeni] – raime energies umciresi raodenoba. romelic daibada TeTrkanianisa da metisis qorwinebis Sedegad.sobrioba da facic vakeTeb] – 1.-251romlebic warmoadgenen mZlavr radio­ da optikuri gamosxivebis wyaroebs. quaker] – wevri inglissa da aSS­Si gavr­ celebuli erT­erTi qris­ tianuli seqtisa. ¥ kvartaluri (mniS. sakvalifikacio. risame saqmianobisaTvis. quartus meoTxe] – 1. 1­isaT­ vis).  k. quartetto < quartos meoTxe] – 1. 3.  q. sinaTlis kvanti – igivea.  k.) Tvisebrivi (ix. Teoria. quantitas (quantitatis) raodenoba] – (wign. 2. qvantitatiuri Scd. qalaqis nawili. romelic moqceulia oTx gadamkveT quCas Soris. 2. ag­ reTve kvantitatiuri). qvanturi Scd. qalaqis didi masivis uba­ ni.  pirveli k. (ianvari.  k. kvArtal­i [germ. Taviseburebebis mixedviT. rac fotoni.  kvalitaturi Scd. muSaki  s. kvalifikAcia [laT. meTodi.  k.  qvanti. Teber­ vali. k. qualitas Tve.  kvalifikaciuri Scd. quartal < laT.  k. cuartenor < cuarto meoTxe nawili] – ada­ miani.

kiUvet­i [fr. kvEreqs­i – mokle locvebis wyeba marTlmadideblur RvTismsaxurebis dros.  kiurisa Scd. kQuri – radioaqtiurobis sazomi erTeuli [frangi qimikosebis col­qmar pier da mari kiurebis (curie. k. soliciumis orJangi. sa­ beWdi manqanisa da sxv. klAviS­i [polon. gadamrTveli.  fortepianos k. akordeonis k. kudi] – gzis orive mxares gayvanili ru.kva -25220 ss.)] – bili­ ardSi: mocaruli dartyma. klavEsin­i [fr. klaviSebian sakravTa sa­ erTo saxelwodeba.  saqarTvelos saxelmwifo k. cure] – safrangeTisa da zog sxva qveyanaSi: ka­ Tolikuri eklesiis sam­ reklo mRvdeli. sakravebi. kQqs­i [ing. kQure [fr. piesa. romelze TiTis daWeriTac amoZravdeba meqanizmis ber­ ketebi (fortepianosi.  qvarci Scd. klAvir­i [germ. 2. ¥ kiurim. kiuris.  kiurs Scd.  k. operisa da misT.  s. kvarcis lampa – eleqtruli lampa.  beThovenis simebiani k. fortepianos winamorbedi. ¥ klaviSebiani. cuvette menji. klavir] – 1. clavis gasaRebi] – klaviSebis sistema.) – gvaris mixedviT]. kicks (mr. ¥ sakvarteto. clavecin] – Zveleburi simebian­klavi­ Sebiani musikaluri sakravi. irlandielebsa ansambli. clan] – Sotlan­ dielebSi. kvArc­i [germ. gadaReba forte­ pianosTvis. romelSic oTxi Semsrulebelia. sa­ orkestro piesis. 2. yvelaze gavr­ celebuli dedamiwis qerqSi.. klAn­i [kelt. clavis gasaRebi] – firfita. ¥ klaviaturisa.-ebi.  kiuresi. klaviatur < laT. musikaluri nawarmoebi aseTi ansamblisaTvis.)  roialis TeTri da Savi k. me­19­ . klaviAtura [germ.-ebi. iyeneben medicinaSi das xv. klawisz < laT. romelsac aqvs kvar­ cis milaki. sabeWdi manqanis k. quarz] – ufero minerali.  klaviaturasi Scd. gamoscems ult­ raiisfer sxivebs.

gvari. gvarovnuli Temi. romelsac aqvs sarqvelTa sistema. fexbur­ TSi). 2. 8. aTeulebi da aseulebi.  kliaseri Scd. (mag. saklaso (mniS.  meaTe k. 3­isaTvis). warmoad­ gens boloSi odnav gafar­ Toebul mils. erTnari damokidebuleba. oTaxi.  me-2 k. klAs­i [laT. saerTo interesebis mqone didi sazogadoebrivi jgu­ fi.-is Soferi (mZRoli).-is vagoni. ro­ melsac wlis ganmavlobaSi saerTo saswavlo programa aqvs. samxatvro saswavlebelSi)  fortepianos k.  ZuZunwovarTa k.  TamaSis k.-is moswavle. pirveli k. 7. mecnierebis didi moRvawe. 3. daukra”. clarinette] – xis Casaberi sakravi. 2. 5. klAser­i [fr. risame xarisxi.-s ukravs”. moswavleTa jgufi (kon­ servatoriaSi. winaaRmdegobani. classicus pirveli klasis] – xe­ lovnebis. ¥ klasobrivi (mniS. classeur saqa­ Ralde] – sakoleqcio mar­ kebis Casawyobi albomi.-is qarTuli k. `k.  s. s.  maswavlebeli k.-is kaiuta.-Si Sevida. keltur tomebSi. . 9. gemis kaiutis (agreTve matareblis vagonis) ti­ kla pi. classis Tanrigi] – 1.  pirveli k.-is fexburTeli. done. gansxvavebuli mowyo­ bilobisa da fasis mixed­ viT. momzadebis done. maTematikaSi: ricxvis sami mezobeli Tanrigis erTob­ lioba. mcenareTa da cxovelTa klasifikaciis msxvili er­ Teuli. 4. klArnet­i [fr.  pirvel k..-ze damkvreli” Scd. ferweris k. moswavleTa jgufi.-253da sxv. 1­Tvis). romelsac aerTianebs sawarmoo saSualebebTan. klasifi­ kacia. klasQkos­i [< laT.  k. davaleba. literaturis. samedicino oTaxi skola­ Si.  muSaTa k.  `k. klAsika – literaturisa da xelovnebis klasikuri sa­ nimuSo nawarmoebTa erTob­ lioba.  me-20 s. 6.-ss Seadgenen erTeulebi. maRali k.  `k.

ganaTleba. clerk ga­ damweri. phobos SiSi] – daxurul SenobaSi marto yofnis akviatebuli SiSi. SesaniSnavi.­Si da me­19 s. 2. klassizismus] – me­18 s. literatura. claustrum daxuruli saTavsi .ebi. clericalis saeklesio] – po­ litikuri mimarTuleba. vinmesaTvis an ramesaTvis damaxasiaTebeli.  k. klasQcizm­i [germ. klasifikAcia da klasi­ ficQreba [laT.  k.  k. magaliTi. klEma [germ. classis Tanrigi da facic vakeTeb] – sagnebis (movlenebis.kla -254da berZ. clericus] _ klerikalizmis mimdevari sasuliero piri. klasikosis. klAqson­i [ing. sanimuSo. meqanikuri sasignalo sayviri. k.ti pobrivi. klemme giragi. rac gamowveu­ lia zogierTi fsiqikuri daavadebiT. cne­ bebis) ganmasxvavebel ni­ San­TvisebaTa mixedviT klasebad. klepto vi­ parav da mania miswrafeba. mwerali < clericus  qarTuli literaturis k. sa­ zogadoebis politikur da kulturul cxovrebaSi. ¥ klerikaluri. klerQkal­i [< laT. romlisTvisac damaxasiaTebelia antikuri nimuSebisadmi mibaZva. sigiJe] – gadaulaxavi avad­ myofuri midrekileba qur­ dobisadmi. an­ tikuri. srulyofili. filologia. aparaturasTan da eleqtro manqanebTan. klasikosebis mier Seqmnili. Zveli berZnuli da laTinuri enebisa da antikur literaturasTan dakavSirebuli. clerc ing. k. Tanri­ gebad dayofa. kleptomAnia [berZ. klerikAlizm­i [< laT.mom­ Weri] – specialuri momWeri sadenis misaerTeblad an misamagreblad xelsawyo­ ebTan. partia. romelic cdilobs gaaZli­ eros eklesiis roli. 3. Zvel berZenTa da roma­ elTa damaxasiaTebeli. klaustrofObia [laT. nawarmoebi. saukeTeso.­is dasawyisSi: mimarTuleba xelovnebaSi. klaxon] – avto­ mobilis. klErk­i [fr.  k. motociklis da misT. klasQkur­i – 1. jgufebad.

k. mkurnaloba.SemkveTi. klinQcist­i – eqimi. klimaqsi.. romelic emzadeba notariusad. havas Seiswavlis. klimaqterQum­i [< berZ. inglissa da aSS­Si mo­ samsaxure savaWro­samrew­ velo sawarmoSi. piri. myidveli. gamokvleva. 2. klientebi. klimax] – (me­ dic.) ix.  k.  bankis k. piri. klQent­i [laT. cliens (clientis)] 1.notariusis an advokatis kantoraSi da sxv.  k. mudmivi k. amindis reJimi. klQnika [berZ. clinch] – (sp..  klienturasi Scd.) kriv­ Si: wesis darRveva erTgvari mowinaaRmdegis xelebis daWera an mis sxeulze Se­ moWdoba. saparikmaxeros k.-ebi. romelsac emsa­ xurebian.-255sasuliero piri] – 1. mTis k. Tbili k. klQmat­i [berZ. sadme mimsvleli (moZv. klQmaqs­i [berZ. muStari]. ¥ klinikuri. klinike (techne) mkurnalobis xelovneba] – samkurnalo dawesebuleba. belgiasa da ho­ landiaSi: saqmis mwarmo­ ebeli. havai. rodesac qreba sasqeso jirkvlebis moqmedeba (Cve­ ulebriv 45­54 wlis asakSi). romelic klimats. kurorti. sadac mkurnalobasTan er­ Tad warmoebs samecniero da saswavlo muSaoba. hava da logos moZRvreba] – mec­ niereba. saf­ rangeTSi. 2.-ebi. klimaqtoriumi. . kli klima (klimatos) klimati. ¥ klimaturi. staJiori. k. romlis saqmesac ad­ vokati an notariusi awar­ moebs.  maRaziis k. klimakter kibis safexuri] – gar­ damavali periodi qalis sicocxleSi mowifulobis asakidan xandazmulobisaken. si­ non. rome­ lic klinikaSi muSaobs da mkurnalobasTan erTad awarmoebs mecnierul kvle­ vas.  zomieri k. pirobebi. ¥ klienturisa. klQnC­i [ing. klimatololOgia [berZ. klima (klimatos)] – ama Tu im adgilas mete­ oroligiur pirobaTa er­ Toblioba. kliEntura – klientTa er­ Toblioba.

) unaRdo angariS­ genetikurad identuri da sworebis erT­erTi forma. cloaca] – 1. iyeneben dasabeWdad. romelSic Ser­ romelic saerToa kuW­naw­ wymulia xiluli da bge­ lavis da Sardsasqeso or­ riTi efeqtebi. kleros] – 2. romelSic klounebi klOaka [laT. yari] – (biol. (gadat. wisqveSa arxi qalaqebSi. mcenaris an cxovelis (finans. nergvis gziT. klon ganStoeba] ar angariSis warmoeba] – – 1.) gaxrwnilebis bu­ . romelic damWeriT ujredis birTvis donori magrdeba yuris bibiloze. naxazi da misT. ri kodi. rac mis winapars. erTgvarovani STamomavloba. nagvis dasay­ klUb­i [ing. 2. cliche] – liTonze. 4. sibinZuris. romlis drosac STamomav­ qvaze an xeze amokveTili lobas aqvs igive genetiku­ naxati. club] – sazoga­ reli adgili. romelic ab­ klQfs­i [ing.) usqeso an  kli psi Scd. buli. ganoebisaTvis. kliSE [fr. damWeri Sarvlis aWimis klonQreba [berZ. ofilmi. vegetatiuri gamravleba.  klounadasi Scd. doebrivi organizacia kul­ 3. monawileoben. romelic mi­ eklesiaSi: amaRlebuli Rebulia klonirebis. 2. ¥ kliSesi. klQros­i [berZ. gena. Zvel romSi: sibinZuris mi­ ¥ klounadisa. gacvla: yvelaferi­yvela­ usqeso gamravlebiT miRe­ ferze. klOun­i [ing. soluturad identuria sayure. organizmi. clip sarWi] – sa­ de. anu adgili mgalobelTaTvis ujredis birTvis gada­ (kankelis win). kloUnada – sacirko warmod­  kliSisa Scd. clearing < cleklOni [berZ. organizmisa. klon amona­ boloze. clips (mr)] – 1. xumara. clown] _ cirkis  TuTiis k. klQring­i [ing. zogierTi saxeobis cxo­ reklamo an musikaluri velebSi: ukana nawlavis xasiaTis xanmokle vide­ gafarToebuli gasavali.kli -256- klQp­i [ing.

k. coalitio gaerTianebuli] – saxelm­ wifoebis an partiebis ga­ erTianeba. sportuli k.  klumba Scd. cobra] – didi gve­ li. koala < avstral.  saTvalebiani gveli Scd. CanTosani daTvi). klUmb­i [ing. sadgomi. kObra [port. mTavroba. ¥ koalisa. gavrcelebulia cxel qveynebSi (qarT. kobra ar aurioT kobr­Si (Tevzia erTgvari). kavSiri saerTo miznebis misaRwevad..  koalasi Scd. romelsac iyeneben infor­ maciebis gadasacemad.  knopka Scd. .-ze TiTi daaWira. knoop] – 1. sinon. yva­ vilnari. muSaoba.. ikvebeba foTlebiT (sinon. sportuli an sxva xasiaTisa. binadrobs xeze. knOp­i [holand. clump jgufi (xeebisa)] – raime figuris saxis mqone kvali. knExt­i [holand. sadac yvavilebia darguli. pata­ ra farToTaviani lursmani magar raimeze qaRaldis da misT.  k.  xelTaTmanis Sesakravi k.-257tu rul­sa gan ma naT leblo. 3.] – patara CanTosani ZuZu­ mwovari. gavrcelebulia aRmosavleT avstraliis tyeebSi. politikuri. moZravi Rilaki denis CasarTavad da raime me­ qanizmis asamoqmedeblad. knecht] – (zRv.  axalgazrduli k. kod kOala [ing. liTonis an plastmasis sa­ kinZi erTgvari. dasamagreblad (qarT. sinon. saTvaliani gveli).  s. aseTi orga­ nizaciis Senoba. metad Sxamiani. Wikarti).. ¥ kobrisa  kobrasi Scd.  eleqtrozaris k. kiserze aqvs laqebi. kOd­i [fr.) boZkinti gembanze an navsadgomze bagiris Ca­ mosacmelad. ¥ koaliciuri. romelTagan erTi jdeba meoreSi. 2.  antihitleruli k. dasa­ muSaveblad da Sesanaxad. koalQcia [< laT. code] – pirobiTi niS­ nebis (simboloebis) sistema. ¥ saklubo. qurTukis Sesakravi k. romel­ sac sulxan­saba orbelia­ nis leqsikonis mixedviT hqvia – goWa. Sedgeba ori nawilisagan.

 xaxunis k.) sidide. ¥ koka-kolisa.  saqarTvelos samoqalaqo k.) literatu­ kOka [esp. kOdeqs­i [laT. gadat. ro­ melic mTlianad am xerxiT kOk­i2 [berZ.) – sidide. codex wigni] – kanonTa krebuli.q. saxelwodeba. collage dawebeba] sani mwyemsi aSS­is dasav­ – 1. mxatvruli nawarmoebi. ¥ koduri.. mzareuli 2. kok] – gemis da faqturiT. cowboy] – cxeno­ kOlaJ­i [fr.kod -258-  asoiTi k. kolaboraciOnist­i – meo­ margi qmedebis koefi­ re msoflio omis periodSi cienti (m... romelic gviCvenebs Tu romelic TanamSromlobda energiis ra nawili iqceva faSist dampyroblebTan manqanaSi sasargeblo mu­ maT mier okupirebul qvey­ Saobad. coefficiens (coefficientis) xelis Sewyoba] – 1.. koeficQent­i [laT. enidan] – tropikuli buCqi.  koka-kolasi Scd. teqnikuri xerxi – raime sa­ ¥ kovbouri. morses k. coca-cola] – ualkoholo sasmeli erT­ gvari. erToblivi moqmedeba] – meore msoflio omis peri­ odSi dasavleT evropis qvey­ nebSi: samSoblos mtrebTan TanamSromloba faSisturi okupaciis dros. (wign. kOvboi [ing. kOka­kOla [ing. fuZvelze. kokkos marcvali] aris Sesrulebuli. romelic gansazRvravs fizikuri sxeulis raime Tvisebas. saxviT xelovnebaSi: leTSi. romlebic  kavboi Scd. 2. cifruli k. – burTisebri baqteria. sisxlis samarTlis k. misgan gansxvavdeba feriTa kOki1 [holand. dasavleT evropaSi: piri. nebSi. coca < perus indielTa . (fiz. (maT. gavrcelebulia aSS­ sa da sxva qveynebSi. filmi.) ricxviTi an aso­ iTi mamravli algebrul gamosaxulebaSi. kolaboraciOnizm­i [< fr. 3. fonze dawebeba  k. romlis foTlebidanac iReben kokains.k. iseTi masalebisa. gafarToebis k. colaboration TanamSromloba.  samxedro operaciis k.

Tanamdebobis pirTa jgu­ fi. sxvebTan SeTanxmebuli. 2. saTaTbiro an ganmkargulebel organos. kolEnkor­i [rus. misi toni da sisqe. milsadenebidan Semosuli . kOlega [laT. saministros k. romlebic gaerTianebulni arian saerTo saqmianobiT. kolben] – maRal­ yeliani minis WurWeli.-259ruli montaJi formiTa da SinaarsiT sxvadasxvagvari masalisa. sadac Tavs uyrian risme Semdgomi ganawilebis miz­ niT. (gadat. kOlba [germ. kolEqtiv­i [laT. collectivus krebiTi] – adamianTa jgufi.) ara­ erTpirovnuli. k. kolEqtor­i [laT. didi milsadeni. amxanaguri.. bambis qsovili erTgvari.  kolegasi Scd.  kolegialuri. ag­ reTve swavlaSi (umaRles saswavlebelSi). romelic gaer­ Tianebulia avtoris Cana­ fiqriT. kOlafs­i [laT.  advokatTa k. collega] – amxa­ nagi samsaxuris. коленкор < fr. ¥ kolegiuri – (wign. dawesebuleba. zogi profesiis pirTa ga­ erTianeba.  sxva k. ¥ koleqtiuri.) sul sxva saqme. romliTac miedineba sxva. weboTi gaJRenTili. aseve saerTod fe­ ri. collapsus vinc goneba dakarga] – (medic. iyeneben qimiur laborato­ riebSi. romlebic qmnian admi­ nistraciul. color feri] – saRebavis feri. calancar SeRebili bam­ bis qsovili] – 1. ufro patara. collegium] – 1. rasac xSirad sdevs gonebis dakargva. ¥ kolenkoruli. iyeneben wig­ nis yuaze an ydaze gadasak­ ravad.  sabiblioTeko k. Seferiloba.  skolis k.  kalenkori Scd. 2. xelmZRvaneloba. kol  k. ¥ kolegisa. profesiis Tanamdebobis mixedviT. kOler­i [laT.) sisxlis wnevisa da gulis moqmedebis daqveiTeba er­ Tad.  saredaqcio k. saerTo miznebiT intere­ sebi. kolEgia [laT. 2. gadawyvetileba. collector Semkrebi] – 1.

safosto markebis k. xsnari. collectionneur] – koleqciis Semkrebi. kolike nawlavis daavadeba] – muclis Rrus mwvave spazmuri tkivili.  k. kolEqcia [laT. romelic saSualo ganaTlebasTan erTad pro­ fesiasac iZleva. kolloquim saubari. gamoiyvanes me­18 s­is dasawyisSi Sot­ landiaSi (sxvanairad: Sot­ landiuri nagazi).) cxovrebiseuli kon­ fliqtisa da brZolis asaxva mxatvrul literaturaSi.  briliantis k.. webo da sxv. in­ glisSi. kolla < webo da eidas saxe] – (qim. miswrafebaTa.  mineralebis k. markebi. collisio] – 1. gogirdi. wylis k. college] – 1. kOl­i [ing. maswavleblis gasaubreba studentebTan maTi codnis gamosarkvevad. ¥ kolibrim.  qronikuli k. k.  s.  kolibrma.  sakanalizacio k. romelic ar kristaldeba da romlis xsnarsac ar gadis mcenareul da cxove­ lur apkSi (aseTebia cila.  k. saxamebeli. kolokvQum­i [< laT. kOleji – [ing. kOlie [fr.-ebi. . kolibrs Scd.) ¥ koloiduri.  cxovrebiseuli k. (lit.) sapirispiro Sexe­ dulebaTa. (wign. bi­ nadrobs centralur da samxreT amerikaSi. saqarTveloSi: saswavle­ beli. in­ teresTa Sejaxeba. kolibris. 2. gasaubreba] – 1. fizikaSi.  koliisa Scd. kolon msxvili nawlavi] – daavadeba. kOlibr­i [esp. ¥ sakoleqcio. kolQzia [laT. romelic gamow­ veulia msxvili nawlavis anTebiT. koleqciOner­i [fr.  Tirkmelebis k.kol -260¥ koliesi. suraTebis k. kolOid­i [berZ.) nivTiereba. 2. airebi an siTxeebi. Cveulebriv Zvirfasi mo­ sarTaviT (yelsakidi. collie] _ sasamsaxuro jiSis ZaRli.. kOlika [berZ. kOlit­i [germ. far­ Ruli). collier] – yelsabami. collectio kre­ buli] – erTgvari sagnebis krebuli.. kolitis < berZ. colibri] – Zali­ an patara Wreli Citi. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi: umaRlesi an sa­ Sualo saswavlebeli.

romelic cxovrobs ucxo qveyanaSi.-Si. kolumneziffer] – (poligr.  k.  biologTa k. colonia dasaxleba] – 1. colone] – 1.  kalonia Scd. kolonia mniS. ¥ kolonialisturi. kol  Sroma-gasworebis k. qveynebi. kolOnia [fr. kolOnist­i – 1. . kolonizAtor­i – piri. koloniAlizm­i – imperia­ listuri saxelmwifos mier sxva qveynebis koloniuri Cagvris politika.  jaris k. koloniis (mniS. raime mizniT Tavmoyrili adamianTa erTad cxovreba.  kalona Scd. 2. sinon.) wignis gverdis aRmniSvneli cifri (ricxvi). tankebis k. moaxalSene). politika. sinon.  pingvinebis k. WianWvelebis k. ¥ koloniuri da kolonialuri (mniS.  k.  Zveli berZnuli k. ucxo qa­ laqSi.-ebi. axalSeni).  k. adamianebi an sagnebi. fizikosTa k. 2. 1) mosaxleobas.-2612. 3. 2. 2. romelic eqsploatacias uwevs koloniis (mniS.. qveynis dapyroba da misi gadaqceva koloniad (ix. rom­ lebic ganlagebuli arian an moZraoben erTmaneTis miyolebiT.. 3) wevri. 2) mcxovrebi (qarT. ¥ kolonizatoruli.-ebi Savi zRvis sanapiroze. kOlona [fr. erTi erovnebis adamianTa jgufi. politika. maRa­ li sveti. (ist. 1).  koloqviumi Scd.) dapyrobil qveya­ naSi dampyroblebiT da­ saxlebuli adgili (qarT.  qarTvelebis k. romelic dapyrobilia im­ perialisturi saxelmwifos mier da iZarcveba misgan. moskovSi me-17-18 ss. kolonizAcia – 1. k. Cagvra. ro­ melzedac ismenen da ga­ nixilaven moxsenebebs gar­ kveul Temebze. 1­isaTvis). frinvelebis an mwerebis didi jgufi sadme. kolonistebiT dasaxleba carieli adgilebisa.-ebis ganTavisufleba. samecniero TaTbiri.  triumfuli k. kolOncifr­i [germ.  k. koloniis (mniS. qveyana. 5. colonne < laT. 4.

columbarium pirvelad samtrede] – kremaciis Semdeg ferflis urnebis sacavi. color feri] – 1. samxedro mosamsaxureTa. rac ga­ moirCeva sxvadasxvagvar ferTa kargi SexamebiT. 2. koma Rrma Zili] – (medic.  avtogadarbenis k. brZaneba.  k. kOma [berZ.  mecnierebis k. ¥ sakomando.  fexburTis k. peizaJi. sasaxle. colossal berZ. colorito < laT.) risame Ta­ viseburebaTa erToblioba.  k. zog qveyanaSi iaxt­klubis Tavjdomaris wodebuleba. velo. kolorQtuli – 1. kolossos didi qandakeba] – 1. 2. 3. commandeur] – 1. fersazomi). am wodebulebis mqone piri. raime udidesi. kolosAlur­i [fr.-ebi. uzarmazari. k. punqti.  naTeli k. warmateba hqonda. moto. color kOlt­i [< sakuT. figura.  kalorimetri sxva (ix). xelmZRvaneli. uzarmazari qandakeba an sveti 2. gadat.  k.kol -262- kolorQmetr­i [laT. Sua saukuneebis sasuliero raindul ordenebSi: erT­ . avtogadarbenis da misT. kOmanda [fr. commande] – 1. 2.  kamanda Scd. rac Rrma Zils mogvagonebs. Taviseburi naTeli. moxuci. kOlos­i [berZ. mniSvnelo­ vani. kolOrit­i [it. 2. gvari sistemis revolveri.) Za­ lian didi. xSirad gamowveulia cent­ raluri nervuli sistemis dazianebiT. mkafiod gamoxatuli. komAndor­i [fr. kolossos ] – (wign.  s.  epoqis k. rac qmnis mTlianobas. ieri. kolumbarQum­i [laT. gadat.) ugono mdgomareoba. (wign. suraTSi ferTaSexameba. romlebic gansazR­ vrul amocanebs asrule­ ben. sinon.] – erT­ feri da metreo vzomav] – Seferadebuli xsnaris feris an koncentraciis gamosarkvevi xelsawyo (qarT. istoriul romanSi. gankarguleba. da­ valeba gansazRvruli for­ miT. sacxenosno Sejibrebis. warmodgenas k. sax. sportsmenTa oganizebuli jgufi.

(s) Janri..-263erTi umaRlesi wodebuleba. combinatio] – 1. komediOgraf­i – dramaturgi. kombinirEbuli – ris kom­ binaciac (mniS. romelsac aqvs sasacilo siuJeti.. komedQant­i [it. rac komikosi. wvril sawarmoTa gaerTi­ aneba. romlis mizania upi­ ratesobis mopoveba da gamarjveba. ¥ kombinaciuri. combinatus gaormagebuli. Sewyvile­ buli] – 1. romelic komediebs wers.  saswavlo k. kombinAcia [laT. . rTuli Canafiqri. ungruli nagazis jiSis ZaRli.  k. (soflis meurneobaSi). commedianto] – (moZv) igivea. ¥ komediuri da sakomedio. TamaSi (WadrakSi). 3. sxvadasxva dargis samrewvelo sawarmoTa ga­ erTianeba..  puris asaRebi k. ferebis k.. kosmonavtis k. TeTri banjgvliani kombAin­i [ing.. k. kombinEzon­i [fr. poligrafiuli k. kombAiner­i – kombainis mZRo­ li. combinaison] – mTliani Sarval­xalaTi. combine] – manqana. kom  eSmakuri k. sxvadasxva safexuris sas­ wavlebelTa gaerTianeba qarxanasTan. samTo k.  samkervalo k. Sofris k. maqinacia. zog sportul TamaSSi: saerTo CanafiqriT gaer­ Tianebuli sxvadasxva ile­ Ti. opera. 4. am wodebis mqone piri. (s) siuJeti. romelic erTdroulad ramdenime manqanis samuSaos asrulebs. saWadrako.  kombinizoni Scd. 2..  k. kombQnat­i [laT.  qarTveli k. qvanaxSiris k.  cifrebis k.  bavSvis k. k. kartofilis amosaRebi k. kombinirEbuli sAkvebi – sakvebis narevi saqonli­ saTvis komEdia [laT. Sexameba. fexburTSi. molieris k. 3. comoedia < berZ.. komoedia ] – dramatuli nawarmoebi.  klasikuri k. 1) moxda.-ebi.  sayofacxovrebo sawarmoTa k. giorgi erisTavi.  k.. 2. sawarmosTan. musikaluri k.. risame urTierTganlageba. xrikebi raime miznis misaRwevad.

-ebi. romelic risame komentarebs iZleva. mibareba] – 1.) ityvian. Se­ noba. rodesac da­ matebiTi axsna­ganmartebis gareSec gasagebia yvelafe­ ri. msje­ loba risame Tobaze. cixe­ simagris an gamagrebuli raionis yvela jaris uf­ rosi. samxedro piri. komErcia [laT. raime teq­ stis axsna­ganmarteba. samxedro mo­ samsaxureebis mier disci p­ linis dacvas sazogadoeb­ riv adgilebSi. komEndant­i [fr. komEndantis sAaTi – qu­ CaSi gamosvlis akrZalva saomar mdgomareobis gamo sakomendanto – komendantis (mniS. commersand] – piri. commentator] – piri. komentArebi – 1. am dawesebulebis sadgomi. ro­ melsac saTaveSi komen­ dantis (mniS.  komendantura Scd. mindoba. navsadguris k.  teqstis k.  cixesimagris k. 2) sasamsaxuro sad­ gomi. samxedro meTauri. komentAtor­i [laT.  gazeTis k. Cveulebriv mr. axsniT­ganmartebiTi an kritikuli SeniSvnebi.. 2) udgas. komentaris (komentarebis) avtori. komEntari zedmEtia – (wign.  qalaqis k. 2. commandant < laT. sakomendato komendAtura [germ.. commercium] – kerZo vaWroba. rac komendantis saaTi. 3. commentarius]. sazogadoebrivi Senobis gammarTveli. sportuli k. 4. sakomendanto saaTi – igivea. romelic komercias misdevs. komErsant­i [fr.kom -264Scd.  komentariebi Scd. banakis k.  saerTo sacxovreblis k.  komendati. ro­ melic Tvalyurs adev­ nebs sagarnizono da saya­ raulo samsaxurs wesierad Sesrulebas. saerTod vaW­ .. komEntar­i [laT. romelic rkinigzebze Tvalyurs adevnebs jarebis samxedro mosamsaxureebisa da sam­ xedro tvirTis swored ga­ daadgilebas.-ebi. komman- dantur] – dawesebuleba.­Si. commedare davaleba.  ilia WavWavaZis TxzulebaTa k.  rkinigzis sadguris k. 2.

-265roba. komQsar­i [fr. saxelmwifo mmarTvelobis organo.  k.-d gamoiyureba.  komivoiaJuri Scd. sasacilo  k. komisarQat­i [fr. gadat.  saarCevno k.kudiani (varskvlavi)] – ciuri sxeuli erTgvari (qarT. commisaire < laT. commis voyageur] – savaWro firmis agenti. k. 2. romelic garkveul funqciebs asrulebs. savaWro operaciebi. komQkos­i [berZ. ¥ sakomisio: sakomisio ma­ Razia – maRazia romelic Suamavlobas eweva yidva­ gayidvaSi (komerciul saq­ mianobaSi). k. comissarius uflebamosili] – Tanamdebobis piri. romelsac erTi ad­ gilidan meoreze daaqvs saqonlis nimuSebi. mzis sawinaaRmdego mxares mimarTuli. romelic Sua­ mavlobas eweva savaWro garigebaSi garkveul gasam­ rjelos fasad. Sesaxedaoba. sinon. kOmilfo [fr. commissariat < laT. <] – risame ko­ mikuri. comm il faut ro­ kom gorc saWiroa. . adamianTa jgufi. opera. saeqimo k. komQkuri – 1. kOmeta [berZ. romelsac aqvs naTeli zolebisagan Sem­ dgari erTi an ramdenime kudi. sasacilo xasiaTi. (s) operaciebi. niWi. komivoiAJor­i [fr. romelsac mindobili aqvs garkveuli davalebis Ses­ ruleba. kudiani var­ skvlavi). k. kometes (aster) Tmiani. komedia). preis­ kurantebi (preiskuranti) katalogebi. commissio da­ valeba] – 1. ¥ komerciuli da sakomercio.  k. 2.  k. commissionnaire] – piri.sazogadoebis (saero) zrdilobis wesebis Sesabamisad. debs xelSek­ rulebebsa da sxv.. igivea. kOmizm­i [berZ. komikos] – ko­ mikuri rolebis Semsrule­ beli msaxiobi.rogorc unda] – maRali wris. (s) garigeba. rac ko­ mediuri (ix. komisiOner­i [fr. ro­ melsac mTavrobisgan gan­ sakuTrebuli an mniSvne­ lovani rwmunebebi aqvs miniWebuli. mdgomareoba.] – zogi saxelmwifo da administraciuli dawe­ sebulebis saxelwodeba komQsia [< laT.

Tanxa. Srifti. k. (qarT. ¥ sakompensacio. kOmpaqt­dQski [ing.  s. romliTac gansazRvraven 2..  saaqcio k. – safuZvliani codnis mqo­ kOmpas­i [it. comdros. 2. compactus]  kompententuri Scd.) darRveuli funqciis rewvelo gaerTianeba. epoveba visme. komQtet­i [fr. teqstis) Canaweri mowyobiloba Txeli li­ comittere] – arCeviTi] organo. risame asanazRaureblad kompAnia [fr. gadasavlo Sinaarsis. ro­  k. kompetenciis (mniS. romlebic erTad atareben kompetEnturi [< laT. mewarmeTa savaWro an sam­ 3. sakiTxTa wyeba. msubuqi. (medic. compusso < holand. comics (mr. romelsac uxdian  komikuri Scd.kom -266- xulebis. 2) mqone. nitebuli isari. tia] – 1. saeqsperto k. masa. rasac kompetEncia [laT. . msajuleba. codnaze damyarebuli. av­ qveynis mxareebs. romelic  k. k. sxivis saSualebiT. komisia. compensatio] – 1. aris mimarTuli. ne raime dargSi.).­iT ixmareba agreTve wigni an naxatebis seria kompensireba). comite <laT.  k.) < comic komikuri. Tonis diskis saxiT. 2. compagnie] – 1. sfero. (saub. aRdgena organizmSi. saxsrebi. sinon.gamosa­ an Tanamdebobis piri. k.romelSic uflebamo­ kompaqturi da disc diski] – silia raime dawesebulebis informaciis (bgeris.) jgufi adamianebisa. yovelTvis CrdiloeTisken 3. Cveulebriv saTav­  fuladi k. petens (competentis) saTanado]  kampania sxvaa (ix. competencota adgili uWiravs. SekumSuli. kompAqturi [laT. kompas fargali] – xelsawyo. rom­ romelic xelmZRvanelobs lidanac Canaweris amo­ raime saqmianobas. sasacilo] kompensAcia [laT. sazRauri). aqvs damag­ toritetuli. risame anazRaureba (am – patara ilustrirebuli mniSv.  k. compact 2. specialisti. melTa jerovani codna mo­  kompakturi Scd. organizacia. kOmiqs­i [ing. – mWidro. kiTxva xdeba lazeruli  aRmasrulebeli k. azri.

eqspedicia. (s) centri.  k. 2. complexio SeerTeba. k.  k. ¥ kompleqsuri.-267 sasamarTlos k.. computer] – eleqtronuli gamomTvle­ li manqana (egma). (s) sistema. kompiUter­i [ing. k. kompilAcia [laT. complectus sruli] – garkveuli daniS­ nulebis saganTa sruli ri­ cxvi.  komputeri. urTierTgan­ lageba. compositos Semadgeneli] – piri. kOmpleqs­i [laT.-is klasi (konservato­ riaSi).. sakomputero Scd. compilatio Zarcva] – 1. ¥ kompleqturi. agebuleba. romelic erTze meti fuZisgan Sedgeba. mag: ded­ mama.  Jurnalebis k. compositio Sedgena] – 1.. complexus kavSiri.  arqiteqturuli k. compositus] – sityva. romelic adgens sa­ Wadrako amocanebsa da eti­ udebs. moyvaniloba komplQment­i [laT. saqebari risame Tqma vinmesaTvis pir­ Si (qarT. Tvi­ sebaTa erToblioba. aseTi naSromis Sedgena. risa­ me Semadgeneli nawilebis Tanafardoba. kompozQtor­i [< laT.  k. sawarmoo procesebis k. ¥ kompiuteruli da sakompiutero. SekavSireba] – (wign). sinon. rome­ lic agebulia sxvadaxva avtorisagan nasesxebi ma­ salebiT da ar Seicavs da­ moukidebel gamokvlevasa da daskvnebs.  wignebis k. naSromi.-s scildeba. Sveulmfreni da sxv. kom kompleqtAcia – risme komp­ leqtebis Sedgena. movlenaTa. komputeruli. es sakiTxi Cvens k. 2. romelic qmnis musikalur nawarmoebs. tanis (sxeulis) age­ buleba. meqanizacia.  kompentencia Scd. kompozQcia [laT. nakrebi.  k. Sexameba] – saganTa. komplEqcia [laT. compliment] – sasiamovno. operis k. naxatis k. . musikalur nawarmoebTa Seqmnis Teoria. qaTinauri) kompOzit­i [laT. (s) teqnika.  romanis k. kOmpleqt­i [laT. saWadrako kompozitori – piri.  personaluri k. moqmedebaTa. sruli Semadgenloba.

compressius SekumSva] – narevis saSu­ alebiT gazebis an haeris SesakumSi manqana (agre­ gati).  uary. composteur] – aparati. kOmpres­i [fr. ro­ melsac ideben mtkivneul (daSavebul) adgilze sam­ kurnalo mizniT. compote] – Saq­ rian wyalSi moxarSuli xili an kenkra. compressio] – (teq) haeris. tilos naWeri (Cveulebriv wyliT an wam­ .  k.  dakompostereba. gadawyvetileba. ¥ kompresoruli da sakompresoro. meur. commune < laT.-ebi. komprEsia [laT. mTlianoba.  kampoti Scd. komSis k. komprOmis­i [laT.. dakompostQreba da kom­ postQreba – komposteriT aRniSvna TariRisa da misT. 2­T­ vis).  u.) vinmesaTvis saxelis gatexa sxvis Tval­ Si. nomers da misT. klasi (konservatori­ aSi). 1­isaTvis). ¥ sakompozicio (mniS. ukompromiso. atmis k. kOmpost­i [ing.  alublis k.gazis an sawvavi narevis SekumSva Sigawvis Zravis cilindrSi.  s. (s) danadgari. kamaTi. compromissum] – urTierTdaTmobis gziT miRweuli SeTanxmeba. ¥ kompromisuli. kOmpot­i [fr.  Senadnobis k.) risame Semadgeneli nawili.  k. komprometQreba [fr.) organuli sa­ suqi – neSompalisa da mi­ wis narevi.kom -268liT dasvelebuli). magram kompostireba. communis saerTo] – gaer­ Tianeba adamianebisa. compromette] – (wign. kompOster­i [fr.  k. ro­ melTac saerTo qoneba aqvT. komprEsor­i [laT. compresse] – qsovilis. romlebic erTad Sro­ moben da Tanasworad iyo­ fen SromiT miRebul pro­ ¥ kompoziciuri (mniS.. componens (competentis) Semadgeneli] – (wign. compost] – (sof. romeli rkinig­ zis bileTze da sxva do­ kumentebze aRniSnavs Ta­ riRs. kOmuna [fr.  kompromentireba Scd. kompOnent­i [laT.

 k. komUnar­i [fr. sastumro. ¥ sakomunikacio. communique] – mTavrobis oficialuri komunAluri bQna – bina. mowyobiloba. k. pArizis kOmuna – 1871 komunikAcia [laT. niWierebiT. con er­ moqalaqo omis periodSi Tad da genius goni. communis saerTo. gadoebriv sakuTrebaze. communiwels parizSi ajanyebuli katio] – erTi adgilis meo­ mSromeli xalxis mier Seq­ resTan damakavSirebeli mnili revoluciuri mTav­ gza an kavSirgabmulobis roba (iarseba 72 dRe). (ist. cnoba. samxedro komunizmi – sab­  k.-269duqtebs. commuto] – 1. sistema (wyobileba). komunAluri – qalaqis meur­  s. visime . vagoni.  SromiTi k. sa­ trul wredis SerTvis da zogadoebriv – (poli­ ganrTvisaTvis an denis mi­ tikur) – ekonomikuri marTulebis Sesacvlelad.). sa­ komutAtor­i [< laT. saSualeba. ¥ komunikuri. kon ¥ komunisturi. WoTa xelisuflebis eko­ nomikuri politika sa­ kongeniAlur­i [laT. – WkuiT.  k. tabeluri.) parizis komunis wev­ komUnist­i – komunisturi ri. komUnizm­i [fr. am sistemam ver ga­ Tilmowyobiloba. partiis wevri. xazebi. saerTaSoriso sa­ romelSic ramdenime ojaxi kiTxebze. partia. rome­ 2. yofil sabWoTa kavSirSi. kOmfort­i [ing. komUnike [fr. amarTla da XX saukunis ¥ komfortuli da komfor90­wlebSi daingra. cxovrobs. communisme < laT. mowyobiloba eleq­ zogado] – utopiuri. comfort] – yo­ facxovrebis moxerxebul agreTve aRmosavleT ev­ pirobaTa erToblioba. suli] (1918­1920 ww. romelsac lic dafuZnebulia war­ iyeneben telefonis xazebis moebis saSualebaTa sazo­ xeliT SesaerTeblad. neobasTan dakavSirebuli. mSenebloba. communard] –  komunikisa Scd. ke­ ropaSi.

2. 2. 2. conglomeratio] – risame nawilebis an sagnebis iseTi SekavSireba. conglomeratus Semgrovebeli. kondQter­i [laT. kondensieren] – (spec. (maTem) geomet­ riuli figurebis damTxveva erTmaneTze dadebisas. romelSic namuSe­ vari orTqli civdeba da wylad iqceva. rodesac isini inarCuneben TavianT Tvisebebs. 2.  kondensacia. saeklesio wigni. airis gadayvana Txevad an magar mdgomare­ obaSi. kondakion] – mokle saeklesio sagalo­ beli. orTqlis. romis papTan arsebuli administraciuli organo. kongrEsmen­i [ing. ro­ melic am sagaloblebs Seicavs. konglomErat­i [laT. Semk­ vrivebuli] – 1. konditor < Sesaferi.  energiis k. eleqtroenergiis dasag­ rovebeli xelsawyo. condenso vasqeleb. kavSiris saxelwodeba. congressus Sexvedra. kreba] – 1.  k. amerikis SeerTebul Stateb­ sa da laTinur amerikis bevr sxva qveyanaSi: sakanonmdeblo organos (parlamentis) ag­ reTve. kondensatio] da kondensQreba [germ. aparati. congregatio] – 1.) naleqi qani. 2. saerTa­ Soriso TaTbiri yriloba. (wign. plasti. kenWebisa da qve­ bisgan. 2.  kondesatori Scd. congruens (congruentis) Tanx­ vdenili] – 1. (geol.  avtomobilistebis k. SemTxveviTi na­ erTi. ro­ melic Sedgeba sxva nams­ xvrevebisa. kongregAcia [laT.. konglomerAcia [laT.) sxva­ dasxva nawilis an sagnis meqanikuri. msgavsi. Ta­ nazomiereba. kondesireba Scd. raime sazogadoebriv . kOndak­i [berZ. saerTod: Sesabamisoba. kaTolikur eklesiaSi: erTgavri wesdebis mqone monastrebis gaerTianeba. kondensAtor­i [< laT. mSvidobis momxreTa msoflio k. congressman] – kongresis (mniS. vamkvriveb] – 1.) dagroveba. kOngres­i [laT. kondensAcia [laT. 2) wevri kongruEntuli [< laT.kon -270organizaciaTa gaerTianebis. ¥ konglomeratiuli.

koleqciuri sawarmoo. satebis. bevri adamiani erTad mo­ nawileobs Sromis erTsa koordinAcia [laT... procesSi (operaciaSi). s. ¥ konditerisa. saqoneli. Tesli.-ebi.  konditrisa. astroorganizaciis Taviseburi nomiuli k. . s. ¥ kooptirebuli. ro da sxva gaerTianeba. fabrika.-ebi. TanamSromloba] – 1. romlis drosac  kordinati Scd.-271- koo arab. ravs wertilis mdebareobas kooperAcia [laT. debis specialisti. erTad da ordinatus mo­ esa Tu is sagani. genili norma. k. melime arCeviTi organos  s.  koptacia. saqmianobis SeTanxmeba.  kooptireba. moqmedebis k. koptireba.savaW­  samecniero samuSaoebis k. standarti. sadamatebiT arCevnebis Ca­ Saqarlamo). saqoneli. da igive an erTmaneTTan koordinieren] – raime moqmede­ dakavSirebul sxvadasxva bis.  koperacia. maRazia romelic tkbile­ gadawyvetilebis Sedegad uliT vaWrobs (sinon. ¥ kooperaciuli. rac da­ Scd. konditio] – dad­ tirebuli Scd. sakonditro Scd. forma. maRazia. sabinao k. kanditeri. 2. cooperatio sibrtyeze an sivrceSi. nawarmi. Sevseba axali wevrebiT ganyofileba (maRaziaSi). kopkondQcia [laT.) si­ ¥ kondiciuri.] – tkbileulis (tor­  sarewao k. tkbili Rvezelebis momxmareblo k. wesrigebuli] – (spec. dide. ro­ qveiTi jarisa da tankebis melic iqmneba misi wevrebis (mepaieebis) saxsrebiT. urTierTSefardeba. [laT.. cooptatio damatebiTi arCeva] – ro­ Tan. tarebis gareSe. Sromis  geografiuli k. coordinatio] da koordireba [germ. koperaciuli sakOnditro – 1. kavSirebulia tkbileulis damzadebasTan da vaWrobas­ kooptAcia [laT. kanfetebis da misT) damza­  k. romelic gansazRv­  k. an kandidatebiT sakuTari 2. co rasac unda Seesabamebodes koordQnat­i -Tan.

Jurnalis. korEqtor­i [laT. kOrdon­i [fr. dacva. romlebic asruleben ma­ sobriv da jgufur cekvebs.-ebis Setana.) qve­ mexebis damiznebaSi Ses­ worebis Setana meTauris saTvalTvalo punqtidan.  gazeTis sakuTari k. wevr­korespOndenti – aka­ demiis wevri. sadac aseTi raz­ mi. korrespondent. 1) akeTebs. corrector gamasworebeli] – gamomcem­ lobis an stambis muSaki.  korespodencia Scd. corps de ballet] – baletis msaxiobebi. kores­ pondentis mier gazeTis. erToblioba.  s. correctus gas­ worebuli. werilebis. k. saerTod koreqtivis Ses­ worebis Setana rameSi. romelsac vinmesTan miwer mowera aqvs. ¥ sakorespondento. ¥ sakoreqtoro. sabaJo k. sakorespodento. korEqtiv­i [laT. mizanze dakvirvebis Sede­ gebis mixedviT. kordinireba Scd. cnoba. Jurnalis an radio­tele­ viziisaTvis gagzavnili we­ rili. 2. korespondEncia [laT. cordon] – 1. radio­ televiziis TanamSrome­ li. correlatio] – urTierTdamokidebuleba. (samx.  gegmebSi k.  mamxilebeli k.  kordinacia. correspondentia] – 1.-is iqiTa mxare. sworeba. 2. correspondant] – 1. . korelAcia [laT. korespOndent­i [germ. romelic koreqturas (mniS. piri.kor -272 korespodenti.  s. sasazRvro k.. TviTmfrinavidan da misT. sa­ sazRvro an gadamRobi razmi. adgili. 2. 2. gazeTis.. wevr-korespodenti Scd. kordebAlet­i [fr. punqti. yarauli aris gan­ lagebuli. depeSebis da misT. romelic adgilebidan gzavnis cnobebs Tavis re­ daqciaSi.  tyis k.  korektireba Scd. romelsac gan­ sxvavebiT akademikosisgan (namdvili wevrisgan) ara aqvs gadamwyveti xmis uf­ leba. koreqtQreba – 1.. Sesworebuli] – nawilobrivi Sesworeba an Secvla risime. < fr. Sefardeba.

adamiani. 2. corner kuTxe.  sakoreqturo sxvaa (ix.  s. axalgazrda nazardi da gamxmari nayofi. kordebaletis mTavari msaxiobi.  korektori. k.  korektuli Scd. korQandr­i [laT. ¥ koridisa. gasworeba. ¥ sakoreqturo. korOzia [laT. kornQSon­i [fr..) 1. kOrner­i [ing. nabeWdi. korEqtura [laT.  vagonis k. to corner kuTxeSi mimwyvdeva] – fexburTSi: sajarimo ku­ Txuri dartyma karSi (ku­ Txuri dartyma an mokled: kuTxuri).  koridasi Scd.  k. koryphaios bela­ di. liTonis daSla qi­ miuri procesebis Sedegad. koreqtori).  karidori Scd. derefani. Zvel berZnul tragediaSi: gundis xelmZRvaneli. correctura rac unda gaswordes] – 1. binaSi da sxv. koreqtura). pasuxi. Secdoma. coriandrum] – erTwliani balaxovani mce­ nare mzesumziris ojaxisa.). sax. TviT aseTi anabeWdi. k. korEqcia [laT. talani). 3. mopyroba. sakoreqtoro – oTaxi. 2. kor kOrida [esp.  korektura. saqcieli. sakorektoro Scd. corrida] – espaneTsa da zog qveyanaSi: masobrovi sanaxaoba – xarebTan brZo­ la. didad gamoCenili moRvawe raime asparezze. kOrife [berZ. korEqtuli [< laT. korekturuli. korQdor­i [fr. xelovnebis k. gamoiyeneba. corrosio amo­ Wama] – 1. ¥ koreqturuli. sadac koreqtorebi muSaoben. sinon. k. Tavaziani. cornichon] – pa­ tara mousvleli kitri. winamZRoli] – (maRal­ fard.) wesieri.  k.  mecnierebis k. sakorektoro Scd. stambaSi awyobili teqstis anabeWdi SemCneuli Secdo­ mebis gasworeba.-273 ars.  sakoreqtoro sxvaa (ix. corridor] – grZeli gasasvleli (Seno­ baSi. correctio] – Sesworeba. ro­ melic gamoiyeneba mwnilis Casadebad. (qarT. rogorc sanelebeli. . correctus gamarTuli] – (wign.

 msrolelTa k.  mTavari k. satanko k. kOrpus­i [laT. 2. (medic. romel­ sac qalebi ikraven welze (kabis qveS) tankenarobis gamosaCenad. korporAcia [laT. corpus sxeuli] – 1. mefed kurTxeva. kOrset­i [fr. paJTa k. 2. me-5 k.  mr. gamrudebis) samkurnalod. corset] – 1..  di plomatiuri k.  cxenis k. procesia.. kOrsaJ­i [fr. kOrteJ­i [fr.. rai­ me erTi oficialuri an samsaxurebrivi mdgomareo­ bis pirTa erToblioba. corsage] – qalis qvedatanis qamari erTgvari. cortage] – (wign. kOrt­i [ing. ¥ korpuskuluri: sinaTlis korposkuluri Teoria – Teoria.. risame ConCxi an garsi  TviTmfrinavis k. revoluciamdel ruseTSi: saSualo samxedro saswav­ lebeli. di plomati). kortebi. 4.) qanebis cvlileba haerisa da wylis zemoqme­ debis Sedegad. corporatio gaerTianeba] – jgufi ada­ mianebisa.  kadetTa k. gemis k. erTi specialobis. (ix. romlis mixedviTac sinaTle warmoadgens gan­ sakuTrebul nawilakebis (korpuskulebis) nakads. corpusculum sxeulaki] – (fiz. universitetis k. msxvili sajariso Senaer­ Ti. 6.  inJinerTa k. korpUskul­i [laT. farTo drekadi sartyeli.. (sacxovrebeli masivisa). calkeuli Senoba­nagebo­ baTa kompleqsi.  korpuskul[i]aruli Scd. romlebic gaer­ Tianebuli arian qonebrivi an wodebrivi interesebis erTobiT. saavadmyofos axali k.-ebi. koronAcia [laT. xma­ roben xerxemlis zogi da­ avadebis (mag. saaTis k. (geol.. court] – CogburTis saTamaSo moedani.-ebi. 3. sazRvao k. oficerTa k. tyavis an sxva magari masalis bandaJi tanis zeda na­ wilze Semosakravad. .. coronatio] – gvirgvinis dadgma.) materiis nawilaki.) sazeimo sxvla.kor -274JurnalisTa k.. 2.) TabaSiris. qarxnis k. adamianis an cxovelis sxeuli. 5.

simrude] – (maTem. kosmos kosmosi. kosmetiko (techne) morTva – mokazmvis xelovneba] – 1. samyaro da nautike zRvaosnoba] – kosmosSi frenis Teoria da praqtika (sinon. samyaro da dromos sarbeni adgili.  kortesebi Scd. romelic yvela sisa­ Zagleze awers xels.. kosmEtika [berZ.-275 avtomobilis k. rome­ lic swavlobs ciuri sxe­ ulebis warmoSobasa da ganviTarebas. k.  k.  kosmetiuri. mimdevari. cortes (mr. co erTad da sinus Runi. kOrund-i [germ. saSualebani. kOrtes­i [esp. kosmopOlit­i [berZ. korUfcia [ing. rbena] – saTanadod mowyobili mo­ edani. kosQnus­i – [laT. kosmonAvtika [berZ. co erTad da secans gadamkveTi] – (ma­ Tem. kosmolOgia [berZ. kosmeturi Scd. 2. kosEkans­i [laT. misi saxesxvaoba: lali. safiro­ ni. kosmos kosmosi. coruuptio mosyidva] – Tanamdebobis pirTa da po­ litikur moRvaweTa mos­ yidva qrTamiT.-is kabineti.) erT­erTi trigo­ nometriuli fuqcia – da­ matebiTi kuTxis sinusi. korund] – Za­ lian magari minerali. kosmopolites msoflios moqalaqe] – kosmopolitizmis momxre. korumpirEbuli pQri – piri. pirisaxisa da sxeulis kanis movla – galamazeba. topazi. samyaro da logos moZRvreba] – moZRvreba samyarosi. kosmos kosmosi. saidanac uSveben kosmosur xomaldebsa da dedamiwis xelovnur Tanam­ gzavrebs. amisaTvis saWiro nivTie­ rebani. kosmogOnia [berZ. kos  samkurnalo k. astronavtika). corruption < laT. kosmopolQtizm­i – ideo­ .  korupcia Scd. ¥ kosmetikuri.)] – espaneTis parlamentis sa­ xelwodeba. kosmOdrom­i [berZ. rogorc erTi mTlianis Sesaxeb.) erT­erTi trigono­ metriuli funqcia damate­ biTi kuTxis sekansi. kosmogonia samyaros warmoSoba] – as­ tronomiis nawili.

kos

-276tangens Semxebi] – (maTem.)erT­ erTi trigonometriuli funqcia – damatebiTi ku­ Txis tangensi.  kotangesi Scd. kOtej­i [ing. cottage < cot patara saxli] – patara sacxov­ rebeli saxli, Cveulebriv, qalaqgareT, agarakze. kotQreba [fr. coter] – (fi­ nans.) saqonlis, fasiani qaRaldebis, ucxouri va­ lutis sabirJo fasis dad­ gena. kOton­i [fr. cotone] – bamba. kofEin­i [laT. coffeinum] – samkurnalo nivTiereba, romelic aumjobesebs sis­ xlis mimoqcevas, gulis moqmedebas; moi poveba yavis marcvlebSi, Cais foTlebSi da zog sxva mcenareSi. kOqs­i [germ. koks] – myari (ma­ gari) saTbobi, sawvavi, ro­ melsac iReben qvanaxSiris an torfis uhaerod gaxu­ rebiT.  koksi Scd. koqtEil­i [ing. cock tail mam­ lis kudi] – 1. sasmeli, ro­ melsac akeTeben magari sas­ melebis (koniakis,liqioris, Rvinis) SereviT, Saqrisa da saneleblebis damatebiT.

logia, romelic ayenebs `msoflio saxelmwifos”, `msoflio moqalaqeobis” ideas. ¥ kosmopolituri.  k. ideebi.  kosmopolitiuri Scd. kOsmos­i [berZ. kosmos] – sam­ yaro, rogorc erTi, orga­ nizebuli sistema.  k.-is aTviseba, k.-Si frena. ¥ kosmosuri.  k. sivrce, k. sxivebi, k. xomaldi.  kosmiuri Scd. kostQol­i [polon. kossiol] – polonuri kaTolikuri ta­ Zari. kostQum­i [fr. costume] – 1. mamakacis Tanamedrove tan­ sacmeli – pijaki da Sarva­ li (agreTve Jileti); qalis zeda tansacmeli (Jaketi da qvedatani an Jaketi da Sarvali). 2. saerTod tansacmeli.  samuSao k., sacurao k., sportuli k., Teatraluri k., samaskarado k. ¥ sakostiumi.  s. qsovili (materia). ¥ sakostiumisa.  sakostiumesi, kostumi, sakostume Scd. kotAngens­i [laT. co erTad da

-2772. (medic.) sxvadasxva wamlis narevi. rZiani koqteili – rZis an naRebis, nayinisa da xilis wvenebis narevi.  kokteili Scd. kOSmar­i [fr. cauchemar] – 1. mZime sulis SemxuTavi sizmari (qarT. sinon. maj­ lajuna). 2. gadat. sazareli, saSineli ram.  omis k. ¥ koSmaruli.  k. sizmari, k. sanaxaoba. kOhorta [laT. cohoros (cohortis)] – 1. Zvel romSi: qveiTi jaris razmi legionis me­ aTedi nawili. 2. gadat. (wign.) saerTo ide­ ebiT, saerTo miznebiT mWid­ rod SekavSirebuli jgufi.  erovnuli ganTavisuflebisaTvis mebrZoli k. ¥ kohortisa.  kohortasi, kogorta Scd. krakovQak­i [polon. krakowiak] – polonuri erovnuli cekva swrafi tempisa; musi­ ka am cekvisaTvis.  krakaviaki Scd. krAter­i [berZ. krater Tasi] – Zabriseburi CaRrmaveba vulkanis Tavze, saidanac amoifrqveva lava.

kre

krAx­i [germ. krach] – 1. gakotre­
ba (bankisa, sawarmosi). 2. gadat. (wign.) sruli mar­ cxi.  k. ganicada. kreaciOnizm­i [< laT. cretio (creationis) Seqmna] – idea­ listuri mimarTuleba bio­ logiaSi, romelsac miaCnia, rom samyaros, dedamiwis, sicocxlis warmoSoba, or­ ganuli samyaros formebis mravalferovneba RvTis Se­ moqmedebis Sedegia. krEdit­i1 [< laT. credit swams, sjera] – sabuRaltro anga­ riSebis marjvena mxare, sa­ dac SeaqvT yvela danaxarji faseuloba, agreTve am an­ gariSze ricxuli yvela va­ li da gasavali (sapirisp. debiti). krEdit­i2 [laT. creditum sesxi, vali] – 1. saqonlis an fu­ lis micema sesxad.  saxelmwifo k., grZelvadiani k. 2. (finans.) garkveuli xar­ jebis gasawevad gacemuli Tanxa.  saxalxo ganaTlebisaTvis gacemuli k.-ebi. ¥ sakredito.  s. dawesebuleba. kredQtor­i – piri an da­

kre

-278-

wesebuleba, romelmac gas­ ca fuli an saqoneli kre­ ditad (ix. krediti2). krEdo [< laT. credo mjera, mwams] – (wign.) mrwamsi, rwme­ na, msoflmxedveloba.  politikuri k., mecnieruli k., visime cxovrebiseuli k. krEvet­i [fr. crevette] – zRvis patara kibo. krEzus­i – ityvian xolme uT­ valavi simdidris mqone pir­ ze [lidiis (mcire aziaSi) legendaruli mefis saxe­ lis (Kroisos) mixedviT]. kreQser­i [holand. kruiser] – didi swrafmavali samxedro xomaldi, gemi, romelic Se­ iaraRebulia mZlavri ar­ tileriiT, torpedoebiT, naRmebiT. krEker­i [ing. craker] – 1. Txeli xmeli namcxvari; xraSuna puri. 2. kartofili, Semwvari sif­ rifana firfitebis saxiT (Cifsis msgavsi) krEking­i [ing. cracking] – 1. mZi­ me navTobproduqtebis (mag; mazuTis) gadamuSaveba spe­ cialur danadgarebSi ben­ zinis misaRebad.  k. procesi. 2. aseTi gadamuSavebisavis saWiro danadgari.

krematorQum­i – kremacii­
saTvis mowyobili Senoba. kremAcia [laT. crematio dawva] – micvalebulis gvamis daw­ va specialur RumelSi. krEml­i [rus. Кремль] – Zve­ li ruseTis qalaqebSi: qalaqis SigniTa cixe­si­ magre: Sidacixe; me­19 s.­is meoTxedidan warmoadgens qalaqis administraciul centrs, istoriul­mxatv­ rul ansambls.  moskovis k. krEol­i [fr. creole < esp. criallo] – laTinur amerikaSi: pirveli evropuli (espanu­ ri da portugaliuri) ko­ lonizatorebis STamomava­ li. krEp­i [fr. crêpe] – 1. abreSumis an matylis qsovili, romel­ sac xaoiani zedapiri aqvs. 2. Savi gamWirvale qsovili erTgvari. krEtin­i [samxr. fr. dia­ leqtizmi crétin mosulelo, saerTo fr. crétien] – go­ nebasusti, fizikurad da gonebrivad ganuviTarebeli adamiani. kretQnizm­i [fr. crétinisme] – gonebis siClunge. krESendo [it. crescendo] –

-279(mus.) xmis, TandaTanobiT gaZliereba, sul ufro da ufro xmamaRla (sapirisp. dekreSendo).  kreSCendo Scd. krQz­i [fr. crise] – (medic.) sisxlZarRvebis droebiTi spazmuri SekumSva, romelic warmoiqmneba uecrad.  hi pertoniuli k. krQzis­i [berZ. krisis] – 1. mZafri gardatexa, cvlileba.  daavadebis k. 2. mwvave mdgomareba,romelic win uswrebs gardatexas.  finansuri k. 3. saxelmwifoSi saqonlis pe­ rioduli Warbwarmoeba, rac iwvevs warmoebis Sekvecas, wvril mwarmoebelTa (me­ warmeTa) gaRatakebas, umu­ Sevrobis zrdas.  samrewvelo k. mTavrobis krizisi – sa­ xelmwifoSi: mTavrobis Secvla, gamowveuli mwvave politikuri uTanxmoebiT. krizQsuli – 1. krizisis gardatexis mdgomareobaSi myofi, arsebuli.  k. asaki. 2. Zalian Zneli, gamwvavebuli saxifaTo.  k. momenti, k. mdgomareoba.

kri

krizQsuli temperAtu­ ra – (fiz.) temperatura,
romlis drosac qreba gansxvaveba siTxesa da orTqls Soris.  kritikuli Scd. krimQnal­i [laT. criminalis danaSaulebrivi] – sisxlis samarTlis danaSauli, ga­ dacdoma, Secodeba. kriminalQstika [< laT. criminalis danaSaulTan dakav­ Sirebuli] – iuridiuli mec­ niereba, romelic swavlobs sisxlis samarTlis dana­ Saulis kvlevis meTodikas, taqtikasa da teqnikas. kriminAlur­i [laT. criminalis] – sisxlis samarTalTan da­ kavSirebuli; danaSauleb­ rivi.  k. SemTxveva. kriminalOgia [laT. crimen (crimenis) danaSauli da berZ. logos moZRvreba] – mecniere­ ba danaSaulis Sesaxeb, ro­ gorc socialuri movlena. ¥ kriminogenuri  k. situacia. kri pto... [< berZ. kryptos sai­ dumlo, faruli] – rTuli sityvebis dasawyisSi uCve­ nebs romelime dafarul mdgomareobas, moqmedebas,

kri

-280-

xSirad Seesabameba qar­ airisebr an Txevadi mdgo­ Tuls _ `saidumlod...” mareobidan nivTierebis  kri ptodepresia, kri ptokristalur mdgomareobaSi grama. gadasvlis dros.  marilebis k. kri ptogrAfia [berZ. kryptos saidumlo, faruli da gra- kristalogrAfia [berZ. phos vwer] – pirobiTi, sa­ krzystallos kristali da grapho idumlo weris xerxi, ro­ vwer] – mecniereba romelic melic gasagebia mxolod kristalebs Seiswavlis. adresatisaTvis (pirobiTi ¥ kristalografiuli.  k. sistemebi. saidumlo niSnebiT wera). krQJ­i [rus. крыж < polon. kriterQum­i [< berZ. kriterion msjelobis, gadawyvetis krzyz jvari] – 1. kaTolikuri saSualeba] – (wign.) ni­ jvari. San­Tviseba, romlis mixed­ 2. xmlis jvriseburi vada. viTac rasme afaseben, gan­ 3. zogi saxelmwifos dro­ sazRvraven; sazomi. Saze gamoyvanili patara  WeSmaritebis k. fari. krQstal­i [berZ. krzystallos] – krQtika [berZ. kritikē garCevis, gansjis xelovneba] – 1. ri­ magari sxeuli, romelsac same ganxilva, garCeva nak­ bunebrivad aqvs mravalwax­ lovanebaTa gamovlenis, Se­ nagis forma. fasebis mizniT.  marilis k.-ebi, almasis k. k. da TviTkritika. ebi, yinulis k.-ebi. 2. (saub.) uaryofiTi msjeloba kristAluri – 1. kristale­ visime, risame Sesaxeb, visime, bisgan Semdgari. risame naklovanebaTa Cve­  k. banebi, k. tuvi, nivTierebis neba. k. mdgomareoba.  k.-is qar-cecxlSi gaata2. gadat. wminda gamWvirvale res.  k. wyali. 3. mecnieruli Semowmeba, ga­ 3. (gadat.) (saub.) faqizi zne­ mokvleva risame utyua­ obisa, umwikvlo, spetaki robisa; raime teqstis ana­ (adamiani). lizi. kristalizAcia – krista­ 4. literaturuli Janri, lebis warmoqmnis procesi,

-281miZRvnili mxatvrul­li­ teraturuli, mecnieruli da sxv. nawarmoebebis gar­ Cevisadmi. krQSna [sanskr.] – induizmis RvTaeba; Tayvans scemen ro­ gorc viSnus erT­erT gan­ saxierebas. krOket­i [fr. croquet, ing. crocket] – 1. sportuli TamaSi erTgvari; xis CaquCebiT cdiloben xisive burTebi gaiyvanon garkveuli wesiT mavTulis ramdenime karSi. 2. am TamaSisaTvis saWiro sagnebis kompleqti. krOl­i [ing. crawl] – sportuli curvis yvelaze swrafi xerxi. krOnos­i [berZ. kronos] – ber­ Znul miTologiaSi: titani, uranosis (cisa) da geas (dedamiwis) Svili, zevsis mama. kronStEin­i [rus. кронштейн < germ. krogstein] – iribi brjeni kedelze, svetze da sxv. – karnizis aivnis,Taros da misT. gasamagreblad. krOs­i [ing. to cross gadaWra (gzis)] – sportuli sirbili an rbola winaaRmdegobaTa gadalaxviT uswormasworo adgilze.  saTxilamuro k., samoto-

kru

ciklo k., saavtomobilo k. krOsvord­i [ing. cross-word] – sityvebis gamocnobaze agebuli gasarTobi amo­ cana – kvadratebad da­ yofili raime figura un­ da Seivsos asoebiT ise, rom horizontalebisa da vertikalebis gayolebiT gamovides sityvebi (ga­ moigones niu­orkSi 1913 wels).  k.-is Sedgena, k.-is amoxsna. krUiz­i [ing. cruise] – sazRvao mogzauroba wriul mar­ Srutze (turistuli, ga­ sarTobi...) krUp­i [ing. croup] – (medic.) xorxis lorwovani garsis anTeba, romelsac Tan sdevs sulis SexuTva. krUpie [fr. croupier] – banqos da misT. saTamaSo saxlis (kazinos) Tanamflobeli an mosamsaxure, romelic xel­ mZRvanelobs da Tvalyurs adevnebs TamaSs. krUSon­i (ufro sworia kri­ USoni) [fr. cruchov patara doqi] – TeTri Rvino, ro­ melSic Sereulia koniaki, an romi da CaTlilia axa­ li xili (mag. atami).

kub

-282-

kUb­i [berZ. kybos] – 1. geomet­

reuli. ¥ kulinaruli. riuli sxeuli – wesieri  k. ostatoba. eqvs waxnaga, romlis yvela  kulinariuli Scd. (ix. kuwaxnagi kvadratia. linaria). 2. (maTem.) sami erTgvari Ta­ namamravlis namravli; ri­ kulinAria [laT. culinarius sagvareulosi] – 1. saWmlis, cxvis mesame xarisxi. kerZebis damzadebis osta­  oTaxis k. udris 64-s. toba. 3. (maTem.) xarisxis maCvenebeli,  k.-is kursebi. romelic udris sams. 2. saWmelebi.  xuTi aviyvanoT k.-Si.  k.-is ganyofileba (gastro­ ¥ kuburi (mniS. 2­saTvis). nomSi).  k. metri. ¥ kulinariuli da sakuli kubiuri, kubikuri Scd. nario. kUbizm­i [fr. cubisme]–ukiduresi  k. (s.) nawarmi. formalisturi mimarTuleba  kulinaruli sxvaa (ix. kusaxviT xelovnebaSi, rome­ linari). lic realuri samyaros sag­ nebis gamoxatulebas cvli­ kUlis­i [fr. coulisse] – Cveu­ lebriv mr.­Si: kulisebi da geometriuli figurebis – Teatris scenaze: deko­ (kubis, konusis da misT.) kom­ raciis brtyeli nawilebi, binaciebiT (Caisaxa safran­ romlebic ganlagebulia geTSi me­20 s.­is dasawyisSi). scenis gverdebze (verti­ kUbmetr­i – kuburi metri. kalurad) erTi­meoris mi­ kUbrik­i [holand. koebrug] – yolebiT. kulisebSi – 1. gemze, saerTo sadgomi, sa­ scenis ukan. cxovrebeli eki paJisaTvis. 2. gadat. (wign.) saidumlod, kU­kluqs­klan­i [ing. ku-kluxfarulad. klan] – amerikis SeerTebul kulminAcia [< laT. (culminis) StatebSi: saidumlo rasis­ mwvervali] – (wign.) udi­ tuli teroristuli or­ desi aRmavlobis an daZa­ ganizacia. bulobis momenti risame  ku-kluks-klani Scd. ganviTarebaSi. kulQnar­i – kulinariis os­ ¥ kulminaciuri. tati; daxelovnebuli mza­

-283-

kum

kultura).  k. momenti, k. wertili. 3. gaSeneba, moyvana raime mce­ kUlon­i [fr. coulant] – qalis narisa. samkauli – erTi an ramdenime  Cais k. Zvirfasi Tvali, ZewkviT 4. TviT gaSenebuli mcenare. yelze gasakeTebeli.  teqnikuri k.-ebi, subtrokUlt­i [laT. cultus] – 1. reli­ pikuli k.-ebi, saSemodgomo giuri msaxureba RvTisadmi k.-ebi. da amasTan dakavSirebuli ¥ kulturuli (mniS. 1­saT­ wes­Cveulebani. vis).  apolonis k. (Zv. saber­  k. done, k. urTierTobani, ZneTSi), qristianuli k. k. adamiani (mniS. 3,4­isaTvis) 2. gadat. (wign.) Tayvaniscema, k. mcenareebi. visime, risame gaRmerTeba. ¥ uary. ukulturo (mniS.  kanonis k., pirovnebis k. 1­saTvis). kultivAtor­i [fr. cultivateur]  u. adamiani, u. saqcieli. – moxnuli niadagis Rrmad kultUrizm­i [fr. culturisme] gasafxvierebeli sasoflo­ – fizikuri varjiSebis sis­ sameurneo iaraRi. tema; aTletizmi.  traqtoris k., cxenis k., kulUar­i [fr. cuoloir] – parla­ xelis k. mentSi, organizaciaSi da kultivAcia – niadagis da­ sxv.: darbazi, oTaxi, sadac muSaveba kultivatoriT. deputatebi, delegaciis wev­ kUltura [laT. cultura] – 1. rebi ikribebian Sesvenebis sazogadoebis miRwevaTa dros, sadac warmoebs ara­ erToblioba sawarmoo, sa­ oficialuri Sexvedrebi, zogadoebriv da sulier azrTa gacvla­gamocvla. cxovrebaSi. mr. [fr. cuoloirs] – kuluarebSi  materialuri k., Zveli – gadat. (wign.) ityvian ara­ xalxebis k., erovnuli k., oficialuri saubrebis Se­ k.-is moRvawe. sulieri k. saxeb politikur, sazoga­ 2. done, romelsac miaRwies doebriv wreebSi. raime codnis, Cvevis, moqme­ kUmis­i [Turq.] – cxenis [an aq­ debis dauflebisas. lemis] daduRebuli rZisgan  metyvelebis k., Sromis k., damzadebuli sasmeli. fizikuri k. (mokled: fiz-

kum

-284-

kUmrinis

– bibliuri xelnawerebi,rom­ lebic aRmoaCines mkvdari zRvis sanapiroze, vadi­kum­ rinis da sxva mRvimeebSi. xelnawerebi Sesrulebuli iyo arabul da Zv. ebraul enebze. kunstkAmera [germ. Kunstkammer] – Zvel droSi: sxvadasxva iSviaTi sabunebismetyvelo, istoriuli, eTnografiuli Tu arqeologiuri sagnebis koleqcia; aseTi koleqciis sacavi. kUpaJ­i [fr. coupage] – sxvadasxva Rvinis erTmaneTSi Sereva gaumjobesebis mizniT. kUpe [fr. coupe] – ramdenime mgzavrisaTvis gankuTvnili ganyofileba matareblis vagonSi. ¥ kupesi.  kupisa Scd. kupQdon­i [laT. cupido (Cupidonis)] _ romaul miTolo­ giaSi: siyvarulis RmerTi, romelic warmodgenili hyavdaT mSvildisriani frTosani biWis saxiT; amu­ ri. kupQura [fr. coupure] – nomi­ naluri Rirebuleba qaRal­ dis fulisa, obligaciebisa

xelnawErebi

an sxv. fasiani qaRaldisa.  aslariani k., asdolariani k. kUplet­i [fr. couplet] – 1. leq­ sis, simReris strofi 2. mr. kupletebi – satiruli an iumoristuli xasiaTis simRera saWirboroto Te­ maze.  saxumaro k.-ebi. kUpon­i [fr. coupon] – fasiani qaRaldebis mosaWreli ta­ loni procentebis misaRe­ bad.  obligaciis k. kUrant­i [fr. courant mimdinare] – koSkis saaTi, romelic rekavs da Tan asrulebs raime musikas, aseTi saaTis musikaluri meqanizmi.  kurantebi mx.­is gagebiT (mag. `rekaven kremlis kurantebi”) Scd. kUrare – [< karib.] – Zlieri Sxami, romlis miReba icod­ nen samxreT amerikelma indielebma zogierTi ad­ gilobrivi mcenaris nor­ Ci ylortebisa da fesve­ bisgan; iyenebdnen isrebis mosawamvlad; iwvevs kun­ Tebis damblas da sikv­ dils; amJamad iyeneben me­ dicinaSi (mcire dozebiT) samkurnalod.

-285-

kur

rort kurorti da berZ. logos [laT. curator moZRvreba] – medicinis dar­ mzrunveli, meurve] – piri, gi, romelic Seiswavlis ku­ romelsac mindobili aqvs rortebis samkurnalo Tvi­ visime, risame meTvalyure­ sebebs. oba.  k.-is instituti.  studentebis k. ¥ kurortologiuri da sakurQer­i [fr. courrier] – dawe­ kurortologio. sebulebis Sikriki.  k. (s) kvleva-Zieba. di plomatiuri kurieri – ix. di plomatia (Semokl. kUrs­i [laT. cursus srbola,mim­ dinareoba] – 1. moZraobis di pkurieri). mimarTuleba, gezi (gemisa, kurQoz­i [fr. courieux (mamr.) TviTmfrinavisa da sxv.). coirieuso (mdedr.) sasacilo,  yinulmWrelma k. aiRo arsaseiro] – ucnauri, sasa­ qtikisaken. cilo, saseiro ambavi. Sem­ 2. gadat. (wign.) mimarTuleba, Txveva. gezi (politikaSi da sxv.). ¥ kuriozuli.  swori sagareopolitikuri  k. SemTxveva. k. kurdQuk­i [Turq. kuyruk kudi] 3. fasiani qaRaldebis Rire­ – kanqveSa cximovani da­ buleba. nagrovi kunTTan, zogierT  laris k., dolaris k. cxvris jiSebSi. (qarT. si­ 4. romelime mecnierebis an misi non. duma). calke sistemuri gadmocema kUrort­i [germ. kurort sam­ umaRles saswavlebelSi; kurnalo adgili] – adgili, saxelmZRvanelo, romelic aseT gamocemas Seicavs. sadac aris bunebrivi pi­ robebi mkurnalobisTvis,  maTematikis k., fizikis k. 5. umaRles an specialur sa­ dasvenebisaTvis da mowyo­ Sualo skolaSi: swavlebis bilia sanatoriumebi, da­ esa Tu is weli. sasvenebeli saxlebi.  mexuTe k. studenti.  saqarTvelos k.-ebi, kli6. swavlebis an samkurnalo matiuri k., k. baxmaro. proceduraTa dasrulebu­ ¥ sakurorto. li cikli.  s. sezoni.  saSualo skolis k., takurortolOgia [germ. ku-

kurAtor­i

kur

-286Tan xmovnebis (iSviaTad): mag. qarTuli xmovnebi `o”, `u” warmoiTqmis labiali­ zaciiT. ¥ labialuri. labQluri [laT. Labilis] – aramtkice, aramdgradi, mer­ yevi, moZravi. labQrinT­i [berZ. Labirinthos] – 1. Zvel saberZneTsa da eg­ vi pteSi: mravali saTavsis Semcvleli, Znelad gasagne­ bi, daxlarTuli Sesasvle­ l­gamosasvlelebis mqone Senoba. 2. rTuli, daxlarTuli gan­ lageba quCebisa, Senobebisa da misT. 3. (anat.) yuris SigniTa nawi­ li, omelic asrulebs sme­ nisa da wonasworobis fun­ qcias.  labirinti Scd. labOrant­i [laT. Laborans (laborantis) momuSave] – labo­ ratoriis, samecniero da­ wesebulebis samecniero – teqnikuri TanamSromeli.  labaranti Scd. laboratOria [laT. Laboratorium] – dawesebuleba an misi ganyofileba, sadac asruleben eqsperimentul samecniero­kvleviT samu­ Saos.

laxiT mkurnalobis k. 7. mr. kursebi – moklevadiani saswavlebeli, romelic iZ­ leva momzadebas raime viw­ ro specialobaSi.  kompiuteris k.-ebi, saSofro k.-ebi, stenografiis k.-ebi. kUrsanti – 1. piri, romelic kursebze (ix. kursi. mniS. 7) swavlobs. 2. samxedro saswavleblis k.­ebi. kUrsiv­i [laT. cursiva gakruli xeli] – daxrili sastambo Srifti, rac xeliT nawers waagavs.  laTinuri k., qarTuli k. kUrsor­i – kompiuteris dis­ pleis ekranze moZravi sa­ niSni, romelic aRniSnavs aqtiur wertils da rom­ lis saSualebiTac xdeba marTva.

l la [it. La] – musikaluri gamis
meeqvse bgera: am bgeris aRmniSvneli noti labializAcia [laT. Labialis bagismieri] – (lingv.) bge­ rebis momrgvaleba bge­ rebis warmoTqmis dros – xmovnebis (xSirad) da

-287 qimiuri l. ¥ laboratoriuli da salaboratorio.  l. (s). WurWeli, l. (s.) analizi, l. (s.) gamokvleva.  labaratoria, labaratoriuli, salabaratorio Scd. lAg­i [holand. Lag] – 1. gemis svlis siCqarisa da gavli­ li manZilis gasazomi xel­ sawyo. 2. gemis borti. lAguna [it. Laguna] _ 1. wyal­ mcire yure an tba, rome­ lic zRvisagan aris mowy­ vetili. 2. marjnis wriul kunZulebze, e.w. atolebze, Sinagani wyalsatevi. ¥ lagunisa.  lagunasi Scd. lAdan­i [berZ. Ladanon] – aro­ matiuli fisiseburi niv­ Tiereba, zogierTi tro­ pikuli xisa, romelic medicinaSi gamoiyeneba da RvTismetyvelebis dros mosawevad. ¥ ladanuri. lAva [it. Lava] – gamdnari da gavarvarebuli generaluri masa, romelic amoifrqveva vulkanidan. ¥ lavisa.

laT

 lavasi Scd. lavQreba [holand. Laveeren] – 1. ialqniani gemis svliT curva ise, rom qari xan er­ Ti mxridan uberavs, xan me­ oredan; saerTod gemis svla kursis (mimarTulebis) xSi­ ri cvliT wyalqveSa qvebis, TavTxelebis da misT. gver­ dis asaqcevad. 2. (gadat.) moxerxebulad gverdis avla siZneleebi­ saTvis; raimesTvis Tavis arideba; mdgomareobasTan marjved Segueba. lAvra [berZ. Laura] – zogi di­ di mamaTa monastris sa­ xelwodeba. ¥ lavrisa.  lavrasi Scd. lazAreT­i [fr. Lazaret, it. Lazaretto] – samxedro nawil­ Tan arsebuli patara sa­ avadmyofo, hospitali.  polkis l. lAzer­i [ing. Lazer] – xelsawyo sinaTlis paraleluri da mZlavri konebis misaRebad. laTQnur­i – Zvel romTan (romaelebTan) dakavSire­ buli.  l. ena, l. damwerloba. laTQnuri amErika – Sua da samxreT amerikis qveyne­

azris gamoTqma CogburTis. karis eqimi.  samgzavro l. qiul saxelmwifoSi: privi­ 2. ¥ laibgvardiuli. mniS. aqvs Zvirfasi xazis msaji.  l. bewvi. warwera.-is saRebavebi. gvardia)] – zog monar­  operis l. medikosi)] – monarqis moqmedebiT lurjdeba. didi samgzavro TviTmfri­ indikatori. dacva). (gadat. (ix. gverdis msaji. ro­ ligirebuli jari (pirvel melic araerTgzis meorde­ xanebSi _ monarqis piradi ba. mcenareuli nivTiereba. jis TanaSemwe. didi swrafmavali qaRaldi. Lakonizmos] laQnsmen­i [ingl. Lakmoes < diuli – iwereba erTad.  leib-medikosi Scd. navi. laT. ¥ lakoniuri. Guardia moebSi. l. 2. pasuxi. saRebavi  leib gvardia Scd. Tema. polki. lAkmusis qARaldi – lak­ laQner­i [ingl. Leib sxe­ meordeba musikalur nawar­ uli. lakOnizm­i [berZ.  l. Leib qaRaldi mJavis moqmedebiT sxeuli. (mus.lai -288- bis saerTo saxelwodeba. rogorc indikators (ix. zog sxv.] – lurji. nebs mTavar msajs burTi­ sa Tu moTamaSeebis mdgo­ lAma1 ­ [esp. romelic lAib­gvArdia [germ.  leitmotivi Scd. SejibrebaSi: msa­  l. . llama] – momcro sa­ sapalne cxoveli aqlemebis mareobas. LeitmoxreT amerikaSi. tiv] – 1. fexburTis da mokled da mkafiod. romelic l.. saokeano l. romelsac iyeneben gemi. stili. Linesman] – – (wign). < Line xazi musis xsnariT gaJRenTili liner] – 1. am nivTierebiT gaJRenTili lAib­medQkos­i [germ.) ZiriTadi azri. almiT an SeZaxiliT aniS­  lakonuri Scd.tani da laT.lAkmus­i [laT. ojaxidan.  romanis l. xolo tutis (ix.  laibgvardieli. 2).) raime azris. laibgvar. grZnobis an sagnis aRmniSv­ neli motivi. tani da it. gavrcelebulia sam­ laitmOtiv­i [germ. medicus wiTldeba.

romelic me­7 saukuneSi warmoiSva tibet­ Si. zogjer: sonatis. l. ferwera. lAndSaft­i [germ. iyeneben sa­ qonlis sakvebad. kvartetis da sxv.  l. larynx Clayngos xorxi] – xorxis an­ Teba. ¥ landSafturi. termini.  wiTeli l. simfoni­ is.-289¥ lamisa. Largo faruli] – (mus. larQngit­i [berZ. Langousto] – zRvis didi aTfexa javSni­ ani kibo.  mTiani l. sasuqad da sxv. romelic aRniSnavs nel temps (ufro nels.  laringologi. Lampion] – qa­ Raldis an minis farani gasanaTeblad.  l.) 1. lampQon­i [fr.ebi. umaRlesi sasuliero piri – dalai-lama. lAma2 [tibet. lapidAruli [laT.) mokle da mkafio. lamina fir­ fita] – (zool. lamAizm­i – budizmis saxe­ sxvaoba tibetsa da mon­ RoleTSi. romelic sakvebad gamoiyeneba. Lapidarius qvis mTleli. Lancete < laT.) wablisferi wyalmcenare. raime adgilis saerTo xe­ di. zonebi. stili. 2. Lancea Subi. vidre adajo). lAncet­i [fr. lAnget­o [fr. laxvari] – Zveleburi qirurgiuli dana. lArgo [it. Languette pa­ tara ena] – xorcis kerZi viwro (Txeli) da grZeli lar amonaWrebisgan damzadebu­ li (dakepili).-ebi. laringologia. Blama umaRlesi] – tibetsa da monRoleTSi: lamaistebis budist­bermo­ nazoni. romelic da­ kerebulia formis Sarvlis gverdiTi nakeris mTel sigrZeze garedan. sa­ zeimo – samgloviaro xasi­ aTis nawarmoebSi. qvaze amomW­ reli] – (wign. Lampas] – ganieri feradi zoli. oroli. lAngust­i [fr. generlis l. laminAria [< laT. iluminacii­ saTvis.  lamasi Scd. erT­erTi saxeobaa `zRvis kombosto”. iyeneben upiratesad amaRlebul. lAmpas­i [fr.  lamaisti. Landschaft] – dedamiwis zedapiris xedi. laringoskopi. nela .

lEgato [it. mamuli] – (wign. aralegaluri – rac kanoniT ar aris daSvebuli. Zvel romSi: Tanamdebobis piri provinciis mmarTvel­ Tan. partia. Lacto vawoveb lactare rZis micema] – rZis ga­ moyofa sarZeve jirkvlebis mier.  latarea.  Tvlebiani l. Lotteria] – niv­ Tebisa da fulis gaTamaSeba bileTebis saSualebiT. Laureatus dafnisgvirgvinosani] – pi­ ri. iatak­ qveSa. lAqSmi [sanskr. Lafette < fr. bed­ nierebis.  l. Legato dakavSire­ Semsrulebeli nawilis sa­ xelwodeba. lAso [fr. RvTa­ eba _ viSnus toli. legAlur­i [laT.. qamandi. mcdari nabiji] – (wign.. latAria [it. l. romelzedac damagrebulia qvemexis lu­ la. Latzcha yulfi] – gadanakeci pijakis (kos­ tiumis. Legalis] – ka­ noniT aRiarebuli.) uneblie Secdoma (nawerSi. mecnierebis.] – induizmis panTeonSi: silamazis. lAckan­i [germ. latifUndia [laT.las -290 lapsusi. liapsusi Scd. . literatura. nebadar­ Tuli. lAfet­i [germ. paltos) mkerdis na­ wilSi. 2. adgil­mamuli. romelsac miniWebuli aqvs gansakuTrebuli premia xelovnebis. lEgat­i [laT. metyvelebaSi). a. elCi] – 1. pianistTa saerTaSoriso konkursis l. l’affus] – dazga. gazeTi. nobelis premiis l. sin. Legatus gagzav­ nili. legalizAcia – legalur mdgomareobaSi gadasvla an gadayvana.  waugebeli l.) msxvili kerZo adgi­ l­mamuli. laqtAcia [laT.  a. siyvarulisa da simdidris qalRmerTi. organizacia. liafsusi. lAfsus­i [lT Lapsus davardna. laurEat­i [< laT. sagdebeli). Latifundium latus farTo da fundus miwa. Lasso < esp.  rusTavelis premiis l. romis papis di plomatiuri warmomad­ geneli. latareia Scd. Secdoma. teqnikis dargSi. lazo] _ cxovelis dasaWeri yul­ fiani sasroli Toki (qarT.

gadmocema.-291buli] – (mus. Tqmuleba). liderini Scd.) erTi bgeridan meoreze TandaTanobiT. tyavs mimsgavsebuli. mdgomareoba. romelic hgavs Rrma Zils (qarT.  l.  l.  l.  suramis cixis l. mTavroba. partia. 2) jariskaci. legiOner­i [fr.  letargia. Legitimus kanonieri. . Leden tyavi] – bambis qsovili erTgvari. legQon­i [laT. iyene­ ben wignis ydaze gadasak­ ravad.) legionis (mniS. (ist). 3) wevri. dakanonebuli] – raime uflebasTan rwmu­ nebis kanonierebis aRi­ areba an damtkiceba.  liderini. zog qveyanaSi: sagangebo samxedro nawili an samo­ qalaqo organizacia. l. xalxuri zepiri gadmocema (qarT. letargiuli Scd.) qro­ nikuli daavadeba. Lady] – did bri­ taneTSi: lordis meuRle. romelzec aRniSnulia pirobiTi niSnebi. gaTxovili qali. Seu­ darebeli. romlis­ Tvisac damaxasiaTebelia sisxlSi leikocitebis ra­ odenobis mniSvnelovani zrda. legionis (mniS. leTargQuli ZQli – igivea. rac leTargia. araCveulebrivi. ledErin­i [germ. (ist. rac unda waikiTxon] – 1. xalxuri saxelwo­ deba: saRaTas Zili). legendAruli da legEn­ duri – 1. lEdi [ing. geografiuli rukis nawi­ li. Legio (Legionis)] – 1. ga­ dabmiT (upauzod) gadasvla. 2. 3. 2. warwera monetaze an me­ dalze. Legionnaire] _ 1. Zvel romSi: msxvili sajariso SenaerTi. leikEmia [berZ. ¥ leiboristuli. 3. ¥ leTargiuli. Leukos TeTri laima sisxli] – (medic. l. legendis xasi­ aTisa. sinon. leTArgia [berZ. lEgenda [< laT. legitimAcia [laT. 2. Lethargia] – avadmyofuri mdgomareoba. Labourist < labour Sroma] – muSaTa par­ tiis wevri inglisSi (ag­ reTve avstraliasa da zog sxva qveyanaSi). am uflebis (rwmunebis) da­ lei madasturebeli sabuTi. leibOrist­i [ing. Legenda is. gmiroba. igivea rac polki.

lEma [berZ. lEmur­i [laT. miRebu­ lEqsika [< berZ. dasamtkiceblad. bewvi (sinon. doza. meore sauzme (naSuadRevs). Leopardos] – didi mta­ aucilebelia mxolod sxva cebeli cxoveli ZuZumwo­ Teoremis (an Teoremebis) vari katisebrTa ojaxisa.  l. gar­ rivi ltolva qalisadmi dacvlili winaprebis su­ [Zveli saberZneTis kunZul lebi. Leutenant] fermerebze.) sisxlis TeTri bur­ ar marTavs meurneobas da Tulebi. patara cxoveli. saqonels. sasikvdilo. l. da flotSi. sis­ lEndlord­i [ingl. Leukos sxv. letAlur­i [laT. Lemures (mr. aSS­sa da zog sxva qveyanaSi:  ufrosi l. lebs. Leopardus < damxmare Teorema. Sedegi.)] – lesbOsur­i siyvAruli – 1. momwvevi. arendiT micema] – aSS kon­ gresis mier 1941 w.lei -292- leikocQtebi [berZ. naxevrad mixedviT]. masa­ tyaosnis” l. maimuni. romSi gardacvlilTa qalis arabunebrivi sqesob­ sulebis moCvenebebi.. panTera). Lend-lease < ¥ letaluroba. ZarRvi] – (fizi­ mamule. TeTri kytos ujredi.) leOpard­i [laT. Lēmma] – (maTem. Letalis sa­ binadrobs afrikasa da sikvdilo] – sikvdilis ga­ aziis tropikul tyeebSi. arendaze gascems miwas leitEnant­i [fr. – oficris wodeba armiasa lEnC­i [ing. romelic berZ. aqvs Savlaqebiani yviTeli ¥ lemisa. romelic TviTon ol. kvebis produqtebs da . lEnd­lQzi [ing. lesbosis (Lesbos) saxelis 2. Landlord] – msxvili ingliseli me­ xlZarRvi. lend sesxis micema da lease  leTaluri Scd. `vefxislevdnen SeiaraRebas. dnen sesxs an arendiT aZ­  qarTuli enis l. primatebis razmisa. Launch] – inglisSi. romlis safuZ­ visa] – ama Tu im enis an ro­ velzec me­2 msoflio omSi melime mwerlis sityvaTa mokavSire qveynebze gascem­ maragi. Lexikos sity­ li kanoni.  lemasi Scd. Zv.

 studentTa sasaxlis l. (s. orTografiuli l. leqtorQum­i [laT. lEqcia [laT.  l.-is kiTxva. Lexikon si­ tyvani] – 1.) muSaoba. Leqtorium] – 1. (s. leqsQkon­i [berZ.. romelic leqciebs kiTxulobs. Lexikos sityva da logos moZRvreba] – enaTmecnierebis dargi. ¥ saleqsikono. XX saukunis cnobili qarTveli l. 3. .) Sromebi. aseTi gadmocemis Canaweri. 2.  qarTuli enis ganmartebiTi l. Lexikos sityva da grapho vwer] – leq­ sikonebis Sedgenis Teoria an praqtika. masala. darbazi).  qarTuli enis l.  qarTuli l. romelic Se­ muSavebulia personaluri kompiuteris momxmareble­ bisaTvis. erT­erTi teqstobrivi re­ daqtorTagani. Semadgenloba. ro­ melic swavlobs leqsikas. s. lEqtor­i [laT. romelSic anbanzea gawyobili ama Tu im enis leq sityvebi da mocemulia ma­ Ti ganmarteba imave enaze an Targmani romelime sxva enaze.  didi qarTveli l. l. sityvebisa da gamonaTqvamebis maragi. leqsikOlog­i _ leqsiko­ logiis specialisti. sulxan-saba orbeliani. inglisur-qarTuli l. wigni.-293¥ leqsikuri.-ebis kursi.  l. sadac sajaro leqciebi imarTeba.-ebi: akademikosi arnold Ciqobava da profesori mixeil WabaSvili.. mwerlis l.  lektoriumi Scd. dawesebuleba. ¥Lleqciuri.  s. leqsikOgraf­i – leqsikog­ rafiis specialisti.  l. mdidari l. Lectio kiTxva] – saswavlo sagnis an raime Temis zepiri gadmocema. muSaoba. l.) ganyofileba.  lektori Scd. sadgomi (Senoba. ¥ leqsikologiuri da saleqsikologio. Leqtor mki­ Txveli] – piri. leqsikolOgia [berZ. (s. romelic sajaro leqciebis mowyobis saqmes ganagebs. 2.. leqsikogrAfia [berZ. Taviseburebani. ¥ leqsikografiuli da saleqsikografio.

ligatura kav­ Siri] _ (mus). uaryofiT movlenebTan Semrigebloba. liga] _ (wign). leader] _ 1. damoukidebeli] _ fexbur­ TSi: `Tavisufali mcveli”. saaTebi. libido survi­ li. s. Cveulebriv mr. erTa liga saxelmwifoTa saer­ TaSoriso gaerTianeba pir­ vel da meore msoflio oms Soris. Jini] _ fsi­ . libreto] _ 1. pirTa. libero Tavisufali. it. libEral­i _ 1. Ligare. 2. operis.  l. 2. ligAtura [laT. romelic aerTianebs par­ lamenturi wyobilebisa da demokratiul Tavisufle­ baTa momxreebs. lQga [fr. Liberalis Tavisufali] – 1. lQbido. lianebi. darbazi. 2. lQbreto [it. propaganda. romelic upiratesad gavr­ celebulia tropikul da subtropikul tyeebSi. 1) momxre. lQbero [it. froidma). lQana [fr. partia. miswrafeba. Liane(s) < lier Sekvra] – xviara da mcocavi mcenare. sityvieri teqsti operis da zogi sxva musikalur­ vokaluri nawarmoebebisa.  lianasi Scd. 2. upiratesad aracno­ bieri (termini SemoiRo z. mavne Semwy­ narebloba. moswavlis codnis SefasebaSi.  ligaturisa Scd. liberaluri partiis wevri.-ebi. liberalizmis (mniS.) ityodnen Tavisuflad moazrovne adamianze liberAlizm­i [< laT. lQder­i [ingl. ligue laT. gaerTianeba. po­ litikuri mimdinareoba. raime sportul Sejibre­ baSi dawinaurebuli piri  l. librEtist­i [it. saxelmwifoTa kavSiri.  l. ¥ lianisa. baletisa da misT. libretista] _ libretos avtori.lia -294qoanalizis erT­erTi Zi­ riTadi cneba­seqsualuri Jini. ¥ liberaluri. gadabmuli notebi. ¥ saleqcio. ¥ ligaturisa. (moZv. politikuri partiis. sa­ zo gadoebriv­po li ti kuri organizaciis meTauri.  s. xel­ mZRvaneli. [laT.  parlamentis fraqciaTa l. mokle Sinaarsi. or­ ganizaciaTa.

sfero] _ dedamiwis qerqi _ 30­80 km­ is sisqis. liver RviZli] _ dakluli saqonlis Sig­ neuloba (RviZli. sawarmo an saamqro sadac beWdaven aseTi wesiT. liE [fr. likvidAcia [fr. lieue] _ sigrZis Zve­ leburi franguli sazomi. yaurma). sawarmoo da­ niSnulebis nagebobebis da sxv. [berZ. lQzing­i [ingl. risame mospoba. mosir­ muli. udris daaxloebiT 4.  trestis l. romelzedac winaswar xataven. ¥ liesi. 3.  liTotropia. portreti. mTis qanebs Seexeba. qonebis gamoyenebisaTvis davalianebis TandaTanobiT gadaxdiT (dafarviT). visame. liTogrAfia [berZ. liTo.  s. gauqmeba. lQver­i [ingl. liquidation] da likvidQreba [germ. lik (TirkmelebSi). Lithos qva] _ rac qvebs. mimdina­ re] _ bankebisa da sawarmo­ .. lQvr­i [fr. meetleebis formis tansacmeli. sa­ warmos. lithos qva da sphairo burTi.-295an gundi. saWme­ lad momzadebuli (Sdr. liTOsfero [berZ. dawesebulebis) saq­ mianobis Sewyveta.  liisa Scd. romelic Semdeg frankiT Seicvala.. am wesiT miRebuli ana­ beWdi. komiria.5 km/s. litografiuli Scd. risame (mag. filtvebi.  wera kiTxvis ucodinarobis l. lQvrea [fr. livree] _ Sveica­ rebis. likvidUroba [< laT. liquide Txevadi. ¥ livreisa  livreasi. daxurva. pretendentTa turniris l.. guli. satransporto saSualebebis. beWdva specialuri brtyeli qvis zedapiridan. livre] _ Zveleburi franguli vercxlis fuli.  l-is Zexvi. liquidus fr. laqiebis. ¥ liTografiuli.  mxatvruli l.  safexburTo Cempionatis l. livreia Scd. elenTa).  litografia. 2. lithos qva da grapho vwer] 1. ¥ salikvidacio. 2. leasing] – grZelvadiani arenda man­ qanebis. liquidieren] _ 1.  l.

juja) [fantastikuri qveynis _ lili putiisebri cic­ qna mcxovreblebis saxel­ wodebis mixedviT. SemosazRvrulia ori mrudxaziani.  lili puta Scd. lQmit­i [laT. sinotive] – uferuli siTxe adamianisa da ZuZumwo­ vari cxovelebis sxeulSi.  limfaturi Scd. Lingue ena] – mecniereba enis Sesaxeb (qarT. romlis farglebSic SeiZleba ri­ same xarjva. Limousine] – daxuruli.. Cveulebriv sferuli zedapiriT. teleskopi. nav­ sadguri] _ yure mdinaris qvemo dinebaSi an mlaSe tba zRvasTan axlos. limen yure. gamokvleva.  l. sinon. mimoqceva organizmis yvela qsovilsa da ujredSi. Linum ti­ lo da oleum zeTi] – sqeli magari qsovili. enaTmecniereba). SigniT Seminu­ li tixris mqone msubuqi avtomobili.lil -296- ebis unarianoba droulad Seasrulon TavianTi fu­ ladi valdebulebebi. lingvQstika [fr. rome­ lic gardatexs sinaTlis sxivebs. limnç tba da Logos moZRvreba] – hidrologiis dargi. sinon. ris ganaRdebac. ¥ limfuri. tbis­ mcodneoba limUzin­i [fr. gansakuT­ .  l.  eleqtroenergiis l. lQmfa [laT. linolEum­i [laT. limes (limitis) zRvari] _ norma. sviftis roman `guliveris mogzaurobaSi”]. jirkvlebi. fulad qcevac SeiZleba. Cve­ ulebriv samkurnalo ta­ laxiT mdidari. importis l. ramiT sargeb­ loba. ¥ linzuri. limnolOgia [berZ. lQnza [germ. enaTmecnieri). lQngvist­i – lingvistikis specialisti (qarT. romelTa Sesaxeb moTxrobilia j. ¥ likviduri. ¥ lingvistikuri da (dasaS­ vebia) lingvisturi. lQman­i [berZ. Lympha sufTa wyali.  mikroskopis l. Linse] – optikuri mina. sinon.  l. Linguistique < laT. rome­ lic swavlobs tbebs. qondriskaci. lilQput­i _ aranormalurad patara tanis adamiani (qarT.

 l. poezia. lirQkos­i _ poeti. romlis profesiaa literaturuli saqmianoba. poeziis saxeoba. Lyra] – Zveli ber­ Znebis simebiani sakravi. iTvleba poeturi Semoq­ medebis.  nikoloz baraTaSvilis leqsebis l. 2.. literAtor­i _ piri.]. mxatvrul nawarmoebTa (poezia.  liriuli Scd.-297rebuli narevi nivTierebiT gaJRenTili. raime sagnis Sesaxeb ar­ sebuli nawarmoebTa erTob­ lioba. mwerali. mxatvruli literatura _ igivea rac literatura (mniSv 2). lQrizm­i _ lirikuli xasiaTi. lirikuli Sinaarsi risame. Lynch vinme planta­ toris. lirQkuli wQaRsvla _ (wign). ro­ melic gamosaxavs poetis grZnobebsa da gancdebs. lQnCis sasAmarTlo (kano­ ni) – brbos mier dasja (cema­ wameba. proza. romlis drosac eklesias gars uv­ lian. lQra2 [it. teqnikuri l. litaneia] _ sa­ yovelTao locva.  akakis l. STagonebis simbo­ lod. lQsting­i [ingl. listing siaSi Setana] _ monacemebis dabeW­ dva.  samedicino l.  qarTuli klasikuri l. lQrika [berZ Lyrikos lirasTan (ix. mokvla) gamoZiebisa da gasamarTleblis gare­ Se (ing. Lira] – fulis er­ Teuli italiasa da Tur­ qeTSi. werilobiT nawarmoebTa erToblioba. 2. romelic lirikul leqsebs wers. am saxis poeziis nawar­ moebaTa erToblioba. Litteratura] 1. lira1) dakavSirebuli] – 1. literAtura [laT. litAnia [berZ. iyeneben iatak­ ze dasagebad.  axali qarTuli l. lQra1 [berZ.. drama) er­ Toblioba. mxatvruli nawarmo­ lit ebis Txrobis Sewyveta da avtoris piradi gancdebis CarTva. imarTeba didi dRe­ saswaulis (an saero gan­ sacdelis) dros. romelic kompiuterma mogvca.  linoliumi Scd. Carlz linCis gva­ ris mixedviT. 3. ¥ lirikuli. literatUruli da sa­ .

litUrgika _ moZRvreba mRvdelmsaxurebis wesebis Sesaxeb. lQft­i [ing. Licentia ne­ bis darTva] – 1. liftiori). (s. (am mniSv. ¥ meliftisa.  litra Scd. lifti). Leiturgia RvTismsaxureba] _ mTavari qristianuli mRvdelmsaxu­ reba. 3. raime sameurneo – komerci­ uli moRvaweobis nebarTva. licEnzia [< laT. melifte – piri. satvirTo l. saqonlis sazRvargareT gatanis an Semotanis nebarTva. romelsac aqvs gark­ veuli formebi. diqtatoris) Tanmxlebi pi­ ri. Jamis wirva. Liquer] – tkbili magari (alkoholiani) sas­ meli. 2. lQqtor­i [laT. savaWro markis gamoyenebis ufleba. raimeTi SeRavaTianad an ufa­ sod sargeblobis ufleba. (s. Litrage] _ raime WurWlis tevadoba rac litrebiT izomeba. Litre berZ.  l. skola­baRis) saxelwodeba.. sm­s. liftQor­i _ igivea. rZe. am ne­ barTvis damadasturebeli sabuTi. Lictor] – Zvel romSi: umaRlesi Tanamde­ bobis piris (mag.) nawarmoebi. licEist­i _ liceumis mos­ wavle. liqQor­i [fr. licEumi da lQcei – [< berZ. konsulis. Lykeion aTenSi koro­ mis (oles. lQtraJ­i [fr. romelic lifts emsaxureba (sinon. sadac aris­ literAturo _ rac da­ kavSirebulia mxatvrul literaturasTan. Litra girvanqa] _ siTxis sazomi erTeuli.  meliftesi Scd.). gamogonebis. lQtr­i [fr. litUrgia [berZ.lit -298 samgzavro l. udris 1000 kub. lQtra _ qarTuli sityvaa da niSnavs Tixis patara viw­ royelian wylis WurWels.  avzis l. rac me­ lifte (ix. literatUruli (sali­ terAturo) Ena – saerTo­ saxalxo enis damuSavebuli forma. . Lift] _ mraval­ sarTulian SenobebSi mo­ wyobili vertikalurad moZravi eleqtro manqana.  erTi l. misi mcveli.) wreebi l.

idealistur filosofiaSi: sulieri pirvelsawyisi. 2.-ebis cxrili. loRikuri Scd. martivi gra­ fikuli aRniSvna. azri. riCardsonis roman `klarisa harlous”­ is gmiris saxelis mixedviT] logarQTmuli saxAzavi – iaraRi sxvadasxva martivi gamoTvlis Sesasruleblad. lobireba. Logos far­ doba. mwerlis s. Sefardeba da arithmos ricxvi] – (maTem. logOti p­i [berZ.  movlenaTa l. lOgos­i [berZ. gantoleba. 2. daskvna. Logos sityva. Logos sityva. dawesebulebis. logopEdia [berZ. saqarTveloSi: saSualo saswavlebeli romelime sagnebis gaZlierebuli swavlebiT. l.  loRika. goneba] – 1. Lovelace ing.S. ¥ logariTmuli.  l. kanonzo­ miereba risame. mizanSewoniloba. emblema. lOb­i [ing.  lobizmi. rom miviRoT mocemuli ricxvi.  l.-299totele aswavlida] – 1. safrangeTisa da dasavleT evropis zog sxva qveyanaSi: saSualo saswavlebeli. Logos sityva da typos anabeWdi] – raime formis.  sabunebismetyvelo l.  dialeqturi l. rom­ lebic zewolas axdenen parlamentis wevrebze gan­ sazRvruli wreebis inte­ resebisaTvis. cneba. mec­ niereba azrovnebis forme­ bisa da kanonebis Sesaxeb. lobisti. ¥ logikuri. sxva mistikuri cnebebi. 2. Logikē] – 1. gamoTvla. logAriTm­i [berZ. oficia­ lurad da araoficialu­ rad moqmedi jgufebi. lov lOgika [berZ. lovElas­i [fr. romelSic unda aviyvanoT ricxvi (fuZed wodebuli).  l.) maCvenebeli xarisxisa. RvTaebrivi goneba da misT. metyveleba da paideia aRzrda] – mecniereba metyvelebis sxvadasxva nak­ lisa da maTi mkurnalobis Sesaxeb. . aso­ ciaciis da a. ¥ liceumis. Zvel berZnul materialistur filosofiaSi (heraklites­ Tan) sayovelTao kanonzomi­ ereba. Lobby kulua­ rebi] – kontorebisa da agentebis sistema.

aparati. po­ litikur moTxovnas (qarT. lokalizAcia da lokalQ­ zeba [laT. bgeriTi talRebis an radiotalRebis saSua­ lebiT.  loialuroba. Locomotive < laT. Localis adgilob­ rivi] – 1. Locus adgili. 2.] – sa­ xelmwifo an komerciuli sakredito dawesebuleba. 2. 2. Lock out vin­ mes win karis daxurva] – mflobelebis mier sawar­ moebis erTdrouli daxurva da masiuri ganTavisufleba muSa­mosamsaxureebisa ga­ ficvebis Sewyvetisa da ma­ Ti moTxovnebis uaryofis mizniT. sax. mowodeba).) rac garkveul ad­ gils ar scildeba. motio moZraoba] – Zalovani man­ qanebis. rom­ . 3. loiAlur­i [fr. romelic gamoxatavs saxelmZRvanelo ideas. lokAlur­i [laT. lOzung­i [germ. Loyal erTguli] – 1. aparati. Lozung] – mokled gamoTqmuli mimar­ Tva.  l. Loco gan­ valageb] – 1. lokomOtiv­i [fr. vinc keTilsindisierad eq­ ceva visme an rasme.saidanac Sua saukuneebSi gamodiodnen – qalebis motrfiale mama­ kaci. depo. lokAtor­i [< laT. rac aseT erTgulebas ga­ moxatavs. erTguli. romelic sesxs iZleva Zvir­ faseulobis an moZravi qo­ nebis dagiravebiT [italiis provincia lombardiis sa­ xelis mixedviT. brigada s. ing. ad­ gilobrivi. romelic gansaz­ Rvravs sxeulis adgil­ mdebareobas misgan arek­ lili. romelic Tavmoy­ rilia romelime gansazRv­ rul adgilze. risme adgilis Semosaz­ Rvra. omi. lOmbard­i [geogr. damokidebuleba. arsebuli sa­ xelmwifo xelisuflebis momxre. lokAut­i [laT.loz -300lis saSualebiTac arkveven sxvadasxva obieqtis adgil­ mdebareobas. raimes gavrcelebis SezRudva gansazRvrul zRvrebSi. ¥ salokomotivo.  l.  s. sinon. Localis] – (wign. orTqmavalisa da Tbomavalis saerTo saxel­ wodeba.

lUza [holand. lOrnet­i [fr. 2.stum­ rebisaTvis das xv. lOjia [it. stadi­ onze: adgili. romelSic yrian la­ tariis bileTebs nomrebis gasaTamaSeblad.  meore iarusis l. lOrd­i [ing.  lociasi Scd. lOJa [fr. Lonye Toki. ro­ melic gamobmulia cirkis msaxiobis qamarze saxifaTo triukebis gakeTebis dros. Lootsen gemis tareba] – zRvebis. loji Scd. Senobis nawili.romelsac gareTa kedlis nacvlad aqvs Ria kolonada an Ta­ Ri. ¥ lojiisa. saqmiani garigebis dros. ¥ lociisa. saqoneli (auqcionze). sawylo gzebisa da sanapiroebis aRweriloba. 2. lOt­i [ing. Lord] _ inglisis umaRles TavadaznaurTa memkvidreobiTi tituli. auqcionze gasayidi saqonlis sazomi erTeuli. Loto < it. xa­ verdiT gadakruli.  l. Lorgnette] – sa­ xeluriani dasakeci saT­ vale. masonTa sazogadoebis gan­ yofileba. lOcman­i [holand. TviTon es gasayidi nivTi. 2. gamoyofili presis muSakebisaTvis. mayu­ rebelTa darbazSi ramde­ nime kacisTvis gamoyofili adgili. Loggia] – 1. Loootsman] – saxifaTo da Znelad ga­ savlel raionebSi gemebis gatarebis specialisti. losQon­i [fr. sa­ TamaSo kartis “lombenis” saxelwodeba] _ banqos sa­ TamaSo asakeci magida. lOcia [< holand. rac saWiroa gemebis usafrTxo tarebi­ saTvis. Lotion] – erT­ gvari surnelovani wyali. Lot] _ 1. lotOtron­i – mbrunavi doli. lOnu­i [fr. Luza] – bili­ ardis magidis kideze da­ kidebuli Wrili. Senobas mikruli Ria aivani. qaman­ di] – mavTuli an Toki. . lOto [fr. luz lOmbenis mAgida [moZv. romelSic bur­ Tebze faraven amoZaxebul cifrebs (an naxatebs). lotto] – saTamaSo. 3.-Ta palata.  lojiasi. romlis qveSac mimagrebulia bade burTis Casagdebad.-301mevaxSeebi). sxdomaTa darbazSi. Loge] – 1.

¥ luminescenciuri. lunAtizm­i [laT. qimiuri an sxva pro­ – saxelmwifo qonebis peri­ cesebiT. Lustre] _ Werze Ca­ xedviT. Lustracja] ruli. luna mTva­  luteranoba Scd. lumpenproletarQat­i luTerAnoba – protestan­ [germ. saxeli. Luik] _ CasaZ­ reblad). luminiscenturi Scd.). saxis atraqcionebiTa da  l. mawanwalebi da mocenda me­16­s. Lux sinaTle] –  l. l.luT -302- cenciuri. romlis drosac kuT. romelic cnobili mosakidebeli gasanaTebeli iyo simdidriT da araCve­ mowyobiloba.) saxelis mi­ lUstra [fr. welT. lukUlusis nAdimi – mdid­ ruli nadimi [romauli lUpa [fr.  qarTulSi winaT ixmare­ boda loTrangoba. lunaticus] lu­ natizmiT daavadebuli. (fiz. gasarTobebiT.] – Zveleburi mZinare adamiani sxvadasxva franguli oqros fuli. gamowveuli eleqt­ lustrAcia [poln. Louisd’or sa­ mareoba. mimdevari. Lumpenproletariat] _ tobis erT­erTi ZiriTadi deklasirebuli elementebi mimarTuleba. re] _ avadmyofuri mdgo­ luQdor­i [fr.  luminiscencia. Luan sanTelia (qarT. scenaze da sxv. oduli aRwera. eklesia. romi Wrili (mag. ww. – qalaqis parki sxvadasxva ¥ luTeranoba. analizi. lUqs­i1 [laT. romelic aR­ (maTxovrebi. Luna-park] Rvrebis safuZvelze. Loupe] – gamadidebeli sardlis Lucallus-is (177­56 SuSa. naTeba.) raime sxeulis civi  liustra Scd. luminis- luTEran­i – luTeranobis . ramdenime eleqtronaTura luminescEncia [< laT. men (luminis) sinaTle] – WaRi). niaSi martin luTeris moZ­ lUna­pArk­i [germ. Zv. lampa. moqmedebebs asrulebs me­ qanikurad (gauTviTcnobie­ lUk­i [holand. sinon. romelzedac ulebrivi nadimebiT). ganaTebis sazomi erTeuli.) lunAtik­i [laT.­Si germa­ misT. gembanze.

nis meTauris tituli. jo­ m. Lux cxovelebuli moZraobaa. magistralis mTavari. mTavari xazi ra­ tegoriisa. magistratus (mr. am  magmasi. am xaris­ rmidan amotyorcnili gam­ xis mqone piri. muni­  m.-is amofrqveva. umaRlesi ka­ ZiriTadi. ferre tareba] –  mTavari m.) vulkanis moqmedebis zog qveyanaSi: erT­erTi sa­ Sedegad dedamiwis siR­ mecniero xarisxi. joxeTis mbrZanebeli. magma comi] – (ge­ rosi maswavlebeli] – 1. Luxe fufuneba] – titulis mqone piri. m magQstrat­i [laT.) gazsadeni. sinaTle. rkinigzis. mAgia [laT. meore safexuris kursdam­  m.  m. umaRles saswavlebelSi warmoiqmneba amofrqveuli orsafexuriani swavlebis qanebi. tralo. Lucifer si­ melzedac Cveulebriv ga­ naTlis matarebeli.) xelisufalni. vnuri an rainduli orde­ ¥ magmisa. m. ol. 2. gacivebiTa da gamagrebiT 2.) arxi. m. qalaqis axali qristianobaSi: eSmaki. eleqtrogayvanilobis. (s. ¥ magistraluri da samagisdacemuli angelozi. misi  filosofiis m. (sastumroSi). legrafis) sistemaSi. Zala.  liuqsi Scd. magia] – jadosnoba. maRazia – l. magmatiuri Scd. . qalaqis farTo quCa. mAgistr­i [laT.  kaiuta – l. mowyobili. magister uf­ mAgma [berZ.. ci paliteti. 3. warmmarTveli] – 1. ime qselis (mag. misnoba. Zvirfasad. komfortulad magQstral­i [laT. Tavrebuli. dnari silikaturi masa.. sityva. mmarTveloba] – dasavleT jadoqroba. te­ nomeri – l.-303- mag lUqs­i2 [fr. m. (s. ro­ liucQfer­i [laT. qanebi.) kabeli. laqis mmarTveloba. ¥ magmuri.satana. (s. evropis zog qveyanaSi: qa­ ¥ magiuri. Sua saukuneebSi: bermonaz­  m.

agreTve moWadra­ kis. magnolia] – maradmwvane xe an buCqi. qal­ batoni. madame] – 1. . mausoleion – kariis mefis – mavzolias ganTq­ muli akldama] – didi ar­ qiteqtoruli nageboba saf­ lavze. miRebulia sxva mra­ val qveyanaSi.-ebi. magneto. mAgneto [fr.  xelovnuri m. magnolOgia [fr. mausoleum < berZ. magnētis] – rki­ nis madnis an foladis na­ Weri. mimarTva gauTxovar qalisadmi saf­ rangeTSi. veli. mAdera – erTgvari magari Rvino.  magnitafoni Scd. ¥ magnituri. magnatus di­ debuli] – msxvili kapi­ talisti. magnitOfon­i [berZ. romelsac aqvs unari miizidos rkinis an fo­ ladis sagnebi (moZv.  miaqcieT yuradReba: magniti.) magnitur movlenaTa erToblioba. madrQgal­i [fr. magnētis magniti da phone bgera] – aparati magnitur firze bgeris Casawerad da Semdeg mis kvlav sawarmoeblad. mAdam­i [fr. Zvelad – ucxoeli aRm­ zrdeli mdidar ojaxebSi.mag -304aqvs TeTri surnelovani yvavilebi. Cveuleb­ riv miZRvnili qalisadmi. miRebu­ lia sxva mraval qveyanaSi. er­ Tvis agreTve saxelsa da gvars. magnéto] – eleqtromagnituri xel­ sawyo sawvavi narevis asanTebad (naperwklis war­ mosaqmnelad) Sigawvis Zra­ vas cilindrebSi. sinon. memamule. mademuAzel­i [fr. magram – magnetizmi. kompozitoris. mademoiselle] – qaliSvili. (mavzolis akldama mAgnat­i [laT. maEstro [it.  m. mewarme. magnEtizm­i _ (fiz. mavzolEum­i [laT. andamati). maestro] – sa­ patio wodeba did xelovnis (diriJoris. 2.  dedamiwis m. mxatvris). erTvis agreTve saxelsa da gvars. mAgnit­i [berZ. madrigal] – maxvilgonivruli patara lirikuli leqsi. xarobs Tbil qveynebSi. mimarTva gaTxovil qalisadmi safrangeTSi.  finansuri kapitalis m.

`wmin­ xalxebisa. saukuneebSi: CrdiloeT  m.-305- mai aSenebuli iqna Zv. oba. agreTve ma­ bisa. – Zveli sparselebis re­ ligia (qarT. me­4 tike] _ mecniereba samya­ saukuneSi mcire aziaSi. maiOlika [it.. maTemAtika [berZ.maTUsala: maTusalas xnisa – ityvian Zlier xnier cxlTayvanismcemloba). damaarsebeli am icocxla]. anAlizi – erTob­ vlebiT) ZiriTadi mo­ lioba maTematikis darge­ saxleobis. lica – dasaxeleba kunZul mAzurka [< polon. maiolica < majoromelmac aRwera igi]. adamianze [bibliuri pat­ [umaRles RvTaebis – ahu­ riarqis maTusalas saxelis ra mazdasi (ormuzda ­ mixedviT – romelmac yve­ `naTeli sawyisi”) saxe­ laze didxans (969 wels) lidan. afrikis (egvi ptis gamoT­ maT. hqondaT mazOxizm­i _ sqesobrivi ieroglifuri damwerloba ukuRmarToba erTgvari [av­ axal welTaRricxvis da­ strieli mwerlis zaxer sawyisSi. mxatvruli keramikis saxe­ musika am cekvisTvis. religiisa aris miTiuri winaswarmetyveli zoroas­ mAia – jgufi enobrivad monaTesave indieli tra – zaratustra. mathēma- . gamoyenebiTi m. debulebaTa da sivrciTi  tutanhamonis m. umaRlesi mAvreb­i [< berZ. sinon. romlebic da” wigni mazdeizmisa aris cxovrobdnen meqsikis. polonuri erovnuli cekva. mauros muqi] m. teritoriebze. q. ce. mcireTa meTodebiT. formebis Sesaxeb. mazurek] – maliorkasi (maiorka)] _ 1. – mazoxis gvaris mixedviT.  elementaruli m. amocana. ros raodenobriv damoki­ galikarnasSi). mazdeAnoba da mazdEizmi  maTmatika Scd. romelTa mizania fun­ Ti dampyrobi arabebis qciebis kvleva usasrulod evropuli saxelwodeba. – antikur xanasa da Sua ¥ maTematikuri.w. hon­ – avesta]. durasisa da gvatemalis  mazdeianoba Scd.

makros didi da kosmos samyaro] – var­ skvlavTa samyaro. gadat. kapitnis momdevno. mamluq – mo­ na] – Sua saukuneebSi egvi p­ teSi: Turqi da kavkasiuli (maT Soris qarTveli) tyve monebisagan Semdgari sul­ Tanis piradi gvardiis ja­ riskaci (Sdr. mackintosh < sakuT. maquillage] _ kos­ metikis saxeoba – feris wasma saxeze. didi] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. literaturaze.. [berZ. (saub.) ityvian mdare xarisxis. makulature laT.) sa­ xelidan]. wignebi. ¥ malariuli da samalario. (s. maliariuli. cieb­cxeleba. msxvils. makulo vsvri] – 1. dekoraciis m. romelic dafaru­ lia gaumWvirvale WiquriT. romlebic kvlav qaRaldad unda ga­ damuSavdes. kosmosi (Sdr. maQor­i [laT. makiavElizm­i – politika romlis mixedviTac dasa­ xuli miznis misaRwevad ga­ marTlebulia yovelgvari saSualeba [florenciis respublikis politikuri moRvawisa da mwerlis ma­ kiavelis (1469­1527 w. modeli. makros grZeli. agreTv uvargisi qa­ Raldi. (sarkaliT). malAria [it.  m.  makentoSi. am wodebulebis mqone ofi­ ceri.. makQntoS­i [ing. malaria] – cieba. aseT nawar­ moebTa erToblioba. niSnavs dids. feradi gamomwvari Tixis nawarmi.  saxlis m. makler] – Su­ amavali savaWro.) dispanseri.mai -306garigebaSi. maquette] _ raime nakeTobis nimuSi Semcire­ bul zomisa.. mAkler­i [germ.] – wyalSeuvali (garezinebuli) qsovilis sawvimari erTgvari. sax. makro. mAmluq­i [arab. makrokOsmos­i [berZ.. 2. mikrokosmosi). sabirJo . mAket­i [fr. 2. major ufrosi] – armiaSi: oficris wode­ buleba. makentoJi Scd. samaliaro Scd.  birJis m. makQaJ­i [fr. beW­ dvis dros gafuWebuli qa­ Raldi.  maiolkasi Scd. ianiCari). makulAtura [germ. ¥ maiolkisa.  maliaria. wignis m.uniWo nawarmoebze.

veraguli moqmedeba. mandarin] – 1.) didi taqtikuri mecadineoba. Zvel aRmo­ savleTis zog xalxSi: sim­ didris RvTaeba. zoroastrizmisa da Zveli babilinuri religiis ele­ mentebi. manis burRuli. mango < mal.] – 1. xarobs aziaSi. 2. mandEizm­i – religia. manna < Zv.  m. konfe­ renciaze. mAmont­i [rus. samandato: samandanto ko­ misia – komisia. xriki.-307 ixmareboda agreTve mama(e) luki. mAnanis bUrRuli – xorb­ lisgan damzadebuli wmin­ da burRuli. 2. gadaadgileba saomari operaciebis dros. warmoiSva meso­ potamiaSi Cveni eris da­ sawyisSi [naTeli Zalis mandad­haias saxelis mixed­ viT]. ¥ mananisa. vercx­ lismoyvareoba. romelic iqmneba yrilobaze.  deputatis m. romel­ Sic Sereulia iudaizmis.) angareba. jarebis an flotis moZra­ oba. mandatum da­ valeba] – visame rwmune­ bulebis damadasturebeli mowmoba. (gadat. mAmona [berZ. hqonda grZeli. man mandArin­i [esp.  SemovliTi m. 2.  mananasi. 2. maradmwvane citrusovani xexili. mAndat­i [laT.-s wveni. mAnanis fAfa – am burRu­ lis moxarSviT damzadebu­ li fafa. (gadat. мамонт] – ga­ daSenebuli cxoveli spi­ losebrTa ojaxisa. fafa Scd. nam­ . manEvrebi – 1. xSiri bewvi da mox­ rili eSvebi. (samx. mamonas simdid­ re < arab] – 1.] – bibliuri legendis mixed­ viT: sakvebi. kongresze – de­ legatebis rwmunebulebaTa Sesamowmeblad. am xexilis surnelovani tkbili nayofi. fandi. ebr. romelic ze­ cidan ucvioda ebraelebs udabnoSi svlis dros. maradmwvane citrusovani xexili.) eSmakuri. manoeuvre] – 1. mAnana [berZ. mAnevr­i [fr. mAngo [fr. am xexilis narinjisferi surnelovani tkbili nayo­ fi.

mAnera [fr.-ebi. (rk. mosaxleobisadmi gansakuT­ rebuli mniSvnelobis mqone movlenis gamo.  cocxali m.) sadguris xazebze lokomotivebisa da vagone­ bis moZraoba matareblebis Sedgenis mizniT.man -3082. 2.  manikuri.-ebi. 2. adamianis sxeulis formis figura tansacmlis saCve­ neblad (maRaziebSi. Tavis daWeris wesebi. romelime avtoris. moqme­ debis.  s. 2. patara gadasatani SemoRo­ bili moedani bavSvebisTvis. mAneJ­i [fr. maniere] – 1.  kargi m. manicure < laT. Cveva. romlebic fexs idgamen. 2. .-ebi. qcevis Tavisebureba.) oini.). 3. manēge] – 1. cirkis wre. sieSmake. (wign. manus xeli curo vuvli. (mr. arena). ¥ samanevro. elmavali. vasufTaveb] – xelis frCxi­ lebis sagangebo gawmenda gaprialeba. visame Semoqmedebis TviseburebaTa mxatvruli nawarmoebis Sesrulebis xerxebis er­ Toblioba. manifestus aSkara] – 1. manikQur­i [fr. mania vneba. ateli­ ebSi). mani pulAcia [fr.­gz. piri. umaRlesi xelisuflebis werilo­ biTi mimarTva. yalTabando­ ba. (gadat.  sagazafxulo m. mAnia [berZ. manQfest­i [laT. sazRvao m. yofaqcevis normebi. romelsac acvia axa­ li fasonis tansacmeli saCveneblad (modebis de­ monstraciis dros). 2. manipulation] – 1. rTuli xerxi xeliT muSaobisas. 3.  gandidebis m. romelic gan­ kuTvnilia cxenebis saxed­ nad an cxenosnobis saswav­ leblad. adamianis avadmyofuri fsiqikuri mdgomareoba. mulani (sinon.) raime rTuli moq­ medeba. SemoRo­ bili moedani an specialuri didi Senoba. ro­ desac mTeli misi grZnoba da goneba raime erTi ide­ isaken aris mimarTuli. dvil saomar pirobebTan miaxlovebuli. manEken­i [fr. mowodeba. cudi m. mannequin] – 1. manikiurebi Scd.-ebi. Zlieri midrekileba rai­ mesadmi. sigiJe] – 1.

safeiqro mrewvelebis na­ warmi.) lo­ gariTmis wiladuri nawi­ li.  monometri Scd. manteam] – qalis farTo palto. mAntisa [laT. 2.) kanis sinji organizmis tu­ berkulioziT daavadebis dasadgenad. manUskri pt­i [laT. da­ qanebul saxuravis qveS.  dasaSvebia – mansardi.  moluskis m. politikuri partiis. ¥ manufaqturisa. (ekon. romlis bgerebi qmnis did mcire .). mAJor­i [fr. sax. qsovilebi.] – sacxovrebeli sad­ gomi – saxlis sxvenze.) sfero dedamiwis qerqis qveS. mAntus reAqcia – (medic.  kapitalizmis m. mantissa dama­ teba. ro­ melic faravs sxeuls. ¥ mantiisa. romlisTvisac dama­ xasiaTebelia xelis iara­ Rebis gamoyeneba da Sromis ganawileba muSebs Soris. mogeba] – (maTem.) zogi uxerxemlo cxovelis kanis naoWi. (zool. mis saxeloze mibmuli an mikerebuli. mamos ara­ mkvrivi da metreo vzomav] – xelsawyo siTxis an gazis (airis) wnevis gasazomad. msoflios yvela xalxisadmi. 2. farTo.  manufaqturasi Scd. majeur] – (mus. mAnto [fr. maJ 3.-309 m. musikaluri wyoba.  mantiasi Scd.upiratesad Zveli. berZ. Cveulebriv bewvisa. ¥ mansardiani.  m. manUet­i [fr. manuscriptum] – xelnaweri. grZeli wamosas­ xami.) warmoebis forma. (geol. koteji.  mantisasi Scd. manifestAcia [laT. mantion] – 1. mansarde < sak.  monazvnis m. ¥ mantisisa. manufaqtura] – 1. mauchette] _ pe­ rangis maja. manifEstant­i _ manifesta­ ciis monawile. sa­ zogadoebrivi organizaci­ is werilobiTi saprogramo mimarTva. mAntia [gvind. manifestatio gamocxadeba] – masobrivi svla quCaSi solidarobis an protestis gamosaxatad. manufAqtura [laT. periodi. gAnsarda [fr. manOmetr­i [berZ. 2. ¥ manufaqturuli.

umravlesoba miiRes. minori). zikuri moqmedebis sruli daqveiTeba moxucebulobis an xangrZlivi qronikuli avadmyofobis Sedegad. elebi. romlebmac xmaTa ruli iremi. marAneb­i [esp. mxiarul elferi (sa­ pirisp.) ityvian. cxvSi xvdebian partiis kan­ mAral­i [Turq.maJ -310- terciebisgan Semdgar akords. xelov­ nebaSi. rom­ xarobeli daeca da mokvda lis drosac arCeulTa ri­ (gardaicvala)]. TaR. wel­ loba). major didi] – 1. uuna­ roba (mecnierebaSi. romelic xmaTa umrav­ lesobiT airCeva.). sa­ drosac deputatobis kan­ idanac aTenSi surbiliT didati iRebs xmaTa um­ mivida maxarobeli (elini ravlesobis (sapirisp. damaxasiaTebelia mxne. mianis fsiqikuri da fi­ sastikad idevnebodnen ink­ . majoritaire < majorite umravlesoba < laT. jariskaci) da miitana ga­ proporciuli warmomadgenmarjvebis ambavi (Zv. marasmos dauZ­ cialurad miiRes qris­ lureba. 2. amis Semdeg ma­ 2. maraTOnel­i _ sportsmeni. maraTOnuli rbEna – Se­ jibreba sirbilSi 42 km­sa maJoritAruli warmo­ da 195 m­ze [Zveli saberZne­ madgEnloba – warmomad­ Tis sofel maraTonis (Magenlobis sistema. maJoritArul­i [fr. ada­ tianoba (kaTolikoba). romlis rathōn) saxelis mixedviT. majoritaire < majorite umravlesoba < laT. (ix. maJOrSia – (gadat. romelic maraTonul rbe­ naSi aris daostatebuli.  m. gacurva. arCevnebis sistema.) rac da­ kavSirebulia Zalian did distanciasTan. maraTOnul­i _ (sp. romlebmac ofi­ mArazm­i [berZ.] – didi cimbi­ didatebi. umrav­ lesobis daqvemdebarebas.) uilajoba. maJorQtar­i [fr. major didi] – parla­ mentis deputatobis kandi­ dati. 490 w). politikaSi da sxv. moSveba] – 1. marranos] – Sua saukuneebSi espaneTsa rodesac vinme mxiarul gu­ da portugaliaSi: ebra­ nebazea. rac Se­ exeba umravlesobas. (gadat. proporcia).

mwnileuli. Zv. am pirobebze zemoqmedebis xerxebi sa­ qonlis gayidvis sferos gasafarToveblad. mwnili. mar marginAlia [< laT. m. mariOnet­i [fr. ¥ markiani. sagerbo m.  m. romelzedac raime gamosaxulebaa da fasia aRniSnuli. aseTi niSani sxvadasxva sabuTze dasak­ ravad. margArin­i [fr. romelic garegnulad karaqs gavs da damzadebulia sxvadasxva cxoveluri da mcenareuli cximisa da zogi sxv. marinade] _ 1. 2.  pikuli kitris m. wveni (mwnilisa. markEting­i [ing. marinus sazRvao. mark. mariage qorwili] – banqos TamaSSi: erTi da imave feris papa da qali erTi moTamaSis xelSi. 2. marionette] – 1. niv­ Tierebebis erTmaneTSi Se­ reviT. mTavroba. biznesis . me­18 s.­dan – babilonis panTeonis uze­ naesi RvTaeba. marka2 [germ. marketing < market bazari] – biznesis Ro­ nisZiebaTa erToblioba ama Tu im saqonlis gasasaRebad sabazro pirobaTa Seswav­ lisaTvis.. zRvisa] – su­ raTi. marQaJ­i [fr.  safosto m. (gadat. margarine] – sakvebi cximebi.  m.-ebis koleqcia. Teatris Tojina. margo (marginis) kide] – wignis an xelnaweris kideze. marke] – safos­ to gadasaxadis niSani – patara oTxkuTxi qaRal­ di. ro­ melic zonarze an Zafzea Camokidebuli da ise aTa­ maSeben (zevidan). markka] – fulis erTeuli germaniasa da fineTSi. ¥ marionetuli.) ityvian pirovnebaze an mTavrobaze romelic usityvod asrulebs sxvis neba­survils. arSiaze moTavsebuli saTauri an SeniSvna. marQnad­i [fr.-311viziciisgan. konverti. romelzedac zRvis xedia gamosaxuli. mArka1 [germ. marixUana – narkotiki erTg­ vari. muJuJisa).  marionetka Scd. mArina [it. fin. mArduq­i [Sumer] – qalaq ba­ bilonis mfarveli RmerTi. welTaRr. marina < laT.

grafze maRali da hercogze dabali mArkiza [fr. marseillaise – safrangeTis qalaq – marselis mixedviT] – franguli revoluciuri simRera (Seiqmna 1732 w. mars] – (astr. mArs­i [laT. marmElad­i [fr. marqueur < marquer aRniSvna] – piri. geodeziur ga­ daRebisa da wiaRiseulis swori eqspluataciis spe­ cialisti.) 1.). ¥ markizasi. 2.  markizisa Scd. saf­ rangeTis didi revoluciis dros). markscheider] – samTo inJineri – samTo damuSavebis. marauder] – piri. 2. romaul miTologiaSi (omis RmerTi).romelic mzaddeba ver­ mutisa da inglisuri arayis. marmelade] – xilis wvenisgan SaqriT damzadebuli sakonditro nawarmi. bazarTkeTeba. romelic frontze moklulebsa an daWrilebs Zarcvavs. ro­ melic biliards emsaxureba. sityvebi da musika ekuTvnis samxedro inJiners reJe de lils (1760­1836 ww. sax. martini] – koqte­ ili. moralurad gax­ rwnili jariskaci. marquise] – mar­ kizis coli an qaliSvili. gankuTvnilia mravali adamianis erTad filosofia. mzis sistemis erT­erTi didi planeta mzisgan da­ Sorebis mixedviT rigiT me­ oTxe (qarT. mArtin­i [it. musikaluri nawarmoebi. TavadaznaurTa ti­ tuli. sinon. mArkiz­i [fr. markSaQder­i [germ. romelsac aqvs energiuli mkafio ritmi.  marmaladi Scd.  marselioza Scd. marselQeza [fr. Cveulebriv kanfe­ tebis saxisa. marqSeideri Scd. TamaSis dros angariSs awarmoebs.  marqSaideri. marixi). marquis] – da­ savleT evropis zog qve­ yanaSi. ritmuli svla mwyobrSi.. mArS­i [fr. rome­ . romlis Sedegad iq­ ca safrangeTis erovnul himnad. agreTve mware forToxlis wvenisa da zogi sxva kom­ ponentisgan. markQor­i [fr. marodQor­i [fr.mar -312lic omis dros Zarcvavs mosaxleobas. markSeideri.  sazeimo m. marche] – 1. < geogr.

-ebs! aznaurTa winamZRols sa­ (ix.. masAJist­i – masaJis keTebis TviTmfrinavisa. massage] – adamianis ¥ marSlisa.  marSuti. romlisganac rebeli kvartali qalaqSi. TviT  sacxovrebeli m. farTo masebi. marche da route gza] – m. samwyobro m.) ma­ vani didi sivrce. (fiz. – masebi nerlis zeviT.. denoba.  Tujis gamdnari m. beli punqtebis aRniSvna mAsiv­i [fr. karaqis mArSal­i [fr. m. mAsaJ­i [fr.  turistuli m. (ist. massa gunda.-iT mkurnaloba. samxedro wodebuleba ge­ 4. agreTve masobrivi). m. gamosaxuli Txemi..  salaSqro m. uformo comisebri nivTi­ samgloviaro m. ro­ ¥ samarSruto. romelic 3. sqeli narevi. sxeulis raime nawilis da­  marSalisa Scd. geografiulad erTgvaro­ mAsa [laT.) gasaCere­ specialisti.-is keTeba.. _ sacxovnivTiereba. zela samkurnalo an kos­ mArSrut­i [germ. massa] – 1. lad. xalxi. 3.) ase ewodeboda Tavad­  codna m. wevrebuli mTianeTi. 2. marechal] – 1. moculoba. (qarT. massiv mZlavri. Cveulebriv mr. svlagezi). ama Tu im sagnis Semad­ melic egm­s mexsierebaSia geneli nivTierebis rao­ Senaxuli). werebis erToblioba (ro­ 2. mravali erTgvarovani gansazRvravs mis inerciul sagnebis. obieqtebis Cana­ da gravitaciul Tvisebebs. winaswar dasaxuli gza (adamianebisa. marschrute metikuri mizniT. Taflis m.  wylis m. melsac ara aqvs mkafiod  s. erTiani < laT.. 2.-313- mas svlis dros Sesasruleb­ Sedgeba sagani. sinon. – mSromeli mosaxleobis  aviaciis mTavari m. ereba. gadafrenis naWeri] – sustad dana­ m... qarTveloSi (oqtombris gadatrialebamde). < fr. maxasiaTebeli.  kisris m. matareblisa. samarSuto Scd. . taqsi.. teriis erT­erTi ZiriTadi  tyis m.

masmEdia [ing. daSnis gadamwyveti CacemiT Sesrulebuli.). bevri adamianis kvla] – toreadori. mniS­ < laT. rac mosaxleobis farTo ba. radios. demonstracia. biblioTeka. saxelwodeba. sazogadoebrivi – sain­  msoflio m. cekvebi. maskulinizAcia [<laT.. (1:100).). mSenebloba. romlis monawileebs uke­ mAson­i [fr. te­  m.)  m.) zoma. maskArad­i [fr. gadat. ZuZus anTeba. sagnebi. rukaze. ulvaSebis. mascarade] – gasarTobi saRamo. romelic arsebobs ada­ fenebisaTvis aris gankuT­ mianis cnobierebis gareSe vnili.  masiuri sxvaa (ix. m. erT santimetrSi gaCena. awarmoeben. naxazze.) obieqturi realo­ 2. (mag. (filos.mas -314- masQuri – didi. materia] – 1. mason `Tavisufa­ li kalatozi”] – mimdevari TiaT niRbebi da acviaT re li gi ur­filosofiuri gansakuTrebuli.  s. m. bevrisaTvis xelmi­ da misgan damoukideblad. mejlisi.] – komunikaciis vneloba. masculinus mamrobiTi] – mAsStab­i [germ.  masobrivi sxvaa (ix. sawvdomi.) saerTo  maStabi. kari. matEria [laT.  saqonlis m.-is mecnieri. mAstit­i [< berZ. gaqaneba risame. maStaburi Scd. moxmarebis . matAdor­i [esp. 100 km. m. organizaciebi. m. svetebi. gegmaze mdedrobiTi sqesis indi­ mocemuli xazebis sigrZis vidisaTvis meoreuli mam­ Sefardeba namdvil sigr­ robiTi sqesobrivi niSnebis ZesTan adgilze. klavs xars. formacio masobrivi saSua­ ¥ masStaburi (mniS. 2. matador < matar masObrivi – 1. romlisganac  m. saxasiaTo mimdinareobis (masonobisa). 3. sarZeve jirkvlebis anTeba. gamoSveba.. tansacmeli. mastos ZuZu] – ¥ samaskarado. leviziis da a. Masstab] – 1. nivTiereba. (wign.. 2­isaTvis). kostiumi. boxi xmis. S. mZime. lebebis (presis.romelic monawileobiT Seqmnili.  m. rasac didi raodenobiT  m. mass media 2.

xolo idea. samyaro. buneba. cnobiere­ bisagan damoukideblad ar­ sebuli. gvari.-is agebuleba.) muyaos CaR­ rmavebuli forma ste­ reoti pis Camosasxmelad. su­ raTis. ¥ materialisturi. idealizmis sapirispiro. agreTve patriarqati). 2. cno­ biereba. 2. Cadeba] – mosabez­ rebeli radio da sate­ levizio reklama xSirad ganmeorebadi lozungis. materiAlizm­i [fr. (poligr. m. m.-315Sedgeba fizikuri sxeule­ bi. 3. saxiT. matricula Ria sia] – umaRlesi sas­ wavleblis studentis CaT­ vlis wignaki.  xalxis m.) garkvuli wesiT ganlagebuli maTematikur sidideTa cxrili. ¥ matriarqaluri. romlis mixedviTac mate­ ria. yofiereba aris pirveladi.  m.) liTonis CaRrma­ vebuli forma Sriftis Ca­ mosasxmelad. sakabe m. materiAlur­i _ 1. mater (matris) deda da berZ. nivTieri. melodiis da a. mdgomareoba. matrQkul­i [laT.­is qsovili. matrimonium (matrimonialis) qorwineba] – qorwinebasTan. 3. m. (maTem. Matrize < laT.  sakostiume m. matrona] – Zvel romaelebSi: sapatio qali. matrimoniAlur­i [laT.  g.. suli – meoreuli (meoradi). arche mat Zalaufleba] – pirvel­ yofili­gvarovnuli wyobi­ lebis adreuli periodi. simbolis. filosofia. matriArqat­i [laT. mAtrica [germ. fizikuri (sapirisp. matriarxaluri Scd. qonebrivi. . wyaro] – 1.  matriarxati. (poligr. matrAkaJ­i [fr. matraquage daWedva. saarsebo saSualebebTan dakavSirebuli. keTildReoba.ro­ desac gvarovnuli jgufebi iqmneboda qalis xaziT na­ Tesaobis safuZvelze da qals eWira gabatonebuli mdgomareoba (ix.S. matrix dasawyisi. matérialisme] – erT­erTi ZiriTadi filosofiuri mimdinareoba. mAtrona [laT. colqmrobasTan dakavSire­ buli. Tvalsazrisi. sulieri).  m.  m.

maUzer­i [< sak. maximum] – yvelaze meti raodenoba risame (sapirisp. maximus udidesi] – (wign.. matC­rEvanS­i [ing. [fr. matroos] – rigiTi mezRvauri.] – pisto­ leti erTgvari. datvirTva. sax. matC­tUrnir­i _ Sejibreba WadrakSi. maqsimAluri [< laT.  maxinacia Scd..mat -316nelobiT gadidebis. maxima (sententia) ZiriTadi wesi. mAqsima [< laT. gagrZe­ lebis da a. maqinAcia [laT. eSmakoba] – arake­ Tilsindisieri xerxi risa­ me misaRwevad.  maqsi qvedatani. xelfasi. rodesac yvela monawile xvdeba erTmaneTs orjer an metjer. mAtros­i [holand. minimumi)  xelfasis m. match matCi da revanche revanSi. zRvruli (sapirisp. romliTac Saqris lerwams Wrian. mAtC­boli [ing. machinatio xriki.`imoqmede ise. ojaxis deda. S. avtomobilis m. maqsimAlist­i _ maqsimaliz­ mis mimdevari. mAtC­i [ing. xriki. mACete [esp.. maqsi. gadaWarbebu­ loba. maqsimAlizm­i [< laT. minimaluri). safexburTo m. match matCi da ball burTi] – CogburTSi: iseTi mdgomareoba. maqsQmum­i [laT.  imanuel kanti . fraziT. maximus udidesi] – yvelaze didi. logikuri an eTikuri princi pi.  saWadrako m. titulis aRsadgenad. sa­ magieros gadaxda] – Wad­ rakSi: eqs­Cempionis mier axali msoflio Cempionis saWadrako turnirSi gamow­ veva. princi pi] – qcevis wesi.  m. maximal] – mniSv­ . rode­ sac erT­erT mxares matCis mosagebad mxolod erTi burTis mogebaRa aklia. udidesi. romelic gamoxatulia mokle formiT. machete] – didi dana. match] – Sejibreba sportis romelime saxeobaSi or mowinaaRmdeges an or gunds Soris. rom Seni qcevis maqsima sayovelTao kanonad iqces”.) ra­ ime ukiduresi moTxovnis wamoyeneba. qvedaweli.

mahAgon­i [laT. mAhatma [sanskr. Megas didi da phone xma. islami. medaille] _ niSani . 2. sax. romelic raRac didze miuTiTebs.. iyeneben mxatvrul nakeTobaTa (ave­ jis da sxv. mahAraja [sanskr. rTuli sityvis pirveli Se­ madgeneli nawili. ebr. Tanamedrove indoeTSi: didad gamoCenili. indur miTologiaSi: msof­ lio suli. Megas di­ di da polis qalaqi] _ didi mravalmilioniani qalaqi. musulmanoba). mahatmâ] – 1. (geol. muslimani. ornamenti moxrili da sxvadasxva mimarTulebiT swori kuTxiT gadamkveTi xazebis saxiT. 2. gandi.-317- med mAca [Zv. muslimanoba.  maxaraja. mTavris (Tavadis) umaRlesi tituli.­Si (sinon. romelic sazom erTeulTan mierTebisas aRniSnavs mis milionjer gazrdas.) mdinaris kalapotis klaknili. megas didi] _ 1. megAfon­i [berZ. 1 megatona = mi­ lion tonas. nili mdinaris meandris (amJamad menderesa) saxelis mixedviT mcire aziaSi] – 1. māharādjā] – indoeTSi. gansa­ kuTrebiT pativcemuli. romelic sxvadasxva qa­ laqebisa da dasaxlebuli punqtis Serwymis Sedegad warmoiSva da xasiaTdeba bunebriv garemoze didi gavleniT.  megapolisi (didi qalaqi). megapOlis­i [berZ.. bgera] _ adamianis xmis gamaZlierebeli didi rupori. 2. romelsac ebraele­ bi religiuri Cveulebis mixedviT acxoben. ro­ melic arabuli gadmocemis mixedviT daaarsa winas­ warmetyvelma mahmadma (mu­ hamedma) me­7 s.  m. mahmadiAnoba – religia. TavsarTi. mahmadQan­i _ mahmadianobis mimdevari (sinon. Cveulebriv konu­ sis formisa. mEdal­i [fr. `RvTaebrivi ze­ adamiani”. musulmani). maxarajasi Scd.) dasamzadeb­ lad. _ daklak­ xmiadi. muslimi. am titulis mqone piri. meg(a). mahagoni] – zogi tropikuli xis mer­ qani (`wiTeli xe”). maccâh] – umarilo mEandr­i [sak. [berZ.  maharajisa. sa­ Tayvanebel pirTa tituli.

). medalQon­i [fr. spiritebis rwme­ niT: piri. mEdrese [arab. mediator Suamavali] _ 1.). ivane javaxiSvilis saxelobis m. SuaTana] _ (maT.med -318(moZv. 2.  medalisa Scd. iZlevian rogorc jildos.. medikAment­i [laT. patara Txe­ li firfita. momrigebeli. medius Sua­ Tana] _ 1. daxmareba. medQum­i < [laT. ¥ medlisa. medicina] – mecnierebaTa erToblioba adamianTa daavadebebis mkurnalobisa da Tavidan acilebis Sesaxeb. medailleur] _ medlebisa da liTonis fu­ lis (monetebis) Camosxmisa da Wedvis specialisti.  medianasi Scd mediAtor­i [laT. meditAcia [laT. medQana [laT. s. meditation] _ (wign. raime didi movlenis an gamoCenili moRvawis xsov­ nis aRsaniSnavad. warmoadgens mrgval an ovalur brtyel budes.). romelic samku­ Txedis wverodan mopirda­ pire gverdis Sua werti­ lamdea gavlebuli. eqi­ mi. ro­ _ liTonis mrgvali firfi­ ta.. mediana Sua. (mus.) wamali. madrasa < darasa Seswavla] _ mahmadianTa sa­ Sualo (iSviaTad umaRlesi) sasuliero saswavlebeli. dafiqreba. medQcina [laT. m.  ixmareba agreTve mediki. medalQer­i [fr. 2. universiteti. medicamentum] _ (spec. ¥ samedicino. romliTac instrumentze ukraven. ¥ medianisa. Wvreta.  oqros m. medQkos­i [laT. Medusa] _ zRvis labiseburi cxoveli. qalis sasimRero xmis SuaTana registri. wrfis monakveTi. . ro­ melSic Casmulia raime ga­ mosaxuleba.-is muSaki. romelic gardac­ vlilTa sulebTan amyarebs urTierTobas.  s.  eqsperimentuli m. medaillon] _ saoqromWedlo nawarmi. Suamavali adamianebsa da sulebs So­ ris. medicus] _ me­ dicinis specialisti. Suaka­ ci.  medaliori Scd. romelsac yelze ikideben. romelzedac raime re­ liefuri gamosaxulebaa.). mEduza [berZ.

meTodolOgia [berZ. (wign. moZRvreba Semecnebis mecnieruli me­ Todis Sesaxeb.  meduzasi Scd. mezalQans­i [fr. mETod­i [berZ. mEili (an imEili) [ing E-mail (electronic mail) eleqtronuli fosta] – kavSirgabmulobis erT­erTi saxe: informaciis gadacema satelefono qsel­ Si modemis (ix.) Tanmimdevruli. methodos] _ Teoriuli gamokvlevis an risame praqtikuli ganxor­ cielebis xerxi.  m. melancholia] _ naRvliani ganwyobileba. raime me­ TodTan dakavSirebuli. kaeSani.  m.  mowinave m. 2. 2. methodike] _ 1.  meTodologiuri.  samecniero kvlevis . meliorAcia [laT.m. xerxebis erTob­ lioba. mSrali miwebis xelovnuri morwyva. maTematikis m. erToblioba meTodebisa. meTOdika [berZ. kabineti.  meTodiuri Scd. m. inglisuri enis m. pedagogikis nawili – moZ­ Rvreba swavlebis meTodebis Sesaxeb.  qarTuli enis m. melioratio gaumjobeseba] _ Ronis­ ZiebaTa sistema (Waobebis amoSroba. gamokvleva. romlebsac iyeneben calke­ ul mecnierebebSi. misalliance uxamsi kavSiri] _ uTanas­ woro qorwineba wodebriv sazogadoebaSi.. romelic miz­ nad isaxavs miwis araxel­ sayreli bunebrivi piro­ . m. xeTa rgva da sxv. saxelmZRvanelo. ¥ meTodikuri. meSveobiT CarTuli kompiuterebs So­ ris.-319melsac aqvs sacecebi [ber­ Znuli miTologiis frTo­ sani urCxulis Medusa-s saxelis mixedviT. eqsperimentuli m.. risame praqtikulad Ses­ rulebisTvis saWiro me­ Todebis.  meTodiuri Scd.] ¥ meduzisa.). sevda.. analizi. meliorAtor­i _ meliora­ ciis specialisti. melanqOlia [berZ. 2.  istoriis m. ¥ meToduri _ 1.. methodos meTodi da logos moZ­ Rvreba] – 1. mel meTOdist­i romelime sagnis swavlebis meTodikis spe­ cialisti.

dana-Cangali. (moZv. cocxali ujredis gare­ 2. melodia sim­  m. 2.  m. zusti meqanikuri deklamacia] _ mxatvruli detalebis da samkaulebis kiTxva musikis TanxlebiT. simRerasa da musikasTan. dasamzadeblad. ki­ ¥ melxiorisa. melsac aqvs suros gvirgvini da tragediuli niRabi. [berZ. memosentenciebiT. am Janris na­ randum rac unda gvaxsovdes] warmoebi. melos sim­ ti. raime dawesebulebis mox­ melpOmene [berZ. _ 1. wyisSi uCvenebs am sityve­ Maillechort frangi gamom­ bis damokidebulebas musi­ goneblebis maios da So­ kasTan. rome­ damcavi apki. romelic daWimul mdgo­ melOdrama [berZ.-is gadacema. moqnili. Rera] _ simReris hangi. simReris si raime sakiTxis Taobaze. romelSic gadmocemu­ Rera da mania miswrafeba.). lia mTavrobis Tvalsazri­ sigiJe] _ musikis. Membrana apki] sasiamovno. melos da manganumTan Senadnobi simRera da laT. drekadia. debuli emociurobiT mo­  membranasi Scd. 2. warmod­ nayofierebis gazrdis miz­ genili hyavdaT qalad. ta. melos simRera] _ rTuli sityvebis dasa­ melxQor­i [germ. ro­ niT. Melchior fr. musika. melo. Txeli firfi­  m.  melomani. Declamation WurWlis. lic gamoirCeva gazvia­ ¥ membranisa. melos sim­ mareobaSia da amis gamo Rera da drama drama] _ 1. Melpomene] senebiTi baraTi an axsna­ _ berZnul miTologiaSi: . _ 1. motivi. lo. melOdia [berZ. rigis saxelebidan] _ spi­ lenZis nikelTan. keTilxmovani...  melxiorasi Scd. melodQuri _ mosasmenad mEmbrana [laT. ralur­damrigebluri memorAndum­i [laT. rkinasTan melodeklamAcia [berZ.mel -320- bebis gaumjobesebas misi tragediis muza. dramatuli Janri. di plomatiuri dokumen­ melomAnia [berZ. drama. SeerTebuli  telefonis m. didi siyvaruli.

romelic aRmarTulia vi­ same. aqvs pitnis mZafri suni. risame xsovnis aRsa­ niSnavad. gamo­ Cenili sportsmenis xsov­ nisadmi miZRvnili. sportul asparezobaTa momwyobi. memoires] _ mogonebani­literaturuli nawarmoebi. . memoriAlur­i [laT. literatura. 2. samarTavi princi pisa da meTodebis erToblioba. romliTac gad­ mocemulia avtoris mo­ gonebani piradsa da sa­ zogadoebriv cxovrebaSi momxdari sxvadasxva ambis. inJineri das sxv. (saWad­ rako turniri). daqi­ ravebuli profesionali mmarTveli (sawarmos di­ reqtori. sportuli klubis an cal­ keuli sportsmenis patroni. patroni] _ 1. ¥ menzurisa. memuArebi [fr. menthe pit­ na da ol(eum) zeTi] _ gam­ Wvirvale kristaluri niv­ Tiereba. 3. ¥ memuaruli.  SinmousvlelTa m.  m.  viqtor gogliZis m. iyeneben medicinaSi. menEjment­i [ingl. manager uf­ rosi.  sazRvargareTis qarTvel patriotTa m. mT. mEnzura [laT. muzeumi. memoriale sa­ maxsovro Canaweri] _ 1.). parfiumeriaSi da sxv. Seqmnila vi­ same.  daviT kldiaSvilis m.] _ moxetiale po­ eti­musikosi Sua saukune­ men ebSi safrangeTsa da ing­ lisSi. Ca­ nawerebis dRiuri. memorialis samaxsovro] _ rac gakeTebula. mEnTol­i [laT. memorQal­i [it. sportuli Sejibreba.  menzurasi Scd. menEstrel­i [fr. risame xsovnis uk­ vdavsayofad. movlenis Sesaxeb. mensura sa­ zomi] _ saafTiaqo an la­ boratoriuli (danayofe­ biani) WurWeli siTxeebis asawyavad. dafa. m. 2. organizatori. arqiteqturuli nageboba.-321ganmartebiTi cnoba.  ixmareba agreTve menajeri. romelic xels uwyobs war­ moebis efeqturobis zrda­ sa da danaxarjebis Semci­ rebas. management] _ warmoebis marTvis xelov­ neba. menEjer­i [ingl. menestrel < provansi.

am matylis 2. _ 1. odiseis Svilis gam­ varmTvare] _ 1. major didi. 3. erTi mxridan Sezneqili da meore mxridan gamozneqili mentOrul­i _ damrigeblu­ mina. wvril. gamzrdeli. saSuadReo] _ (geogr. rigebeli. < laT. menu] _ 1.. romelzedac saWmel­  Tbilisis m. dam­ amozneqili zedapiri. meriis meTauri. azriani. gonebrivi cxvris jiSi. parizis m. ri.men -322- tis) Wkua. azrov­ neba] _ (wign. goneba. mens (men- menQngit­i < [berZ. (anat. ro­ yovelTviuri] _ qalis yo­ melic gadis dedamiwis po­ velTviuri bunebrivi sisx­ lusebze da marTi kuTxiT ldena saSvilosnodan. meridianus saWmel­sasmeli. azrobrivi. gonebis niri. sadilisTvis. mTavari] _ xrtili. nazbewviani 1. mEnisk­i [berZ. meninx . (meningos) tvinis garsi] _ azrovnebasTan dakavSirebu­ (medic.. ingl. kafeSi). sauzmisTvis  Tbilisis m. aseTi jiSis ganwyoba. cxvris matyli. mayor < niTa da gareTa) saxsarSiga laT. gomeris poemis pilarul milSi moTavse­ “odiseis” mixedviT] _ xel­ buli siTxis Cazneqili an mZRvaneli. Mentor tele­ makis. sasmelis siaa Camowerili mEria [fr. merino (mr. 2. munici paliteti. gonebrivi. baraTi. pirovnebis an sazogadoebis qsovili. meniskos naxe­ mEntor­i [berZ.). Teba. 2. parizis m. maire. an vaxSmisTvis SerCeuli meridQan­i [laT.) war­ menstruAcia [laT. mentalitate merQnos­i [esp. sasadiloSi. ka­ zrdeli. mentalis gonebrivi] _ merinos)] _ 1. tvinis garsis an­ li. meTauri. mentalQtet­i [fr. mErkur­i [laT. romaul miTologiaSi: mentAlur­i [laT. furceli.) muxlis saxsris (Sig­ mEr­i [fr. qalaqis munici palitetis mEniu [fr. mensdruus mosaxviT wriuli xazi.). kveTs ekvators. mairie] _ qalaqis fasebis aRniSvniT (resto­ TviTmmarTvelobis organo. 2. jgufis azrovnebis wesi. ranSi. Mercurius marsi] xerxi.

wirva. musikaluri gunduri na­ warmoebi am RvTismsaxure­ bis teqstze. aseTi gadatanis Sedegad gaCenili meoreuli kera daavadebisa. masiah mi­ roncxebuli. messe] _ 1. metamorphosis] _ (wign. metalUrgia [< berZ. zogjer amboben metamorfoza­sac. RmerTebis Sikriki (Zvel berZnul miTologiaSi hermesi). rac iwvevs daavadebis kerebs axal adgilebSi. metastasis gadancvleba] _ 1.. mecniereba.). romelic cnobili iyo veragobiTa da garyvnilobiT]. cvlileba] _ met (fiziol.) organizmSi niv­ TierebaTa cvla. mZime mrewvelobis dargi _ gadnobili liTonis mi­ Reba da misi pirveli da­ muSaveba. mEsia [< Zv. 2. metabolē Secvla. metagnoia mo­ nanieba] _ (ekl. mEsa [it. romelic swav­ lobs liTonTa samrewvelo warmoebasa da maTi pirve­ ladi damuSavebis xerxebs. metallurgio liTonebs vamuSaveb] _ 1. metamOrfoz­i [berZ. marixi). merokQngeb­i [sakuT. 2.). mesAlina _ ityvian amora­ luri yofaqcevis qalze [romaeli klavdiusis me­ same colis Messalina­s sa­ xelis mixedviT. mxsneli] _ iudevelTa da qristianTa religiaSi: RvTaebrivi mxsneli kacTa codvebis gamosasyidad (Seracxaven ieso qristes). mzis sistemis pla­ neta. feradi m.] _ safrangeTis pirveli sa­ mefo dinastia (me­5­8 ss. metAstaz­i [berZ. vaWrobisa da mogzaurTa mfarveli. muxlis modreka da welSi Rrmad moxra locva­vedrebis dros. metabOlizm­i [< berZ.).-323vaWrobis RmerTi. rac da­ saSvebia. sax. risame erTi formis sxva formad gadaqceva. mzesTan yvelaze ufro axlos myofi (qarT. . 2. sinon.). kaTolikuri RvTismsaxureba. sisx­ lis limfis nakadiT baq­ teriebisa da simsivnis ujredebis gadatana. saxecvlileba. Cveulebriv organisa da orkestris TanxlebiT.  Savi m. ebr. (astr. gardaqmna. metAnia [< berZ. 2.

wils. Semecnebis meTodi. agreTve 1. meteoronixilavs erTmaneTisgan logiuri.). lenebs (RmerTs. metēorite] _ rkinis an qvis sxeuli. damoukideblad. rac kosmosuri sivrcidan.). fizikuri procesebis Sesa­ induizmisa da zogi sxva xeb. metemfsQqoz­i [berZ. (ix.met -324- metafQzika [berZ. misi agebulebis. idealisturi filosofiu­ wis atmosferoSi da swra­ ri moZRvreba. ro­ am gamoTqmis gadataniTi melic Camovarda dedamiwaze mniSvnelobiT xmareba. nixilavs cdis miRmur mov­ ¥ meteoruli. Semdgom] _ ros movlenebs.. agreTve meteoriti). amgvarad nax­  m. Sedare­ ¥ meteorituli. movlenebs ga­  meteopirobebi. romelic SemoiWra dedami­ 2. (ix. mowyvetiT. sebebisa da masSi mimdinare warmoadgens brahmanizmis. uaryofs suri warmoSobis gavarva­ sagnebisa da movlenebis rebuli mnaTobi sxeuli. suls da  m. dakvirveba. Sinagan winaaRmdegobas. m. metem-sychosis `sulebis ga­ meteorolOgia [berZ. meteo. bas. sxeuli. analizs.. dialeqtikisgan gan­ lobs am movlenebs. emyareba msgavsebas. ro­ mecnierebas. mecniereba gardacvlili organizmis dedamiwis atmosferos Se­ sulis sxva organizmSi saxeb. meta physika feruli movlena] _ rac exeba dedamiwis atmosfe­ fizikis Semdeg. misT. sityvis meteOrit­i [fr. sadguri. rogorc erTxel da samu­ metEor­i [berZ. [berZ. nawilakebi. agreTve meteori). romelic ga­ fad moZraobs. sxvavebiT. religiis Semadgenel na­ ¥ meteorologiuri. meteorologia (meteora atmosfe­ dasaxleba~] _ religiur­ ruli movlenebi da logos mistikuri moZRvreba moZRvreba)] _ 1.  m. metaphora ga­ datana] _ (lit. meteora atmos­ . meteocnoba. metAfora [berZ. meteōros ha­ erSi molivlive] _ kosmo­ damod mocemuliT. Tvi­ gadasaxlebis Sesaxeb m. mari sityva an gamoTqma. romelic swav­ melic.

metron zoma] – sigrZis sazomi Zi­ riTadi erTeuli sazomTa metrul sistemaSi. rigis mimcemi. romelic darty­ mebiT aRniSnavs drois mci­ re Sualedebs.-325- met metizAcia [< berZ. ayeneben musi­ kaluri nawarmoebis zusti tempiT Sesasruleblad.  m. la­ boratoriaSi zusti gazom­ vebisaTvis. 2. métro] _ (Semokl. metrdOtel­i [fr.) taqtis Zlieri da susti nawilebis simetriu­ li ganlageba. igivea rac metropoliteni. mEtr­i2 [berZ. metron zoma da nomos kanoni] _ meqanikuri xelsawyo. 2.) moZRvreba leqsis zomisa da leqsTa­ wyobis Sesaxeb. amonaweri. metrolOgia [berZ. metropOlia [berZ. metropolis] _ 1.­s. kapitalisturi saxel­ mwifo Tavisi koloniebis mimarT. mEtr­i1 [fr. mEtrika2 [polon. udris 100 sm. metryka] _ dabadebis mowmoba. metron zoma da iogos moZRvreba] _ mecniereba zoma­wonis Se­ saxeb. 2.). .  metra. 2. metro Scd. leqsTawyobis zoma. ufrosi ofi­ cianti. metrikē < metron zoma] _ (lit. (mus. (lit. ufrosi msaxuri.  m. adamiani. mEtis­i [fr. metron zoma] _ 1. metropolQten­i [fr. metrOnom­i [berZ. gan­ mkargulebeli restoranSi. Zvel saberZneTSi: qalaq­ saxelmwifo (polisi) Ta­ visi axalSenebis (ucxo qveynebis teritoriaze da­ arsebuli koloniebis) mi­ marT. mEtrika1 [berZ. erTeulebi. métre < berZ. romelic war­ moSobilia sxvadasxva rasis warmomadgenelTa (upiratesad TeTrebis da indielebis) qorwinebis Se­ degad. matre d’hôtel] _ 1. ¥ metruli. Cveulebriv miwisqveSa. métropolitain] _ saqalaqo rkini­ gza. ¥ metrikuli. romelic ganagebs Wama­smis saqmes. mEtro [fr. mētis] _ 1. métisation] _ sxvadasxva jiSis sasoflo­ sameurneo cxovelebis Sej­ vareba hibridis gamosay­ vanad. meti­ zaciis Sedegad miRebuli cxoveli an mcenare.).

. piri. saxelosno. demoni (gamoyvanilia canaTa gadasawyvetad. -326- daadgilebis) Sesaxeb. uneb­ m. saamqro. lie. mefistOfeli [berZ. meqanikis spe­ iaraRi] _ warmoebis aRWur­ cialisti. мещан] _ ada­ miani. va manqanebiTa da meqaniz­  avtomeqanikosi. ravebeli Sinagani mowyobi­ 2. Zalebis Se mexanizatori Scd. moqmedeba. qarxana.) aracnobieri. mebiT. 2. bis muSaobas. moZraoba. m. m. mechanē man­ meqanQkuri _ 1. nebsa da meqanizmebs. goeTes “faustSi” da bevr  samSeneblo m. meqanizAcia da meqanQzeba  mexanika. manqana mowyobileba raime  m. meqAnika [berZ. mexanikuri Scd. maT remon­  avtomobilis m. damzadebasTan. fizikis nawili mESCan­i [rus. mexanikuri Scd.  Teoriuli m. nē)] _ mecniereba manqanaTa Sesaxeb] _ 1. mēchanikē (tēch mexanizmi.mef  Tbilisis m.  soflis meurneobis m. manqanis. mechanē manqana. aparatis mamoZ­  m.. saaTis m. teqnikis dargi – moZraobisa topheles] _ Zveli germanuli da ZalTa Sesaxeb moZRvrebis legendis mixedviT: boroti gamoyeneba praqtikul amo­ suli. samuSaos Sesasruleblad. romelic Tvalyurs  soflis meurneobis m. xerxi. (gadat. saSualebiT moqmedi.-ebi. miwis saTxreli 3. manqanebisa da meqanizmebis loba. Mm.. romelsac wvrilme­ _ mecniereba sivrceSi sxe­ sakuTruli. Secdoma. 2. meqanQkos­i _ 1. xelsawyos. gamoyenebisxva nawarmoebSi). Mmexaniki Scd. meqAnizm­i [berZ. m. Mephis2. (gadat. adevnebs manqana­meqanizme­  mexanizacia. meqanizAtor­i _ specialisti. ¥ meqanikuri. viw­ ulTa gadanacvlebis (ga­ . meqanizmis qana. tTan dakavSirebuli. iaraRi] _ 1. [< berZ. Ti m.-ebi. Mg. meqanizireba. 3. Aamwevi m. mexanizireba Scd. interesebi.) risame faruli romelic emsaxureba manqa­ rTuli mowyobileba.

uJmuri. bali). madžlis kreba. mfar­ velobda ganTqmul poetebs _ vergiliuss.  Sinagani m. adamianTa siZul­ veloba.. misanthrôpia] _ adamianisadmi si­ Zulvili. masðid masjidi] _ muslimanTa samlocvelo saxli.  Tevzebis m. gadasaxleba qveynis SigniT an erTi qvey­ nidan meoreSi. mi] _ musikaluri gamis mesame bgera. ¥ samejliso (mniSv. horaciuss da sxvebs]. hëmikrania _ Tavis qalis naxe­ vari] _ Tavis tkivilis mud­ mivi Seteva gulisreviTa da pirRebinebiT. (biol. miElit­i [< berZ. mizAnTrop­i [berZ. mizAnscena [fr. (s. didi sacekvao saRamo (sinon. mizErul­i [laT. misanthrôpos] _ piri. msaxi­ obebis ganlageba scenaze warmodgenis ama Tu im mo­ mentSi. TaTbiri] _ 1.) cxovelebis gada­ adgileba erTi adgilidan meoreze. mizanTrOpia [berZ. 1­isaT­ vis). miser Rari­ bi] _ Zalian patara. misereri Semiwyale] _ ormocdameaTe fsalmuni: mizerere mei. saerTaSoriso m. mizErere [laT.) Teoria.. Tevzebis s. samigracio. cxovelebis miz sezonuri m. myelos (Zvlis) tvini] _ (medic. mEjlis­i [< arab. didi wveuleba. domine! (miwyale me RmerTo didiTa wyalo­ biTa SeniTa!). umniSvnelo. migratio gada­ saxleba] _ 1.-327ro TvalTaxedva aqvs. am bgeris aRm­ niSvneli noti. kacTmoZule. migraine berZ. iransa da TurqeTSi: par­ lamenti. miseen scéne] _ scenaze ganlageba. mECeT­i [arab.). romelic ada­ mianebs. . zurgis tvinis anTeba. pawawa. misērere Se­ wyaleba. cekvebi.  s. migrAcia [laT. sazogadoebas ga­ urbis. mi [it. ¥ migraciuli. gzebi mQgren­i [fr. 2. 2.  m. mecEnat­i _ mecnierebisa da xelovnebis mdidari mfar­ veli [romaeli politikosi moRvawis Mecenas (Mecenatis)is saxelis mixedviT. mosaxleobis gadaadgileba.

mQTra [spars. mikrokOsmos­i [berZ. miTebis erToblioba.  m. mikrolitraJQani [berZ. ¥ miTuri. 2. eleqt­ ronebis da misT.ebi. TavsarTi. romelic mikrobebs swavlobs. mikros patara. samyaros Seqmnisa da sicocxlis warmoSobaze. mikēs so­ ko da logos moZRvreba] – bo­ tanikis nawili.. mikolOgia [berZ. mikroklQmat­i – patara sivrcis klimati. ¥ miTologiuri. [berZ. laboratoria.  m. pirovneba. ¥ mikrobiologiuri.-ebi. gadmocema. mithologia] _ 1.  m.mindvriT. Tqmuleba] _ Zveli xalxuri Tqmuleba. mikado] – iaponiis imperatorTa tituli.. mythos gadmocema. mQkrob­i [berZ.miT -328miuTiTebs: mikrosamyaro _ atomuri zomis obieqtTa erToblioba. miTolOgia [berZ. siuJeti. sinaTlis. mikros mcire da fr. pawawa da kosmos samyaro] – umciresi sidi­ deebis (atomebis. romlic sazom erTeulis saxelTan mi­ erTebisas aRniSnavs mis memilioned nawils. am titulis mqone piri.  daavadebebis gamomwvevi m. siwmindisa da simarTlis RmerTi.  zogjer ixmareba agreTve miTosi. pawawa da bios sicocxle] – mikroskopuli erTujre­ diani organizmi. makrokosmosi). WaobiT da sxv. mikrobiolOgia – mecni­ ereba. gadmocema Rmer­ Tebsa da legendarul gmi­ rebze. indoeTsa da zogi sxva qveynis religiaSi: mzis. ro­ melic raimes mcire zomebze .).  antikuri m. mikro. romelic sokoebs swavlobs. m. mitrâ] – Zveli ingis. mikros patara. leqsikoni. litrage] – mikrolitraJiani avtomobili – patara msubuqi mQT­i [berZ. mikros mcire] – 1.  berZnuli m. mQkado [iap. 2. m. rTuli sityvis pirveli Semadgeneli nawili.. rac ga­ napirobebulia adgilis Ta­ viseburebiT (tyiT. qarTuli m. 1 mikrometri = metris memi­ lioneds.) samyaro (Sdr. miTebis Semswavleli mec­ niereba.  miTiuri Scd.

million] _ aTas­ . mikros pa­ tara. mQkron­i [< berZ. saxmeleTo m.. mikros pa­ tara.  inglisuri m. milQon­i [fr.  mikroskopiuli Scd. miledy] _ in­ glisSi: didgvarovani ga­ Txovili qalis. organizmebi. my(s) kunTi da algos tkivili] – (medic. mQli [laT. romelic sazomi er­ Teulis meaTased nawils aRniSnavs: 1 milimetri = metris meaTaseds. pa­ wawkintela. pawawa Zvlebze. mikroorgAnizm­i _ Seuiara­ Rebeli TvaliT uxilavi mcenare an cxoveluri or­ ganizmi.85 km-s) mQled­i [ingl. m. sazRvao m.analizi. bgeriT rxevebs gardaqmnis eleqtrul rxevebad mis did manZilze gadasacemad an gasaZliereblad. m. mikros­ kopis saSualebiT Sesru­ lebuli. milQmetr­i _ metris erTi meaTasedi nawili. mikros pata­ ra. 2. milliard] _ aTasi milioni (1 000 000 000). (udris 1. romelic. mokrOfon­i [berZ. milAgia [berZ. lordis me­ uRlis xseneba anda misdami mimarTva. mikrOskop­i [berZ. rac mxolod mikroskopiT SegviZlia davinaxoT. pawawa da skopeô vu­ yureb] _ optikuri xel­ sawyo TvaliT uxilavi sagnebis dasanaxad.  m. pawawa da phōnē bgera] – mowyobiloba.-329avtomobili (sxvanairad: mcirelitraJiani avtomobili). mikroskOpuli – 1. milliardaire] _ (fulis raime erTeuli) miliardad (miliardebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. milQard­i [fr. sisxlZarRvebze. gamokvleva. mikroqirUrgia [berZ. mikros patara da cheirurgia < cheir xe­ li da ergon muSaoba] – qi­ rurgiuli operaciis ke­ mil Teba mikroskopis qveS Zalian patara qsovilebze. mile] _ gzis sig­ rZis sazomi erTeuli (rig qveyanaSi sxvadasxva sidi­ disa). mQl­i [ingl.. ujredebi. pawawa] – metris memili­ onedi nawili. miliArder­i [fr. mille aTasi] _ Tav­ sarTi.) kunTebis tkivili.  m.

 m. Milord] _ 1. aseTi warmodgenis msaxi­ obi. ¥ samilicio. milQcia [laT. mQm­i [berZ. politika.  memeilionesi Scd. memiliOnedi _ milion Ta­ naswor nawilad gayofili mTelis erTi nawili. aramudmivi jari. memilQone _ rigis mixed­ viT milioni. militaris samxedro] _ 1. SeiaraRebis gaZlierebisa da omisaTvis mzadebis reaqciuli poli­ tika. ubani.  m. mQmika [< berZ. saxelmwifo. 2. gancdebis. inglisSi: lordis xseneba anda misdami mimarTva. mimarTva mosamarTlisadmi (inglisSi). am organos ad­ gilobrivi sammarTvelo.mil -330lic militarizmis poli­ tikas misdevs. SeiaraReba. yofil ssrk­Si: administraciuli organo sazogadoebrivi wesrigisa da uSiSroebis dasacavad. 2. militArist­i _ piri. gamofenis m. jer aTasi (1 000 000). ¥ memilionisa. rome­ . ¥ milioniani. ¥ militaristuli.  s. militarizAcia _ saxel­ mwifoTa ekonomikuri da sazogadoebrivi cxovrebis daqvemdebareba dapyrobiTi omebis momzadebis mizne­ bisTvis. mQlord­i [ingl. agresiuli samxedro wre­ ebis politikuri batono­ ba. miliOner­i [fr. Seqmnili saxelmwifo cxovrebis gan­ sakuTrebul pirobebSi. mgzavri. m. 3. mimos] _ 1. militia samxed­ ro samsaxuri] _ 1. Zvel saberZneTsa da romSi _ saxalxo warmodgena. mnaxveli. gan­ wyobilebis gamoxatvis xe­ lovneba saxis kunTebis sa­ Tanado moZraobiT. gazeTis m. millionaire] _ (fulis raime erTeuli) milionad (milionebad) Rirebuli simdidris pat­ roni. mimikos mim­ baZvelobiTi] _ adamianis grZnobebis.  m. sim­ Rera. militArizm­i [< laT. pantomimis Semsrulebeli msaxiobi (amJamad). qalaqi. cekvebi. 2. 2. sa­ dac Serwymuli iyo impro­ vizaciuli dialogi. tiraJi.

miniatQura [fr.  m. xe­ lovnebis mfarveli (berZ­ nul miTologiaSi mas See­ sabameba aTena). minimAluri [< laT. ferwera.  m. ¥ mimikriisa. patara literaturuli an musikaluri nawarmoebi. ¥ mineralogiuri. minAreT­i [arab.) minimaluri an miniaturuli: iTqmis Za­ lian mokle kabaze. mimos mimbaZ­ veli] _ samxreTis qveynebSi gavrcelebuli mcenare: aqvs patara yvavilebi. mQni _ (Semokl. agreTve Zalian pa­ tara avtomobilze. garemoebaTa misa­ dagebisa. (biol. mimQkria [ingl. nivTiereba. mibaZva < berZ. ¥ mineraluri. faqizad Sesasrulebeli patara xati raime nakeTo­ baze. mQnerva [laT. qameleoni) da mcenareebis TavdacviTi Segueba _ formiT an feriT damsgavseba garemo sagneb­ Tan.) zogi saxeobis cxo­ velebisa (mag. romelic Sedis qanebis. 3. mecnierebis.-331¥ mimikuri. mineralOgia [fr.  miniatura. sxva cxovelebTan da mcenareebTan. kabineti. (gadat. miniatura] _ 1.) adamianis unari _ Tavisi Sexedulebebis da­ farvisa. minārat] _ me­ CeTis koSki. minEral­i [< fr. Subertis m. mQmoza [< berZ. 2. Minerva mim­ baZveli] _ romaul mi­ TologiaSi: sibrZnis qalRmerTi.-ebi. miniatiurisa. minéral mi­ min nerali da logos moZRvreba] _ mecniereba mineralebis Sesaxeb. qveda­ tanze. madnis. minimus umciresi] – yvelaze nakle­ .-ebis Teatri. miniaturuli.  mimiuri Scd. refleqsebi.] _ 1.  m. sasuqebi. minéral] _ bu­ nebrivi qimiuri naerTi an elementi. ¥ miniatiuruli.. m. meteorite­ bis SemadgenlobaSi.  mimikriasi Scd. mimicry dams­ gavseba. saidanac mueZi­ ni muslimanebs salocavad mouwodebs. miniatiurasi Scd.  m. 2. wylebi. miniature it. feradebiT mo­ xatuli mTavruli aso an suraTi Zvel xelnawerebSi. m.  m.

2. minimum] – 1.  teqnikuri m. Mirzâ] – 1.  m.  janmrTelobis dacvis s. ministre] – mTav­ robis wesi. saministro – saxelmwifo mmarTvelobis centraluri organo.) moCvenebiTi ram. rodesac horizontTan Cndeba dedamiwaze arsebu­ li sagnebis cru gamosaxu­ lebani. Miss] – inglisurenovan qveynebSi: gauTxovari qalis xseneba an mimarTva misadmi (Cveulebriv saxelTan an gvarTan erTad). mQnistr­i [fr. qaliSvilo! bi.min -332nute Semcirebuli. miOkard­i [berZ. samefo saxlis wevrebis tituli. romelic ganagebs ama Tu im dargs. aRmosavleTis zog qveya­ naSi: mdivani. am titulis mqone piri. udris gradusis 1/60 nawils. mys (myos) kunTi da kardia guli] – (ant.  ganaTlebis m. 2.  m. rac auci­ lebelia raime specialis­ tisaTvis.. mirage] – 1..  saarsebo m. yvelaze naklebi rao­ denoba risame (sapirisp. iranSi: umaRlesi moxelis an mecnieris sapatio saxe­ li. codnis. mQnistrTa kabQneti – mTavroba. mi- . raodenoba. mQrza [spars. maqsimumi). umciresi (sapirisp. mQnut­i [laT. iranSi.) gulis kunTovani kedeli. miOzit­i [< berZ.) kunTebis anTeba. 2. agronomiuli m. mQnus­i [laT. kuTxisa da rkalis sazomi erTeuli. mQraJ­i [fr. aRiniSneba ni­ SaniT ' cifris marjvniv. 3. mis [ing. plusi). 10 (an -10) gradusi. udabnoSi. mys (myos) kunTi] – (medic.  m.) wuTi. saswavlo sagne­ bis erToblioba. atmos­ feros optikuri movlena. (moZv. mwerali. 2. qaliSvili. temperatu­ raze miTiTebas niSnavs: nu­ lis qvemoT (sapirisp. minus nakle­ bad] – gamoklebis an uar­ yofiTi sididis niSani (­) maTematikaSi.patara] – 1. xelfasis m. maqsimaluri). minutus germ. (gadat. minQmum­i [< laT. romelic me­ Taurobs ama Tu im sami­ nistros.

romlis mixedviTac arseboben ze­ bunebrivi fantastikuri Za­ lebi da TiTqos SesaZle­ belia maTTan urTierTobis damyareba. motyueba. meeting] – ma­ sobrivi kreba politikuri da sxva saWirboroto sa­ kiTxebis gansaxilvelad.) ganzrax visime Secdena. romelsac hqonda bibliuri siuJeti. (wign.  Suasaukuneobrivi m.  mistiuri Scd. midrekileba mistikisadmi. ¥ mistikuri.) sagangebo davaleba. mitra] – umaRles sasuliero pirTa (agreTve damsaxurebul mRvdelTa) maRali mrgvali Tavsarq­ meli. 2. mystikos sai­ dumlo] – 1.  m. mQting­i [ing. mQstika [< berZ. romelsac ixuraven mRvdelmsaxurebis dros.  samxedro m. mitElSpil­i [germ. mistQcizm­i _ mistikaze dafuZ­ nebuli religiur idealis­ turi msofliomxedveloba. mudmivi di plomatiuri warmomadgenloba despanis meTaurobiT. missionnaire] – qristianul eklesiis mier wargzavnili mqadagebeli religiuri propagandis ga­ sawevad da sxva rjulis morwmuneebis mosaqcevad. 2. batoni. gvarTan erTad). di plomatiuri delegacia sagangebo davalebiT. qalbatoni. mQster [ing. mystēria sai­ dumloebani] – 1. 3.) saidumlo reli­ giuri wesebis Sesruleba. Mistress] – inglisu­ rovan qveynebSi: gaTxovili qalis xseneba an misadmi mimarTva (Cveulebriv gvar­ Tan an saxelTan erTad). mQsis [ing. batono! mistEria [berZ.-333 miss Scd. mQsia [laT. antikur qveynebSi (saberZneTSi. . Mister] _ ing­ lisurovan qveynebSi: mama­ kacis xseneba an misadmi mi­ marTva (Cveulebriv.  mas didi m. rwmena.] – (wign. mystification < berZ. rac meCeTi. Mittelspiel Sua TamaSi] – Wadrakis par­ tiis Sua nawili. qalbatono!  missis Scd. misiOner­i [fr. Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi: drama. mQtra [berZ. (gadat. daakisres. rwmena. mistifikAcia [fr. rom­ Si da sxv. mQsgiT­i [arab] igivea.) idumali ram. missio gagzavna] – 1. mit 2.

mobilizAcia [fr. ro­ melSic gamoyenebulia Ta­ mQCman­i [ing. ix­ musikalur­scenuri na­ mareba agreTve naZvis xis warmoebi upiratesad mosarTavad. gadat.] – miuri­ < laT mobilis moZravi] – da dizmis mimdevari. MobilimiurQdizm­i – islamis yve­ sieren] – 1. Tadarigis sam­ laze ufro mebrZoli re­ xedro valdebulTa gaw­ aqciuli mimdinareoba. koqteilis Ziebebis warmatebiT Sesas­ mosamzadeblad kvercxis ruleblad. romelic warmoadgens sxvadasxva ropolitēs] – marTlmadidebe­ nivTierebis narevs. mixtura] – mobQlur­i [laT.) Zalebis an mQqser­i [ing. romelic farCis qsovilis miUzikl­i [ing. ro­ veva namdvili samxedro melic religiis mTavar samsaxurSi omis gamo­ dogmatad aRiarebs yvela cxadebasTan dakavSirebiT. zemdegTa Semadgenlobis qoreografiis saSualebani. mobilis] – mitropOlit­i [berZ. piures.mit -334- dasalevi wamali. ro­ uris boTlis saxuravis melsac zevsisgan SeeZina mownuli| mavTulis badu­ cxra muza. Mnēmosynē] – berZnul miTologiaSi: mQuzle [fr. gaJletis ideas. mQqstura [laT. mnemOsine [berZ. masobrivi Ronis­ kremis. li da kaTolikuri ekle­ siis episkoposTa umaRlesi mQSura [arab. muzevvere yal­ bi] – 1. aTqvefiT da sxv. aramuslimanis ulmobeli  sayovelTao m. met- . (wign. amocanis. aseTi Janris kinofilmi. miuslé] – Sampan­ mexsierebis qalRmerTi. musical] – mosarTavad gamoiyeneba. bis mqone piri.  qveynis yvela Zalis m. komediuri xasiaTisa. ra. mobilisation miUrid­i [< arab.  muzikli Scd. mooqrovil an mo­ wodebuleba. mixer Semrevi] – saxsrebis Tavmoyra raime eleqtruli xelsawyo comis. umaRlesi wodebuleba. am wodebule­ vercxlili metalis Zafi. mobilQzeba [germ. midshipman] – sam­ xedro­sazRvao flotSi: namedrove yofiTi musikis. 2.

magos laT.  m. garkveul sazogadoebriv wreebSi mokle xniT gabatonebuli gemovneba Cacma – daxurvisa da yofa­cxovrebis sxva garegnul formebisa.  avtomobils m. mOdemi [ingl. mOgvi [Zv. simRera.-335moZraobis unaris mqone. mOduri – 1. modernisation] _ risame Secvla Tanamedrove moTxovnebisa da gemovnebis Sesabamisad.. modification] _ sagnis an movlenis iseTi saxecvlileba. modelQer­i [fr. (fiz. mOdel­i [fr. misani. modernizAcia da moder­ nQzeba [fr. modēle] – 1. samwyobre] da modulQreba _ 1. modulAcia [laT. modifikAcia [fr.  m.-ebis Jurnali.  m. mod memodele). romlebic aseT gemovnebas Seefereba. mr. spars. romelic ar exeba mis arss.)..  avtomobilis m. – magus berZ. rasac sayovelTao warma­ teba aqvs garkveuli drois ganmavlobaSi. gamoiyeneba satelefono qselSi Car­ Tvisas faqsebis. nimuSi risame dasamzadeblad. varcxniloba. Tanamedrove] _ realizmisadmi mtruli mi­ marTulebaTa saerTo sa­ xelwodeba xelovnebasa da literaturaSi. meilebis misaRebad da internetSi Sesasvlelad. (mus. modem] _ kom­ piuteris periferiuli mowyobiloba. modis Sesa­ feri. TviTmfrinavis m. ra­ ime nakeTobis sanimuSo eg­ zemplari. moderne uaxlesi. bgeris simaRlis Secvla.-ze Cacmuli.) er­ Ti tonalobidan meoreze gadasvla. mOda [fr. modulatio mwyobroba. modErnizm­i [< fr. mCxibavi.  modeliori Scd..  m. 2. xomaldis m. modeleur] – raime nakeTobis damza­ debis specialisti (sinon. 2. moZravi. raime sagnis Semcirebuli nimuSi an sqema.  tansacmlis m. maRali sixSiris rxevaTa Secvla ufro da­ . kostiumi. sawarmos m. m. magi] – magi. tansacmlis nimuSebi. 2. mode] – 1. 2.

saxis misaRebad.  molekulasi. pirobebi. ce­ cxlisa da omis finikiuri RmerTis saxelis mixedviT. (filos. Sedgeba atomebisgan. aseTi suraTis.). su­ raTi an saxe. mSvidobiani urTi­ erTobis saSualebas. 2. miwiszeda m. xmovan kinoSi: bgeris mi­ er gamowveuli eleqtro­ rxevaTa gardaqmna si­ naTlis konad. romelzec mxatvari aTav­ sebs naxats muSaobis dros. rom­ lis umetesoba niJarebSia moTavsebuli. m. mOdus vQvendi [laT.  m. mozAika [fr. emalisa da misT. 2. cxovrebis wesi. molUskeb­i [< laT. molluscus rbili] _ uxerxemlo. molEkula [fr.  m. m.mod -336 m. aramudmivi mdgomare­ oba an Tviseba. Мольберт germ. saxe] _ 1. romlebic or mo­ winaaRmdege mxares Soris droebiT mainc iZleva nor­ maluri. romlis saSualebiTac xdeba bgeris Cawera kinofirze. filebi. romelic Sed­ genilia cementis fenaze damagrebul. erTmaneTTan mWidrod mowyobil feradi kenWebis. az­ rovnebis nairsaxeoba. fizika. moluski. masa (wona). molécule] _ nivTierebis umciresi nawi­ laki. patar­patara naW­ rebisagan. TviT masala aseTi suraTis. ¥ molekulisa. ¥ mozaikuri. mosaique] ­1. (log.. xelovneba. romelsac aqvs yvela misi qimiuri Tviseba. mOlbert­i [rus. romelsac msxverplad ada­ mianebs swiravdnen]. 3. 2. bali sixSiris rxevebiT. maulâ batoni] _ muslimanTa religiuri kultis msaxuri. modus vivendi] _ 1. . m. rbil­ sxeuliani cxovelebi. sxvadasxva feris minis. 3. mOlox­i _ ityvian iseT risa­ me Sesaxeb rasac bevri ada­ mianis msxverpli sWirdeba [finik. xerxi. molbertt] _ xis sayrdeni.  zRvis m. marmarilos. saxis Sed­ genis xelovneba.). modus zoma. Teoria. molekuliaruli Scd. molek mefe: mzis. ¥ molekuluri. mOdus­i [laT. mOla [arab. sagnis gardama­ vali. arsebobis saSualeba.  mx.

monArq­i [berZ. rodesac sa­ xelmwifos saTaveSi udgas erTi piri­monarqi. saxel­ mwifo. erTi wami.  m. monarqistuli Scd. monos erTi da aner (andros) qmari] _ er­ Tqmrianoba.  m. M  monarxizmi.  monarxisti Scd.. momentAlur­i _ Zalian swrafi (moqmedeba). monArqia [berZ. Sahi da sxv.  monasterisa.) kompleqsi. TviTmp­ yrobeloba] _ mmarTvelo­ bis forma. mOneta [laT. monarxiuli Scd. ¥ monarqistuli.-337 moliuskebi Scd. saxelmwifo. wami. sruldeba raime moqmedeba  dadga xelsayreli. impera­ tori. ¥ monetisa. monArqizm­i _ politikuri mimdinareoba. m. romelic samyaros safuZ­ vlad aRiarebs erT sawyiss. Sexedulebani. monAndria [berZ. konstituciuri m. (s. momentum] _ 1. materias an suls. 2.  absolituri m. m. oqros m. ase­ Ti religiuli Temis ekle­ sia da sacxovrebeli na­ gebobani. moneta] _ li­ Tonis fulis niSani. Temi.  gasrolis m. monos erT] _ filosofiuri moZRvreba.  monarxia. monQtor­i [fr. ¥ monastriuli. . monAster­i [berZ. Monasterion] _ ber­monazonTa saekle­ sio­saadgilmamulo or­ ganizacia.)  monarxi Scd. rodesac xdeba rame. monArqist­i _ monarqizmis mimdevari. dro. monasteriuli. romelsac mo­ narqia miaCnia saxelmwifo mon xelisuflebis erTaderT mizanSewolil formad. romelsac mmarT­ velobis erTi forma aqvs. mOment­i [laT. (s. monarchos] _ saxelmwifos erTpirovnu­ li mmarTveli (mefe. Mmonetasi Scd.) wesebi. moniteur. romelsac aqvs Tavisi meurneoba. mOnizm­i [< berZ. drois Zalian mcire mo­ nakveTi. monarchia erTmmarTveloba. samonastro. ¥ monarqiuli. Tvalis daxamxameba. ¥ monastrisa.  m.  aTonis iverTa m.  spilenZis m. samonasterio Scd.

mon

-3382. cxovelebSi: mamlis Se­ wyvileba mxolod erT de­ dalTan erT an ramdenime sezonis ganmavlobaSi. monOgrama [berZ. monos er­ Ti da gramma aso] _ ori an ramdenime asosgan SeTxzu­ li niSani.  monagrama Scd. monogrAfia [berZ. monos er­ Ti da graphō vwer] _ vrceli, mecnieruli naSromi, ro­ melSic damuSavebulia er­ Ti raime sakiTxi an Tema. ¥ monografiuli.  m. gamokvleva. monoTEizm­i [berZ. monos erTi da theos RmerTi] _ religia, romelic erT RmerTs aRiarebs; (qarT. si­ non. erTRmerTianoba). monOliT­i [berZ. monos erTi da lithos qva] _ mTliani qvis lodi; misgan gamoTlili sagani (mag. qandakeba). monolQTur­i _ 1. rac mono­ liTs warmoadgens.  m. sveti. 2. Mgadat. (wign.) SemWidrove­ buli, erTsulovani.  m. koleqtivi.  monoliti, monolituri Scd. monOlog­i [berZ. monologos] _ sityva, romliTac dra­

ingl. monitor, laT. monitor gamafrTxilebeli] _ 1. te­ legadacemis procesis sa­ kontrolo televizoris ekrani (satelevizio moni­ tori, telemonitori); igi­ vea, rac displei. 2. samxedro javSniani gemi. 3. mudmivi meTvalyureobis aparati; kerZod saavadm­ yofosaTvis gankuTvnili m. avtomaturad aRniSnavs avadmyofis mdgomareobis yvela parametrs. monitOring­i [ingl. monitoring] _ mudmivi meTvalyu­ reoba raime procesisadmi sasurveli Sedegis Sesa­ bamisobis gamomJRavnebis mizniT an pirveldawyebiT varauds. mono... [berZ. monos erTi, er­ Tiani, erTad­erTi] _ mniS­ vnelobaTa erTianobis, er­ Tobis, erTad­erTobisa da a.S.  monokultura, monoJRera. monogAmia [< berZ. monos er­ Ti da gamos qorwineba] _ 1. qorwinebis forma, romlis drosac mamakacs SeiZleba hyavdes mxolod erTi co­ li da qals­mxolod erTi qmari (qarT. sinon. erTqorwineba).

-339matuli nawarmoebis per­ sonaJi mimarTavs Tavis Tavs, sxva moqmed pirebs an mayurebels (ix. agreTve dialogi).  hamletis m., glosteris m. (uiliam Seqspiris nawar­ moebidan: `hamleti”, `riCard III). mOnom­i [berZ. mo(nos) erTi da nomos nawili, wevri] _ (maTem.) erTwevri (Sdr. bi­ nomi, polinomi). monopOlia [berZ. monopōlia] _ 1. risame warmoebis an gayidvis gansakuTrebuli ufleba, rac ekuTvnis erT pirs, pirTa jgufis an sa­ xelmwifos. 2. (gadat.) upiratesoba, pir­ veloba raime saqmeSi. 3. msxvili gaerTianeba, rome­ lic warmoiSva warmoebisa da kapitalis koncentraci­ is Sedegad meurneobis ro­ melime dargSi gabatonebisa da maqsimaluri mogebis mi­ Rebis mizniT.  kapitalisturi m.-ebi. ¥ monopoliuri (mniSv. 2­is­ Tvis).  m. kapitali, m. gaerTianeba. monOrels­i [berZ. monos erTi da relsi] _ sayrdenebze

mon

gamarTuli (kiduli) cal­ relsiani rkinigza. ¥ monorelsuri, monorelsiani.  m. gza. monOstiq­i [berZ. monostichos] _ (lit.). damTavrebuli az­ ris Semcvleli erTstri­ qoniani leqsi; Cveulebriv aseTia xolme andaza, gamo­ cana, aforizmi, raime war­ wera. monotOnur­i [berZ. monos erTi da tonos toni, bgera] _ erTferovani, mosawyeni.  m. xma, m. simRera. monOfTong­i [berZ. monos erTi da phthongos bgera] _ (lingv.) martivi, calkeuli bgera (sapirisp. difTongi). monofizQteb­i [berZ. monos erTi da physis buneba] _ (ist.) qristianuli religiis war­ momadgenlebi, romlebic aRiareben qristes mxolod erT bunebas _ RvTiurs. monpAsie [fr. montpensier sa­ kuT. sax.] _ xileulis kan­ feti erTgvari. ¥ monpasiesi.  monpasiisa, monpase, mompase Scd.  jerjerobiT ixmareba agreTve monpansie. monsenQor­i [fr. monseigneuer]

mon

-340-

_ feodalur da monarqiul 2. eleqtromowyobilobis, eleqtrogayvanilobis spe­ safrangeTSi: princebis, cialisti (sinon. eleqtroepiskoposebis da sxva maRa­ montiori). li rangis pirTa tituli (amJamad ixmareba umaRlesi monUment­i [laT. monumentum] _ didi Zegli. kaTolikuri samRvdeloe­  SoTa rusTavelis m. bis warmomadgenelTa mi­ marT). monumEnturi ­ Zalian didi, grandiozuli. mOnstr­i [fr. Monstre] _  m. Senoba. (wign.). urCxuli.  monumentaluri Scd. mOntaJ­i [fr. montage] _ 1. manqanebis, nagebobaTa awyo­ mOral­i [fr. morale zneoba laT. moralis zneobrivi] _ ba, gamarTva garkveuli geg­ 1. im wesebis, normebis er­ mis, naxazis mixedviT. Toblioba, romlebsac gan­  axali manqanis m. sazRvravs adamianTa urTi­ 2. risame sxvadasxva nawilis erTdamokidebulebasa da SerCeva da gaerTianeba erT mTlianad. yofaqcevas ama Tu im sazo­  literaturuli m., musikagadoebaSi; zneoba. luri m., kinosuraTis m. 2. zneobrivi daskvna, zneob­ rivi gakveTili, romelic memOntaJe _ montaJis spe­ raimesgan gamomdinareobs. cialisti. ¥ moraluri (mniSv. 1­Tvis).  aparatis m., kinofilmis m.  m. princi pebi. ¥ samontaJo.  s. samuSaoebi. moratOrium­i [< laT. moratorius damayovnebeli] _ 1. sa­ samOntaJo _ sadgomi, sa­ Sinao an sagareo valdebu­ dac risame montaJs awar­ lebaTa Sesaxeb gadadeba moeben. mTavrobis mier raime sa­  kinostatiis s., televiziis centraluri s. gangebo mdgomareobis (mag. ¥ memontaJisa. omis, stiqiuri ubedurebis)  memontaJesi Scd. gamo. 2. garkveuli saxis iaraRis montQor­i [fr. monteur] _ 1. (mag., raketebis, kosmosur manqanaTa amwyobi da dam­ saSualebaTa) gamocdisa dgmeli (sinon. memontaJe).

-341da maTi sadme ganlagebis SeCereba. mOrg­i [fr. morgue] _ spe­ cialurad mowyobili saTavsi gvamebis Senax­ visa, amocnobisa da Sekve­ TisaTvis. morganatQkul­i [laT. morganaticus]: morganatikuli qorwineba [fr. Mariage morganatique] _ samefo saxlis wev­ ris qorwineba ara samefo gvaris qalTan (rac taxtis memkvidreobis uflebas ar aZlevs arc cols, arc Svi­ lebs). mOrze [< kreb.] _ TviTCamweri eleqtro magnituri mimReb­ gadamcemi telegrafiuli aparati, romelic gamoigona fizikosma morzem 1837 wels; telegramis miReba xdeba qaRaldis lentze morzes anbanis (niSnebis kodis) saSualebiT tireebisa da wertilebis saxiT; gada­ cema xdeba telegrafis ga­ saRebis meSveobiT; pirveli eleqtruli telegrafiuli aparati gamogonebuli iq­ na ruseTSi. p. l. Silingis mier 1835 w.  m. anbani (kodi). mormOnizm­i _ religiur­ seqtanturi momdinareoba,

mot

romelic Seiqmna amerikis SeerTebul StatebSi 1830 w. warmoadgens mraval­ RmerTianobisa da qristi­ anobis narevs [miTiuri wi­ naswarmetyvelis mormonis saxelis mixedviT]. mOrs­i [rus. морс < germ.] _ xi­ lis wvenisgan damzadebuli gamagrilebeli sasmeli. mOrfema [< berZ. morphe forma] _ (lingv.) sityvis mniSvne­ lobiTi nawili; fuZe da afiqsebi (prefiqsebi, sufiq­ sebi, daboloeba). mOrf­i an mOrfin­i [< kreb. berZ. Morpheus Zilis Rmer­ Ti] _ narkotikuli (tki­ vilgamayuCebeli da Zi­ lismomgvreli) saSualeba (opiumis alkaloidis Za­ lian Zlieri momwamlavi da misi mTavari elementi). morfolOgia [berZ morphē forma da logos moZRvreba] _ 1. mecniereba organizmebis, organoebis, niadagis agebu­ lebis Sesaxeb. 2. gramatikis nawili,romelic swavlobs sityvaTa formebs; romelime enis sityvaTa formis sistema. ¥ morfologiuri.  sityvis m. Semadgenloba. mOtel­i [ingl. motel < motor

mot

-342amJamad es sityva moZvele­ bulia; mis nacvlad ixma­ reba qarTuli _ Zrava. ¥ Zravasi.  Zravisa Scd. motorOler­i [germ. Motorroller] _ orTvliani moto­ ciklis nairsaxeoba, masze patara. motOcikl­i [fr. motocycle] _ or­ an samTvliani manqana, romelsac aqvs Sinagani Zrava da moZraobs urelso gzebze. ¥ samotociklo.  s. sporti. motocQklist­i _ piri, romelic marTavs moto­ cikls, mihyavs motocikli. mocQon­i [germ. Motion < laT. motio (motionis) moZraoba] _ siaruli, seirnoba jan­ mrTelobis gansamtkiceb­ lad an dasvenebis mizniT. mOher-i [ingl. mohair < arab.] _ 1. angoruli Txis matyli, naxevrad wminda, TeTri, Zlier mbzinvare; misgan am­ zadeben umaRlesi xarisxis xaliCebs, fardagebs, triko­ taJs da sxv. 2. am matylis rbili narTi da qsovili. mohikAnebi _ Crdiloameri­ kel indielTa erT­erTi

da hotel _ sastumro (motorista hotel) avtomobilebis sas­ tumro] _ saavtomobilo gzis piras mdebare sastum­ ro mgzavrTaTvis; avtopan­ sionati. moto... [laT. motor moZra­ obaSi momyvani] _ moZrao­ bis, motorizaciis mniSvne­ lobiT.  motorali, motoboli. mOtiv­i [fr. Motif] _ 1. ra­ ime moqmedebis mizezi; mo­ sazreba, sabuTi risame sa­ sargeblod.  gaugebari m. 2. simReris kilo, hangi.  Zveleburi m. motivQreba da motivAcia _ motivebis, mosazrebis moyvana risame dasamtki­ ceblad, dasabuTeba (Sdr. argumenti). motOdrom­i [fr. moto(cycle) da berZ. dromos sarbieli] _ specialurad mowyobili adgili motociklebis Se­ sajibreblad an gamosac­ delad. mOtor­i [laT. motor] _ man­ qana, romelic nebismier energias gardaqmnis meqani­ kur energiad. ¥ motoriani.  m. navi.

-343tomi, amJamad amomwydari; cxovrobdnen mdinareebis­ konektikutsa da hudsonis napirebze. ukanaskneli mohikani _ ityvian risame ukanasknel an uxuces war­ momadgenelze. [amerikeli mwerlis fenimor kuperis (1789­1851) romanis “uka­ naskneli mohikanis” mixed­ viT]. muEZin­i [arab. Mmu'addin] _ me­ CeTis msaxuri (mola), rome­ lic minareTidan mouxmobs muslimanebs salocavad. mUza [berZ. musa] _ 1. berZnul miTologiaSi; TiToeuli cxra qalRmerTTagani, rom­ lebic iTvlebodnen mec­ nierebisa da xelovnebis mfarvelad. 2. poeturi STagonebis wyaro, agreTve TviT poetis STa­ goneba, Semoqmedeba.  galaqtionis m., SoTa rusTavelis m. muzEum­i [germ. Museum < berZ. museion muzebis taZari] _ dawesebuleba, romelic ag­ rovebs, icavs da gamofens dasaTvaliereblad xelov­ nebis Zeglebs, samecniero koleqciebs, istoriuli mniSvnelobis sagnebs da sxv.

mul

 istoriuli m., xelovnebis m. ¥ samuzeumo.  s. eqsponatebi. mUla [arab. maulā batoni] _ 1. saxelwodeba romelsac muslimanur qveynebSi aZle­ ven mecnier­RvTismsaxurebs, maswavleblebs, kanonmdeb­ lebs. 2. musulmanTa religiuri kultis msaxuri. mUlaJ­i [fr. moulage] _ sagnis naturaluri zomis modeli (TabaSiris, sanTlis da misT.). mUlat­i [esp. mulato < arab.] _ zangisa da TeTrkanianis SeuRlebis Sedegad Sobili adamiani. multi... [laT. multum mrava­ li] _ mravladoba, mraval­ jeradoba.  multimilioneri. multimEdia [laT. multi mra­ vali da media] _ infor­ maciis Senaxvisa da de­ monstrirebis sxvadasxva audio da vizualuri xer­ xebis erToblioba.  multimediuri. multi plikAtori _ multi­ plikaciis specialisti. multi plikAcia [laT. mul-

mul

-344sinon. mTis balzami). mUndir­i [rus. мундир < fr.] _ samxedro an samoqalaqo (specialuri) formis tan­ sacmeli.  oficris m., rkinigzis muSakis m. munici palQtet­i [germ. Munizipalitat < laT. municipium TviTmmarTveluri Temi] _ zog qveyanaSi: qalaqis an soflis TviTmmarTveloba. ¥ munici paluri. M  m. arCevnebi. mUr­i [berZ. myrrha < arab. murr] _ surnelovani fisi zogi mcenarisa. mUs­i [fr. mousse] _ tkbili saWmeli, damzadebuli xi­ lis sirofisgan, romelsac damatebuli aqvs mananis burRuli an Jelatini. mUsika [berZ. musikē] _ xelov­ neba, romelic sinamdviles asaxavs bgeriTi mxatvruli saxeebiT; amgvari xelovne­ bis nawarmoebi; aseve nawar­ moebTa erToblioba.  simfoniuri m., klasikuri m., jazuri m., z. faliaSvilis m., m.-is gakveTili, m.-is Teoria. M ¥ musikaluri da samusiko.  m. (s.) xelovneba, m. (s.) saswavlebeli.

tiplicatio gamravleba] _ ki­ nogadaReba suraTebis an Tojinebisa, romlebic ga­ moxataven moZraobis cal­ keul momentebs; am wesiT gadaRebuli filmi. ¥ multi plikaciuri.  m. filmi. ¥ samulti plikacio.  s. Tojinebi, s. SemoqmedebiTi gaerTianeba. mUltfilm­i _ multi plika­ ciuri (ix. multi plikacia) filmi. mUmia [arab. mumija] _ gax­ rwnisgan dabalzamebiT (an bunebrivad) daculi adamianis gvami. ¥ mumiisa.  mumiasi Scd. mUmie [arab. spars. mum cvi­ li] _ fisismagvari bu­ nebrivi produqti bio­ logiuri warmoSobisa; Jonavs kldeebisa da mTe­ bis napralebidan; warmo­ adgens uformo magar an drekad naWrebs; ori aTas welze metia. iyeneben xal­ xur medicinaSi kuWnaw­ lavebis, sasunTqi gzebis, SardkenWovan, kanis daava­ debaTa, bronqialuri as­ Tmis, tuberkuliozisa da sxvaTa samkurnalod (qarT.

-345-

nad

musQkos­i _ 1. musikis speci­

alisti. 2. romelime musikaluri ins­ trumentis damkvreli. mUskat­i [fr. muscat] _ 1. vazis jiSi erTgvari; isxams sur­ nelovan yurZens; am yurZnis Rvino. 2. tropikuli xe; isxams sur­ nelovan nayofs; iyeneben parfiumeriaSi, medicinaSi, kulinariaSi. mUslim­i, muslQman­i [spars. musliman arab. muslim islamis erTguli] da musUlman­i [Turq. müslüman] _ igivea, rac mahmadiani. ¥ muslimuri, muslimanuri, musulmanuri.  m. religia, m. wes-Cveulebani. muslimoba, muslimanoba da musulmanoba _ igivea, rac mahmadianoba. mUson­i [fr. mousson < arab.] _ qari, romelic periodulad icvlis mimarTulebas, za­ fxulobiT uberavs zRvidan, xolo zamTrobiT _ xmele­ Tidan. n mUstang­i [esp. mustango ingl. mustang] _ gavelurebuli Si­ nauri cxeni (gavrcelebuli nAgan­i – erTgvari sistemis iyo CrdiloeT amerikis pre­ revolveri. riebSi). nAdir­i [arab.] – cis sfe­ mutAcia [laT. mutatio cvli­

leba] _ 1. yovelgvari nax­ tomiseburi ganviTareba risame. 2. (biol.). raime axali ni­ San­Tvisebis uecari gamov­ lena cxovelebsa da mce­ nareebSi. 3. ymawvilis xmis Secvla (daboxeba) asakSi Sesvlis gamo. mUfTa [rus. муфта < germ. Muffe] _ orive mxridan xe­ lis Sesayofi saTburi, Cve­ ulebriv xmaroben qalebi siciveSi. mUfT­i [arab. mufti] _ musli­ manTa iurist­RvTismetyve­ li, yuranis ganmmartebeli; umaRlesi sasuliero piri. mUSket­i [fr. mousquet < esp.] _ Zveleburi patruqiani msxvilkalibriani Tofi (dasavleT evropis qveynebis armiaSi). muSkEter­i [fr. mousquetaire] _ muSketiT SeiaraRebuli jariskaci.

nav

-346erTeulis mmarTveli. naQlon­i [ing. nylon] – sin­ Tezuri boWko, abreSumis msgavsi; am boWkos qsovi­ li.  neilonic ixmareba. nAmaz­i [spars. namaz] – mus­ limanTa locva, romelsac dReSi xuTjer asruleben. nAndu [esp. nandú] – erTgvari siraqlema; gavrcelebulia samxreT amerikaSi. nAno – TavsarTi, romelic sazomi erTeulis saxel­ Tan mierTebisas aRniS­ navs mis memiliarded na­ wils: 1. nanowami = wamis memiliarded nawils. nAos­i [berZ. naos] _ da cEla [laT. cella] – antikuri taZris mTavari sadgomi (samloc­ velo), sadac moTavsebuli iyo RvTaebis qandakeba. nArgile [spars. nârgile] – aR­ mosavleTis qveynebSi gav­ rcelebuli Tambaqos mosawevi mowyobiloba, ro­ melic wylis WurWlis, tya­ vis grZeli milisa da Cibu­ xisgan Sedgeba. nArkoz­i [berZ. narcôsis ga­ SeSeba] – (medic.) narko­ tikuli saSualebebiT ga­ mowveuli Zili, rasac Tan

ros wertili, romelic ho­ rizontis qveS aris da sa­ winaaRmdegoa zenitisa. nAv­i [berZ. navis gemi] – (arqit.) bazilikis, eklesiis erT­ erTi grZivi nawilTagani, romelic gamoyofilia sve­ tebis rigiT. nAvaxa [esp. navaja] _ civi iaraRi erTgvari – grZeli dasakeci dana (ician espa­ neTSi). navigAtor­i – naosnobis (mniS. 2) specialisti. navigAcia [laT. navigatio] – 1. gemTa mimosvla (qarT. sinon. naosnoba, zRvaosnoba). 2. wlis iseTi dro, rom­ lis ganmavlobaSic SesaZ­ lebelia naosnoba.  zamTris n., n.-is saxelmZRvanelo. ¥ sanavigacio.  s. atlasi, s. xelsawyoebi. naQada [berZ. Naias (Naiados)] – berZnul miTologiaSi: wylis (mdinaris, nkadulis, wyaros) nimfa. nAib­i [arab. Nâi'b] – 1. zog musulmanur qveyanaSi: ro­ melime ufrosis an sasu­ liero piris moadgile. 2. Samilis saimamoSi: admi­ nistraciul­teritoriuli

-347axlavs cnobierebisa da mgrZnobelobis dakargva. narkomAnia [berZ. narcôsis ga­ SeSeba da mania miswrafeba; sigiJe] – narkotikebis xma­ rebisadmi Zlieri, avadmyo­ furi midrekileba nArta [rus. нарты (mr.) da нарта] – grZeli da viwro marxili, romelSic irmebs an ZaRlebs abamen; didi gamoyeneba aqvs ukidures CrdiloeTSi. natrQum­i [laT. natrium] – qi­ miuri elementi, TeTri fe­ ris rbili tutovani li­ Toni. nAtura [laT. natura] – 1. co­ cxali nimuSi, romelsac xataven, gadaiReben da sxv.  n.-is xatva. 2. bunebrivi pirobebi, adgili (pavilionis gareSe) sadac warmoebs kinogadaReba. 3. saqoneli, produqtebi da misT. rogorc fulis nac­ vlad gadasaxdeli saSua­ leba. 4. (wign.) adamianis xasiaTi, temperamenti. ¥ naturuli.  n. gadaRebebi. ¥ naturisa.  naturasi Scd. naturalizAcia [laT. natu-

nat

ralis bunebrivi] – saxelmwi­ fos mier ucxoelis miReba moqalaqed, qveSevrdomad; sxva saxelmwifos moqala­ qeobis miReba. naturAlizm­i [< laT. naturalis bunebrivi] – mimarTuleba literaturasa da xelovne­ baSi; warmoiSva sabunebis­ metyvelo mecnierebaTa ze­ gavleniT me­19 s.­is bolos. cdilobda sinamdvile da adamianTa urTierTobani aesaxa obieqturad. ¥ naturalisturi.  n. mimarTuleba ferweraSi. naturAlist­i _ 1. piri, ro­ melic bunebas swavlobs (qarT. sinon. bunebismetyveli).  norCi n. 2. naturalizmis mimdevari. naturAluri [laT. naturalis bunebrivi] – namdvili, bu­ nebrivi (sapirisp. xelovnuri).  n. Tafli, n. Rvino, n. Cai. natUrmort­i [fr. nature morte “mkvdari buneba”] _ naxati, suraTi, romelzec gamoxatulia usulo sagne­ bi: yvavilebi, xili, nanadi­ revi, gawyobili sufra da sxv.

naf

-348 e. sakiTxi.

nafTAlin­i [< berZ. naptha
navTobi] _ TeTri kristali nivTiereba mZafri suniT; iyeneben teqnikaSi, agreTve saleulis da bewveulis dasacavad CrCilisagan.  naftalini, navTalini, navtanili Scd. nAcia [laT. nation xalxi, eri] _ (moZv.) eri. nAcizm­i [germ. Nazismus] _ germaniis faSizmi. nacionalizAcia [fr. nationalization] da nacionalQzeba _ kerZo sakuTrebis (miwis, mrewvelobis, bankebis da sxva) usasyidlod gadacema saxelmwifo sakuTrebad.  fabrika-qarxnebis n., miwis n. nacionAlizm­i _ 1. erovnuli gansakuTrebulobis da upi­ ratesobis qadageba. 2. politikuri moZraoba da­ monebul qveynebSi ucxoeli dampyroblebis winaaRmdeg sruli erovnuli damo­ ukideblobis mosapoveb­ lad. nacionAluri [laT. natio (nationis) xalxi, eri] _ erov­ nuli.  es sityva gavrcelebulia magram sjobs vixmaroT erovnuli.

neandertAlel­i adamQani
_ Tanamedrove adamianis uSualo winapari; cxov­ robda adrindel da Sua paleoliTSi [xeoba Neandertalel­is saxelis mixedviT (germaniaSi q. diuseldor­ fis axlos], sadac 1856 w. pirvelad aRmoaCines ase­ Ti adamianis ConCxis na­ wilebi]. negAtiv­i [laT. negativus uar­ yofiTi] _ SuqmgrZnobiare firze an firfitaze aR­ beWdili gamosaxuleba, ro­ melSic naTeli adgilebi Savad aris gamosuli da piriqiT.  n.-is gamomuSaveba. negatQuri _ 1. negativis saxisa.  n. gamosaxuleba. 2. (wign). uaryofiTi.  n. movlenebi (sapirisp. pozitiuri).  negativuri Scd. negroQdeb­i [esp. negro Savi da berZ. eidos saxe] _ (an­ Trop.) SavkanianTa rasis warmomadgenlebi. nEgus­i [eTiop. Negus Negesti mefeTa mefe] _ eTiopiis (abisiniis) imperatorTa

-349-

nei

tituli (me­19 s.­is dasas­ rad qceva, neitralurad rulsa da me­20 s.­is da­ gamocxadeba raime terito­ sawyisSi. riisa. nevr(o)... [berZ. neuron ZarRvi, 2. visame an risame Zalis, gav­ lenis Sekveca, mospoba. nervi], neir(o)..., _ rac da­ 3. (qim.) mJavas da tutis ur­ kavSirebulia nervebTan, TierTqmedebis reaqcia,rom­ nerviul sistemasTan. lis Sedegad miRebul niv­  nevralgia, nevropaToloTierebas ara aqvs arc mJavas, gia. arc tutis Tvisebebi. nEvroz­i [< berZ. neuron nervi] neitralQtet­i [germ. neutra_ (medic.) centraluri ner­ litat] _ saerTaSoriso samar­ vuli sistemis daavadeba, TalSi: saxelmwifos iseTi romelsac Tan sdevs Sinaga­ mdgomareoba, rodesac igi ni organoebis funqciis ar monawileobs omSi da moSla, nivTierebaTa cvlis meomari saxelmwifoebis procesebis darRveva da mimarT erTnairi pozicia sxv. ukavia. nevrolOgia [berZ. neuron neitrAlur­i [laT. neutralis nervi da logos moZrvreba] _ saSualo] _ 1. iseTi (sa­ mecniereba, romelic swav­ xelmwifo), romelic neit­ lobs nervul sistemas da ralitets icavs meomar mis daavadebebs. mxareTa mimarT. nevropaTolOgia [berZ. ne2. iseTi (qveyana, teritoria), uron nervi pathos tanjva da sadac saerTaSoriso Se­ logos moZRvreba] _ mecniereba TanxmebiT ar SeiZleba omis nervuli sistemis daavade­ warmoeba, samxedro Zalebis baTa Sesaxeb. ganlageba. N neiroqirUrgia _ qirurgiis  saxelmwifo, n. teritoria dargi _ centraluri da n. wylebi. periferiuli nervuli sis­ 3. vinc ar exmareba arc erT mxares (davaSi, brZolaSi temis daavadebaTa mkurna­ da misT.). loba. 4. iseTi (nivTiereba, wamali), neitralizAcia da neit­ romelic arc argebs, arc ralQzeba _ 1. neitralu­ vnebs organizms.

). mimarTu­ leba filosofiaSi _ idea­ lizmis erT­erTi saxesxva­ oba.ro­ melsac ara aqvs eleqtruli muxti. nekrOlog­i [berZ.) atomis bir­ TvSi Semavali nawilaki. 2. nephytos] 1. Nneoromantizmi. raime religiis axali mim­ devari. nekros mkvdari. neos axa­ li da logos sityva] _ (lingv.) enaSi axlad gamoCenili si­ tyva an gamoTqma. iyeneben Suqreklamebis mi­ lisebr naTurebSi.). keras (kernatos) rqa da odus kbili] _ avstraliuri Tevzi.) raime moZRvrebis da (misT. neolOgizm­i [berZ. SiSi yovelgvari siaxlisa. neos axali da phobos SiSi] _ (wign. arc meore] _ (fiz.). nEon­i [berZ. 2. sasaflao. neo. mimarTuleba italiur ki­ nosa da literaturaSi. neOfit­i [berZ. (qim. ufero da usuno airi. adgili sadac dasaflave­ bulia gamoCenili adamia­ nebi. nephunus] _ 1. N neQtron­i [ingl. arc mJavas damaxasi­ aTebel reaqcias. neos axali. neos axali] _ qi­ miuri elementi. nEptun­i [laT.. axlad rjulmiRe­ buli.-is reklama.) axali mimdevari. anaTebs wiTlad.) rac ar iZleva arc tutis.  n-is Suqi. ro­ melic miznad isaxavda pla­ tonis filosofiis wina­ aRmdegobrivi elementebis sistematizacias da maT Se­ erTebas aristoteles mTel rig ideebTan. neutrum arc erTi. n. romaul miTologiaSi: . (gadat. nekrOpol­i 1.nei -350- 5. sxvanairad: rqakbila. neutron < laT. [berZ. neoplatOnizm­i _ antikuri filosofiis idealisturi mimarTuleba (me­3­6 ss. romelic Seicavs cnobebs misi cxov­ rebisa da moRvaweobis Se­ saxeb. neofObia [berZ. damaarsebe­ lia platoni (204­270 ww. neoceratOlus­i [berZ. micvalebuli da logos sityva] _ visame gar­ dacvalebis gamo gamoqvey­ nebuli statia. romelic sunTqavs layuCebiTac da filtve­ biTac (ormagad msunTqavi). neoreAlizm­i _ 1.. neos axali] _ si­ axlis mniSvneloba. 2.

xeze an Zvalze WriT gakeTebuli patara figura.) sa­ qonlis wona uWurWlod da SefuTvis garSe: sufTa wo­ na (sapirisp.  n. mr. maradiul sia­ xalgazrdavesa da silama­ zes aniWebs maT. (poet. (botan. iyeneben sxvadasxva sam­ kaulis gasakeTeblad.  ixmareba agreTve nerviuli. 2. uwvri­ lesi boWkovani warmonaqmni adamianisa da cxovelis organizmSi. qceva. romelsac gamoyofs zogi mcenaris yvavili. momwvano an TeTri minera­ li. Rmer­ Tebis sasmeli. sistema. niveleur] _ geo­ deziuri xelsawyo. niveler] _ 1. qali. 2. nivElir­i [fr. nephros Tir­ kmeli] _ 1.  susti n.-ebi. nEqtar­i [berZ. bruto). warmoadgens boWkoebis erTobliobas. mzidan rigiT merve planeta mzis sistemisa. Ggadat..] _ iaponuri skul­ pturis miniaturuli na­ warmoebi. sistema. saWiro] _ ko­ lofi. netto] _ (komer. romli­ Tac nivelirebs axdendnen.-351zRvis RmerTi. nEcke [iap. metismetad kar­ gi ram. (medic.  n. qsovili. ad­ vilad aRgznebadi. romelic ukvdavebas. nErv­i [laT. romlis mdgoma­ reobazedac aris damoki­ debuli adamianis saerTo mdgomareoba. ber­ Znul miTologiaSi. nesEser­i [fr. siamovnebis momgvreli. nervebi _ aseTi war­ monaqmnebis erToblioba. nEfrit­i [berZ. nErvuli ­ 1. n.) Saqrovani wveni. 2.) Tirkme­ lebis anTeba. nervebisgan Semdgari. nervus] _ 1. necesaire auci­ lebeli. zedmetad mgrZnobiare.  mxedvelobis n. smenis n. (geol). 3. bude an patara Cemodani. nectar] _ 1.). dedamiwis zedapirs simaRleTa gansazRvra zo­ . romelic gaRizianebas ga­ dascems periferiidan Tavi­ sa da zurgis tvins an pi­ riqiT. 2. nEto [it. 2.  sagzao n. romelSic mo­ Tavsebulia movlisaTvis (tualetisaTvis) an xel­ saqmisaTvis (Wra­kervisaT­ niv vis) saWiro nivTebi. nivelQreba [fr.

] – didi grZelbewviani sa­ samsaxuro ZaRlebis jiSi. Saravanduli). Saravandi. nQnZa [iap.e. niufaUndlend­i [geogr. mzveravi. nitroglicErin­i [< berZ.nik -352sasruleblad. nimfomAnia [berZ. nitron gvarjila da glykeros tkbili soda. new] _ geografiuli saxelwodebebis TavsarTi. niU1 [fr. iyeneben saTevzao badis na­ pirze gamosaTrevad. sax. rogorc simbolo wmindanebisa. nQmba [laT. nuance] _ sul mcire.  warmoiTqmis n. romlebic daqiravebulni arian gan­ sakuTrebulad rTuli spe­ cialuri davalebebis Se­ . udidesi netareba. wmindanebis Tavze. nirvâna gaq­ roba] _ budistebis misti­ kuri moZRvrebis mixedviT. nymphē Za­ la da mania miswrafeba. mstovari] _ profesionaluri jaSuSe­ bi. (gadat. qalis avadmyofurad aweuli sqe­ sobrivi aRgznebadoba. nikOtin­i [fr. Nikē] _ berZnul miTologiaSi: gamarjvebis qalRmerTi. gansxvavebis mos­ poba. qristianul da budis­ tur xelovnebaSi. nicotine sakuT. nQrvana [sanskr. romelic aRniSnavs `axals”. 2. wyal­ gierT amorCeul wertilTan an zRvis donesTan Sedare­ biT. RvTa­ ebriobisa (berZ. azotmJavas marili] _ Txevadi zeTovani nivTiereba. adamianebi. azotmJavas da gogirdmJavas naerTi gli­ cerinTan. nu SiSveli] – xelov­ nebaSi: SiSveli sxeulis gamosaxuleba.romelsac aRweven adamianuri zrun­ visa da miswrafebaTagan sruli TavisuflebiT. ag­ reTve (umciresi dozebiT) rogorc samkurnalo prepa­ rats _ sisxlZarRvebis ga­ safarToeblad.] _ narkotikuli niv­ Tiereba. sinon. nQke [berZ. risame elferi. niUans­i [fr. umniSvnelo gansxva­ veba rameSi. gaTanabreba. sax. niU2 [ing. iyeneben rogorc feTqebad nivTierebas. romelsac Seicavs Tambaqo (frangi di ploma­ tis Nikot-is saxelis mi­ xedviT.i.).-ebi. nimbus] _ sikaS­ kaSis gamosaxuleba RvTis. romelmac pir­ velma Seitana Tambaqo safrangeTSi me­16 s­Si). RvTismSoblis. sigiJe] _ (medic).

warmoebis da sxv. avejis) dasadgamad.  niRilisti Scd.] _ (ist. nOvela [it. novatio ga­ naxleba. nomenclatura saxelTa nusxa] – 1. novAtor­i [laT. krivSi: mdgomareoba. nQS­i [fr. magram 10 wamis ganmavlobaSi Se­ iZleba adges brZolis ga­ sagrZeleblad.). damokidebuleba raimesadmi.  n. .  novelasi Scd. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. ¥ novelisa. monRo­ lebis mier dapyrobili te­ ritoriebis garkveuli ad­ ministraciuli erTeulis mmarTveli. sia terminTa da saxelwo­ debaTa. novAcia [gv.  n.  scenis n. novella] _ patara moTxroba. romelic ixmareba mecnierebis. novator ganmaaxlebeli] _ adamia­ ni. erTi valdebulebis meoriT Secvlis Sesaxeb.-353waRebulTa gadsarCenad da sxv. rome­ lic mkveTrad.). 10 wa­ mis ganmavlobaSi ver dge­ ba da amitom iTvleba da­ marcxebulad. skeptikurad ekideba yvela­ fers. nOin­i [monR. niRilisturi Scd. knock-out] _ (sp. kote marjaniSvili. romelsac axali. meTodebi. cvlileba] _ sa­ moqalaqo samarTalSi: mxa­ reebis SeTanxmeba maT mier nom nakisri. ¥ nihilisturi. ideebi. krivSi: mdgomareoba. rodesac mokrive mowina­ aRmdegis dartymisgan Zirs aris davardnili. n. wamowyeba.). xerxebi Seaqvs moRvawaobis raime sferoSi da gana­ xorcielebs maT. nomenklAtura [laT. nihQlist­i _ adamiani. laT. nihQlizm­i [< laT. N ¥ novatoruli. nihil ara­ feri] – yvalafris xelaRe­ biT uaryofa. qandakebis. xelovnebis. uaryofiTad. ama Tu im dargSi. knock-down] – (sp. niche] – kedelSi SeR­ rmavebuli saTavsi risame (mag: larnakis. nokAut­i [ingl.  niSa Scd. prog­ resuli princi pebi.  niRilizmi. nokdAun­i [ingl.

 saxlebis d. 2. rameze (raime saqonelze) aRniSnuli. 1). redaqtori. romelsac aqvs gar­ kveuli rigiTi ricxvi. xelfasi. musikaluri ga­ mis mecxre safexuri. bileTis n. telefonis n. 4.  u. unomero Scd...  n. romelTa personaluri da­ niSvna an damtkiceba Sedis romelime umaRlesi or­ ganos kompetenciaSi. (mus. Tanamdebobis pirTa wre. romelic dasaxelebulia jildos pretendentad raime nomina­ ciaze.  n.  n-ia saukeTeso moklemetraJiani filmi. 2. nominalis saxelobiTi] _ 1.) cxrasafexuriani intervali. romlisTvisac mie­ niWeba gansakuTrebuli jil­ do raime konkursze. sabuTi. romelic aRniSnulia fa­ sian qaRaldebze.  n. nomQnal­i [< laT. saqo­ nelze. romelic calke sruldeba. nominAlur­i [laT. 2. nomokAnon­ i [berZ. nOmer­i [laT. warmodgenis. (lit. nona (mdedr. 3.  nomerisa.. unomro. bileTi. ¥ nomriani (mniS. rasac.  Jurnalis n. ¥ uary. magram asrulebs Tavis daniSnu­ lebas. nomokanon] _ marTlmadidebluri ek­ lesiis wesebis krebuli. calke iTaxi (an oTaxebi) sastumroSi. fasi.. calke ganyo­ fileba (abanoSi). adgilebis d. nOna [laT. 2.) nawili. nominAcia – raime dargi an Tviseba.  n.) mecxre] – 1. rac gamo­ xatulia ama Tu im fuladi RirebulebebiT. sagani. nominalis saxelobiTi] – Rirebuleba. 3. ¥ nomenklaturuli..nom -354dis fulis niSnebze.  saxlis n. visac mxolod sa­ xeli hqvia risame. nomerus ricxvi] – 1.) cxrastriqoniani strofi. ¥ nomrisa. danomrva – nomrebis dasma rameze. qaRal­ . raime sanaxaobis (koncer­ tis. erTgvarovani sagnebis rigis maCvenebeli ricxvi (xSirad win uZRvis niSani N an #). nomQnant­i – pirovneba an pi­ rovnebaTa jgufi. nomriani. danomvra.

sisulele. cxra normAneb­i [skand. norma am sityvis xmareba saerTod lis sworxazovani] – 1. sinon. dakanonebuli ram. musikaluri bgeris pirobi­ n. bunebrivi. nonkonfOmizmi­i [ing. TviT 2. rac risame normebs gan­ kuri sistemisadmi. gramatika.-ebi. romelTa mixed­ dajdes winaaRmdegoba gau­ viTac warmoebs raime mu­ wio umravlesobas da imoq­ Saoba. temperatura. nota niSani] – 1. adgens. nayofierebis n. normatio conformism ardaTanxmeba] – 1. risame nostAlgia [berZ. nonsense] – uaz­  n. ga­  gamomuSavebis n. ideologiisa da sazogado­  detalebis n. tkivili] – (wign. nOt­i [laT. radac ar unda normebisa. fsiqikurad jansaRi (ada­ bgera. sazRvravs. 1) Sesabamisi Cve­ Scd. Non. saerTod aRiarebuli az­ normatQuli – 1. arbevdnen evropis qveynebs. norma] – 1. normAlur­i [< laT. musikaluri nawarmoebi cxra mebi. nOnsens­i [ing.­Si xmisa an sakravisaTvis. medo sawinaaRmdegod  teqnikuri n. same saSualo sidide. miani). maragi. ebriv­(ekonomikur)­politi­ 2. rasac ris kritikuli damou­ normativis saSualebiT ad­ kidebloba oficialuri genen. roba.-355- not nOnet­i [it. runebis SeuZleblobiT  samarTlis n.  maRali n. ulebrivi. nonetto] _ 1. nOrma [laT. samSoblos raturo enis n.-ebi. romlebic me­8­11 ss. n. nostos Sin dawesebuli raodenoba. CrdiloeT germanuli to­ 2. arsebuli wesis miuRebloba.-ebi.  normatuli Scd. ri­ dabruneba da algos tanjva.normAtiv­i [laT. simaRle. nor­ raime sevdis aRsaniSnavad mis (mniS. mowveuli samSobloSi dab­ 2. temperamenti.  n. mowesrigeba] – maCvenebeli mcdeloba. Sromis 2.-ebi. northman Semsruleblisgan Semdgari CrdiloeTis adamiani] – ansambli.) sevda. Ti grafikuli niSani. salite(qarT. sevda). .-ebi.

mr. SeTanx­ mebis dros damatebiT aRi­ niSneba (SeiniSneba). warmoebis sa­ idumloebebi.  n. nu [< fr.. romelsac evaleba sxvadasxvagvari dokumentebis.-ebiT dakvra. nOta [laT. nUga [fr.  s. ¥ notariuli da sanotaro.  saWadrako n. n. damowmeba. nUdizm­i [laT. ¥ sanoto. qaRaldi.  nota sxvaa (ix).  noqturna. nuvOriS­i [fr.. notarQus­i [laT. (spec.-ebs ukiTxavs (Wkuas ari­ gebs. gamocdileba.  notarialuri Scd. nudus SiSveli] – mimarTuleba.dokumenturad gaformebuli da daculi kanonmdeblobiT..  Sopenis n-ebi. SiSveli sxeulis gamo­ saxuleba.not -356 n. romelic qadagebs SiSveli sxeulis kulturas. niSani. notebi – aseTi niSnebiT Cawerili musikaluri na­ warmoebis teqsti.  saprotesto n. nougat] – sakonditro nawarmi. romelTa gadacema salicenzio xel­ Sekrulebis da sxv.  me­2 mniS. musikaluri n. (s. noqturni Scd. notatio SeniSvna.­iT zogjer xma­ roben natacias rac Scd.) Wkuis darigeba. nouveauriche axali mdidari] – mdidari – metiCara. (saub. notarius mwerali. nu SiSveli] – gaSiS­ vlebuli cocxali natu­ ra. nOu­hAu [ing. nota niSani. aRniSvna] – 1. aseTi teqstebis Semcveli rveu­ li. romelSic Txili an nu­ Sia CarTuli. n-ebis gacvla. iuridiuli aqciebis damowmeba da ga­ formeba.) risame pirobiTi werilobiTi aR­ niSvnebis sistema. noqturne] – pa­ tara lirikuli musikalu­ ri nawarmoebi.  n. s. 2. SeniS­ vna] – erTi qveynis mTavrobis werilobiTi di plomatiuri mimarTva meore qveynis mTav­ robisadmi. Wkuas aswavlis). .) kantora. notAcia [laT. romelic sul 2. tkbili blanti ma­ sa. Wku­ is swavleba. know-how vici rogor] – teqnikuri codna. noqtQurn­i [fr. mdivani] – Tanam­ debobis piri. wigni.

nullificatio mospoba < nullus araviTari] – Zalis. oAz­i [berZ. gauqmeba risame. romelic sanaxev­ rod wyalSi cxovrobs. n.  nutriasi Scd. axladgamdidrebuli. zrdis maT aTjer. romelic swavlobs Zvel monetebs (liTonis fuls). cifrobrivi niSani 0. oasis < egvi pt. sidide. romelic calke ar aRniSnavs sididis arse­ bobas. numisma (numismatis) liTonis fuli] – istoriis damxmare mec­ niereba. 15 gradusi n. nulifikAcia [laT. obe numizmAtika [< laT. danomv­ ra. n. 2. nuncQus­i da nUnci [laT. ¥ nulovani da nolovani.16°C. sadac wyalia da mcena­ reuloba. o oAzis­i.  saxlebis n. obeliskos] – Zegli. numeratio] – rameze nomrebis dasma TanamimdevrobiT. nUtria [esp.) Teoriulad dasaS­ vebi yvelaze dabali tem­ peratura – 273. kabineti.  nomeracia Scd.] – adgili udabno­ Si.  n.  numizmatiuri Scd. obElisk­i [berZ. sxva­ Ta gakotrebis safuZvelze.  o-ebi afrikaSi. ordenebs da misT. gradusia. nUl­i da nOl­i [laT. nullus araviTari] – 1. . mniSvnelobis da­ kargva ramesaTvis.-s qveviT. romelic warmoad­ gens zeviTken TandaTanobiT ganviTarebul svets. koleqcia.  nutriisa. pirobiTi sidide.romelTan mimarTebiTac iangariSeba risame temperatura. nutria] – mRrRneli cxoveli. nuntus] – romis papis war­ momadgeneli romelime sa­ xelmwifos mTavrobasTan. temperatura. numerAcia [laT. agreTve medlebs.  haeris temperatura n.  n. aqvs Zvirfasi bewvi da dieturi xorci. absoluturi nuli (noli) – (fiz. ¥ numizmatikuri. xolo Tu raime ri­ cxvs miwerili aqvs marjvniv.-357cota xnis win gamdidrda spekulaciiT. socialuri cvlilebebis Sedegad.

obligatio valdebuleba] _ saxelmwifo sesxis bileTi. obiEqturi – 1.  abasTumnis astrofizikuri o. SinmousvlelTa o.. obiEqtiv­i [laT. Sefaseba. o.  granitis o.-is aRmarTva. (wign.2 dakavSirebuli). observatorium < observo vakvirdebi] – Senoba da samecniero da­ wesebuleba. observatOria [laT. rac warmoadgens raime moq­ medebis adgils.  TavdacviTi o. materialuri sinamdvile (sapirisp. observAcia [laT. izolacia (specialur sadgomebSi moTavseba) im adamianebis.  o. obrogAcia [laT. 3. msgavsi xasiaTis dakvirvebisTvis. adamiani. (wign. Seswavlis o.. subieqti). objectum sagani] – 1. (filos. yvaviliT da yviTeli cxe­ lebiT (Cveulebriv iseTi da­ saxlebuli punqtebidan Ca­ mosulTa. objectivus sagnobrivi] – optikuri xelsawyos nawili. o.  dakvirvebis o. sinamdvile. miudgomeli. 2. yu­ radReba da sxva. romlebic Se­ iZleba dasnebovnebuli iy­ vnen Savi WiriT. rome­ lic erTi an ramdenime linzisgan Sedgeba da dak­ virvebis obieqtis mxaresaa mimarTuli.. mSenebloba.  obieqtiuri Scd.  o. sagani. romelic mok­ lebulia sazogadoebriv TvalTaxedvas da cxovrobs mxolod wvrilmani piradi interesebiT.obi -358 fotoaparatis o. sadac SeniSnulia es daavadebani). sawarmo.) Cvens gareSe da Cveni cnobierebisgan damoukideblad arsebuli garesamyaro. daskvna. o. romliskenac aris mimar­ Tuli visime moqmedeba.romelic mowyo­ bilia astronomiuli. kanonzomiereba. miukerZoebeli. 2. obivAtel­i [rus. 1.) dakvirveba. o. ag­ reTve yvelaferi is. observatio] – 1. piri. mikroskopis o.) movlena. 2. o. geo­ fizikuri da sxv. obieqtTan (mniSv. обыватель] – adamiani. obligAcia [laT. obQeqt­i [laT. obrogatio] – nawilobrivi cvlilebebis Setana Zvel kanonSi. . samyaro. qoleriT.

grZeli. romelSic Sedioda istoriuli ambavi an piri. dabrkoleba] – sxdomis. ovale da ovum kver­ cxi] – wagrZelebuli Ra­ ris moxazuloba. obscurans (obscuranris) damabnelebuli] – mecnierebisa da ganTlebis mteri. Odysseus] – 1. odQsea [< berZ. Oda [berZn. ova  odekaloni.  o. 2. obscūrāntionis] – mecnierebis da swavla­ganaTlebisadmi. ¥ ovaluri. obskUrant­i [laT. TavgadasavlebiT mdidari xetiali. 2. kulturuli progresisadmi mtruli damokidebuleba. odekOlon­i [fr. eau de Cologne `kelnis (qalaqi germaniaSi) wyali~] – surnelovan niv­ TierebaTa xsnari. krebis. odiOzur­i [laT. saxotbo leqsi. spirtiT gazavebuli.-3593. xmauriT. trape­ zis gardamoxsna. odiosus si­ Zulvili] – (wign. ovatio] – mowo­ . visime ga­ mosvlis CaSla wamoZaxi­ lebiT. usagno sityvis warmoTqmiT da misT.) vinc an rac uaryofiT damokide­ bulebas iwvevs. obskurAntizm­i [laT. rac antiminisi. detali. obstructio Seferxeba.reaqcioneri. aRwerilia odiseis­ itakis mefis – mogzauroba. metismetad usiamovno. nawilebis an zi­ arebis saidumlos gamo­ saxulebiT. bneleTis mociquloba. romelsac gundi as­ rulebda. Zvel ber­ ZnebSi: sazeimo lirikuli leqsi. arasasurveli. romelic kvercxis sigrZiv Wrils mogvagonebs. adekaloni Scd. kurTxevis Semdeg trapezze deben da iwyeba ziarebis saidumlo. obstrUqcia [laT. Odik­i [berZ. o. Zveli saberZneTis epikuri poema. zRvaSi gemis adgilsam­ yofelis gansazRvra sana­ piro obieqtebze an ciur sxeulebze dakvirvebiT. ōdē] – 1. CarCo. ovAcia [laT.bneleTis mociquli. ieso qristes saflavSi Casvenebis deta­ lebiT. antimins] _ igi­ vea. Oval­i [fr. poemis Semqmnelad iTvleba naxevradmiTiuri poeti – gomeri. selis an abreSumis oTxkuTxa qso­ vili wm. parfiumerul­ higienuri saSualeba.

overdraft] – moklevadiani kreditis forma. okupAcia [laT.  mikroskopis o. 2. oligArqia [berZ. oligofrEnia [berZ. war­ moiqmneba eleqtronuli ganmuxtvis Sedegad (Weqa­ quxilis dros) da mzis ul­ traiisferi sxivebis moq­ medebiT. oculus Tva­ li] – Tvalis eqimi. ¥ okeanisa.ove -360- nebis. okUlar­i [laT. okEane [berZ. okkupieren] – romelime saxelmwifos SeiaraRebuli Zalebis mier sxva qveynis teritoriis dakaveba. Olympos] – . romelic mimarTulia damkvirveblis Tvalisaken. mmarTveloba.  oligarxia.  o.  okuliari Secd. mouwyves.  wynari o. atlantikis o. okUlist­i [laT. ura­ nosisa da geas Svili. ocularis Tva­ lisa] – optikuri xel­ sawyos nawili­linza an linzaTa sistema. oligos patara da phēn Wkua] – Tan­ dayolili Wkuasustoba. aRtacebis koleqti­ uri gamoxatva mquxare xan­ grZlivi taSiT. iyeneben wylis da haeris gasawmendad. ovErdraft­i [ingl. Ozon­i [< berZ.  finansuri o. okeanarQum­i – okeanis (zRvis) piras mowyobili wyalsacavi – zRvis cxovelebze dasak­ virveblad. ozo suni maqvs] – damaxasiaTebeli sunis mqone air­Jangbadis sami atomis naerTi. maT Sesaswav­ lad. oligarxiuli Secd. oligarchia] – msxvili monopolisturi kapitalis mcirericxovani jgufis warmomadgenelTa politikuri da ekonomikuri batonoba. okeanos] – 1. kontinentebs Soris moqce­ uli wylis didi sivrce. TviT es jgufi. Olimp­i [berZ. of­ Talmologi. wylis stiqiis RmerTi.  orators o. occupatio] da okupQreba [germ. rodesac banki ixdis klientebis Ceks mimdinare angariSis narCenis zemoT (eZlevaT yvelaze saimedo klientebs). okUpant­i okupaciis monawi­ le. ¥ oligarqiuli.  okeanesi Secd. berZnuli miTologiaSi.

).  olimpieli sxvaa (ix. ombUdsmen­i [Sved. omelette] – fqvilsa da rZeSi aTqvefili kvercxebisgan momzadebuli erbokvercxi.-361berZnul miTologiaSi RmerTebis samyofeli) am saxelwodebis mTa saberZ­ neTSi). Olympias c Olympiados] – 1. ¥ olimpiuri. olim­ piuri TamaSebis monawile sportsmeni. omnibus yve­ lasaTvis] – (moZv. olim­ pi).  olimpuri sxvaa (ix. aqvs gemrieli xorci. aleipha zeTi] – moxarSuli zeTi (selis. ¥ olimpiadisa. olimpQeli _ (saub. ¥ olimpiuri: olimpiuri simSvide – (wign.) didi sim­ Svide.  ixmareba agreTve olimpo.  olimpeli sxvaa (ix. kerZod.  mxatvruli TviTSemoqmedebis o. Zvel saber­ ZneTSi: oTxwliani Sualedi olimpiur TamaSebs Soris. aqve). olimpQada [berZ. moswavleTa Sejib­ reba romelime saganSi.) cxeneb­ .. aRuSfoTebloba. romelsac iyeneben zeTis saRebavebis da laqebis da­ samzadeblad.  olimpiadasi. olQmpiuri sxvaa (ix. TETri olimpQada – ase uwodeben zamTris olimpi­ adas. RmerTebis krebuli.) Olifa [rus. ombudsman] – saxalxo damcveli. olimpQuri sOfeli – sacxovrebeli saxeobis kompleqsi olimpiuri Tama­ Sebis monawileTaTvis. olQmpeli – berZnul miTo­ logiaSi: RmerTi. Omar­i [fr.). olimpoze mcxovrebi. 2. homard] – zRvis didi kibo erTgvari. olimpiada). sportuli. 3. Omlet­i [fr. olimpiuri TamaSebi (ix.  o. Cempioni. олифа berZ. moswavleTa respublikuri maTematikuri o.kanafis da sxva. Teatraluri da sxva xasiaTis Sejibreba. omnQbus­i [laT. gav­ rcelebulia atlantikis okeaneSi. olimpQuri TamASebi – Tanamedrove saerTaSoriso Sejibreba sportis ZiriTad omn saxeobebSi (imarTeba 4 we­ liwadSi erTxel saberZne­ Tis olimpiadis msgavsad).

Onkol­i [ingl.) or­ ganizmis individualuri ganviTareba misi Casaxvidan sicocxlis dasasrulamde. Teatraluri warmodgena. romlis bgeri­ Ti Semadgenloba emTxveva sxva sityvas. romelic swavlobs . homônymus] – sityva. ganviTareba] – (biol. romelic sakuTar saxelebs swavlobs. 2. TeatrSi Sesasruleblad gankuTvni­ li musikalur­dramatuli nawarmoebi. saavadmyofo. instituti. romelsac dahyavda mgzavrebi garkveuli marS­ rutiT. on call mo­ TxovnisTanave] – (finans. ro­ melsac xsnian bankebi sa­ windriT _ im pirobiT. bali – cifrobrivi aRniSvna ri­ same. opera] – 1. ama Tu im enaSi arsebuli sakuTar saxelTa erToblioba. onkos – amoburculoba da logos moZRvreba] – medicinis dargi. xolo mniSv­ nelobiTa da warmoSobiT gansxvavdeba misgan.) qalis sakvercxis anTeba. oofOrit­i [< berZ. rom sesxi daifareba yovel mo­ mentSi erT­erTi mxaris (bankis an klientis) mo­ TxovniT. omOnim­i [berZ. bali – sacekvao sa­ Ramo. xili.) specialuri angariSi. ¥ onkologiuri. onomastikos saxelwodebasTan dakav­ Sirebuli] – 1. ontogEnez­i da ontogenE­ zis­i [berZ. oophoron sakvercxe] – (medic. enaTmecnierebis nawili.omo -362simsivneebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. onkolOgia [berZ. Opera [it. romelic iyenebs optikur efeqts Seqmnils saxeebiT da moxatulobiT). onAnizm­i – sqesobrivi mo­ TxovnilebaTa arabunebrivi xerxiT dakmayofileba sas­ qeso organoebis gaRizia­ nebiT (sqesobrivi aqtis ga­ reSe) [bibliuri legendis personaJis – onanis – saxe­ lis mixedviT]. Op­art­i [ingl. on(ontos) arse­ buli da genesis warmoSoba. romelSic moq­ Sebmuli mravaladgiliani kareta. op-art < optical optikuri xelovneba] – modernistuli mimarTu­ leba saxviT xelovnebaSi.  bali – mcenare.  o. onomQstika [berZ. o.

. o. operAtor­i [laT. o.  o.  o. opositio da­ pirispireba] _ raime or­ . uSualod praqtikulad Semsrulebe­ li risime.i. 2­isaTvis). 2.-is Teatri. `daisi~. Teatri. instrumentebi (mniSvn.-is solisti.. 3. sinon. saomar moqmedebaTa er­ opo Toblioba. operetta] – komi­ kuri musikaluri nawarmoebi. 2.. opQum­i [laT. ¥ operaciuli (mniSvn.. operatio moq­ medeba] – 1. o.. ¥ saopero. Θs.-Si wavidnen. erTi amocaniT. o.  sadesanto o. operatQuli – 1.-is gegmis Sedgena. opEreta [it. ¥ saoperacio (mniSvn. xelmZRvaneloba. Θs. operaciis ga­ keTeba.  kalmanis o. opion yayaCos wveni] – xaS­ xaSis moumwifebeli na­ yofis rZiani wvenisgan mopovebuli Zlieri narko­ tikuli nivTiereba. praqtikuli amocanebis swrafad gadawyvetis una­ ris mqone. operacia).  sabanko o.-is gakeTeba. savaWro da sxva calke moqmedeba.  mniSv. opozQcia [laT. operatos moqmedi] – kinosuraTis ga­ daRebis specialisti. darbazi. xelovneba. romelSic simRerebi.-is msaxiobi. qmediTi). 1­isaT­ vis). o. saoperacio – saavadmyo­ foSi: saTanadod mowyobi­ li sadgomi. o. qirurgiuli moqmedeba zogi daavadebis an Wrilobis samkurnalod. 2. xmis operatori – kino­ filmis xmis Caweris spe­ cialisti.  Tbilisis o. safosto o. cekve­ bi da laparaki enacvleba erTmaneTs.  klasikuri o. operAcia [laT. o.  operaciulis (ix. o.. opium < berZ. safinanso. ganyofileba.­iT (`operatiuli Careva~) Scd.-ebi.  o. kino­ operatori. romlbic gaer­ Tianebulia erTi mizniT.  gulis o. romelSic aseTi warmodgenebi imarTeba. o. Careva e. organoebi. [qarT. sadac opera­ cias akeTeben.-is Teatri.-363medi pirni mRerian orkes­ tris TanxlebiT. s. 1­isaT­ vis).

optatio arCevani. yvelaze Sesaferi. (diser­ taciis dacvis dros). mxne ganwyobileba. Canaweri] – Tvalis baduraze asaxuli sura­ Ti imisa. ganwyobileba.  oficialuri o. naTeli mxareebis danaxva. rom momakvdavi adamia­ ganizaciis SigniT arsebuli jgufi. romelTa moqmedeba emyareba sinaTles. optikē] – 1. romelic kamaTSi. sasurveli] – (samarT.opo -364zikis nawili. (sapirisp. vadebi.) yvelaze ufro xelsayreli pirobe­ bis erToblioba.momavlis rwmena. romelic swav­ lobs sinaTlis movlenebs da Tvisebebs.  partiis SigniT arsebuli o. Θo.  o. optimus saukeTeso] – yvelaze xel­ sayreli. pesimizmi). optimAluri [< laT. opoziciOneri – opozi­ ciis monawile. politikas upi­ rispirebs umravlesobis Se­ xedulebebs da politikas. vinc an rac im­ yofeboda visime an risime mxedvelobis areSi am uka­ nasknelis sikvdilis win (is. opportunisme] – Semguebloba. optQmum­i [laT.. pirobebi. ¥ optimisturi. imedianoba. Tesvis o. saukeTeso. uka­ nonoba. opOnent­i [laT. optimum sa­ ukeTeso] – (wign. optos xi­ luli. kreb. optQmist­i – optimizmiT gamsWvaluli adamiani. ase­ Ti ufleba Cveulebriv eniWeba im teritoriis mo­ saxleobas. romelic erTi saxelmwifodan meoris mflo­ belobaSi gadadis. optimus sa­ ukeTeso] – yvelaferSi kargi. oportUnist­i oportuniz­ miT gamsWvaluli adamiani. fi­ . dasabuTebis winaaRmdeg. Optika [berZ. mimdinareoba. oportUnizm­i [fr.  o. pa­ eqrobaSi gamodis visime mosazrebis. optOgrama [berZ. romelic Tavis Se­ xedulebebs. optAcia [laT. parlamentis o. 2. opponens (opponentis) vinc ekamaTeba visme] – piri.) mo­ qalaqeobis amorCeva. xelsawyo­iaraRebi.  o. ¥ opoziciuri. optQmizm­i [laT. xilvadi da gramma Cawera. partiebi. ¥ oportunistuli.

oratori). o. ¥ oratoriisa.  s. orbita] ciuri sxeulis. (s. Scd. orator] – 1. ¥ oratoriuli da saoratorio. sinon. mTvaris o. kosmosuri sadguri. saoranJereio Scd. romel­ sac TiTqos RvTaebis STa­ gonebiT qurumebi gadascemen SemkiTxvel morwmuneebs. adamiani.  o.  dedamiwis o. (s.-is yvavilebi. 2. orAtor­i [d. oraculum ga­ monaTqvami. adgili.  kargi o.  oratoruli sxvaa (ix. sinon. o.  orangutangi _ ixmareba. ornJereia. winaswarmetyveleba. 2. xelovneba.) nawarmoebi. mWevrmetyveli). ¥ oratoruli. romelic sajarod warmoT­ qvams sityvas. romSi da Zvel aRmosavleT qveynebSi: 1. saTburi). oratorio] – didi musikaluri dramatuli na­ warmoebi gundisa. oratOria [it. sadac qu­ rumebi winaswarmetyveleb­ dnen. meurneoba.  o. . agreTve kosmo­ suri aparatis. xomaldis samoZrao gza. sadac mo­ aSeneben mcenareebs (qarT. o. orb ¥ oranJereisa. optos xi­ luli da metreo vzomav] – saTvaleebis (linzebisa da CarCoebis) keTebis saqme. oranJErea [fr. o. niWi..  o.  o. ¥ orbituli. orangUtan­i [malaiuri orang utany] – adamianis msgavsi didi maimuni.-ebi erTmaneTs cvlidnen.  oranJereasi.  oratoriasi. ¥ saoranJereo. frena. winaswarmety­ veleba orare mboba] – Zvel saberZneTSi. Orbita [laT.  o. romelsac exer­ xeba sajarod sityvis war­ moTqma (qarT.-is pomidori. aRmo­ aCina haidelbergis univer­ sitetis profesorma kiunem 1881 w.) libreto. taZari.-365nis Tvalis badurze aRi­ beWdeba yvelaferi. solist­ momRerlebis da orkestri­ saTvis. rac dainaxa man sicocxlis ukanasknel wamebSi. orAkuli [laT.). orangerie] – Seminuli saTavsi. piri. optomEtria [berZ.

organizAcia [fr. periodi. 2. (s. s. mcenareuli o.-ebi. aseTi daSlis procesi. sasuqi. ro­ ¥ orbitisa. romelime adamianis fizi­ kuri da sulier TvisebaTa erToblioba. 2. organizAtor­i [fr.  umartivesi o. cocxali mTlianoba (ar­ seba an mcenare). rac organizacia (mniSv.  samSeneblo o. organisateur] – piri. . 2. Organo [berZ. orgAnuli qQmia – qimiis nawili. s. cxoveluri o.  o.  Sromis mecnieruli o.  o.  susti o. sazogadoebrivi gaerTia­ neba an saxelmwifo dawe­ sebuleba. ¥ organizatoruli. Orgazm­i [< berZ. romelic SeTanxmebulad moqmedi organoebisagan Sedgeba. 1­isaTvis).  orRani. orgAnist­i – organis damkv­ reli musikosi. aRvigznebi] – uki­ duresi aRgzneba. orbiti. organisateus] – 1. organisme] – 1.  niWieri o. Sedgeba milebisagan. risTvisac sasicocxlo procesebia damaxasiaTebeli. buneba. organQzeba [germ.  o. s. muSaoba. romelic Seiswav­ lis naxSirbadis Semcvel naerTebs. orbitaluri Scd. romelsac organizaciuli muSaobis unari aqvs. musika.. koncerti.romelic risame organizacias axdens. organon iaraRi] – 1. cocxali.  orRanisti Scd. orgAnuli – 1. saorRano Scd.org -366 o. o. mcenareuli da cxoveluri organizmebis daSlis Se­ degad warmoqmnili. romelic warmoiSoba sqesobrivi aq­ tis damTavrebis momentSi. mowyoba risame. ¥ saorgano. niWi. orgaô davi­ berebi.  organiuli Scd.  s. 1). organizmis nawili. romlebic haeri saberve­ liT iWirxneba. komiteti. organon musi­ kaluri sakravi] – sasule klaviSebiani musikaluri sakravi. organisieren] _ igivea. mowesrigeba. orgAnizm­i [fr. piri. ¥ organizaciuli da saorganizacio (mniS. Organ­i [berZ.  orbitasi.) sakiTxebi.

] – 1.romelic mu­ Saobs ganyofilebis gamgis xelmZRvanelobiT. 2. Zvel saberZneTsa da romSi Rvinis da mxiarulebis RmerTis – dionises (baxu­ sis) dResaswauli. ordo (odinis) wign. Order­i [germ.  `literaturuli saqarTvelo~ _ mweralTa kavSiris organo. ordAlia [laT. 2. 2. klinikis. sabuTi. aureole < laT. Order < fr. Sinagani o. ordinatis we­ sierad ganlagebuli] – (maTem. romlebic gansazRvraven wertilis mdebareobas sivrceSi. orEol­i [fr. Tu wamebas gauZlebda gasamarTlebulad CaTvlid­ nen. Orgia [berZ. ordinAtor­i [laT. wregadasuli dros­ tareba. sxvadasxva xa­ risxisa da saxelwodebis niSani. safinanso o.-367melsac garkveuli daniS­ nuleba aqvs. praqtikuli samedicino aspirantura.  Cveulebrivi o. ordere brZaneba] – werilo­ biTi gankarguleba. ordinatoris Tanamdeboba.) erT­erTi sam ko­ ordinatTgani. qeifi. Jurnali).  mxedvelobis o.-ebi. romelsac xelisuf­ leba ajildoebs gansakuT­ ore rebuli damsaxurebisaTvis. momwyobi] – saavadmyofos.  mmarTvelobis o. SemTxveva. saxelmwifo an sazogado­ ebrivi dawesebuleba.-ebi. ordQnat­i [laT..  binis o. kaTolikuri eklesiis or­ ganizacia. risame miRebis uflebas iZleva. orgia] – 1. 2. ordalio] – Sua saukuneebSi: braldebis mow­ mis wameba gaxurebuli San­ TiT. sazogadoeba. misi damnaSveoba – udanaSaulobis gasarkve­ vad. poliklinikisa da misT. mkurnali eqimi. 3.-ebi. Orden­i [laT.  ordinaluri Scd. TavaS­ vebuli. perioduli beWdvis gamo­ cema (gazeTi. mduRare wyliT da misT.) rac arafriT ar gamoirCeva. ordinatos ganmkargulebeli. ordinArul­i [laT. or­ ganizacia. ordinarius] – (wign. romelic risame nebarTvis. . ordinAtura – 1.  iezuitTa o.  vaxtang gorgaslis o.

literatura. piesa. qarTuli o. romelic sxvas mdebareobaSi gasarkvevad. dadgenili da sayovelTaod TviTmyofadi. (gadat. moukidebeli Semoqmedebis  warmatebis o. Taviseburi. aranasesxebi. Secdoma. originAlur­i < [laT. Sexedulebis ganuxrelad orientieren] – 1. non. deformaciebs. adamiani. original Tav­  wignis s. misT. (qarT. truqcia.orT -368- aureolus mooqrovili] – 1. ara­ atmosfero. miaxloebiTi. rac an vinc sxvas ara hgavs. orTodOqsul­i [< berZ. ориентир < origo warmoSoba] – 1.  `daTa TuTaSxia~ o. miRebuli wesebi.  orginaruli Scd. orTopEdia [berZ. Sedegad Seqmnili. roleqsiqoni. (samx. koSki da masala. orTogrAfia [berZ. fasi. Sexeduleba. dedani. orthos swo­ 2. politikaSi. gans­ . origQnal­i [< fr. sivrceSi ori­ mimdevari. Cans da gamodgeba adgil­ 2. origi2. naTeli ciali mnaTobi sa­ ganis irgvliv. romelic kargad  romanis o. orientation] da orientQreba [germ. originalis < oriEntir­i [rus. swor da graphō vwer] – weris 2. mania. xe. si­ araCveulebrivi.  o. (wign.). orphos Θo. orthodoxos marTlmorwmune] – (wign.-Si wakiTxva.) uZravi. o. orientation orientacia] – Tavdapirveli egzemplari. gansa­ kuTrebuli. gadat. romelic robebSi garkvevis unari. garemomcvel pi­ dicinis nawili. ar hgavs. orientAcia [fr. calke mdgo­ xelnaweri da grafikuli mi sagani. romelic vinmes Targmani. swavlobs da mkurnalobs  swori o. entirebis garkveva. s. kons¥ orTografiuli.) didebis. o. Taviseburi.gansakuTrebuli. marTlwera). ucnauri. fr. da­ axlavs. (mag. gegma. dapirveli. 3.  o.) raime moZRvrebis. laT.) raime saki­ ri da paideia aRzrda] – me­ TxebSi. xerxemlisa da kidurebis saorientacio – winaswari.warmatebis nalis Tavdapirveli] – 1. Tanmimdevruli. xvavebuli.

si­ ul. romlebic erTad asruleben musikalur nawarmoebs sxva­ orogrAfia [berZ. vrevi. sulad – ahura – mazda). moxatuloba.] . gamokvleva. ga­ ¥ orniTologiuri. ganviTareba] – mTaTa war­ – koleqtivi musikosebisa.] – Zvel spar­ sul religiaSi: sinTlisa orqQdea [berZ. grafiis nawili. moZRvreba] – zoologiis na­ ostrAkizm­i [berZ. Ormuzd­i [berZ. ornis ligiaSi: mcenareulis. sasuliero dedamiwis zedapiris reli­ o. orchostre berZ. oros mTa da grapho vwer] – fizikuri geo­ dasxva sakraviT.  o. warmoSoba. qoTnis namt­ Seiswavlis. mcenareebis ga­ Osana [berZ. ebra­ mosaxulebTagan (qarT. hōsanna Zv. orchidion] – tropikuli da subtropi­ da sikeTis RvTaeba (spar­ kuli balaxovani mcenare. giuri Scd. samarTleba visime. upiratesad sur­ samkauli] – ferweruli.-is diriJori. aqvs originaluri formis ornAment­i [laT. hōsāná! miSvele!] – sa­ non. CuqurTma). Orisis] – Zvel egvi pitur re­ orniTolOgia [berZ. osQris­i da ozQris­i [berZ.-369- oto nesis warmoqmna.] – rbili divani. romelic Θsimfoniuri o. moqmnis procesi. ornitolo. romelic frinvelebs ostraka doqis. mTva­ (ornithos) frinveli da logos risa da nilosis RmerTi. rac sastumro. ro­ zis­i [berZ. ebraelebis da qristiane­ ¥ ornamentuli. orphis saTesle jirkvali] mamakacis saTes­ geba geometriuli figu­ le jirkvalis anTeba.  o. locavi sityvaa – SeZaxili  qarTuli o.. hotel] _ igivea. rebis an stilizebuli cxovelebis.  ornitologia. ostrakismos wili. [fr.Otel­i [fr. grafikuli an skulpturuli samkauli. oros mTa da ge- Orkestr­i [fr.  ornamentaruli Scd. ottomene orogEnez­i da orogenE­ otOman­i < Turq. efs swavlobs. natexi] – gandevna. nelovani. ornamentum yvavilebi. bisa. romelic Sed­ Orqit­i < [berZ.

) beWdviTi or­ gano. Jurnali da misT. xolo iqidan ki qaRaldze.  aficeri Scd. ochlos brbo. Oqtava [laT.  mekavSire o. office] – rai­ me uwyebis. kafeSi).) sxeuli. magram sinamdvileSi misi Tvalsazrisis gamomxatveli (gazeTi. mdabio da krantos xe­ lisufleba] – brbos xeli­ sufleba.) intervali mocemul bgerasa da misgan merve bgeras Soris. ofsAid­i [ingl. viziti.) beWdvis xerxi. oqtAedr­i [berZ. bina. off side] – (sp. okto rva da hedra fuZe. oficiOzuri [germ. uaryofa. visac smena ak­ lia).) formalurad mTav­ robisagan damoukidebeli. offiziant] – saWmel­saWmlis mimtani (restoranSi. us(ôtos) yu­ ri da phone bgera] – smenis gasaZlierebeli xelsawyo (maTTvis. Offizios] – (wign.) merve] – (mus.) ofici­ ozuri (ix. gvredi] – (ma­ Tem. rvawaxnaga. octava (mdedr. oficiAlur­i [laT.) fexburTSi: TamaSgare mdgomareoba. oktagonon] (maTem. 2. ofQcer­i [germ. Octans (Octantis)] . romelic armiisa da flotis meTaurTa Semadgenlobas ganekuTvneba. miReba. ofset] – (po­ ligr.oto -370- melsac Tavsa da boloSi aqvs muTaqebi. oficQoz­i – (wign. flotis o. oqlokrAtika [berZ. kantora.  aficanti Scd. oficQant­i [germ.  o.­iT Scd. o.) rvakuTxedi. sammarTvelo. Oqtant­i [laT. otOfon­i [berZ. Ofis­i [ingl. romelic Se­ mosazRvrulia rva sibr­ tyiT. oqtAgon­i [berZ.. officier] – piri.) Θam sityvis xmareba `oficialuri~­s mniS. rom­ lis drosac firidan saRe­ bavi gadadis jer rezinis zedapirze. Ofset­i [ingl. firmis saqmianobis sawarmoebeli adgili. sasadiloSi. o.Θ rac yvela wesis dacviT xdeba. oficialis Tanamdebobrivi] _ 1. samsaxuris sam­ yofeli. mowveva.  oktava Scd. mTav­ robis an Tanamdebobis pi­ risgan momdinare.  o.

 oxrisa Scd. pAdre [it. quCebSi). oqtOron­i [ingl. oqtroirEbul­i konsti­ tUcia [fr. pas] – cekvaSi: calkeuli  paTetiuri. nabijis Scd.. mgznebare. Senoba gamofenis eqspo­ nantebisaTvis. mravaliarusians. romelic romelic publicisturi ga­ swavlobs organizmSi sxva­ mosvlebiT. paTetQkuri [berZ. aseve masmediis dasxva daavadebebis war­ saSualebebis gamoyenebiT moSobasa da mimdinareobas. p. savaWro p. romelsac gamoscems saxelmwifos me­ Tauri warmomadgenlobiTi organoebis (parlamentis . warmoadgens koSks..  p. octorom] – adamiani. sinon. (qarT.  sagamofeno p. kino an fo­ togadaRebebisaTvis.. ¥ oxrasi. ro­ melsac 1/8 zangis sisxli aqvs. pavillon] – 1. ochra] – bunebrivi mineraluri saRebavi yviTe­ li an wiTeli feris.] – budisturi sa­ kulto da memorialuri nageboba (taZari) Soreuli aRmosavleTis qveynebSi (CineTSi. xmis CawerisaTvis da sxv.) paTosiT aRsavse. Pagina gver­ di] – wignis an xelnaweris gverdebis numeracia. Octoyer Cuqeba] – konstitucia. miiRweva. padre mama] – ka­ TolikebSi: mRvdeli. toni.  yvavilebis p. – 1. pavilQon­i [fr. paT paginAcia [< laT. popularoba. pathos da­ avadeba da logos moZRvreba] – cnobiloba. romelic war­ moiSva TeTrkanianisa da kvarteronis qorwinebis Sedegad. gadadgma. pagoda < sanskr. pablQsiti [ingl. Oxra [berZ. . indo­ eTSi da sxv. iaponiaSi. pathetikos] – (wign. Jangmiwa). msubuqi nageboba (baRebSi. mecniereba. feradkaniani.) monawileobis gareSe. pAgoda [port.-371– cis samxreT naxevarsferos Tanavarskvlavedi. p amaRelvebeli. pa [fr. sityva. publicity] paTolOgia [berZ. esp. patetikuri ritmuli moZraoba. 2.).

paTologQuri anatOmia – mecniereba.) aRfrTovaneba.  zogadi p. normisagan gadaxra organizmSi.) avadmyofuri pro­ cesebi. #5. 2.  sisxlZarRvebis p. pAlata [laT.paT -372ropaSi: raindi mefis ama­ laSi. aranormalu­ roba. aRmafrena. romelSic Cadebulia ofi­ cialuri. 3. qvEda pAlata – pirveli sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi. romelSic avadmyofebi wvanan.  saidumlo p. saqmiani qaRaldi.  Sesasvleli p. romelic swav­ lobs daavadebis Sedegad organizmSi momxdar cvli­ lebebs. pAlas­i [spars.  mepaiesi Scd. pelasi] – uxao ormxrivi xaliCa xeliT an manqaniT nakeTebi. saavadmyofoebSi: oTaxi. Paket] – konverti. (gadat. pAi [Turq. pATos­i [berZ.-is eqimi. patologiuri Scd. mepAie _ pais mflobeli. zEda pAlata – umaRlesi sakanonmdeblo instancia zogierT qveyanaSi.] – aziis. pAketi [germ. Paladin] – Sua saukuneebSi dasavleT ev­ . ¥ mepaiisa.  p. palanquin < sanskr. palatium sasaxle] – 1. palantine] – qalis wamosasxami bewvisa an xaverdisa.  patologia. fir­ maSi) misi TiToeuli wevris mier Setanili wili. p. zog qveyanaSi: warmomad­ genlobiTi organoebis an maTi calke Semadgeneli nawilebis saxelwodeba.-iT laparaki.  p. movlenebi. palAnkin­i [fr. zogi saxelmwifo dawese­ normisagan gadaxras. afrikisa da samxreT amerikis zog qve­ yanaSi: mxrebze dasadgami taxtrevani didebulTa sa­ tareblad. TEmTa pAlata _ inglisis parlamentis qveda palata. palAntin­i [fr. palAdin­i [fr. lOrdTa pAlata _ in­ glisis parlamentis zeda palata. pay xvedriTi wili] – saerTo saqmeSi (mag.  p.  firmis m. 2. mgznebareba. ¥ paTologiuri. pathos] – (wign. simaxinje.

¥ paleontologiuri. Sexamebis Tavisebureba cal­ keul naxatSi an. swavlobs maT ganamarxebuli naSTebis mixedviT. pAlma [laT.)] – veli (velebi) samxreT amerikis zomier sartyelSi. politikuri mov­ . ¥ paleografiuli.  paleontologia. palpatio gasin­ jva xeliT] – (medic. sinon. paleogrAfia [berZ. aqvs naxvreti – marcxena xelis cerze wamosacmevad. aqvs maRali.  p.) avad­ myofis organoebis xeliT gasinjvis meTodi. palaios Zveli da graphō vwer] – mec­ niereba. naxevarzoma. wamali. romelic Seiswav­ lis Zveli xelnawerebis garegnul mxares (asoTa moxazulobas.) fenebis Sexameba. mxatvris SemoqmedebaSi. pamphlet] – sarkazmiT ganmsWvaluli publicisturi nawarmoebi. magram ar kurnavs mas.). muzeumi.ro­ melsac mxatvrebi xmaroben saRebavebis Sesazaveblad. palliatif] – 1. Txeli ficari. – mniSvnelobiT Zve­ li.  pampasi Scd.-373bulebis saxelwodeba. paliAtiv­i [fr. palette] – 1. palpAcia [laT. sawer masa­ las da sxv. 2. warmoadgens Zneli pam mdgomareobidan droebiT gamosvlas. damwerlobaTmcodneoba).  qoqosis p.. palaios Zveli onkontos arseba da logos moZRvreba] – mecniereba gadaSenebul cxovelTa da mcenareTa Sesaxeb.. pAmflet­i [ingl. ¥ pampisa da pampasisa. romelic mimarTulia ama Tu im piris. saerTod. pampas (mr. albomi. p. (gadat. palQtra [rus. saSu­ aleba. paleo. pAmpa da pAmpas­i [esp. палитра < fr. romelsac droebiT amsubuqebs avadmyofis mdgo­ mareobas.  p. palma] – Tbili qveynebis maradmwvane xe. 2. atlasi.. teqstis p. finikis p. swori dauto­ tavi tani da wverze jgufad Sekrebili maraosebri an farTisebri msxvili foT­ lebi.) RonisZieba. analizi. pampa (mx.  wignis p. romelic uzrunvel­ yofs dasaxuli amocanis mxolod nawilobriv gada­ wyvetas. (gadat. paleontolOgia [berZ.) (qarT.

pandEmia [berZ. pan.  panagea. pannychida panixis.pan -374panakeia wamali.  panamerikanizmi. pamdemia mTeli xalxi] – epidemia. panAcea [laT. berZ. panAgia [berZ. panTEizm­i [berZ. pirveli qristianebi devnis gamo RamiT asrulebdnen am ce­ remonials. berZ. ¥ panagiisa. farTofarfliani saza­ fxulo qudi erTgvari. panageia. kalTa] – damreci baqani Senobis SesasvlelTan. xolo lenis da sxv.  panaceasi. panacea < berZ. romelic cvlis kibes da ga­ moiyeneba avtopmobilis Se­ sasvlelad. panegQrik­i [berZ. panagia] – pata­ ra xati (Cveulebriv RvTis­ mSoblisa Zvirfasi qvebiT Semkuli). yoveli. galoba. romelic TiTqos yvela SemTxvevaSi Svelis adamians.  politikuri p. sityva. romelsac marT­ lmadidebeli episkoposebi ZewkviT ikidebdnen gulze (tansacmlis zemodan). winaaRmdeg. panegiruli. amitom ewoda `yovel Ramisa~.. sax. penie douce damreci ferdobi. qeba. panASvid­i [saS. panagiasi Scd. ¥ panegiristi. panaceia Scd. panaRia. 2.  p. (gadat. ¥ panaceisa. mTel qveyanas. . pan yve­ laferi da theos RmerTi] – religiur­filosofiuri moZRvreba. pan. `yovel Ra­ misa~ da nix – Rame] – mar­ TlmadidebelTa sulis mo­ saxsenebeli wes­Cveuleba. pAndus­i [fr. locva. mTel rig qveynebs. yvelafers rom exeba~. sazeimo si­ tyva] – 1. pAnama [fr. romelic RmerTs aigivebs bunebasTan. panama < geogr.] – 1. panamerikuli.) aRtacebuli da uzomo qeba. yvelaferi] – sityvis TavsarTi mniSvne­ lobiT `yovlis momcveli. qalRmerTis Panakeia­s saxelis mixedviT)] – (iron. oratoris saqeba­ ri sityva visime an risime miZRvnili. xelovnuri abreSumis qso­ vili erTgvari. romelic yvela daavadebas Svelis (Zv.) (wign. 2. [berZ. romelic edeba mosaxleobis did na­ wils..) uebari sa­ Sualeba. pnegyrikos sadResaswaulo. panaxidos: pan – yvela.

pAnk­i [ingl. panther] _ igivea. didubis p. romelSic gamofenilia naturaluri zomis sanTlis figurebi..  mTawmindis p. Punk CerCeti. romelic mudmivad aris gakruli kedlis raime na­ wilze. 2.-375bunebas ganixilavs rogorc RvTaebis gansaxierebas. ganTavsebu­ lia zevidan. sasaflao an akldama. rac leopardi. biWi] – axalgazrda adamiani uCveulo. ye­ yeCi. pAnTera [berZ. pension] – 1.  berZnuli p. pAnika < [berZ.  panTeris. panOrama [berZ. 2. pankrEas­i [berZ. panoptQkum­i [berZ. Zvel sa­ berZneTsa da romSi: yvela RmerTis saxelze agebuli taZari.  qalaqis p. kerZo sastumro. tiloze gamosaxuli sura­ Ti. romlis wina plani moculobiTia. raime vrceli midamos xe­ di. romelic moicavs adamianTa jgufs (an calke adamians). romelic axloa adreul rok­en­rolTan. panneau] – 1. pan yvelaferi da horama xedi. romelime poliTeistur religiaSi: yvela RmerTis erToblioba. sa­ dac gamoCenil adamianebs asaflaveben. laT. Cveulebriv zevidan. pansQon­i [fr. 3. Punk rock pan < punk biWi da rock rxeva] – axalgazrdaTa Soris popularuli musikaluri forma. panTEon­i [< berZ. sanaxaoba] – 1. panikos tyis. eqstra­ vaganturi qcevis wesebiT. romelsac Semovlebuli aqvs ornamenti an romel­ zec Cveulebriv moTavse­ bulia ferweruli an skul­ pturuli gamosaxuleba. panis saxelidan] – uecari SiSi. ¥ panikuri.  panTerasi.  p. Pantheion. mrgvali Senobis SigniTa kedelze moTavsebuli su­ raTi. aseTi SiSiT gamowveuli mRelva­ reba.) kuWukana jirkvali. pAno [fr. RvTaebis. pAnk­rok­i [ingl. Pantheon] – 1. 2. pankreas] – (anat. areuloba. pantera Scd. sadac dam­ qiraveblebi uzrunvelyo­ filni arian kvebiTa da . kedlis an Weris zedapiris nawili. pan yve­ laferi da optikos mxedve­ loba] – muzeumi. SiSi.

parabole] – (maTem. 2. romlis moqmedi pirebi azrebsa da grZnobebs JestebiT gamo­ xataven.  p. para bellum `emzade omisaTvis~] – pis­ toleti erTgvari. page] – 1. [berZ. scenebi baletSi. pantomimos msaxiobi. revoluciamdel ruseTSi: daxuruli saswavlebeli saerTo sacxovrebliT. av­ tomobilis gasaCereblad da sxva (Cveulebriv. 2. kuror­ tze). para gverdiT. ¥ pantomimuri.. erTgvari sistema. 2.) Cauketavi moduli. parabElum­i [laT. ax­ los. am mcenaris Reroebisgan damzadebuli saweri ma­ sala. romel­ Sic damsvneblebs eZlevaT adgili Ramis gasaTevad. xarobs .  keTilSobil qalTa p. dasasvenebeli saxlis na­ irsaxeoba. Papa < berZ. pApert­i [berZ. 2. pantOmima < [berZ. Zveli xalxebi (maT So­ ris qarTvelebic. Wili). pappas mama] – romis papi kaToli­ kur eklesiis uzenaesi me­ Tauri. mefis ruseTSi _ paJTa korpusi: TavadaznaurTa saSualo samxedro saswav­ lebeli. romelic mxolod sxeulis moZraobiT Tama­ Sobs] – usityvo Teatra­ luri warmodgena. romlis yoveli wertili Tanabrad aris daSorebu­ li mocemuli wertili­ dan (fokusidan) da mo­ movliT (momsaxurebiT). papQrus­i [laT. parapetros] – ga­ lerea an parmaRi marTl­ madidebluri eklesiis Se­ sasvlelis win. romelic msaxurad edga fe­ odals an mefes da gadioda raindobisaTvis mzadebis pirvel safexurs.pan -376gansakuTrebiT afrikaSi (qarT. pAp­i [laT. sinon. pensionnat] – 1. para. papyros] – 1.) aseT ma­ salaze Sesrulebuli xel­ naweri. pAJ­i [fr. pansiOnat­i [fr. Sua sau­ kuneebSi dasavleT evropaSi: axalgazrda aznauri (vaJi). paJTa korpusis aRsazrdeli. parAbola [berZ. romelsac xmarob­ dnen egvi ptelebi da sxv. erTgvari tro­ pikuli lerwami. iqve] – mniSvneloba siaxlovis. msgavsebisa.. papyrus berZ. erTgvarovnebisa.

RvTismsaxurebis saxeoba. paradis < berZ. (gadat. paraklisi samSvidobo.) adamiani. sa­ gavlebuli warmosaxviTi moTxe] _ qandara TeatrSi. 2.  p. ekvadoris pararelurad paradeisos baRi. paragraphos] romelic sxvisi SromiT – 1. jan­ parAduli – 1. paradoxos ara­ Cveulebrivi. p. mxolod erTi SexedviT). xazi dedamiwis zedapirze. raklisis gadaxdis dros fizkulturelebisa) (qarT. fuZvlo. nomris win. romelsac TavSi Cveuleb­ ¥ parazituli.-ebi da meridianebi. TviT es niSani. ro­ melic SeiZleba Seudardes romelic mkveTrad gansx­ sxva msgavs movlenas. uflis mimarT. moulodneli. cxovrobs.  p.) ro­ 1. mgzavro­  p.) moCvenebiTi. parAklis­i [berZ. parki. 3. wignis. bisaTvis.muqTaxora. pa­ daTvaliereba (jarebisa. parAd­i [fr. parasitos] – (swori xazi da sxv. statiis nawili. riv § niSani uzis rigiTi  p. ganwyobileba. arebulisagan. sokoebi. parAgraf­i [berZ. parakleton  wesdebis pirveli p. mrTelobisaTvis.-is gavlegeba saR azrs (zogjer ba. parAlel­i [berZ.-is gavleba. Seda­ vavdeba sayovelTaod aRi­ reba. sazrdoobs. sazeimo. iseTi parAzit­i [fr. (gadat. 2. ewinaaRmde­  istoriuli p. msjeloba. organizmi (mcenare an melic erT sibrtyezea mo­ cxoveli) romelic sxva Tavsebuli da erTmaneTs organizmze (organizmSi) .. manugeSebeli] – saeklesio 2.  p. parade] sazeimo locva cocxalTaTvis.. forma. parAdiz­i [fr.) paraleluri xazi. parAdoqs­i [berZ. ucnauri] – azri. xmauri.) movlena. aRlumi). arsebobs  s. (wign. Sepirispireba. usa­ (maTem..-377- par cemuli swori xazidan cxovrobs da mis xarjze (direqtrisidan). parallelos] – 1.. Suamdgomlobas sTxoven ¥ saparado. wmindanebs Sewevnas da sinon. paralEluri – 1. gadat. 2.

par -378mxolod mocemuli amoca­ nis pirobebSi. 2. (gadat. teq. parallelepipedon] – (maT. parAnoia [berZ.  paralelopi pedi Scd. parApet­i [it. parapher laT. ¥ paralizeba.) winaswari (mxo­ lod inicialebiT) xelis mowera oficialur xelis ar gadakveTen. kiduri. (fiz. paranoia si­ giJe] – (medic. paralelOgram­i [berZ. parametrō vu­ fardeb] – 1. paranOmia [berZ.  xelisuflebis p. (maTem. dama­ xasiaTebelia bodvebi. planus brtyeli. romlis mopirda­ pire gverdebi erTmaneTis tolia da paraleluri. zog­ jer halucinaciebic. romelsac aqvs para­ leluri da toli mopir­ dapire waxnagebi (parale­ logramebi). paranomia ukanonoba] – kanonebSi ar­ sebuli winaaRmdgoba. parAliz­i [polon. muSaoba. paraffine < laT. parafQreba [fr.) eqvswaxnaga sxuli. paralelepQped­i [berZ. ori firmis muSaobaSi. parAplan­i [fr. romelsac iRe­ ben navTobisagan. dacemis mdgo­ mareoba. romelic Sedis maTematikur formulaSi da Tavis mudmiv mniSvnelobas inarCunebs . dublireba. parAfin­i [fr. paralElizm­i – (wign. parapetto < parare dacva da petto mkerdi] – risame gaswvriv gakeTebuli moajiri.) raime sagnis an movlenis ZiriTadi sidide an sidideebi. 2.  p. gameoreba.  xidis p. paralizebuli.) moqmedebis unaris dakargva.) dambla. paralysis moduneba] – 1. (medic.) erTgavri fsiqikuri daavadeba.  p.) rac ramesTan erTad xdeba erTdroulad.) sidide.] – sanTlismagvari TeTri an moyviTalo niv­ Tiereba. planer pla­ nireba laT.. parallelogrammon] – (maTem.] – (di pl. 2. paraliz < berZ. swori] – specialuri pa­ raSuti planirebuli fre­ nisaTvis amomavali sahaero nakadebis gamoyenebiT. saxlis saxuravis p. mura nax­ Sirisagan da sxv.) oTx­ kuTxedi. parAmetr­i [berZ.) sru­ li damTxveva. (gadat.  p.

¥ saparaSuto.­is erT­erTi Semadgeneli nawilia telepaTia. ¥ parafirebuli.­is moZv. (kacebis p. parvEniu [fr. mgrZnobelo­ bis formebs.  TviTmfrinavidan p-iT gadmoxtoma. parvenu] – metiCara. pAri [fr. dalaqi). romelmac aristrokatiul sazogadoebaSi SeaRwia da aris adamiani aradidgva­ rovani warmomavlobisa. tvirTis CamosaSvebi. parTenogEnez­i [berZ. parsavs Tmas da sxv.-379moweramde (saerTaSoriso xelSekrulebis). warmoSoba] – (biol. gonebrivi zemoqmedebiT da sxv. ¥ saparikmaxero. p.  s. romlebic xdeba organizmis miRma. pArik­i [fr.  p. parthenos qalwuli da genesis da­ badeba. riTac wamgebi pi­ ri asrulebs raime valde­ bulebas. romelic paraSutiT xteba xolme (Cveulebriv TviTm­ frinavidan). . ro­ melTa axsna ar xerxdeba grZnobis organoebis moqme­ debiT. Sivas coli. 2. peruekmacker] – ostati. parASut­i [fr.) sqesobrivi gamravlebis erT­erTi forma – kvercxis ganviTareba ganayofierebis gareSe. sporti. perruquet] – sxvisi an xelovnuri Tmisgan gake­ Tebuli Tavsaburavi. haerSi ixsne­ ba qolgasaviT. romelic kreWs. parachute] – safreni aparatidan adami­ anis gadmosaxtomi.). par paraSUtist­i – adamiani. paraSUtizm­i _ saparaSuto sporti. ZiriTadad Seiswavlis: 1. xelSekruleba. romelic uz­ runvelyofs informaciis miRebis iseT xerxebs.kun­ Tovani Zaldatanebis gare­ Se (surviliT. pArvat­i _ induizmis erT­ erTi umTavresi qalRmerTi. sinon. pari] – sanaZleos pirobebi. kosmosuri xo­ maldis dabla dasasmeli mowyobiloba. damaxasiaTebelia bevri uxerxemlo cxovelsa da mcenarisaTvis. cocxali arsebis zemoq­ medebis formebs iseT fi­ zikur movlenebze. parikmAxer­i [germ. parafsiqolOgia – kvle­ va­Ziebis dargi.

Scd. parQtet­i [germ. nairnairi gasar­ umaRlesi sakanonmdeblo Tobebi da sxv. respublika. iataki.  saqarTvelos p. parquet] – 1. satiruli xasiaTis mibaZva pArket­i [fr. taqsebis mentarier] – parlamentis wev­ p.) sxvadasxva qvey­ ¥ meparketisa.  mamakacTa da qalTa s. (ekon. (TbilisSi). s. romlisTvisac damaxa­ garCevisas. s.. sax.) Tavis worobis princi pi raime tvinis qronikuli daavade­ uTanxmoebis. -380- ra marTkuTxa an sxva for­ mis gluvi ficrebi iatakis saparikmAxero – saloni. weswyomoklebiT zooparki) _ ix. didi baRi. oben (kacebis s.  s. dgomis da movla­remontis adgili. aseTi ficrebiT dagebuli sinon. parodia] – 1. parlament parler laparaki] – saxelmwifos moednebi. – 1. sadalaqo). parlamEntar­i [germ. sadac parikmaxerebi muSa­  p.  gaprialebuli p. [sa­ kuT. paritat < mepArkete – muSa. zona. 1­isaT­  s. 2. dasagebad.) mxareTa Tanas­ parkQnson­is daavAdeba. ¥ saparlamento. p. Tavis kankali da sxv. p. yvavilnarebi.  p. ri.  farexi (me­2 mniSvn­iT) parOdia [berZ.-is iataki.  parlamentaruli Scd. (samarT.par  s. pata­ visime an risame susti mxa­ . vis). nis valutis Sefardeba oq­  meparketesi Scd. transportis saSualebaTa p. bileba. arqiteqtura.. komisia. xelisufleba. 2. parla avtobusebis p.] – (medic. romelSic mowyobilia xeiv­ nebi. arCevnebi. zoologQuri pArki (Se­ ¥ parlamenturi. ¥ saparko (mniSvn. zoologiuri. siaTebelia kidurebisa da pArk­i [ing. park] _ 1. roTi. inglisis 2.­os moZv. saTamaSo parlAment­i [fr. organo. saloni.romelic laT.  vakis p. paritas Tanasworoba] parkets amzadebs an agebs. konfliqtis ba.

Θgadadebuli p. razmi. tenoris p. nawarmoebi. varZlebis rigi.) RrZile­ pArtia [fr. p.) vars­ abesalomis p. rodesac moWidave xali­ Cazea daCoqili da xelebiT parodOntoz­i [berZ. lebriv Wadrakisa). romelic pArol­i [fr. saerTo an fraza Tavisianebis ga­ samuSaoTi da sxv.. ro­ romelsac Tan sdevs Cir­ melic gamoxatavs raime qovani anTeba. solo (operaSi. muSaki. mosacnobad (samxedro sam­  geologiuri p. pArter­i [fr. kvlavuri manZilis sazomi ¥ partiuli (mniSv. vis). iwvevs kbi­ sazogadoebrivi jgufis. axlos da odus (odontos) kbili] – (medic. nawarmoebis nawili. baletSi). koleqtivis interesebs. parOtit­i [berZ. adamianTa jgufi.  parodiisa  p. mravalxmiani musikaluri yura. epidemiuri parotiti – yba­ 5. 1­isaT­ erTeuli. leTi. jirkvlebis anTeba. axlos da us (otos) yuri] – 4. laa gamarTuli. para Tan. romlebic romelic amaxinjebs imis scenis doneze odnav dab­ arss. rasac baZaven. ba. para – eyrdnoba mas. atrSi an konoTeatrSi: ma­ . konspiraciul or­ 3. yurebelTa darbazis sa­ 2.-is me-10 rigi. parti] – 1. partere] – 1. ¥ parodiuli. pArsek­i < [berZ. poli­ bis qronikuli daavadeba. 2. romel­ pArpriz­i – avtomobilis wi­ sac asrulebs erTi mom­ na saqare mina. par (allaxis)  roialis p. tikuri organizacia. Te­  p.-381- par reebis gakilvis mizniT.  avtomobilebis didi p. (gadat.) WidaobaSi: mdgomareo­  p. saqonlis garkveuli rao­ (medic. saxurSi.) ybayuris (sanerwyve) denoba. Janri. disci plina..-is bi parodiasi Scd. erTi xeli TamaSi (Cveu­ ganizaciaSi). da sec(unda)] – (astr. p. p. (sp. lebis ryevasa da dacvenas. Tan. Rerali an erTi sakravi. parole sityva] – Tavmoyrilia an gamoyofi­ daTqmuli saidumlo sityva lia raime mizniT.) garegnuli mibaZva. 2..

pAsat­i [germ. pAsaJ­i [fr. partisan] – mo­ nawile SeiaraRebuli brZo­ lisa. passes] – xelebis erTgvari moZraoba avadm­ yofis saxesTan _ hi pnozis mdgomareobaSi mis gadasay­ vanad.-iebi miusxdnen Wadraks. ¥ saparfiumerio. fabrika. paseq _ `ga­ mosvla~. inanTi] – surnelovani nivTierebani.par -382mo. 2. suna­ . notebis wigni. romelsac Cveulebriv aqvs gasasvlelebi paralelur quCebze. musikaluri nawarmoebis nawili. (qarT. cal­ keuli] – saxelmwifos zogi nawilis miswrafeba gancalkevebisaken saerTo­ saxelmwifoebrivi intere­ sebis sazianod.  parfumeria.  p. pAseb­i [fr. Tanamonawile. amxanagi ra­ ime saqmianobaSi. inanTeuli). wevri. si­ non. partQtura [it. cekvis da misT.  s. Secd. partitura] – mravalxmiani musikaluri nawarmoebi yvela partiis erToblioba.) – de­ mokratiuli p. brZola. raime Ta­ maSis. romelic Seicavs aseTi na­ warmoebis yvela partiis Canawers. xalxis dResaswauli. particularis nawilobrivi. umetes SemTxvevaSi virtu­ ozuli xasiaTis. partnQor­i [fr. p. partQzan­i [fr.romlis ori­ ve mxares aris maRaziebi da. daxu­ ruli galerea. s. passage] – 1. ebr. musikaluri fraza. `gverdis avla~] – ebr. s. maRazia. erT­ erTi monawile. romelsac awarmoeben dampyroblebis winaaRmdeg damoukidebeli razmebi mtris zurgSi.  partizaneli Scd. saparfumerio. saqoneli. Passat] – tro­ pikuli qari. ¥ partizanuli. romelic xasiaTdeba note­ bis swrafi monacvleobiT. p. parfiumEria [fr. partikulArizm­i [laT. partenaire < ingl. parfumerie < pafum sasiamovno suni. bileTi.  p. 2. pAseq­i [Zv. romelsac iye­ neben kosmetikuri da hi­ gienuri mizniT. sax. partner] – 1.  Zneli p. partiuli (ars. romlic qris subtropikuli sartyele­ bidan ekvatorisaken. razmi.

2. pas 2. pAspartu [fr. mobiluri telefonis p. pasta] – raime nivTi­ erebis comiseburi pasta. statia. Scd. 2.) uaryofiTi mxare risame. 3. umoqmedo] – 1. raime manqanis. aqtivi). JurnalebSi Casmuli sqeli qaRaldis furceli ilustraciisaT­ vis. pAskvil­i [germ. pAsta [it. aqtiuri. maT ka­ rebze samsxverplo kravis sisxliani niSani hqondaT gamoxatuli da sasjeli ar SexebiaT. vnebebi. passiepartout] – 1.  avtomobilis p. sa­ registracio mowmoba. araenergiuli (sapi­ risp. pAsport­i [fr. uvado p. Jini.-383dakavSirebuli egvi ptidan gamosvlasTan. monawile. kom­ piuteruli saswavlo­sa­ warmoo teqnikuri ena maRa­ li rangis programebisa. passio tanjva. Pasquill < it. Paskal] – 1. p. wvaleba. pasQur­i [laT. muyaosgan gakeTebuli portretisaT­ vis. passivus] – umoq­ medo.) warmoebis vadebisa da val­ debulebaTa erToblioba (sapirisp. paskvQlant­i – paskvilis avtori. suraTis CarCo. ¥ paskviluri. wa­ meba.  p.. pAsia [laT. pAskal­i [ing.) vnebiTi gvari zmnisa. passivus vnebiTi. patience moTmena] – kartis gaSla dadgenili wesiT. Jini] – siyvarulis sagani.  paskvilianti. wignebSi. sayofacxov­ rebo sagnis da misT.  sazRvargareTis p. pasQans­i [fr. 2. macivris p. adamiani. Seuracxmyofeli nawarmo­ ebi. gadarCnen ebraelebi. roca egvi p­ tis RmerTma angelozi mouv­ lina mZime misiiT – moekla pirmSo kacTa da cxovelTa. . mkiTxaobis an girao­ bis saxe. aqtivi). passeport] – 1. vneba. (gadat.  s. visime vinaobis. (gadat. graviurisaTvis.  p. wnevisa da meqanikuri Zab­ vis erTeuli.. ¥ sapasporto. moqala­ qeobis damadasturebeli oficialuri sabuTi. pAsiv­i [laT. ganyofileba (polici­ aSi). pasquillo] – cilismwamebluri.. (buxhalt. ix.

rbili feradi fanqrebi ferwerisaTvis. romelic iZleva kerZo vaWrobis an raime saqmianobis uflebas. pAstel­i [it. Pastor mwyemsi. rodesac moTamaSes ar SeuZlia mori­ gi svlis gakeTeba ise. magram SenarCunebul iqnes produq­ tis gemo. rom daiRupos mavne mikroorganizmebi. ro­ melic adasturebs gamom­ goneblis gansakuTrebul uflebebs gamogonebaze. romelic emyareba am funqciebis ga­ moyenebas. pAsqala [berZ. patens (patentis) Ria. 2. patQson­i [fr. mamasaxli­ si. Tu rodis modis aRdgoma . bibliis pirveli wignis.romlisTvisac da­ maxasiaTebelia bunebis wi­ aRSi mwyemsebis cxovrebis idiliuri asaxva. aSkara] – 1. am titulis mqone piri.pas -384yovel calkeul wels. 3. patriarches mama­mTavari] – 1. `dabadebis~ mTavari personaJebis saer­ To saxelwodeba adamidan abramamde. Pesach gavla] – (ekl.) krebuli wesebisa. pAtent­i [laT. Pastor < laT. pater mama] – ka­ TolikeTa mRvdeli. ebr. 3. pascha aRdgoma < Zv.): Janri. pastOral­i [fr. 2. pasterizAcia da paste­ rQzeba – sakvebi pro­ duqtebis gacxeleba imde­ nad. moZRvari] – protestantebis mRvdeli.  kbilis p. pastello] – 1. 2. pat] – mdgomareoba Wadrakis TamaSSi. mowmoba. am Janris nawarmoebi. mowmoba. pAstor­i [germ. aseTi funqciebiT Sesru­ lebuli naxati. ro­ melTa mixedviTac arkveven. patrQarq­i [berZ. iyeneben mwnilad Casa­ debad. pastorale] – evropul literaturasa da xelovnebaSi [me­14 _ me­18 ss. ferweris teqnika. gvarovnul sazogadoebaSi: gvaris ufrosi. vitaminebi da sxva sasargeblo Tvisebebi. brtyeli ya­ bayi. pAt­i [fr. patisson] – er­ Tgvari gogra. avtokefaliis mqone marT­ lmadidebeli eklesiis umaRlesi sasuliero piris tituli. pAter­i [laT. rom mis mefes ar Seuqmnas qiSis safrTxe (iTvleba yaimad). amzadeben dawnexili saRebavis fxvni­ lisagan.

(gadat. meurveoba. pirvelyo­ fili­gvarovnuli wyobi­ lebis forma.  p. mzrunveloba. sinon. paupErizm­i [laT. TviTmfrinavi. saqcieli.) an samxed­ ro gemi.  s. (saub. patriotes Tanamemamule] – adamiani. .  p. patrouille] – 1. dakvris. patrOnaJ­i [fr. Tavisi xal­ xis. pauper Ra­ ribi] – siRaribe. samSoblosadmi Tav­ dadebuli (qarT. romelsac uyvars Tavisi samSoblo. patrQot­i [berZ. risame fuZemdebelze. Tavisi qveynis erTgu­ li. muSaobis dros.romlis drosac sa­ meurneo da sazogadoebriv cxovrebaSi mamakaci iyo gabatonebuli. ¥ patriarqaluri. romelsac patri­ arqi meTaurobs. ¥ sapatriarqo (ars. uSiSroebis gark­ veul zonaSi. 2. rome­ lic Tvalyurs adevnebs wesrigs. patrOnat­i [laT. ¥ patriotuli.  patriarxati. ma­ sobrivi gaRatakeba. pausis Sewyveta] _ xanmokle SeCereba mety­ velebis. p. ¥ sapatriarqo. grZnoba. rogorc Sedegi mzardi eqsplua­ taciis. masobrivi umuSev­ robis da inflaciisa. patriArqat­i 1. patronatus] – mfarveloba. eklesia. patriarxaluri Scd. mamuliSviloba). sax. patronage mfarveloba] – fexmZime (or­ suli) qalebis.-3854.) – patriarqis sagamgebelo.) ityvian moRvawe­ obis raime dargis uxuces warmomadgenelze. p. sapatriarxo Scd.) aseTi razmis wev­ ri. poezia. pAuza [berZ. Tavisi xalxis erTguleba (qarT. mi­ liciisa da sxv. kverTxi. sinon. Cvili bav­ Svebisa da zogierTi sxva kategoriis avadmyofebis saxlSi samedicino momsa­ xurebis sistema. mamuliSvili). simReris. 2. meurneoba. matriarqatis momdevno. Θ patriarxi.  erTwuTiani p. patriOtizm­i – samSoblos pau siyvaruli. pAtrul­i [fr. mcire SeiaraRebuli razmi (samxedro qveganayofisa.

pedant < it. romelic did ciuri) omebis winaaRmdeg. Θ pakti Scd. pactum] – saerTa­ 2. ga­ momzadebuli saWmeli. Cve­ skvlavedi. daSoSmineba] – ajanyebis. ¥ pedagogiuri. velgvari omebis. fexi] – avtomobilis. (tkivilisagan)] – avadmyofi  p. Sewuxebuli ¥ pedagogikuri. sabWo. pedris samarTliani omebis lebiani Scd. paciens (pacienSesaxeb. pedanmaTavisuflebeli. p. wvrilmanebs. pacificatio garegan mxares. tis) vnebuli. avtomobili. dad dakepili xorcis. pedliani. velosipedis p. Tev­ zis an sxva produqtebisgan pedagOgika [berZ. gadaWarbebuli sizus­ sani merani.  p. kaluri sakravis da sxvaTa it.] paidagogos mniSvnelobisa. damamSvi­  roialis p. Txovs sxvebisagan. revolu­ te] – adamiani.  Tavdausxmelobis p. sa­ ganuxrelad icavs forma­ xalxo aRSfoTebis Caqroba lur wesebs da amasve moi­ dasasjeli RonisZiebiT. mecnierebani. winaaRmdeg (erovnul­gan­ pEdant­i [fr.) cis CrdiloeT na­ xevarsferos didi Tanavar­ Soriso xelSekruleba. ber­ pedAntizm­i _ pedantis Tvi­ Znul miTologiaSi: frTo­ seba. romelic ilaSqrebs yo­ ¥ pedalisa. damaokebeli] – li­ ¥ pedaliani. (astr. . debeli. Tavisi mkurnali eqimis mi­ pEdal­i [fr.  damsaxurebuli p..paq -386- pAqt­i [laT. maT So­  pedlisa. pegasos] – 1. te.] _ maswavlebeli. damSoSminebeli. pastete] – wmin­  p.-is aRmzrdeli ratifikacia. paidagogike] – mecniereba aRzrdis. pedalebiani. ulebriv didi politikuri pedAgog­i [berZ. pAStet­i [germ. pEgas­i [berZ. mniSvnelobas aniWebs saqmis pacifikAcia [laT. pacifism < laT. pacificus fexis berketi. naTlebisa da swavlebis pacQent­i [laT. musi­ pacQfizm­i [germ. pedis marT. pedale laT. aRmzrdeli. pazifismus. beraluri mimdinareoba.

pEnia [laT. pederAstia [berZ. Cveulebriv.  qarTvel mxatvarTa p. suraTi. penalty] – (sp. [pol.) fexburTSi: TerTmetmetri­ ani sajarimo dartyma. naxati. pEnalt­i [ingl.) xel­ sawyo. 2. agreTve fexze koJrebis mocileba. pelErina [fr. peiling] – mwyobri an sabrZolo ga­ nawesi. paidarest] – pelEng­i2 pederastiis mimdevari. vasufTaveb] – fexis frCxilebis sagangebo gaw­ menda­gaprialeba.  penali Scd.romelic dayenebulia gemis kompasis kardalis saxuravze. 2. paysage] – 1. tyis p. pediAtria [berZ. paiderastia biWebis siyvaruli] – sqesob­ rivi urTierToba mamakacebs Soris. (zRv. pelengAtor­i – 1. pédiocure < laT. poena sasjeli] – jarima fuladi valde­ bulebebis aradroze Ses­ rulebisaTvis (valebis gadaxdis vadis darRvevi­ saTvis). welamde ar swvdebaT.-387- pen pedErast­i [berZ. ra­ ime adgilis saerTo xedi. romelic. . peiling] – ku­ Txe kompasis isris mimar­ Tulebisa da mimarTulebas Soris. mamaTmavloba. pEnis­i [laT. pEleng­i1 [pol.-ebi. pes (pedis) fexi da cuko vuvli. ix. pedikQur­i [fr. pélerine] – mokle mosasxami. gamoiyeneba ku­ Txuri mimarTulebis (pe­ lengebis) gasazomad kom­ pasiT gemidan mxedvare sxvadasxva sagnebisa.  soflis p. penis] _ mamakace­ bis sasqeso organo (aso). pais (paidos) bavSvi da iatreuô vmkurnalob] – bavSvTa eqimi. ¥ penaltis. erTad ewyobian erTimeoris miyo­ lebiT kuTxiT (beqiT.romliTac Cans moce­ muli sagani an ismis xma. zRvis p. romelic swavlobs bavSvTa daavadebebsa da maT mkur­ nalobas. romlis drosac TviTmfrinavebi an TviTm­ frinavebis rgoli. romelzec bunebaa asaxuli. bunebis suraTi. peQzaJ­i [fr. pedQatr­i [berZ.. kal­ TiT). pais (paidos) bavSvi da iatreuo vmkurna­ lob] – medicinis nawili.. radiopelengatori.

romelsac mokriveebi  s. pensiOner­i [fr. qa­ lebma j. narkvevi. mqone piri. laT. peignoir] – 1. pensionnaire] – piri. logos moZR­ magvari). invalidebi­ penCQngbol­i ching-ball] – msxlis moyvani­ sa da sxv. pince-nez] – saTvale. punxucebulebisa. Pen-club < Tavdacvis saministro. poena sas­ 2. uwyeba. misT. am wodebulebis cxvirze dasamagreblad. romelsac sapa­ vreba] – mecniereba sasje­ rikmaxeroSi afareben kli­ ents kreWis. romelic pensias pEr­i [fr.) pentAgon­i [ingl. ro­ lis moxdis wesi Tavisuf­ melSic moTavsebulia ame­ lebis aRkveTis saxiT. penthouse] _ romani] – sxvadasxva po­ izolirebuli feSeneblu­ litikuri mimarTulebis ri bina mravalsarTuliani mweralTa gaerTianeba. rikis SeerTebuli Statebis pEn­klub­i [ingl. TeTri qsovili (zewris jeli da berZ. dason­skotma 1921 w. wignaki. Pentagon < berZ. – aSS­s samxedro Semokl. dros tanisamosis pEnsia [laT. s. da­ saxlis banze. penolOgia [laT. pen kalami da amave dros 2. pair] _ inglisSi. pensio gadaxda] – dasacavad.pen -388-  pensnisa Scd. fuladi uzrunvelyofa mo­ [ingl. qsovilisa. novel – leqsi. a. aarses ingliselma mwer­ pEnuar­i [fr. lobis gasaberi tyavis bur­ ¥ sapensio. 1848 wlis revoluciamde): pEnsne [fr. parsvis da lisa da cixeebis Sesaxeb. asaki.iapo­ niaSi (agreTve safrangeTSi iRebs. sisxlis samarTlis sasje­ vaSingtonTan axlos). gadat. urtyamen varjiSis mizniT. pentagon xuTkuTxedi] sasjelTan dakavSirebuli. Ti. penitencialuri sistema – – 1. penthAuz­i [ingl. TavadaznaurTa umaRlesi romelsac sayure rkalebis fenis warmomadgenlebis wo­ nacvlad aqvs zambaraki debuleba. penitEncia [gviand. enitentia monanieba] – (samarT. po- . xuTkuTxiani Senoba (q. ¥ pensnesi. golsuorTim da lis dilis xalaTi msubuqi k. sami sityvisa: peom. essay.

rulo aTwiladebSi. romlis peri pEtia [berZ.) aTwiladi. sax. mkvrivi qaRaldi.-389- per pergAment­i < (geogr. (1834­1907). sinon. (maTem. etrati).) brtyeli geomet­ periOdika – perioduli ga­ riuli figuris gverdebis mocemebi (gazeTebi. peripeteia] – ganmavlobaSi raime xdeba uecari cvlileba. rome­ veuli periodis. gu­ dayofa.) jgufi sivrceebisa. mendeleevma  perigeasi. gulis perangi. moulod­ .  p.  kvadratis p. siT damuSavebuli. periOduli – 1.  p.  p. ar atarebs (pergamentis qa­  p. Jurnalebi). masalaze Sesrulebuli romlebic meordeba usas­ xelnawerebi. per­ avadebis p. oTekaSi). sistema – qi­ dedamiwasTan. 1. Seteva. ayvavebis p. Jurna­ sigrZis jami. batknis an Tiknis  zafxulis p. – (maTem. gamonis (Pergamon) saxelis 2.) mTvaris (an de­ Sic usasrulod meordeba damiwis xelovnuri Tana­ raime cifri an cifrebis mgzavris) orbitis wertili. cia. peri irgvliv. drois monakveTi. viTardeba da mTav­ rdeba). jgufi. Semowmeba. kveul monakveTSi.) – (iwyeba. (sapirisp.. garkveuli lic cximsa da sisveles drois Semdeg meordeba. aseT 2.-is ganyofileba (bibli­ perQod­i [berZ. miur elementTa klasifika­ apogea). wvimebi. rac gamodis drois gar­ mixedviT. perikardios] – periodizAcia – periodebad (anat. perimetron] istoriis p. periodos] – 1. aTwiladi – axlos da ge dedamiwa] (maTem.-Si Sexveuli karaqi. romelic Seqmna rusma ¥ perigeisa. rac gark­ 2. p. xbos. romelic yvelaze axlosaa elementTa p. daRaldi) [mcire aziis q. (qarT. lis garsi. lebi). gansakuTrebuli we­ omis Semdgomi p. mecnierma d. perigeia Scd. gamocemebi (gazeTebi. perQkard­i [berZ. tyavi. perQgea [berZ.) gulis garemo. romel­ – (astr. p.  qarTuli literaturis perQmetr­i [berZ..

periphrasis < laT. perifEria [berZ. permanens] – Tmis dax­ veva (eleqtrobiT da sxv. saTvalTvalad.). peritOnit­i [berZ. romelic aRweriT gadmoscems sxva gamoTqmis an sityvis azrs (mag: saqarTvelos dedaqa­ laqi – nacvlad Tbilisisa. centridan da­ Sorebuli adgili. neli garTuleba visime cxovrebaSi. perQfraz­i [berZ.per -390lomisa). perron] – rkinigzis . pEron­i [fr. wrexazi] – 1. mizniT). zedamxedvelobis da misT. periskopeo irgvliv vixedebi] – opti­ kuri xelsawyo sakanidan.) muc­ lis apkis anTeba.) momWeri _ Rru organoTa (saylapavi milis. perQskop­i < [berZ. p. perle] – raRac mSvenieri. wyalqveSa navidan. permanent < laT. permAnent­i [fr. gamocemuli xmis xasiaTiT eqimi arkvevs Si­ nagani organoebis mdgo­ mareobas. Perlamutter margalitis mwarmoebeli] – Zvirfasi nivTiereba. romelic didxans sZlebs. perlustrAcia [< laT. gamoCenili. cxovelTa mefe _ nacvlad perkUsia [laT. peristAltika < [berZ. peristaltikos] – (fiziol. tankidan da misT.) kedlebis talRi­ seburi ritmuli SekumSva­ gafarToeba. nervuli sistema. permanEntul­i [laT. 2. aseve uazro da sasacilo. qveynis ga­ napira mxare. ¥ periferiuli. kuWis.) avadmyofis gasin­ jva sxeulze TiTebis an specialuri CaquCuis ka­ kuniT.-Si muSaobs. raime mdgo­ mareobaSi da sxv. mudmivi.  p. permanens (permamentis] – rac ganuwyvetliv grZeldeba. perlAmut­i [germ.  p. perlustro vaTvaliereb] – fostiT gagzavnili werilis fa­ ruli gaxsna saxelmwifo organoebis mier (cenzuris. raionebi. pErl­i [fr.] – gamoTqma. periphereia wre. peritonaion muclis apki] – (medic. nawlavebisa da misT. centridan daSorebuli nawili risame. ro­ melic warmoadgens zo­ gierTi niJara _ margalitis Sres. percussion] – (medic.

p.  p. vinme. sawarmos piradi pendicularis Sveuli] – (maTem. Semadgendikuliaruli Scd.). inJiner-teqqmnis swor kuTxes. medi piri. pErsona non grAta [laT. ri – patara zomis (samagi­ pErsona [laT. komikuri p. xelmwifoSi di plomatiur enciklopediis an cnobarisa.) Semadgenloba. rac visme pi­ perpetuum mobile mudmivad radad ekuTvnis.  p.  romanis p.-391- per (metropolitenis) sadguris romlis kandidatura ara­ baqani. didaturac sasurveladaa miCneuli am saxelmwifos persOnaJ­i fr. persona] – piri. sibrtyeze. romelTanac mata­ sasurvelad aris miCneuli. xazebi. rac mxolod mocemul perpEtuum­mObile [laT. do) kompiuteri (ix. persona grata sasurveli pi­ rovneba] – ama Tu im sa­ personAlia [laT. p. persona non grata arasasurve­ dadebiTi p. moZravi] _ mudmivi Zrava. sawarmos p. pirs Seexeba.. perpen a. personalis sasvlelad. Tac piradad sargeblobs pErsona grAta [laT. ¥ perpendikularuli. warmomadgenlad gasagzav­ romlic eZRvneba romelime ni pirovneba.  samedicino p. loba. personalis piradi] citata leqsikonis. li pirovneba] – pirovneba. perso­  p. . nalTan dakavSirebuli. personnage] – mxatvrul nawarmoebis moq­ mTavrobis mier. romelic meore ve profesiis adamianTa er­ swor xazTan an sibrtyesTan Toblioba. erTi da igi­ swori xazi.  perpendikuliari. naaRmdegeba meqanikis kano­ personAluri kompiUte­ nebs. saqme. quCebi. romlis Seqmnis idea ewi­ mxatvris p. 2.-ebi. gamofena.. personAluri – 1. personali] – raime dawese­ perpendikUlar­i [laT. piesis p. mowveva miiRo.-ebi. bis Casasxdomad da gadmo­ persOnal­i [laT. nikosTa p. romlis kan­ cnobil pirovnebas. rebeli Cerdeba mgzavre­ uaryofilia. perbulebis. romli­ pirovneba.

¥ uperspeqtivo (mniSv. perspective]  perspektiva. ze sididis. peretrubacia metnaklebi daSorebiT. 2­isaTvis).) cis sxeulis gzis  quCis p. 2­isaT­ sinon.) rda. wesrigis moSla. perspekrac damkvirveblisgan mniS­ tuli. veblisgan maTi (sagnebis)  pertrubacia. rac xdari cvlilebebis mniSv.ganpirobebulia damkvir­ iT. TiTqos maT adamianuri  p. Woki. sagnebis sididis. romelic swavlobs sasruleblad (cirkSi). arev­dareva. va. igavebSi da sxv. Tvisebebi hqondeT (qarT. rac gamowveu­ msvlelobis moulodnenli lia damkvirveblisgan maTi darRveva. panorama risame.  am sityvas xSirad xmaroben mkafioobis moCvenebiTi cva­ risame SemadgenlobaSi momlebadobis Sesabamisad. momavlis gegmebi. axalgazrda. peseta] – fulis erTeuli espaneTSi. perspektiuli. vis). ni. Θ  vaJa xSirad mimarTavs p. visime an pesQmizm­i < [laT. pessimus . 2. formis. moxazulobis. (wign.per -392- personifikAcia da perso­ nificQreba [laT. moculobiTi sagnebisa da zidulobis Zalis gamo. Secvla sxva sxeulebis mi­ 3. aSla] – 1. sivrcis gamosaxva sibrtye­ SeSfoTeba. vnelovnadaa daSorebuli. wesiT Sesrulebuli gamo­ pErS­i [fr. sagnebis. p. mxazvelobiTi geometriis akrobatuli nomrebis Se­ nawili. perturbatio 2. bis movlenaTa iseTi daxat­  p.  kargi p.: ¥ perspeqtiuli da perspeqcxovelebis. ganviTarebis p-ebi. gegma. 5. bune­ tovani (mniS. metnaklebi daSorebiT. Secd. perspektova– 1.-is mqone axalgazda facio vakeTeb] – (lit.) mdgomareobaTa moCvenebiTi movlenaTa Cveulebrivi cvalebadoba. gapirovneba). ulebis gamosaxvis wesebs. romelsac iyeneben 4. rac. centraluri proeqtirebis saSualebiT sibrtyeze sxe­ pEseta [esp. winadadeba. uperspektivo Scd.  u. (astr. xedi. perturbAcia [laT. am Scd. perche] _ grZeli saxuleba risme. persona risame SesaZleblobani mo­ mavalSi. wamowyeba. perspEqtiva [fr. zRaprebSi.-s.

Savi Wi­ ri da caedo vklav] – qi­ miuri saSualebani mavne organizmebis winaaRmdeg sabrZolvelad. petQcia [laT. romelsac iyeneben feirverkis mosa­ wyobad. kuWis wvenis fermenti.  `pianinoze ukravs~. pesQmist­i – pesimizmiT ganm­ sWvaluli adamiani. sin. ¥ pefsi-kolisa. piAnola [ingl. romelic avtomaturad ukravs for­ tepianios. pygmaios `muS­ tisodena~] – centraluri afrikis dabaltanianTa to­ mis warmomadgeneli (qarT. Tofis wamliT gatenili qaRaldis Wurvi. 2. piAnino [it. pefsi-kolasi Scd.. romelic fers aZlevs co­ .  pepsi-kola. qveynebSi. mTavrobis meTaurisadmi. sevdianoba. romelic saWmlis monelebisas Slis cilas. pepsis] saWmlis moneleba] – 1. pQgment­i [laT. uimedoba (sapirisp.  p. bneli mxareebis da­ naxva. pEfsi­kOla [ingl. pianino] – forte­ pianos erT­erTi saxeoba.-393yvelaze cudi] – yvelaferSi cudi. pianola < fr. pEfsin­i < [berZ. romelsac udeben li­ andagebze matarebels mis gasaCereblad mosalodne­ li katastrofis Tavidan acilebis mizniT (qarT.  unda: `pianinos ukravs~. aseTi fermentisagan dam­ zadebuli wamali. pEso [esp. ganwyobileba. Wequra). ¥ pesimisturi. pētard] – 1. `pianinoze damkvreli~ Scd.] – mowyobiloba.. koleqtiuri pig Suamdgomloba. petArda [fr. pygmentum sa­ Rebavi] – saRebavi nivTiereba. petitio] – weri­ lobiTi koleqtiuri Txovna xelisuflebis umaRlesi organoebisadmi. . pestis gadamdebi seni. pepsi cola] – ualkoholo sasmeli er­ Tgvari. piAnist­i – fortepianos (pia­ ninos. peso] – fulis erTe­ uli laTinuri amerikis zog (espanurenovan) qveynebSi. si­ non. gavrcelebuli aSS­ sa da sxv. juja kaci). 2. sasig­ nalo asafeTqebeli Wur­ vi. pesticQdeb­i [laT. pQgmei [berZ. roialis) damkvreli musikosi. gulgate­ xiloba. optimizmi). `pianinoze daukra~.

qarT. pygē gava da pagos damagrebuli. pietat < laT. pigmentAcia – (biol. macdunebeli. sapatio piedestali – sami sxvadasxva sinaRlis mqone dasadgomi. 2.-ebi. peice] – 1. pieta] – (xelovn. `daviT aRmaSenebeli~. 3. pikAdor­i [esp. cnobismoyvare­ obis aRmZvreli (araCveuleb­ rivi intensiurobiT). Θ granitis p. romelzec gamosaxu­ lia jvridan Camoxnili ieso qristes datireba. mkveT­ ri moklevadiani aweva mu­ SaobaSi (mag. romlis drosac ormagi nayofi (tyupebi) Se­ xorcebulia erTmaneTTan gavis areSi.  pedestali.  konstantine gamsaxurdias p. piēdestal] – mxatvrulad gaformebuli safuZveli. mokrZalebuli da­ mokidebuleba vinmesadmi. pQk­i [fr. 2. pic. umaRlesi wertili. mTis maxvili mwvervali. (sinon. kvarcxlbeki). pQeta [it.] – 1. sa­ qalaqo transportis moZ­ raobisas (dilas _ pikis saaTebSi). sinon. sveti da misT. pQesa [fr. 2. pigopAgeb­i [berZ. mimzidveli. piEtet­i [germ. pietas (pietatis) RvTismo­ saoba] – Rrma pativis­ cema.pig cxali lebs. dramatur­ giuli nawarmoebi scenaze warsadgenad. pikAntur­i [fr.  Sopenis p.) cocxa­ li organizmis qsovilebis SeRebva pigmentebiT. saWmeli). cxare gemosi (sawebeli. sammoqme­ debiani p.) naxati.  Θ istoriuli p. postamenti. picador < pica Subi] _ xarebis brZolis cxenosani monawile. ro­ melic SubiT aRizianebs xars. romelzec dge­ bian xolme prizis misaRebad zog sportul SejibrebaSi pirvel sam adgilze gamo­ suli sportsmenebi. Scd.-ebi. organizmis -394qsovi­ moebi. patara musikaluri nawar­ . Sebo­ Wili] – ganviTarebis erT­ erTi manki. eleqtro sadgurSi gaZlierebuli datvirTvis saaTebSi).. saorkestro p. romelzec dgas Zegli. piedEstal­i [fr. piquant] – 1. interesis. ramesadmi.

iyeneben mizanSi yumbaris zusti moxvedris mizniT.-os Rvino.). pQncet­i [fr. mopikete – piketis monawi­ le. pilOtaJ­i [fr. piOner­i [fr. romelic icavs gaficvis adgils an demonstrantebs.-Ta ufrosi. mfrinavi. pikQreba2 [< fr. pick-up] – patara pQkuli [rus. teqnikaSi . pQknik­i [ingl.  cxenosanTa p. sa­ TuTi sagnebis asaRebad. romelmac mecniereba­ Si. teqnikaSi. ¥ mopiketisa.) Teslze amosuli mcenareebis ga­ dargva erTmaneTis daSo­ rebiT ufro mZlavri eg­ zemplarebis misaRebad. pincette] – patara zambariani maSa wvrili. piquer] – (avi­ ac. pQngvin­i [fr. meurn. piquet palo] _Θ(sof.  p. pQket­i [fr. pQko [fr.  p.) TviTmfrinavis didi siswrafiT Zirs daSveba. piri. kargad curavs.).. pionnier] 1. romelic marTavs safren aparats (TviTmfrinavs. 2. pinguis] – zRvis di­ di frinveli. pico mcire sidide] – TavsarTi. xelovnebaSi. picnic] – qalaq­ gareT jgufurad gaseirneba (Cveulebriv dasasveneblad da saWmel­sasmelad). saqveiTo –samgzavro avto­ mobili. pikQreba1 [fr. xarobs Cven­ Sic. romelmac pirvel­ ma SeaRwia gamoukvlevel qveyanaSi da dasaxlda iq.. – wvrilad daW­ rili da damwnilebuli bostneulis narevi. frena ar Se­ uZlia. pickles (mr. Sve­ ulmfrens. pQno [fr. laboratoriebSi da sxv. 2. pilote] – piri. пикули < ingl.-395- pio pQkap­i [ingl. gav­ rcelebulia antarqtikaSi. pQlot­i [fr. romelic sa­ zomi erTeulis saxelTan moxsenebisas aRniSnavs mis metrilioned nawils. pinguine < laT. patara sadarajo razmi. (wig. pineau] – franguli vazis jiSi.  p.  mopiketesi Scd. piquet] – 1. pilotage] – safreni aparatis marTvis ostatoba: TviTmfrinavis manevrireba haerSi sxvada­ sxva figuris SesrulebiT. gaficulTa an demons­ trantTa jgufi.) adamiani. kitris mwnili. iye­ neben medicinaSi.

pQroga [esp. piromEtria [berZ. pQpet­i [fr.pio -396samkuTxedebs. piramiduri Scd. romelsac gadakruli aqvs xis qerqi (an tyavi). loginSi da­ sawolad). nageboba. piJamosi Scd. ¥ pirogisa. pirogue karib. me­ kobre. pyr cecx­ li da metreô vzomav] – ma­ Rali temperaturis gazom­ vis meTodi. piramidisa.  p. xis mTeli mori­ sagan SigniT amoWrili an amowviT gakeTebuli navi. wamowyeba. da sxv. (maTem. romelsac TavSi ukeTia rezinis bu­ niki. peiratēs] – zRvis yaCaRi. agebdnen Zvel egvi pteSi faraonebisaTvis.  pirogasi Scd.] _ indielebis (kerZod. piOrea [berZ.  xeofsis p. ro­ melic Sedgenilia erTma­ neTze Semdgari adamianebi­ sagan. romlis fuZe warmoadgens mraval­ kuTxeds. ¥ piJamisa. pQJama [ingl. sawveTuri). akrobatikuli figura. 2.  piJamo.) Cirqdena. ¥ pioneruli  p. pyon Cirqi da rheô movlenebi] – (medic. xolo waxnagebi – saerTo wveris mqone .) mra­ valwaxnaga sxeuli. aseTi fromis uzarmazari qvis akldama. icvamen saSinaod (Cveulebriv. 3. ¥ piramiduli. frantuli. fr. pyramis (piramidas)] – 1. risame wamomwyebi. pirata < berZ. pigeon mtredi] – Tavqariani. pQJon­i < [fr. ixmareba siTxis amo­ saRebad da wveT­wveTad gamosaSvebad (qarT. verxvi. pirAmida [berZ.-iT. romlis fuZe oTxkuTxaa.) kanis sinji organizmis tuberku­ lioziT dasnebovnebis da­ sadgenad. gakafa axali gzebi. piramidi. pipette] – minis waw­ vetebuli milaki. kanibebis) viwro da grZeli navi. koxta axalgazrda kaci. agreTve acviaT avadmyofebs (saavadmyofo­ Si). pijamas] – Sar­ val­xalaTi rbili qso­ vilisa.  piramidasi.  TvalSi wamlis CawveTeba p. sinon.  pi petka Scd. pQrke­s reAqcia (medic. pQrat­i [laT. p. piragua.

vaSlis p. viT. mocema naxatebis saSuale­  p. pistolet] – rom faneris raketebiT. piroutte] – cekvaSi pQng­pongi [ingl. pyr ce­  kartofilis p. zogierTi . romelic ganivad ga­ rili sibrtye notebis da­ yofilia baduriT or nawi­ sadebad. puree < purer ga­ didi yvavilebiT. pupitre < laT. ping-pong] – magidis CogburTi (tenisi). pirotexnikuba. pistOlet­i [fr. sadgomad.. tikalur joxze. xdeba celuloidis piUpitr­i [fr.) movlenebis. bebiT. moqmedebis gad­ ¥ piroteqnikuri. graphô narevebis damzadebasa da vwer] – damwerlobis uZ­ gamoyenebasTan (raketebSi. piers (mr. ri Scd. arsi mdgomareobs imaSi. saerTod gaxexili dasWirda. pictus daxatuli da berZ. pizza] _ italiuri kerZi. velesi saxeoba – sagnebis. xilis masa. xelovneba] – teq­  piurisa Scd. damagrebulia ver­ lad. burTis gadasrola magi­ pulpitam] – specialuri dax­ daze. pQrs­i [ingl. ro­ azelili kartofilis sa­ melsac didi msxverpli xiT. foierverkebSi da sxv. pirotEqnika [berZ. roialze pQon­i [laT. cali fexis TiTis wverebze sportuli TamaSi. romlis sruli Semotrialeba.-397- pio pQros­is gamArjveba _ ity­ sufTaveba] – saWmlis sakazmi gaxexili bostneulis an vian iseT gamarjvebaze. pirUet­i [fr. baias ojaxisa. gan­ xelis mokle cecxlsasro­ sazRvruli wesebis dac­ li iaraRi. Rvezeli erTgvari. bostneulis.)] – nav­ pQca – [it. sadgurebSi: zRvaSi SeW­ rili saporto nageboba pQjak­i [ingl. Cveulebriv pQure [fr. cxli da techne osta­ ¥ piuresi. Paeōnia] – mcenare an misT. toba. xatovani damwerlo­  pirotexnika. romelic dakavSirebulia sacecxle piqtogrAfia [laT. narevi. pea-jacket] – ma­ makacis kostiumis zeda na­ orive mxridan gemebis mi­ wili. nikis dargi.

romelSic es apara­ tia dadgmuli da. planErizm­i – sportis sa­ xeoba – planerebiT frena. plAner­i [fr. plAkat­i [germ. Senoba. plasma gamo­ naZerwi] – 1. planetarQum­i [gviand.  am mniSvnelobiT xSirad xmaroben plagiats. romelsac axlavs morige saagitacio an sa­ reklamo teqsti. planertus] – ci­ uri sxeuli. (s. (fiz.-ebi.pla -398¥ plakaturi da saplakato. planeur] – haer­ ze ufro mZime umotoro safreni aparati.  mcire p. kosmonavtikaSi da misT.) ionizebuli airi.  p. rac Scd. miTviseba. (ix. romelic mzis garSemo brunavs da mzis areklili SuqiT anaTebs (qarT. romelSic dadebiTad da uaryofiTad damux­ tuli nawilakebis sim­ kvrive erTgvaria.. plakat] – ke­ delze gasakravi feradi naxati. agreTve plagiatori).  molivlive p. laT. plAneta [berZ. aparati. `literaturuli qurdoba~. s. Tavis nawarmoebSi sxvisi nawarmoebis gamoyeneba avtoris dausaxelebelad. jiSi gamoiyeneba rogorc dekoratiuli mcenare. sporti. 2. sinon.-ebiT Sejibreba. plagiatus mota­ cebuli] sxvisi nawarmoebis Tavisi saxeliT gamoqveyneba. plagQat­i [laT. xolo am nawilakebis qaosuri siTburi moZraoba sWar­ bobs maT mimarTul gada­ adgilebas garegani aRZ­ ruli velis moqmedebis Sedegad. saxelosno. s. sisxlis Txe­ vadi nawili. plAzma [berZ. ¥ saplanero. cTomili). romelic gaSvebis Semdeg haeris aR­ mavali talRis zegavleniT mifrinavs da Tavisi wonis gamo TandaTan dabla eS­ veba.) ferwera. plagiAtor­i – plagiatis Camdeni. . p. 2. leqsi. 3. protopolazmis mcdari saxelwodeba. planetarium] – 1.  s. rom­ liTac gumbaTisebur ek­ ranze aCveneben planetebis da sxva ciuri sxeulebis moZraobas.romelSic imarTeba samecniero­popu­ laruli leqciebi astro­ nomiaSi.

2. plastike] – xe­ lovnebis saxeoba. meurn) miwis Rrmad damuSaveba (vazis an xexi­ lis dasargavad. Saqris p.  p. p.  pliaJi Scd. didi gamoyeneba aqvs eleqtro da radioteqnikaSi. geologiuri gegma. plastQlin­i [it.  qobuleTis p. foladisferi ke­ TilSobili liToni. Sdr. sadac mohyavT speci­ aluri sasoflo­sameurneo kulturebi. plandage] – (sof.-is madani.. mzaddeba Tixisa da sanTlisgan. plastilina] – saZerwi masala.-is xelovneba.. planum sibrtye da berZ. msxvili kapitalisturi samiwaTmoqmedo meurneoba (pirvelad erqva iseTs. plateau] – zRvis donidan SedarebiT maRla mdebare vake. plAnSet­i [fr. 2) patroni..-399- pla planimEtria [laT.  plastelini Scd. bambis p. (geol. miwis gadabruneba). planchette] – 1.-is mrewveloba. planer] – pla­ neris an motor gaTiSuli TviTmfrinavis TandaTano­ biT Zirs daSveba. planQreba [fr. plAstika [berZ. plage] – wylis gaS­ lili napiri. qa­ nis vazelinis da zogi sxva nivTierebis SereviT.. metreô vzomav] – geometriis nawi­ li.  p. plAtina [esp.  Cais p. plAto [fr.  antikuri p. 3. saiuve­ liro saqmeSi. plAntaJ­i [fr. Warxlis p. romelic ga­ moiyeneba sabanaod da mzis abazanebis misaRebad. romelic qmnis moculobiTi formis nawarmoebebs. 2.romelsac cal mxares aqvs gamWvirvale zedapiri. romelsac ci­ . plantAtor­i plantaciis (mniSv.  plastiuri Scd. sa­ dac iyenebdnen monebis Sromas – amerikasa da ko­ loniur qveynebSi). gamomsaxveloba. rukis satarebeli brtyeli CanTa. platina] – qimiuri elementi. p. romelic swavlobs sib­ rtyeze mocemul figurebs. ro­ melzec damagrebulia qa­ Raldi adgilis gegmis da­ saxazavad. ¥ plastikuri. plantAcia [laT. plAJ­i [fr. miwis didi far­ Tobi.) ficari. plantatio rgva] – 1.

eleqtruli sagani. romelic Se­ iZleba gamoyenebul iqnes sawyis punqtad saomari moqmedebisaTvis visime wi­ naaRmdeg.) sivrce. 2. platOnizm­i _ 1. baqani). mcire xniT matareblis ga­ saCerebeli adgili or sad­ gurs Soris (sinon.  partiis saarCevno p. dabali bortebis mqone satvirTo vagoni (sinon. vagoni. Platz] – moedani samwyobro samecadinod. 2.  plaTforma Scd. Zveli ber­ Zeni filosofosis pla­ tonis (727­347 ww. plAtforma [fr. romelic viTardeba orsuli qalis (an make cxovelis) organizmSi da uzrunvelyofs Canasaxis kvebasa da sunTqvas. sadac mzaddeba da iSleba saomari operacia. 3. plAfon­i [fr.  Tbili vagonis p. wel­ TaRr.) or­ gano. plAckart­i [germ.) partiis.  mTawmindis p. Zv. daTvalierebis da parade­ bisaTvis. plafond] – 1. plAc­i [germ. platonizmTan dakavSirebuli. ganyenebuli. SafarTxeli] – (med. place d’armes] – 1. (samx..  p. Pleias (Pleiados) Svidi _ Zveli berZeni po­ cabo ferdobebi aqvs. 3. borjomis p. plEada [berZ.  maRali p. teritoria. . ¥ plackartiani. gemis kaiutaSi an salonSi. mom­ yoli. rasac praqtikuli miznebi ara aqvs. plAcenta [laT. placenta kveri. mo­ xatuli an reliefiT Sem­ kuli Weri. 2. mxolod sulier miswra­ febebze damyarebuli ara­ xorcieli (siyvaruli).) plAcdarm­i [fr. baqani). plate-forme brtyeli forma] – 1. 4. rki­ nigzis sadgurSi liandagis gaswvriv mowyobili baqani. Platzkarte] – bileTis danarTi samgzavro vagonSi sawoli adgilis dasakaveblad. avtobussa da sxv.pla -4002. mowyo­ bili zed Werze an kedelze (upiratesad vagonis kupeSi. 2. platOnur­i – 1. (wign. sazogado­ ebrivi jgufis politikuri programa. Ria.) da misi mimdevrebis idealisturi filosofia. platonuri siyvaruli.

mSromelTa wre­ ebidan gamosuli adamiani.tyvia] – 1.) plebeebi. dabali wodebis warmo­ madgeneli. Θ  konferenciis p. sxdoma. plenum sruli] – arCeviTi xelmZRvaneli organos plenaruli sxdo­ ma. pleura gverdi] – (anat. romelsac adeben daketil kars. romesac awyo­ ben mniSvnelovan saxel­ mwifoebriv sakiTxis gadasawyvetad (sinon.] – didi da sqeli Sali. plEbei [laT. player < play moZraobaSi moyvana] – kom­ paqturi magnitofoni Cana­ werebis aRdgenisaTvis. pleadasi Scd. Plombe < laT. piradad Tavi­ sufali adamiani. bu­ nebis realur ferebs. plein air sufTa haeri] – ferwera gareT.  umaRlesi sasamarTlos p.  pleiada. xeluxleblobis niSania. plEbs­i [laT.  p. 2. beWdiT CaWyletili tyviis patara naWeri. fr. plEd­i [ingl. Zvel romSi: dabali wreebis war­ momadgeneli.  qarTvel moWadrake qalTa p.) erTi epoqis ga­ moCenili moRvaweTa jgufi. plEer­i [ingl. plebs] – (kreb. . plebeius] – 1. sadac yvela wevri esw­ reba. iyeneben loginis gadasafa­ reblad. plenArul­i [laT. haeris garemos. romelsac pirveli xanebSi araviTari politikuri uflebebi ar hqonda. plenarius sruli] – raSic raime or­ ganizacia. plEnum­i [laT. Cveulebriv kubokruli da foCebiani. referendumi). haerze. romelic faravs filtvebisa da gulmkerdis Rrus kedlebs.-is mowyoba.-401et­tragikosis jgufis saxe­ li] – (wign. plomb. Ria cis qveS. plEner­i [fr. ¥ saplebiscito.  s. plOmb­i [germ. sakiTxi. zustad gadmoscems bunebriv gare­ moebas. plo plEvra [berZ. plebiscitum xalxis gadawyveti­ leba] – saerTo­saxalxo kenWisyra.) plevritis anTeba. plumbum. ¥ pleadisa.. plebQscit­i [laT. Se­ fuTul saqonels da sxv. plEvrit­i (medic.) apki. arCeviTi organos yvela wevri monawileobs. plaid.

wve­ ni..  pliuralizmi Scd. plus metad] – Sekrebis (momatebis) dade­ biTi niSani (+) maTematikaSi. (astr. sahaero] – SekumSuli haeriT moqmedi.) saxelmwifos mmarTvelobis mravalpar­ tiuli sistema. 2. pnevmOnia [berZ.  pnevmatiuri Scd.plo -402kratos xelisufleba. (polit. plombirêes saf­ rangeTis qalaq plombires sax. nivTiereba. qarTuli 2.) saxsrebisa da qso­ vilebis daavadeba. Sokoladi da sxv. romlis drosac saxelmwifo xelisufleba aqvs gabatonebuli klasis mdidar fenas.) mzis sistemis me­ cxre mzidan yvelaze uf­ ro daSorebuli didi pla­ neta.  g. poEzia [berZ. romel­ sac urevia raime xili. tabiZis p. tumbo.  pliusi Scd.­iT zogjer xma­ roben bJens an brJens. poiesis] – sity­ vieri mxatvruli Semoqme­ deba leqsebis saxiT. miwisqveSeTis RmerTi. temperaturaze mierTebisas niSnavs: nuls zemoT (sapi­ risp. plOmbir­i [fr. (filos. Plutokratia < plutos simdidre.  p. pneumatikos sasunTqi. mixedviT] – naRebisgan damzadebuli nayini. p. 15 (an +15) gradusi. plUs­i < [laT. romliTac av­ seben dazianebuli kbilis Rrus. da . romelic uaryofs samya­ ros erTianobas da amtki­ cebs. CaquCi. pluralis mravlobiTi] _ 1.) idealisturi moZRvreba.  p. 2. leq­ sebi. ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Zma. podAgra [berZ. saiqios mbrZanebeli. plurAlizm­i [< laT. podagra] – (me­ dic. pluton] – 1. siZli­ ere] – politikuri weswyo­ bileba. rom mas safuZvlad udevs mTavari erTmaneTTan daukavSirebeli sulieri arsi. rac Scd. rac gamowveulia organoebSi nivTierebaTa cvlis darR­ vevis Sedegad.) filtvebis anTeba. ¥ pnevmaturi dasaSvebia. pneumonia pneumon filtvi] – (medic.  me­2 mniSv. pnevmatQkur­i [berZ. plutokrAtia [berZ. (-) minusi). miwis wiaRis mflobeli. plUton­i [berZ.

(wign. romelzedac gansxvavebiT) gadaRebuli aSenebdnen antikur (upira­ sagnis naTeli da muqi ad­ tesad romaul) taZrebs. Zv.  p. n. sxeulis esa Tu is mdgo­ 2. ganlageba. pOet­i [berZ. 2.  p.-403- poz xalxuri p. Semoqmedeba. baraTaSvilis p. imperatorisaTvis. pozQcia [laT. (meZebari) ZaRlis jiSi. romelzec (negativisagan 2. maRali baqani. pozQtiv­i [laT. gadat.pOza [fr. pointer] – im momentisas. buli. 4. msjeloba. asaTianis p. cdaze. gadawyveta. romis cirkSi: amaRle­ pozitQur­i [laT. buli adgili savarZlebiT (wign. (samx. WadrakSi.  sasurveli p. rac pozitivs warmoad­ qarTlisa~. `baxtrioni~. sazeimo p. positius] – 1. visame an risame mdgomareoba. visi qcevis garegan efeqt­ 3. positivus da­ moqandakeTa da mxatvrebis debiTi] – fotografiasa da saxelosnoSi: amaRlebuli kinematografiaSi: suraTi. `bedi 3. niWi. pOema [berZ. romelic zrunavs Ta­ ioni.. mowinave p. podium] – 1.  p. gilebi sinamdvileSi arse­ 3. senato­ negatiuri). p.) brZolis dros ja­ mareoba. gens. gamoxatuleba. l. romelic leqsebs Txzavs. rac pozitivizmi. maRali wris  p. fSavelas p. positio] – 1. poseur] – ada­ samxedro moqmedebaTa ra­ miani. pose] – adamianis ebze brZola. adgili naturisaTvis. rebis ganlagebis adgili. ganlageba TamaSis ama Tu poQnter­i [ingl. SaSSi: figurebis ze.) Tvalsazrisi. ¥ poeturi. sakiTxis p. mecnierebani.. poiema] – Txro­ pozitiuri filosofia _ biTi mxatvruli nawarmoebi igivea. pozQor­i [fr. kedeli antikuri cirkis bulis Sesabamisad aris ga­ asparezis garSemo.) dadebiTi (sapirisp. mosuli. .  v. pOdium­i [laT. moklebalniani sanadiro 4. faqtebze damyare­ leqsad. poietes] – mwerali. rebsa da sxv. `basianis brZola~. pirTaTvis.

 p. paeqroba). polemique < berZ. polQglot­i [berZ. poly bevri] – rTuli sityvebis TavsarTi. mravalcolianoba). polEmika [fr.. poligQnia [< berZ. 2. ¥ poziciuri. (qarT. romelic uCvenebs simrav­ les raimes rTuli Semad­ genlobisas. yinulebi. sinon. sinon. romlis saqmea wignebis. Tavisi p. azri raime sakiTxSi. erTi mamlis Sejvareba er­ Ti sezonis ganmavlobaSi ramdenime dedalTan. sa­ winaaRmdego. daicva. (s. 1. polygrafia mravalnaweri] – teqnikis dargi.-Si miiRo monawileoba. sinon. qorwinebis forma.  p. poligrAfia [berZ. (s. beWdva. poly bevri da gamos qorwineba] – 1. eWira. mra- . sinon. (wign. polygynēs mravalcoliani] – qor­ winebis forma. polyglôttos] – bevri enis mcodne. poligAmia [berZ. azrebi. polygonos mravalkuTxiani] – specia­ lurad mowyobili adgili sxvadasxva iaraRis. polaris] – 1. polQgon­i [berZ. Rame. polemikos mtruli] – kamaTi raime mecnieruli. (qarT. [berZ. polusTan (mniSv. 2. Jurnal­ga­ zeTebis da misT. p. poly bevri da enēr (andros) qmari] – qorwinebis forma.) baza.  p.  literaturuli p. p. sasroleTi). literaturuli Tu po­ litikuri sakiTxebis gan­ xilvisas (qarT. poliAndria [berZ. rodesac mamakacs SeiZleba erTd­ roulad ramdenime coli hyavdes. ¥ poligrafiuli da sapoligrafio. p. romlis drosac qals SeiZleba er­ Tdroulad ramdenime qmari hyavdes.. poli. mrewveloba. upiratesoba (WadrakSi). samxedro wvrTnisaTvis (qarT. sabrZo­ lo tenikis gamosacdelad. rodesac TiToeuls SeuZlia erTd­ roulad ramdenime meuRle hyavdes. p.) da­ kavSirebuli. polAruli [laT.  kamaTSi swori p. eqspedicia.pol -404valqmrianoba). polusTan ar­ sebuli.) kombinati. gadat.  saraketo p. sapirispiro.) sruliad sxvagvari..  p.

poly bev­ 1 ri da theos RmerTi] – re­ pOlQs­i [fr. muzeumi. xolo meore boloze aqvs  am nivTierebas xSirad cepiri.) zurgis tvinis ruxi nivTierebis anTeba. lovneba] – teqnikis sxva­ stomatologiuri p. lofans (ix. bavSvTa p. universiteti. nivTiereba erTgvari.) uwodeben (`celofnis parkio~ ­ amboben). xelisufleba] – mraval­  p. is specialisti.mtkice da elastiuri. farTod pOli p­i [berZ. RmerTs aRiarebs. simsivne. poliklQnika [berZ. polios saqmianoba.-405- pol poligrAfist­i poligrafi­ – (medic. mo.pOlis­i [berZ. kratos buli. politeqnQkuri [berZ. mraval­ 2 RmerTianoba (sapirisp. p. samzadeblad.. mwifo da sazogadoebrivi poliomiElit­i [berZ. policeman police policia da man ada­ loba] – samkurnalo­pro­ miani] – zogierT qveyanaSi: filaqtikuri dawesebuleba. poly bevri da techne xeloba. poliTEizm­i [berZ. swavlexelisuflebianoba. polis] – Zvel saberZneTSi: qalaqi saxel­ noTeizmi).. ligia. iyeneben samrewvelo da sa­ romelic erTi boloTi mi­ yofacxovrebo nawarmis da­ magrebulia moZrav saganze. dasxva dargTan dakavSire­ polikrAtia [berZ. saxelmwifos nacrisferi da myelos tvini] marTvis xelovneba] – 1. p. sa­ . mwifo. bavSvTa mwvave infeqciuri polieTQlen­i _ sinTezuri daavadeba. qonebis da sxv. politika saxel­ denime pirze. polypus] – 1. police] – si­ cocxlis. policieli. xelis­ ba. romeilic mraval dazRvevis mowmoba. uflebis ganawileba ram­ polQtika [berZ. xe­  raionuli p. rebas uwevs momsvlel da Sin mwoliare avadmyofebs. polis qalaqi da klinike mkurna­ polQsmen­i [ingl. iwvevs damblas. nawlavRruiani cxoveli. lorwovani garsebis (cxvi­ ris Rrus) keTilTvisebiani rac Scd. 2. wesrigis dam­ romelic samedicino daxma­ cveli.

brZola. Polizei berZ. politQkos­i politikuri moRvawe. zedamxedveloba. saSinao politikisa da sa­ erTaSoriso urTierTobe­ . ¥ politikuri.. polQcia [germ. xelmwifo xelisuflebis. polymnia] – berZnul mitologiaSi: lirikuli poeziis mfarveli muza. romelsac hyavs SeiaraRebuli razmebi saxelmwifoSi wesrigis da­ samyareblad..  s. polyphônia – mravalxmianoba. saaviacio p. pOlka [Cex. p. polihQmnia [laT. pOlk­i [rus. warmoSobili xalxuri cekvisagan.  p. Sexedelebebi. ¥ sapolicio. p. politQkan­i [fr. politOlog­i – polito­ logiis specialisti. ubani.  sagareo p. partiis an sazogadoebrivi jgufis moRvaweoba Sidasa­ xelmwifoebrivi marTvisa da saerTaSoriso urTier­ Tobis dargSi. politeia qalaqis administracia] – gansakuTrebuli administ­ raciuli organo. ¥ policiuri. 2. полк] – samxedro nawili. polifOnia [berZ. polyhymnia < berZ. polychrômos mravalfera] – mravali feris gamoyeneba (xuroT­ moZRvrebaSi.romelic Cveulebriv Sedis diviziis an brigadis SemadgenlobaSi. qandakebaSi).) moqmedeba risame misaRwevad. xSirad angarebis miz­ niT. musika am cekvisaTvis.] – adamiani.pol -406bis probelemebs.  msrolelTa p. ¥ sapolitiko. legioni). -is meTauri. (saub. politolOgia [berZ.  p. saSinao p. sxva adamianeb­ Tan urTierToba. polka] – Cqartempiani sabalo cekva. poliquan < berZ. romelic princi pul politikur sa­ kiTxebs cvlis wvrilmane­ biT. (sinon.  p.  s. p. politika da logos moZRvreba] – mecnierebis gansakuT­ rebuli dargi. romelic Seiswavlis sazogadoebis politikur organizacias da politikur cxovrebas.. ¥ polifoniuri. intrigani. damokide­ buleba. simRerebi. gazeTi. poliqrOmia [berZ. moRvawe.

ga­ daadgileba. (gadat. Ti sityvisa mniSvnelobiT 2. ponton] – brtyel­ polos RerZi] – 1. pop­musika. pompe] – wylis tumbo. dacema.  avtomobilis p. adgili. sinon. nitis an eleqtromagnitis  popΘkultura. ori bolodan erT­erTi. pompeuse] – zarzeimis xasiaTisa.] – gunduri sportuli didebuleba. suli] – ucabedi xmauri. pOmpa [fr. pOlus­i [laT. < po CrdiloeTis p. qurumTa umaRlesi lis sulebiT. lebSi xdeba da xsnian su­ pontQveqs­i [laT. < ti­ rebis dros brwyinvaleba. polus < berZ. [ingl. romelime RonisZiebis Cata­ pOlo [ingl.) ukiduresad gan­ . pompEzur­i [fr. pOnton­i [fr. pop. aseT navze si wertilTagani. poltergEist­i [germ. saxlis tisaTvis gamiznuli. sapirispi­ ro. sawinaaRmdego ram. – oficris wodeba vice­  poliusi Scd. samxreTis p. cxenburTi). ne oficeri. TamaSi cxenebiT. kolegiis wevri. romlebic sax­ cxenis jiSi. pompa sazeimo msvleloba] – gaTvlili wodebulebebs (rangis) mqo­ sazeimo garegan efeqtze. pony] – patara sagnebisa. polkovnikze meti da ge­ 1 neral­maiorze naklebi.. pop Semokl. полковник] sxvavebuli ram. dedamiwis Ziriani navi. am wer­ gamarTuli droebiTi xidi. pop art Se­ 3. `popularuli~.. agreTve polaruli). pular popularuli] – Tavsar­ (ix. efeq­ saxlis angelozi. gaqroba pOni [ingl. romelsac iye­ brunvis warmosaxviTi Rer­ neben droebiTi xidis say­ Zis erT­erTi ori ukidure­ rdenad wyalze.-407- pop polkOvnik­i [rus. eleqtruli wredis. uaryofiT p. sax­ romSi. am pOmpa [laT. mag­ `masiuri~. polo berZ. tilidan axlos mdebare  pantoni Scd. pOp­art­i [ingl. bet. pontifex] lebis oinebiT. fufuneba. burTiTa 2 da yvanjiT (qarT. Poltergeist fuZis angelozi. pop-ansambli.  dadebiTi p. fuZis an – uzenaesi qurumi Zvel saxlis angelozebiT..

portatis < laT. gamosaxulebas. sayovelTaod mo­ wonebuli. mowonebiT sar­ geblobs. pot-pourri] – mu­ sikaluri nawarmoebi. aso ð­s formis). arqiteqturulad ga­ formebuli. popularis saxalxo. romelic risame populari­ zacias eweva. p. saqonlis SefuTvas da a. port] – navsadguri. literatura da sxva. < popular art popu­ laruli xelovneba] – popΘxelovneba. mxatvruli mimdinareoba. pornogrAfia [berZ. portatif] – patara zomis. portatQul­i [fr. stilisa da Temebis imitacias axdens. vinc. xalxuri] – 1. warmoadgens zogi manqanis nawils.  xalxuri simRerebis p. uwma­ wuri suraTebi. bevri­ saTvis advilad gasagebi. rac sayovelTao pa­ tiviscemiT. pornos gar­ yvnili da graphô vwer] – sqe­ sobrivi aRviraxsnilobis da garyvnilebis gamoxatva (literaturaSi. (teq. rome­ lic Sedgenilia sxvadasxva popularuli operis. nebismieri kombinaciis Se­ saqmnelad. populArul­i [laT. WiSkari < laT. porto Tan damaqvs] – patara. foTi.  p. kinematografiaSi). bevrisaTvis xelmisawvdomad qceva. mxatvroba­ Si. iyenebs Tavisufali.  s. 2. realur sagnebs. Jurnalisti.pop -408- mokl.  populiaruli Scd. Tan satareb­ . popularizAtor­i piri.  p. popularis saxalxo. mar­ tivad gadmocemuli. rac aeroporti. pOrt­i [fr. xelmisawvdomi. rek­ lamas.) liTonis mzidi kon­ struqcia (berZ. pOrtal­i [fr. romelic ma­ sobrivi kulturis meTo­ debis. xalxuri] – risame farTo masebSi gavrceleba. ¥ saporto. portAtiv­i [fr. xeliT gadasatani organi.  populiarizacia Scd. motivebisagan. 2. ope­ retis. popularizAcia [< laT.  popularizatori Scd. didi Senobis mTavari Sesasvle­ li. bWe. leqcia. xalxuri simRerisa da misT.S. pOpuri [fr. Portal kari. sahaero porti _ igivea. msaxiobi. Porta] – 1. qalaqi – baTumi. yvelaze metad ufro gavr­ celebuli iyo me­15 s­Si.

porte-monnate] – safule qaRaldisaTvis ganyofilebebiT.. portveini Scd.  ferweruli p. pOrtmone [fr. sabeWdi manqana.  porTvaini. portQer­i [fr. portefeuille] – didi oTxkuTxa CanTa (sa­ ketiani da saxeluriani). msgavseba. wignebis da misT. ¥ portretuli.. pOst­i [fr. pOrtfel­i [fr.  p. romelsac mefeebi icvamdnen sazeimo SemTxvevebSi (samefo Za­ lauflebis simbolo). Zo­ weuli. p. poseQdon­i [berZ.. p.  portatuli. portiere] – ka­ ris an fanjris farda sqe­ li. Portwein] – magari Rvino erTgvari. porphyra] – wiTeli feris grZeli xa­ verdis mosasxami. post Semdeg] – aRniSnavs: `raimes Semdgo­ mi~. poste] – 1. sadarajo punqti. (gadat. p. p. aRwera. 3. garkveuli adamianis an adamianTa jgufis ferwe­ ruli. p. [laT. advilad gada­ satani. magari da momwaro. skulpturuli p. mZime qsovilis. portier] – sastum­ ros mosamsaxure. radiomimRebi. saguSago. miTologiaSi: zRvis RmerTi (romaul miTolo­ giaSi Seesabameba neptuni). fotoaparati. porter] – Savi ludi erTgvari.  postimpresionizmi.  p. pOrtie [fr. skulptu­ ruli an fotografiuli gamosaxuleba. portrait] – 1.) pirovnebis daxasi­ aTeba. pos 2. Canaxati. abaria fosta. satareblad. pOrtret­i [fr. ferwera. pOst.  porTfeli Scd. porcElan­i [germ. grafikuli. qaRladebis. Poseidôn] – berZn. krest­ sabmeli. portvAin­i [germ. romelic Tvalyurs adevnebs wes­ rigs Sesasvlelsa da ves­ tibiulSi.. saidanac . pOrter­i [ingl. porTveini. pOrfir­i [< berZ. portativuli Scd. magnitofoni. personaJis garegnobis aR­ wera literaturul nawar­ moebSi. postinfeqciuri.  tyavis p. Ca­ saweri davTari da sxv.-409lad marjve. Porzellan] – faifuri.

postskrQptum­i [laT.rac praqtikulad sasargebloa. potentia Za­ la] – (wign.) mtkiceba. post factum gakeTebulis Semdeg] _ imis Semdeg. saWiro] – (wign. rac ukve raRac . risame sim­ Zlavris xarisxi. mimarTuleba. warmoiSva impresionizmis krizisis Sedegad. ifar­ gleba ambebis gadmocemiT da ar xsnis istoriuli ganviTarebis obieqtur ka­ nonebs. 2. romelic aRiare­ bulia raime Teoriis amo­ saval debulebad dasabu­ Tebis gareSe. samxedro p. ganxorcielda. potentia Zala] _ 1. sapasuxismgeblo Tanamde­ boba. postUlat­i [laT. p.  ministris p. postimpresiOnizm­i [laT.) minaweri werilis bolos (xelmoweris Sem­ deg).. pragmAtizm­i [< berZ.  potencialuri Scd.-ze dgas. pragmatos – moqmedeba] – 1. rac piedes­ tali. saTvalTvalo p.) gadat. postamentum] _ igivea. 2. post scriptum dawerilis Semdeg] – (wign. potEncia [laT. energia. postulatum mosaTxovni. potencQal­i [< laT. (fiz. 2.  p.  sakontrolo p. post Semdeg da fr. romelic SeiZleba gamovlindes sa­ Tando pirobebSi. ro­ melic axasiaTebs sivrcis mocemul wertilSi arse­ buli sxeulis energiis ma­ rags. romelsac win uzis laTinuri asoebi P. impressionnisme < impression STabeW­ dileba] – franguli ferwe­ ris ZiriTadi mimarTuleba me­19 saukunis bolos da me­20 saukunis dasawyisSi. risame ganxorcielbisaTvis saWi­ ro SesaZleblobaTa er­ Toblioba. rasme.  SemoqmedebiTi p.pos -410moxda. SesaZleblobani. ¥ potenciuri.. postfAqtum­i [laT. icaven an uTvalTvaleben visme.  qveynis ekonomikuri p. unari.S.) sidide. pragma. romelic WeS­ maritebad aRiarebs imas.  p. postAment­i [laT. erTgvari mimarTuleba is­ toriis mecnierebaSi. (wign.) faruli SesaZ­ lebloba.

Si). Teoriuli codnis gamoye­ Si aris naTqvami msjelobis neba da saqmeSi ganmtkiceba. romliTac isini zogjer iyeneben krebis dad­ zegavlenas axdenen obieq­ genilebis Sesavali nawi­ tur. mosaqme] – 1. koncerti.-411- pre prAdo [esp. gasayidi saqonlis fasebis  gaerTianebuli erebis orcnobari. wignis. praqtQkos­i – Tavis specia­ . nonmdeblo aqtis an saer­ praiskUrant­i da preiskU­ TaSoriso xelSekrulebis rant­i [germ. swavluli.  p. prae praktika. preiskurant] – Sesavali nawili. prAid­i [ingl. prezervAtiv­i [< laT. da gardaqmnian mas. – 1. praktikos saq­ ¥ preambulisa..) Semasmeneli. materialur samyaroze lis saxelad. logikuri. an sxva 3. 2) orsulobis gafrTxilebi­ gadis. praedikatum]  Teoria da p. or­  ucxo enis Sesaswavlad ganizaciis da misT. prAqtika [berZ. daxelovneba telegadacema raime axali raime saqmeSi. gamocdileba. ganizaciis wesdebis p. praktikuli Scd. pride] – (spec. saqmianoba. filmis. Senobis. vefxvisa da misT. cesis Semadgeneli nawili.. (gram. rac Scd. uleba. muzeumi madridSi (espaneT­  p. rogorc sasawavlo pro­ 2. – sareklamo xasiaTis wve­ pedagogiuri p. sawarmoo p. rome­ debebis sawinaaRmdegod da lic praqtikas (mniSvn. saganze. moqmedeba. (lit. sadgenad farTo sazogado­ ¥ praqtikuli. saTvis. miani. presentation]  studentebis sazafxulo p.  praktikosi Scd.) is. war­ kargi p. p.) lomis. Prado] – samxatvro lobaSi praqtikuli gamoc­ dilebis mqone. ebisaTvis. adamianTa  preambulasi Scd. prezentAcia [ing. predQkat­i [laT. servare dacva] – damcavi sa­ Sualeba veneriuli daava­ praqtQkant­i – piri. preambule wi­ nasityvaoba] – raime saka­ ojaxi. preAmbula [fr. mecadineoba. rac msjeloba­ 2.-aa saWiro.

pirveli p.  operis saorkestro p.) anazRaureba. sazogadoebis. premQera [fr.. patara damoukidebeli mu­ sikaluri piesa.) fondi. arCevnebi. prelUdia [< laT. aSS-is p. praeludo winaswar vukrav. meTauri. premiére] – pirve­ li warmodgena Teatralu­ ri piesis. firmis p. krebis. (samarT. p.pre -412- prezervAcia [laT. winaistoria). operis. respubli­ kuri saxelmwifos meTauri. win mjdomi] – 1. .) risame dasawyisi. Sesavali. ganviTarebis uZvelesi xana. yrilobis da misT. ¥ saprezidento.  p.  saqarTvelos p.) varaudze damya­ rebuli mosazreba. prezUmfcia [laT. ¥ premiuli da sapremio. prezidQum­i [laT. arCeuli garkveuli vadiT. saWadrako federaciis p. premQer­i [< fr. 2. firmis da sxv. romlis Sesaxeb werilo­ biTi Zeglebi ar moi poveba (qarT. baletis. 2. win jdoma] – 1.. mTavari rolebis Sems­ rulebeli msaxiobi. sanam ar dadasturdeba misi mcda­ roba.  premialuri Scd. (gadat. praesumptio] – 1.  mecnierebaTa akademiis p. arCeviTi xelmZRvaneli or­ gano.  konferenciis p.  s. zogi organizaciis. (s. igivea. zogi didi samecniero da­ wesebulebis. 2. upiratesad fortepianobisaTvis.) raime faqtis aRi­ areba sarwmunod.  saerTaSoriso p. rac pre­ mier­ministri.. Sesavals vukeTeb] – 1. sinon. (wign. praemium jil­ do] – fuladi an nivTie­ ri jildo raime dargSi damsaxurebisaTvis. (s.) Senaxva. 2. 2. praesidens (praesidentis) TavSi mjdomi.  mecnierebaTa akademiis p.  presidiumi Scd. musikaluri nawarmoebis Sesavali. prEmia [laT. prezQdent­i [laT. kinofilmisa da sxva. praeservatio] preistOria – sazogadoebis – (wign.. dawe­ sebulebis arCeviTi xelm­ ZRvaneli organo. premiér pir­ veli] _ 1. konkursSi gamarjvebisaTvis. praesidium TavSi jdoma. dacva ri­ same. warma­ tebisaTvis. 3.

rameze. presis warmomadgenlebTan prEria [fr. (wign. presbyteros jdomare.) avtoriteti. sazoga­ wesiT. prestige] – tyelis vrceli velebi. (s. p. p. daurRvevlad. mTel moedanze. doebrivi moRvawis (an moR­  samedicino p. Tanamdebobis piris gansa­  p..) kuTrebuli ufleba. upira­ festivali. p.. prero xelmZRvanelis p.-is muSaki.-is gamoxmiér pirveli ministre minis­ maureba. (s. ndoba. rome­ gamocemaTa (Jurnal­gaze­ lic pretenzias acxadebs Tebis) erToblioba.-413- pre  saqarTvelos p. tri] – mTavrobis meTauri. meurneo kulturebi. pretEndent­i [laT. prerogAtiva [laT. praetendens prEsa [fr. prepArat­i [laT. msoflio p. praeparatus prEsing­i [ingl. lisuflebis organos an ¥ prestiJuli an saprestiJo. mcenaris sportul TamaSSi: davis an cxovelis organizmis erT­erTi yvelaze ufro nawili. rame.) profesiebi. qimiuri analizisaTvis damsxmelis winaaRmdegobiT momzadebuli nivTiereba. uxucesi] – mRvdeli. vaweTa) Sexvedra. pressing] – momzadebuli] – 1. yvela Tav­ 2... produqti. momzadebuli ga­ aqtiuri forma – mowina­ mokvlevisaTvis..damzadebuli la­ presskonference] – saxelmwi­ boratoriuli an safabriko fo. pativiscema.) pre­ farTo sazogadoebisaTvis riebi] ­ CrdileT amerikaSi: saintereso sakiTxebze. tesoba. pre- . na. raime uflebis ma­ prEmier­mQnistri [fr. p. prairie da (mr. rom­ sadac mohyavT sasoflo­sa­ liTac sargeblobs vinme. 3. zomieri klimaturi sar­ prEstiJ­i [fr. ministrTa kabinetis Tavm­ presvQter­i [berZ. iodovani p. politikuri. gavle­ tramalebi stepis msgavsi. presse] – periodul (praetendentis)] – piri. saubari vitaminiani p. saswavlo aRmdegis moqmedebis wesis miznebisaTvis da sxv.-iT gativa] – saxelmwifo xe­ sargebloba. qimiuri an farmacevtuli preskonferEncia [ingl.

-ebi aqvs. rome­ lic warmoadgens nimuSs an gamarTlebas Semdegdro­ indeli msgavsi SemTxveve­ bisaTvis. ¥ saprivitazacio.) sityvis martivi fuZis (Zi­ ris) win moTavsebuli afiq­ si. ¥ uprecedento. 2. ar yofila. Ziebeli. miwebis. TavsarTi.pre -414erTeuli. 2. ¥ pretenziuli (mniSvn. nawarmoebi.  precendenti.  raime p. 1­isaT­ vis). privatis kerZo] – saxelmwifo sawarmoTa. uprecendento Scd. safrangeTSi: Ta­ namdebobis piri. risame mopovebisaken swrafva. 2.  p. sacxov­ rebeli saxlebis. saCivari. prEfeqt­i [laT. zog qveyanaSi: admi­ nistraciul­teritoriuli . pretEnzia [laT. SemTxveva.  u. precEdent­i [laT. toni. (samarT. zog qveyanaSi: policiis ufrosi. privatizAcia [< laT. praefectus uf­ rosi] – 1. adamiani. ukmayofilebis gamoxatva. sarCeli.  u. vaWrobis ganviTarebis miz­ niT). praefixsus wini­ dan mimagrebuli] – (gramat. sa­ da. misi mmarTvelobis organo. praefectura] – 1. raime Tavisi uf­ lebis gamocxadeba. praeferentia] – or an met qveyenas Soris dadebuli xelSekrulebiT erTmaneTisaTvis minWebuli upiratesoba.  didi p. wayeneba.  p.-Ta turniri (WadrakSi). ¥ upretenzio – ubralo. romelic departamentis saTaveSi dgas. romelic miRebulia nimuSad sxva msgavsi sakiTxebis gadawy­ vetis dros. tran­ sportis saSualebaTa da sxvaTa gadacema kerZo pi­ rebisaTvis. prefEqtura [laT. SeRavaTi (mag. prEfiqs­i [laT. prefeqtis kancelaria. 2. preferEncia [laT. risame moTxovna.  p. praetensio] – 1. u.  pretenciozuli Scd. SemTxveva. praecedens (praecedentis) winamava­ li] – 1.) sasamarTlos an saxelmwifo xelisuflebis sxva organos adrindeli gadawyvetileba.

upiratesoba. simarti­ ve. ganuviTarebeli. pirvelyofi­ li] – 1. kristali. Ca­ morCenili. printer] – kompiuteris periferiuli mowyobiloba. sakiTxis gaubraloeba. privilegium] – gansakuTrebuli ufleba. prQnter­i [ingl.  p. 2.) mravalwaxnaga sxeuli.  p. metismetad gamartiveba. prQmat­i [laT. romelic miniWebuli aqvs visame sxvebisagan gansxva­ vebiT. iyeneben optikur xelsaw­ yoebSi. fondi. prisma] – 1. mdgomareoba. romelSic sxivebi gadatydeba da iS­ leba Semadgenel ferebad. 2. primQtiv­i [fr. ararTuli. adgili. s. (maTem. prix] – jildo ra­ ime SejibrebaSi gamarjve­ bisaTvis.  festivalis mTavari p. primAdona [it. primatus] – upi­ ratesi mniSvneloba. romelic ga­ moiyeneba teqstebisa da ga­ . ubralo. primitQuli [laT. obieqtebi. rac privilegiuri (ix. mina. primitivus Tavdapirveli. Cveuleb­ riv samwaxnaga.-iT sargeblobs.  p.  p.) aseTi formis gam­ Wvirvale sxeuli. primadonna] – operaSi da operetaSi mTavari partiebis Semsru­ lebeli momRerali qali. upira­ tesi mdgomareoba. primitQvizm­i – 1. (fiz. ¥ prizmuli. s. marti­ vi. pri  prizmi. komisia. prizmatuli Scd. rTuli movlenis.-415 s. privilegirEbuli _ igivea. teqnika. privilegia). uf­ ro metad ganviTarebul movlenasTan SedarebiT. primitif yvela­ ze adreuli] – yovelgvari pirveli dawyebiTi. 2.  primitivuli Scd. ¥ privilegiuri. pirvelo­ ba. meurneoba. p. privilEgia [laT. ¥ saprizo. prQzma [berZ. rom­ lis ori erTmaneTis para­ leluri da toli waxnagi (fuZe) warmoadgens mraval­ kuTxedebs.  p. xolo danarCeni waxnagebi (gverdebi) – para­ lelogramebs. ubraloba risame Sesru­ lebaSi. p.  s. ganu­ viTarebeli movlena imave xnis gvian moxdenili. prQzi [fr. azrovneba.

prince < laT.  avtomobilis moZraobis p.  u. moqmedebis. 3. meore naxevarSi Seq­ mnili saxelmwifo wyo­ bileba. ZiriTadi Tavisebureba ri­ same mowyobilobaSi.  prinsessa Scd. 2. 2. principium sa­ wyisi. prior pirveli] _ 1. kritika. mimarTulebani mecnierebaSi. sinon. princeps pirveli] – dasavleT evropaSi: samefo saxlis wevris tituli (qarT. princesse. princQpul­i 1. ganviTarebis p.  p. prQnc­i [germ.. u. 2. ¥ princesasi.] – mefis qaliSvilis an princis meuRlis tituli.magram xelisufleba faq­ tobrivad ekuTvnoda erT pirovnebas _ imperators. ganuxrelad Semsru­ lebeli. princi pidan (mniSvn. romlis drosac SenarCunebuli iyo zogi respublikuri dawesebule­ ba. adamiani. mecnierebis ZiriTadi de­ buleba.-ebiT xelmZRvane­ lobs Tavis saqmianobaSi. 2) dam­ cveli.. problema] – 1. prQnci p­i [laT.  mtkice p..prin­ ci pze damyarebuli. adamiani. p.  dargis p.. imoqmedo vinmes interesebidan gamomdinare. pirveloba mecnierul aR­ moCenaSi. . ga­ mokvlevaSi da misT. Prinzessin < laT. gadawyvetileba. p. princQpat­i [laT. rac araviTar princi ps ar axlavs. pro] – mniSvnelobiT­ iyo momxre. Prinz fr. upiratesi mniSvneloba.qcevis ZiriTadi wesi. uprQnci po – 1. upiratesoba. kamaTi.. Tvalsazrisi. gamogonebaSi. rTuli Teoriuli an mosaxulebebis qaRaldze dasabeWdad. msjeloba. politika. ufliswuli). 2. prQncesa [fr. 2.pri -416 p. visac ara­ viTari princi pi ara aqvs.) gamomdinare. p. sakiTxi. rwmena. pro. p. dasawyisi] – 1.  u. melnis p.  lazeruli p. principatus] – Zvel romSi Zv. moZRvrebis. [laT. germ. prOblema [berZ. rome­ lime Teoriis. ¥ prioritetuli. priorQtet­i [germ. princi pis (mniSvn. I s.  princi pialuri Scd. Prioritat laT. welTaRr.

) ityvian Zne­ lad gadasawyvet.  konstituciur .  u.. dokumenti. s.  amindis p. momavali muSaobis.. ¥ saproblemo. dedamiwaze. Seswavlas. moRvaweobis Sina­ arsi da gegema. me-12 klasisaTvis. samyaros warmoSobis p. gamokvlevas. . 3. marTva. aRzrdis p. prOgrama [berZ.  sicocxlis warmoSobis p.. gancxadeba. ¥ uproblemo – martivi sa­ kiTxi..  qarTuli literaturis p. 3­saTvis). (saub.  mecnierebis ganviTarebis p.-ebi. radio _ da tele­ gadacemaTa Sinaarsi. ro­ melic saWiroebs axsnas. moqmedebis gegma­davaleba. sakiTxi. telegadacemaTa p. s. politikuri partiis. laboratoria. prognosis] – winaswari ganWvreta.  p. romelzec CamoTvlilia Sesasrulebeli nomrebi. 2.  s. Propst] – lu­ Teranuli eklesiis ufrosi pastori. ¥ programuli (mniSvn.-417praqtikuli sakiTxi.  p. danadgarma.  samoqmedo p. furce­ li. gansaxor­ cielebel rameze. 5.  eleqtronuli gamomTvleli manqanis p. sabWo. sacirko war­ modgenis. prOgnoz­i [berZ. 4. 5­saT­ vis). sakiTxi. programma pro gancxadeba] – 1. ¥ saprogramo (mniSvn.  ixmareba agreTve problematuri. or­ ganizaciis an calke piris moRvaweobis Sinaarsisa da miznebis gadmocema. SemsrulebelTa gvarebi da sxv. prObst­i [germ. ga­ dawyvetas. Teatraluri p. momavali ganviTarebisa da Sedegebisa arsebuli mec­ nieruli monacemebis sa­ fuZvelze. soflis meurneobis ganviTarebis p.monarqiuli partiis p. wi­ naswarganWvreta movlenis. prognozQreba – risame prognozis SemuSaveba. Sed­ gena. ¥ problemuri. romelic unda Seasrulos manqanam.  s. gadat. 1.  koncertis p. 2. 2. saswavlo sagnis Sinaarsis mokle gadmocema. Teatraluri.

navTobis gamoxdis p.. 2. risame asa­ gebad. Sroma. productus] – mwarmoebluri.  Teatris p.benzini.  progresiuli Scd. dasamzadeblad an rekonstruqciisaTvis dasa­ muSavebeli gegma.  rZis p. mowinave.  Sromis p. progresQuli – rac Tan­ daTanobiT izrdeba. produqtQuli [< laT. geometriuli p. sagani... miwaTmoqmedeba.. gadat. xidis p. moRvawe. productus Seq­ mnili] – 1. prodUqcia [laT.  produqciuli Scd.  p. nawili. progrAmist­i – daprogrami­ rebis (ix. prodiUser­i [ingl. mza p.-ebi (yveli.  mecnierebis p.  samecniero p. regresi).  p. Producer] – kinofirmis patroni. progrEsia [laT. kacobriobis p.. romelic miRebulia adami­ anis Sromis Sedegad. warmoebis produqtebis erToblioba an nawarmoebis calkeuli produqti. produqtebi – sursaT­ sanovage.karaqi da sxv. progressio win­ svla] – (maTem. prOgres­i [laT.pro -418gadamRebic aris. p. programa) speci­ alisti. na­ yofieri. 5­saTvis) Sedgena manqanisaTvis. daprogrAmeba – programis (mniSvn. projectus win gamoweuli] – 1.). gonebrivi Sromis nayofi. raime dokumentis. aRmavloba (sapi­ risp. beWdviTi p. progressus] – winsvla.).  produseri Scd. progrEsuli – progresis xelis Semwyobi.. aqtis. progresi). Zlier­ deba.. kino­ kompaniis meTauri. prOduqt­i [laT.  maRalxarisxovani p. dizelis sawvavi da sxv. Tbilisis centris rekonstruqciis p. anazRaureba.ebi (navTi. productio] – 1. 2.  ariTmetikuli p. romelic axorcielebs finansur kon­ trols da zogjer filmis .) garkveuli wesiT cvalebad ricxvTa mwkrivi. prOeqt­i [laT.  progresuli sxvaa (ix.nivTiereba. kuburi gantolebis d. mr.  ucxo enis Seswavlis d. 2. teqnikuri p.

(maTem. mizniT iwvevs akrZalul ¥ saproeqcio (mniSv. 2­isaT­ moqmedebas. provQzor­i [germ.  provincialuri Scd. . ganzraxva. rasac mohyveba periferia. saqmianoba. kaciis mosawyobad. gegma. 3. qalaqi. xelSekyrobili teritoria. projectio win. raime organizaciaSi provo­ sinon. 1) Sedgena.) romaelebis mier dap­  dadgenilebis p. ¥ provokaciuli.. (moZv.-ze wamoego. kuTxe. mZime (zogjer damRupveli) 2. (spec. 1.-419- pro dadgenilebis winaswari.  patara p. p. faruli rciTi figurebis gamosaxva agenti. Provisor <  pravakatori. aparati. administraciul­terito­ Sedegi. rulebis p. CamorCeni­  avtosawarmos p. (moZv. gegmili). visime (calke pi­ – 1. mebebisTvis. xelmwifoSi. wamqezebeli.-is centri. Saki. vis). p. Teatri. 2. proeqtQreba – risame pro­ 2. provisor] – afTiaqis mu­ li. provocaSors gaweva] – 1. olqi. SezRuduloba. romelic Ralatis dacema ekranze. piri. provocatio mqone farmacevti. s. riuli erTeuli zog sa­  samxedro p. (qarT. (ist. davaleba. simZlavre. ¥ saproeqto (mniSvn. rac dialeq­ s. 3. tizmi.  p. umaRlesi ganaTlebis provokAcia [laT. loba. provincialis provinciuli] –  s.. pravokatoruli Scd. Tvalsazrisis. instituti.  eqskursiaze wasvlis p. interesebis eqtis (mniSvn. provokAtor­i [laT.  p.) dedaqalaqs an ris.) gamosaxulebis ga­ 2. pirTa jgufis.) igivea. ¥ provokatoruli. romelic Separulia brtyel zedapirze.) siv­ tos gamomwvevi] – 1. vis). ¥ provinciuli. pravakatorulaT. proEqcia [laT. savaraudo teqsti. 1­saT­ provinciAlizm­i [< laT. organi­ msxvil kulturul centrs zaciis) waqezeba iseTi moq­ daSorebuli adgili.  s. provincia] saqcieli. gamowveva] – gamcemluri provQncia [laT.

prōsectus gakveTa] – samkurnalo da­ wesebulebis paTologiur­ anatomiur ganyofileba.  s. prothesis mi­ mateba.pro -420matio mowodeba] – saagita­ cio furceli.. fexi. risame axali da Tavdade­ buli damcveli. provakaciuli. beletristika). proletarus] – 1. 2.). 2. ro­ melsac warmoebis saSua­ lebani ar gaaCnia. prOza [laT. prokurAtori [laT. pravakaciuli Scd. mowodeba politikuri xasiaTisa (Cve­ ulebriv aralegaluri).  pravokacia. prosēlytos] – 1. ¥ saprokuroro.  generaluri p. ¥ p.  p. zedamxedveloba. procurator] – Zvel romSi: moxele. prozEqtura [laT. daqiravebuli muSa. prozaQkos­i – mwerali. mowodeba.romelic zedamxedvelobs kanonebis zust Sesrulebas. axali aRTqma). procuro vzrunav] – 1. Tanamdebobis piri. kbilebi . 2. Ra­ takTa wodebis warmomadge­  p. pro-consul] – Zvel romSi: provinciis mmarTveli. beletristi). procureur laT. prosa] – TxrobiTi. moTxrobebi). saxelmwifo bralmdebeli sasamarTlo procesze. Zvel romSi: moqalaqe. pilate (biblia. mierTeba] – sxeulis xelovnuri nawili (xeli. prozElit­i [berZ. visac axlad aqvs mi­ Rebuli romelime sarwmu­ noeba. proklamAcia [laT.. ¥ saprozeqturo. prOTez­i [< berZ. prokUror­i [fr. gauleqsavi literatura (romanebi. prokOnsul­i [laT. procla- . poe­ ziisgan gansxvavebiT (sinon. prolEtar­i [laT. prokurAtura – saxelmwifo organo. nawarmoebebi. romelic ganagebda umTav­ resad gadasaxadebis akre­ fas saxelmwiofo xazina­ saTvis. romelic gakeTbeuli aqvT dakarguli saTanado bunebrivi sxeu­ lis nawilad. ¥ prozauli.  protezi Scd. romelic zedamxed­ velobs kanonebis Sesru­ lebas. ro­ melic prozaul nawarmo­ ebebs wers (sinon. sa­ dac gvamebs kveTen.

sinon. romelic risame propagan­  p. romelic prolongAcia [fr. p. moqveyneba. codnis gavrceleba maseb­  p. imdenjerve. mowyobiloba. prologos] – sawvavad. narkotiki.  TviTmfrinavis p. ukuproporciuli: ukupro- . propEler­i [ingl. sahaero ba] – raime moqmedebis vadis xraxni). ideis. Senobis nawilebs Soxelmwifoebrivi aqtis ga­ ris. – ramdenime frTis mqone  `vefxistyaosnis~ p. yuCebeli samkurnalo pre­ prOpolis­i [berZ. muSaoba. 1. moZRvrebis. promEdol­i – tkivilgama­  p. Tan erTad iyeneben saTbo­ bad da Sigawvis Zravebis prOlog­i [berZ. propaganda toloba. literaturuli nawarmo­ ebis Sesavali nawili (ix. rebiT TviTonac icvleba propagAndist­i – piri.) raime sa­  p. jerme gazrdiT an Semci­  p. buli nawilebis mqone. sidideebi. prolongation brunvisas warmoqmnis wevis < laT. gatio] – (samarT. tumbo. pro win da polis qalaqi] – promOcia [laT.-421neli. lic sxva sididis ramden­ ¥ propagandisti. propolis < parati. gav­ propOrciuli1 – 1. agebuleba. 2. promulrisame nawilebs Soris. rac unda gavrceldes. propeller] agreTve epilogi). erT­ rcelebuli] – raime Sexe­ maneTTan swored Sefarde­ dulebis. proportio] – xis miniWeba. prolomgare gagrZele­ Zalas (qarT. Si saTanado axsna­ganmar­ 2. skis webo.) ori Sefardebis propAganda [laT. waweva] – samecniero xaris­ propOrcia [laT. promotio win dindgeli. rome­ tebiT. gagrZeleba. pro proletarQat­i proletar­ prOpan­i – organuli naerTi. ventilatori. das eweva. ¥ propeleriani. butan­ Ta klasi. (maTem. maTematikaSi: iseTi. miiReba navTobisgan. garkveuli Tanafardoba promulgAcia [laT.

prostAta [berZ. wabilwva] – porciuli sidideebi. prorogAcia [laT. prOJeqt­i [project < laT. proJEqtor­i [fr. romelsac realu­ ri safuZveli ar gaaCnia.pro -422– saxelmwifos meTauris (monarqis an respublikis prezidentis) ufleba – ga­ dados parlamentis sesia (sxdoma). projectus] – mZlavri (sarkeebiani) gasanaTebeli xelsawyo. prorogatio gangrZoba. etimologiuri leqsikonis p. praJeqtori. prospEqt­i2 [laT. romelSic mocemulia saqonlis aRwe­ ra­SeZenis pirobebi. projectous < laT.). romlis drosac xmis micema xdeba partiis kandidatebis siis mixedviT. xelmZRvaneli] – reqtoris moadgile. samecniero nawilSi. pro ma­ gier da rector mmarTveli. prostatēs win mdgomi] – (anat. frazeologiuri leqsikonis p. prospectus xedi. mokle Sinaarsi. prostitutio Sercxvena.  prospekti Scd.  ganmartebiTi leqsikonis p.  proporcionaluri Scd. praJektori Scd. prostitUcia [laT. (TbilisSi). mimoxilva] – 1. Cveulebriv farTo da swori quCa. (sa­ mecniero naSromis. prostAtit­i – prostatis anTeba. prOspeqt­i1 [laT. mimoxilva] – 1. saxel­ mZRvanelos da sxv..  proJektori. gaxangrZliveba] . ganzaxva. sareklamo xasiaTis sac­ nobaro gamocema. prospectus xedi. amasTan yo­ veli sia iRebs adgilebis raodenobas miRebul xma­ Ta proporciulad (sapi­ risp. 2... prorEqtor­i [laT.  mogzaurobaTa biuros p. rusTavelis p.  prospekti Scd. raime gamocemis dawvrilebiTi gegma.) winamdebare jirkvali. maJoritaruli warmomadgenloba). ro­ melTagan erTis gadideba iwvevs meoris imdenjerve Semcirebas da piriqiT.  daviT aRmaSeneblis p.  universitetis p. projectus win gasrolili] _ ga­ nuxorcielebeli proeqti. qalaqis didi.  prorektori Scd. proporcQuli2 warmomadgen­ loba – arCevnebis sistema.

s. protEstant­i – protestan­ tizmis mimdevari.  p. uxalisoba.. protEqcia [laT. protege] vinc visame proteqciiT sar­ geblobs. mfar­ veloba. proto. prOtest­i [germ.  prokuroris p. ¥ saprotesto.­Si re­ pro formaciis dros. nota.  s. oficialuri gancxadeba raime gadawyvetilebis.  p. prOteJe [fr. 2. protokultura.  p. romelzedac aRniSnuli iyo TariRi da gadamweris saxeli)]: di plomatiuri protokoli _ im wesebis erToblioba. protokoll. protestor vemowmebi] – 1. protorenesansi.  prototi pi. gauwia. demonstracia. warmoiSva me­16 s. eklesia. proteqtOrat­i [ingl. pirveli. protectorate < laT. protoena. prostratio] – daZabuneba. rac gamowveulia (Se­ degia) sruli fizikuri da nerviul­fsiqikuri Zalebis dakargviT avadmyofobis Semdeg. ro­ melic Zlier saxelmwifos saSualebas aZlevs daimor­ Cilos susti. protos pir­ veli] – mniSvnelobiT – pirveldawyebiTi.-is gancxadeba. ga­ remosadmi interesis dakar­ gva. prostrAcia [laT. Protest < laT. meZaveoba. prOsfora – hostia _ patara kveri. protector mfarveli] – saxelmwifoTa damokidebulebis erT­er­ Ti Tanamedrove forma. sefiskveri. .. pirveli furceli (romel­ sac awebebdnen gragnils da. rogorc protesti kaTolicizmis winaaRmdeg. ¥ protestantuli. protestAntizm­i – qristia­ nuli sarwmunoebis erT­er­ Ti ZiriTadi mimarTuleba (marTlmadideblursa da kaTolicizmTan erTad). ufrosi saeklesio wode­ bebSi. protectio] – gavleniani piris mier vinmesTvis ukanonod aR­ moCenili daxmareba. protOkol­i [berZ. [berZ. raime movlenisadmi ukma­ yofilebis energiuli ga­ moxatva.-423qalebis mier sakuTari sxe­ uliT vaWroba. dad­ genilebis winaaRmdeg.

 eqimis p. xe­ lovnebis Zeglis da sxv. ganyofileba (sagareo saqmeTa saministroSi). SebRalva. pirveli saxe.. specialoba.  profesionaluri Scd. rome­ lic warmoadgens maTSi mim­ dinare sasicocxlo proce­ sebis safuZvels. romelic Sedis atomgulis Semadgen­ lobaSi.  daviT kldiaSvilis moTxrobebis gmirTa p. daxelovneba. interesebi.  saoqmo Scd. protOti p­i [berZ. dedani. warmoqmnili] – (biol. proqtolOgia [berZ. prôtos pirveli da plasma gamonaZer­ wi. prOtoni [berZ. profanus] – ra­ ime dargSi ucodinari. profesiOnal­i adamiani.) _ cxoveluri da mcenareuli ujredebis nivTiereba. profanatio] – upatiuri.-ebi. protOplazma [berZ. prôtos pirveli] – (fiz.) mimarT.: ideis.. profEsia [laT. romlis mixedviT avtorma Seqmna literaturuli saxe. uvi­ ci. romelic gamoiyena nimuSad sxva avtorma.pro -424yiTa nawlavi da logos moZ­ Rvreba] – klinikuri medi­ cinis nawili. risame pirveladi nimuSi. ¥ saprotokolo. namdvili pirovneba. kvali] – 1. misi damaxinjeba. moZRvrebis. proktos . ¥ profesiuli.  p. ro­ melmac raime saqmianoba ga­ ixada Tavis profesiad (gan­ sxvavebiT moyvarulisagan). prôtos pir­ veli da typos niSani. p-is arCeva. p. romlebic unda daicvan mTavrobebma da maTma di p­ lomatiurma warmomadgen­ lebma saerTaSoriso urTi­ erTobebSi. profanAcia [laT. Seuracxmyofeli damokidebuleba sayovel­ Taod aRiarebuli movlenis (mag. prOfan­i [laT. professio] – adamianis ZiriTadi saqmia­ noba. romelic Se­ iswavlis msxvili nawlavis (da masTan erTad swori nawlavis) daavadebebs. 2. profesiis muSakTa gaer­ Tianeba. profesiuli kavSiri (mok­ led: profkavSiri) – na­ warmoebis raime dargis. inJinris p.  s.) nivTierebis dade­ biTad damuxtuli elemen­ taruli nawilaki.

xasiaTebel niSanTa erTob­ lioba. Se­ kompresebi da sxv.). p. romelic gani­ ZiebaTa erToblioba (me­ zomeba raime erTeulis me­ dicinaSi. mo­ wodebuleba. TanamSromlebs.rodesac iReben  wiTelas p. am 2. ga­ lificiur maswavleblebs saformeblad saWiro moq­ (agreTve samecniero­kvle­ medeba. saqmianobis mimar­ prOcent­i [laT.  p-(s. 1.  wylis p. xasiaTi.-ebi. mZRoli. teqnikaSi da sxv. an sagnis gamoxatuleba. (qarT. teqnikaSi. xidis p. procedure] – 1. mrewvelobaSi: ¥ proceduruli (mniSvn.-425- pro  p. sididis an raodenobis mea­ profilAqtika [berZ. sinon. ero­kvleviT muSaobas). sargebeli). specialobis. Weben umaRlesi saswavleb­ procEdura [fr. (s. saxis procesi (abazana. xelSekruxelmZRvaneloben samecni­ lebis xelmoweris p. lis. gakaJebis calkeuli prOfil­i [fr.. prophysedi nawili (aRiniSneba % laktikos dacviTi] – risame niSniT).. saxedaoba gverdidan.. kabineti. dargebSi). prOforma [laT. raodenoba. pro forma profEsor­i [fr.) sakiTxi.  gzis p. professeur formisaTvis] – risame Ses­ maswavlebeli] – samecniero ruleba formalurad. raime Tuleba. danaSaulobafuls yovel as erTeulze Ta p. acra. pro centum asis magivrad] – 1. (mniSv. romlebic  xmis micemis p. romelsac ani­ saCveneblad. 3. risame vertikaluri Wri­ 1­isaTvis) da saproceduro li. ¥ profilaqtikuri. eqimis mier daniSnuli mkurnalobis. p. profil] – 1. . 2.  Semnaxveli banki iZleva  p. lebis yvelaze ufro kva­ risame Sesasruleblad. asedi nawiliT. 3. remonti. 2­isaTvis). p. RonisZiebaTa miRe­ viT dawesebulebaTa mecnier buli Tanmimdevroba. profesiis.) wesebi. inJineri. meurneobis ZiriTad dama­  s. Tavidan acilebis Ronis­ 2. masaJi. sxeulis mov­ wodebis mqone piri. Semosavali.

 saswavlo-aRmzrdelobiTi p. (s.  p. werili. sasamarTlo saqmis garCe­ va. Pueblo] – aSS­is samxreT­dasavleTiT mcxov­ reb miwaTmoqmed indielTa anabarze or p. prOces­i [laT. pUeblo [esp. daavadebis aqtiuri mimdi­ nareoba. Pudel] – oTaxis ZaRlis jiSi. 1.-s wliurad.  u. pUding­i [ingl. Semadgenloba.  p. pubertatio] sqesobrivi momwi­ febis periodi. moRvaweoba. 2­isaTvis). naSromTa ga­ moqveyneba. laT. kanoniT dadgenili we­ si sasamarTlo saqmis gar­ Cevisa. (s. ¥ publicisturi. beWdva. akeTeben burRulis. romelic uz­ runvelyofs TviT gamoT­ . kvercxis. publicus sazo­ gadoebrivi] – sazogadoeb­ riv­politikuri xasiaTis literatura Tanamedrove aqtualur sakiTxebze. pUdel­i [germ. sesxi. pudding] – ku­ linaruli nawarmi. processio moZ­ raoba win] – mravalricxo­ vani xalxis svla risame aRsaniSnavad (sazeimo. samgloviaro p. 3. risame movlenaTa Tanmimdevruli monacvleoba.  p. Janni. 2­isaTvis). rZis da misT. Sefardeba. p. pubertAcia [gviand. Publication < laT. ¥ procentuli (mniSvn. fqvilis.pro -426vliT operaciebs. publicQstika [germ. Publizistik < laT. ¥ uprocento (mniSvn. ¥ publicisturi da (umjo­ besia) publicistikuri. madanSi rkinis p. publicatio] – calkeul nawarmoebTa. ro­ melic publicistikas mis­ devs. procEsia [laT. mimdinareoba] – 1. xaWos an sxva masalisgan – Saqris. sam­ gloviaro). ¥ procesualuri da saproceso (mniSvn. publikAcia [germ. 3­isaT­ vis). marTavs srul gamoTvliT process. processus svla.) kodeqsi. teqnologiuri p..  p. publQcist­i – mwerali. 2. procEsor­i [ingl. risime gan­ viTarebis gza..  sadResaswaulo p.) vada. damatebiT. p. processor] – egm­is centraluri mo­ wyobiloba.

(gadat. . romelic mowyobilia.  mesame Tavis me-5 punqti. stendi da sxv. rac ga­ mowveulia gulis moq­ medebiT. punctuel] – zedmiwevniT zusti.  p.  p. punqtuAluri [fr. 3. moswavlem p. Sa­ qari. Sesakrebi p. arteriebis kedlebis ritmuli feTqva. pUma [esp. Cveulebriv isin­ jeba majaze (qarT. Puma < peruel indi­ elTa enidan] – mtacebeli cxoveli katebis ojaxisa. adgili. pulsus biZgi] – 1. pulverizAtor­i [laT. dasaxlebuli punqti – qa­ laqi. cxovre­ bis raime tempi. sadgomi.. punctum werti­ li] – 1. samedicino p. purism < laT.. pulvis (pulveris) mtveri. 2. fxvnili] – mowyobiloba siTxis an fxvnilis gasafrqvevad ha­ eris nakadiT. Punktuatia < laT. raimeTi mniSvne­ pur lovani adgili. wesi.. Cai da sxv.  p. sofeli. gankuTvnilia raime saqmianobisaTvis.  eleqtrosadgurebis p. ro­ melSic urevia wyali. punch < ind.. ro­ melzec ganlagebulia xel­ sawyoebi risame muSaobis avtomaturi marTvisaTvis. Pult] – 1. pUrizm­i [fr.  strategiuli p. raimesaTvis gan­ kuTvnili. sadispeCero p. romelic nomriT an asoTi aris gamoyofili.  saTvalTvalo p.] – magari sasmeli – romi. punqtuAcia [germ.) moZraobis. adamiani. aku­ ratuli. pUnS­i [ingl. magida.-is kargi codna gamoamJRavna. daba da misT. pUls­i [laT. 2. purus wminda] – 1. oficialuri dokumentis an raime teqstis patara nawili. 2.-427tomebis saerTo saxelwo­ deba. pUlt­i [germ. maRal fexze gamarTuli daxrili CarCo an ficari notebis dasadebad. gausinjes.) sasveni niSnebis dasmis sistema..-is wesebi.  diriJoris (an: sadiriJoro) p.  punktuacia Scd. pUnqt­i [laT.  punktualuri Scd. punctum wertili] – (gramat. marTvis p. sinon. miswrafeba zneobrivi siwmindis dac­ visadmi (zogjer moCve­ nebiTi). majiscema).

gan­ nariaSi. ¥ Janruli da Janrobrivi. PPutsch] – saxel­ niSan­Tvisebebi. gelatine] – gam­ romelic JandarmeriaSi Wirvale webovani nivTiere­ msaxurobs. brZola enaSi ucxour si­ sakuTrebuli policiuri tyvaTa Warbad Semotanis jari samZebro saqmianobi­ winaaRmdeg.. jgufis. J. nairsaxeobani. nacrisferi TuTiyuSi. purus wminda] – adamiani. saTavgadasavlo J. romlisTvisac da­ moCvenebiT) icavs zneobas.  lirikuli J. gendarme] – piri. kuli­ ro wyobis policia. ba. JArgon­i [fr. mZRolebis lebuli. jalousie] – daraba ¥ Jargonuri. sakuT. purQtan­i [ingl. nadirod.. jakan] xelovnuri). gendarmefafisebur masad). JelAtin­i [fr. ro­  mowafeTa J. wris warmomadgen­ JAko [fr. erTmaneTis paralelurad JAsmin­i [fr. puritan < JAnr­i [fr.pur -428- 2. jargon] – Tavi­ seburi sityvebi (xSirad якан litv. J. genre] – xelovnebis laT. sax. жакан. gamoTqma. J  J. JAndarm­i [fr. mezRvaurTa melic afrikaSia gavrce­ J. saTvis. aqvs yviTeli gan. avtomobilis radiato­ da TeTri surnelovani yva­ ris safari. dargis nawarmoebTa sa­ romelic mkacrad (xSirad xeoba.. an Stori. . sityvebi. vili. mwifo gadatrialeba.. JAkan­i. jacquot] – patara lebi. medicinaSi. iAkan­i [rus. romelic Sedgeba  J.-Ta korpusi. qurdebis J. jasmin] – dekora­ ganlagebuli firfitebisa­ tiuli buCqi. JAluz­i [fr. bisas iqceva labad (sqel JandarmEria [fr. romlis xsnaric gacive­  J. romlebsac _ msxvili tyvia daTvze sa­ xmaroben raime profesiis. maxasiaTebelia esa Tu is siuJeturi da stilistikuri pUtC­i [germ. iyeneben rie] – zog qveyanaSi: samxed­ teqnikaSi.

jongleur] – ¥ saJetono.-429- Jur JEle [fr. sxva pirisaTvis misi JEst­i [fr.. JonglQor­i [fr. fexebi.] – mcoxneli xalebiani cxove­ rZiT da misT. TefSebs. iWers ramdenime sagans JvAka­gAls­i [hol. romelic aniWebs premiebs raime konkursze. jockey] – mxeda­ ri. romelsac aqvs Zalian  Jelesi.. marjvebisaTvis. romelic mzaddeba xilis wveniT. misT. dali erTgvari). sistema (metropoliten­ marjved isvris haerSi da Si). li. jgufi. an raime SejibrebaSi ga­  Jiurim. jury] – specialistTa ulebriv. liTac jaWvi saimedod ¥ Jonglioruli da saJongaris mimagrebuli gemis lioro. biseburi saWmeli. korpusTan. gelee] – tkbili la­ vretiani detali sawvavis dozirebisaTvis.). JiklQor­i [fr. jeton] – 1. giraffe arab. li­ Sejibrebebze. liTonis patara mrgvali JOkei [ingl. Jiuris. iyeneben me­ JQro [fr. romelic doRSi monawi­ firfita. rom­ da sxv. romelic Jurna­ . Jiurs. Cekze da dicinaSi. JEton­i [fr. metyvelebisas). gicleur] – avto­ JurnAlist­i – literaturu­ mobilis karburatoris nax­ li muSaki. monetis Semcvle­ leobs. grZeli kiseri da grZeli  Jelis Scd.) nomeri.] – balaxovani rikaSi.-is aZleven risame saxsovrad Semadgenloba. gamofenebze. (s.  J. romelic  s. romelsac J.) war­ wera Tamasuqze. brinjaos J. giro] – (finans. gavrcelebulia af­ JEnSen­i [Cin. li (mag. cirkis msaxiobi. J. JQraf­i [fr. xatvelobiTi moZraoba (Cve­ JQuri [fr.  J. 2. mcenare: izrdeba Soreul aRmosavleTSi. JiurSi Scd.-ebiT laparaki. gurzebs jaWvis bolo rgoli.] – Ruzis (burTebs.  saiubileo J.. geste] – xelis gamom­ gadacemis Sesaxeb.-is gadawyvetileba. Tonis patara niSani (an me­  musikaluri konkursis J.  Jiurma. JiuriSi. avtomatebiT sar­ geblobisaTvis).

moZRvari radiAtor­i [laT. bobis r. adamianebisa da RmerTebis sxivuri. . daWrili xorcisa da bost­  J. ganlagebuli (qarT. qalaqis r.) raime sxeulis radi­  moragbesi Scd. li saxelwodeba mowyobi­ lobisa radiotalRebis sa­ SualebiT raime obieqtis aRmosaCenad da adgilmde­ r bareobis gansasazRvrelad. Sigawvis Zra­ (ieso qristes eZaxdnen Ta­ vas gasacivebeli mowyobi­ visi mociqulebi). romelSic 2. sxivisebri). loba. radiusis mimarTulebiT mzis RmerTi – samyaros. orTqliT gaTmowinaaRmdegis karSi. ebr. Semqmneli. ixmareboda regbi. darAbin­i [Zv. risame gavrceleba cent­ mad Scd. eTika. ra – egvi ptur miTologiaSi: radiAluri – radiusis saxiT. Tbogadacema. Zi. ragbi). maswavlebelo] – ebraelTa kultis msaxuri. ¥ moragbisa. rabbi Cemo gegmareba.Jur -430- listikas misdevs. (ix. sxviseburad. neulisgan gakeTebuli ker­ ¥ Jurnalisturi. ragoût] – wvrilad  r. sinon. ridan radiusebis mimarTu­ rAgbist­i igivea. rac moragbe lebiT.  J. rAgu [fr.. moRvaweoba.) gamosxiveba. radiatio] – 1. agdon didi ovaluri burTi  wylis r. rAgbi [ing. radio ga­ mosxiveba] – 1. gunduri TamaSi. rac amJa­ 2. radar < Radio JurnalQstika – literatu­ Detecting and Ranging radio­ rul­publicisturi moR­ Ti aRmoCena da manZilis vaweoba Jurnal­gazeTebSi. radiAcia [laT. mOragbe – ragbis moTamaSe.. gansazRvra] – Semoklebu­ radiosa da televiziaSi.  r. centraluri gaTbobis ga­ moTamaSeebi cdilovben Se­ saxurebeli xelsawyo. 1989 w­mde oaqtiuri (ix. ¥ radiaciuli. rugby] – sportuli  avtomobilis r. (fiz. quCebi. rAdar­i [ingl.

zomebis sityvebis damokidebulebas miReba. lis ZiriTadi] – (wign. TviTon fesvis amoRebis radio1.. patara Ziri. romelic uCvenebs am  r. gadamwyveti musikaluri programebis. radikalizmis mimRebi mowyobiloba. saSualeba – sainformacio. agreTve leba. radiomauwyebloba – masob­ is momxre.) ga­ radio2. da a. radiare vasxi­ qimiuri elementis atom­ veb. Sor manZilze signalebis.  radioabonenti. r. bgeriTi gadacema. uli] – (maTem.. sakiTxebis gadawyvetisas.). radioinJineri.. gamosxivebis da . uki­ neli nawili rTuli sity­ duresi. ga­ li. radikaluri parti­ 3. moqmedebis.) zurgis tvinis nervTa elementebi. romlebic lakebis (eleqtronebis da sivrceSia gavrcelebuli.S. radiaciasTan.  Tanmimdevruli r. – rigi sityvebis Sedegi. 2. radicalis Zi­ a. radioaparadikAlur­i [< laT. fesvebis anTeba. gadacemis mizniT. rivi informaciis erT­erTi  memarcxene r-ebi. momxre.) fesvis amo­  r-Ti miReba.-431- rad radQkal­i1 [laT. Teoriuli da praqtikuli radiosTan dakavSirebuli. – pirveli Semadge­ damwyveti. radioaqtiUroba – zogi rAdio [< laT. radicalis Zire­ dacemebis samsaxuri. sxv. pirveli Semadgeneli nawi­ radikAlizm­i Zireuli. gadamWreli.S. eleq­ gulis daSla. Sexedulebebis Teatraluri warmodgenebis momxre. radicula basTan. radiosTan.) gamosxiveba. patara fesvi] –  radioizotopebi. rasac Tan tromagnituri talRebis ga­ sdevs elemtaruli nawi­ dacema da miReba. radioaqtiuro­ radikUlit­i [laT.. ukiduresi. 1. bunebrivi bgerebis. aseTi xerxiT am saxis ga­ radQkali2 [laT.. radicarati.  xelovnuri r. cvlilebebi. mauwyeblobis gadasacemi reuli] – 1. 2. vebisa. radio(med. r-Si SesruRebis niSani (√¬). gamovasxiveb] – 1. romelic aRniSnavs ra­ damWreli zomebis miReba diosTan kavSirs (mniSv.

radium da berZ. r. rome­ lic saSualebas iZleva ganvsazRvroT miRebuli eleqtromagnituri talRe­ bis mimarTuleba (ix. gadamcemi ra­ diosadguris adgilmdeba­ reobis gansazRvrisaTvis. ra­ diosadguri mimarTuli gadacemisaTvis. r. gadamcemis mier ga­ mosxivebuli eleqtro mag­ . iye­ neben radioaqtiuri madnisa da wylis dazvervis dros. biosferoze ma­ ionizebel gamosxivebaTa moqmedebis Sesaxeb. logos moZRvreba] – medicinis dargi. nivTierebani. ro­ melic orientirebulia radiosadguris gamosxi­ vebul signalze. radiopelengatori). romelic mowyobilia proJeqtoris xerxiT. rome­ lic dafuZnebulia radio­ aqtiurobis gazomvaze. romelic Seiswavlis maionizebul gamosxivebaTa gamoyenebas sxvadasxva daavadebebis diagnostikisa da mkurna­ lobis mizniT. gamosxiveba. 2.rad -432- r. radiolokAtor­i [laT. radiopelegAtor­i xelsa­ wyo. agreTve maT biologiur moqmedebas. radiopEleng­i radios meSve­ obiT gemis an TviTmfrinavis kursis gansazRvra. romelic Seiswavlis sxivuri energiis gazomvis wesebs.. radiokOmpas­i – radiomim­ Rebi mowyobiloba. ¥ radioaqtiuri. ra- diare da locatio ganlageba] – radiotalRebis saSua­ lebiT obieqtebis aRmoCena da maTi adgilmdebareobis gansazRvra. radiOgrama – Setyobineba. radiolOgia [< laT. radiopelengi). radiobiolOgia – mecni­ ereba mcenareul da cxo­ velur organizmebze da saerTod. uranis r. romelic radioTi gadai­ cema. daSla. sasargeblo wiaRiseulis dazvervis meTodi. radiare da locus adgili] – sxvanairad radari – da­ nadgari obieqtebis adgil­ mdebareobis aRmoCenisa da gansazRvrisaTvis. fizikis na­ wili. radiolokAcia [< laT. radiomEtria – 1. radioproJEqtor­i 1. romelic gamoiyeneba eleqtromagnituri talRe­ bis meSveobiT.  r. (ix.

qarxnis r. romelic Sedgeba radioga­ damcemisa da mimRebisagan radiomauwyeblobis gansa­ xorcieleblad. ¥ radioteqnikuri.  r. TviTmfrinavis da sxv. radium sxivi] .. 2. romelic morzes anbanis niSnebs ga­ dascems eleqtromagnituri talRebis meSveobiT.  qveynis r. tele­ viziisTvis. radioaparaturiT aRWurva risame. mecnie­ reba. radiotexnikuri Scd. radiostUdia – Sesabamisad mowyobili sadguri. popovma (1886). soflis r. romelic Seiswavlis radi­ oaqtiuri izotopebisa da elementebis Tvisebebs. radiosAdgur­i 1.  radiotexnika. radioreflEqtor­i (ix. saida­ nac radiogadacemebi ewyo­ ba. radQum­i [laT. rogorc sinaTlis sxivebi aireklebian proJeqtoris Cazneqili sarkidan. mZlavri radiogadamcemi danadgari farTo gadacemisaTvis. pirve­ lad gamoiyena rusma fi­ rad zikosma a. 2. rac saSualebas iZleva swrafad iqnas mowi­ naaRmdegis TviTmfrinavis aRmoCena da ucabedad misi ganaTeba. manve gamoigona radiosig­ nalebis smeniT miRebis xerxi telefonis yurmilis meSveobiT (1899). radiofikAcia da radio­ ficQreba – radiosadgu­ rebisa da radio danadga­ rebis qselis ganviTareba. rac radiograma. romelic swavlobs maRali sixSiris eleqt­ romagnitur rxevebsa da radiotalRebs. kompleqsuri aparatura.s. radiotEqnika – 1. teqnikis dargi. radiolokaciuri sadguris SeerTeba sinaTlis proJeq­ torTan..-433nituri talRebi airekleba specialur refleqtoris zedapiridan imis msgavsad. radioproJeqtori). radioqQmia – qimiis dargi. radiolokaciisTvis. radiotelEgraf­i – umav­ Tulo telegrafi. 2. radiotelEgrama _ igivea. ma­ Ti gamoyofisa da koncen­ trirebis meTodebs. romelic axorcielebs maT gamoyene­ bas kavSirgabmulobisaTvis. saSualebani.

radi­ oaqtiuri TvisebTa mqone liToni. s. ¥ s. (s. (maTem. mxaris. meterologiuri r. samiwaTmoqmedo r. rAketa1 [germ.) gazeTi. r. olqis an didi qalaqis Semadgenlo­ baSi.. 2. denTiT datenili hilzi. raquette] – tariani ovaluri CarCo.) winamxris erT­erTi Zvali. SuSxuna).. raca yuTi. danadgari. badmintonis TamaSisaTvis).  reixstagi Scd.  aviaciis moqmedebis r. sxivi] – 1.  goris r. r.  saraketo (mniSv.  samrewvelo r. romelic haerSi gamoscems sxvadasxva feris sinaTles. Casas­ venebeli – kubo. Senoba. romelzec badea gaWimuli burTis da­ sartymelad (CogburTis. (s. r-is centri. raime niSnis mi­ xedviT gamoyofili adgi­ li. ro­ melic aerTianebs wrexazis (an sferos zedapiris) ro­ melime wertils centrTan. kidobani] – qristianul ek­ lesiaSi – saflavi.  kosmosuri r. ¥ raionuli da saraiono (mniSv. Telavis r. raQon­i [laT.) centri. res­ publikis. romel­ Sic inaxeba wminda nawilebi wmindanebisa. Reischine] – .rad -434didi saxazavi. rayon sxivi. Tbilisis vakis r. Reichstag] – germaniis parlamenti 1945 wlamde.) komiteti. raQsSina [germ. 1­isaT­ vis). sasig­ nalod da sxv. Rakete] – 1. (anat. am monakveTebis sigrZe.) swori xazis monakveTi. 3. romel­ sac cal boloze mokle lartya aqvs. 2­saTvis).  r. sadac sxdomebs marTavda es par­ lamenti.-is aReba. rAketa2 [fr. r. 2. (s..) konferencia. radius mina TvalSi. SimSa. sazenito r.. ra­ diusi] – 1. iyeneben foirverkSi. (qarT.. q. (gadat. – qimiuri elementi. re­ aqtiuli Zravas mqone saf­ reni aparati. (s.) risame gavrcelebis an moqmedebis are. sxivuri Zvali. jarebi. radQus­i [laT. mcire administraciul­te­ ritoriuli erTeuli. kolofi.  wiTeli jvris r. rAka [laT.. 2. raQxstag­i [germ. sinon.

foto­ da kinogadaRebaSi: operatiuli xerxi – obi­ eqtebis gamosaxva mxedve­ lobis sxvadasxva werti­ lebidan rogorc moZravi. TviT es ga­ sanaTebeli mowyobiloba. Cogani). romlis ganmavlobaSic morwmuneni inaxaven marxvas mzis amos­ vlidan Casvlamde. rang] – xarisxi. mxatvroba­ Si: figurebis. rentier rente ren­ ta] – piri. rampe] – TeatrSi: grZeli. ramAzan­i [arab. rAkurs­i [fr.)] – Semwvari xorci (Zroxis barklis naWeri). rApira [fr. . ¥ ralim. aSS­is dasavleTSi: mesa­ qonleobis ferma. randezvous] – (moZv. rAmSteqs­i [ingl. Tanrigi.) paemani. TviT es rap marxva. sagnebis gamosaxva perspeqtivaSi. ramadân] – mu­ sulmanuri mTvaris kalen­ dris mecxre Tve. rally] – erTgvari sportuli Sejibreba av­ tomobilebiT (avtorali) an motocikletebiT (moto­ rali). ob­ ligaciebis) SemosavliT. mayureblebisagan daSore­ buli nawilebis dapatara­ vebiT. rAli [ing.-is kapitani. fasiani qaRaldebis (aqciebis. rAnCo [esp. aqvs grZeli da moqnili oTxwaxnagovani piri (amJamad xmaroben mxo­ lod saswavlo da sportul farikaobaSi). raccourcis Semok­ leba. saxl­ kari. ralSi. laTinur amrikaSi: kar­midamo. rals. ralis. rumsteaks (mr.-435magidis CogburTSi – patara mrgvali xis niCabi (qarT. rancho] – 1. rAntie [fr. dabali barieri avanscenis gaswvriv. rome­ lic faravs darbazis mxri­ dan scenis gasanaTebel mowyobilobas. rAndevu [fr. RmerTi viSnus avatara. rAng­i [fr. 2. wodebuleba.  pirveli r. romelic cxov­ robs gasesxebuli kapita­ lis sargebliT. mefe.-ebi. rAma ­ induri epoqis `ramao­ nas~ umTavresi gmiri.  ralma. raliSi. rAmpa [fr. ise uZravi kameriT. di plomatiuri r. Sexvedra. 2. rapiere] – saCxvle­ ti iaraRi.Sekveca] – 1. ralli Scd. sinon.  mravadRiani saavtomobilo r.

rAtuSa [holand. gadat. round] – 1. 2. ¥ rasistuli.] – kacobriobis is­ toriulad Camoyalibebuli jgufi.) daxvewili.  ratuSasi Scd. samuzeumo eqs­ ponati. romelic xelmowerilia misi war­ momadgenlebis mier. rAfsod­i [berZ.  rasiuli Scd. kanonebi. raffiner] – 1. rafinirEbul­i 1.) ase uwodeben mZime da xangrZlivi saerTaSoriso molaparakebebis calkeul etapebs.. ratification] da ratificQreba [germ. niSnebi.  navTobis r. rarQtet­i [germ. r. Raritat < laT.rar -436levs iuridiul Zalas. r. romelic agrovebda da asrulebda epikur simRerebs. rafinQreba < [fr. Teoria. raffinade] – gawmendili natexi Saqari sxvadasxva formisa.  r. rhapsôdos] – Zvel saberZneTSi: moxeti­ ale momRerali. ¥ rasobrivi. raritus] – Zalian iSviaTi nivTi (mag.romelsac axasiaTebs memkvidreobiT gadacemuli zogi araerTi niSan­Tviseba: kanisa da Tmis feri. ratifikAcia [fr. ratiofizienen] – saxelmwifo xelisuflebis umaRlesi organos mier damtkiceba xelSekrulebisa. natifi.) gawmenda minarevebi­ sagan. zeTi. reaqciuli – burJuaziuli Teoria da politika. Zveli wigni).  faSizmis r. rAund­i [ingl. (sp. rAsa [fr. rafQnad­i [fr. saxis Taviseburi nakvTebi da sxv. (qim. gansxvaveba. gawmendi­ li. (gadat. rAsizm­i – antimecnieruli.  r. 2. (wign. ratusz] – ev­ ropis zog qveyanaSi: qala­ qis TviTmmarTvelobis Se­ noba. rati­ fikacia xelSekrulebas aZ­ . rafinadis dmzadeba Saqris fxvnilisgan. srulfasovani da arasrulfasovani rase­ bi. rom­ lis mixedviTac TiTqos ar­ seboben adamianTa `maRali~ da `dabali~.) krivSi: drois monakveTi (Cveulebriv 2­3 wuTi). 2. rom­ lis ganmavlobaSic ibrZvi­ an mokriveebi.  ratuSisa.

demetres da zogi racionAlizm­i [laT. losofiuri rwmena imisa. xelaxla. mowyoba gonivrulad.-437- rea rafsOdia [berZ.  f. ratiosxva olimpoeli RmerTis nalis gonivruli] – 1. miwaTmoqmedebis r... fi­ deda. rhachis xerxe­ racionAluri rQcxvebi mali] – bavSvTa daavade­ – (maTem.  r. zevsis. berZnul srulyofa. Tavidan. romelic dawerilia xalxu­ 2. Semecnebis Teoriis mimar­ ri simRerebisa da cekvebis Tuleba. raukan.S. norma garkve­ niSvneli noti. kronosis coli. miTologiaSi: uranosisa da  warmoebis procesebis r. gamoyeneba. [laT. bis usazRvro ZalaSi. r. kveba. Sewonilad.. gaumjobeseba. reeqsporti. rhapsôdia] – 1. re.  dRe-Ramis r. r. . uli vadisTvis. rAqiti [berZ. Rea] – 1. Ratio] – sak­ meore bgera. am bgeris aRm­ vebis ulufa. moSliT. mizan­ da a. darwmu­ nebuloba adamianis gone­ instrumentuli nawarmoebi. romelic aRniSnavs: piruku. Ta­ raluri marilebis cvlis vadi. codnis erTaderT wyarod 2. racionalizAcia < [laT. 2.) mTeli an wiladis ba. re [it. tionalis gonivruli] – risame reinvestireba.] – TavsarTi. ro­ melsac rafsodi asruleb­ racionAluri [laT. listis ungruli r. geas Svili. romlisTvisac damaxa­ (dadebiTi da uaryofiTi) siaTebelia Zvlebisa da ricxvebi. (astr. re. feodali. nawarmoebis nawyveti..romelic WeSmariti Temaze. rEa1 [berZ. raja] _ indoeTSi: veulia organoebis mine­ Zvelad mefe. mizanSewo­ da.. nervuli sistemis ganvi­ Tarebis darRveva. agreTve noli.. saxsrebis  rapsodia Scd. re] – musikaluri gamis racQon­i [germ. mag. Zvel saberZneTSi: epikuri gonebas miiCnevs. rationalis] – gonivruli. teqnologia. gamow­ rAja [sanskr. nili.) planeta saturnis rom SemecnebisTvis yvela­ Tanamagzavri. feri misawvdomia.

fulad qce­ va. ganivrad damagrebuli Zeli. dabru­ WeSmariti] – namdvilad ar­ neba (mZime avadmyofisTvis). aRdgena mkurnalobis Sede­  r. beWdilebaze. cxovrebaSi ga­  rianimacia. risame gan­  r. (medic. CamorTmeul uflebaTa aR­ romelic miznad isaxavs si­ dgena. realis] – 1. gamoxmaureba. re – winaaRmdeg reAluri [laT.) ganyofileba. sicocxlis aRdgena. fasiani qaialqnebs da aRmarTaven Raldebis r. r. reabili s. 1. nawarmoebi. (medic. reAgent­i [laT. nivTieri] – 1. ra] – (zRv. re – debaze.) anZebze . realis namdvili. ¥ reanimaciuli da sareanirealizAcia [< laT.) Sromisunarianobis ¥ realisturi. xelovnebaSi: mimarTuleba. s. fileba (saavadmyofoSi). xolme signalebs. rac sinamdviles Seefereba. amocana. gad. sxvadasxva saSualebebiT reAlia [laT.  r. reabilitAcia [laT. xorcieleba.. re winaaRmdeg da ago risi ganxorcielebac Se­ vmoqmedeb] – raime saxis saZlebelia. rEa2 [holand. 2. pasuxi STa­  r. r. Scd. Zala. sariaminacio tareba. realis namd­ 1. r. mimarTuleba mxatvrobaSi.patiosani saxelis. materialuri 2. laT. igivea. realis macio. nam­ da (agentis) moqmedi] – qimi­ dvilad arsebuli. reagieren < 2. tatio] – da reabilitQreba reAlizm­i [laT. (s. usafuZvlod Selaxuli vili] – literaturasa da Rirsebis. risame gayidva. stili. namdvilis marTal asaxvas. punqti. (saub. vada. ¥ sarealizacio.) gavacocxleb] – 1. romelzedac abamen swor  saqonlis r. WeSmari­ ur reaqciaSi moqmedi (mo­ ti.) sareanimacio ganyo­ kulturis yoveli sagani.)  kritikaze r. rac reaqcia kvlav. sebuli nivTi. gegma.. xelaxla da animo (mniSv. nawile) nivTiereba. gare zemoqme­ reanimAcia [laT. namdvili.rea -438-  gegmebis r. 2. reagQreba [germ.

rac ukuZalis moqmedebiT war­ rEbus­i [laT. reJimi. poliuri ufleba garkveul 2. progresis mteri. moebaSi ukve gamoyenebuli. qimuri r. ime moqmdebis sapasuxo moZ­ msxvili feodalebis mono­ raoba. TviTmfrinavi.. ski ptra. asoebisa da sxva reAqtor­i [fr. 2­isaT­ vis). ra­ 2. romelSic saZiebo si­  r. reaction] – 1. `sag­ moiqmneba. namuSevari produqtebis reAqtiv­i [fr. 3­isaT­ regenerAcia [laT. romelsac iye­  s. mefis xelisuflebis ma­ velze.).) ori an ramdenime niv­ Semosavalze (mag. reacteur. romelic moqmedebs sna. reAqcia [fr. nivTiereba. neben laboratoriebSi  reaqcionuli Scd. reactor] – aparati an danad­  r. 3. r. cana. regalis samefo] – 1. kolba. ¥ reaqciuli (mniSv. iqmneba axali nivTiereba.-is Sedgena. sxvadasxva saxis samuSao­ ebisaTvis. reaqtQul­i – (fiz. ganmaTavisuflebeli moZ­ raobisa da sazogadoebrivi regAta [it. tyva an fraza mocemulia naxatebis. moZraoba. warCinebis niSani (ordeni 3. ingl.) 1. rac aseT Zalas iyenebs. maRaroebis damu­ romlis Sedegadac warmo­ Savebisas da sxv. fulis Tierebis urTierTqmedeba. 2. revoluciuri da erovnul da misT. taxti da sxv.. regeneravis). `sagnebiT~.). Sua saukuneebSi: mefeebis. rebus `nivTebiT~. r. sxvadasxva ti pis fizikur­ qimiuri reaqciebis safuZ­ regAlia [laT. an motoriani navebiT. r.-439- reg ¥ sareaqcio (mniSv.  atomuri r. gazeTi. tio aRdgena] – 1. Zrava. (teq. nebis~ daxmarebiT~] – gamo­  r. reactionaire] – politikuri reaqcis mom­ analizebisaTvis. samedicino reaqciOner­i [fr. reactif] – qimiuri . regata] – didi Se­ progresis daTrgunvis po­ jibreba niCbiani.-is amoxgari. xre. `nivTebis~. niSnebeli sagani (gvirgvini. niSnebis kombinaciiT.) war­  r. r. politika.). moWrisas. ialqniani litika. (qim.. mag.

rodesac saxelo an mxari . olqi.. reglamentation] da reglamentQreba _ risame zustad gansazRvra. regQstr­i [laT. registrum sia] – siaSi. musikaluri sakravis an momRerlis xmis bgeriTi diapazonis ganakveTi.-is darRveva. (saek. konferencia. ityvian: `saqarTvelos ama Tu im regionSio~. r. dadgena.  r. reglamentAcia [fr.  amierkavkasiis r. mag. reglan] – pal­ tos an kabis iseTi fasoni. yri­ lobis Catarebis wesi. sadac registracia warmoebs. registrAcia [< laT. maCvenebeli. garkveuli wesebi­ sadmi daqvemdebareba. rEgent­i [laT. qorwinebis r. registrum] – 1. regionis qveya­ na. aRricxva.. registrAtor­i – dawesebu­ lebis muSaki. konferenciis. regQon­i [laT.) RumelSi Semavali gazisa da haeris gaTboba ukve gamoyenebuli wvis produqtebiT.  maRali r. rEglan­i [ingl. (biol.. ¥ regionuli da regionaluri.  r. raioni] _ romelic moicavs qveynis ramdenime msxvil erTeuls an ramde­ nime qveyanas. (teq.reg -440- Tavdapirvel TvisebaTa aR­ dgena.-is dacva. mefis mcirewlovanebis ga­ mo). miwisqvesa biZgebis r. 2.. Casa­ weri davTari.  qarTulSi miiRo mniSv­ neloba qveynis calke ra­ ionebisa.) dakarguli an da­ zianebuli nawilebis (or­ ganoebis. samxreTaRmosavleT aziis r. registrAtura – dawesebu­ lebis ganyofileba. kuTxeebisa. 2. monarqiul qveynebSi: saxelmwifos droebiTi mmarTveli (mag.  deputatebis r. 3. reglament] – krebis.  poliklinikis r. risame registracias axdens.  namuSevari zeTis r.. ujre­ debis) aRdgena organizmis mier.) mgalobeli gundis lotbari (diriJori). qsovilis. romelic vi­ same. 2. davTarSi Cawe­ ra. mo­ wesrigeba. risame sia. reglAment­i [fr. ekonomika. r. regens (regentis) mmarTveli] – 1.

fasebis r. mowesrigeba..  s.  reguliaruli Scd. _ jazis erT­erTi wina­ morbedi.. redaqtQreba _ igivea. regrEsia (laT. regressus] – (wign. redAqcia [laT. rEgres­i [laT. ukuqceva. regularis wesieri] – Tanabrad da swo­ rad warmoebuli.  xelnaweris r. regolit] – mtvrisebri masala. honorari. 1) ukeTebs raime teqsts. rac redaqcia (mniSv. gazeTis gamocemas. regtAim­i [ingl. romelic wignis.literaturu­ lad damuSaveba. teqnikuri r. daqveiTeba (sapirispiro progresi). romelic awesrigebs meqanizmisa da misi nawi­ lebis muSaobas. romelic redaqcias (mniSv. redacteur] – 1.  r. taqti] – 1. ¥ saredaqtoro. romelic gamosacemad am­ .  reguliatori Scd. amerikeli salonuri da samejliso wyvilTa cekva.  siCqaris r. radio da telegadacemas xelmZRvanelobs. mimdinare. 2. mowesrigeba] – 1. ukusvla.  mTavari r. mecadineoba.-441erTi naWriTaa gamoWrili. regulAtor­i (teq. TanamSromelTa jgufi.  xelnaweris uZvelesi r.  xelnaweris r. sistematuri. 3. romli­ Tac dafarulia mTvaris zedapiri. operis axali r.  Zravas r. temperaturis r. redactio wes­ rigSi moyvana. wylis donis r. regulAruli [laT. romelic Camoyalibda me­19 s­is meore naxevarSi. r. raime nawarmoebis teqstis saxesxvaoba. 2. dasabeWdad momzadeba (teqstis).  r. quCaSi moZraobis r. piri.) ganviTarebis Sefer­ xeba..-is moadgile. 2. tempi. red regulQreba [laT. amerikel zangTa sacekvao musikis forma. regressio uku­ svla] – zRvis ukan daxeva. regOlit­i [ingl.... Jur­ nalis. piri. redAqtor­i [fr.. 1).  literaturuli r.) mowyobi­ loba. regulo va­ wesrigeb] – garkveuli wesiT warmarTva. gasworeba. regtime < rag nawyveti da time dro.

reversus ukana. redUqcia da reducQreba [laT. Sebrunebuli] – 1. reduplicatio gaormageba] – (lingv. aRwera. reverence] – 1. gamomcemlobis ganyo­ fileba. . liTonis fulis an medalis ukana mxare.  TavTavi. politika.  s. revalvAcia [fr. gazeTs da misT. sadac xelnawerebs amzadeben dasabeWdad. revalvation] – (finans. aversi). dawesebuleba. saqmeebis da dokumentebis Casaweri Jurnali. regestrum] – 1.) sityvawarmoeba fuZis game­ orebiT. zedmeti mowiweba. devalvacia). rac risame garantias iZleva. zurgi (sapirispir. reemigrAcia _ imigrantebis samSobloSi dabruneba.) valdebuleba. reduplikAcia [laT. revanche] – sama­ gieros gadaxda brZolaSi an SejibrebaSi damarcxebi­ saTvis.  xelmoweris r. 3.) manqanis brunvis mi­ zadebs wigns. revAnSizm­i [fr. wamwami. 3. 2. 2. reduco ukan vabruneb] – 1. реестр polon. (teq. Sesusteba. revanchisme] – omSi damarcxebisaTvis sa­ magieros gadaxdis sababiT axali omis momzadebis po­ litika. qaTami – qaTmis. (gadat. Semcireba. teqnikuri r..) bgeris dasusteba an mis sruli dakargva. revErans­i [fr. iron. ¥ saredaqcio. 2. misi Semcireba an sruli gaqroba funqciis dakargvis Sedegad. nusxa.  gazeTi `jorjian Taimsis~ r..) nivTierebis ganTavi­ sufleba Jangbadisgan. kolegia.) valutis kursis aweva (sapirisp. (biol. (ekon.red -442rejestr laT. rEestr­i [rus. sia. sadac aseTi muSaoba warmoebs. sazogadoebaSi: (qalis mi­ er) Tavis dakvra marjvena muxlis odnav CaxriT. rEvanS­i [fr. ¥ redaqtiuli.) organos agebulebis gamartiveba. damuSaveba. rTulis Secvla martiviT.  r. 4. rEvers­i [laT. -isaTvis mzadeba.) pativiscemis gadaWarbebuli gamoxatva. 2.  r.  mawoni – mawvnis. (lingv. (qim. ¥ revanSistuli. 4.  mTavari r.

nomre­  r. (biol. sazogadoebriv­politikur 2. r. gardaqmnebi. 2. momadgelis gamowveva sxva atavizmi. gadatrialeba cod­ nis raime dargSi. raime moZRvrebis. (gadat.-443- rev marTulebis Semcvleli me­ tkivili. winandeli patronisTvis. (samarT. revokAcia [laT. revErsia [laT. Secvla.) qonebis dabruneba yanaSi. r. magram (di pl. tkivilebi. brZanebis revQzia [laT.  r. keuli scenebisagan. teqnikaSi.) organizmSi iseTi niSan­TvisebaTa gaCena. kulturuli r. revolver] Tanamdebobis piris muSao­ – xelis cecxlsasroli bis gamorkveva moqmedebis patara iaraRi. reversio dabru­  revmatiuli Scd. aqvs doli sisworis da kanonierebis (mbrunavi savazne). moZraoba. revocatio romlebic ar hqoniaT mis gawveva. sistemis. revQzor­i – Tanamdebobis 2.. gamowveva] – 1. r.) Zirfesviani cvli­ piri. romelic Sedgenilia cal­ ¥ revoluciuri. romelime dawe­ sebulebis. saxsrebis da kun­ revoluciOneri – revolu­ Tebis daavadeba. qanizmi. dens. romelic revizias ax­ leba. Cveulebriv Tan axlavs . rEviu [fr. revolution] – 1. reumatismos]  revoliucia. ¥ revmatuli.) winaT gacemuli gankargulebis. mecnierebaSi. sinjva] – 1. organizaciis an revOlver­i [ingl.  buxhalteriis r.  r. revmAtizm­i [berZ. bisagan. neba] – 1.) elCis an sxva war­ hqondaT ufro Soreulebs. revoliuci– gulisa da sisxlZrRvTa onuri Scd. xelovnebaSi da sxv. revolUcia [fr. revue] – saestrado  samecniero-teqnikuri r. uaxloes winaprebs. saxelmwifodan Tavis qve­ 2. Teoriis urTierTobaSi momxdari debulebaTa gadasinjva da Zirfesviani gadatrialeba. texa. Semowmebis mizniT. romelsac ciuri moZraobis monawile. revisio gada­ gauqmeba. an Teatraluri warmodgena. mTavroba. (vaWr. brZola.

 reziumisa. romelic miRebu­ lia krebaze.) gonivruli safuZveli ri­  revoliucioneri Scd.  s.  saxelmwifo sasursaTo r. ¥ reziumesi. sadac iZulebiTi wesiT arian da­ saxlebuli adgilobrivi mkvidrni. vzogav] – 1. daskvna.. romelsac saWi­ roebis SemTxvevaSi Caabamen brZolaSi.  gancxadebaze r. 2. ri­ same maragi. mokle Sinaarsi. fondi. rEzon­i [fr.) meTauris gankar­ gulebaSi datovebuli ja­ ris nawili. dazvervis saidumlo war­ .  moxsenebis r. rezerve­ bis (maragis) Seqmna. CrdiloeT amerikaSi. rezEqcia [laT.  r. resectio mokve­ Ta] – (medic. romelic mudmivad ucxo qveyanaSi cxovrobs. rezidEncia [laT. rezume Scd. s. inglisur enaze. saqmian qaRaldze warwerili.-is miReba erTxmad. 2.ebi. ¥ sarezervo. resident] – 1.) raime daava­ debuli organos sruli an nawilobrivi amokveTa. reserve] – 1. raison] – (saub. 2. rEzerv­i [fr. resume] – Sromis. residentia ad­ gilsamyofeli] – mTavrobis an maRali administraciuli Tanamdebobis mqone piris adgilsamyofeli. moxsenebis. rezervAcia [laT. rom kvlav daubrundebian raime sakiTxs. 2. (samx. r. rezQdent­i [fr.  rezoliucia Scd.rez -444momadgeneli ucxo saxelm­ wifos garkveul raionSi. statiis da misT.  prezidentis sazafxulo r. rezolUcia [laT. yrilobaze da misT. batalioni. sam­ xreT afrikasa da avst­ raliaSi: adgili. reservoir] – siTxis an airis maragis sa­ Tavsi (Sesanaxi nageboba). romelime qveynis moqalaqe. naSroms erTvis r. uflebis datoveba. rezervUar­i [fr. rezQume [fr. dad­ genileba. 3.  umaRlesi mTavarsardlis r. reservo vi­ naxav. Tanamdebobis piris gankar­ guleba. Resolutio gadawyvetileba] – 1.-is dadeba. raime sakiTxis gan­ xilvis Sedegad.-is proeqti.

rezUltat­i [laT. romelsac uyvars gansja zneobis Sesaxeb. raiting Se­ faseba] – visime Sefaseba. saavtomobilo gzebze. rEzus­fAqtor­i – antigeni. rxevebi. Sefaseba vinmesTvis raime rangis. raisonneur] – 1. kontingenti. reid­i2 [ingl.) gamoxmaureba. Reise mgzavroba.  violinos r. hqonda. Tviseba. 2. 3. (spec. рейс germ. 2­isaTvis). romelic avtoris po­ zicias gamoxatavs da sxva personaJebs aswavlis. 1. 2. 2.-ze mdgomi kreiseri.  mecnieris gamokvlevas didi r. reede] – gemebis RuziT gasaCerebeli marjve adgili navsadgurSi an mis maxloblad.  r. gamoZaxili. resultatus asaxuli. rEis­i [rus.  s. damoZRvros. adgili.areklili] – (wign. (wign. as­ wavlos.) Sedegi. resonance] – 1. raid] – 1. (fiz.) zogi sagnisa da sadgomis unari gaadidos bgeris Zala da xangrZli­ voba sadgomis SigniTa ze­ dapirebis mier bgeris arek­ vlis Sedegad.  s.-445same. ¥ rezonansuli (mniSvn. rezOnans­i [fr. rEid­i1 [holand. gza. reQting­i [ingl.  partizanTa r. rezonQor­i [fr. piesis an romanis moqmedi piri. sadgomis r.) sazogadoebrivi aqtivistebis jgufis mier raime obieqtis mouledneli Semowmeba. adamiani. mogzauroba] – garkveuli marSrutiT ma­ vali gemis.  s. ¥ sareido. romelsac Seicavs adamianTa rei 85%­is eriTrocitebi. avtobusis da misT. azri. TviTmfrinavis.  r. ¥ sareido. (samx. Tana­ bgeradoba.  r.) sxeulis bgera­ dobis gamowveva masTan mbgeri sxeulis mier. (gadat. reQter­i _ inglisis sain­ formacio saagento.-iT Seicavs adamianTa 15%. gadat.) moZravi jarebis SeWra mtris zurgSi.  pirveli jgufis sisxls uaryofiTi r. ¥ sareiso. daari­ gos. avtobusi. Tanrigis mikuTvneba .

romlis saxelwodeba. cxenosnis meri da sxv. wils. politikur sarbielze. zia. plakati. xurebis erT­erTi saxe ZalmomreobasTan. saxsenebeli mesa (wirva). – micvalebulis sulis mo­  r. telefaqsis no­  sportuli r. radio da gundisa da orkestrisaT­ telegadacema an sxva Ro­ vis. koratiuli gaformebis na­ ¥ sareklamo.) dawesebulebis mi­ sportSi). totebic mWidrod ekvris dawesebulebis dasaxeleba. sWirdebaT msaxiobebs war­ misTvis saxelis moxveWis. 3. samgloviaro musikalu­ ri nawarmoebi solistebis. (samarT. 2. ma­  mocartis r. yurebelTa da sxv.) pretenzia saqonlis lisodac igi kargavs iuri­ dabali xarisxis gamo da . urom­ 2. ganyofileba. Seqeba.  s. 2. aucilebeli] – 1. lebrivi moqmedeba. rEklama [fr. diul Zalas. 1.. 2. nisZieba momxmarebelTa. saTanado xelmowera). saxelwodeba. ukmayo­ elementi (mag. Reithosen] – to indeqsi. fexebs. mizidvis  reqviemi Scd. filebis gamoxatva. s. reclamatio ukmayofileba] – 1. nawili.. telefonis. (vaWr. reclame] – .) nivTebi. mizniT.1 gan­ cxadeba. quCis viwro Sarvali. modgenis msvlelobis misi popularizaciis miz­ dros. kaTolikuri RvTismsa­ gamoZalvasTan. r. daSinebasTan. saCivari.) sworad Sedgenili dokumentebis aucilebeli reklamAcia [laT. romlebic cnobebis gavrceleba. (spec. anda warmoadgens de­ niT. Requiem] – dakavSirebulia SantaJTan.-Si monawileoba. rogoricaa: safos­ reQtUz­i [germ. rekvQzit­i [laT. preten­ gacemis adgili da TariRi. rEket­i [ingl.saxlis nomeri. requisitum  Teatraluri r. filmi. visime an risime Sesaxeb (Teatr. qalaqis.rei -446- (mag. saWiro. popularobis in­ samarTis yvela Semadgeneli deqsi. romelic rekvQem­i [laT.  reketiri. racket] – danaSau­  reituzebi Scd.

relatio cnoba. r. Recreditiv] – 1. ¥ rekorduli da sarekordo. romelic reagi­ rebs raime danadgaris erT­ erTi parametris (mag. moxseneba] – 1.. sabuTi.­Si: pirineis naxe­ varkunZulis xalxebis mier arabebisgan dapyrobili te­ ritoriebis brZoliT ukan dabruneba. werili.) darbazi. rekomendAcia [laT.) mosavali.  s. xelaxla da construo vaSeneb] – 1.  r. (s.) maCveneblebi. relais] – avtomaturi xelsawyo.  r. 2. risame pirvandeli saxis warmosaxviTi an realuri aRdgena. visime sabrZolo gmirobis werilobiTi daxasiaTeba jildoze warsadgenad. rEkord­i [ingl. meTauris cnoba saomari momqedebis mimdinareobis Sesaxeb. . ¥ rekreaciuli da sarekreacio. axali r. romlebic adami­ anma daxarja SromiT saq­ mianobaSi.) aRdgena Zalebisa. saqmianobis dadebiTi weri­ lobiTi (agreTve sityvieri) daxasiaTeba samuSaoze an raime organizaciaSi misa­ Rebad. wnevis. (s. rEle [fr. Zabvis. 2. romelic auqmebs akreditivs. r.-447zaralis anazRaurebis mo­ Txovna. rekOnkista [esp.  msoflio r. recomendation] – visime muSaobis. curvaSi. Recreatio aRdgena (Zal­Ronis). rel rekreAcia [laT. ro­ melic miiRweva sportul SejibrebaSi an muSaobaSi. temperaturis) cva­ lebadobaze da mcire sim­ Zlavris saSualebiT Car­ Tavs an gamorTavs denis gacilebiT ufro mZlavr damxmare wyaros. (s. rekredQtiv­i [germ. axlad ageba Se­ morCenili gadmonaSTebis aRweris mixedviT. Reconquista] – me­8­15 ss. mTavrobis sigeli di plomatiuri warmomad­ genlis ukan gawvevis Sesa­ xeb.  avtomobilis r.) dro. rekonstrUqcia da rekons­ truQreba [laT. relAcia [laT. (s. ¥ sarekomendacio.-is damyareba. record] – umaR­ lesi. re­ kvlav. das­ veneba] – (spec. saukeTeso Sedegi.

. .. remonter Seke­ adgilebis) erToblioba. lisa.  reliqvia Scd. moRalate. relQkvia [laT. renego uarv­ 2.  r. rasac remonti unda gau­ ulebriv wmindanTa naSTebi: keTdes.) relQef­i [fr. 2. amoburculi. renEgat­i [laT. Teba] – SekeTeba. kapitaluri. mowinaaRmdegis mxareze ga­  istoriuli r. mahmadiasa da qcevis mokle daxa­ nuri r. remarque] – 1. reliquiae] (mr. roba. remontTan  r. amoweuli. siaTebas. gafuWebulisa..  mTagoriani r. romlebic toris SeniSvna (Cveuleb­ ganageben samyaros da. bunebrivi Zalebisa (Rmer­ dramatul nawarmoebSi: av­ Tebis. saxli. minaweri. relief] – 1. gandgo­ (sagvareulo) r.remQsia [laT. saaTis r. ruka. ¥ religiuri. reba. romelmac rogorc gansakuTrebiT uRalata Tavis rwmenas da Zvirfas saxsovars. mili. frCxilebSi). bas. religiuri oebi.rel -448- relQgia [laT. gacveTi­ sibrtyeze. amoburculi gamosaxuleba (dazianebulisa. remissio Semci­ tes aRdgoma. Tayvaniscemis sagani (Cve­ 2. nivTi. romelsac inaxaven yof] – adamiani.. dakavSirebuli. aRdgena 2. samuSanarCenebi] – 1. saxelosno.. sulebisa). wminda nawilebi. li da sxv.).)  s. kapitaluri remonti _ ¥ reliefuri – zedapirze ix. sarEmonto – 1. religio] – rwmena rEmarka [fr. saojaxo davida. zRvis fske binis r. SeniSvna. personaJTa garegnobi­  qristianuli r. romelic lebsac Tayvans scemen. tansacme­  s. Sesusteba] – (medic. sar­ Seicavs scenis mowyobilo­ wmunoeba.. s. Cavardnili rEmont­i [fr. rom­ riv. de­ avadmyofobis movlenaTa damiwis zedapiris us­ droebiTi Sesusteba an gaq­ wormasworobaTa (mTebis. dablobebis. ris r.). dResaswauli-ieso qris.

momgebiani. 2. rom maT mflobels ar sWirdeba mewarmoebrivi saqmianoba.romelic brundeba (an dabrunda) samSobloSi repatriaciis gziT. rentabEluri [germ. aqvT gaumWvir sagnebSi SeRwevis unari. rac ren­ tgenis sxivebi.) gaSuqeba. romlisTvisac da­ maxasiaTebelia mecnierebi­ sa da xelovnebis ayvaveba.  parlamentis wevris r. tyved wayvanili pirebis. repatrQant­i [laT. sarentgeno. repatrians (repatrian(tis)] – piri. rheo mive­ dinebi da statos mdgomare. gadakeTeba. rEnome [fr. Se­ mosavliani.sameurneo Tval­ sazrisiT mizanSewonili. rEnta [germ.­Si evropis rig qveynebSi (pirvelad _ italiaSi): kulturuli da ideologiuri ganvitarebis periodi. romelsac iZ­ leva kapitali.-449- rep renEsans­i [fr. rEntgenis sxQvebi – uxi­ lavi sxivebi. Renaissance aRor­ Zineba] – me­14­16 ss. Rente. reparAcia [laT. rente – laT. reOstat­i [berZ. repertUar­i [fr. uZravi] – xelsawyo denis da Zabvis regulirebisaTvis. rentere – regularuli Semosavali. ltolvilebis dabruneba samSobloSi. rentabel] – rac gaweul xarjebs amarTlebs. aseTi sxivebiT gasaSuqebeli aparati. repatriAcia [laT. qoneba an mi­ wa ise. romelsac ux­ dis omSi damarcxebuli qveyana gamarjvebuls mi­ yenebuli zaralis asanaz­ Raureblad. repatrians (repatrian(tis)] – emigrantebis. ¥ rengenuli. rEntgen­i _ 1. aRorZinebis xana. repertoire] – . fr. reorganizAcia da reor­ ganQzeba [germ.  miaqcieT yurdReba: mogebiani da ara momgebiani.  saministro r.  adamianis organizmis r. reputacia. (s. igivea. reorganisieren] – risame struqturis Secvla. renommee] – visi­ me Sesaxeb Seqmnili Sexe­ duleba. romlebic warmoadgenen mokle eleqt­ romagnitur talRebs. sargebliani. gardaq­ mna. reparatio] – fuladi an naturaluri gadasaxadi.

gamoqveynebuli gazeTSi. rEplika [fr. gameorebis sanoto niSani. nawarmo­ ebTa erToblioba.  repetitoroba. garkveul periodSi dadgmuli dramatuli mu­ sikaluri da sxv.  s. aseTi (TavsarTi. reportQor­i [ingl. romel­ sac warmoTqvams personaJi sxva personaJis sapasuxod. romelic am­ zadebs reportaJs. repetQcia [laT. aiTvisos raime codna. dasja. amoRebuli kbilis kvlav Casma Tavis fosoSi.. tele­ viziiT. saxlis maswavlebeli. transplantacia)] – (me­ dic. ga­ dacemuli radioTi. TeatrSi: sityvebi. gegma. mokle saxumaro nomeri. repetQtor­i [laT. ¥ repetitoruli. musikaluri da sxv. generaluri. s.rep -450- 1. repetitio gameoreba] – dramatuli. sarepetecio rEpriz­i [fr. (ix. repressio daT­ _ ix. reportage] – cnobebi dRis ganmavlobaSi momxdari ambebis Sesaxeb. sxeulis moWrili (mokveTili) nawilis mike­ reba da Sezrda. vinc imeorebs] – piri. 2. 2. replica] – 1. TeatrSi. sikaluri piesis romelime replantAcia [laT. estradaze da misT. repetitor is. mu­ Scd. repOrtaJ­i [fr. re – nawilis gameoreba. generAluri repetQcia reprEsia [laT. ro­ melic exmareba vinmes sas­ wavlo kursis CatarebaSi. 2.  piesis r. . darbazi. reporter] – Jurnalisti. dasasjeli zoma. representent] – (wign. na­ warmoebebis winaswari Ses­ ruleba mayurebelTa winaSe gamosvlamde. ¥ sarepertuaro. it.) 1.  fexburTis matCis r.  r. koncertis r. replique. xelaxla) da (trans) plantatio 2. ganoebis mier miRebuli  s. wamoZaxili.  repetecia. reprise] – 1. reprezEntant­i [fr. rgunva] – saxelmwifo or­ ¥ sarepeticio.-is ganaxleba. niSnavs: kvlav. msaxiobis mier Sesrule­ buli rolebis erToblio­ ba.) warmomadge­ neli. komisia. oratorisTvis adgi­ lidan mocemuli mokle Se­ niSvna.

mtkiced dadgenili wesi. respirAcia [laT. ganawesi. naxe­ varniRabiani) sasunTqi or­ ganoebis dasacavad mavne airebisa da mtvrisagan.  s. ¥ reJisoruli. Selaxuli aqvs.  kargi r.  demokratiuli r. arse­ bobis pirobebi. respodens (respodentis) < respondeo pa­ . r. pirobebi.) xelax­ la gadaReba da gamravleba fotografiuli an polig­ rafiuli saSualebiT.  manqanis muSaobis r. respeqtabElur­i [fr. Sromis..  Teatris mTavari r. 2.. 3. produco warmoeba. respiratio] – sunTqva.) mexsierebaSi Semo­ naxuli risame aRdgena. sxvadasxva gamosaxulebis (suraTis. muSaobis. mZromi] – (zool. (fsiq. reptQlia [< laT. régisseur mmar­ Tveli] – speqtaklis. rEJim­i [fr. Se­ xeduleba. sa­ xelmwifos wyobileba. s.-451romelsac asruleben klo­ unebi an cirkis da estradis sxva msaxiobebi. re – xe­ laxla da productio. 3. moTxovnebi. (polit. reprodUqtor­i – mowyobi­ loba radiogadacemaTa xmis gasaZliereblad. ekon.-iT sargeblobs. Rirseu­ li. reJQsor­i [fr.. respectable] – pativsacemi. ¥ sareJisoro. saparlamento r. ¥ sareJimo. fakulteti. reptilis mxo­ xavi. regime] – 1. reprodUqcia [laT. réputation] – visime (an risame) RirsebaTa da naklovanebaTa Sesaxeb Seqmnili saerTo azri.) sa­ zogadoebrivi warmoebis ganmeorebiTi procesi. kino­ filmis dadgmis samxatvro xelmZRvaneli. 2. respOndent­i [laT.  kvebis r. kvebis da sxv. reaqciuli r. mmar­ res Tvelobis wesi. moqmedebis. niRabiani. kvlav­ warmoeba. reputAcia [fr. cxovrebis.  kargi r. mcenareTa siTburi r. sabeWdi teqstisa da misT. gax­ seneba.) qve­ warmavali.-is dacva. respirAtor­i [laT.. nawarmoebi. naxatis. dasve­ nebis. vawar­ moeb] – 1. namuSevari.  s. r. respiro vsunTqav] – mowyobiloba (filtriani. darbaisluri. damdgmeli. xmamaRla molaparake.

 retransliatori Scd. s.. retorta ukan moxrili. ¥ saretranslacio.  retransliacia. qveynis ekonomikuri r. romlis drosac xelisuflebis umaRles organoebs irCeven gan­ sazRvruli vadiT. resursi. respublica] – saxelmwifo mmarTvelobis forma.) aRdgena pirvandeli saxiT. Zveli damxobili politi­ kuri wyobilebis aRdgena.  s.  bunebrivi r. dro­ Ta viTarebaSi dazianebuli risame (arqiteqturuli Zeglis.  satelevizio r. saretransliacio Scd. mowyobiloba. (s. retranslAcia – (spec. ¥ restoranisa.  saqarTvelos r. restavrAtor­i restavraci­ is specialisti. restOran­i [fr. respUblika [laT. ressources] – 1. telegadacemaTa r. Zveli freskebis r. restauratio da germ. arqeologiuri niv­ Tebisa da sxv.  s. xelovnebis nawar­ moebis. . rEtorta [laT. r. gadaxrili] – si­ Txis gamosaxdeli labo­ ratoriuli xelsawyo (apa­ rati) erTgvari.  marTvis r.-is prezidenti.) – ra­ dio an telegadacemis miRe­ ba da gadacema Sualeduri punqtis (retranslatoris) saSualebiT (ix. forma.  mx. restaurant] – kargad mowyobili sazoga­ doebrivi sasadilo.) konferencia.  Sigawvis Zravas muSaobis (narCeni) resursi. restavrAcia [laT.. restaurienen] – 1.res -452- suxs vaZlev] – visac Seki­ TxvebiT mimarTavs Jurna­ listi.) retranslaciisaTvis saWi­ ro danadgari. agreTve translacia). aseTi mmarTvelobis mqone qveya­ na. 2.  respublikanuri Scd... ¥ sarestavracio. radiosadguri. fuladi saxsrebi. 2. r. saxelosno. resUrseb­i [fr. samuSaoebi.  taZris r. retranslAtor­i – (spec.  restornisa Scd.  rediosignalebis r. ¥ respublikuri da sarespubliko. risame maragi.

refleqti r.  refleqsiuri. movaxseneb] – samec­  pirobiTi (SeZenili) r. gadmocema. Sinaarsis mokle gad­ ¥ refleqsuri. avireklav] referEndum­i [laT.negativis an diapo­ garegan gaRizianebaze. referen– 1. piruku da 2. biuleteni. ukan mivmarTav. referee] spor­ tuli Sejibrebis msaji. refleqtoruli Scd. gamokiTxva da kenWisyra romelic Sedgeba eleqt­ didad mniSvnelovani sa­ ronuli lampisa da amrek­ xelmwifoebrivi sakiTxis lavisagan. rEtuS­i [laT. mocema. dus ukan mimavali] – prog­ olqi.) cocxali or­ tografiuli anabeWdis (po­ ganizmis uneblie reaqcia zitivis). 3. rac rEfer­i [ingl. s. s. uri.  s. retouche] – fo­ rEfleqs­i [laT.. (referentis) momxsenebeli] – retrospEqtiva [laT. reflexus asax­ va] – (fiziol. retros1. sxivebis amreklavi mo­ dum rac unda moaxsenon. qili sarkis saSualebiT. teleskopi. retrogra- .  r. niero naSromis. rac zitivis Sesworeba fanqriT. Refero va­ leobiT. ubani. igivea. uwyeb. piri. romelSic ga­  r. r. auwyon] – saerTo­saxalxo 2. moZraoba. wignis da upirobo r. retro.-is mowyoba. Referens aqcioneri. retrOgrad­i [laT. konsultanti gark­ zogjer axali) filmebis veuli sakiTxebis Sesaxeb. xorcieldeba centraluri saRebaviT da sxv. Jurnali. reflEqtor­i [laT.-is Sedemosaxuleba miiReba Cazne­ gebi. piriqiT. moxsenebis r. gadasawyvetad. komisia.-453- ref ¥ saferendumo. romalic referats picere ukan yureba < retro ukan. nervuli sistemis monawi­ refErat­i [laT. resis mowinaaRmdege. reflecto  referatiuli Scd. Tanamdebobis piri – momxse­ spectare yureba] – Zveli (da nebeli. ukanve. ¥ referatuli. re­ refErent­i [laT. misT. kiTxulobs. wyobiloba. Cveneba­ganxilva garkveuli TanmimdevrobiT. gasaxurebeli xelsawyo.

) dedamiwis atmos­ Tveli. refda misT. romlebic leqsSi garkveuli wesiT recEnzent­i – recenziis av­ tori. Suqtexa. saero da sasuliero ad­ Tvalis refraqcia – Tva­ mi nistraciul­saswavlo lis unari gardatexos si­ xelmZRvaneloba reqtoris naTlis sxivebi. vidre sinam­ reqtOrat­i _ umaRlesi dvileSi arian. refractio] – 1. 2. rector mmar­ 2. rEfren­i [fr. romelic ucvlelad ebis.) sinaTlis sxivis gar­ bisgan gawmenda. (mus. programa. refrain] –  rektorati Scd. reforme] – 1. meordeba. meordeba. Senareve­ (fiz. gankuTvnilia male­ saxelmwifoebrivi wyobi­ fuWebadi produqtebis ga­ lebis Sesacvlelad. kritikuli Sefa­ rigerare gacieba.ref -454- rEforma [fr. ri­ romelSic orTqldeba si­ Txe da temperatura dabla same gardaqmna. arsebuli Sic daculia temperaturis po litikur­ekonomikuri. xelmZRvaneli] – feroSi mnaTobTa sxivebis umaRlesi saero da sa­ gardatexa.  marTlwesrigis r.. kinosuraTisa refriJerAtor­i [laT. 2. refrigéseba werilobiT. fr. ris Sedegad mna­ suliero saswavleblis Tobebi ufro maRla Cans xelmZRvaneli. narevebis gayofa. ¥ sareformo. datexa. rateur] – 1. [laT.. (lit.  dadebiTi (uaryofiTi) r. 1. ficatio gasworeba] – da req­  s.) taepebi. . romelsac axdens mmar­ avtomobili da sxv. cis TaRze. politikuri gardaqmna. macivris nawili. reJimi. rEqtor­i [laT. umaRreqtifikAcia [laT. misamReri. dasazidad. Secvla. samecniero naSromis. warmodgenis. meTaurobiT. romel­ Tveli klasi.) kupleturi formis recEnzia ganxilva. rectilesi ganaTlebis r. (astr. iwevs. tificQreba – Txevadi refrAqcia [laT. specialuri gemi. recensio 2.. vagoni. gamokvleva] – vokaluri nawarmoebis na­ literaturuli nawarmo­ wili.

) TiT­ qos gamqrali movlenis da­ bruneba.) danaSaulis gan­ meorebiT Cadena. rigor sim­ kacre. recidivus rasac imeoreben] – adamani. rivQera [it. gameoreba. recidivus rac meordeba] – 1. agreTve avad­ myofis mier misi miRebis wesi. taepebis bolos. recidQvist­i [laT. 2.). Wavli da sôma berZ. receptor mimRebi] – (fiziol. erT­ erTi nukleinmJava. da­ savleT evropis udidesi sakurorto raioni (nica. r. recEptor­i [laT. ribonukleQnmJava (rnm) [laT.. ribes nakadi. 3. risame damzadebis wesi. (medic. recQdiv­i [laT. romel­ Sic aRniSnulia wamlis Se­ madgenloba. (samarT. rizAlit­i [it.-is wardgena afTiaqSi. ribes naka­ di. Wavli da (ix. . TiToeuli ujredi Seicavs aTasobiT an aTiaTasobiT r. nukleinmJava)] – rTu­ riT li organuli naerTis.-455gazeTSi gamoqveynebuli r. rigOrizm­i [< laT. sanremo da sxv. Saqris damzadebis r. ribosOmeb­i [laT.-is gamowera.) avadmyofis Seb­ runeba. rQTma [berZ. receptum aRebuli] – 1. mtkice dacva raime princi­ pebisa. zneobis wesebisa. kani. romelic iRebs gaRizianebas. sisastike] – mkacri. rhythmos Tana­ zomiereba] – erTnairi an msgavsi bgeraTkompleqsebis gameoreba leqsSi.) grZno­ badi nervuli boWkos da­ boloeba. afTiaqSi warsadgenad eqimis mier Sedgenili baraTi. sxe­ uli] – ujredis SigniTa nawilakebi. romlebic ax­ denen cilis biosinTezs. aRmoCenilia uklebliv yve­ la cocxal organizmSi. risalita Sveri­ li] – Senobis fasadis win gamoweuli nawili. 2. orga­ nizmSi monawileobs cilis biosinTezSi.  r. mi­ TiTebebisa. rEcept­i [laT. romelmac ganmeorebiT Ca­ idina danaSauli da adre ukve iyo nasamarTlevi.  tortis r. (wign.­s. Riviera] – xmel­ TaSua zRvis sanapiros zoli safrangeTsa da italiis teritoriaze.

) scesurdo. aerobika. Tanamedrove teqnikuri Se­  riTmi. riTmiuli.). rQnit­i [berZ. – (finans. mis xelmeore gadaReba da tanvarjiSi.. saxifaTo mdgo­ saxifaToa naosnobisaTvis. moZraoba. Riff] – wyalqveSa neli safrTxe. rikOSet­i [fr. rhis (rhinos) ¥ ritualuri da sarituacxviri] – (medic.. ficarnagze) krivSi Sejib­  saqorwino r. zomieri perioduli monac­  ritmi sxvaa (ix. r. rhçtorikç] – mWevrmetyvelebis Teoria.. niali.  r. r. rhythmos] – 1. riTma sxvaa (ix. rimmessa fulis gadacema. vleoba.) wesebi. Sinagani r. ra­ rQqSa [iap.). klde (zogjer amoweuli riskis gaweva – alalbedze zRvis donidan). li. rQmesa [it. rimEik­i [ingl. romelic moqmedeba. Tanabarzomiereba ri­  r. same. saSiSroeba. elCis miRerebisaTvis.) awyobili mimdina­ moxvedris Semdeg. risqus] – mosalod­ rQf­i [germ. Cabareba] ritOrika [berZ. moZraobaTa swrafad moZravi sxeulis r. reoba. mecniereba oratoruli xe­ romliTac unda miiRon fu­ lovnebis Sesaxeb. (gadat. biT. (s. ricochet] –  musikaluri r.rik -456- ime elementebis Tanabar­  gargani r. ring] – TokebiT ritUal­i [laT. gakeTeba] – mxatvruli fil­  r. misi axali versiis Seqmna ix.) yoveli Tamasuqi. ritualis] – (wign. rQng­i [ingl. bis r. lorwovani garsis anTeba. nebi. rQtm­i [berZ.. aRmosavleT . r. mareobaSi Cadgoma.) wes­CveulebaTa er­ Semokavebuli kvadratuli Toblioba (sinon. rQsk­i [fr. ritmiusaZleblobebis gamoyene­ li Scd. gagzavna. ceremoformis moedani (Cveulebriv.] – 1. leqsis r.) – cxviris lo. (s.-iT wamosuli burTi.). asxleta raime zedapirze 2. braga. remake xelaxla ¥ ritmuli. muSaoba.

TviT adamiani. avtomaturi mo­ wyobiloba.. – pirveli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa. mefis xelisuf­ lebis erTguli. rikSa Scd.-457da samxreT aziis zog qve­ yanaSi: msubuqi orTvliani etli. brunva Semokl. amerikis SeerTebuli Statebis da­ savleTSi: kovboebis os­ tatobis Cveneba (jiriTSi.  `roalze ukravs. romelic aRniSnavs – exeba rok­musikas. – rok­musika xma­ maRali xmiT. ¥ riqSisa.  mZime r. romelic ekuTvnoda samxedro­Tavad­ aznaurul fenas.  rok-jgufi. rok-ansambli. romelic gan­ kuTvnilia adamianis Sesac­ vlelad rTuli teqnikuri operaciebis Sesrulebis dros. Tavganwiruli. rac rok­ musika. naxi­ ris Segroveba] – 1. igivea. rQcar­i [germ. rOdeo [esp.  riqSasi. Robot < robota monuri Sroma < rob mona] – avtomati. mamaci. igivea. cxenebis. rOker­i1 [ingl. Zroxis swrafad mowvelaSi da sxv. germ. aseT etlSi Sebmuli. romelSic simebi horizontalurad aris ga­ daWimuli.). rObot­i [Cex. 2. rock n roll – rok­n­ roli] – 1. xarebis daWeraSi.. rocker < rock darweva. roQal­i [rus.. romelic mo­ tocikliT dadis quCebSi . 2. riter mxedari] _ 1. mkacri.. 2. Ritter < Zv. rOk­i [ingl. 2. рояль. `roalis damkvreli~. romelSic adamiania Sebmuli. rac rok-n-roli. Scd. fr. didsulovani. roiAlist­i – roializmis mimdevari. ke­ TilSobili adamiani. rodeo jogis. qanaoba. royal samefo] – klaviSebiani mu­ sikaluri sakravi. feodalur evropaSi – piri. motocikletebiTa da msubu­ qi avtomobilebiT Sejibreba sxvadasxva eqscentrikuli rok triukebis CvenebiT. for­ tepianos erT­erTi sa­ xeoba. rock-and-roll qa­ naoba da darweva. swrafi ritmiT. Tav­ dadebuli. brun­ va] – axalgazrduli jgu­ fis wevri. rok. `roiali daukra~.  `roials ukravs~. rok-opera.~.

lirikuli simRera. siyvaruli.-ebis Sesruleba.  r.  r. risame idealizacia.) rameSi monawilebis ¥ romantikuli.) samijnuro urTier­ roki] – adamiani. dagisagan. amaRlebul amzadeben Saqris lerwmis damokidebulebas raimesad­ daduRebuli wvenisa an ba­ mi..romelsc romAntika – (wign. patara sasimRero liriku­  r. masala piesaSi. baraTaSvi r. lis r. r. gatacebulia rok­musikiT. rokiT. (gadat. 2. li leqsi. rac qmnis emociur. 2. 2­isaT­ rOkoko [fr. me­19 s. n. mijnuroba.-is mTavis wesebs. rOker­i2 [ingl. r.-uli urTierToba. mniSvneloba. romelic Toba qalsa da vaJs Soris. spirtiani sasmeli. rococo] – ar­ vis).  d. (gadat.­is pirveli me­ ri. rum] – magari. rocker < rock 2. r. 2. role] – 1.­Si safrangeTSi. roman] – 1.  mTavari r. li siuJetebis mqone didi .-ebis ganawiromelic gvixatavda pirov­ leba.. ¥ romanuli (mniSv. me­18 s.  romantiuli Scd. romance] – 1. warmoiSva  romaniuli Scd. xelovnebaSi: mimarTuleba. vari gmiri. stili. moqmedi piris sityvieri nul grZnobebs. xarisxi. 3.  baironis r. ar icavs TxrobiTi mxatvruli na­ gzebze moZraobisa da qce­ warmoebi. rTu­ deblobisaTvis brZolis r. pa­ tara musikaluri nawarmo­ rTuli formebi.  pirovnebis r. rOl­i [fr.) is. tiuli stili. ebi.-s stilis aveji. damaxasiaTebelia natifi romAns­i [fr. ¥ rokokuli. romelsac msaxiobi ga­ oTxedis literaturasa da nasaxierebs. istoriaSi.  Tavisuflebisa da damoukirOman­i [fr.  istoriuli r.rok -458- mayuCis gareSe.-ebi. rOm­i [ingl. qiteqturuli da dekora­  r. romantisme] _ 1..-is daswavla. piesis an kinofilmis moqmedi pi­ romAntizm­i [fr. arayiSvilis r. poezia.

rUbrika [< laT. 2. rUmba [esp.  rudimentaruli. gan­ yofilebis saTauri (ga­ zeTSi.) organo. . sax.  r.  r.) roqis spa – da­ qiravebuli jari. rotvaQler­i [germ. spars.-459¥ romantikuli. espanuri. grafa. Rottweiler < geogr. romelsac organizmis istoriuli ganviTarebis procesSi dakarguli aqvs Tavisi pir­ vandeli mniSvneloba da srulad ar viTardeba. nawili. romelic 49 w. romAnul­i [laT. welTaRr. xasiaTi. rubAia [arab. rotAcia [laT.] sparsul da tajikur poeziaSi: fi­ losofiuri an samijnuro xasiaTis oTxstriqoniani rum leqsi. rokh sabrZolo etli (koSkiT)] – WadrakSi: mefisa da etlis erTdrouli svla. romlis drosac etli da mefe gadadgildebian erTimeoris gverdiT. 2. (polig. rudimentaluri Scd. rudimentum Canasaxi. wrebrunva. brunva.). ¥ rudimentuli. rudQment­i [laT.) iulius keisarma gadalaxa Tavisi jariT – miuxedavad senatis akrZal­ visa da daiwyo samoqalaqo omi]. rac rota­ ciuli manqana. notatio] – 1. rubrica < ruber wiTeli – kanonis saTauri (romelic iwereboda wi­ Teli saRebaviT)] – 1. triali. moldavuri. qveganyofileba. rOq­i2 (ist.) igivea. JurnalSi da misT. ga­ damwyveti nabijis gadadgma [mdinaris saxelwodebis mi­ xedviT. rumba] – cekva meq­ sikuri warmoSobisa. rubQkon­i [laT. rumi­ nuli. rOq­i1 [spars. (Zv.] – sasamsaxuro ZaRlebis jiSi. romanus ro­ mauli] – rac warmoSobila Zveli romis kulturidan an dakavSirebulia masTan. Wad­ rakSi aseTi svla mxolod erTxel xdeba.. organo. r. igive robaia. Tavganwirva. franguli. Rubico (Rubiconis) gadalaxva] – uryevi gadawyvetilebis miReba. italiuri. romanuli enebi – xalxu­ ri laTinurisgan warmo­ Sobili monaTesave enebi: portugaliuri. sawyisi] – (bi­ ol.

 savanasi Scd. de sadis (de sad – 1740­1814) ¥ ruporiani. mr. sAvana [esp. mwerlis markiz konusis formisa. s tanjviT siamovnebis miRe­ ba. (gadat.] – brinjis arayi. politikuri mimdinareoba sAbvei [ingl. ebr. saddukaioi sakuT. landiuri xalxuri sagmi­ ician iaponiaSi. sax. Zv. site adgili] – naswarganzraxuli CaS­ monacemTa erToblioba in­ la.) saerTod.) sxvisi wvalebiT. msgavsi informacia.] _ iudaizmSi: RmerT iehovas (iahve) erT­ sadukevEleb­i [berZ. fexsacmeli. lili an xis lanCis mqone ¥ savanisa. 2. uZraoba. 2. sabOtaJ­i [fr. skandin. sabotage] – wi­ sAiti [ingl. sabana] – tropikuli sAbo [fr. subway] – met­ iudeaSi (me­2 s. amerikaSi.). sakvoQaJ­i [fr. sqe­  r. CamorCeniloba. CafuSva muSaobisa mas­ ternetSi (ix. routine] – SiSi si­ ixateba miswrafebiT – tki­ axlis. sAboT­i [Zv. savanebi. ax. inter­ sAga – [Zv. ro Tqmuleba. xmis gamaZlierebeli mili sAdizm­i [fr. Sab­ awamos Tavisi sqesobrivi loni. roeper] – .  sagasi Scd. aparati.rup -460- ¥ sagisa. sabot] xisgan gamoT­ veli. rUpor­i [holand. sac CanTa da voyage mgzavroba] – xelis legenda. cvlilebis winaSe. Zveli skandinaviuri da ir­ sAke [iap. gamo­ rUtina [fr. Tqmuleba. welTaRr). ropolitenis saxelwodeba – 1 s. netis gadamcemi sadguri. romelSic Si monawileobisagan Tavis saerTo misamarTiT Tav­ aridebiT an misi arakeTil­ moyrilia erTgvarovani an sindisieri SesrulebiT.] _ ideologiur­ erTi epiTeti. vili miayenos partniors. sobrivi ukuRmarToba. saxelis mixedviT] – 1. welTaRr. (gadat. moTxovnilebis dasakmayo­ fileblad. saga] _ 1.

sacramentum kurTxeva] – 1.  s.) rCeul pirTa wre. iWmeba civad (sinon. salato mariliani] – 1. kartofi­ lisgan. 2. salamandra] – 1. sacer (sacris) wminda] – religiur kul­ tTan da ritualTan dakav­ Sirebuli. sad­ gomi. Sua saukuneebSi gavrcele­ buli cru rwmeniT: cecx­ lis suli. tansacmlis s. 3. 2.  salaTasi. bostneuli mcenare. 4. stumris misaRebi vrceli oTaxi mdidrul saxlSi. romlebic iW­ meva umad. sAlaTa [it. poezia. politikuri s. sadac ewyoba gamofe­ nebi. (moZv. saRmrTo. ZmriT da misT. sAlon­i [fr.) ¥ salonuri (mniSvn. mwvaniliT da misT.  literaturis s. romelic garegnulad sal xvliks miagavs.  samxatvro s. tabucuni). salaTi Scd. kerZi. 4­isaT­ vis). sastumroSi da sxv. 2. cecxlis stiqia. Sekazmuli. 3. salon] – 1. musika. (wign.. romelsac amza­ deben wvrilad daWrili bostneulisgan. ¥ salaTisa. maslaaTi. daWrili kitri da pomidori xaxviT. kudiani wyalxmeleTa cxo­ veli. saTanadod Sekaz­ muli.) tradiciiT ganmtki­ cebuli. xe­ lovnebis nawarmoebebi. mgzavrTaTvis gankuTvnili adgili (avtobusisa. s. TviTm­ frinavisa da sxv.-461samgzavro CanTa. s. 3. sAlto [it. . sAldo [it.) sxvaoba Semosavalisa da gasavalis (debitisa da kreditis) jamebs Soris. re­ ligiur kultTan dakavSi­ rebuli. 5. zogjer xorcisa da Tevzisagan. salAmandra [berZ. sakrAlur­i [< laT.. romelic sistematurad ik­ ribeboda visime saxlSi. tradiciuli. sakramEntul­i [laT. ritualuri. saldo] – (buxhalt. maRazia.  sakvaiaJi Scd. 2. naxto­ mi] – akrobatiuli naxtomi. sadac iyideba mxatvruli saqoneli. aqvs mkrTali mwvane far­ To foTlebi. salto xtoma. Cveulebriv Se­ kazmulia zeTiT. wminda. romlis drosac haerSi ma­ lays akeTeben. dasasvenebeli oTaxi gemze.

¥ sasalute. feodalur iaponiaSi: privilegiuri samxedro wodebis warmo­ madgeneli. Самбо (Semokl. rake­ tebis gaSvebiT da qvemexebis zalpiT. almis aRmarTviT (mag: gemze da sxva). fei­ erverki raime sazeimo Ta­ riRis aRsaniSnavad. ¥ sanatoriuli. sanatorium] – samkurnalo­dasasve­ nebeli dawesebuleba. samUrai [iap. 2.] – brazilieli zangebis cek­ va. samba < afrik. sAmba [ingl. banke­ bisa da a. Tavze xelaRebu­ li nabiji. summit mwvervali. sanatOrium­i [laT. sasaliute Scd. RonisZiebaTa sistema sa­ warmoebis.S. sAlut­i [fr.  saliuti. sambo esp.sal -462Sereuli qorwinebis Sede­ gad.) gamafrTxilebeli sam­ kurnalo RonisZiebebi piris Rrus gajansaRebisaTvis. 2. (me­ dic. musika am cekvisaTvis.. sanatio mkurna­ loba.  s. 2. zambo] – adamiani.-ebi.  borjomis s.  bankis s. ¥ sanireba. sAmum­i [arab. cxeli qari arabeTisa da CrdiloeT afrikis udab­ noSi. – saartilerio jgufi.-is mkurnaloba. sanAcia [laT. igivea. salto mortale sasikvdilo naxtomi] – 1. samûm] – mSrali. naxtomi akrobatis ma­ Rali moednidan (simaRli­ dan).] – 1. rac salto. romlis drosac dasaSvebia Zlier mtkivneuli ileTebi. sAmbo2 [ingl. trestebis. romlis drosac misi sxeuli haerSi malays ake­ Tebs. gajansaReba] – 1. gakotrebis sa­ winaaRmdegod. iaponiis agresiuli sam­ xedro wreebis warmomad­ genlis saxelwodeba.) Самозащита Без Оружия Tav­ dacva uiaraRod] – spor­ tuli Widaoba.  saartilerio s.  s. [it. bavSvTa s. riskiani. sAmbo1 [rus. piki] – mravalmxrivi saer­ TaSoriso Sexvedra an TaT­ biri umaRles doneze. sAmit­i [ingl. salut] _ samxedro misalmeba sroliT. romelic warmoSobilia indieli ma­ makacisa da zangi qalis saltomOrtale .

¥ sanskrituli.­is meore naxevarSi: literaturuli mimarTuleba. sanitAria [laT. romelic garegnu­ lad mkveTrad gamoxatavs Tavis emociebs. zedmeti grZnobiereba. gadaWarbebiT gul­ Cvili. sinam­ dvilis idealizaciisa da gadaWarbebuli grZnobie­ reba mis gamoxatvaSi. ixmareba agreTve . ena. xetiali] _ induisturi da budisturi cneba. Sanscrit sanskr.). santimentAluri [fr.  s. santimetri = 0. sasicocxlo Zala] – metismetad xali­ siani. sandwich] – puris ori Txeli naWe­ ri. sAnsara [sankr.] – Zveli induri samwerlo ena. alagebs samkurnalo dawesebulebis sadgoms. ganTavi­ sufleba sansarisgan). romlisTvi­ sac damaxasiaTebelia gan­ sakuTrebuli interesi adamianis Sinagani samya­ rosadmi. s. 2.-463- san sangvQnik­i [laT. agreTve nirvana (qanaoba. ¥ sanitariuli. igivea ra sendviCi. erTi sxeulidan meo­ reSi gadasvla. xelnaweri. cent asi] – TavsarTi. yveli da misT. sanitarus jan­ mrTeloba] – sisufTavisa da mosaxleobis janmrTe­ lobis dacvis RonisZiebaTa sistema. romelTa Soris moTav­ sebulia raime sauzmeuli (karaqi. sanguis (san- guinis) sisxli. sanQtar­i [fr. me­18 s. gadaWarbebuli gulCvilo­ ba.  ixmareba agreTve _ sentimentalizmi. mdgomareoba. daWrilebs. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aR­ niSnavs mis meased nawils: 1. Zexvi. santimentAlizm­i [fr. daTvaliereba. sen­ timental] – zedmetad mgrZno­ biare. bunebisadmi. sentimentalisme] – 1.01 metrs. mizani – uzenaesi mdgoma­ reoba. sAnt­i [fr. rodesac suli adis RvTaebis rangSi.  sanitaruli Scd. romlis mixedviTac sansara yoveli cocxali arsebis maradiuli mogzau­ robaa. romelic Svelis avadm­ yofebs. qalaqis s. sicocxliT savse adamiani. sAndviC­i [ingl. s.  s. eqimi. sanitaire] – umcrosi samedicino muSa­ ki. sAnkrit­i [ingl.

wamyvan kbi­ lanaze. saracEnia [laT. saflavis qva kubos formisa. dadastureba. adamiani. iZulebis. sarkOfag­i [berZ.  prokuroris s. romel­ sac mimarTaven xelSekru­ lebis damrRvevi saxelmwi­ fos mimarT. sAri [spars. sAtana [berZ. satanas < Zv. sAnqcia [laT. nebarTva. 2. sanqcionQreba – sanqciis (mniSvn. Tanxmoba. mowodeba. satelles (satellitis) Tanamgzavri. magram sinam­ dvileSi emorCileba sxva saxelmwifos. romelic mibmulia meore. rac mas iuridiul Zalas aniWebs.­de) qsovili. RmerTis moRalate angelozi.) kbilana. ¥ sarkazmuli da sarkastuli. qveyana. ¥ usanqcio (mniSvn.  s. romelic viTardeba Se­ maerTebeli qsovilisagan. Rimili.) pla­ netis Tanamgzavri.  ekonomiuri s. 1­isaT­ vis).  s.  u. zemdgomi instan­ ciis mier raime aqtis dam­ tkiceba. romani.): qalis samosi – grZe­ li (4­5 m.-ebi. sarracenia] – mcenare. sarkasmos] – (wign.san -464mwvave ironia. sarkophagos] – Zvel qveynebSi (egvi pteSi da sxv. sârî] – aRmosavle­ Tis qveynebSi (indoeTSi da sxv. (fiz. mis neba­sur­ vils. saerTaSoriso samarTalSi: zemoqmedebis zoma. (teq. nebarTvis micema. sanctio dakano­ neba] – 1. sArkazm­i [berZ. .] – avi suli. qalaq-sateliti – Tanamed­ – sentimentaluri. sarkôma] – (me­ dic.  sanqcireba Scd. patara akldama. 1). saxelmwifo an mTavroba.): qvis kubo. mweriWamia mraval­ wliani balaxi. zemoqmedebis zo­ ma kanonis darRvevisaTvis. sArkoma [berZ. 3. (astr. 2. eSmaki.  mTvare dedamiwis s. berZ. 4.  didi saxelmwifos s.-ia. 4. 3. s.) speqtris susti zoli Zlieri zolis mezoblad. Tanam­ zraxveli] – 1. satElit­i [berZ. ro­ melsac garkveuli wesiT ixveven tanze. romelic formalurad da­ moukidebelia.) RvarZliani dacinva.) avTvisebiani simsiv­ ne. mitingi.

sAqseb­i – germanuli tomebi. 2. ganuwyvetliv drois gark­ sAturn­i [laT.. miwaTmoqmedebis mfarveli Wadrakis erTdrouli Ta(gaigivebuli iyo berZnuli maSis s. ro­ sAfar­i [suahilis enidan] – melic gadamkveTi sibrtyiT afrikaSi: monadireTa eqs­ aris gamoyofili.) s. hi pnozis s. ro­ veul monakveTSi. gadoebrivi movlenebis da­ klarnetis monaTesave. sapheiros] – romlebisganac Sedgeba zo­ lurji an iisferi Zvirfasi gierTi cxovelis organiz­ qva.. ukravs~. maul miTologiaSi: xvna­Tes­  pirveli (meore. s. mi. `saqsofonze ¥ satiruli. Saturnus] – 1. sferos nawili. s. sAtira [laT. nawili. nadiroba. (maTem.­ qalaqi­Tanamgzavri.-465- seg rove didi qalaqis max­ romelTa nawili me­5 – me­6 loblad garkveuli gegmiT ss. sauna] – finuri da qordiT aris SemosazR­ abano. vruli. Scd.-ebi kinoSi. mzis sistemis didi pla­ neta.. Segmentum mo­ nakveTi] – 1. sax. xma] – spilenZis xerxi – uaryofiTi sazo­ sasule musikaluri sakravi. satira] – litera­ turasa da xelovnebaSi: si­ saqsOfon­i [sakuT. me­8 s.) erT­erTi sigrZiv mogzauroba. is bolos isini dai pyres frankebma. romelic rkaliTa sAuna [fin. ganlagebuli nawevarTagani. sEans­i [fr.. segregatio . agreTve 2.­Si kontinentidan gada­ gaSenebuli patara qalaqi. segregAcia [laT.) wris adgilzea. kupletebi. miTologiis kronosTan).  saqsafoni. berZ. Jurnali. seance] – risame sa­ satirQkos­i – satirul na­ jaro Cveneba an Sesruleba warmoebaTa avtori. s. lurji iagundi. gakicxva. (zool. saxlda britaneTSi. vreli~ da a. dRis vis da nayofierebis RmerTi.S. `saqsofonze damk s.  `saqsofons ukravs~. namdvilis asaxvis erT­erTi phône bgera. uzogavi dacinva.  siansi Scd. plakati. pedicia. romelic mzidan me­6 sEgment­i [laT. safQron­i [berZ.

secretus gamo­ nayofi] – (fiziol. xelsawyo. s.  sazafxulo s.) kuTxis erT­er­ Ti trigonometriuli fun­ qcia.sed -466¥ seismologiuri. sedan] – daxu­ ruli msubuqi avtomobi­ lis ti pi. sEzon­i [fr. s. sEif­i [ingl. romelic marTkuTxa samkuTxedSi udris hi pote­ nuzis Sefardebas kuTxis kaTetTan. weliwadis nawili. zamTris s.) raime qsovilis mkvdari nawili. 2. seiner] – patara sazRvao TevzsaWeri gemi.  s. seQner­i [ingl. seismolOgia [berZ. kerZod – miwis­ Zvrebs. risame (mag. Semosvlis dro. monacemebi. .  s. aqvs ori an sami rigi dasajdomebi. sequestrum] – 1. saison] – 1. (medic.. s. romelic moscilda saR nawils. samuSao. cecxlgamZle karada an yu­ Ti. (samarT.) saxelmwifo xelisuflebis mier raime kerZo qonebis gamoyenebis SezRudva an akrZalva. ¥ sezonuri..  s. sEdan­i [ingl. s. Sesanaxad. safe] – uZravi. secans gadamkve­ Ti] – (maTem. Zvirfa­ seulobis. dasvenebi­ saTvis da sxv.. seismos miwisZvra da logos moZR­ vreba] – mecniereba (geo­ fizikis nawili). pe­ riodi. yurZnis s. blis s. xileulis) mwi­ fobis.) niv­ gamoyofa] – rasobrivi dis­ kriminaciis erT­erTi saxe – feradkanianTa iZulebiTi gamoyofa TeTrkanianebisa­ gan. an specialuri saTavsi.. sadguri. sEkvestr­i [laT. ruka. sadgomi – fasiani qaRal­ debis. sEkret­i [laT. dokumentebis.  atmis s. seismos mi­ wisZvra] – miwisZvris mov­ lenebTan dakavSirebuli. gamokvlevebi. 3. seQsmur­i [< berZ.  Teatraluri s. romelic yvelaze ufro Sesaferia raime saqmianobisaTvis. 2. weli­ wadis erT­erTi dro oTxi­ dan.  seismiuri Scd. navigaciis s. samuzeumo eqspo­ natebis da misT. sEkans­i [laT.. romelic Seiswavlis dedamiwis qer­ qis ryevebs. raioni. ya­ daRa.

seleqciOner­i _ seleqciis specialisti. sekUndant­i [laT. selEqtor­i [laT. ¥ seleqciuri da saseleqcio.romelic mTvares swavlobs. ¥ sasemestro. semestris eqvs­ Tviani] – saswavlo wlis naxevari umaRles saswav­ lebelSi. SerCeva] – cxovelTa da mcenareTa axali. secretio ga­ moyofa] – (fiziol. 2.. secularis saero] – saeklesio da samonastro sakuTrebis gadaqceva saxelmwifo sa­ kuTrebad. filosofiaSi. nerwyvi. selenelOgia [berZ.. Suamavali da TanaSemwe kri­ vis.  aTdRiani s. jgufuri mecadineoba kva­ lifikaciis asamaRleblad. sEmestr­i [laT.  seminariuli da saseminario sxvaa (ix. romelsac gamoi­ muSaveben jirkvlebi (mag. umaRles sas­ wavlebelSi: jgufuri praqtikuli mecadineoba maswavleblis xelmZRvane­ lobiT. Wadrakis da zogi sxva Sejibrebis monawilisa. semQnar­i [laT. mudmivmoqmedi s. gaum­ jobesebuli jiSebis gamoy­ vana xelovnuri SerCeviT.  s. s. seminarium sanerge] – saSualo sasu­ liero saswavlebeli. selectio gadar­ sem Ceva.  s. selEqcia [laT. kuWis wveni . ¥ seminaruli da saseminaro. selector da­ maxarisxebeli] – aparati.  pirveli (meore) s. seminaria). sēlēne mTvare da logos moZRvreba] – astronomiis dargi. 2.. romlis saSualebiTac xde­ ba telefonis mocemuli xazis ramdenime an yvela abonentis erTdrouli ga­ moZaxeba. mowme da Suamavali du­ elis TiToeuli monawili­ sa. . seminarium sanerge] – 1. seminAria [laT.) or­ ganizmisaTvis aucilebel nivTierebaTa (sekrecebis) gamomuSaveba da gamoyofa jirkvlebis mier. secundans (secundantis damxmare] – 1. gamocdebi.) sekrEcia [laT. sadguri. SejvarebiT. ¥ seminariuli da saseminario. sekularizAcia [< laT.  s.-467Tiereba. Tesli.

semituri enebi – monaTesave enebi. babi­ lonuri. arameuli. senatus < senex mo­ xuci] – 1. señor] – espa­ neTSi: batoni. rom­ lebic gavrcelebuli iyo wina aziis CrdiloeT da aRmosavleT afrikis na­ wilSi: arabuli. ganaTleba. romelTa mowyobac miewereba legen­ darul dedofals _ semiramidas. sensatio] – 1. señora] – espaneT­ Si: qalbatoni. [bibliuri noes erT­ erTi Svilis semis saxelis mixedviT]. seniOrita [esp. SemTxvevam mo­ axdina.  s. seminari). didi. 2. cnoba. qaliSvili (Sdr. senAtor­i – senatis wevri. senQor­i [esp. TviT es ambavi. sensAcia [fr. asiriuli. parlamentis zeda (sakanonmdeblo) palata aSS­Si. semirAmida­s bARebi – msof­ lios erT­erTi Svid saoc­ rebaTagani _ `dakiduli ba­ Rebi~ babilonSi. ¥ sensaciuri da sasensacio. alpebSi arsebuli monastris SaintBernard­is saxelis mixedviT. semQtur­i – semitebTan da­ kavSirebuli. rac raime ambavma. siriuli. romelsac kargi ynosva aqvs. batono! (Sdr. senbErnar­i – jiSiani. it. siniorina). gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni. santimentaluri. sEnat­i [laT. . s. ebrauli. siniora). finiki­ uri.  seminaruli da saseminaro sxvaa (ix. senQora [esp.  semenaria. siniori). it. safrangeTsa da zog sxva saxelmwifoSi. Zvel romSi: umaRlesi xe­ lisuflebis saxelmwifo organo. seniori (Cve­ ulebriv. ¥ senioritasi. Zlieri STabeWdileba. sadac gamohyavdaT am ji­ Sis ZaRlebi mTaSi gzada­ karguli adamianebis mosa­ naxavad. qalbatono (Cveulebriv gvarTan an sa­ xelTan erTad) (Sdr. it. sasemenario Scd. sentimentAluri _ ix. 2.sem -468Ronieri ZaRli.  s. señorita] – es­ paneTSi: axalgazrda gau­ Txovari qali. aRmoCena. semenariuli.  senioritisa Scd.

zneob­ rivi darigeba. separAtizm­i [fr. sensualisme septuAginta < laT. gancalke­ vebuli.  s. ebr. separatio] – gamoyofa. romel­ sac misi fanjris win as­ rulebda axalgazrda kaci gitaris an sxva simebiani sakravis akompanimentiT. serenata] – 1. mravalerovan qveynebSi: erovnul umciresobaTa swrafva saxelmwifosagan gamoyofisa da damoukide­ beli saxelmwifos Seqmni­ saken. it. 2. serenade. msjeloba] – moraluri xa­ siaTis gamonaTqvami. server momsa­ . romelic Semecnebis erTad­ erT wyarod SegrZenebebs. separatus] – gankerZoebuli. sErver­i [ingl. TaTbiri. sentEncia [laT. 2. separatisme] – 1.  serenadasi Scd. separAtist­i separatizmis momxre. serEnada [<fr. separAtul­i [laT. sikvdilisa da gankurnebis) RvTaeba. Sua saukuneeb­ Si italiasa da espaneTSi: satrfosadmi miZRvnili sa­ mijnuro simRera. [laT. romelnic egvi pteSi cxov­ robdnen an palestinis ga­ reT iyvnen gafantulni da aRar icodnen ebrauli.)] – qristianul religiaSi: eqvsfrTiani angelozi umaR­ lesi ierarqiisa. swrafva gamoyofisaken. serAfim­i [Zv. seraphim (mr. serApis­i [berZ. kameruli musikis Janri. `sa­ mocdaaTi~] – Zv. sententia azri. aRqmebs miiCnevs. ¥ serenadisa. im ebraelTaTvis. sensus SegrZneba] – filosofiuri mimarTuleba. aRTqmis (bibliis) Targmani.  separatiuli Scd. separatuli zavi _ omis dros koaliciaSi myofi saxelmwifos mier mowina­ aRmdegesTan dadebuli za­ vi Tavisi samxedro mokav­ Sireebis Tanxmobis gareSe. Serapis] – eli­ nisturi egvi ptis mTavari (sicocxlis. separAcia [laT. rac ierusalimidan mefe pto­ lomeosis miwveviT aleq­ sandriaSi Casul 70 gan­ martoebulma Seasrula 70 dReSi Zv. gancalkevebisaken. ebraulidan ber­ Znulze.-469- ser sensuAlizm­i [fr.

damokidebuleba. sayuradRebo.. wigni. serpEntin­i [laT. serpentin < serpent gveli] – 1. seriOzuli [fr. adamiani. erTgvari sagnebis rigi. zogi saxelmwifo sesxis bileTis saxelwodeba. rac cif­ rebiT an asoebiT aris aR­ niSnuli. Tormeti kacisaTvis gankuTvnili s. 1­isaT­ vis). Cais s.  s. romelsac is­ vrian mocekvaveebi balis. sertificat] – 1.) saSiSi. sErvis­i [ingl. movlenaTa Tanmimdevruli rigi. mniSvnelova­ ni. serQal­i [ingl. service] – suf­ ris. 4. dafiqrebuli. didi kinofilmis erTgva­ rad damoukidebeli nawili. fasi da sxv.ser -470 s. werilobiTi cnoba..  filmis pirveli (meore) s. serpAntin­i [fr. aseTi adamianis damaxasia­ Tebeli Tviseba. doku­ mentebis Tanrigi. mowmoba. ¥ seriuli (mniSvn. service] – mo­ saxleobis sayofacxovrebo momsaxureba. serpentarQum­i [laT. . sertifQkat­i [fr. s.  naxatebis s. romelic axlavs saqonels da. sakiTxi. sEria [laT. saxifaTo. daavadeba. yavis an Cais WurWlis sruli kompleqti adamian­ Ta garkveuli raodenobi­ saTvis. serpentinus gvelis] – mixveul­moxveu­ li gza mTaSi. maskaradis. mZime. serieux] – 1. sagareo vaWrobaSi: sabuTi. gamoSveba. serpens (serpentis) gveli] – Sxamiani gvelebis mosaSenebeli ad­ gili maTgan Sxamis misa­ Rebad. 2.  sufris s. romelSic aRniSnulia saqonlis xarisxi. mdgomareoba. dinji. karnavalis dros. sErviz­i [fr. ri­ gi] – 1. romelic qselSi gadacemis rols asrulebs. 3. darba­ iseli. 3. s. 2. feradi qaRaldis grZeli da wvri­ li lenti. jgufi.  saqmisadmi s.  s. 3. serial rac mwkrivs qmnis] – mravalse­ riiani kino an telefilmi. (saub. fasiani qaRaldebis. xure] – mZlavri kompiuteri.  avtomobilebis s. 2. series mwkrivi.

sEqtant­i – seqtis wevri. kompiuteruli kursebis damTavrebis Sesaxeb.  serTifikati. qafplastisa). s. samecniero s. 2.) partia CogburTis TamaSSi. sexus sqesi da (ix. sEsia [laT.  sagamocdo s. masTan da­ kavSirebuli fsiqikur reaqciaTa. 2. osirisis Zma da mkvleli. logos moZRvreba] – samecniero kvlevisa da codnis dargi sqesobrivi cxovrebis Sesaxeb. secta moZRvreba. romelic gamoirCeva dogmaturi SexedulebebiT. surfboard < surf (zRvis) moqceva da board ficari] – grZeli da viwro ficari (korpisa. sessio sxdoma] – 1. gancdaTa da qce­ vaTa erToblioba.) gancalkavvebuli.. sErfing­i [ingl. sEqsi [laT. sertifikaTi Scd. . sEt­i2 – Zv. TviT es gamocdebi. romelsac iyeneben serfingSi. sEt­i1 [ingl. romelic ganudga gaba­ tonebul eklesias. mkurnalobisa da profilaqtikis mizniT. sexus sqesi da berZ. vadebi. surfing zvir­ Tebze sriali] – wylis sportis saxeoba – Sejib­ reba specialuri ficriT (serfbordiT) srialSi zRvis. okeanis zvirTebze. sEter­i [ingl. seqsolOgia [laT. sagnebi. egvi ptis religiasa da miTologiaSi: udabnosa seq da ucxo qveynebis RmerTi.  s. romelsac perio­ dulad atareben warmomad­ genlobiTi organoebi da sxv.  parlamentis s. ¥ sasesio. darbazi. seqsopaTolOgia [laT. set] – (sport. s. setter] – grZel­ bewviani monadire ZaRlis jiSi. Seiswavlis sqesob­ riv moSlilobas – diag­ nostikis. (gadat. paTologia)] – klinikuri medicinis na­ wili. sexus sqesi] – sqe­ sobrivi urTierToba or sawinaaRmdego sqesis ada­ mianebs Soris.-471 s. karCaketili jgufi adamia­ nebisa. sErfbord­i [ingl. sxdoma. religiuri Te­ mi.  sekta Scd. sEqta [laT. skola] – 1. umaRles saswavleblebSi: gamocdebis Cabarebis peri­ odi.

 sektanti. svynaxarion: svinaqsis krebuli] – wmin­ danTa cxovrebis an qris­ tianul dResaswaulTa aRweriloba. si [it. saxalxo meurneobis nawili. dawesebulebis. sector] – 1.  kerZo s.-ebi.  stadionis samxreTi s. yriloba. 3. si] – musikaluri gamis meSvide bgera. ubani.  sportuli s.. sQbila [berZ. swing] (sport. 2.. Tavdacvis s. muSaoba. romelic SemosazRvrulia rkaliTa da ori radiusiT. sEqcia [laT. am bgeris aRmniSvneli noti. sEqtor­i [laT. (ma­ Tem.  saxlis marjvena s. radiatoris s. svQng­i [ingl. sQgnal­i [germ. nagebobis) na­ wili.. vaWrobaSi. pirobiTi niSani. organiza­ ciis ganyofileba. svAstika [sanskr. 4. sagzao ¥ seqtanturi.) krivSi: gverduli dartyma Sori manZilidan. Signal] – 1. or­ ganizaciis nawili. romelsac garkveuli eko­ nomikur­socialuri niSnebi axasiaTebs. svinAqsar­i [berZ. sektanturi Scd. sibyla] – Zv. fexsacmlis s. 3. iyeneben RvTismsaxurebis dros. seqciOner­i – maRaziis seq­ ciis gamge. maRaziaSi. svastika] – sworkuTxad moxrili bo­ loebis mqone jvari – or­ namentuli motivi.  s.-ze wakiTxuli moxseneba. germanelma faSistebma Ta­ vianT emblemad gamoiyenes. gadascemen raime gankar­ gulebas.  zusti drois s.seq -472¥ seqciuri (mniSvn. iaponiis da zog sxva qveynebis xelovnebaSi. 3­isaTvis). kadrebis s. . SemosazRvruli ra­ dialuri xazebiT.  s.  s. raime dawesebulebis.  sektori Scd. moZraoba. ganyo­ fileba. sectio gakveTa] – 1. konferenciis qve­ ganyofileba. raime mTlianobis (mag. raime farTobis nawili.  aRicxvis s.) wris nawili. romli­ Tac ityobinebian rasme. sa­ berZneTsa da romSi: winas­ warmetyveli qali. romelic gvxvdeba Zveli indoeTis. 2. av­ tomobilis.. CineTis.

kulturebi. wyvili] – mTvaris simbQoz­i [< berZ. silos (mr. s. ¥ sasignalo. figuris italiaSi..) ori fazis – misi dabadebis sxvadasxva saxeobis ori da gavsebis – saerTo sa­ organizmis Tanacxovreba. silUet­i [fr.-473- sim s. koSki. ¥ sasilosisa. rac sasargebloa TiToeuli dedamiwa da mTvare ganla­ maTganisaTvis. syzygia Se­ erTeba. laTinuri ameri­ da sxva damaxasiaTebeli mo­ kis qvveynebSi da sxv: Su­ xazuloba (konturebi). cidre] – vaSlis (an gamoWrili da dakruli) Rvino.  gazeTSi Semosuli s. sistema. ormoSi). xelsawyo. xelwodeba.-is damzadeba. signalebis ¥ silosisa.  sarkinigzo s. burus­ Semdeg.-ebi. sizigQeb­i [berZ. ro­ adRis dasveneba (sadilis melic Sor manZilze. 2.  mTis s. signalizAcia – 1. Zalian cxela). sQesta [esp. monawile.  avtomaturi s. saxlebis s. sax. raketa. romelsac amzadeben da­ . silhouette < sa­ ¥ sasignalizacio. mzesumzira. gebulia erT swor xazze. kuT. 2. sagnis.  s. s. sa­ ol. misacemad. same erTferi konturuli gamosaxuleba. siesta] – espaneTSi. Tan erTad mcxovrebi] – (bi­ sQlos­i [esp. rodesac yvelaze Si an sibneleSi aRiqmeba.  s.. s. iyeneben. daxatuli sQdr­i [fr.) gafrTxileba raime nareebis damJavebiT speci­ arasasurvelis Sesaxeb. sxva feris formaze. tranSeaSi. (gadat. simindi. TviT nageboba aseTi si­ losis dasamzadeblad. s. rames­ laze maRalia. symbiôn (symbiontis) vinmesTan.)] 1.-is micema. am dros zRvis moqceva yve­ simbQont­i [< berZ.] – 1.) simbiozis erT­erTi qonlis wvniani sakvebi.-ebi. mowyobiloba signalebis  sasilosesi Scd. visime an ri­  s. alami. alur nagebobaSi (koSkSi. 2. rodesac mze. romelsac sadme  s. qucmacebuli sakvebi mce­ 2. s. symbiôsis Tanacxovreba] _ (biol. nagebobis.

sQmbolo [berZ.  adamianis sxeulis nawilebis s. 2. adamiani.  albert ainStainis formula E=mc2.  krizisis momaswavebeli s. ¥ simbolikisa. simpaTuri. niSan­Tviseba] – raime movlenis (Cveulebriv raime daavadebis) damaxasiaTebeli garegnuli niSani. naxati. figura. raime sididis pirobiTi aRniSvna. mxatvrul xer­ xad acxadebda simbolos rogorc sagnebisa da mov­ lenebis miuRweveli arsis gamoxatvis saSualebas. simpozQum­i [laT.  s. anti paTia). symptoma dam­ Txveva.. s. simpozium < berZ. s. niSani.  simboliuri Scd. symmetria] _ raime mTelis nawile­ bis Tanazomieri.  s.  mtredi mSvidobis s. dagegmareba.  u. simboloTa erToblioba. symbolon] – 1.sim -474zomiereba.­is bolos da me­20 s. simpatiuri. symposion wveuleba] – saerTaSoriso TaTbiri raime samecniero sakiTxze. adamiani. propor­ ciuli ganlageba centris. simEtria [berZ. dekaden­ turi mimarTuleba litera­ turasa da xelovnebaSi me­ 19 s. simboloebi.  simbolikasi Scd. gerbi). simpaturi. Tana­ . rac miRebulia ama Tu im mecnierebaSi. sQmptom­i [berZ. simbOlizm­i [fr.  simetruli Scd. proporciuloba risame ganlagebaSi. ¥ simptomuri da simptomaturi. simbOlika – kreb. romelic raime mcnebis.-a.  saerTaSoriso s. s.  s.-is dacva. simpaTQuri – simpaTiis ga­ momwvevi. usimpatio Scd. garegnoba. ¥ simetriuli. (droSa. Suagulis mimarT. ideis pirobiT niSans war­ moadgens. kosmosis torsuli velebis Sesaxeb.­is dasawyisSi. simpATia [berZ. ¥ simboluri. mimzidveli. ¥ usimpaTio. sympathia Ta­ nagrZnoba] – Sinagani keTi­ li ganwyobileba vinmesad­ mi (sapirisp. quCebis s.  simpatia.. sagani. moqmedeba da sxv. symbolisme] – antirealisturi.-ebi.  saqarTvelos s.

gvarTan an sa­ xelTan erTad) – batoni.  sinTetikuri. qimiuri nivTierebis miReba martiv nivTierebaTa an elementTa SeerTebis gziT (sapirisp. kon­ kordansi. 2. sinQor­i [it. s. .-475 s. simulieren] – risame (mag. simulans (simulantis)] – piri.) kreba. synthesis Seer­ Teba. sabWo. synedrion kreba. ¥ sinagogisa. synagoge kre­ ba. (ist. sinaRoRa Scd. simulAcia [laT. 3. 2. Tbili adgili. analizis monacemTa ganzogadeba. taZa­ ri. sintetikuri Scd. s.) iude­ aSi: uxucesTa sabWo. Tanaxmianoba] – 1. TaTbi­ ri. qsovilebi. sine cura uz­ runvelad] – Semosavliani Tanamdeboba. esp. sakrebulo] – ebraelTa samlocvelo saxli. kauCuki. batono!  Sdr. 2. siniori (Cve­ ulebriv. signore] _ ita­ liaSi: batoni. Cve­ ulebriv Sedgeba sami an oTxi nawilisagan. sQndrom­i [berZ. romelic simulacias mimarTavs  simiulanti Scd. movlenebi. sinAgoga [< berZ. sadac Sediodnen religiuri winamZRvrebic. seniori.  simuliacia Scd. (moZv. syndrome Tavmoyra] – (medic. analizi). gadat. sinedrQon­i [< berZ. meTodi. Sexameba] – 1. symphonia Ta­ naJRera. TanaJRera. boWko. simUlant­i [laT. sQnTez­i [berZ. sabWo] – 1. ¥ sinTezuri. romle­ bic erTmaneTisgan gansx­ vavdebian musikis xasiaTi­ Ta da tempiT. s.  kvlevis s.) raime daavadebis damaxasiaTebel sin simptomTa erToblioba. romelic did Sromas ar moiTxovs. didi musikaluri nawar­ moebi orkestrisaTvis. sinEkura [< laT. samecnie­ ro kvlevaSi: mecnieruli kvlevis meTodi. bgeraTa harmoniuli Sexa­ meba. avadmyofobis) mogoneba visime motyuebis mizniT. simfOnia [berZ. umaR­ lesi saxelmwifo dawese­ buleba. simulatio] simulireba [germ. raime nawarmoebis teqstSi naxmar sityvaTa sia.  sinagogasi.

procesebi. romelic mniSvnelo­ ris mopirdapire kaTetis biT sxva sityvas emTxveva Sefardebas hi potenuzasTan. romelic daspecialebulia amindis prognozirebaSi. `xa. analizi. qaliSvili. amin­  Sdr. simru­ lesio saqmeebis gadasawy­ de] – (maTem.sin -476-  s. signora] _ ita­ . kreba mniSvnelovan saek­ sQnus­i [laT. xelTan erTad) – qalbato­ ni. ud­ sityva. synodos kreba] matikis nawili. ba (Sdr. sQntaqs­i [berZ. synchroliCa~ da `noxi~. seniorita. `Wkua~ da `goneba~. siniora sinOptika – mecniereba amin­ dis winaswari gamocnobis (Cveulebriv. sasuliero da saero pirTa  winadadebis s. siniOrina [it. sinqrOnia [< berZ. trigonometriuli funqcia sinOnim­i [berZ. procesis zusti nimi). signorina] _ italiaSi: axalgazrda ga­ sinoptQkur­i [< berZ. seniora. erTdro­ ¥ sinonimuri.) bgeriTi SemadgenlobiT ki enis statikuri mdgomareo­ gansxvavdeba misgan. dis mdgomareobasTan. damTxveva droSi. ¥ siniorinasi. esp. synonimos] _ marTkuTxa samkuTxedSi. qaliSvilo! logiur pirobebTan. erTad mimoixilos] – rac gvarTan an saxelTan erTad) dakavSirebulia meteoro­ – qaliSvili. sinus Runi.  siniorinisa Scd. esp.  Sdr. mag. diaqronia). 2. an Zalian axlosaa masTan. gvarTan an sa­ Sesaxeb.) kuTxis erT­erTi vetad. pirobebi. marTlmadidebeli ek­ Seiswavlis sityebis erT­ lesiis kolegialuri or­ maneTTan SeerTebas da wi­ gano. sityvebi. s. protestantul eklesiaSi: ¥ sintaqsuri. sinQor­a [it. synoptikos uTxovari qali. antomovlenis. syntaxis] – gra­ sQnod­i [berZ. `aaSenebs~ nismos] – ori an ramdenime da `aagebs~ (sapirisp.sinqrOnizm­i [< berZ.  s. liaSi: qalbatoni.] – (lingv. romelic – 1. visac SeuZlia yvelaferi siniorina (Cveulebriv. qalbatono! sinoptQkos­i – meteorologi. nadadebis agebulebas.

. lat. ¥ sirenisa. wyali. moqmedeba. siropiani Scd.. moxsenebisa). usrulebul da unayofo  sinxronuli Scd. saarCevno s. sinqrOnul­i [< berZ. Tanave ukan gordeboda].  aRzrdis s.-477- sis uli mimdinareoba. samxreT evropaSi (qris 3. jgufuri cekva erTgvari. romelic icis pedagogiuri s. sirocco < arab. sirQus­i [berZ.. seirios mwveli] romelic raime moZRvrebis – yvelaze kaSkaSa varskv­ safuZvels warmoadgens. mas maRal mTaze unda aego­ rebina mZime qva (lodi). Targmani sQsifes SrOma _ iTqmis da­ (mag. 5.. saswrafo daxmarebis avmeTodi. seirēn. s.  sirenasi Scd. sazogadoebrivi wyobile­ sinon. buli nawilebisa. 4.  siropi. wesebi.  alublis s. ba. sirop] – SaqarTan  mzis s.  kapitalisturi s.. erToblioba princi pebis. sQrof­i [fr. mecnieruli kvlevis s. simelic mwvervalze atanis­ ren] – sasignalo sayviri. mZime Sromaze [saberZneTis siOnizm­i – msoflios yvela (korinTis) miTologiuri ebraelis gadasaxleba pa­ mefis saxelis mixedviT.  s. romelTa mi­ tombilis s. Tan­  saxanZro avtomobilebis mimdevrulad gatarebuli s. systema] _ 1. vaJini). iakob gogebaSvilis cxeli qari. sQstema [berZ. kenkris sqeli wveni (qarT. eleerTad moduRebuli xilis. nervuli s. synchronos] – rac ramesTan erTd­ sQrtak­i [berZ. lavi. ro­ sQrena [berZ.  emanuel kantis filososQroko [it. mTlianoba erTmaneTTan CrdiloeT amerikis udab­ kanonzomierad dakavSire­ noebidan). xedviTac xdeba rame. organizaciulad gaerTia­ . roulad xdeba.. ¥ sirofiani. 2. mentTa perioduli s.  s. syrtaki] – berZ. romelic gamoscems mkveTr.] – fiis s. lestinaSi da iq ebraelTa RmerTebis gadawyvetilebiT saxelmwifos Seqmna. ymuilisebr xmas.

dakvirveba. s. 2.  suita Scd.  sistematikuri sxvaa (ix.. mkurnaloba.  piesis s. sistemAtika – biologiuri mecniereba. jgufebi. did britaneTSi: mniSvnelovani. ganuwyveteli.sis -478sxvaa (ix. siUita [fr.  s..-is TviTmfrinavi.) gulis moqmedebis erT­erTi faza – SekumSva. sistemizAcia [fr. sQti [ingl. teqnikuri mowyobiloba. ¥ sistematikuri. mecadineoba. kategoriebi.  s. ¥ siuJeturi. cotad Tu bevrad mniSvnelovani qalaqi. katalogi. nebul dawesebulebaTa er­ Toblioba.  sistematiuri. sis­ temaze dafuZnebuli. magram saerTo ide­ ur­poeturi CafiqrebiT da­ kavSirebuli nawilisagan. s. sQstola [berZ. 1) aris dakavSirebuli. sujet] – erTob­ lioba moqmedebaTa. City] – 1. siUJet­i [fr. s.  mopovebuli masalebis s. 1. ambebisa.  s. systolē] – (anat.  sistematiuri Scd. 6.  mecnierebaTa akademiis s-is instituti. priviligirebuli qalaqi. mecnierul dakvirvebaTa s. aSS­Si: adgilobrivi TviT­ mmarTvelobis mqone. s. suite] – musika­ luri nawarmoebi. systematisation] – sistemaSi moyvana risame. rac ganuwyvetliv meordeba. romelic Sedgeba ramdenime damouki­ debeli. mdgomareo­ ba.-is ganviTareba. sistema).  axali s. konstruqcia. 2. rac Seadgens mxatvruli nawarmoebis ZiriTad Sina­ arss. sistemuri . s. situation] – Seq­ mnili pirobebis erTobli­ oba. romelSic aris saepisko­ poso kaTedra. rac sistemasTan (mniSvn. an romelsac miRebuli aqvs samefo si­ geli. sistematika). gadmocema sakiTxisa. romelic axdens mcenareTa da cxovelTa klasifikacias. situAcia [fr. garemoeba. ¥ sistematuri da sistemuri.

saS. scalp] – Tavis kani Tmebianad. .  politikuri s. skAfandr­i [fr. warmoiSva did britaneTSi me­20 s. scando av­ divar] – mkafiod. sinon.­is dasawyisSi. scaut mzve­ ravi] – skolisgareSe aR­ zrdis erT­erTi yvelaze gavrcelebuli sistema. 2.  suJeti. scalpellum] – patara qirurgiuli dana. skaphē etli. sys Rori da philos megobari. Siphilus < berZ. s. scaphandre < berZ. laT. sifQlis­i [< fr. suJeturi Scd. eqimis frankastoris (1483­1553) mi­ er sifilisis Temaze da­ werili laTinuri poemis moqmedi piri] – gadamdebi veneriuli daavadeba (qarT. siureAlizm­i [fr. skAla [laT. astronav­ tebis da sxva. Cxubi. aurzauri. sxvadasxva xelsawyoSi: da­ nayofebiani saxazavi an ci­ ferblati. 2. instiqtebSi da misT. skAndal­i [fr. ska skAlp­i [ingl.  surprizi Scd.-479 s. kaci] – hermetiuli Cacmulo­ ba (kostiumi) myvinTavebis. halucinaciebSi.) SemTxveva. surprise] – mo­ ulodneli saCuqari.  sasiamovno s. romelic uar­ yofs gonebisa da cdis rols xelovnebaSi da Semoq­ medebis wyaros eZebs qvecno­ bierebis sferoSi (sizmrebSi. atyda. siUrpriz­i [fr. kosmonavtebisa. scandale] – 1. skaUtizm­i [< ingl. surrēalisme zerealizmi] – erT­erTi uki­ duresi formalisturi mi­ marTuleba. mou­ lodneli sasiamovno amba­ vi. lanZRva­gine­ biT. skAlpel­i [laT. it. ayalmayali.). romelic miRebulia raime sidideTa gasazomad.  s.  quCaSi s. (s. gaxmaurebuli samarcxvino SemTxveva. de­ boSi. Sesafaseblad an gansasazRvravad. ¥ skandaluri da saskandalo. aTricxva sistema. qarga. navi da anēr (andros) adamiani. damarcv­ liT warmoTqma. skandQreba [< laT. mTlianoba. aTaSangi). scala kibe] – 1. war­ moadgens bavSvTa da mozar­ dTa organizaciebis muSa­ obis safuZvels.

¥ skeptikuri. skeptQkos­i – adamiani. skiff] – grZeli da viwro sportuli navi. skEting­rQnk­i [ingl.) skleris (ix. scruptulosus] – 1. daeWveba risame sisworeSi an SesaZ­ leblobaSi.  skeibordi Scd. yvelafers eWvis TvaliT uyurbs. . skrupulOzur­i [laT. skatingrink] – mosfaltebuli mo­ edani an xis iataki gor­ golaWebiani cigurebiT sarbenad. scepticisme < berZ. toni. sklEra [berZ. sazogadoebrivi baRi qa­ laqSi.) sxvadasxva organos avadmoyofuri gam­ kvriveba. skEtC­i [ingl. sklera) anTeba. skOtland­Qard­i [ingl. 2. s. damokidebuleba. zedmowevniT zusti. skQptra [berZ.  s. rasac iwvevs funq­ ciuri elementebis daRupva da maTi Secvla SemaerTe­ beli qsoviliT. skOC­i [ingl. sklēra (mdedr.) magari] – (anat. sklEroz­i [berZ. romelic uaryofs obieqtu­ ri sinamdvilis Semecnebis SesaZleblobebs. idealisturi fi­ losofiuri mimarTuleba. sklērôsis ga­ magreba] – (medic. kritikuli. square] – patara skate ciguraoba da board fi­ cari] – gorgolaWebiani pa­ tara ficari.  skeptiki Scd. sketch monaxazi] – saxumaro Sinaarsis mqone mcire saestrado piesa. sklErit­i (medic. scotch] – Sot­ landiuri viski. skateboard skvEr­i [ingl. Scotland Yard] – londonis poli­ ciis centraluri sammarT­ velos saxelwodeba. 2.) Tvalis kak­ lis gareTa TeTri garsi. skēptra] – samefo kverTxi – monarqiuli xe­ lisuflebis simbolo. dawvrilebiT. skQf­i [ingl.ske -480- skeQtbord­i [ingl. skepsis ganxilva. undobluri damokidebuleba. skeptQcizm­i [fr. wvrilmanuri. gan­ sja] – 1. ro­ melic morTulia Zvirfasi qvebiT da xraxniT. ro­ melic skepticizmiT aris ganmsWvaluli. romelzedac orive fexiT dgebian da ise moZraoben. mefis Zalauflebis erT­erTi ni­ Sani.

] Zveleburi revolveri erT­ dasajdomi. gav­ adamianebi. romelic skul­ moiyenos fexebis Zala da pturas (qandakebas) qmnis rac SeiZleba Sors mousvas (qarT. qan giganturi s. saSualebas aZlevs sportsmens ukeTesad ga­ – xelovani. slaks (mr. skUter­i [ingl. sculptor] da ukan. slAqs­i [ingl. patara gliseri. смерч] – (geogr. smaragdos] – minerali. – xelovnebis nawarmoebi – Tixisgan an sxva masa­ slAlom­i [norveg. sinon. rac Jargoni. sinon. rcelebulia CrdiloeTis  amerikuli s. ro­ zurmuxti). xisgan gamoTlili an swrafdaSveba specialurad liTonisgan Camosxmuli mowyobil rTul trasaze. simaR­ 3. romlis totebi  s. moqandake). melsac atareben marTl­ madidebeli eklesiis msa­ smErC­i [rus. igivea. Zvirfasi qva tiani rbili qudi (Savi mwvane ferisa (qarT. slide sriali] – 1. sarbol navSi: moZravi smiT­vEson­i [< sakuT. an iisferi xaverdisa). rac diapozitivi. sax. figura (qarT. s. Si: sityva an gamonaTqvami. romelic niCbis gvari. leba.) qariSxali. qveynebSi (fineTSi da sxv. Zravis mqone marxili. scooter] – 1. slalom] – zamTris sportis saxeoba lisgan gamoZerwili. uzarmazar (800­1500 m. qvisa­ – mTidan TxilamurebiT gan. sinon. kveuli profesiis. wris 2. Sarvali. slang] _ igivea. sculptura] 2. gamosaxuboloSi gafarToebulia. skuphia] – 1. slAid­i [ingl. ze) an wylisas (zRvaze). skUlptura [laT. er­ slEng­i [ingl. niCbebi. patara mrgvali ufarflo lis) mtvris svets (xmeleT­ qudi. wve­ smAragd­i [berZ. inglisur ena­ Tadgiliani sportuli navi.)] – ¥ skulpturuli. romelsac romelsac xmaroben gar­ kiduli Zrava aqvs.) skUfia [berZ. romelic aCens xurni. dakeba).-481- smi skUlptor­i – [laT. mosmis dros srialebs win . portreti.

ukulturo  s. specialurad mowyobili ¥ snai peruli.. melsac daxvewili gemov­ solQduri [fr. ro­ Tsulovani. s.) nebis. mizniT). romelic cdilobs zustad solidArul­i [fr. smOking­i [ingl.  operis s. s. piri. megobruli. li da fog sqeli nisli] – sOker­i [ingl. qedmaRlobs. solarium < sol leli.  s. sOdomi da gOmora _ iTqmis sOlist­i [it. gundis s. safuZvliani. snaQper­i [ingl. naSromi. mecnieri. mis mexuTe bgera. manerebis da misT. samkurnalo gadanakecebi aqvs. tlanqi.smo -482- moirCeodnen garyvnilebiT).  saldafoni Scd. ganaTleba. baromelTa mcxovreblebic ga­ letis s. pretenzia aqvs da amiT Ta­  s. solaris romelsac Ria guli da ab­ mziani] – mziT dasxiveba reSumiT gawyobili grZeli (Cveulebriv. srola. kursebi. er­ gi tonis wesebi. vi moaqvs.w. musikosi an mocekvave. solarizAcia [< laT. am bgeris aRmniSvneli noti. solista] – momRe­ didi garyvnilebis. dareulobis. snOb­i [ingl. sol] – musikaluri ga­ trebSi. smoking (jacket)] – Savi maudis pijaki. солдафон] ¥ sasnai pero. snob] – adamiani. laqis saxelebis mixedviT. solide] – (wign. Wvartlisagan did qala­ qebsa da samrewvelo cen­ sol [it. areul­ rali. aurzauris Se­ romelic marto asrulebs saxeb (ori bibliuri qa­ raime partias. romelic Sobis fexburTs amerikis warmoiqmneba bolisa da kontinentze. soldAfon­i [rus. solidaire] – daicvas moda da e. soker] – ase uwodeben evropuli warmo­ Savi sqeli nisli. adgili. romelic kargad mze] da aerosolarQumi aris dauflebuli mizanSi – mzis abazanebis misaRebad zustad srolas. sniper] – msro­ solarQum­i [laT. samxedro piri. – saimedo. smOg­i [ingl. kar­ vinmesTan SeTanxmebuli. smog < smoke kvam­ .. – xepre.

-d. mRera maTi saxelwodebis  tomatis s. Cveulebriv 4 sociAlizm­i [fr. souce] – 1. solfEjio [it. saswavlo sagani. soucisse] – patara mocekvavisaTvis. momRerlis an sOsis­i [fr. sOnata [it. sombrero] – es­ panuri farTofarfliani sOcial­demOkrat­i – soci­ al­demokratiuli partiis qudi. aseTi xmis mqone momRerali romelic gankuTvnilia er­ qali. gadoebrivi da [berZ. somnambutia] – erT­erTi politikuri luri. partia. socialisme < laT. smenis ganviTarebuli vo­ sOus­i [fr. solfeggio] – 1. lis yvelaze maRali sasim­ sOlo [fr. wvrilad daWrili xorci­ 2.-483- soc solQter­i [fr. romelic Sedgeba ori oTxtaepiani < laT.  sasiski Scd. nare JRera] – musikaluri na­  s. broSSi da misT. raime kaluri varjiSi – notebis SeWamandis sqeli wveni. mimdinareoba. somnAmbula [laT. nawarmoebi an calke partia. soprano] – 1. Casmuli msxvili brilian­ sOprano [it. dae­ sOcial­demokrAtia [laT. sOmbrero [esp. qa­ ti. socialis amxanaguri sazo­ xeteba] – mTvareuli. – saxelmwifoebrivi da sa­ sOnet­i [it. Ti sakravis. somnus Zi­ li da ambulare dadis. wevri. sonetto] – ToTx­ zogadoebrivi wyobileba . 2. (ver) solitaire mettaepiani leqsi.  souzi Scd. solitarius martoxela] da ori samtaepiani stro­ – beWedSi. romelic mo­ soltQson­i – Signeulisagan xarSuli (an Semwvari) iW­ damzadebuli Zexvi. socialis sazogadoebrivi] an 3 nawilisagan Semdgari. warmoebi erTi an ori sak­ ravisaTvis. so¥ social-demokratiuli. sonata < laT. 2. warmoTqmiT. romelic Ta da kartofiliT momza­ gankuTvnilia moswavleTa debuli SeWamandi. smenis gansaviTareblad. demokra¥ somnabulizmi. fisagan. solo] – musikaluri Rero xma. meba. wvrili Zexvi.

2. didi spor­ sociAlist­i _ 1. vis da misT. romelic spekulacias eweva (qarT. 2. qorvaspArtak­i [laT. spaghetti (mr. romlis moqala­ makaroni erTgavri. spartakQada – 1. aRr. sinon. s. gamokvleva. odnen mkacr pirobebs. Spartacus] – Wari).)] ita­ fos – spartas – saxelis liuri warmoSobis wvrili mixedviT. Tobs mkacri cxovrebiT  s. romelic metismetad sociolOgia [fr. socializ­ tuli Sekibreba saxelmwifo mis mimdevari. mdgomareoba.) Tavisufali sawvrTneli spekUlant­i – piri. Zv. s. partia. anze. mixedviT]. amta­ saylapavi milis. socialisturi partiis didi fizkulturuli dRe­ wevri. fasebi. winaaRmdeg (1 s. . (Zveli berZnuli saxelmwi­ spAget­i [it. spartAnel­i _ iTqmis adami­ s. amtanoba.  s. spAring­i [ingl.). kuW­nawla­ nobas).) – saxelis TierTobasTan (qarT. welT­ ¥ socialisturi. Teoria. monebis farTo ajanyebis ¥ spekulanturi. brZola. aR. gadamyidveli. sociologie] TavSekavebul cxovrebas – mecniereba adamianTa sa­ eweva da kmayofildeba mxo­ zogadoebis ganviTarebis lod arsebobisaTvis auci­ zogadi kanonebis Sesaxeb. qeebic bavSvobidanve eCve­ spAzm­i [berZ. Zv. ¥ saspartakiado. sparring] – (sp. urTierTobani. spasmos] – yelis. s.soc -484- erTgvari. masobrivi Sejibreba spor­ sociAluri [laT. beladi romis imperiis  s. lebeli rameTi. sinon. kunTebis krun­ ¥ spartanuli. CxviTi SekumSva. wyobileba. saswauli. Tavs iwr­ ¥ sociologiuri.  s.  s. sazogadoebrivi). socialis] tis sxvadasxva saxeobaSi – rac dakavSirebulia [Zvel romSi monaTa ajan­ adamianTa erTobliv yebis beladis – spartakis cxovrebasTan da maT ur­ (1 s. dazRveva. w. an saerTaSoriso masStabiT.

zôon  s. cxoveli da eidos saxe) – 2.  spektri. farulad daTva­ nebi. rac mas spEqtr­i [laT.-485- spe wilebad daSlis Sedegs  spekulianti. speqtri. suni. romelsac spe­  spekuliacia. sinon. mixedviT. spectrum] – sxvebisagan ganasxvavebs. sagangebo spermatozOid­i [berZ. adgens raime sinaTlis  wamlis s. xazebi. . ma (spermatos) Tesli. xalx. spectacle] – specQfika [laT. mecnierebis. calkeul Semadgenel na­  specifiuri Scd. leqsikoToblioba. romelic tis s. teqnikis. romelic warmo­ ¥ specifikuri. speculatio  mzis s. lacio.. saspekuliacio Scd. spelaion dargSi. spekulAcia [laT.  s. mRvimeebs. Seiswavlis gamoqvabulebs. speciAlur­i [laT. anu fenis turi Scd. specialiste]  s. specialis] – 1. sperdaniSnulebisa. s.. spEqtakl­i [fr. lenis damaxasiaTebeli  spektakli Scd.-is ZiriTadi fedazverva.. s. ufro Zvirad. la mniSvnelobaTa er­ enaTmcnierebis s. Taviseburi] – sagnis. ri). mov­  sadi plomo s. nierebis an teqnikis raime speleolOgia [berZ. (fiz. optikuri grafiis s. gamoqvabuli da logos moZRv­  saavtomobilo transporreba] – mecniereba. – adamiani. Taviseburebani. analizi. specificus Teatraluri warmodgena. speciAlist­i [fr. Senoba. xe­ mamrobiTi sasqeso ujredi lovnebis raime calke dar­ (qarT. liereba] – saqonlis Ses­ ¥ speqtruli. saqoneli. spektruli. saswavlebeli. s. speqt¥ spekulaciuri da saspekuraluri. muWugTan dakavSirebuli. gansakuTrebuli. fasebi. yidva da ukanono gayidva  s. mag.) raime sididis yve­  samecniero muSaobis s. spekuliacicialuri codna aqvs mec­ uri. spekuliantalRis sigrZis. spektraluri Scd.

romelic Tanda­ TanobiT sididiT rig mzard bruns akeTebs wertilis an RerZis garSemo.spi -486- spQdvei [ingl. aSS­Si: warmomadgnelTa palatis Tavmjdomare. spOra [berZ. romelic suls ganxilavs rogorc sinamd­ vilis pirvel sawyiss. spQning­i [ingl. (sp. naRve­ li. spiralis < spira Runi. 2. miwis an balaxis trekze. xsnidnen elenTis daavadebiT). WanWikisebri xazi. parlamentis Tavmjdomare. spQker­i [ingl. sponsor] – firma. xveuli] – 1. spOnsor­i [ingl. spiritus su­ tociklo treki] – (sp. samo­ spirQtizm­i [laT.) brtyeli mrudi (usasru­ lo) xazi. agreTve mis mier gav­ lil manZils. splQn­i [inlg. mavTuli an zambara. organizacia (zog­ jer kerZo piric). spiritualis sulieri] – religiur­ filosofiuri. speaker] – 1. spontaneus TviTneburi] – garegani gav­ lenis gareSe.) mo­ tociklebiT rbola widian trekze. TavisTavad. romelic mayurebels ucxadebs msaj­ Ta gadawyvetilebas. speedway. romlis saSualebi­ Tac ankess Sors isvrian.) sevda. . li] – micvalebulTa sule­ bis gamoZaxeba da maTTan urTierTobis damyareba. spora Tesli] – zo­ gi mcenareuli organizmis (wyalmcenareebis.­s Zve­ lad. spleen elen­ Ta] – (wign. 3. mowyeniloba (s. gan­ sakuTrebul usxeulo sub­ stancias. rome­ lic erT­erT am xazis mag­ varadaa moxrili. spirituAlizm­i [< laT.) krivSi: piri. speedometer] – xelsawyo. spining] – sportuli saTevzao xel­ sawyo. sokoebis. 2. mo­ tociklis moZraobis siCqa­ res. 3. idealisturi moZRvreba. spidOmetr­i [ingl. spontAnur­i [laT. spQral­i [laT. (maTem. agreTve rbola yi­ nulze. ri­ same mowyobas Tavisi da­ finansebiT. romelic gviCvenebs avtomobilis. Sinagani mizezebiT warmoq­ mnili. rome­ lic kisrulobs raime RonisZiebis Catarebas. romelic arsebobs materiis gareSe da misgan damoukideblad.

stayer] – (sp. ciguraobaSi. sprQnter­i [ingl. ¥ sportuli da sasporto. rbola.  s. Seferxeba. s. sprinter] – sportsmeni. myari. ucvleli. 2. bolo s.  pirveli s.  s. mtkice.  sacxenosno s. sport] – fizikuri varjiSi organizmis gansa­ viTareblad da gasakaJeb­ lad. mdgradi] – risame mya­ ri. risame ganmtkiceba. stadQon­i [berZ.  fasebis s.-487xavsebis) mikroskopuli Ca­ nasaxi. sporAdul­i [< berZ. moedani sirbilSi SejibrebisaTvis] _ nagebo­ ba sportuli Sejibrebi­ saTvis. staieri). perio­ di risame ganviTarebaSi. ekonomikis s. sprQnt­i [ingl. stabilis myare. romelic saWiroa ma­ Ti gamravlebisa da gavrce­ lebisaTvis.) warmoebis. staQer­i [ingl. umoZraos vxdi] – 1.) sportsmeni. s.  sportiuli Scd. velosportSi da misT.  stadialuri Scd. spOrtsmen­i [ingl. sportsman] – piri.  s. romelic siste­ matiurad misdevs sports. Sedgeba fexburTis mindvrisa da sarbeni bi­ likebisagan da garSemor­ tymulia mayurebelTa tri­ bunebiT. stagnAcia [laT. romelic sprin­ tSia daostatebuli. stadion as­ parezi.  s. arasayovelTao. saavtomobilo s. stadion (sigrZis sazomi)] – safexuri. sporadikos gafantuli] – rac dro­ dadro (aqa­iq) iCens Tavs. stAdia [berZ. sprint] – (sp. kostiumi. ganviTarebis faza.). stabilizAcia [laT. ucvleli mdgomareobis sta Seqmna. (medic. spOrt­i [ingl. romelic daos­ tatebulia grZel distanci­ aze SejibrebaSi (sirbilSi. vaWrobis da misT. mdgomareoba. avtosportSi . stabilis] – mudmivi. ganviTareba. stagno vaCereb. fasebi..) Sejibreba mokle distanci­ aze (sirbilSi. (ekon. ¥ sprinteruli.. aramudmivi. Cveulebriv aqvs Se­ jibrebis xasiaTi. ciguraobaSi. inventari. ¥ stadiuri. stabQluri [laT.) venuri sisxlis Segubeba. s. mdgradi.. Seneleba. siCqare (Sdr.

xarisxis da misT. tra­ faretuli. stalAgnat­i [< berZ. starts aiRebs – daiwyebs Sejibrebas. (Sdr. distancia.  s. aveji. da sxv. ¥ staieruli. norma. (gadat. saidanac iwyeba Sejibreba raime manZilis dasafaravad. . s.  saxelmwifo s. (Sdr. risame sazomi. niSani. ti pobrivi.  morbenlebi s. romelic warmoqmnilia Ca­ moJonil kiriani wylis wveTebisgan. stArt­i [ingl. stage] – SromiTi saqmianobis xangrZlivoba.  stalaktiti Scd.  s.  s. ti pobrivi nimuSi. trafareti. Temebi. rasac zomis. 2. stalagmos wveTi] – gamoqvabulis Ziri­ dan konusisebur svetebad aRmarTuli Sverili. stArter­i [ingl. Sdr. stApel­i [holand. sawyisi momenti (siswrafeSi) spor­ tuli Sejibrebis an saf­ reni aparatis afrenisa. stalaktos] _ gamoqvabulSi: sta­ laqtitisa da stalagmitis SeerTebiT warmoqmnili sveti. 2.  s. romelic gaCenilia CamonaJoni kiriani wylis wveTebisagan. ¥ standartuli – 1. stalaqtiti). stAJ­i [fr.). s.-ze dadgenen. start] – 1. rome­ lic warmoqmnilia TaRidan Camonadeni kiriani wylis wveTebisagan (Sdr. s. Sabloni. pistoleti.) Sablonuri. sprinteri.  standartiuli Scd.sta -488safuZveli. станица] _ ka­ zakTa didi sofeli. adgili. detalebi. raketa. stAnica [rus. stalAqtit­i [berZ. stAndart­i [ingl. (gadat. starter] – 1. pasuxi.) araoriginaluri ram.  25 wlis s. 2. stalagmiti). mixedviT unda See­ sabamebodes raime nawarmi. standard] – 1. stalAgmit­i [< berZ. stapel] – wylisaken daqanebuli beto­ nis moedani gemebis asagebad da wyalSi CasaSvebad. formis. stalaktos CamonawveTi] – gamoqvabulis TaRidan konusisebr svetad CamogrZelebuli Sverili. stalagmos] da stalAqton­i [berZ. ¥ sastarto. moedani. finiSi). standar­ tis Sesaferisi. s.

JurnalSi an ga­ zeTSi moTavsebuli mcire moculobis publicisturi an mecnieruli nawarmoebi. mosvenebiTi. 2. stAtua [laT.).  faifuris s.  di plomatiuri s.  statuetka Scd. romelic sxeulis wonasworobis ka­ nonebs swavlobs. msaxio­ bi. wylis s. 2. Статья] – 1. ¥ statikuri. done. kre­ bulSi. stator uZravad mdgomi] – eleqtruli man­ qanis (generatoris. Tavi. stAtika [berZ.  s.  statistiuri Scd. eleqtro agregati avto­ mobilis. statistQkos­i – statistikis specialisti. statistic < laT. statos mdgomare] – usityvo role­ bis semsrulebeli. romelic startis sig­ nals iZleva. s. leqsikonSi da sxv. romlis Sig­ niTac brunavs rotori. dinamika).raime sabuTSi. 2. wonasworobis mdgomareoba (Sdr. Cveulebriv iyeneben oTaxis samkaulad. statua] – adamianis an cxovelis qandakeba. stAtist­i [< berZ. masobriv movlenaTa aRri­ cxva am mecnierebis meTo­ dis gamoyenebiT. cifrebi. s. romelic swavlobs raodenobriv sta cvlilebebs adamianTa sa­ zogadoebasa da saxalxo meurneobis ganviTarebaSi. stAtus­kvo [laT. siaSi.  sasoflo-sameurneo s. ¥ statistikuri  s. parlamentis wevris s. viTareba] – saerTa­ Soriso samarTalSi: samar­ Tlebrivi mdgomareoba. ro­ melic naturaluri zomisaa an masze didia. Zravas) uZravi nawili. wneva. statQstika [ingl. Zravas asamuSaveb­ lad. Teoria. mecniereba.-489piri. stAtia [rus. paragrafi iuridiul dokumentSi. stAtor­i [laT. meqanikis nawili. 2. status quo] – . stAtus­i [laT. nawili. statUet­i [statuette] – patara statua.  statiuri Scd. status mdgomareoba] – 1. status mdgoma­ reoba. monacemebi. statike] – 1. TviTmfrinavis da misT. masobrivi scenebis mo­ nawile.  statuti sxvaa (ix.

stAtut­i [laT.  s. ¥ stelisa. uZravi] – 1.  ordenis s. ambulatoriuli). gulis angina. stand] – dafa. stenOgrama [berZ. s.  s. stenokArdia [berZ. ¥ sastendo: sastendo srola – srola sanadiro an sas­ porto TofiT – mfrinavi samizne TefSebisaTvis. statut] – wes­ deba. stenogrAfia [berZ. stella Scd. stacionaruli – 1.  status-qvo Scd. stele] – qvis fi­ la. stenos viwro graphô vwer] – gan­ sakuTrebuli niSnebisa da Semoklebebis gamoyenebiT zepiri metyvelebis swra­ fad Caweris wesi. s. romlebzec warwera an reliefuri gamosaxulebe­ bia. rac dakavSirebulia saa­ vadmyofoSi xangrZliv yofnasTan (sapirisp. aramoZravi. parlamentis sxdomis s.  statusi sxvaa (ix. ¥ stenografiuli.  stacionaluri Scd.  stenografuli Scd.  stelasi. stenos viwro da kardia guli] – (me­ dic.-is kursebi. biblioTeka. stenos viwro da gramma aso] – stenografiuli Canaweri.  s. stEnd­i [ingl. debuleba risame. 2. Stellage] – ram­ . mkurnaloba.  biblioTekis s.. angariSi. saerTaSoriso samarTalSi: raime garkveul momentSi (winaT an amJamad) arsebuli mdgomareoba. kinoTeatri. saga­ ni. 2. wignebis s.) mwvave tkivilis Se­ teva gulis areSi. saavadmyofo (gansxvavebiT poliklinikisgan). sistema. stEla [berZ. staciOnar­i [laT. sawolebiT aRWurvili samkurnalo dawesebuleba. mudmivi.  moxsenebis s. sta­ cionaruli (mniSvn. masalebi.-Si moTavseba. Canaweri.  s. stElaJ­i [germ. 1) ti pis dawesebuleba.  sagamofeno s.-ebi. stenogrAfist­i – steno­ grafiis specialisti. romelzec gamofenilia sxvadasxva eqsponati.  s. Canaweri.).sta -490denime sarTulad gamarTu­ li Taroebi. s. stationarius mdgomare.

. axali s. stereoti puli – rac xSirad meordeba. ucvleli. Sablo­ nuri. balaxiT dafaruli siv­ rce mSrali havis zonaSi. stQl­i [fr. stile < berZ. ro­ melic asworebs raime na­ warmoebis stils (ix. 2. trafaretuli. 2. sterilis] – sterilizaciis gziT gaw­ mendili..  Zveli miniaturebis s. stQlist­i – saliteraturo enis kargi mcodne. gadat. stQlet­i [it. sti- . stilbô vkaSkaSeb. степь] – utyeo. xelovnebaSi: mxatvrulad gaformebis damaxasiaTebeli niSan­Tvi­ sebaTa erToblioba. qcevis an moqmedebis manera. Tavisebureba.  daviT kldiaSvilis mwerluri s. sterQluri [laT.  qirurgiuli instrumentebis s. 2. rZis s. piri. liTonis mTliani sabeWdi forma. qi­ miur nivTierebaTa ze­ moqmedebiT da sxv.) formebis mibaZva.  Tanamedrove arqiteqturuli s.  s. s. bamba. stQlb­i [berZ. (wign. sterilisation] da sterilQzeba – 1. binti. 3. stereOti p­i [berZ. stylos] – 1.. 4.swo­ ri. rac trafareti. s.-491- sti stEp­i [rus. nairsaxeoba.  Zveli s.) igivea.. stylisation] da stilQzeba – xelovnebaSi: raime stilis (mniSvn.  s. 1. Tavisebureba. welTaRricxvis sistema. fraza. pasuxi. enobrivi Tavisebu­ rebani. stereos ma­ gari da typos anabeWdi] – 1. stiletto] – sam­ waxnagovani piris mqone pa­ tara xanjali. vbrwyinav] – sinaTlis si­ kaSkaSis saerTaSoriso er­ Teuli. iyeneben didtiraJian gamocemebisaTvis. muSaobis s. mikroorganizmebis mospoba duRiliT. ¥ stiluri.  xelmZRvanelobis s. adamianis an cxovelis ga­ nayofierebis unaris mos­ poba. vaJas poeturi s. stilizAcia [fr. enobrivi xerxebis erTob­ lioba.  s. damuSavebuli. gamoxarSviT. nawarmoebis s. romelic warmoad­ gens anawyobis an kliSes pirs. sterilizAcia [fr. saSua­ lebiT.

sayvareli saqme. dakvirveba.  s. ubedureba. sti pendQat­i – moswavle. miwisZvra da misT. are.). rac Scd.  gazeTis s. stoQkos­i [stoikos] – 1.  Sromis nayofierebis gazrdis s. gare­ mo. 2. stQmul­i [laT. ara­ organizebuli. bunebis mZlavri movle­ na. stQqia [berZ. aspirantebs. romelic eZlevaT studentebs. `stilistikurs~ xmaroben `stiluris~ (ix. stimulus] – ra­ ime moqmdebisaTvis xalisis aRmZvreli mizezi. 3. sti pEndia [laT. 2.). li. ro­ melic bunebis yvela mov­ lenis safuZvlad miaCn­ daT.) rbena an doRi grZel distanciaze dbrkolebaTa gadalaxviT. sxvanairad: stiqioni. stoicheion ele­ menti] – 1. stQqiuri – 1. antikur filo­ sofiaSi: bunebis erT­erTi ZiriTadi elementi (haeri. stoi­ cizmis mimdevari.  s. s. Segnebuli xelmZRvanelo­ bis gareSe mimdinare. stilQstika [fr. stiqiiT (sti­ qioniT) gamowveuli.  s. romelic Se­ iswavlis mxatvrul nawar­ moebTa stils. romelic Seiswavlis gamom­ xatvelobiT saSualebebs.  zogjer `stilisturs~. stiUard­i [ingl. damangreveli Zala (qa­ riSxali. stipendium jamagiri. stewardess] – stiuardi qali. xanZari. wyaldi­ doba. ¥ sasti pendio. enaTmecnierebis nawili. miwa an cecxli). stili) gagebiT. biZgi. 2.ro­ melic sti pendias iRebs. bort­ gamyoli. 3. (gadat. wyali. xelfasi] – yo­ velTviuri fuladi dax­ mareba. ¥ stilistikuri da (dasaS­ vebia) stilisturi. mniSvn.  stependia Scd. sti plCEiz­i [ingl. cxovrebis. steward] – oficianti samgzavro gemze an TviTmfrinavSi.  s.sti -492– (sp.) visime moqmedebis. steplechase] . stiuArdesa [ingl. kargad cnobili.  sti pendianti. fondi. mecniereba. stylistique] – 1. stependianti Scd. gamosvlebi. Taviseburebani.

sfero] – at­ mosferos zeda fena (zRvis donidan 8­12 km). romlis dro­ sac calkeuli svlebi.)] – specialuri boWkosagan . (gadat. stratEgia [berZ. me­7 s. wel­ TaRr. ¥ stresuli. 2. SimSilis. (sp. mdgomareoba. stoma (stomatos) piri da logos moZ­ Rvreba] – medicinis dargi. ¥ stomatologiuri.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis didi amtanoba.) gaWirvebisa da gan­ sacdelis mtkiced amtani adamiani. strip­tease] – warmodgena. 3.) sazogadoebriv­po­ str litikuri brZolis xelm­ ZRvanelobis xelovneba. strOpeb­i [ingl. (gadat.) sapasuxod. stress daZabva. didi samxedro obieqtebis Catarebis mec­ niereba da xelovneba.) iTqmis TamaSis siste­ mis Sesaxeb. stomatolOgia [berZ. sphaira bur­ Ti. sphaira burTi. stratum fena. 2. piris Rrus. strop (mx. (gadat. strategia] – 1. stoQcizm­i [aTenSi porti­ kis (karibWe) Stoa­s saxel­ wodebis mixedviT. stomAtit­i [berZ.  s. sadac aswavlida filosofosi zenoni] – 1. stratum fena. strQptiz­i [ingl. stratQsfero [laT. stoma (stomatos) piri] – (medic. erT­erTi mniS­ vnelovani filosofiuri mimdinareoba Zvel saberZ­ neTSi (warmoiSva Zv. poliklinika. kom­ binaciebi keTdeba saerTo. sfero] – dedamiwis qer­ qis zeda nawili. travmis da misT. winaswar mofiqrebuli geg­ mis mixedviT. stratOsfero [laT. daZabuloba] – organizmis daZabuli mdgomareoba. stopper] – (sp. romel­ Sic msaxiobi qali Tanda­ TanobiT ixdis tanisamoss.-4932. omis momzadebisa da warmoebis. romelic Seiswavlis kbi­ lebis.) fexburTSi: centraluri mcveli. romelic troposferos zeviTaa. ybebisa da saxis daavadebebs.Sre da berZ. romelic naleqi qanebisagan Sedgeba. Sre da berZ. SiSvldeba. stOper­i [ingl.­is bolos).  s. ro­ melic warmoiqmneba ara­ xelsayreli mizezebis (si­ civis.) piris lorwovani garsis anTeba. strEs­i [ingl.

(filos. ritmulad gaerTianebuli 5. mikerZoebi­ an moqandakis saxelosno. saswavlebeli.) msjelobis sagani. agebutelestudia). structura] – Cawera gramofonis firfi­ risame Semadgeneli nawi­ taze an magnitofonis fir­ lebis urTierTmimarTeba ze. 2. qoreografi. stUdent­i [laT. strophe] – leq­ kinostudia). cnobeli da gardamqmneli. 2. 3. romelic  s.subieqtQvizm­i – piraduloba. studens (stu3. analizi. wyoba. (gramt.. sinon. studio] – 1. (qarT. kinofilmebs (sxvanairad: strOf­i [berZ. romelic uSvebs Suts.). dentis) mecadine] – umaRlesi subiEqturi – 1.  struqturaluri Scd. stUdia [it. biTac adamiani (an tvirTi)  Teatris s. (log. mxatvrebs an msaxiobebs am­  subieqtiuri Scd. s. Sexeduleba. qvemdebare.  saTeatro s. gancda.). 6.).str -494- dagrexili Tokebi. midgoma. materialuri samyaros Sem­ ¥ struqturuli. sadac ramdenime striqoni. Tavisepirovneba (sapirisp.. sawarmo. sawarmo. Ti. enis s. cvlilebebi. s. zadebs. ¥ studenturi. (filos. saswvleblis moswavle. s. subictum] – 1.  xmis Caweris s. araobieqturi. mikerZoeba. cnobiereba.  s. poemis s. saopero s. obieqturobis uli s.  niadagis s. wlebi. specialuri sadgomi.  s. piraduli.subQeqt­i [laT. adamiani. ti). sSi Sinaarsobrivad da  dokumenturi filmebis s. aRnagoba. orga. agebuleba. axalgazrda msaxiobTa zo­ . gadacemebi (radio­studia. obieqburebani. arqona.  s.. cxovreba. s. romle­ gi Teatraluri koleqtivis saxelwodeba. mxatvris 2. leqsi. sadac xdeba xmis strUqtura [laT. Camoekideba gaSlil para­ 4. rogorc nizaciuli s.  s. subieqtis damaxasiaTebeli.. warmoebs radio­ an tele­ ¥ strofuli. s. leba.

-ebis maRazia. romelic gamo­ s. sub qveS da fr. (biol. rome­ subsQdia [laT. sublimo va­ melmac garkveuli gavlena maRleb] – (qim. (lingv. romle­ mwifoebs. 3. 1.) sakvebi garemo da ix. sam­ saxurebrivi disci plinis sUbtitr­i [laT.-495- suv subkontQnent­i [laT.) ufro­ sebisadmi umciresobis subtQlur­i [fr. litikuri nawili. magram ro­ sublimAcia [laT. kadris qveS warwera. subtil] – (sa­ ub. arsi. souvenir] – sa­ maxsovro nivTi.) myari moaxdina am ukanasknelze.) nazi agebulebisa (iTq­ samsaxurebrivi daqvemdeba­ mis adamianze). bic CrdiloeTiTa da samx­  skolas gamouyves saxelmreTiT akravs tropikebs. substratum] –  s. sub qveS saerTo safuZveli. substAncia [laT. sub qveS da tropikebi] – dedamiwis organoebs. fiz. hava. sub qveS da stratosfero] – (Txevadi mdgomareobis ga­ atmosferos fena. firmebs. s.  s. substantia arsi] – risame safuZveli.) enaTa Seswavlis  samxreT-aRmosavleT aziis dros: ena. 2. devna meore enam. nivTierebis airisebur mdgomareobaSi gadasvla substratOsfero [laT. romelsac saxel­ mwifo uwevs adgilobriv subtropQkebi [laT. saxsovari. sutroposferosagan. rebis mkacri sistema. wifo s. mikroorganiz­ nentis didi geografi an po­ mebisaTvis). bordinatio] – (wign. kontinenti] – konti­ (Cveulebriv. (filos. calke­ sferos ori fizikur­ge­ ul pirebs an sxva saxel­ ografiuli zona. titre titri] – kinofilmis dacva. ¥ subtropikuli. saCuqari.  sufsidia Scd. aqrola. mareba. suvEnir­i [fr. kulturebi.. . roemlic motovebiT).) raime movlenaTa ¥ suveniruli. stratosferos gamoyofs subordinAcia [laT. sUbstrat­i [laT. subsidium] – lic ucxo enis mokle Tar­ fuladi an nivTieri dax­ gmans warmoadgens.

mTavars. 2. agava da sxv. suverenQtet­i [germ. ki­ nomebrZolisa da sxv. romelic yuranTan erTad sunasac aRiarebs (Sdr.  superrazmi. suverEnuli – suverenitetis mqone (saxelmwifo). Tavze] – pirveli Se­ madgeneli nawili rTuli sityvebisa. sUnizm­i _ islamis mimarTu­ leba. ro­ melic darwmunebulia Ta­ vis upiratesobaSi sxva adamianebTan SedarebiT. umaRles xarisxs.). Souveränitit < fr. zeviT. sUmo – [iap. succulentus wvniani] – mravalwlovani gvalvagamZle mcenareebi (kaqtusi. romlebic miewe­ reba mahmads. romelic aRniS­ navs: 1. 2. surdus yru . supermArket­i [ingl. sultan < arab.suv -496-  s. supermoduri. [laT. ­ze da market bazari] – didi (Cveulebriv produqtebis) TviTmomsaxurebis maRazia.  s. romelTac axasiaTebs wyliT mdidari xorciani foTlebi an Reroebi. surdokAmera [laT.] _ iaponuri erov­ nuli Widaoba.. adamiani. ¥ sasuveniro.  superlaineri. souverainite] – sa­ xelmwifos sruli damou­ kidebloba. maRazia. mouxelTe­ beli gmiri deteqtivisa. supErmen­i [ingl. sunna] – muslimanuri `wminda Tqmuleba~. souverain] – umaRlesi Zalauflebis mpyrobeli. Sedge­ ba ramdenime aTasi moTx­ robisgan.. super. zemoT. univermaRi.. sUna [arab. sukulEnteb­i [< laT. supermarket < super. aloe. umaRles Tvisebas an maRal gaZlie­ rebul moqmedebas. Siizmi). sûra] – muslimanTa wminda wignis – yuranis calkeuli Tavi. sUlTan­i [Turq. superman ze­ adamiani] – 1. super zeviT. suvEren­i [fr. nawarmi. zeadamiani. ­ze. sUra [arab. daumarcxebeli.] aRmosavleTis zogi musli­ muri qveynis monarqis ti­ tuli. sUperyda – qaRaldis yda. romelic Semokruli aqvs wigns garedan.. meTaurobiT.

mavlobaSi (maTi SerCevisa  momsaxurebis s. sphinx] – 1. (wign.-ebi. iuridiuli (Semdeg.-s radiusi. risame gadmocema. erTgvari pepela. imyofebian xolme martoo­ 2. surOgat­i [laT. (gadat.) yalbi. erTi Tviseba aqvs.) 5. romelsac tatebi. gura – adamianis Tavis mqone sUtreb­i [sanskr. linza. sxeulebi. saukuneSi warmoiSva. dedamiwis s. s. eg­ 2. risame Semcvleli. – 1. in­ mwoliare lomi (faraonis duri wminda (saRmrTo) da Zlierebis gansaxiereba). Sic momavali kosmonavtebi birTvi. sfEro [berZ. 1­isaT­ sxvis nacvlad moTavsebuli] vis). ekrani. romelic sarTi. Suli zedapiri. mimagrebuli] – (gramat. Zv. suffixus bolos vianebis saxisa..] – mahma­ mkerdi qalisa. bis mqone sadgomi. 4. surrogatus ¥ sferuli (mniSvn. s. bolo­ sqEma [berZ. falsifici­ vipteSi: uzarmazari qvis fi­ rebuli ram. nawilebis urTi­ mokarnaxe (TeatrSi). sfQnqs­i [berZ. baSi xangrZlivi drois gan­ gavrcelebis are. romelic me­8 culi vinme an rame. naxazi. erTkavSirs. berZnul miTologiaSi: samedicino) wignebi.) saidumloebiT mo­ mimarTuleba. dianobis mistikur­asketuri 3. romel­ aseTi formis mqone sxeuli.) risame moqmedebis. s. s.  s. viwrocxviriani maimuni pa­ sUfiqs­i [laT. Tavi da sUfizm­i [< arab. produqtis mxolod zogi­  sferiuli. sphaira] – 1. ro­ melsac namdvili sagnis. aRwera . tani lomisa aqvs. forma] – 1. dax­  televizoris s.  s. 2. schema garegnoba. Scd.-497- sqe da kamera] – kosmonavtikaSi: la wertili Tanabrad aris bgeraTSeuRweveli kedle­ daSorebuli centridan. gavlenis da wvrTnis dros). zedapiri. souffleur] – bilobas.] – Zv. romlis yve­ 2. sityvis Ziris Semdeg mo­ Tavsebuli afiqsi. agreTve. (gadat. traq­ frTosani arseba. gamoxatavs risame mowyo­ suflQor­i [fr.

¥ scenuri da sasceno sqQzma [berZ. moTxrobis. monacemebi. romanis s. sovrebeli s.) calkeuli epi­  telefonis aparatis s.. tonebi. garegnoba.. ganmarteba. s. xazi. ro­ t melic ZiriTadi teqstis qveS. Teatraluri war­ gamocxadebisa da iqidan modgenisaTvis gankuTvnili wasvlis aRricxvisaTvis. Teatri. lmadidebel da kaTolikur  s.-ebi.. dawe­ calkeuli nawili. masala. s. gamosv­ sebulebis muSaki. (romanis. risame gadmocemaSi. skene dafa muSa­mosamsaxureTa karavi] – 1. scaena < berZ. mowyvetili codna.­is ostatebi. tabella cxrili] – specialuri scEna [laT. dasamax sqematiuri Scd. marjabaSi. 2. schisma] – marT­ (mniSvn.sqe -498- zogadad. gamosaxvaSi. s. s.-is novatori k. niSvili. gadmocema. fakulteti. am dafaze dakidebuli Je­  mbrunavi s. gverdis qveda nawilSi tAbel­i [germ. msjeloba.  gamoTxovebis s. romlis mixedvi­ swavluli] – formaluri. tabuliT aRricxavs samu­  pirveli moqmedebis finaSaoze gamocxadebas da iqi­ luri s. scholastikos warmoebi.4­isaTvis).s. 3. teraturul­dramatuli na­ sqolAstika [berZ. aris moTavsebuli. Tac idgmeba kinofilmi. cxovrebasa da praqtikas ¥ sascenaro. . Teatraluri moRvaweoba. nazodi. scenario] – li­ nawilis gamoyofa. metyveleba. amaRlebuli moedani. piesis yoveli moqmedebis metabele _ sawarmos. mxatvruli nawarmoebis  nawarmoebis s. usagno  s. eklesiaSi: ganxeTqileba.. kino­ ¥ sqemuri da sqematuri. xelovneba. klebis s. romelic la.. 4. sqOlio [berZ. sqemAtizm­i – gaubraloeba. Tabelle < laT. trafaretuloba azrovne­  s. suraTis . 1. erTiani eklesiidan raime scEnar­i [it. scholion] – SeniSvna.

Takelage < holand. taverna] _ italiasa da zog sxva qveyanaSi: sami­ kitno. gemis xelsawyoebis (gem­ sarTavebis. ze­ bunebrivi Zalebisagan mov­ lenil sasjels. iakut. tAbldot­i [fr. romlis darRveva crumorwmuneobrivi war­ modgenis mixedviT TiTqos gamoiwvevs ubedurebas.-499dan wasvlas.  metabelesi Scd.. . tauto igive da gramma Cawera] – leqsi. romelic icis samxreT­aRosavleT aziaSi da wynari okeanis dasavleT nawilSi (iaponiaSi. ¥ tavtologiuri. daado. tautologie < berZ. tabu] – 1. ZiriTadad wiwvovani tye evropis. tabUret-i [fr. tauto igive da logos sityva] – 1. tAbu [polinez. CineTSi da sxvagan). sadili da sxv. imavis gameoreba sxva sityvebiT. saerTod raimes mkacri ak­ rZalva. aziis da amerikis CrdiloeT nawilSi. grigali. traqtiri. tAverna [it. tableau suraTi. romlis yvela sityva erTi da imave asoTi iwyeba.  t. romelzedac qvey­ ndeba sxvadasxva Suquri informacia. 2. trosebis) er­ Toblioba tvirTis awevisa da gadaadgilebisaTvis.  t. ruseT­ Si. 2.  stadionis t. logikaSi – msjeloba. sagnis akrZalva. tabouret] – xis ubralo uzurgo skami. vagzlis t. moqmedebis.] – xSiri. taQfun­i [ingl. sadac sauzme. tAblo [fr.  taburetka Scd. takElaJ­i [germ..] – 1. restoranSi. 2. dafa] – specialuri fari an ekrani.  cimbiris t. tAiga [Turq. pir­ velyofil xalxebSi: raime sityvis. tavtolOgia [fr. typhoon < Cin. table d’hôte] – sastumroSi. gemis yvela gemsarTavi afrebis marTvis mowyobiloba. ¥ metabelisa. epiteTi. moaqvT garkveul dros da saerTo menius mixedviT yvelasaTvis. pansionSi: saerTo sufra. ro­ melSic qvemdebare igiveo­ biTia Semasmenlisa. tak tavtOgrama [berZ.] – gamanadgurebeli qariSxa­ li. yvelasaTvis es iyo t.

(arqit. divizia. (gadat. – (maTem. sabameboda miyenebul zi­ ans (`Tvali Tvalisa wil..romelic qvemexebiTa vlel karTan. . s. romel­ sac deben WrilobaSi. celebuli fulis yvelaze tAngens­i [laT. gansa­ Jisa. saTavsi – Senobis Sesas­ manqana. oradgiliani velosi pedi. tanker] – Txeva­  benzinis t. nis) SurisZieba. talanto] – 1. Seteva. msubuqi t. talio (taliotrigonometriuli funqcia. sazidi gemi. Tavisi Za­ romelic marTkuTxa samku­ liT danaSaulis fardi] TxedSi udris mocemuli – gvarovnuli da monaTm­ kuTxis pirdapir mdebare flobeluri sazogadoebis kaTetis Sefardebas meore samarTalSi: sasjelis zo­ kaTetTan. tangens Semxebi] didi erTeuli. musika cekvisaTvis. kuTrebiT mkveTrad iyo ga­ moxatuli xamurabis kano­ tAndem­i [ingl.RruSi gansakuTrebuli niWi. icavs sad­ da tyviamfrqvevebiT aris goms garedan haeris SeRwe­ aRWurvili. di tvirTis (upiratesad navTobproduqtebis) gada­ tAmbur­i [fr. rkinigzis samgzavro vago­ tAnk­i [ingl. baraTi. 3. wili. tango] – salonuri neltempiani cekva qal­va­ kbili kbilis wil~).-Si gamosvla. romelic satanko jarSi tAmpon­i [fr. tambour] – 1. tAnker­i [ingl.) maxvili kuTxis talQon­i [laT. nebSi. romelic zustad See­  tangesi Scd. romelsac eyrdnoba gumbaTi.  mZime t. tAngo [esp. tampon] – steri­ msaxurobs. sisxldenis SesaCereblad 2. rac risame miRebis uflebas iZleva. talon] – patara  t. tAnkist­i _ samxedro piri. antikur samyaroSi gavr­ an Cirqis Sesawovad. 2. visgan. ma.) wyvilad. ruli an mravalwaxnaga na­  s.tal -500- tAlant­i [berZ.) Senobis cilind­ ¥ satanko. lizebuli masala. tAlon­i [fr. biani sabrZolo TviTmavali 2. tank] – muxluxe­ nis daxuruli baqani. tandem] – 1.

qaRaldis t. rantô damangreveli] – 1.. tarif < arab. am cekvis tempis mqone mu­ gadahyavs erTi. kasrebi da misT. tachys verc wyals svamda.) samxedro gemis mokle fexebi aqvs. magram qare da metreô vzomav] – ver aRwevs mas.di gamoyeneba aqvs iaponiis is sawyobi. zustad sikaluri nawarmoebi. nixri). lili manZilis safasurs. tarAntul­i [it. Zvelad iye­ tAqsi [fr. swrafi da kardia guli] – tantalosis tanjva _ ity­ (medic.] – raime saxis gadasaxadis Tebma miusajes saukuno (an sazRauris) ganakveTi tanjva­idga yelamde wyalSi. musika am samarSruto taqsi _ iseTi cekvisaTvis. tarantola] – ¥ taqsim. romelsac mgzavrebi 2. satvirTo t. romelsac di­  minis t. brunvis siCqaris gasazomi tAra [it. ked­ tAqsa1 [rus. tadaoba Ziudo. Tantalos] – didi Sxamiani oboba. romelsac Rmer­ tArif­i [fr. safuTavi masala (yuTebi. aqvs mricx­ tymisaTvis. таран < berZ. yofaSi.. win gamoSverili wyalq­ tAqsa2 [fr. taqsi. (samx. ro­ iaraRi (icodnen Zvelad). magram verc xils Wamda da taqikArdia [berZ. такса germ. (qarT. desac vinme axlos aris taqOmetr­i [berZ. feni Wilobi. taran-tella] – 1.. Dachlis sangrevi sabrZolo shund] – patara ZaRli.). melsac grZeli tani da 2. italiuri xalxuri swraf­  msubuqi t. tAtam­i [iap.­ze imarTeba Wi­ tAran­i rus. veli. mwifenayofian xexilis qveS. sinon. cxov­ robs miwaSi. ro­ (Sdr. taxi] – dasaqiravebe­ nebdnen mtris gemze dar­ li avtomobili.-501- taq tantAlos­i [berZ. tachos siC­ sasurveli mizanTan. t. taqsis (`taqsis ga- . taxe] – nixri. dadgenili marSrutiT. t.] _ iatakze dasa­ tomrebi. bradikardia). tempiani cekva.) gulis aCqareba. tara] – saqonlis Se­ xelsawyo. vian autanel tanjvaze. berZnul miTologiaSi: li­ diis mefe. romelic uCvenebs gav­ tarAntela [it. veSa nawili.

tele. taqss.).] – 1.  taktika Scd.  oTxtaqtiani Zrava. ¥ taqtiani. rome­ lic uzrunvelyofs sade­ nebiT cnobebis miRebas da .  s. ¥ sataqsomotoro.­mde – me­ fis cixe­darbazi. magram sayovelTaod vrcel­ deba: taqsma. tAqt­i1 [germ. ¥ taqtikuri. tyavi] – cxovelTa fi­ tulebis damzadeba. (samx.  t. uvertiuris daskvniTi t. jarebis t. ¥ taqtiani. Takt < laT.  takti. tēle Sors da grafo vwer. tēle Sors] – pir­ veli Semadgeneli nawili rTuli sityvebisa mniSvne­ lobiT: 1.taq -502- mouZaxes~). taqsidErmia [berZ... Sor manZilze an ganxorcielebadi manZil­ ze. kavSir­ gabmulobis sistema. saqcieli. Taktike] – 1. tAqt­i2 [fr. parki. Ta­ vaziani moqceva visime mi­ marT. telegrafi. telestudia. amocana.  sazRvao brZolis t. taxis mo­ wyobiloba da derma ka­ ni.  teleskopi. 3. igivea. tēle Sors da gramma aso] – (moZv.) brZolis nawarmoebis Teoria da praqtika. 2.. raime meqanizmis samuSao ciklis nawili. rac depeSa. taktiani Scd.  ornawiliani t.  taqsamotori Scd. telEgrama [berZ. t. momzadeba. taqsSi. tactus Sexeba] – 1. taqsomOtor­i _ igivea. Semdeg. adamiani. telEgraf­i [berZ. darty­ mebi. erTmaneTis momdevno Ta­ nazomieri moZraoba. SeniSvna. Tavis daWeris unari. rac taqsi. [berZ.  telekamera. metruli mu­ sikaluri erTeuli.  t.  Sigawvis Zravas dguSis t. takt da tactus Se­ xeba] – zomierebis grZnoba. me­19 s­mde – saxelmwifo sapatimro. romelSic am­ wyvdevdnen gansakuTrebiT saSiS damnaSaveebs. taqsiSi. amJamad istoriuli muzeumi. tAuer­i [ingl. sityvis `satelevizio~­s Sesabamisi. 2.-ebi. tAqtika [berZ. t. Tower] – lon­ donSi: me­16­17 ss.

2.-is lenti. romelic gamoixateba erTi piris nevrvul­fsiqikuri mdgomareobis Sesaxeb in­ formaciis gadacemaSi meo­ re pirisaTvis Sor manZil­ ze. . telemeqAnika – 1. s. antena. televQzia [ingl. televisor berZ. saxelosno. t. tel ¥ satelevizio.  t. s. mecnierebisa da teqnikis dargi. romelic axorcielebs de­ peSebis miRebasa da gada­ cemas.  50­60 wlebSi ixmareboda agreTve – telexedva. teletAi p­i [ingl. ramac gavrceleba ver hpova. teletype] – telegrafis asosabeWdi aparati. kavSirgabmulobis sawarmo.  t. telepATia [berZ.  t. ¥ sateleskopo.-is Senoba.. ¥ satelevizio.-is programa. linzebi. kavSiri. tēle Sors da pathos grZnoba] – movlena. visio xedva] – uZrav da moZrav gamosaxulebaTa bgeriTi gadacema Sor manZilze da ekranze miReba eleqtro­ da radiokavSirebis saSua­ lebiT.  t.-is aparati. visio xedva] – aparati sate­ levizio gadacemaTa da ma­ Ti bgeriTi Tanxlebis mi­ saRebad.  t. feradi t. tēle Sors da laT. filmi. 2. planetebi. marsis t.-503swraf gadacemas Sor man­ Zilze eleqtruli signa­ lebis saSualebiT (morses kodi). tēle Sors da skopeô vuyureb] – ast­ ronomiuli optikuri xel­ sawyo cis mnaTobebze dak­ virvebis sawrmoeblad. telEskop­i [berZ. sawarmoo procesebis marTva Sori manZilidan kavSirgabmulo­ bis saSualebaTa gamoyene­ biT. ¥ teleskopuri. television < berZ.  s.  s.-is sistema. ¥ satelevizio. romelic aseTi mar­ Tvis saSualebebsa da me­ Todebs swavlobs. televQzor­i [ingl. t. s. tele Sors da laT.  s.  feradi t. kabeli. dakvirvebebi.-is ekrani.  s. romelsac aqvs sa­ beWdi manqanis ti pis kla­ viatura. gadacema.

mgzne­ bare. musikaluri sakravisa). msaxiobi. romelic gadacemulia aseTi kavSi­ riT. telEfon­i [berZ. TviT informacia.-iT . s. telEfaqs­i [ingl. tempo < laT. done. t.-is miReba. 2. temperamentiani – cxoveli temperamentis mqone. mis qcevaSi.  s.-is xma. 2.  saqalaqTaSoriso t. musikaluri na­ warmoebis Sesrulebis sis­ wrafis xarisxi.  elsmeni Scd.  f. tEleqs­i [ingl.  sasiamovno t. ¥ sateletai po. ¥ satelefono.-ebi. temperAment­i [laT.  swrafi t. tEmp­i [it. energiuli. temperamenuntum Tanazomieri na­ revi] – fsiqikuri wyobis Taviseburebani.  mgznebare t. s. f. tēle Sors da phone bgera] – teqnikur mowyobilobaTa sistema laparakis sadenebiT ga­ dasacemad Sor manZilze eleqtruli energiis saSu­ alebiT. telefax tēle (graph) telegrafi da facs (imile) gaakeTe msgavsi.-is uvertiura. romelic mierTebulia sig­ nalis micemisaTvis tele­ fonTan.. cekvebi.  mrewvelobis ganviTarebis t. darbazi. raime sxeulis. aparatura.-is gadacema. 4.tel -504daurekes. telex] – saa­ bonento telegrafirebis saerTaSoriso qseli. nor­ maluri mdgomareoba] – 1. tEmbr­i [fr.  s. nivTierebis siTbos xarisxi. qseli. temtus dro] – 1. sxva­ gvarad faqsi] – 1.-is aparati.  t. 3. faqsimi­ luri kavSiri nabeWdi in­ formaciis gadasacemad. t.-ma dareka. t. t. timbre] – akus­ tikuri Tavisebureba (xmis. romlebic vlindeba garesamyarosTan adamianTa urTierTobaSi. temperAtura [laT. saer­ TaSoriso ubnebze iyeneben sixSiriseul telegrafis arxebsa da radioarxebs. temperatura swori Sefardeba. aseTi kavSiris abonentis nomeri. aseTi kavSiris ganxorci­ elebisaTvis saWiro aparati. risame mimdinareobis gan­ xorcielebis siswrafis xa­ risxi. sadguri.

done. aseTi xmis mqone momRera­ li. terasse] – 1. sicxe). gansakuT­ rebuli ti pis vagoni wylisa da sawvavis Sesanaxad. 2. haeris saSualo t. reJimi. 2. tender < tend momsaxureba] – 1. romelsac Tavs axveven mkiTxvels. terasebi – ferdobze kibe­kibe gaCe­ nili an gakeTebuli hori­ zontaluri an odnav da­ qanebuli baqnebi. Ria konkursi raimes yid­ vis an romelime saqmis Ses­ rulebaze uflebis mosapo­ veblad.­ebaze gaSenebuli xexili. 2­isaT­ vis).  teritorialuri Scd. (saub..) avadmyofobis dros: sxeulis siTbos maRali done (qarT. rogorc jan­ mrTelobis maCvenebeli. sazRvrebi. wylis duRilis t. qarxnis t. terminus saz­ . tenore] – 1. 2. cvlilebani. Cveulebriv mr.  saqarTvelos t.. 2.. sinon. msmenels. risame ganviTarebis mimarTuleba. progresuli t. tent] – tilos farduli. tEnor­i [it.  zrdis t. Tendenz laT. ter tEno [iap. adamianis sxeulis siTbos xarisxi. tEnder­i [ingl.. tendEncia [ger.. qalqis t. midrekileba. territorium] – garkveuli sazRvrebiT Se­ mofargluli miwis sivrce (nakveTi). mamaka­ cis yvelaze maRali sasim­ Rero xma.  tendenciozuri Scd.. 2.  t. ¥ teritoriuli. romelsac aqvs boZebze dayrdnobili saxuravi. tendo miviswrafi] – 1. Sigawvis Zravis t. tErasa [fr. tErmin­i [laT.  normaluri t.  terasi Scd..  saqarTvelos erTiani (ganuyofeli) t. Cardaxi mzisa da wvimisagan dasacavad. aweuli t. ro­ melic uSualod ebmis or­ Tqlmavals. teritOria [laT.  t. kritika. saxelmwifos t. 3. t. winaswar SemuSavebuli calmxrivi azri. ¥ temperaturuli. miswrafeba. sa­ cxovrebeli saxlis miSene­ buli Ria aivani.] – iaponiis impera­ toris tituli (misi ufro cnobili titulia mikado). tEnt­i [ingl.-505 wylis t. ¥ tendenciuri (mniSvn.

termino sazRvars vavleb. terminus sazRvari da logos moZRvreba] – codnis garkveuli dargis terminebis erToblioba. aqti.) sicocxlis uka­ naskneli stadia. termQnal­i [laT.  Termini Scd. ¥ saterminologio. sasazRvro mdgomareoba sicocxlesa da sikvdils Soris. terOrist­i _ individua­ luri teroristuli aqtis momxre da monawile. terminolOgia [laT.  teqnikuri t. 2. teretenthinos] – fisovani wveni.ter -506Tanamgzavris zedapirze.) sinaTlis (dRis) da sibnelis (Ramis) saz­ Rvari planetis an misi . terminAlur­i [laT. romelic zustad gadmoscems codnis raime dargis cnebebs. mowyobi­ loba gamoTvliTi sistemis SemadgenlobaSi. ro­ melic wiwvovan xes sdis Wrilobidan. sakonteQnero termQnali – sazRvao­savaWro navsad­ gurebSi: saTanado meqaniz­ mebiT aRWurvili adgili.  s. terminalis saboloo] – 1. terminalis dasasrulis momaswavebeli] – (wign. terOrizm­i – teroris po­ litika da taqtika. sadac xdeba gemebze dasat­ virTi da gadmosatvirTi konteinerebis damuSaveba.  faSisturi t.  t.  t.  t. leqsikoni.. bolo sadguri (rkinigzis. maTematikuri t. saSine­ leba] – politikur mowi­ naaRmdegesTan angariSis gasworeba ZaladobiT (mok­ vliTac ki).  filosofiuri t. ¥ teroristuli. ¥ terminologiuri. terminaluri mdgomareoba – (medic.-is msxverpli. tEror­i [terror SiSi. komisia. Terminologiuri.) bolo. saTerminologio Scd. ¥ teroristuli. terpEnTin­i [berZ. t. metroplitenis). saboloo. avto-satraqtoro t. terminAtor­i < [laT. organizacia. ZiriTadi ned­ leulia ski pidarisa da Rvari] – sityva... gankuT­ vnilia sistemaSi infor­ maciis Sesatanad da iqidan gamosatanad. vyof] – (astr.  Terminologia.

) igivea. t. Wadrakis TamaSis t. techno osta­ teq toba. tErcia [laT. inJinrebi da t. violinos dakvris t. intervali pir­ velsa da mesame safexurebs Soris. eleqt­ ronaTurebis vargisiano­ bis) Sesamowmeblad. teqnikasTan. teqnQkos­i 1. (mus. mis gamoyenebasTan dakavSi­ rebuli. erToblioba profesiuli xerxebisa.-ebi.  t. Terpsichora] – berZnul miTologiaSi: muza cekvisa da gunduri galobisa. tercia mesame] – 1. meqanikur mo­ wyobilobaTa da iaraRebis erToblioba. iye­ neben medicinaSi. dokumentacia. Sro­ mis im iaraRebisa da sa­ SualebebaTa erToblioba. test] – mokle amocana. romelsac aZleven gamosacdel pirs misi go­ nebrivi ganviTarebis. CamorCeniloba. tEster­i [ingl. . samxedro t.. 2.. tErcet­i [it. teqnikaSi (laq­saRebavebis dasamza­ deblad). samSeneblo t. romlebic gamoiyeneba ma­ terialur faseulobaTa Sesaqmenlad. saSualo teqni­ kuri ganaTlebis mqone spe­ cialisti. tEqnika [berZ. avto-satraqtoro t.. teqnQkuri – 1.. rac trio. intelegencia. (lit. t. mid­ rekilebisa da SesaZleb­ lobaTa gamosacdelad. xelovneba] – 1. romelsac xelSi lira uWiravs. romlebsac iyene­ ben raime saqmeSi. terzetto] – 1. texnikuri Scd. progresi. ¥ testuri. 3.  usafrTxoebis t. manqanebis..  sasoflo-sameurneo t. 2. manqanebis da meqanizmebis muSaobasTan. terpsQqora [berZ. warmoebis pro­ cesTan dakavSirebuli.  mowinave t.  t.-507kolofinis misaRebad.  texnika.) sasaTauro Srif­ ti erTgvari. 2. 2.  t. t. tEst­i [ingl.-is ganviTareba. musikaluri gamis mesame safexuri. warmodgenili hyavdaT qalad. tester] – xel­ sawyo risame (mag..) samstriqoniani stro­ fi sonetSi. (poligr. gamocdebi..  samTo t.

twist] – cekva erTgvari. logos moZRvreba] – filosofiis dargi.. rome­ lic kritikulad swavlobs literaturis Zeglebs da istoriul dokumentebis .  texnologi Scd. movlenebis garkveuli jgu­ fis nimuSi. nivTie­ rebas. 2.-is danergva. procesi. techno ostatoba. tiara] – 1. teqtOnika [berZ. Zvel aRmosavleTSi: mefeebis. tEqst­i [laT. romel­ Sic adnoben an axureben sxvadasxva masalas.. geologiis dargi.  inJiner-t.  texniki.  Cais t. textum da berZ. xelovneba da logos moZRvreba] – sawarmoo procesebis erToblioba warmoebis garkveul darg­ Si. ¥ teqnologiuri. Txzuleba. qu­ rumebis Tavsaburavi (ro­ gorc Zalauflebis simbo­ lo). ¥ tigelisa. (arqit.-ebi. teqnikis dargSi momuSave piri. forma.  tiglisa Scd.  texnologia. typus anabeWdi. t. saxe.).  t. romis papis gvirgvini.. texnologiuri Scd. teqstolOgia [laT. teqnolOgia [berZ. 2. romelic swavlobs dedamiwis qer­ qis moZraobasa da defor­ maciebs da maTTan dakavSi­ rebul Tvisebebs. SeerTeba] – dawerili raime (literaturuli nawarmoebi. simReris t.. depeSis t. warmoebis xerxebis mec­ nieruli aRwera. nimuSi] – 1. texnikosi Scd. textum kavSiri. avtomobilis awyobis t. tQara [berZ. SeduRebis t. tQp­i [laT. tiegel] – cecx­ lgamZle WurWeli.teq -508teqstebs maTi mecnierulad gamocemis mizniT. tQgel­i [germ.) Senobis nawilebis urTierTganlagebisa da misi formebis. sabuTi da misT.. tektoniko mSeneblobis xelovneba] – 1. 2. teqnOlog­i – warmoebis ro­ melime dargis teqnologiis specialisti. tvQst­i [ingl. sagnebis. forma.  TviTfrinavis axali t. axali t..  `vefxistyaosnis~ t.  norCi t.-meqnikosi. proporcie­ bis Sefardebis Tavisebu­ rebani.

ti­ tanebi – berZnul miTo­ logiaSi: ukvdavi arsebebi. feodalur da burJuaziul sazogadoebSi: sagvareulo an boZebuli sapatio wode­ buleba.  Cempionis t. qimiuri elementi. gamocemuli wigni. tirage] – 1.  titaniuri Scd. miTologiis uk­ vdavi uzarmazari arsebis Titan­is saxelis mixedviT]. ti polOgia [berZ. romelSic ganzogadebulia adamianTa garkveuli jgufis Tvise­ bebi. wignis pirveli gverdi.  grafis t. titAnur­i _ (wign.-509avtomobilis axali t.  didi t. Titan] – 1. tQtr­i [fr. 1­isaTvis). 2.) uzarma­ zari [berZ. saerTod raime sapatio wodebuleba. 2. ityvian Zalian did moaz­ rovneze. ro­ melzedac mocemulia saTa­ . geniosze. t. movlena. fola­ disferi magari liToni. mxatvruli saxe. tQtan­i [berZ. 2.  t. tQrada [fr. ti pQkon­i [berZ. ¥ tiranuli. t. titulus] – 1. tQtul­i [lat. magaliTi. 3. titre] – warwera kinofilmis kadrze. replika. beWdviTi gamocemis egzem­ plarTa raodenoba. 2. despotizmi). tirannia] – TviT­ nebobasa da Zaladobaze damyarebuli mmarTveloba (sinon.  t. typos ana­ beWdi da logos moZRvreba] – sagnebis an movlenebis klasifikacia maTi saerTo niSan­Tvisebebis mixedviT. xelisufleba. ¥ ti puri da ti pobrivi (mniSvn. Sroma.  t. gigantebi. tyrannos] – sas­ tiki mmarTveli. sesxis an latariis mogebaTa ga­ TamaSeba. tirade] – paTosiT warmoTqmuli grZeli fraza.  ti piuri Scd. monologi. tirAnia [berZ. t.  qarTveli qalis t. proeqti. mxatvrul literaturaSi. romlebic Seeb­ rZolnen olimpiel Rmer­ Tebs. romelic moqmedebs TviTneburad da ZaladobiT (sinon. tQraJ­i [fr. typicon] – sa­ eklesio wesebis krebuli. 3. despoti). Zala. tit  saxelmwifo sesxis morigi t. tQran­i [berZ.

tonnage] – 1. (mus. tiflopedagOgika [berZ. tonne] – wonis er­ Teuli zomaTa metrul sis­ temaSi: udris 1000 kg­s. gadasvlebi. 3.] – un­ gruli TeTri sadeserto Rvino. typhlos usinaTlo da paidagôgiks] – pedagogikis dar­ gi. elferi). gamoce­ mis adgili. tomOhavk­i [ingl. tOnaJ­i [fr. ¥ togisa.. rac tituli (mniSvn. naxevartoni – musikaluri intervalebis sazomi erTe­ uli – simaRlis mixedviT umciresi manZili bgerebs Soris. toga] – Zv. sax. 2.) gansazRv­ ruli sididis Sualedi or mezobel bgeras Soris. muqi t. ¥ satitulo: satitulo furceli _ igivea. sinon. saubris esa Tu is ieri (qarT. weli da sxv. 2.tif -510- uri. tonos xmis amaR­ leba] – 1.) sxvi­ si azrebis.ro­ melsac Soridan sasrolad iyenebdnen. tOna [fr. 3). . ¥ tonaluri. romis sruluflebian moqalaqeTa zeda tansacmeli – grZeli wamosasxami.] – CrdiloeT ame­ rikel indielTa sabrZolo iaraRi – msubuqi najaxi.  naTeli t.-ebi. tifosi (mr.  t. tolerans (tolerantis)] – (wign. avtoris gvari. tQf­i [berZ. transportis tvirT­ mzidaoba. rwmenis Semwyna­ rebloba.  togasi Scd. tolerAntoba [< laT. mxatvrobaSi: feris esa Tu is SesamCnevi sxvaoba (qarT. satransporto saSuale­ baTa.  dabali t.  mediduri t. sinon. gaSeSeba] – ram­ denime mwvave infeqciuri daavadebis saerTo saxel­ wodeba. tOkai [< geogr.-ebi. tOn­i [berZ. tQfozi [it. romelic amuSavebs usinaTloTa da cudad mxedvelTa swavla­aRzrdis sakiTxebs (meTodebs). ge­ mis (gemebis) wyalwyva an tvirTmzidaoba. maRali t.) `tifi­ anebi~] – ase uwodeben ita­ liaSi fexburTis gulSe­ matkivrebs. kilo). tOga [laT. tomahawk indielTa erT­erTi enidan algonk. typhos gonebis dabneleba.-ebi.

tonus < berZ. formis micema.) saxelwodeba. romelime adgilis geografiul saxelTa er­ Toblioba.S. torpedo eleq­ truli skarosi (Tevzia er­ Tgvari)] – TviTmoZravi da TviTmarTuli wyalqveSa Wurvi sigaris formisa. romelic Seiswavlis dedamiwis ze­ dapirs. topiaria me­ baReoba] – sabaRo deko­ ratiuli xelovneba da buCqebisaTvis sxvadasxva cxovelis. iyeneben sawvavad. tonstUdia – kinowarmoebaSi: xmis Casaweri studia.­is gasazaveblad. topogrAfia [berZ. totalisteur] – 1.  t. tOnus­i [laT. ¥ topografiuli. tonic] – ual­ koholo gaziani sasmeli. leqsikologiis nawili. ruka. mindvris da a. doRze mowyobili meqanikuri mricxveli. tOnik­i [ingl.] _ indoeTSi: ve­ loriqSa. tOrpedo [laT. adamianis gamosaxuleba TabaSiriT qandakebaSi. t. tOst­i [ingl. romelic swavlobs geo­ grafiul saxelebs. torso] – adamianis tani ferweraSi. Torf] – Waobis mcenareTa xrwnis Sedegad warmoSobili mkvrivi masa. sad­ RegrZelo. toreados < toro xari] – espaneTSi: xarebTan brZolis monawile. sasuqad. 2. tosti. koleji. 2. misi gazomvis da gegmaze an rukaze gamosax­ vis xerxebs. tOrf­i [germ.-5113. cecxlze gaxuxuli damk­ raxuli an gamomSrali pu­ ris Txeli naWeri. toast] – 1. mTis. piramidebisa da misT. rome­ lic aCvenebs – romeli cxe­ . romelsac iyeneben arayisa da misT. tOnga [ind. tOrs­i [it.  toriadori Scd. tonos daZabva] – (fiziol. topiAria [laT. tot toponQmika [berZ. toreAdor­i [esp.) nervuli centrebisa da kunTovani qsovilis aRgz­ neba daRlilobis gareSe. tyis. raime saqonlis gamoSveba woniT. totalizAtor­i [fr. torsi. topos ad­ gili da graphô vwer] – geo­ deziis nawili. topos ad­ gili da onyma saxeli] – 1. topOnim­i – raime geogra­ fiuli adgilis (soflis.

tradQcia [laT. totAlur­i [fr. tragikomEdia – 1. totalitaire] – sadac. 2. sa­ yovelTao.  t. 1­isaTvis). totall] – (wign. tragQkosi – tragediuli rolebis Semsrulebeli msaxiobi.  t. ro­ melsac gamoyofs zogi mik­ roorganizmi. 2.) saSineli ambavi. saxelmwifo.  t. toxikon Sxami] – Sxamiani momwamv­ leli. SemTxveva.) yovlismomcveli. (gadat. . 2. romelSic Sexamebulia tragediisa da komediis elementebi. satraRedio Scd. tanjva.-ebi. ¥ tragikuli (mniSvn. tOqsin­i [berZ. ubeduri SemTxveva.  traRikosi Scd. ¥ tragediuli (mniSvn. msaxiobi. Janri. ¥ satragedio (mniSvn. igive totalitarizmi. toxikon Sxami da logos moZR­ vreba] – mecniereba. ro­ melSic asaxulia mZafri konfliqti. totalitArul­i [fr. daRupva. mobilizacia. omi. samwuxaro da. ojaxuri t. traRediuri. doRze an sxva sportul sanaxaobaze gamarTuli Ta­ maSi fulze. rac Cveulebriv gmiris daRupviT Tavdeba.  t.  s. agreTve zogi cxoveli da mcenare. toxikon Sxami] – Sxamiani nivTiereba. t.  Seqspiris t.  t. biuro. reJimi. datrialda. toqsQkur­i [< berZ. tragedia] – 1. nivTierebani. toqsikolOgia [< berZ. Zlieri xasia­ Tebisa da Rrma gancdebis Sejaxeba. t. ris drosac aSkara teroristuli diq­ taturaa. traRikuli. traditio gada­ niT ra sanaZleoa dadebuli. sasacilo mdgomareoba an ambavi. aq araferia!  traRedia. mZime gancda. 5­isaT­ vis).  toqsiuri Scd. dramatu­ li nawarmoebi. romelic iRebs sa­ naZleos da gamarjvebuls uxdis saTanado Tanxas. 2­isaT­ vis). rome­ lic swavlobs Sxamebis Tvisebebs da maT moqmedebas organizmze. t.  t. tragEdia [berZ.tot -512dramatuli nawarmoebi. t. amave dros.

trajectorius gadaadgilebasTan dakavSi­ rebuli] – sivrceSi moZravi raime wertilis an sxeulis gza.  t. trAverz­i [fr. iqidan mcenareebisa da cxovelebis amosazidad. kosmosuri aparatis t. 3.  erovnuli t. ¥ travmuli da travmatuli. Txroba] _ istoriulad Camoyalibebuli. kadoni. trAmbler­i [fr.-ebi. dawviT da misT. trAvma [berZ. gankuTvnilia ma­ Rali Zabvis eleqtrodenis misawodeblad anTebis san­ TlebisaTvis.-513cema. dazianeba da logos moZ­ Rvreba] – medicnis nawili. travmatolOgia [berZ. traeqtOria [laT.). yofaqcevis normebi. traverse] – ge­ mis. romelic aRWurvilia traliT da gankuTvnilia wyalqveSa naRmebis mosaspobad. trembleur] – karburatorSi Sigawvis Zravis anTebis sistemis xelsawyo. samxedro gemi. TviTmfrinavis kursis perpendikularuli mimar­ Tuleba. ¥ tradiciuli. trawler] – 1. mowyobiloba wyalqveSa naRmebis aRmosaCenad da mosapoveblad. tom­ riseburi didi bade gemidan zRvaSi Tevzis saWerad. traverse] – ga­ nivi Zeli. tra  xelis t.  traektoria Scd. romelic swavlobs trav­ mul dazianebasa da misi mkurnalobis meTodebs. 2. trAl­i [ingl. 2. Taobidan Taobaze gadacemuli ada­ Tebi. rac ga­ mowveulia garegani zemoq­ medebiT (daWriT.  t.. tralebiT aRWurvili Tev­ zsaWeri gemi. trauma] – or­ ganizmis daSaveba. . trAler­i [ingl. trAvers­i1 [fr. trauma (traumatos) Wriloba. dResaswauli. mowyobiloba zRvis fske­ ris gamosakvlevad. traversée ga­ dasvla] – alpinistebis ga­ dasvla marSrutiT. rome­ lic gadis mTagrexilis Txemze da moicavs ramdenime mwervals. romelic eyrdno­ ba vertikalur kolonebs. trawl] – 1.  Wurvis t. daSaveba. trAvers­i2 [fr. daJeJviT.

iqi­ bisaTvis. iSviaTad. s. gadacema pirobiTi asoebiT  t. (s. s.) mimosvla.) matarebeli.  transkontinentaluri (tran­ 2. tran transalpuri. gadacema raimes meSveo­ biani xelsawyo eleqtro­ biT. tranzQstor­i [ingl. Semdeg. sivrceSi moZraobas. da ara am enis weris siste­ ¥ t.tra -514- trAmplin­i [fr. regresia). trAns­i [fr. roba. mis ga­  saTxilamuro t. (s.. raimes ganlageba iqiT. rodesac adamians cno­ ¥ tranzistoruli. da gardasaqmnelad. trans.-idan. oreSi mesame saxelmwifos transkrQfcia [laT. igi avtomaturad asrulebs trAnzit­i [laT. xtoma t.) ro­ ¥ tranzituli da satranzimelime enis bgeraTa zusti to. viza. [laT. (gadat.. naxevradgamtare­ 3.) sayrdeni. radiomimRebi. sistor] – 1. riptio gadawera] – (enaTm. vali punqti raime moqmede­ 2. transitus gas­ rTul moZraobas.  laTinuri t. transe] – fsiqikis romelsac aseTi xelsawyo aSlilobis erT­erTi for­ aqvs. trans ­ze. signalebis gasaZliereblad  transkrifcia. wyalSi dakveTas. ­Si. gamowveulia xme­ meoreSi gzad mdebare Su­ leTis daweviT (an. aleduri punqtis gavliT okeanis donis aweviT). biereba dabnelebuli aqvs da  t.. vla. 2. Ta mxares. ma. gamWoli] – asaxleti nageboba an mo­ pirveli Semadgeneli nawi­ wyobiloba xtomis sigr­ li rTuli sityvebis. rome­ Zisa da simaRlis gasadi­ lic aRniSnavs: deblad. transcgavliT. 1. amosa­ skontinenturi). saerTaSori- . gadaadgileba] – dayvana transportis raime xmeleTze zRvis gadmosvlis saxeobiT erTi punqtidan procesi. tremplin] – 1. vaWmis saSualebiT. gadasvla] – tvirTis transgrEsia [laT. transgressio gadazidva an mgzavrTa ga­ gadasvla.. iqiT. portatuli radiomimRebi. an erTi saxelmwifodan me­ (sapirisp.

gamo­ saxulebis da misT. CarCoze gamoWrili gamW­ virvale qsovili an qaRal­ di. magistrali. s. rom weris dros striqonebi swori gamovides. Sor manZilze gadacema radios. 2.) niSnebi.  saqalaqo (qalaqis) t. gadasazid da gada­ sayvan saSualebaTa esa Tu is saxeoba. romelzedac raime ga­ mosaxuleba an teqstia. transplantatio] _ (medic. satransliacio. transporteur] _ igivea.. televiziis saSualebiT.  sadesanto t.-515so t. stadionidan. romelzedac msxvili Savi tra xazebia gavlebuli.. transpOrtir­i [< laT. transparent] – 1. translAcia [laT.  transkri pcia. rac konve­ ieri. ¥ satransliacio. 2.  s. romlis daniSnulebaa adamianebis gadayvana da tvirTis gada­ zidva. transpArant­i [fr.. satranskri pcio Scd. musikis.  t. transpOrt­i [< laT. trans ­iT. uxazo sawer qaRalds udeben qveS. ¥ satransmiso. inglisuri t. transmQsia [laT.  s. translatio gadacema. transiliacia. transliterAcia [laT. sahaero t.] erTi damwerlobis asoebis gadacema sxva dam­ werlobis asoebiT. transportQor­i [fr. (s. fonetikuri t. sarkinigzo (rkinigzis) t. transporto gadamaqvs] – 1. saxalxo me­ urneobis dargi. ¥ transkrifciuli da satranskrifcio.  transliacia. transplantAcia [laT. ¥ satransporto. Rvedi.. transmissio gadacema] – mowyobiloba Zravadan manqanebis..Carxebis. gavliT da littera aso] – (enaTm. transkri pciuli. saavtomobilo t.  koncertis t. saSualebani. satransiliacio Scd. gadmocema] – me­ tyvelebis. meqanizmebis moZraobis ga­ dasacemad.. samxedro flotis damxmare gemi jaris gadasayvanad da tvirTis gadasazidad.) qsovilis an organos gadanergva mkurnalobis mizniT. lilvi. s. qaRaldis furceli. tran- . sazRvao t.

saxelobiT fasian qaRal­ debze uflebis gadacema erTi piris mier meoresaT­ vis.  sangrebis SemaerTebeli sporto gadamaqvs] – naxazebze kuTxeebis asagebi da gasa­ zomi xelsawyo.) 1. cdisagan damoukidebeli formebis aRiarebaze. transformAcia [laT. 2. Sedgeba sa­ xazavis da gradusebad da­ yofili naxevarwrisagan.tra -516 s. transcendentAlur­i [laT. 2. romelic mTlian xazad aerTebs TavdacviTi po­ ziciebis yvela sacecxle werts. tranfert] – (finans. 3. 2. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. ¥ satransformacio. transfUzia [laT. transformo gardavqmni] – apa­ rati. 4. trancendEntur­i [laT. tranchēe] – 1. idealistur filosofiaSi: cdis gareSe arsebuli gan­ yenebuli – logikuri. . aparatura. moqalaqeobis avtomaturi Secvla.  s.) rasac algebrulad ver gamoiangariSeben. Rrmad da grZlad gaWrili Txrili. rac algebrulad ar gamoisaxe­ ba.) (sisxlis) gadas­ xma. saxecvlileba.) – gadasagzavni. trAnSea [fr. ucxour valutis an oqros gadagzavna erTi qveynidan meoreSi. tranformatio] da transformQreba [germ. transformAtor­i [< laT. (maTem. trAnsfert­i da trAnsfer­i [fr. jixuri. transcendens (transcendentis) rac sazRvars scildeba] – 1. SemecnebisaTvis miuwvdome­ li. sportsmenebis (mag. ¥ satransformatoro. tranfusio] – (medic. romelic eleqtruli denis Zabvas gardaqmnis (zrdis an amcirebs). transfErtul­i (finans.) gardaqmna.) viwro Rrma Txrili. idealistur filosofia­ Si: cdis gareT arsebuli. tranforieren] – (wign. saxelmwifoTa Soris mo­ saxleobis gacvla saer­ TaSoriso SeTanxmebis sa­ fuZvelze. imanuel kantis idealistur filosofiaSi: rac dafuZne­ bulia Semecnebis aprioruli. 2. fex­ burTelebis) yidva­gayidva. (samx.

trafAret­i [it. trace] – 1.  t. trawler] – zRvis TevzsaWeri gemi tra­ lebiT aRWurvili.  avagoT t. 2. trAsa [germ. fr. gacveTili forma. sadili. 2. xazis. 2. trasolOgia [fr.-ebi. kargad nakeTebi). romelSic amoWrilia raime saxe an asoebi. sasule. trAqt­i [germ.  gazsadenis t. Savi tansacmeli an Savi detalebi tansacmelze. ¥ trafaretuli (mniSv. mza nimuSi (sinon. Txrilis.) didi. sahaero t. satanvarjiSo iaraRi – wyvili TokiT Camokidebuli horizontaluri RerZi. trapEcia [< berZ. romelic swavlobs damna­ Savis mier danaSaulis ad­ gilze datovebul kvals.. trace kvali tra da berZ. logos moZRvreba] – kriminalistikis nawili. Trasse. agreTve TviT­ mfrinavis. trApez­i [berZ. nadimi.) erTxel da samuda­ mod miRebuli. trapeza] – 1. 2. magida.-517t. 2­isaTvis).  saavtomobilo t. Trakt] – (moZv. Te­ atrSi – scenis qveS Casas­ vleli).  safosto t. mwu­ xareba gardacvlilis an raime sazogadoebrivi uZ­ lurebis gamo. Stampi). milsadenis da misT. trAp­i [holand. ¥ tranSeisa.. sazRvao t. kavSirgabmu­ lobis xazis.  tranSeasi.. gza (Cveulebriv mTavari. traforetto gaxvretili] – 1. (gadat. gemis moZraobis mimarTuleba. firniSis da sxvaTa mosaxatavad.. tracheia] – (anat. uwyveti moZraobis t. traUler­i [ingl. iyeneben kedlis.) sasunTqi mili. Txeli fir­ fita. romlis mxolod ori gverdia paraleluri.-ze varjiSi. 3. sufra. trAqea [berZ. Trauer] – 1. frazebi. eklesiaSi: sakurTxevlis taxti. farTo gza. 2. trap] – kibe (gemisa. xerxi.  t. t. . baqo-jeihanis navTobis t. sasilose t. wveuleba. warwerebis ga­ sakeTeblad (daadeben ra­ ime zedapirs da zevidan wausvamen saRebavs). trAur­i [germ. oTxkuTxedi ma­ gida. trapezion magida] – 1. TviTmfrinavisa. Sabloni. tranSeia Scd. TviT sakurTxeveli.

saerTaSoriso xelSekru­ leba. ¥ satreko.  WeSmariteba.  traktati Scd. trQada [berZ. silamaze – ai sameba. 2. trias (triados) sa­ meba] – 1. mecnieruli Sroma.  samSeneblo t. tribunal sam­ sjavro] – sagangebo sasa­ marTlo. trEk­i [ingl. amaR­ lebuli adgili oratori­ saTvis. romelic gan­ kuTvnilia mZime tvirTisaT­ vis. trust] – erTi . saavtomobilo t. mama RmerTi. hegelis idealis­ tur filosofiaSi: ideis samsafexuriani ganviTareba. trEning­i [ingl. trQbuna [fr.. sameuli. treQler­i [ingl. ityvian gamoCenil sazoga­ do moRvaweze.. romelSic ganxilulia cal­ keuli sakiTxi. rac velodromi. tractatus gan­ xilva] – 1.  istoriuli t. mTrTolavi xma – swrafi mravaljeradi cvla ori sxvadasxva xmisa. Ze RmerTi.  samxedro t. trEnaJ­i [ingl.) sameba. (fiz. trQbun­i [laT. avtomobili. 2. romelsac aqvs safexurebad amaRlebuli rigebi mayurebelTa dasas­ xdomad. 2. Zvel romSi: sxvadasxva Ta­ namdebobis piris saxelwo­ deba. 2. track] – 1. tribunus] – 1. wvrTnis reJimi. rac traileri. trEst­i [ingl. varjiSoba. trAqtat­i [leT. iyeneben mogzaurobaSi. nageboba. romelic gansazRvravs mov­ lenaTa ganviTarebis sam stadias. tribUnal­i [laT. velorbola. training] – wvrTna. igivea. train wvrTna] – wvrTna. trEl­i [it. aSS­sa da zog sxva qveyana­ Si: sacxovreblad mowyobi­ li avtomisabmeli. 2. saerTaoriso t.romelic karg  trakti Scd. trailer] – 1. (gadat.  samSvidobo t.  stadionis t. trillo] – morakrake.  s. igivea. tribune] – 1.tra -518ti pis ramdenime sawarmos gaerTianeba. sikeTe. suli wmida – ai sameba.) elementaruli na­ wilakebis xiluli kvali raime gamzom xelsawyoSi. 2.

tri trilQon­i [fr. triolet] – (lit. xolo merve – me­ ores. ¥ satrikotaJo. . trQkon­i _ alpinistis fex­ sacmeli.  saxalxo t. aseTi naqsovisagan dam­ zadebuli tansacmeli an TeTreuli. 2. aseTi fexsacmlis Zirze damagrebuli fola­ dis wriapebi. uxamsi. 2. fabrika. windurad damzadebuli qsovili. triennale (mdedr. romelic Seiwavlis samkuTxedis gverdebisa da kuTxeebis Sefardebas. trimUrt­i [sanskr. samkaredi an mokled karedi. tabulebi. samad mosakeci xati (qarT.  t. ro­ melic sam weliwadSi er­ Txel imarTeba. tricotage] – 1.  t.  tri ptixi Scd. gacveTili. musikaluri nawarmoebi sa­ mi sakravisa da sami mom­ RerlisaTvis. Siva da viSnu. trillion] – aTasi miliardi (1 000 000 000 000).] _ indu­ izmis sameba: brahma. gamsaxurdias t.-is TeTreuli. romelic sa­ erTo CanafiqriT aris ga­ erTianebuli. siaxles.  trigonometruli Scd. manqaniT uqslod.-519oratorad da publicistad iTvleba. trQptiq­i [berZ.) rva striqonuri leqsi. CanafiqriT ga­ erTianebuli sami suraTi. triEnale [fr. vulgaruli. ¥ trigonometriuli. trigonon samkuTxedi da metreo vzomav] – maTematikis na­ wili. triOlet­i [fr.  s.  t. trikOtaJ­i [fr. romlis meoTxe da meSvide striqoni imeorebs pirvels. trio] – 1. 2. triviAlur­i [fr. sinon. originalobas mok­ lebuli. triptychos sammagi] – 1. trQo [it. sami mom­ Rerlisa an sami damkvre­ lisagan Semdgari ansamb­ li. `mTvaris motaceba~. trivial] – 1.  medudukeTa t. 2. trigonomEtria [berZ.  k.)] – saerTaSoriso gamofena an festivali. trilogia] – erTi avtoris sami Txzuleba. trilOgia [berZ.-is seqcia (maRaziaSi).

): sami politikuri da va] – (anat. triumvQrat­i [laT. saxelwodeba Sokoladis kaci. moRvaweobisaTvis. sebi an galoba raime dRe­  trumi Scd. ratus < tres (trium) sami da vir 2. trQum­i [holand.) msvleloba.  ixmareba agreTve triumefeqturi ileTi.  akrobatuli t. gankuTvnili raime mizniT erToblivi mefisaTvis. Zvel romSi I s. am wreebs Soris moqceuli fo. t. trumeau] – kedlis maRali sarke. mamakaci.tri -520- msgavsi TaRiani nageboba. ufro cxeli sartyeli. tropagembanisa da fskers Soris. kanfetisa. (s. tropikos (kyklos) mosabrunebli (wre)] – 1. trQumo [fr.) samTava kunTi samxedro moRvawis kavSiri. ¥ triumfuli da satrium2. adgili – dedamiwis yvelaze  t.triUfel­i [germ. t. triumphus] – vatoridan CrdiloeTiT an didi warmateba. ek­ trQumf­i [laT. wvivisa). tyeebi. am warmatebiT rebuli.  t. truc] – marjve. moRvawe] – 1. taxti. wel­ trQcefs­i [laT. Tirkmela. triumvi. romlis mizani iyo umaR­ lesi Zalauflebis xelSi trOn­i [berZ. rion] – marTlmadideblur gankuTvnilia meqanizmebisa eklesiaSi: salocavi leq­ da tvirTisaTvis. triumfuli (satriumfo) ¥ tropikuli. thronos] – mdid­ Cagdeba. rulad morTuli savarZeli 2. saswaulis an wmindanis pa­ tivsacemad. warmosaxviTi wre gamowveuli zeimi.) sami piris SeTanxmeba amaRlebuli. Truffel] – 1. niSnavad agebuli WiSkris trQuk­i [fr. dedamiwis zedapirze. brwyinvale samxreTiT 23°27’­iT daSo­ gamarjveba. berZ. (gadat. WiSkari (an TaRi) – raime  t.­Si (Zv. soko. didi gamarjvebis aRsa­ sicxe. . (mxris. trium] – ge­ mis SigniTa saTavsi qveda trOpar­i [gviand. xerxi. triceps samTa­ TaRr. qveynebi. asvla (tronze aRsay­ dreba). faluri. trOpik­i [berZ.

3. Truppe] – Teatris an cirkis msaxiobTa ko­ leqtivi.-521[berZ. tun tropOsfero tUber­i [laT. truism] – sa­ yovelToad cnobili. sasunTqi sistemis midreki­ leba infeqciisaken. rome­ lic azianebs filtvebs.  kartofilis t. ori dabali karada.] – 1. tUmba [< berZ.­Si: provanseli (provansi _ ist. tunturi] – deda­ miwis arqtikuli sartyelis samxreTi zona – utyeo siv­ rce. irTvebian. Cac­ muloba. nadavli.) – tropikuli xe. sapirfareSo. abjar­abgars. sfero] – dedamiwis atmos­ feros qveda nawili.  sabaleto t. bana­ luroba. sagzao t. toilette] – 1. saxsrebs da sxv. 2. mrgvali nageboba afiSe­ bis da gancxadebebis gasak­ ravad. sarkiani magida. Wleqi). romelsac sawolTan dgamen. trUizm­i [ingl. tropos mobruneba da sphaira burTi. tuber korZi. tuberculum korZi.. romle­ bic gamoyenebulia saweri magidis sayrdenad.  tungo Scd. olqi sam­ xreT safrangeTSi) poeti. 2.  kaklis xis t. tuberkUloz­i [laT. romelTa­ nac icvamen.  t. ornamentuli samkauli. trophée] – 1.-is dispanseri. gac­ veTili WeSmariteba. xorcmeti] – 1. sadac mudam sicivea. ag­ reTve Zvlebs. morTuloba (upi­ ratesad qalisa). trubAdur­i [fr. tuAlet­i [fr. patara ka­ rada. omis dros gamarjvebulis mier xelT Cagdebuli saWurveli da sxva samxedro qoneba. tUng­i (Cin. trUpa [germ. romlis Teslisganac iRe­ ben maRali xarisxis teqni­ kur zeTs. (qarT.  tuberkuliozi Scd. . tUndra [< fin.  tumboCka Scd. trOfei [fr. romelic gamoxatavs sa­ Wurvels. 2. xorcmeti] – zogi mcenaris miwisqveSa gamsxvilebuli Rero an fesvi.  moduri t. romelic umRerda raindo­ bas da siyvaruls. saWiro oTaxi. gadamdebi daavadeba. sinon. troubadour] – me­11­13 ss. 2. 3.

touchē < toucher  saerTaSoriso t. tUrbina [fr. natis bolo t. romelsac Zv.. airis an wylis energias  saWadrako t. veli t. tourisme] – 1.  samTo t. tUnika [laT. evropis garSemo. tournēe] – 1.  t. romelic orTqlis. romelSic turbineus grigalisebri] – yvela monawile erTmaneTs Zrava. nawile erTxel gamodis. TiTojer xvdeba. tUrnir­i [germ. an danaleqi forovani qani. sezoni. saavtomobilo gzebis ga­ t. ¥ turistuli. cxrili. tUrne [fr. qveynis gacnobisa da  erevnis t. sagzuri. tourbine < laT. touriste] – piri. tofus]  turbini Scd. msaxiobTa an sportsmenTa sagastrolo mogzauroba romelSic misi yoveli mo­ garkveuli marSrutiT. – vulkanuri warmoSobis tUrizm­i [fr. turnier] – spor­ tuli Sejibreba. fexburTis Cempio¥ turnesi. mogzauroba ama Tu im mxa­ iyeneben saSen masalad..) TiToe­ 2. mogza­ uroba wriuli marSrutiT.  qarTvel msaxiobTa t.tun -522- tUnel­i [ingl. sayvanad da sxv. tour] – raime Se­ jibrebis. pianistTa  turnisa Scd. Tuff < laT. saTvis. marSruti. wisqveSa. romelic turizms misdevs.  wylis t. tUf­i [germ. tunica] – usaxelo turistul mogzaurobaSi an moklesaxeloebiani pe­ monawileobs.  s.. ris. 2. tunnel] – mi­ Jebis mizniT. konkursis nawili. tUr­i [fr. konkursis SesarCevi t. saTxiulamuro t. dasvenebis mizniT. orTqlis t. tUSe [fr. toga) qveS. meqanikur energiad gardaq­ ¥ saturniro. t. ame saWadrako turniris pirrikaSi. roma­ elebi icvamdnen togis (ix.  t. rangi. miznebi­ tUrist­i [fr. sportis saxeoba – jgufuri uli pianistisTvis kla­ laSqroba organizmis gaka­ viSze TiTis dakvris da­ . wyalqveSa an sam­ To nageboba rkinigzis. mnis. Sexeba] – 1. (mus..

ouverture] – operis. t. xelisufleba. laT. usurpatio] – ukanonod xelSi Cagdeba (Zalauflebisa). iyeneben saxazavad. (sport.  u. ultra iqiT. ¥ uvertiurisa. xmareba. 2. wamouyenes.-523maxasiaTebeli manera. Savi an feradi. dasvenebis dRe paraskev saRamodan or­ SabaT dilamde (romelsac Cveulebriv atareben qa­ laqgareT). aRniSnavs risame farglebs u uvertQura [fr.  u. saxatavad da sa­ werad. ultimatum] – kategoriuli moTxovna. Cveuleba. daukres. ultra. ro­ melsac upiratesad sasule orkestri asrulebs.. vinc ukanonod Caigdo xelSi Zalaufleba an mi­ iTvisa raime. UvraJ­i [fr.  t. nawarmoebi] – didi forma­ tis mdidruli..) klasikur Widao­ baSi: moWidavis orive beWiT erTdroulad xaliCaze Se­ xeba (da gadagoreba). uzurpAcia [laT. miTviseba (sxvisi uflebebisa). ga­ daRma] – rTuli sityvis pir­ veli Semadgeneli nawili. ¥ ultimatumuri. ultimAtum­i [gviand. rac gamocemul bgeras aZlevs gansakuTrebul elfers. 2.  u. rac damarcxebis niSania. sxva Teatraluri warmodgenis musikaluri Sesavali. Cveva. Tusch] – mokle musikaluri misalmeba.  ultumaturi Scd. uQkend­i [ingl. ult uzurpAtor­i [laT. uxvad dasu­ raTebuli gamocema. tUS­i1 [germ.. . week-end < week kvira da end bolo] _ `kviris bolo~. tUS­i2 [germ.  `daisi~-s u. gamoyeneba. ouvrage samuSao. [laT.  uvertiurasi Scd. usus] – 1. usurpator] _ is. romelsac Seus­ ruleblobis SemTxvevaSi mohyveba di plomatiuri ur­ TierTobebis gawyveta da Zalis gamoyeneba. Tusche] – spe­ cialuri wylis saRebavi.-iT xazva. Uzus­i [laT.  wiTeli t. moTxovna.

ultraiQsfer­i [laT.ult -524tuli Sejibreba. unQkum­i [laT. saSualeba. unicum er­ TaderTi] – rac unikums war­ moadgens. warmoadgens Zalian maRali sixSiris drekad rxevebs. ultrAbgera [laT. ultra iqiT. gadaRma] – bgera.  ultramoklesi Scd. universQada [universi(teti) da (olimpi)ada] – studen­ tTa saerTaSoriso spor­ . maRazia (mokled: univermaRi). ultra iqiT. TvaliT ar aRiqmeba. univErsum­i [laT. gadaRma]: ultraiisferi sxivebi – maRali sixSiris eleqtro­ magnituri rxevebi optikur da rentgenis sxivebs Soris.  ultraiisferi. umaRlesi saswavlebeli da samecniero dawesebuleba.  u.  u. eqsperimenti. ukiduress. 2. unicum erTa­ derTi] – Zalian iSviaTi ram. ultra iqiT.gadaRma] _ ultramokle talRebi _ radiotalRebi. codna. romelic gankuTvnilia zo gad sa gan ma naT leb lo da samecniero­politikuri codnis asamaRleblad. unikAlur­i [laT.  Tbilisis iv.  s. unitaire – mTli­ ani. erTiani. unitArul­i [fr. 2. rasac mravamxrivi daniS­ nuleba. romelsac aqvs sxvadasxva sabunebismetyvelo­maTema­ tikuri da humanitaruli ganyofileba (fakulteti). saxarato ConCxi. Zalian iSviaTs. ¥ universiadisa. javaxiSvilis saxelobis u. universQtet­i [laT. ultramokle (talRebi). gamoyeneba aqvs. eqsponati. saxelmZRvanelo. u.  kulturis saxalxo u.  universiadasi Scd. mra­ valmxrivi. universitas (universitatis) erToblioba] – 1.. universAlur­i [laT. rac bevr rasme moicavs. gaerTianebuli] _ unitaruli saxelmwifo _ ise­ gareT myofs. saxelwodeba dawesebule­ bisa. universum] (filos. u.  u. ultrAmokle [laT. ¥ sauniversiteto. romelsac adamianis yuri ver aRiqvams. yvela arsebuli. universalis sayovelTao] – 1. oqsfordis u.) mTliani samyaro. romelTa sigrZe 10 metrze naklebia. ¥ ultramoklisa. u.

romelSic inaxa­ ven micvalebulis kremaciis (dawvis) Sedegad darCenil ferfls. urAnos­i [berZ. uti- . 2. 3. Uranos] – 1.  terminebis u.  u. uranos ca. urAnia [berZ.) Tanavaskvlavedebisa da SeuiaraRebeli TvaliT uti xiluli varskvlevebis aR­ wera. afrodites erT­erTi epi­ Teti. geas (dedamiwis) Svili. uranogrAfia [berZ. ekonomikisa da kulturis Tavmoyra did qalaqSi. romelsac xelSi glo­ busi uWiravs. risame narCenebis Casayrelad. 2. warmodgenili hyavdaT qa­ lad. qalaqis cxovrebis Tavise­ burebebis gavrceleba. utilitArizm­i [< laT. WurWeli. utilis sasargeblo] – narCenebi (jarTi. romlis saqmea Tanamedrove didi qalaqe­ bis daproeqteba da mSeneb­ loba. romelic dgas quCebSi papirosis nam­ wvavebis. qaRaldi da sxv. unifikAcia da unificQreba [laT. unus erTi da facio va­ keTeb] – saerTo normaze gadayvana. romelic ar aris dayofili federaciul elementebad (Statebad. ast­ ronomiis mfarveli muza. romelsac aqvs Wri­ li biuletenebis Casayre­ lad faruli kenWisyris dros. urbanizAcia [fr.-is Segroveba.). u. urbanus qalaqisa] – 1. ro­ gorc nedleuli. urbanisation – < laT. berZnul miTologiaSi: cis RmerTi. Urna [laT. utilizAcia [laT.) mzidan rigiT meS­ vide planeta didi mzis sistemisa. romlebic gamousadegaria. utilis ga­ moyeneba] – gamoyeneba ri­ same.-525Ti saxelmwifo. 2. 2. taxtidan Camoagdo Tavisma Svilma kronosma. Util­i [laT. urna] – 1.-is Cabareba. Urania] – berZ­ nul miTologiaSi: 1. mxa­ reebad da sxv. magram var­ ga gadasamuSaveblad.). (astr.  soflis u. zeca da graphô vwer] – (astr. gaerTianeba. specialu­ ri yuTi. Cvrebi. WurWeli an yuTi. mosaxleobis. urbanQstika – xuroTmoZRv­ rebis dargi.

(s. utopiuri socializmi – fa [it.. miswrafeba imisaken. fabrica saxe­ sazogadoebis Seqmnis Se­ losno] – samrewvelo sa­ saxeb. samxedro xe­ sargeblobis princi pi.w. ileTebs. rac fabufolOgia [ingl. ufo (mr. komiresobamde miyvana da maTi teti. ide­ obieqti (gmo) – mecniereba alisturi filosofiur­ `gamoucnobi mfrinavi obi­ eTikuri moZRvreba.. lovneba] – CineTis samxedro 2.i. s. brZolis ileTebs sxva­ utOpia [xelovn. rac ar emyareboda warmo. gamorCnen rasme.) fantastikuri ram. sity. romelic Sei­ yvelaferSi naxon sargeb­ cavs specifikur varjiSebs.) metismetad gaxazva ¥ fabrikuli da safabriko. yofas. risame. 2.  u. loba. gegmebi. (wign. ganuxorcielebeli ocneba. makaronis f. fexsacmlis utrQreba [< germ. ararsebuli adgili] – uwyobs xelovnebis srul­ 1. u ar da topis adgili mis gareSe. damaxinjeba. ralis safuZvlad iTvleba USu [Cin. gardaqmnisa da idealuri fAbrika [laT. f fantazia. gazviadeba. Object gamoucnobi mfrinavi  mefabrikesi Scd.) warmoeba. ufos) Unidentified Flying ¥ mefabrikisa. utopia da dasxva saxis iaraRTan da berZ.  flobde u. rom xelovneba. UFO anda rikanti. am bgeris aR­ Zirfesviani socialisturi mniSvneli noti.uto -526- litas sargebloba] – 1. fa] – musikaluri gamis moZRvreba sazogadoebis meoTxe bgera. ganuxorcielebeli ocneba. (wign. romlis eqtebis~ (e. sportis saxe. ukidu­  f. . romelic uSvebs upi­ sazogadoebis evoluciuri ratesad msubuqi da kvebis ganviTarebis obieqturi ka­ mrewvelobis saqonels. nonebis codnas. `mfrinavi Tef­ mixedviTac adamianis mo­ Sebis~) Sesaxeb.  qaRaldis f. romelic xels (e. utrieren] – f. mefabrike _ igivea. ¥ utopiuri.

ro­ veli adgilis dakavebisa. fAil­i [ingl. 2. . rioni zadebuli] – mza safabriko saqarTveloSi] – frinveli nawarmi. qaSanuri).  f. istoria. 2. romelSic Sere­ duqti. masSi asaxuli ambebi. faience] – 1.-527- fak fabrQkant­i – fabrikis pat­ f.) calke­ uli aqvs ZenZi (Cla) gaJRen­ uli stadia. fabula] – mxat­ zadeblad. favor keTilganwyobi­ garkveuli wesiT Caweril leba] – 1. nanadirevi. phase < berZ. melsac meti Sansi aqvs pir­ Sekvra] – lampari. warmoebis sabolo­ (xoxobi) qaTmis ojaxisa. plastikis yda an parki qa­ Raldebis Sesanaxad. ti. fabricatus dam­ Phasis axlandeli md. file] – 1. nivTierebani. sinon. od damuSavebuli produq­ Zvirfasi gareuli frinveli. phasianos (orroni. romelic monacemTa ganuyofeli er­ sargeblobs gavleniani pi­ Toblioba. Sedgeba joxisagan. ramikul nakeTobaTa dasam­ fAbula [laT. fazAneb­i [berZ.  romanis f. naxevrad fabrikati – nawi­ lobriv damuSavebuli pro­ faQans­i [fr. fakElcug­i [germ. phakelos kona. mizezi raime Tili sawvavi siTxiT. Txroba. romlis wakiTx­ ris keTilganwyobilebiT. movlenis an procesis gan­ viTarebaSi. Txeli  fabulasi Scd. favOrit­i [fr.) 2. adamiani. melic kaSkaSa aliT iwvis.  f. ¥ fabuluri. va erTdroulad xdeba. am masis nakeTobani gamom­ wvari da moWiquli (qarT. phasis sac erTi mxridan Semoxve­ gamovlena] – (wign. fabulisa. kompiuterul mexsierebaSi < laT.-Si Sevida. ro­ fAkel­i [< berZ. nis) fazisis (frinveli) < fabrQkat­i [laT. favorite (mdedr. raime SejibrebaSi: sport­ smeni (doRSi – cxeni). vruli nawarmoebis Sina­ arsi.-is WurWeli. sanaTi. iyeneben ke­  naxevarfabrikati Scd. damTxvevebi. romel­ fAza [fr. Ti­ xis masa. Fakelzug <  molaparakeba garkveul Fakel CiraRdani da Zug svla. romelic Semdeg sa­ ulia TabaSiri da sxva bolood unda damuSavdes.

mouri­ debeli (qceva.  familaruli Scd. 2. fakUltet­i [< germ. procesi] – CiraRdnebiani svla. fAlos­i [berZ. moqmedi dro da dro. falsifikAcia [laT. saojaxo] – me­ tismetad Sinauruli. (fleSebi). gamyalbe­ beli. Cais f. fAlanga [berZ. mimarTva vinmesadmi. 2. toni.. phalanx (phalangos)] – 1. ro­ gorc bunebis mwarmoebeli Zalis simbolos gamoxa­ tuleba. risame gayalbeba. arasaval­ debulo. gawvrT­ nil cxovelebs aCvenebs da sxv. SesaZlebloba] – umaRlesi saswavleblis ganyofileba. moxetiale muslimani beri. 2. kursi. fAkir­i [arab. urTierToba da sxv.). qalisebri xma. fAlcet­i [it. fleSi (fleSebi). Zvel saberZneTSi: qveiTi jaris sabrZolo wyoba – erTmaneTTan mij­ rili mwkrivebi. falsifico vayalbeb] da falsificQ­ reba [germ. risame xarisxis gauarese­ ba.  Rvinis f.  istoriis f. unarianoba. Fakultat < laT. warmodgenili asarCevad. davriSi.  f. teqnikuri universitetis avtomeqanikuri f.  universitetis sxvadasxva f. faqir Raribi] – 1.  istoriuli faqtebis f. facultas (facultatis). falsifikAtor­i – falsi­ fikaciis Camdeni. Tayvans scemdnen Zveli xalxebi (`falosis kulti~).. romelic fokusebs akeTebs. 2. SesaZlebloba] – SesaZlebeli. familiAruli [laT. fakultAtur­i [fr. falsifizieren] – 1. sadac aswavlian garkveul momijnave samecniero dis­ ci plinebs. indoeTSi: moxetiale beri. phallos] – mama­ kacis sasqeso organo. . familiaris ojaxuri. mamakacis Zalian wvrili. f.fak -528 bagrationis f. facultattif < laT. falseto] – 1. mom­ Rerlis xmis gansakuTrebiT maRali registris bgera.. samedicino universitetis samkurnalo f. falangebi – TiTebis mok­ le lulovani Zvlebi. facultatis unarianoba.

fanaticus gaSmagebuli] – fanatizmiT Sepyrobili adamiani. fantAzia [berZ. fanaberia] fantAstika – 1. brmad­ morwmune. fantasturi Scd. fantasmagOria [berZ. 2. zRapruli. fanatisme] – 1.  fantastiuri. romlebSic aRwerilia ga­ mogonili. fanfaron] – mkvexara baqia. oc­ neba. f. farvAter­i [holand.-529- far fanabEria [holan. fAntast­i – mwerali – fan­ tastikuri nawarmoebebis avtori. warmosaxvis produqti. 2) gamsWvaluli.) raime saqmiT an ideiT ukiduresi gataceba. fantaziasTan – qedmaRloba. sxeulis an misi nawilis modeli naturaluri sidi­ disa. dakavSirebuli. Zalaze ucnauri. pharaôch < eg­ vi pt. phantasma moCveneba da vlaparakob] – fantastikuri warmodgena risame Sesaxeb. trabaxa. fanfAron­i [fr. (gadat.  mdidari f. brmadmorw­ muneoba. 2. fantOmur­i – tkivili (me­ dic.  fanatiuri Scd.] – Zveli egvi ptis me­ feTa tituli. moC­ venebiTi ram.  f. SemoqmedebiTi warmosaxvis. phantasma moCveneba] – 1. 2. varater] . fanatQkos­i [laT. yoyoCoba. fan­ tastikaze damyarebuli. bRenZiaoba. literaturuli nawarmoebi. ¥ fanatikuri. bodviTi Cvenebani. kudab­ zikoba. gulzviadoba. phantasia war­ mosaxva] – 1. fantastikuri mov­ lena. kinofilmi. ararealuri. gamogoni­ li.  namdvili f. fanAtizm­i [fr. warmodgenis unari.) – tkivilis grZnoba amputaciis Semdeg araarse­ bul kidurebSi. farAon­i [fr. moCveneba. fantône berZ. romani. mediduroba. relogiuri rwmeniT ukidu­ resi gataceba.-ia. rwmena. 2. zebunebrivi am­ bebi. fAntom­i [fr. fantastikuri – fantastikiT (mniSv.  f. ampartavnoba. ararealuri ram. iyeneben TvalsaCino­ ebisaTvis samedicino sas­ wavlebelSi da sxv.

¥ farmacevtikuli da farmacevtuli.far -530aRsrulebaSi ieso qristes mier. damzadebas.) – visame pozici­ aze. romelsac farmacevtu­ li ganaTleba aqvs. romelic ganTqmuli iyo Zvelad Tavisi SuquriT] – eleqtruli fari avtomo­ bilze. phare kunZuli fa­ rosis saxelis mixedviT aleqsandriis (egvi pte) ax­ los. ebraelTa polit. motociklze da a. sastikad dasajes kidec is jvarze gakvriT. farmAcevt­i – afTiaqis muSa­ ki. rac far­ macia. koleji. f. mxolod garegnul . visame gavlenis qveS yofna. pharmakeia wa­ mali] – mecniereba. kenti] – Zv. ¥ farmakologiuri da safarmakologio. II s­mde. farmacEvtika [berZ. wamalTmcodneoba). farse] – 1.  f. Senaxvisa da gacemis wesebs. gzis gasanaTeblad. qadagebda wesebis mkacrad dacvas. cnobari. visime farvaterSi svla (yofna da sxv. romelic Seiswavlis samkurnalo nivTierebaTa moqmedebas organizmze (qarT. fArs­i [fr. (s. mxilebul iqnen saRvTo we­ sebis.) gamokvleva. II s­dan ax.­religi­ uri seqtis wevri. romelsac devnid­ nen da kriWaSi edgnen mas.S. romelic – (zRv. sinon. es seq­ ta arsebobda sadukevelTa gverdiT Zv. ebr.romelic Seiswvalis samkurnalo wam­ liT saSualebaTa mopovebas. w. fAr­i [fr. farisEvel­i [Zv. farmAcia [berZ. f. farenhAit­is Termometri – Termometri. romlis skala­ zec yinulis dnobis wer­ tilia aRniSnuli +32°­iT. saxalxo Teatris saxeoba. w. ganaTleba.  farmacevtiuli Scd. farmakolOgia [berZ.saiqio cxov­ rebisaTvis zrunvas. feruSim – gamoyofili. xolo wylis duRilis wer­ tili +212°­iT.  avtomobilis f.) sanaosnod gamosa­ degi wylis sivrce. pharmakeutike] _ igivea.  f. WeSmaritebad acxadebda sakuTar Sexedulebebs. pharmakos wamali da logos moZRvre­ ba] – mecniereba. ebrZo­ da elinistur kulturas.

SemTxveva. visime xelmoweris zusti piri. movlena. vodevi­ li erTgvari uxamso Sina­ arsisa. raime nakeTobis garegnuli Sesaxedaoba. .) raime garkveuli xerxi. fatum] – (wign.) bedis­ weris (fatemis) arsebobis. (saubr. 3. qalaqebis da sxv. masxroba.. factum gakeTe­ buli] – namvilad momxdari ambavi. fauna] – cxovelTa samyaro (Sdr. gverdiTi f. 3. msubuqi komedia.) gardauvali bedi. fAqs­i [ingl. fatalis sa­ bediswero] – (wign. fAs­i [fr. tropikuli f. (gadat. faqsQmile [laT. фарш < fr. fAta­mOrgana [it. fAson­i [fr. face] – winamxare. flora). wi­ na xedi. sabuTis. fatAlur­i [laT. farce] – dakepili da Sezavebuli xorci an sxva ram produqti saWmlis mosamzadeblad: sateni. romlis mixedvi­ Tac aris Sekerili raime (tansacmeli.  faunasi Scd. fata morgana] – miraJis nairsaxeoba. fAsad­i [fr. fax < laT. fatAlizm­i [< laT. fexsacmeli). winaswar gansazRvruli be­ dis gardauvlobis rwmena..) TiTqos gangebiT faq gardauvali. forma. bediswe­ ra. fAuna [laT. manera. fAqt­i [laT..  wina f. 2. fArS­i [rus. ukana f. facade] – Senobis gareTa mxare. am gziT miRebuli Setyobineba. forma. fax simile Seqmeni msgavsi] – mo­ wyobiloba brtyel gamosa­ xulebaTa cifruli saxiT gardasaqmnelad da sate­ lefono xaziT maT gada­ sacemad.) cinikuri xumroba. SemTxveva. romlis drosac horizon­ tze Cndeba Soreuli kun­ Zulebis. faxsimile ga­ akeTe msgavsi] – xelnaweris. fason] – 1. ¥ faunisa. modeli. fAtum­i [laT.  saqarTvelos flora da f. zRvis f.  f. mTebis.. sabediswero.-531farTod iyo gavrcelebuli Sua saukuneebSi dasavleT evropaSi. 2. fatalis] – (wign. obieqtebis swra­ fad cvalebadi da damaxin­ jebuli gamosaxulebani.

 f. masala. romlis drosac ramdenime damou­ kidebel saxelmwifosgan Seqmnilia erTi mTliani saxelmwifo. federAcia [fr. ¥ faqtobrivi.  mniSvnelovani f. feEria [fr. factor mkeTe­ beli. gasayidad gagzavnili sa­ qonlis darTuli sia.  f. saxelmwifo Sekvra. partia. sa­ xelmwifo wyobilebis fe­ deraluri sistema. wyo­ bilebis forma. sxv.  faSasi Scd. foederare kavSiri] – 1. sazogadoebaTa kavSiri. pasa] – umaRlesi samxedro an samoqalaqo wo­ debuleba Zvel osmaleTSi (TurqeTSi). ¥ faSisturi. federation < laT. fASist­i – faSizmis momxre. .  f. muslimanur qve­ yanaSi. risame struqtura. féerie < fée feria] – 1. féderalisme < foedus kavSiri] – 1.-ebis ganzogadeba. agebuleba] – 1. mxat­ vruli nakeTobis zedapiris Tavisebureba. ¥ faSisturi.  faqtiuri Scd.raodenoba.  faqturasi Scd.  fexburTis f. politikuri mimdinareoba. gasayidi fasi da sxv. 2. egvi pteSi da zog.. 2. fascismo] – yve­ laze ufro agresiuli po­ litikuri mimdinareoba da aSkara diqtaturis forma. factura damu­ Saveba.  naxatis f. calkeul organizaciaTa. mwarmoebeli] – (wign.faq -532axorcielebs Sovinizmisa da rasizmis politikas. 2. saWadrako f. faSisturi organizaciis wevri. ¥ faqturisa. viTareba. federAlizm­i [fr. saxelmwifo.  f. Teatraluri an sacirko sanaxaoba zRapruli Sina­  istoriuli f. reJimi. f. movlenis mizezi. fASizm­i [it. romelic cdilobs aseTi sistemis Seqmnas.. monacemebi. fAqtor­i [laT. fASa [Turq. ¥ federaciuli. ¥ faSisa.) raime procesis. f. fAqtura [lT. ro­ melSic aRniSnulia saqon­ lis saxelwodeba. damyarebuli federaciis princi pze. f.

fEixoa [esp. feixoia Scd. phoinix (phoinikos] – zogi Zveli xal­ xis miTologiaSi: frin­ veli. araCveuleb­ rivi movlena. Zala. cocx­ ldeba (ixmareba.) momxiblavi. 2.. iSviaTi. ¥ feletonuri da safeletono. weris f.  feixoisa. romelic sikvdilis moaxloebisas TiTqos Tavs feo iwvavs da kvlav aRdgeba Tavisi ferflidan. feuilleton] _ iumoristuli an satiruli nawarmoebi saWirboroto sakiTxebze (Cveulebriv sa­ gazeTo statia). faex (faecis) na­ leqi) – adamianis Sardisa da ganavlis narevi.  f.  f.) manera. (gadat.  f. momxiblavi.  feixoasi.) stili. dadgmuli sxvada­ sxva scenuri efeqtis gamo­ yenebiT. f. fenOmen­i [berZ. feodalis] – feodalizmis dros feo­ dis – mefis an ufrosi fe­ odalis mier miniWebuli miwis­mfobeli sxvadasxva (Cveulebriv samxedro) sam­ saxuris fasad. rome­ lic swavlobs mcenareTa da cxovelTa sicocxlis periodul movlenebs (mag.) raime TvalsazrisiT gansakuTre­ buli. warmodgena. ¥ fenomenuri da fenomenaluri. fEniqs­i [berZ. am xis nayofi. (s. felEton­i [fr. phainimen movlenili] – (wign. ¥ feodaluri. rogorc mudmivi ganaxlebisa da aRorZinebis simbolo).] – sazogadoebrivi . (s. mexsiereba. f. f. Tema. rac ganpirobebulia weliwadis droTa monacvleobiT. moma­ jadoebeli sanaxaoba. phaino vuC­ veneb da logos moZRvreba] – biologiis nawili. codna. romelic feleto­ nebs wers. feodalisme < laT. mcenareTa ayvavebas. ikeTebs mwvane wvnian momJavo­tkbil na­ yofs. feletOnist­i – gazeTis muSaki. frin­ velTa gadafrenas).-533arsisa. fenolOgia [berZ. momaja­ doebeli. feodAlizm­i [fr. Feijoa] – subtro­ pikuli xe.  f. aristokratia. fekAlia [laT. feOdal­i [laT. feeriul­i – feeriis xasi­ aTisa.

fer

-534ujredSi da xels uwyobs organizmSi mimdinare qi­ miuri reaqciebis daCqare­ bas. fermentAcia [< laT. fermento viwvev gafuebas, gaRvivebas] – gafuebis, gaRvivebis pro­ cesi. fErmer­i [ingl. farmer < fr.] – fermis (mniSv. 1) patroni an moijare. ¥ fermeruli da safermero.  f. (s.) meurneoba fertilUroba [laT. fertilis nayofieri] – organizmis unari, warmoqmnas STamomav­ loba. feSenebEluri [ingl. fashionable] – didi gemovnebiT mowyobili; moduri.  f. sastumro.  feSenebluri Scd. festQval­i [fr. festival] – xe­ lovnebis ama Tu im dargis miRwevaTa Cveneba, daTvali­ ereba sazeimo viTarebaSi.  Teatraluri f., musikaluri f., qarTuli kinofilmebis festivali. ¥ safestivalo.  s. programa, s. afiSa. fEtiS­i [fr. fétiche < port. fetiso jadosnoba] – 1. usulo

wyobileba, romelic win uswrebs kapitalizms da, romlis drosac feodals mTlianad ekuTvnis warmo­ ebis saSualebani da ara­ srulad ekuTvnian miwaT­ moqmedi yma glexebi. ¥ feodaluri.  f. wyobileba, f. saxelmwifo. fEria [fr. fée < laT. fatum bedi] 1. keltebis da romenuli xalxebis rwmeniT – mded­ robiTi sqesis idumali ar­ seba, romelic zecaSi an miwis qveS binadrobs da, romelic adamianebTan Se­ dis kontaqtSi, afrqvevs maT sikeTes an borotebas Tesavs. 2. jadoqari, sulis Camdgme­ li.  keTili f., boroti f. fErma [fr. ferme] – 1. kerZo meurneoba, sasoflo­same­ urneo sawarmo sakuTar an ijariT aRebul miwaze. 2. calke meurneoba, romelic misdevs mecxoveleobis ra­ ime dargs.  mefrinveleobis f., merZeveobis f. fErment­i [laT. fermentum] – organuli nivTiereba, ro­ melic warmoiqmna cocxal

-535-

fig

avgarozi, amuleti, sagani, TrTola, gulis cimcimi. romelsac pirvelyofili fQbroma [< laT. fibre boWko] tomebi miawerdnen zebuneb­ – boWkovani SemaerTebeli riv, magiur Zalas da Tay­ qsovilisa. vans scemdnen. fQgaro [sakuT. sax.] – qalis 2. (gadat.) iseTi ram,rac brmad mokle da farTo, usaxelo swamT, rasac eTayvanebian, Casacmeli. aRmerTeben. fQgura [laT. figura, saxe, fetQSizm­i [fr. fétichisme xeli] – 1. sibrtyis an siv­ port.] – 1. fetiSebis Tay­ rcis nawili, romelic Se­ vaniscema, usulo sagnebis mosazRvrulia daxSuli kulti. xaziT; garkveuli wesiT 2. (gadat.) brmad Tayvaniscema ganlagebulia wertilebis, risame. xazebis, zedapirebis an sxe­ fTiziAtria [berZ. phthisis ulebis erToblioba. Wleqi da iatereia mkurna­  geometriuli f.-ebi (sam­ loba] – medicinis nawili, kuTxedi, piramida, konusi romelic swavlobs fil­ da sxv.). tvebis tuberkulozs da 2. adamianis sxeulis moyva­ misi mkurnalobis meTo­ niloba, misi garegnuli mo­ debs. xazuloba. fTOr­i [berZ. phtora daRupva,  moxdenili f. mospoba] – qimiuri elementi, 3. adamianis an cxovelis mwvave sunis mqone ufero skulpturuli an grafiku­ airi. li gamosaxuleba.  sanTlis f.-ebi. fQasko [it. fiasco] – (wign.) 4. mdgomareoba, pozicia, ra­ sruli marcxi; kraxi. ime moZraobisas (mag., cekvis,  axalma wamowyebam f. gaciguraobis dros, TviTmf­ nicada. rinavisa – frenaSi). fibrilAcia [< laT. fibra  umaRlesi pilotaJis f. boWko]: gulis fibrilacia 5. WadrakSi: saerTo saxel­ _ (medic.) gulis kunTis wodeba mefisa, lazierisa, calkeuli boWkoebis daq­ etlisa, kusi da mxedrisa saqsuli – erTmaneTs da­ (paikebisgan gansxvavebiT); Sorebuli SekumSva; gulis

fid

-536 f. movlena, f. cdebi. 2. adamianis organizmTan da­ kavSirebuli (sapirisp. su­ lieri).  f. nakli, f. dasja. 3. kunTebis moqmedebasTan dakavSirebuli (sapirisp. gonebrivi).  f. Sroma, f. varjiSi. fizikuri kultura – adami­ anis sxeulis yovelmxrivi srulyofa da gamagreba fizikuri varjiSebis saSu­ alebiT. fizioTerApia [berZ. physis buneba da therapeia mkur­ naloba] – fizikuri, buneb­ rivi saSualebebiT (haeriT, wyliT, eleqtrobiT da sxv.) mkurnaloba. fiziolOgia [berZ. physis bu­ neba da logos moZRvreba] – 1. mecniereba, romelic Seis­ wavlis cocxali organiz­ misa da misi funqciebis sasicocxlo nawilebis moq­ medebas. 2. organizmSi mimdinare sa­ sicocxlo procesebi:  adamianis f., mcenareTa f. ¥ fiziologiuri.  f. procesebi, cxovelTa f. Tvisebebi. fizionOmia [fr. physionomie < berZ. phisis buneba da

farTo gagebiT: saxelwo­ deba Wadrakis kompleqtis TiToeuli qvisa, koWisa. figUruli – 1. rTuli mo­ xazulobis mqone.  f. namcxvari, f. Sokoladi. 2. rac sruldeba figurebiT (mniSv. 4).  f. sriali yinulze. figurAluri – xatovani (Tqma, gamoTqma); igavuri, qa­ ragmuli, gadakruli (la­ paraki). fidEizm­i [fr. fidéisme < laT. fides rwmena] _ idealisturi moZRvreba, romelic reli­ gias, rwmenas aniWebs upira­ tesobas mecnierul cod­ nasTan SedarebiT. fQesta [esp. fiesta] – espaneTis da sxva espanurenovan qvey­ nebSi: dResaswauli, zeimi. fQzika [berZ. physyke] – mec­ niereba, romelic Seiswav­ lis bunebis movlenaTa zogad kanonzomierebas, ma­ teriis Tvisebebsa da age­ bulebas da misi moZraobis kanonebs.  Teoriuli f., birTvuli f., f.-is kursi, f.-is gakveTili. fizQkuri – 1. fizikasTan dakavSirebuli.

gn̅omon̅ mcodne] – 1. adamia­ nis pirisaxe: saxis gamome­ tyveleba, xasiaTi, saxe ri­ same. 2. gansakuTrebuli Tvisebe­ bis erToblioba, romelic gansazRvravs adamianis pi­ rovnebas. fQkus­i [laT. ficus] – oTaxis dekoratiuli xe; aqvs sqeli tyaviseburi foToli. fil..., ...fil [berZ. philos me­ gobari, mosiyvarule, phileô miyvars] – 1. rTuli sityvebis dasawyissa da boloSi,romelic aRniSnavs moqmed pirs da iTargmneba rogorc `mosiyvarule~, `moyvaruli~, `megobari~.  filatelisti, bibliofili. 2. ganyenebuli sityvebis da­ sawyisSi aRniSnavs umTav­ resad `siyvaruls~.  filatelia. filAnTrop­i [berZ. philanthropos < phileo miyvars da anthropos adamiani] – (wign.) qvelmoqmedi, mowyale, kacT­ moyvare.  filantropi Scd. filanTrOpia [berZ. philanthropia] – (wign.) qvelmoqmedeba, kacTmoyvareoba. ¥ filanTropiuli.

-537-

fil

 f. sazogadoeba.  filantropia, filanTropuli, filantropiuli Scd. filarmOnia [berZ. phileo miyvars da harmonia harmo­ nia] – sazogadoeba an dawe­ sebuleba, romelic awyobs koncertebs da eweva mu­ sikaluri xelovnebis pro­ pagandas. filatElia da filatE­ lizmi [berZ. phileo miyvars da ateleia gadasaxadisgan ganTavisufleba] – safosto markebis Segroveba, maTi koleqcebis Sedgena. fQle [fr. filet] – 1. frinvelis xorcis an Tevzis naWeri, romelsac Zvlebi aqvs gac­ lili. 2. suki. filQal­i [laT. filialis vaJiSvi­ lisa] – raime dawesebulebis erTgvarad damoukidebeli ganyofileba, romelic sxva­ gan aris ganTavsebuli (mo­ Tavsebuli).  bankis f., muzeumis f. filiAcia [fr. filiation] – (wign.) risame ganviTareba Tanmimdevrulad, evoluci­ urad.  ideaTa f. filQgran­i [it. filigrana <

fil

-538 qarTuli f., inglisuri f., espanuri f. ¥ filologiuri da safilologio.  f. (s.) Jurnali, f. gamokvleva. filosOfia [berZ. philosophia < phileô miyvars da sophia sibrZne] – mecniereba bunebis, adamianTa sazogadoebisa da azrebis ganviTarebis uzo­ gadesi kanonebis Sesaxeb.  antikuri f., kantis f. ¥ filosofiuri da safilosofio. ¥ f. (s.) disci plina, f. (s.) sistema. filofOnia [berZ. phileô miyvars phônç bgera] – koleqcione­ robis saxeoba – musikaluri firfitebis Segroveba. filOqsera [berZ. phyllon fo­ Toli da xeros gamxmari] – vazis mavnebeli mweri. fQltr­i [fr. filtre < saS. laT. filtrum qeCa, nabadi] – xelsawyo an nivTiereba si­ Txeebis, airebis gasawmen­ dad minarevebisgan.  meqanikuri f., firfitovani f., badiani f., Sigawvis Zravas zeTis f. fQltrat­i [fr. filtrat] – 1. fil­ trSi gatarebuli siTxe.

laT. filum Zafi da granum marcvali] – 1. saiuveliro nakeToba, romelic mogva­ gonebs dawnul nawarms, dawnul maqmans, arSias wvrili oqros, vercxlis, spilenZis da sxv. mavTuls. 2. wylis niSani qaRaldze. 3. qaRaldi gamWirvale saxiT, moxatulobiT, naxWiT. ¥ filigranuli.  f. qaRaldi, f. broSi, f. beWedi. filQpika – mkacri mamxile­ beli sityva, visime wina­ aRmdeg [Zv. berZeni orato­ ris – demosTenes – sityvebis philippikas­s mixedviT, rom­ lebic mimarTuli iyo me­ fe filpe makedonelis wi­ naaRmdeg]. filQster­i [germ. Philister] – SezRuduli gonebisa da farisevluri qcevis adami­ ani, romlis intersebi Se­ mofarglulia yoveldRi­ uri wvrilmanebiT; meSCani, obivateli. fQlm­i [ingl. film] _ igivea, rac kinofilmi. filolOgia [berZ. phileô miy­ vars da logos sityva] _ im mecnierebaTa erToblioba, romlebic Seiswavlian ena­ sa da literaturas.

-5392. mdinaridan miwis qveS ga­ suli da gafiltruli, da­ salevad vargisi wyali, fSa, fSani. filtrAcia [br. filtration] – 1. filtrSi gatarebiT gaw­ menda (siTxis, gazisa). 2. siTxis gaJonva forovan garemoSi. fimQam­i [berZ. fhimima] – 1. keTilSobiluri nivTiereba mosawevad, sakmeveli, aseve aromatiuli boli (kvamli), romelic am nivTierebis wvis Sedegad warmoiqmneba. 2. (gadat.) aRtacebuli (aRfr­ Tovanebuli) qeba (SeZaxeba), pirferoba, mliqvneloba.  f. vinmesTvis moweva. fQnal­i [it. finale] – 1. risame bolo, daskvniTi nawili; daboloeba.  piesis f., operis f. 2. sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  saqarTvelos Tasis gaTamaSebis f. fexburTSi. ¥ finaluri da safinalo.  f. (s.) scena, f. (s.) Sejibreba. finAlist­i – (sp.) finalis (mniSv. 1.) monawile. finAnsebi [fr. finance] – fuli, rogorc sameurneo brunvis elementi.

fio

 saxelmwifo f.-ebi, f. saministro. ¥ finansuri da safinanso.  f. (s.) operacia, s. organoebi, sawarmos f. (s.) mdgomareoba.  mx. finansi ar ixmareba.  finansiuri Scd. finAnsist­i – 1. safinanso saqmeebis specialisti. 2. kapitalisti, romelic msxvili safinanso opera­ ciebs awarmoebs. fQnik­i [berZ. phoinix phoinikos] – finikis palmis nayofi; indisxurma. finikis palma – palma, ro­ melsac aqvs didi frTisebri foTlebi; isxams uwvno tkbil, yuaTian nayofs. fQniS­i [ingl. finish damTavreba, daboloeba] – 1. siswrafeSi sportuli Sejibrebis bo­ lo nawili.  100 metrze rbenis f. 2. aseTi Sejibrebis bolo punqti.  f.-Tan axalbeda morbenali miiWra pirveli. ¥ safiniSo.  s. boZi, s. lenti, s. xazi. fQord­i [norveg. fjiord] – zRvis viwro yure, romelic xmeleTSi Rrmad aris SeW­ rili, Cveulebriv aqvs ma­

fir

-540-

Rali, cicabo, kldovani napirebi. fQrma [it. firma xelmowera] – savaWro an samrewvelo sawarmo; sawarmoo gaerTi­ aneba.  ucxouri f.-ebi, saavtomobilo f. safirmo – rac uSualod aris dakavSirebuli ama Tu im samrewvelo dargTan an sawarmosTan.  s. maRazia, s. nisani. fQrman­i [spars. firman] _ ira­ nis Sahis, TurqeTis (osma­ leTis) sulTnis da zogi sxva mahmadianuri qveynis mmarTvelis brZanebuleba. fQrn­i [ger. firn] – msxvilmar­ cvlovani mkvrivi Tovli, romelic grovdeba mTiani raionebis Cavardnil adgi­ lebSi (Tovlis mijnis ze­ viT) da polarul qveynebSi; warmoadgens gardamaval stadias Tovlis da yinuls Soris. fQsk­i [laT. fiscus] – (wign.) saxelmwifo xazina. fQstula [laT. fistula] – (me­ dic.), romelime Sinagani organodan gareT gamomava­ li mili (bunebrivi an xe­ lovnuri).

fisharmOnia [ger. Fisharmoni-

um] – klaviSebiani da sa­ berveli momcro sakravi.  fisgarmonia, fizgarmonia Scd. fiuzElaJ­i [fr. fuselage] – TviTmfrinavis korpusi. fQqs­i [laT. fixus mtkice,uZravi, ucvleli] – 1. saqonlis dadgenili fasi. 2. zustad gasazRvruli Tan­ xa raime saxis samuSaos anazRaurebisa, gasamrje­ losi. fiqsAcia [fr. fixation] da­ fiqsireba [germ. fixieren] – (wign.) – risame aRniSvna (Cawera, Caxatva, Caxzva) an daxsomeba.  miwisZvris f. fiuCErul­i [ingl. futures transactions] – birJaze swrafi garigebebi, romlebic da­ kavSirebulia nedleulis, oqrosi, valutis, finansur da sakredito dokumentebis yidva­gayidvasTan garigebis momentSi dafiqsirebul fa­ sebSi, drois garkveuli Su­ aledis Semdeg operaciis Sesrulebisa (2­3 wlamde).  f. operaciebi. fQqcia [laT. fictio] – ganzrax SeTxzuli, gamogonili, ara­

-541namdvili ram, rasac Cve­ ulebriv iyeneben garkveuli mizniT. ¥ fiqciuri.  f. angariSi, f. Tamasuqebi.  fiqtiuri Scd. flAgman­i [holand. vlagman] – 1. samxedro xomaldebis msxvili SenaerTis sarda­ li. 2. didi samxedro xomaldi, romelzedac imyofeba raime SenaerTis sardali da ro­ melzedac aRmarTulia misi alami. 3. flotis yvelaze didi an saukeTeso gemi romelime zRvaSi, naosnobaSi. ¥ saflagmano.  s. xomaldi (gemi) _ igivea, rac flagmani (mniSv. 2, 3). flAgStok­i [holand. vlaggonstok] – alamis aRsamarTavi latani (gemze, Senobaze da sxv.). flaQer­i [ingl. flier CorTma­ vali cxeni] – sadoRe cxeni, romelic did simardes iCens mokle distanciaze. flAmingo [portug. flamingo] – wylis didi frinveli, romelsac aqvs movardis­ fero TeTri bumbuli, grZe­ li kiseri da fexebi; gav­

fli

rcelebulia tropikebSi da subtropikebSi. flAng­i [fr. flank, germ. Flanke] – marcxena an marjvena mxare mwkrivisa, mwyobrisa, fron­ tisa, jarebis ganlagebisa (agreTve sportuli moedni­ sa, Wadrakis dafisa); (qarT. sinon. frTa).  frontis marjvena (mar­ cxena) f., f.-ebidan Semovla, mefis (lazieris) f. flEgma [berZ. phlegma] – 1. metismeti gulgriloba, auRelveloba. 2. (saub.) ityvian flegmatur adamianze. flegmatQkos­i [berZ. phlegmartikos] – adamiani, romelsac neli aTvisebis unari aqvs da susti aqtiurobisa, Zne­ lad gamaRizianebeli, momT­ meni da gulgrilia. flESebi [fr. fléche isari] – (ist. samx.) sabrZolo mwyob­ ri blagvi kuTxis magvari; savele simagre cocxali Zalisa.  bagrationis f. borodinos brZolaSi 1812 w. flQgel­i [germ. Flügel frTa] – mTavari Senobis gverdiT miSenebuli an didi Senobis ezoSi mdgari patara sa­

fli

-542-

cxovrebeli saxli. flQrt­i [ingl. flirt] – msubuqi trfiali, arSiyoba. fliUger­i [germ. Flügel frTa] – xelsawyo (Tavisuflad moZravi alami, firfita an isari) qaris siCqaris da mimarTulebis gasazomad.  flugeri Scd. fliuorogrAfia [laT. flouor mxedveloba,dineba da graphô vwer] – rentgenelogiuri kvlevis meTodi adamianis sxeulis organoebisa – ga­ Suqebuli ekranidan gamo­ saxulebis fotofirze ga­ datanis mizniT.  fliuorografi. ¥ fliuorografiuli.  f. kvleva. flomAster­i [ingl. flowmaster] – fanqris saxeoba, av­ tokalmis msgavsi; sawerad (saxatavad...) aqvs forovani Reri, romelic gaJRenTilia specialuri saRebaviT. flOra [laT. Flora] – mcena­ reTa samyaro (yvavilTa, ga­ zafxulis da siymawvilis romauli qalRmerTis – Flora­s saxelis mixedviT). Sdr. fauna.  saqarTvelos f. da fauna.  tropikuli f.

flOrin­i [it. Florino] – ho­
landiis fulis erTeuli – guldenis – meore saxeli. flOt­i [holand. Floot] – qvey­ nis samxedro an savaWro gemebis erToblioba  samxedro f., savaWro f., Savi zRvis f. sahaero floti _ TviTmfri­ navebis erToblioba (sinon. aviacia, aerofloti). flotQlia [esp. flotilia] – 1. ama Tu im mdinaris, tbis, daxuruli zRvis samxedro gemebis SenaerTi.  kaspiis f. 2. specialuri daniSnulebis gemebis razmi.  sanaRmo f. fOie [fr. foyer kera] – TeatrSi, kinoSi da misT: darbazi, sa­ dac imyofebian mayureblebi sanaxaobis dawyebamde da antraqtis dros. ¥ foiesi.  foiisa Scd. foiErverk­i [germ. Feuerwerk] – ferad­feradi SuSxune­ bis gaSveba haerSi (raime zeimis dros).  feierverki Scd. fOkus­i1 [germ. Fokus < laT. focus kera] – 1. (fiz.) garda­ texili an areklili sxi­

-543vebis gadakveTis wertili.  gamadidebeli minis f. 2. wertili, romelSic foto an kinogadaRebis dros sag­ nis gamosaxuleba suraTze maqsimalurad mkafiod ga­ modis. fOkus­i2 [< germ. Hokus pokus] – marjve ileTi, tri­ uki, rac Tvals atyuebs da mayureblebis gancvifre­ bas iwvevs moCvenebiTi ze­ bunebriobiT; damyarebulia xelis simardeze, moqnilo­ baze, raime kanonzomierebis codnaze.  f.-ebis keTeba, f.-ebis Cveneba. mefokuse – msaxiobi, rome­ lic fokusebs akeTebs (sinon. iluzionisti). ¥ mefokusisa.  mefokusesi Scd. folQant­i [germ. Foliant] – didi formatis wigni, Cveu­ lebriv Zveleburi. fOlklor­i [ingl. folk-lore] – xalxuri zepiri Semoqmedeba (zRaprebi, leqsebi, andazebi, gamocanebi da sxv.). (qarT. sinon. zepirsityviereba).  folkliori Scd. fOlga [holand. folga < laT. folium furceli] – liTonis sifrifana furceli, ro­

fon

melsac iyeneben sakvebi produqtebis SesafuTavad, saamkinZo saqmeSi, sarkis warmoebaSi da sxv. fonAcia [fr. Phonation < berZ. Phônos bgera] – sametyvelo bgerebis warmoTqma. fonendOskop­i [berZ. phônç bgera, endon SigniT da skopeç vuyureb, vakvirdebi] – samedicino xelsawyo gulisa da filtvebis mo­ sasmenad. fonEtika [berZ. phonetikos bge­ risa] – enaTmecnierebis na­ wili, romelic enis bgeriT Semadgenlobas Seiswavlis. ¥ fonetikuri.  f. transkrifcia, f. gamokvleva. fOn­i [fr. fond] – 1. ZiriTadi feri, romelzedac raimea gamoxatuli.  wiTeli f. 2. risame (mag., Senobis, qanda­ kebis) ukan arsebuli siv­ rce.  cis f. 3. gadat. (wign.) garemocva, sadac rame xdeba; garemom­ cveli pirobebi.  romanis istoriuli f. fOnd­i [fr. fonds] – 1. raime miznisaTvis gankuTvnili fuladi saxsrebi.

fon

-544Soris arsebuli sicariele (qarT. sinon. svreti). ¥ forebiani da forovani.  f. Tuji, f. miwa.  mx. fori.  porebi, pori, porebiani, porovani Scd. fOrel­i [germ. Forello < Sved.] – kalmaxi. fOrvard­i [ingl. forward] – fexburTis, hokeis gundis wevri,romelic TavdasxmaSi TamaSobs. fOrzac­i [germ. vorzatz] – furceli, romlis erTi na­ xevari wignis ydazea Sig­ nidan gamokruli; ydas akavSirebs akinZul furc­ lebTan. fOrin­Ofis­i [ingl. Foreign Office] – didi britaneTis sa­ gareo saqmeTa saministros saxelwodeba. fOrma [laT. forma] – 1. sag­ nis garegnuli saxe, moxa­ zuloba (qarT. sinon. moyvaniloba).  lamazi f.-is larnaki. 2. Sinaarsi garegnuli gamo­ xatuleba, garegnuli mxa­ re.  f.-is da Sinaarsis erTianoba. 3. risame organizaciis saxe, ti pi, sistema, romelic gan­

 xelfasis f. 2. risame maragi.  wignebis f., muzeumis f.ebi, sabinao f. ¥ safondo.  s. qaRaldi, s. samSeneblo masalebi. fono..., fOn­i [< berZ. phonç xma, bgera, xmauri, metyveleba, sityva] – rTuli sityvebis dasawyisSi da bolos aR­ niSnavs am sityvebis damo­ kidebulebas xmasTan, bge­ rasTan.  fonometri, telefoni. fonOgrama [berZ. phônç bge­ ra da gramma Canaweri] – xmis, bgeris Canaweri firze, firfitaze da misT. fOra [it. fora winaswar] – 1. zogierT sportul Sejib­ rebebSi,TamaSebSi: winaswar ganpirobebuli upiratesoba, romelsac Zlieri moTamaSe aZlevs susts. 2. (gadat.) upiratesoba rai­ meSi, romelsac Tavisi ne­ biT aZlevs erT­erTi part­ niori meores.  f-as micema. fOrebi [berZ. poros (mx.)] – 1. saofle jirkvlebis wvri­ li nasvretebi kanis zeda­ pirze. 2. nivTierebis nawilakebs

-545pirobebulia garkveuli Si­ naarsiT.  saxelmwifo mmarTvelobis f. 4. risame saxesxvaoba, nairsa­ xeoba.  gri pis msubuqi f. 5. risame dadgenili nimuSi.  saarCevno biuletenis f., samedicino f. #1., f.-is mixedviT Sedgenili dokumenti. 6. mowyobiloba raimesaTvis garkveuli moxazulobis misacemad (sinon. yalibi).  tortis f. 7. sxvadasxva kategoriis pir­ TaTvis dadgenili nimuSis tansacmeli.  samxedro f., moswavlis f. formaluri – rac mxolod formas (mniSv. 2) icavs da angariSs ar uwevs saqmis namdvil viTarebas.  saqmisadmi f. midgoma. formAlizm­i – 1. garegnuli formis dacva rameSi saq­ mis arsebiTi mxaris sazia­ nod; formaluri damokide­ buleba ramesadmi.  biurokratiuli f. 2. xelovnebisa da litera­ turaTmcodneobaSi: mimar­ Tuleba, romelic mxolod

for

formas aniWebs mniSvnelo­ bas. ¥ formalisturi.  saqmisadmi f. damokidebuleba, f. nawarmoebi. fOrmat­i [germ. Format] – wig­ nis, qaRaldis furclis, ba­ raTis da misT. zoma.  didi f.-is wigni. formAcia [laT. formatio warmoeba; saxe] – (wign.) adamianTa sazogadoebis ganviTarebis safexuri, ro­ melsac axasiaTebs sawar­ moo urTierTobaTa garkve­ uli sistema.  feodaluri f., sazogadoebriv-ekonomikuri f.-ebi. formQreba [laT. Formare] – Camoyalibeba; Sedgena, da­ kompleqteba. fOrmula [laT. Formula] – 1. mokle da zusti sityvieri gansazRvra risame. `gaTiSe da ibatone~ _ Zveli romaelebis politikuri formula. 2. raime sidideebis, elemente­ bis, risame Semadgenlobisa da misT. gamoxatuleba (ri­ cxvebiT, asoebiT, specialu­ ri niSnebiT.).  maTematikuri f., qimiuri f., ZmarmJvas f., gogirdmJavas f.

) 2. fortificarisame tempis gaZliereba. iRba­ calkeuli cixesimagre sab­ li. forum] – (wign.. (samx. saxeb). Vorposter] – vatoriaSi). fOrt­i [fr. rZolo gamagrebaTa siste­ fOrum­i [laT. nageboure] – (wign. ¥ safortifikacio.) mowinave posti.  unda: `fortepianos ukfOrsireba [fr.. fOrsaJ­i [fr.for -546- klaviSebiani simebiani mu­ sikaluri sakravi (pianino. ¥ safortepiano.  s. baraTi. gaZliereba (raime gankuTvnilia fortepiano­ princi pisa). fors­mAJor­i [fr.)  `fortepianoze ukravs~. mdinaris)  savele f. bibliografiis saaRricxvo roiali). forte] – (mus.. fOrsing­i [ingl. krivSi: ganuwyveteli Sete­ Scd. rom­ bani. bednieri SemTxveva.) raime bunebrivi dab­ nagebobani. Ti nawarmoebis Sesruleba. Sekreba. piesa. fort] – (samx. force maje s. s... tio] – samxedro­sainJinro 2. acileba SeuZlebelia. piano). kreba. va. (samx. ga­ romaul miTologiaSi: bed­ daulaxavi dabrkoleba. Fortuna] – 1. risame daCqareba.  formuliari Scd. Formular] – . forcer gaZli­ ravs~. farTo warmomadgenlobiTi fOrte [it. saTvis (roialisaTvis).) Zlier. avanposti. s. fortifikAcia [laT. xmamaRla (musikaluri na­  axalgazrdaTa saerTaSowarmoebis Sesrulebis Se­ riso f. ereba] – 1. – simfoniuri nawarmoebi.) maSi. pianoforte] – qalaqis mTavari safosto formUlar­i [germ.) viTareba. samuSaoebi. Postamt] – fortepQano [it. brZoliT gadalaxva.. (sapirisp. iRblis RvTaeba. klasi (konser­ fOrpost­i [germ. forcing] (sp. ase­  myinvaris dnobis f. fOstamt­i [germ. forcage] – aC­ romelSic mTavari partia qareba. lis gansazRvra da Tavidan fOrtuna [laT. mowi­ safortepiano koncerti nave pozicia. rkolebis (mag.

sinaTle da graphô vwer] – 1. . fra  feradi f. ¥ fragmentuli. Phrasis gamoTqma] – dasrulebuli gamoTqma.-ebi. madani. aparati. fOqstrot­i [ingl. cxovelisa da mcenaris qsovilebSi. f. f. sityvaTa Taviseburi SeerTebani.-ebi. fragmentum] – 1. fotogEnur­i [photography < berZ.-547dawesebuleba. am gziT miRebuli suraTi (fotosuraTi). genos gvari] – vinc. Phrasis gamoTqma] – ama Tu im enis mtkiced Camoyalibebuli gamonaTqvamebi. xelnaweri. ¥ fosforuli. suraTi.  f. foxtrot] – swraftempiani cekva qal­ vaJisa.. photography < berZ.  qarTuli enis f.  f. marilebi.  f. specialuri optikuri aparatis (fotoaparatis) saSualebiT SuqmgrZnobiare masalaze gamosaxulebis miReba. saxelosno aseTi suraTebis misaRebad. leqsikoni. fOsfor­i [berZ. mo­ i poveba zog mineralSi. narCeni. ¥ frazeologiuri. phos (photos) Su­ qi.. ¥ fosforovani. kinofirze. rac kargad gamodis fo­ tosuraTze.. frAza [berZ. Sav-TeTri f.) sinaTlis SiSi.  mokle (grZel­grZeli) f. Suqi.  fotogeniuri Scd. ¥ fotografiuli. garegnoba. f. f.-ebi. 2. frAgment­i [laT. Phosphoros sinaTlis gamomcemi] – qi­ miuri elementi. baletis f. phôs (phôtos) sinaTle da phobos SiSi] – (medic. naTeba. fotografia).  f. advilad aalebadi da sibneleSi ma­ naTobeli nivTiereba. saxe.cxo­ velTa ZvlebSi. ga­ mometyveli. frazeolOgia [berZ. kinosuraTis f. teqstis an raime nawar­ moebis nawyveti. wiTeli f. 2. fotofObia [berZ.  f. mJava. (ix. arqiteqturis an qandakebis Zveli nawarmoebis natexi. fotogrAfia [ingl.  xelnaweris f. 3. romlis specialobac suraTebis ga­ daRebaa.  fragmentaluri Scd.  f.  TeTri f. fotOgraf­i – piri.

frigidUloba [< laT. germanuli qaliSvilisadmi mimarTva. 2. frac] – gulamoWrili freilEin­i [germ. safasuri. frit Semwvari] – bevr cximSi Semwvari. frivole] – urigo. frAqcia [fr. Fräūlein] – mefis karze dedoflis an princesas mxlebeli gauTxovari qali Tavad­aznaurTa wridan. frivOlur­i [fr.  f. Frant < germ. Frégate] – 1.  f. fri [fr. fraction] – 1. agreTve gamoiye­ neba saxelTan an gvarTan erTad. frigidus civi] – qalis sqesobrivi gulgriloba. rfesco] – wylis saRebavebiT daxatuli su­ raTi axlad Selesil (jer kidev svel) kedelze. ¥ fraqciuli. siyvarulisa da ojaxuri keris qalRmerTi. romelsac ukan grZeli da viwro kalTebi aqvs (icvamen upiratesad sazeimo SemTxvevebSi. dajgufeba.fra -548- frAk­i [fr. parlamentSi: erTi partiis wevr deputatTa dajgufeba Tavisi partiis politkis organizebulad warmarTvis mizniT. zRvis didi tropikuli frinveli. araseriozu­ li. Sebrawu­ li. daqiravebuli (dafrax­ tuli) gemiT gadaziduli tvirTi. frAnt­i [holand. fuqsavaturi. Fracht] – 1. фрейлина germ. f. ge­ miT tvirTis gadazidvis qira. Fräulein] – surTuki. Wer­ ze. dajgufeba partiis SigniT. ¥ freskuli. mxatvroba. 2. freQlina [rus. frQg­i [germ..  kartofili f. uxamsi. Tevzi f. Frigg] – germanul miTologiaSi:L qorwinebis. romelic partiis ZiriTad xazs ar iziarebs. vodanis coli.).] – Cacma­daxurvas ga­ dayolili mamakaci. frAxt­i [germ. frEska [it.  fraqcionuli Scd. ofi­ cialur miRebaze da sxv. friqcQul­i [< laT. brZola. fractio xaxuni] – xaxunis ZaliT . frEgat­i [fr. 2. sa­ yaraulo da wyalqveSa na­ vebis winaaRmdeg mebrZoli gemi (Zvelad: samanZiani ialqniani samxedro gemi).

roland qarTveli – r. politikuri moRvaweebi da sxv.-is sardali. psalmos saxotbo sagalobeli] – religiuri sagalobeli. procesi. yvelaze msxvili samxedro SenaerTi omianobis dros. psychç suli da iatreia mkurnaloba] – me­ dicinis nawili. fsiqiAtr­i _ eqimi­fsiqiat­ ri. romelic cdilobs adamianis axsnas sqesobrivi instinqtebis . adamianis qce­ vis mamoZravebel Zalad miiCnevs biologiur ins­ tinqtebs. m.-ze moxalised wasuli axalgazrdebi.  vaJa-fSavela – luka razi­ kaSvilis f.. fsAlmun­i [< berZ. frOnt­i [fr. simRerebi. mxatvrebi. aracnobier (um­ Tavresad seqsualur) swraf­ vas [avstrieli eqimisa da fsiqologis zigmund fro­ idis (Freud. fsQqika [< berZ. brZolis ve­ li. fsevdOnim­i [berZ.  fsiqiuri. msaxio­ bebi. fsiqionAliz­i fsiqologi­ isa da fsiqopaTologiis mimarTuleba. nawilebi.  f. fsi froQdizm­i _ fsiqologiuri mdgomareoba.  misi koncefcia utopiuri aRmoCnda. fsixikuri Scd. ¥ safronto.  dasavleTis f. rac ga­ moixateba gare samyaros asaxvaSi.  s. SesaZleblobaTa erToblioba. f. f.-is Stabi. fsixika. fsiqiAtria [berZ.-549mbrunavi. 1856­1939 ww. psychikos su­ lieri] – tvinis gansakuT­ rebuli Tviseba. fsalmunebisagan Sedgeba daviTiani (bibliis nawi­ li). f. saomari moqmedebis are.. ¥ frontuli.. romelic swavlobs fsiqikur daa­ vadebebs da maTi mkurna­ lobis meTodebs. 2. rogorc marqsizmleninizmi. pseudôny- mos] – gamogonili saxeli an gvari. adamianis sulier ZalaTa. Taviseburebani. front] – 1. javaxiSvili – m. ¥ fsiqikuri.) gva­ ris mixedviT]. da sxv. romelsac zogjer irqmeven mwerlebi. kldi­ aSvilis f. adamaSvilis f.  f.  f.

– mTis cicabo ferdobze 2. lieri aSliloba. qikis aranormaluroba. fUete fr. li da pathos tanjva] – fsi­ movaleoba. su­  f. fsiqolOgia [berZ. daniSnuleba. fUnqcia [laT. (mag. 2. funiculaire]  f. mTavari. TodiT. ZiriTadi. fundakaSi. RrmaSina­ fsiqoTerApia – mkurnaloba arsiani. functio Ses­ ruleba] – 1. zi. romelic exmareba rac gamowveulia Tavis mocekvaves brunvaSi an moZ­ tvinis dazianebiT. qneviT)] – klasikuri cekvis paTa jgufi.  Tbilisis f. avadmyofuri mdgomareoba. psychç suli] – siaTebelia fexis qneviT 1. safuZvliani. bisa da formebis Sesaxeb. em­ cema (maTraxis. funikulQor­i [fr.  f.) 1. safuZ­ veli] – (wign.-ebis ganawileba. adamianis fsiqi­ fundamEntur­i [laT. fsixologiuri Scd. mentum saZirkveli.-is kursi. (biol.  f. romelzec vagonebi moZ­  bavSvTa f.) organizmis an sxe­ fsiqopaTolOgia – saerTo ulis romelime organos moZRvreba fsiqikur daava­ moqmedeba: sxeulis ama Tu debaTa Sesaxeb. fouetté < fouetter  gulis f. wkeplisa da yareba froidizms. ¥ fsiqologiuri. psychç su­ mniSvneloba. didi fsiqikuri zemoqmedebis me­ moculobisa. hi pnoziT). moZraoba. biblisuli da logos moZRvreba] oTeka. fsiqikuri Taviseburebani.  hi pnozuri f.  fsixologia. moTxroba. im organos daniSnuleba. (wigni) roli. mowyobili rkinigzis xa­ sulieri samyaro. psychç  universitetis f. damaxa­ fsQqoz­i [berZ. 2. gamokvleva. raobis SecvlaSi. 2. raime aranormaluroba. raoben sabagiro weviT. sanerwyve jirk- .. mecniereba fsiqikuri  fundamentaluri – dasaS­ moqmedebis kanonzomiere­ vebia. – 1. misT. fsiqopATia [berZ.  funikulori Scd.fsi -550- qvecnobieri gavleniT. ucnauroba..

saqonlisa da frinvelis sakvebi (marcvleuli. futurum myofadi. momavali] – me­20 s.  s. kapasi qali. 3. violinos f.  algebruli f. Wirveuli. s. anC­ xli. ro­ melic sazogadoebaSi did aRtacebas iwvevs. vagoni. romelic kacobrio­ bis momavals swavlobs (sxvanairad: socialuri prognostika). fUJer­i [fr. literaturasa da xe­ lovnebaSi: formalisturi mimdinareoba. fuq fUtlar­i [rus. gitaris f. safuraJisa.. ¥ funqciuri (mniS. Tiva da sxv.-551vlebis f. logos moZRvreba] – sociologiis dargi. futurolOgia [laT. furor mZvinvare­ ba] – sajaro warmateba. bo­ kali limonaTis. furUnkul­i [laT. Rvinis da misT. bude). fougere] – maRal­ fexiani mozrdili Wiqa. (maTem. sinon. TiTqosda Tana­ medroveobisaTvis Sesaferi stili. ¥ safuraJe. Futteral] – raime nivTis Sesanaxi kolofi an SaliTa (qarT...) damoukidebeli cvladi sidide. futurum momavali da berZ. f. boroti. baza. fourage] – cxenis. футляр < germ. fUror­i [laT.  futliari Scd.  funqcionaluri Scd. romelic uar­ yofda realizms.  f.  saTvalis f.). furunculus] – kanis saofle da cximovani jirkvlebis Cirqovani an­ Teba. Fuchs melia] – bi­ liardSi:L SemTxvevviT mo­ gebuli (RuzaSi Cagdebuli) burTi. futUrizm­i [< laT. analizi. mTel tra­ diciul xelovnebas da mis xerxebs da cdilobda Seeq­ mna axali. damokidebuleba. Furia mZvinvareba] – Zvel romaul miTologiaSi: SurisZiebis erT­erTi Rmer­ Ti. trigonometriuli f. Zirmagara. . 3­isaT­ vis). fUraJ­i [fr. fUqs­i [germ. fUria [laT.-ebi. dasalevad.  safuraJesi Scd.

chaos naprali. aluri elementebis grova. musika. mdinareebze gadahyavda gar­ qamQtur­i – enebi – afrikaSi dacvlilTa sulebi.  q. kuri mniSvnelobis mqone qAnTr­i [ingl. belerofontma. – xvlikis msgavsi qvewarma­ xaoturi – Scd. stilze. qAos­i2 – sruli uwesrigoba.. nabzari. samyaros materi­ romelsac aqvs lomis Tavi.qam q -552- temoba. melic stilizebulia ame­ rikul xalxur melodiebze qilQazm­i [berZ. berZnul miTologiaSi: ce­ sivrce. chamaileon]  xaosi. enaTesavebian semitur rusis an pergamentis grag­ enebs [bibliuri noes meore nili (xelnawerebi). wliani mSvidoba. gavrcelebuli erTi jgu­ fis enebi: berberuli. Svilis – qamis saxelis mi­ 2. ¥ qaosuri. madac qveynis dasasrulis 2. qamelEon­i [berZ. 2. Charôn] – ber­ Znul miTologiaSi: menave. naxeTqi] – berZnul miTolgiaSi: usasrulo qQmera [berZ. qArtia [berZ. Zv. rac xiliazmi. chartçs laT. feva. ro­ xelwodeba. mokla laferi arsebuli. xaosuri. Zv. romlis Tanax­  Sesruleba q. Chimaira] – 1. igivea. Txis tani da gvelis TaviT romlisganac warmoiSva yve­ dasrulebuli kudi. amerikuli xalxuri simRe­ win dedamiwaze iqneba aTas­ ra. saxelmwifoebriv­politi­ xedviT]. Secvlis Sedegad. kopturi da berZneTsa da romSi: papi­ sxv. romelic miwisqveSa samefos  xameleoni Scd. vali. RvTis su­ qAos­i1 [berZ. q. romelic kanis fers icvlis garemo pirobebis qAron­i [berZ. qaotiuri. charta) qaRaldi] – 1. zogi dokumentaciis sa­ soflisa] – 1. moZRvreba. skruli. sa­ egvi pturi. bneliT moculi uf­ cxlismfrqveveli urCxuli. usis­ xelovnebaSi: fantastikuri . chiliasmos < chilias aTasi] – religiuri da stilze. country sityv. moZraoba. Sua saukuneebis evropis areul­dareuloba. xmauri.

romeic riTadi dargi – mecniereba. chemeia] – bunebis­ cheis xeli da ergon muSaoba] metyvelobis erT­erTi Zi­ – medicinis nawili.) mak_ infeqciur daavadebaTa rateli. Tvisebebsa da urTi­ naloba ZiriTadad opera­ erTgardaqmnas. ciuli meTodebiT [sinon. 3. bis mixedviT. momw­  q.  organuli q. xirurgiuli. therapia mkurnaloba]  q. formulebi. qirUrgia [berZ. mrewveloba. iyeneben teqnikaSi. beli. q. fantastikuri. naerTi. da am meTodebiT proeqtebis agreTve samxedro saqmeSi damzadebasTan. qimQuri – 1. fantazia. Teoriuli q. wmenda. ¥ qloriani da qlorovani.) ganuxorcielebeli qQrurg­i qirurgiis specia­ ocneba. mkurnaloba qimuri nivTie­  xirurgia. erebis dasamzadeblad. araorganuli dastaqaroba (wign. la airi. taqroba (moZv. (gadat. (s. cheir xe­ . (zoolog. (moZv.) klinika. qimErul­i – ganuxorciele­  xirurgi Scd.)].) da dostaqari vani Tevzi erTgvari. qimiasTan dakav­ qlOr-i [berZ. chloros mwvane] Sirebuli. q.. vano­moyviTalo maxrCobe­ q. rogorc meTodebis gamoyenebasTan dezinfeqciis saSualebas. winaswarmetyveleba] – mki­ parizis RvTismSoblis ta­ Txaoba xelisgulis xaze­ Zarze). Seiswavlis daavadebaTa romelic ikvlevs nivTiere­ operaciuli gziT mkur­ baTa Sedgenilobas.) da dosq.-553- qlo arsebis (urCxulis) skulp­ li da manteia mkiTxaoba. ¥ qirurgiuli da saqirurqimiaTerApia [qimia da gio. berZ. elementebi.. saxirurgio Scd. mkur­ lebas. reaqcia. – zogi momwamvleli nivTi­  q. turuli gamosaxuleba (mag. q. dasta4.) zRvis xrtilo­ qari (wign. tansacmlis q.. qiromAntia [berZ. listi eqimi [sinon.)]. rebebiT. agebu­ nalobis meTodebs. – qimiuri elementi. cheirurgia < qQmia [berZ. (s. 2. rac dakavSirebulia qimiis sanitariaSi da sxv.

kalciumi.  xorali Scd. chlôros mwvane] – 1. romelSic yvela xmas erTi da igive ritmi aqvs. choreia cekva da graphô vwer] – cek­ vebis. qOral­i [< laT. q. (maTem. 2. qlOrizm­i [< berZ. sabaleto speqtakle­  q. chlôros mwvane da phyllon foToli] – saRebavi nivTiereba (pig­ menti). qolestErin­i [berZ. Kneset] _ isra­ elis saxelmwifos umaRle­ si sakanonmdeblo organo. chole naRveli da stereos magari] _ organuli nivTiereba. (acidum form. kaTolikeTa da pro­ testantTa religiuri sa­ galobeli. wyali. romelic aerTebs mrudi xazis (mag. (canfus) Choralis gunduri (sagalobeli)] – mravalxmovani sagundo na­ warmoebi. icum) Wi­ anWvelmJava] – qloris Sem­ cveli Taviseburi sunis mqone aqroladi siTxe.) mcenaris daavadeba. (medic.w. q. moi poveba cxove­ lur organizmebSi. rkalis. qlorOform­i [qlori da laT. romlis drosac foTlebi da ylortebi kargaven mwva­ ne Seferilobas. ficxi adamiani. qoreogrAfia [berZ.-ebi. romelic mwvane fers aZlevs mcenaris foTlebsa da sxva nawilebs. kiri. me­ dicinaSi iyeneben dasaZine­ bel saSualebad. sicocxlisaTvis . erT­ atomiani spirti sterinebis jgufisa. (botan. qOrda [berZ. qOlera [berZ. chole naRveli] – qole­ rikuli temperamentis mqo­ ne.  xolera Scd. qnEseT­i [ebr. qolErik­i [laT.) sisxl­ nakleboba – hemoglobinis mniSvnelovani daqveiTeba sisxlis wiTel burTuleb­ Si. xerxemlis simi). zogi cxovelis (agreTve adamianis Canasaxis) xerxemlis dre­ kadi elastikuri Rero (e. cholera] – kuW­ nawlavis mwvave gadamdebi daavadeba. simwvanis seni. chorde simi] – 1.) swori xazi (wrfe).  baxis q. 2.. cholericus < berZ.qlo -554saSiSi. qlorocetofEnon­i – Zli­ eri cremlmdeni momwamvle­ li nivTiereba. wre­ xazis) or wertils. qlorOfil­i [berZ.

umrevlo episkoposi. romelic ikeTebs kalaTebad Sekrebil sxva­ dasxva Seferilobis yvavi­ lebs. palma erTgvari. q. (s. qresTomatia. qrizAnTema [berZ.. rogorc qrestomaTiaSia.  xoro Scd. cocos (mr. am palmis nayofi.  saskolo q. qarTuli literaturis q. xormeisteri Scd. Meister os­ tati. kakali. romelic ze­ cidan daeSva dedamiwaze adamianTa codvebis gamo­ sasyidlad da jvarze ga­ akres. Christos – sity. qromOsoma [berZ. qOqos­i [esp.-555bis dadgmis xelovneba. magaliTi. chrôma feri. (s. ¥ qoreografiuli da saqoreografio. saxeli _ RmerTkacisa. ¥ saqrestomaTio. 2. martivi. chresto – matheia] – saxelmZRvanelo – rCeuli nawarmoebaTa an maTi nawyvetebis krebuli. lotbari).  qormeisteri. xormaisteri.)] – 1. qristQan­i [laT.romelic warmoiSva ax.  q. xelmZRvaneli] – momRe­ ralTa gundis xelmZRvane­ li (qarT. cxebuli. Semdeg ki aRsdga da amaRlda zecaSi (biblia). 2. masala.­Si da mieca misi damaarseblis _ ieso qristes.) xelovneba. naTeli. ¥ qristianuli. WeSmariteba. qorepiskOpos­i [berZ. christianismus < berZ.. sinon..  kokosi Scd. qrestomaTiuli _ iseTi. mironcxebuli] – religia. clora qveyana da episkopos episko­ posi] – 1. qro  s.  q.  qrestomatia.) saswavlebeli. choros gundi da germ. qrestomATia [berZ.  qarTuli q.  q. saRebavi da soma sxeuli] – . qresTomatiuli Scd. sarwmunoeba. klasikuri q. mTavarepiskoposis TanaSemwe. welTaRricxvis I s. q. christianus] – qristianobis mimdevari.  q. chrisanthemon] – dekoratiuli mce­ nare. qormaQster­i [berZ. isxams msxvil gemriel yuaTian nayofs magari naWuWiT. qOro [berZ. qristiAnoba [laT. saqrestomatio. indis kakali. choros] – momRe­ ralTa fundi.

 mxatvrul films win uswrebda q. daavadeba. qsAnTi pe [berZ. qronolOgia [berZ. qsenofQlia [berZ.] – poloneTSi: kaTolikeTa mRvdeli.  q.] – aparati.  q. 2. princi piT. 4. romlis saxeli dar­ Ca avi. kapasi dedakacis aR­ mniSvnelad. (biol. qsEnZ­i [polon.  romani-q. welTaRr. 3. chronos dro da logos moZRvreba] .) ujredis birTvis is nawili.).) coli. qsEroqs­i [ingl. qronQkuli – xangrZlivi. chronikos dros­ Tan dakavSirebuli] – 1. mudmivi (Cveulebriv iTqmis daavadebis Sesaxeb. romelic iRebeba da yvelaze ufro mkafiod Cans ujredis gayofis dros. xenos ucxo. ¥ qronikaluri (mniSv. romlis saSua­ lebiTac xdeba qserogra­ fikuli gadacema. xçros mSra­ li da graphôs vwer] – na­ weris. filmi. 4­isaT­ vis). xenos ucxo.qro -556_ istoriuli movlenebis Tanmimdevroba drois mi­ xedviT. dokumenturi kinofilmi (Cveulebriv moklemetra­ Jiani). ucxoeli da philia siyvaruli] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siy­ varuli. sinon. ¥ qronologiuri. Xanthippç] – berZeni filosofosis sok­ rates (469­399 Zv. literaturuli nawarmo­ ebi. naxazis. qrOnika [berZ. ucxoeli da phobos SiSi] – ucxoelebisa da yovelive ucxouris siZulvili. romelic Seicavs sa­ zogadoebrivi an saojaxo ambebis Tanmimdevrul gad­ mocemas. xerography < berZ. xerox < berZ. q. qserogrAfia [ingl. matiane). sa­ zogadoebrivi movlenebis Cawera qronologiuri we­ siT (qarT. nabeWdis ti pografiuli wesiT mSra­ lad gamravlebis procesi.  saxelmZRvaneloSi movlenebi gadmocemulia q.  q.-is ganyofileba. revmatizmi. ambe­ bi. axali ambebis ganyofileba (gazeTSi). romelSic asaxulia mimdinare sazogadoebrivi cxovrebis movlenebi. qsenofObia [berZ.

rom­ wmis kalami. urgadi. gravireba. dis areSi (aqidan – saxel­ yAlim­i [Turq.  kazarma. ro­ s. wmunoebis mimdevar xal­ yarAkul-i [uzbek. qsifopAgeb­i [berZ. leTis qveynebSi: musli­ aseTi graviuris anabeWdi. kazarmuli. qarukül Savi xebTan muslianebma islamis vardi. qâdi] – aRmosav­ 2. yuranis moTxovniT. y.SeboWili] – nayofis gan­ Kalamos lerwami] – 1. mosamarTle. xipos xmali. kveuli jiSis axlad mo­ gebuli batknisa. reaqciuli `wminda omi~.  karakuli. RErb­i – ix. qalam < berZ. mxatvris funji.-557- yar qsilogrAfia [berZ. xylon xe y da graphô vwer] – 1. igiva. misi xmliseburi gamonazr­ 2. ro­ mnaTe. yAzarma [it. Kalim] – aRmo­ wodeba). RazAvaT­i [arab. Senobebi. melic. . xis ma­ salaze amoWra. nagebobani. ¥ yarakulisa. caserma] – sam­ xedro nawilebis sacxov­ R rebeli Senoba. Savi tba] – mokle gavrcelebis mizniT.  y. buli. romelic far­ lis drosac ormagi nayofi Tod iyo gavrcelebuli (tyupebi) Sexorcebulia er­ anbanis mqone xalxebs So­ TmaneTTan gulmkerdis an ris. ¥ yazarmuli. Yazāwa(t)] –  y. ti pis Senoba. sakaunda awarmoon sxva sar­ zarmo Scd. yAd­i [arab. sayazarmo. savleTis qveynebis zogi­ qtQtor­i [berZ. maxvili da phagos damagre­ yAlam­i [arab. cxovreba. gerbi. da xuWuWbewviani tyavi gar­ rac jixadi. karakulis Scd. ler­ viTarebis erT­erTi manki. palto. manTa sasuliero msajuli. melsac uxdis sasiZo qalis mSoblebs. xeze gakeTebuli graviura. ktitôs] – (ekl.) erT xalxSi: safasuri.

] – zog xalxSi: kultis msaxu­ ri. sinon. 2. romelic gkeTebulia nax­ SirmJava airiT (safr. champighon soko] – qamasoko. S SAbli [fr. trafareti. chablis < geogr. yUli [ind. jadoqari.miTebsa da samarTlis normebs. Targi). mi­ xedviT). Samanizmi). nimuSi.  kiSlaki Scd. pro­ vincia Champagne­s sax. yUran­i [arab. mebar­ guli. Schablone < fr. échantilon WaSniki. wiTelqu­ da] – ase eZaxdnen sparsel dampyroblebs saqarTvelo­ Si me­16­17 ss­Si. Kizilbas wiTeli Tavi. Cin. ¥ yulim.] – franguli TeTri Rvino. saitan] – musli­ manur religiaSi: boroti suli. maneJze. yQSlaR­i [Turq. chagrin < it. Savi muSa. afrikisa da sxva qveynebis xalxSi: religiis forma.yiz -558nimuSi. ¥ Sablonuri (mniSvn. SAblon­i [germ.forma raime erTgvar nakeTobaTa dasamzadeblad (qarT. Stampi). SampAnur­i – mSxefare Rvino. (wign.) gacveTili . frazebi. satana. SamberQer­i [fr. yizQlbaS­i [Turq. kislak sazam­ Tro saZovari. SAgren­i [fr. zigrino] – sagangebod gamoyvanili rbili xorkliani tyavi.] – aziis zog qveyanaSi: mtvirTavi. Solti. avi da keTili sule­ bis kulti. romelsac iyeneben cirkSi. Al-qur‘ân] – wig­ ni. SAman­i [tungus.  S. sazamTro sadgomi] – sofeli Sua aziaSi. pasuxi. – manjur. nimuSi] – 1. yulma Scd. eSmaki. 2­isaT­ vis).  Sampaniuri Scd.  kuli. SamAnizm­i da SamAnoba – CrdiloeT da Sua aziis. S. chambriére] – grZeli maTraxi. romelsac brmad baZaven (sinon. sax. SaQTan­i [arab. amerikis. romelic Seicavs mus­ limanuri religiis dog­ mebsa da debulebebs. eqimbaSi (ix. romelsac ayeneben pinos jiSis yurZnisagan. SampinQon­i [fr. gadat.

-559- Sar SAmpun­i [ingl. charade] – Tama­ Si­gamocana erTgvari. SansOnie [fr. ro­ melSic daculia garegnuli msgavseba da karikaturu­ lad aris Secvlili da xazgasmuli yvelaze ufro damaxasiaTebeli niSnebi.  Sansoniisa. SansOnet­i [fr. chance] – risame gan­ xorcielebis. 2. SArJ­i [fr. romelic ama­ ve dros xSirad simReris avtoricaa.  gamarjvebis kargi S.) dedamiwis teqtonikuri sa­ farveli. ðarif] – mus­ limanur qveynebSi: mahmadis STamomavalTa sapatio wo­ deba. ¥ Sansoniesi. . aqvs. charriage] – (geol. patara simRera. chansonette pa­ tara simRera] – 1. SAntaJ­i [fr. SArada [fr. asax­ sneli sityva gamoicnoba misi calkeuli nawilebis gamocnobiT. Sansone Scd.  Sansonetka Scd. ¥ Saradisa. romelsac asru­ leben kafeSantanebSi. romel­ Sic sacirko warmodgenebi imarTeba. SarQaJ­i [fr. SarlAtan­i [fr. rameSi warma­ tebis SesaZlebloba. uvici. champooing da­ bana (Tavis)] – surnelovani Txevadi an fxvieri Tavsa­ bani saponi. chantage] – saxe­ lis gamtexi faqtebis (nam­ dvilis Tu mogonilis) ga­ momJRavnebis muqara (raime sargeblobis miRebis miz­ niT). aseTi simReris Semsrule­ beli qali. ðari’at] – zogierT muslimanur saxelmwifoSi: muslimanuri samarTlis re­ ligiur da iuridiul nor­ maTa erToblioba. SAns­i [fr. xSirad uxamsi Si­ naarsisa. SArif­i [arab. chapiteau] – didi brezentis karavi. chansonnier] – safrangeTSi: estradis mom­ Rerali (kaci). gaiZve­ ra. charge] – visime an risame satiruli an iumo­ ristuli gamosaxuleba. moZravi cirki.Tvi­ sebebi. charlatán] – uxeSi matyuara.  Saradasi Scd.ro­ melic warmodgenebs aseT karavSi marTavs. SApito [fr. mcodned. SarQaT­i [arab. speci­ alistad Tavis gamsaRebe­ li.

chartreuse ge­ sanimuSo nawarmoebi – xe­ lovnebis. Sasis. SEzlong­i [fr. 2. am titulis mqone toka] – Tanamedrove cekva piri. lissa da aSS­Si: Tanamde­ SEdevr­i [fr. vadaznauruli wodeba. Sass Scd. ostatobis udi­ ogr. fexsacmlis sapired. SahQnSah­i _ iranSi: monarqis tituli. xalxuri musikis S. gamouSva (aikrifa). chereau Tikani] – Tiknis tyavi.Sar -560- SArtrez­i [fr. vah hu­ suliero piri. musika am cekvi­ saTvis. monawileni Tavsa da tanze soflis mamasaxlisi. ceremoniis qveynebSi: 1. romelic saWi­ SEvro [fr. icemen xmals an laxts da 2.  qarTuli literaturis SAs­i [fr. tituli. iyeneben sajdomad. romelzedac damagrebulia SevAlie [fr. romelSic naxev­ rad wamowola SeiZleba. SAh­i [spars. chaise longue] ¥ Sasim. romelic asru­ . kavaleri] – feodalur Zara.] mus­ WurWeli. erT­erTi xalifis Svilis SErif­i [ingl. sax. asafrenad da da­ maRalxarisxovani. savarZeli. garkveuli we­ roa aerodromze moZrao­ siT gamoyvanili. – daqanebuli zurgis mqone  Sasma. Zrava. RvTismety­ sein!~ (amiT gamoxataven veli da samarTalmcodne. SeQker­i [ingl.] – erTgvari li­ desi miRweva. sheriff] _ ing­ huseinis wamebas). yvela meqanizmi safrangeTSi: erT­erTi Ta­ da detali. TviTmfrinavis nawili. mobilis ZiriTadi nawili. ðâh] – aRmosav­ leTis zog qveyanaSi mefis SEik­i [< ingl. qiori. avto­ S. chef-d’oeuvre] – bobis piri. borblebi. ðeih] – arabul TviTgvema. muslimanTa umaRlesi sa­ iZaxian: `Sah husein.  TviTmfrinavma S.-ebi. chevalier raindi. erTgvari. shaker] – koq­ teilis mosamzadebeli SAhsei­vAhsei [spars. shake rxeva. limanebis (Siitebis) re­ ligiuri ceremonia – SEix­i [arab. chassis] – 1. rbili da bisaTvis. gvaris meTauri.

SQfr­i [fr. vCexav da phrçh goneba.] _ induizmis erT­erTi mTavari RvTaeba. brendi)] – alublis na­ yeni. chiffre] – 1.). chic] – (saub. xelmowe­ rebze. muSaoba. rasac Sefobas uweven.  s. binadrobs ekvatoruli af­ rikis tyeebSi. cherrybrandy < cherry alubali da (ix. chef] – 1. meTauri. werili. Shcirm] – gada­ satani. ufrosi.  S. organizacia an piri. dasakeci tixari. daxmareba. SQrma [ger. romelic sistema­ tur daxmarebas uwevs raime koleqtivs. 2. romelic aRiarebs mxo­ lod yurans da uaryofs sunas (Sdr. moC­ venebiTi. ¥ Sifriani (mniSv. SQk­i [fr. restoranSi). garegnuli brwyin­ valeba. jgufuri S. skola. SQva [sanskr. dokumentebze). restornis.-iT gayofili oTaxi. schizô vxleC. Schweizer] – sastumros.  individualuri S..  Simpanzisa Scd. chimpanze afr. 2­isaT­ vis).  Sveicrisa Scd.  s. SEf­i [fr. warmoadgens anjamebiT er­ TmaneTze gadabmul qso­ vilian qaRaldgadakrul ramdenime CarCos (qarT.] – adamianis msgavsi maimuni. Tejiri). SefobisTvis gankuTvnili.  sabavSvo saxlis S. Sefobis xasi­ aTisa.  policiis S. saSefo – 1.-561lebs administraciul da sasamarTlo funqciebs. zo­ gi sxva dawesebulebisa da sacxovrebeli saxlis me­ kare. SveQcar­i [germ. Sef-mzareuli – mTavari mzareuli (did sasadiloSi. . SizofrEnia [berZ.-ebi. s. SQizm­i _ islamis mimarTule­ ba. SQmpanze – [fr. 2. 1) – dawera risame. pirobiT niSanTa sistema saidumlo werisaTvis. azri] – erT­erTi mZime fsi­ Sif qikuri daavadeba. SEri­brEndi [ingl. daSifrva – SifriT (mniSv.  S. si­ non. koncerti. ¥ Sveicarisa. 2. sunizmi). alublis liqiori. saregistracio pirobiTi niSani (wignebze. ¥ Simpanzesi. s.

Skv -562-  diplomatiuri werilis d. SOse [fr. po­ pularuli saestrado sim­ Rera. chauvinisme] – reaqciuli ideologia da politika. S. propaganda. SOfer­i [fr. business saqmianoba] – komerciuli saqmianoba. SOrt­i [ingl.  S. ¥ Sovinisturi.  velikorusuli S. basri mCxvletavi iaraRi. an fsiqikuri Ser­ yeva. chaussée] – (moZv. . adamiani] _ is. romelic dakavSirebulia saestrado sanaxaoebis mo­ wyobasTan. SlAger­i [germ. melodia. SpAga [it.) sayrdeni] – rkinigzis vakis­ ze dagebuli xis an rkina­ betonis Zelebi. SovQnist­i – Sovinizmis mim­ devari. chauffeur] – avto­ mobilis wamyvani. SnAfs­i [germ. squall] – xan­ mokle qariSxali. Saragza. SpAlebi [holand. show sa­ naxaoba. Sexedulebani. romlis mizania erovnuli siZulvilisa da SuRlis gaRviveba. show] – warmodgena. choc] – (medic. SoubQznes­i [ingl. SOk­i [fr. SlEif­i [germ. Spalk (mr. Schnaps] – arayis saxelwodeba germaniaSi. SlagbAum­i [germ.) or­ ganizmis funqciebis saerTo mZime moSliloba. S. speqtakli.  Sliageri Scd. lozungebi. pozicia. S.) gzatkecili.)] – mokle Sarvali erTgvari. moduri. SoUmen­i [ingl. SkvAl­i [ingl. romlebze­ dac gardigardmo amagreben relsebs. spada] – didi. rasac iw­ vevs Zlieri fizikuri da­ zianeba.  Sortebi Scd. SOu [ingl. shorts (mr. romelic Zirs eTreva. Schlag baum] – gzis gadasaketi mowyo­ biloba rkinigzis gadasas­ vlelTan an sakontrolo gasaSveb punqtebTan. show Cveneba da man kaci. SovQnizm­i [fr. Schleife] – qa­ lis kabis Zalian grZeli ukana kalTa. mWreli maxvili. Schlager] – se­ zonis mSveneba. SifriT gaSifrva da amoSifvra – SigniT (an ucnob enaze) dawerilis amokiTx­ va. mZRoli. vinc Sous organizacias awyobs.

Stamm] – xis tani (fesvidan varjamde).  diviziis S.  stiqiasTan brZolis S.  reJisoruli S. fexburTis karis boZi. Schrift] – sas­ tambo asoebi da sxva niS­ nebi garkveuli zomisa da moxazulobis risame.­isaT­ vis). Spali. Stampfe it.  erTjeradi xmarebis S. ¥ Stampiani (mniSv. risame xelmZRvaneli organo. 3. (tramvais den­ . am Tevzis (agreTve zogi sxva wvrili Tevzis) kon­ servi..  stambis s. generaluri Stabi _ ix.  qarTuli S. maTi anabeWdi. msxvili S. S..­iT bugeli an biugeli Scd. S.  burTi S. SprQc­i [germ.. darbazis .) kedlebze.. qaRaldi. Stange] – 1. Sabloni). 1. 1. qaras­ la. romlis boloebzec wamoc­ mulia liTonisave mZime diskoebi. dawesebulebis oTxkuTxa beWedi.  pasportSi Cartymuli S. jarebis marTvis organo. Spritze] – Rru nemsis mqone dguSiani ci­ lindri wamlis Sesayvanad organizmSi. zRvis wvrili Tevzi.-ebiT azrovneba. muqi S. raime teqstis asawyobad.  me­3 mniSv. generaluri. naTeli S. romlebsac akraven sadgoms (oTaxis.-is ufrosi.-ebi.-563 mx. Spill] – konusuri an piramiduli sveti Seno­ bis Tavze. Sta 2... 2. troleibusis Tavze gamar­ Tuli denmimRebi. ¥ saSrifto. SrQft-i [germ. Sprottte] – 1.. 2.  Spalieri Scd. SpQl­i [germ. romelsac brmad hbaZaven (sinon. romlis boloebi exeba sakontaqto sadens. trafareti. SprOt­i [germ. SpAler­i [germ. spor­ tuli iaraRi (simZimeebis awevaSi) – liTonis keti. misi anabeWdi. spalier] – na­ xatebiani qaRaldis farTo zolebi. (wign. meurneoba.  S.) mza nimuSi. StAb­i [germ. StAmp­i [germ. Stab] – 1. wvrili S. Stampa beWdva] _ (Stempeli).) saerTod. StAnga [germ.-s moxvda. (gadat. 2. StAmb­i [germ. gadat.

jorjias S. Stat saxelm­ wifo] – zog qveyanaSi: ad­ mi nistraciul­te ri to ri­ uli erTeuli. Storm] – qariSxali zRvaze. prezidentis .Sta -564liTonis Cangali an Reri.  Stepseli Scd.-ebis gavleba.  Streikbrexeri Scd.) piri. StOrm­i [holand. StEfsel­i [germ.  niuiorkis S. store] – fanjris farda erTgvari. TviT misi anabeWdi. . StQl­i [holand.  naxatSi saintereso S.-ebi.  S. (saub.  s. mxare. s.-Si Caricxes. (indo­ eTSi). romlis saSualebiTac mas­ Tan SeerTebuli eleqtro­ xelsawyos (mag. s.) risame dama­ xasiaTebeli Tviseba. gadat. ialqani. pinjabis S. saStormo. romelzec ra­ ime naxatis an warweris ukuRma gamosaxuleba amo­ burculia. stuurwiel] mimRebebs ewodeba). Zveli ruseTisa da zogi ucxo qveynis armiaSi: kava­ leruli nawilis droSa. 2. momen­ ti.  s. Standarte] – 1. Rrubeli..-ebis Semcireba. qari. stil] – wynari. 2. Streikbrecher] – (moZv. calkeuli wvril­ mani.) alami.romelsac aRmarTaven xolme sasaxleze. StEmpel­i [germ. ¥ saStato. (wign. StAt­i1 [germ. 2. samxedro xomaldze da sxv. StrQx­i [germ. romelsac aqvs TviTmmarTveloba. uTos) rTaven qselSi.  S. StOr­i [germ. S. iyeneben anabeW­ dis misaRebad. rac rozeti. Stempel] – xelsawyo. StUrval­i [holand. Strich] – 1. Tanamdeboba. avstraliis S. ¥ Stormuli. uqaro amindi.  S. erTeuli.-ebs miaqcies yuradReba. ro­ melic gaficvis dros mu­ Saobs sawarmoSi da amiT gaficulTa interesebs Ra­ latobs. StAt­i2 [germ. StraikbrExer­i [germ. wvri­ li xazi.. Stat] – dawese­ bulebis TanamSromelTa mudmivi Semadgenloba. Ruza. s.) igivea. saxelmwifos meTauris (im­ peratoris. (aSS­Si). lampas.. Stopsel] – 1. StAndart­i [germ. misi iq yofnis dros..

CatUranga [sanskr. StUrm­i [germ. safreni aparatis gzis­ < geogr. StUrman­i [holand. saxeb garkveuli vadiT (an garkveul reisze). charter] – kosmosuri xomaldis S.] – amerikuli kvlevis specialisti. CArter­i [ingl.  Soreuli naosnobis S. cheque < check ga­ sinjva. nelebiT dasaxlebuli kvar­ tali. wyalqveSa na­ CArlston­i [ingl.. romelic sa­ xes da tans ufaravs maT da CEk­i [ingl. luri dokumenti (sabuTi). scooner] – ialq­ (TviTmfrinavis) an misi na­ niani gemi. specia­ gamosaxeds. upiratesad or­ wilis ijariT aRebis Se­ an samanZiani. samejliso cekva erTgvari.). skär] – patara akompaniasa) da damqira­ kldovani kunZuli. welTaRr.] – Zveli C induri TamaSi. CaQnvord­i [ingl. chain jaW­ romelic Seicavs werilo­ vi da word sityva] – kros­ biT gankargulebas bankis vordis nairsaxeoba. gakontroleba] – 1. candyr karavi] – me­5 s.­Si Zv. gemTmflobelsa (an avi­ SxEr­i [Sved.-565- Cek – saWis borbali gemze. Charleston vis. sandali. Ta­ musulmani qalebis msubuqi maSobdnen oTxni. Wadrakis winamorbedi (warmoiSva CAdr­i [Turq. Stuurman] – gemis. safari. savleT aziis) qalaqebSi: Ci­ kombainze da sxv. mimarT gadauxados Cekis CaintAun­i [ingl. mxolod Tvalebs utovebs fasiani qaRaldi. sax. romelsac mus­ asarebad. traqtorze. Sturm] – gadam­ wyveti ieriSi mowinaaRmde­ CAlma [Turq. Chinatown mflobels masSi naCvenebi < China Cinuri da town qa­ fulis raodenoba (suma).] – qsovilis grZe­ gis gamagrebuli adgilis li naWeri. vebels Soris dadebuli xelSekruleba mTeli gemis SxUna [ingl. (upiratesad samxreT­aRmo­ TviTmfrinavze. limani mamakacebi ixveven Tavze garkveuli wesiT. laqi] – sxvadasxva qveynis . saxvevi.

Sebrawuli kartofili.  C.  saWadrako C. kompiuteruli teqnikis um­ niSvnelovanesi detali.  msoflios C. champion < fr. romelmac gaimarjva pirvelobaze gamarTul Se­ jibrebaSi sportis raime saxeobaSi. warmoadgens rokokos. Zeitlupe] – specialuri kinogadasaRebi aparati. CQfs­i [ingl. champion mebrZoli] – sportsmeni an sportuli gundi. CElesta [it. CiCErone [it. romelsac iyeneben Cqari gadaRebis dros. sakaso taloni fulis ra­ odenobis CvenebiT. rome­ lic gaicema moqalaqeebze saxelmwifo sakuTrebis privatizaciis procesSi reali­ zaciisaTvis. caelestis ciuri] – saorkest­ ro klaviSiani sakravi. chip] – eleqtronuli. celesta < laT. ga­ moscems naz. rac violino. rome­ lic gadaxdil unda iqnes. safexburTo C. eqskursiamZRoli). Zeitnot > Zeit dro da Not saWiroeba] – 1. 2. CQpi [ingl. cicerone] _ ita­ liaSi (upiratesad): piri.] _ inglisuri avejis stili. ¥ saCeko. CempiOnat­i – Sejibreba Cem­ pionis wodebis mosapoveb­ lad.Cel -566- saprivatizacio Ceki. Cekisa. agreTve qviTari salaroSi fulis raodenobis CvenebiT. caQtnot­i [germ. chips (mr.-is salaroSi gaxvreta. sxvag­ varad vauCeri – 1. rome­ lic gadaxdil iqna saqon­ lis SeZenis dros. WadrakSi. romelic turistebs aZlevs axsna­ganmartebas RirsSesa­ niSnaobaTa daTvalierebi­ sas (sinon. in­ tegraluri mikrosqema. CempQon­i [ingl. CElo _ igivea. Wadrakisa da SaSis TamaS­ .  CiCeronesi  CiCeronisa – Scd. Chippendale < sakuT. zanzalakisebr xmebs.­Si. c caQtlupa [germ.)] – Txlad daWrili da Semwvari. fasiani saxelmwifo qaRaldi mini­ maluri RirebulebiT.. gotikuri da Ci­ nuri xelovnebis motivTa kombinacias. didad iyo gan­ viTarebuli me­18­19 ss. gidi. Ci pendEil­i [ingl. sax.

damzadebisas. loba. liero pirTa dauqorwineb­  celulozisa. oficialur le wyalgauvali masala. . rodesac celOfan­i [cellulose laT. < celmoTamaSes ar hyofnis dro lula ujredi da berZ.-Si yofna. Seferili fena. phanos svlebis mosafiqreblad naTeli] – Txeli gamWvirva­ (Cveulebriv. reba. Toxlis da misT.  polieTilenis (ix.) pauza musikalur me­ da Reroebisagan. dasamza­ caelebs uqorwinoba] – sasu­ deblad. asafeTqebel niv­ celQbat­i [laT. qaRaldis. rodesac spe­ melic miiReba celuloidis cialur saWadrako saaTeb­ damuSavebiT. (lit. nivTiereba. nivTie­ da. _ amboben). cEzura [< laT. dusiani skala aqvs. caesura gaxle­ 2.) – sa­ 2. cellulose laT. iyeneben lodiaSi. for­ celUloza [fr. rac Scd.-Si moxvedra. wertilebs Soris 100­gra­ cEdra [< it. romelsac yinulis vis kuTvnil uflebas dnobisa da wylis duRilis gadascems sxva pirs.) drois ukmarisoba. forToxlis an limonis gam­ mcenaris ujredis garsi. xmari kani: iyeneben rogorc iyeneben nedleulad sxvada­ sanelebels (sakonditro sxva samrewvelo nakeTobaTa da sxv. cedro limoni] – 1. caelibatus < TierebaTa da sxv. [Svedi astronomisa da fi­ cEdent­i [< laT. ujredisi. c. citrusebis (limonis. iyeneben sakvebi ze TamaSoben). wamlebis da  c. (mus. romlisganac Sedgeba 2.-Si CavarsxvaTa SesafuTavad.. xelovnuri ab­ reSumis. produqtebis. celsQus­is TermOmetri  ceitnoti Scd. (gadat.  c. rad damuSavebuli merqnisa 2.) kanis ze­ cellula ujredi] – 1. ro­ SejibrebaSi.-567- cel Si: mdgomareoba. cedo vuT­ zikosis Celsius­is (1701­1744) mob] – samoqalaqo samar­ gvaris mixedviT] _ Termo­ TalSi: piri. romelic mii­ Ca] – 1. dna.) pauza leqsis Reba zogi mcenaris qimiu­ striqonSi. xelad (`celofanis parkio~ arqona. nawarmSi). romelic Ta­ metri.

sa­ adgili (qarT. qveynisaTvis. Zentner] – zomaTa metruli sistemis li. raime RerZis. c. Suaguli. centri] – 1. ganaTlebis c. nawili). cenzuras axorcielebs. saTa­ fulis erTeulis measedi maSoebs da sxv. wertili figuraSi. saga­ fuli (mocemuli qveynis lenterio nawarms. – magari. televizia­ ciuli c.. advilad aalebadi nivTiereba. didi dasaxlebuli cEnzor­i [laT. Semkvreli masa. anekdoti. Zement] – mine­ raluri nivTiereba – fxvni­ cEntner­i [germ. c. xazebis gadakveTis cEnz­i [laT. qonebrivi  qalaqis c. romelic adgilisaTvis.  c. informaciis sxva saSuale­  raionuli c.. c. kulturuli da sxva dviT sityvasa da masobrivi mniSvneloba. politikuri debis Semadgeneli nawili. moednis c.  asakobrivi c... pirovnebas isargeblos ama 2.-is qarxana. iyeneben samSeneblo saqmeSi.cel -568- ucenzuro – sazogadoebaSi  celulozasi Scd. uxam­ celulOid­i [laT. samrewvelo c. u. linzis c. cEment­i [germ. centrum < berZ. eidos saxe]  u. ze) saxelmwifo zedamxedve­ 4. guli). romlisganac (wyalSi wonis erTeuli. census] – piroba. administrabebze (radioze. miuRebeli... SuaarCevno) uflebiT. censor] – Ta­ punqti. Sua Tu im politikuri (mag.. cEntr­i [laT.-is iataki.. cent] – aSS­sa da zog sxva qveynebSi: xurda foto da kinofirebs. an ganyofilebis saxelwo­  samxedro c. romelic saSualebas aZlevs  wrexazis c. 3.-is narevi. . risame Sua nawili. qalaqi. sityvebi. administraciuli. zogi iseTi dawesebulebis lobis sistema. romelsac aqvs raime namdebobis piri. romelic rasme ganagebs. uwmawuri. ujredi da berZ. misgan amzadeben cEnt­i [ingl. cellula si. censura] – beW­ velo. sinon. c. samrew­ cEnzura [laT. kentron wveri (cirkulisa). udris 100 areviT) miiReba qvisebri kilograms.

raioni.] – 1. gamoTvliTi c. mTavari. c. gaerTianeba. mTel sistemas em­ saxureba. 2. Cerberus < berZ.. rome­ lic iqmneboda mosaxleobis dayofisas qonebrivi cenzis mixedviT.) nervuli sis­ temis ZiriTadi nawili. xelmZRvanelobis c. cepElin­i [kreb.-ebi. wertili. kosmonavtebis varji­ SisaTvis.] – diriJablis ti pi. iye­ neben sxvadasxva xelsawyos gamosacdelad da mfrina­ vebis. is. qarT. ro­ melic Sedgeba Tavis tvinisa da zurgis tvinisagan.  saxelmwifos c.  centralizireba Scd. centUria [laT. vinc mkacr kontrols awe­ sebs vinmes mimarT. moedani. mmarTvelobis c. Kerberos sakuT. qalaqis c. .  c. saarCevno komisia. centuria < centum asi] – Zvel romSi: 1. 2) arsebuli. (gadat. umTavresi.  c. sax.  sagadamxdelo (sagadasa­ xado) c. centrAlizm­i – mmarTvelo­ bis an organizaciis iseTi sistema.  c.) mZvinvare. cErber­i [laT.-569 satelevizio c. romlis drosac adgilobrivi organoebi emorCilebian centralur xelisuflebas. centrSi (mniSv. centrs. savaWro c. xelisufleba.. moqalaqeTa jgufi. centraluri nervuli sistema – (anat. berZnul miTologiaSi: avi ZaRli. mrisxane da fxizeli yarauli. gaTboba. cer centrQfuga [germ. legionis nawili.  nostradamusis c. romelic miwis­ qveSeTis samefos Sesasv­ lels icavs. 4.. Zv..  c. 2. romelic pir­ vel xanebSi 100 kacisgan Sedgeboda (Sdr. 3. centrAlur­i 1. 1) dakavSirebuli. centrTan (mniSv. 2. kompiuteruli c.. samxedro qvedanayofi. rac mTel sistemas amoq­ medebs. romelic centri­ danuli Zalebis moqmedebiT meqanikurad yofs narevs Semadgenel nawilebad. aseuli). Zentrifuge] – manqana. centralizAcia da cent­ ralQzeba – erT centrSi Tavmoyra. xel­ mZRvaneli.

c. romelic civilizAcia [fr. uceremonio – mouridebeli. Careva sxvis saqmeSi. doebriv­ekonomikurma for­  c. afr.] – co­ ara samxedro. Kyanos muqi lur­ ji. dones miaRwia.  c.) ga­ terialuri kulturis gan­ daWarbebuli pirobiTobis viTarebis done. rituali). ceremonQal­i [laT. 2. civilisation miRebulia an dadgenilia < laT. oficialuri xasiaTis ze­ cQan­i [berZ.  antikuri c. mowiweba. sazogadoebrivi da ma­ 3. maciam. salami.. nul miTologiaSi mas See­ civQlur­i [laT. romelsac dacva qcevaSi. Kyklos wre. qalaqo] – (wign. – 1. raime movlenaTa.) samoqalaqo. mac kulturuli da poli­  sadResaswaulo c. civilis samo­ sabameba demetra).cer -570- ceremOnia [laT. laJvardovani] – mwvave imi. ra­ tarebisa (sinon. ceremoganaTleba. qveyne­ bis Tanamedrove kultura. tikuri ganviTarebis maRal ¥ ceremonialuri.  u. miaRwia ama Tu im sazoga­ ¥ ceremoniuli. nialis] – oficialurad miRe­ buli wesi ceremoniis Ca­ civilizEbuli – vinc. Tanamedrove ubodiSo.  c. Sexvedra. qveynebi. cErera [laT. Tayvanis cema] – 1. tropikul da subtropikul procesTa. winaswar Sedgenili lavi (Sxamiani) gazi.samuSaoTa erTob­ afrikaSi: saRaTas. gavrcelebulia xazi] – 1. Ceros (cereris)] – romaul miTologiaSi: civilQstika [laT. cEce [bantu­enidan. civilis sa­ miwaTmoqmedebisa da nayo­ moqalaqo] – samoqalaqo sa­ fierebis qalRmerTi (berZ­ marTali. wre­ veli buzi. civilis samoqalaqo] sazeimo SemTxvevebisaTvis. caeremonia zogi sxva daavadebebis gav­ rcelebis gadamtani. Zilis da . msoflios mowinave. cxalmSobSi sisxlis mwo­ cQkl­i [berZ. sazogadoeba. 2. moqmedebis wesi. c. gegmiT tardeba. romelic garkveuli we­ sunis mqone ufero momwam­ sebiT. ceremoniebi – (saub.

 c. 3­isaTvis). cilindriani da cilindrosani (mniSv. 1) formisa. romelsac cinizmi axasiaTebs. Kynismos] – Tavxeduri gulaxdiloba. ganviTarebis dasrulebul wres. mrgvali Senoba. cirkUlar­i [germ.  Zravas c. Kyklon mbru­ navi] – atmosferuli gri­ gali.. ¥ sacirko. cxo­ velebis mwvrTnelebi da sxv. ¥ cikluri (mniSv. tanmo­ varjiSeebi.-571lioba.  ciniki Scd. 3. ro­ melic warmoqmnilia mar­ TkuTxedis brunviT misi erT­erTi gvrdis garSemo. ¥ cilindruli (mniSv.-ma gadaiara. s. ¥ ciklonuri. cQlindr­i [berZ. Te­ miT) gaerTianebul nawarmo­ ebTa. geometriuli sxeuli.  c. romelic qmnis risa­ me moqmedebis. romelSic gaerTianebuli arian akrobatebi. vabruneb] – 1. cQklon­i [berZ. Sesasrulebeli. Kylindros < Kylindô vagoreb.  c. aseTi formis mqone detali an mowyobiloba. (Zvelad). gulaxdiloba. cQnizm-i [berZ. 2.  c. romelsac Tan axlavs uxvi naleqebi da Zlieri Rrublianoba. cinQkos-i [berZ. 2. c. romlis arenazec imarTeba aseTi sanaxaoba..  c. Zirkular . saerTo niSniT (mizniT.  koncertebis c. pasuxi. 2­isaT­ vis). s. circus] – 1. leqciebis c.ebi.  c. mamakacis qudi cilindris (mniSv. ¥ cinikuri. nomrebi.. c. cilindriani (mniSv. programa.  moxetiale c.  c.  geologiuri c. gad­ mosacemi risame wyeba. ganviTareba. maRali cir da viwro farflebiani. ¥ cinikuri. Kyrikos] – adamiani. 1­isaT­ vis). sawarmoo c. kaci. Sigawvis Zravas c.. cQrk­i [laT. Teat­ raluri xelovnebis saxeoba. Rumeli. grigali. manqanebi.  c. 2. avtomobilis c. warmodgena.-is dguSi.  s. 1­isaTvis). SekiTxva. klounebi. WurWeli.  c.

vagoni an avtomobili. ¥ citrusovani. sinon. sacirkuliacio Scd. navTobis da sxva siTxeebis Sesanaxad.).  cerozi Scd. citrus (mx. 4 da sxv. ¥ sacirkulacio.-ebi (1. cQroz­i [berZ. cirkulAcia da cirkulQ­ reba [laT. circulatio da zirkulieren] – wriuli moZrao­ ba. kulturebi. 2.  rkinigzis c.  haeris c. cittadella < citta qalaqi] – 1. ricxvis aRmniSvneli ni­ Sani. 3. saerTo saxeli. c. IV da sxv. cifErblAt­i [germ.) risame mTa­ vari dasayrdeni punqti (qarT. rZis c.  citati Scd. citAdel­i [fr.] – 1. burji). cQstit­i [berZ.  benzinis c.-ebis gaSeneba. sadireqtivo gankarguleba..  s. III. rom­ lis Zara warmoadgens ci­ lindrul rezervuars si­ Txeebis gadasazidad..)] – limonis.). 2. gadat.-ebi. Sidacixe). cQsterna [laT.. Zitat] – raime teqstidan ucvlelad.-ebi (I. cQfr­i [polon.  c.  cirkuliacia. sinon.  arabuli c.  cirkuliari Scd. sisxlis c. cifra < arab. . yviTeli] – (medic. (wign.-ebis plantaciebi. cisterna wyal­ sacavi] – 1. forToxlis. Kystis saSarde buSti] – (medic. circularis wriuli] – werilobiTi. romelzedac isrebi (an isari) moZraobs. romelic eg­ zavnebaT daqvemdebarebul dawesebulebebs an xelqve­ iT Tanamdebobis pirebs. citadelle < it. milebi. Zifferblatt] – saaTis an sxva raime xel­ sawyos danayofebiani fir­ fita. sity­ va­sityviT moyvanili adgi­ li. II.  c. didi rezervuari wylis. cQtata [germ. romauli c. 2.) saSarde buStis anTeba. Zvelad: qalaqis SigniTa cixesimagre (qarT. rac am organos funqciis dar­ Rvevas iwvevs.cir -572- laT.  cisterni Scd. citrUsebi [laT.) raime organos SemaerTebe­ li qsovilis gazrda. man­ darinis da misT. kirros limo­ nisferi.  RviZlis c. filtvebis c.

2. xalQfat­i (ist. xalaT-Sarvali. talaxisferi < spars. moyavisfro­mwvane mkvrivi qsovili erTgvari.  sakontrolo c. romliTac is ix­ raxneba vaznaSi. moya­ visfro mwvane. eleqtronaTuris liTonis nawili. Khāk miwa. saxalifo – qveyana. nesvisa.] _ iaponiaSi: iatakze dasajdomi brtyeli baliSi. xakis. romel­ sac xalifa marTavda. cOkol­i [it. x xAki [hindi enis Khāki miwis­ feri. Cukata < cukier Saqari] – daSaqruli xili an kani. sanapiroze iwvevs did ngrevas. sinon. cUgcvang­i [germ. xaks Scd. am qso­ vilis tansacmeli (upira­ tesad samxedro forma). xAlifa [arab.) – 1. xSirad icis wynar okeaneSi. saZirkveli).  xalifasi – Scd. mr. Zugzwang] – WadrakSi: figurebis gan­ lageba. astronomiuli cifrebi _ (ix. xal Z ZabUton­i [iap. romelsac mosdevs mdgomareobis ga­ uareseba da partiis wage­ bac ki. cUkat­i [polon. ricxvebiT gamoxa­ tuli.-ebi.] – giganturi (15­ 20 m simaRlis) talRebi. feoda­ . cifrebi – risame maC­ venebeli. romlis drosac aucilebelia iseTi morigi svlis gakeTeba.-5732. Se­ nobis gareTa kedlis qve­ da nawili. chalifa nacvali. ¥ xakim. zoccolo] – 1.  egvi ptis x. 2.  xakma. astronomia). xakisferi – moyavisfro­ mwvane.) umaRlesi tituli zogi qveynis mus­ limanTa mmarTvelisa. romlebic Cndeba okeaneSi wyalqveSa miwisZvrebis Se­ degad. ZQudo [iap. romelic saZir­ kvels eyrdnoba da cotaTi gamoweulia kedelTan Se­ darebiT (qarT. qerqi citrusisa.  x. cUnam­i [iap. moadgile] – (ist. ¥ xalifisa.] _ iaponuri Wida­ oba Tavisufali stilisa. WuWyi] – 1. sa­ zamTrosi.

espanuri 2. xinj adamianze. Sua saukuneebSi: mTavarTa  iaponuri x. am titulis mqone xe. (saub. vis saxelzec sapatio tituli.) igivea. laTinuri amrikis zog qvey­ sistema. wamali). rcelebulia Savi zRvis xAji [arab. zogierT laTinuri amerikis qveynebSi: aRmasrulebeli jadObazi [sp. 2. romelic CineTidan da piri. melmac religiuri mogzau­ roba Caatara meqaSi. han] – (ist. lifo. arabebis dapyrobaTa Sede­ samxedro mTavrobis sa­ gad Seqmnili feodaluri xelwodeba.] – 1. xUnta [esp. haggi] – musulmanis gaukeTeben. SeboWavs adamians (visac xOja [arab. rac da laTinuri amerikis zog jadosnuri.] – musulmani. saxelmwifo wyobilebis 3.] _ igivea.  j.] – Zv. rac viTomda avnebs. xaji gaakeTa. gadat. veSic xalifa idga. alebis Sedegad Seqmnili 2. anaTema.) aR­ xUrma [spars. romelmac gaakeTeben) – Tilisma. gakeTeba. xOta [esp. gadat. xErem­i [Zv. saxelmwifo. ro­ piras – kavkasiaSi. (saub. ebraelur j religiur yofaSi – gankveTa. sadac Teokratiuli nebSi: saxelmwifo gadatri­ xelisufleba iyo. junta] – 1.) ityvian ma­ wodeba. xalxo cekva. ro­ dinareobs.] – saxelwodeba ramdenime saxis xisa. ebr. erTianebis. romlis saTa­ ¥ xuntisa. abano­ mosavleTis zog qveyanaSi zis (akalmexis) ojaxidan. agreTve gav­ melsac xani marTavda. rac jadoqari. jota] – espanuri sa­ jAdo [sp. iseTi ram (nivTi. kavSiris saxel­ 3.xan -574- lur muslimanur qveynebSi: samTavrobo xelisuflebis organo. saxa­  xuntasi – Scd. qveyanaSi: sxvadasxva ga­  j. xAn­i [Turq. samxreT iaponiidan mom­ saxano – qveynis nawili. . Rame. – nayofismomcemi tituli.

 j. romelic gavrcelebulia jentlmenuri SeTanxmeba – kavkasiaSi da Sua aziaSi saerTaSoriso SeTanxmeba. Rimili. hangi. inglisSi: mamakaci. vinc gamoir­ jEzve [Turq. romelsac deben dauwerlad. doqari. qceva. 2.  jempre Scd. melic zustad icavs sazo­  cekvis j. Cezve yavadani] – Ceva daxvewili manerebiTa yavis asaduRebeli patara da Cacma­daxurviT (zogjer taniani WurWeli. Si afrikuli da avropuli jadOsan­i _ igivea. j.-575- jen jadOoba (Zv. gadoebaSi miRebuli qcevis jadOqroba – jadoqris Tvi­ wesebs da normebs. jadOsnoba _ igivea. (Zv. – 1. [ingl.] – adamiani.­ is bolos warmoiqmna aSS­ keTeba. jadOsnur­i 1. jazz] – 1.) jEmper­i taci. (Sdr – jixvi). jadOqar­i [sp.) momxiblavi. ojaxis gareuli cxoveli. jAme [arab. gentlman] Sekvra SeuZlia – jadosani. romelsac viTomda jadoTi jEntlmen­i [ingl. Pame’] – sakrebulo 2. warm­ jEmpr­i da (moZv. 2. profesiu­ zepirad. vamen Tavze CamocmiT. rac ja­ ¥ jazuri da sajazo. romelic XIX s. rac ja­ musikis sinTezis gziT. wamali. romelic war­ lebrivi. amgvari musikis Semsrule­ ¥ jadosnisa. vaJkaci. .] – gazelis ¥ jentlmenuri. romelsac ara aqvs jadOsnurad – momajadoeb­ sayelo da Sesakravebi. seba. moadgens mTlian masas. (s.  j. meCeTi.  j. (gadat.) – jados ga­ li stili. warmtacad. jumper] – naqsovi ze­  j.) rasac ja­ jEm­i [ingl. ironiiT). jeQran­i [Turq. agreTve imaze. iTqmis Tavazian mamakacze.) musika. ic­ lad. beli orkestri. doqroba. ro­ grZneuli. jAz­i [ingl. datani. jam] – xilis sqe­ dos Zala aqvs – saswau­ li muraba.  xendros j. sityvis patroni.

 jentlemeni.) garegnuli Sesaxedaoba cxo­ velisa. jinn] – arabul da sparsul miTologiaSi: go­ nieri fantastikuri arseba. jentlementuri Scd. jQp­i [ingl.  junglebi Scd. hadçs] _ berZnul miTologiaSi: 1. jQn­i1 [arab. jQu­jQcu [iap.)] – viw­ ro sportuli Sarvali spe­ cialuri qsovilisa.] – uiaraRod Tavdacvis (agreTve Setevis) Taviseburi ileTebis sis­ tema. jungle sanskr. habitus] _ (wign. mcenarisa. jQxad­i [< arab. specialuri berketi video­ TamaSebis samarTavad. agreT­ ve muslimanur qveynebSi mowodeba brZolisaken sam­ Soblos dasacavad. gin] _ inglisuri arayi.] – tropikuli da subtropi­ kuli uRrani tye (upirate­ sad indoeTSi). `ur­ wmunoTa~ winaaRmdeg.  jinsebi Scd. jeep] – yvelganma­ vali msubuqi avtomobili. h. demoni. jUs­i [ingl. romelic Sedgeba cecxlisa da haerisagan da. džihad omi rwmenisaTvis] – yuranis Tanaxmad `wminda omi~. Txzuleba. jQn­i2 [ingl. agiografiuli Scd. romelsac aqvs unari gadaiqces adami­ anad an cxovelad. mwerloba. jentlementi. jOistik­i – kompiuteris pe­ riferiuli mowyobiloba. hagios wminda da graphô vwer] _ qristianuli literaturis dargi _ wmindanTa cxovre­ bis aRwera.  h. ¥ hagiografiuli. jentlemenuri. miwisqveSa samefos mbrZanebeli. jingOizm­i [ingl. h habQtus­i [laT. boroti suli.jin -576junglis kanoni _ ityvian aSkara Zaladobasa da TviTnebobaze. . jingoism] _ inglisuri ukiduresi So­ vinizmi. jUngl­i [ingl.  agiografia. jeans (mr. hagiogrAfia [berZ. jQns­i [ingl. agreTve adamianisa. hAdesi [berZ. juice wveni] – xi­ lis wveni (sasmelad mom­ zadebuli).

 galstuki Scd. ro­ melic damzadebulia zogi zeTovani gaxexili an dana­ yili Teslisgan an nigvzi­ sagan.  ganteli Secd.) hAmak­i [fr.bina. harâmchâne ak­ rZaluli saxli] _ mdidari muslimanis sasaxleSi misi colebisTvis gamoyofili saxli. Halstuch] _ qsovilis grZeli naWeri.  xeebze gabmuli h. perangis sayelos qveS da win ikraven naskvad (qarT. jojo­ xeTi. ri­ same mwyobri SeTanxme­ ba.  araqisis h. yelsaxvevi). ynos­ viTi an SexebiTi aRqma. harAmxana [arab. rbenaSi). hAvbek­i [ingl. SedarebiT susti monawilisaTvis mi­ cemuli upiratesoba.-ebiT varjiSi. 2. hamac] _ badise­ burad moqsovili Camosaki­ debeli sawoli. xmebi da sxv.) fexburTis an hokeis gundSi: naxevarmcveli. ro­ melic gamowveulia tvinis moqmedebis darRveviT (eCve­ nebaT ararsebuli sagnebi. miwisqveSa samefo.  h.  xalva Scd. nigvzis h. halucinAcia [laT. harmOnia (berZ. smeniTi. .  gamaki Scd.Sexameba. handQkap­i [ingl. sinon. romlebic erTmaneTTan mokle mrgvali tariT aris SeerTebuli. gamofuSviT). hAlva [arab. halva] _ aRmo­ savluri tkbileuli. hamburger < Hamburg steak hamburgis bifSteqsi] _ dakepili bif­ SteqsiT Semwvari funTuSa. har hambUrger­i [ingl. halucinatio motyueba. hAntel­i [berZ. war­ moadgens magar masas. raime sportul SejibrebaSi (mag.. harmonia Tanazomiereba] _ 1. harAkir­i [harakiri < hara muce­ li da kiri gaWra] _ iaponi­ aSi samuraebis TviTmkvle­ lobis xerxi _ mucelSi xanjlis gamosmiT (gamo­ fatvriT.Secdoma] _ mcdari mxedvelobiTi. handikap] _ 1. romelSic sxvada­ sxva asakis cxenebi monawi­ leoben. doRi. half-back] _ (moZv. Hantel] _ sa­ tanvarjiSo iaraRi _ Tu­ jis ori birTvi. hAlstux­i [germ.-5772. romelsac ikeTeben yelze.

helios mze] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `mzes exeba~. roli. hAsi [iap.-Si Casves.rom­ lis mixedviTac cxovrebis mizans warmoadgens udidesi siamovneba. am titulis mqone piri. romlebsac saWmlis asa­ Rebad da pirSi Casadebad xmaroben (Sdr. ferebi. mdgomareoba. hASiS­i [arab. ¥ hegemoniuri. hAj­i [arab. [berZ. hegemOnia [berZ. hedOnizm­i [< berZ. harmonuli.  gegemonia.  h. haðið] _ narko­ tikuli nivTiereba.). hegelianEloba _ moZRvreba germanuli filosofosisa hegelisa (1770_1831 w.  garmonia. sitkboeba. gegemoniuli Scd.  heliofizika. helio.) xelmZRvaneloba. h. hçlios mze da herapeia mkurnaloba] _ 2.. h. ¥ harmoniuli. romelmac mesa . hArpun­i (holand.. harpeon] _ satyorcni iaraRi (barji). garmonuli. erTsulovneba. haUptvaxt­i [germ. garmoniuli Scd. ro­ melmac daamuSava idea­ listuri dialeqtikis Te­ oria. hEbe [berd. hegemonia] _ (wign. romelic muslimanTa rigebSi RvTis­ mosaobis gmirobad iTvle­ ba. heliotropi helioTerApia [berZ. Hauptwache] _ dapatimrebul samxedro mosamsaxureTa sadgomi. ferTa h.  h. gauptvaxta Scd. be­ ladoba.har -578moiloca. Cangali).  gauptvaxti. hçdons siamovneba] _ eTikis ide­ alisturi mimdinareoba. olimpze RmerTebs neqtarsa da ambrozias mi­ arTmevda xolme.  h. hagg] _ mesaSi locva muslimanTa `wmin­ da adgilSi~ qanaanSi an medinaSi muhamedis aklda­ masTan (kubosTan). bgerebi.w.  bgeraTa h. batonoba.] _ iaponiaSi: Cxirebi.. romelsac iyeneben veSapeb­ sa da did Tevzebze sana­ dirod. romel­ sac iReben induri kanafi­ sagan. Hçbe] _ berZnul mi­ TologiaSi: siWabukis qal­ RmerTi. zevsisa da heras Svili. sapatio tituli mus­ limanisa.

haima sisxli da philia midrekileba] _ (me­ dic.) sisxlis gadasxmiT mkurnaloba.) Tavis tvinis naxe­ varsfero. hemofQlia [berZ. heliotEqnika _ teqnikis dargi. hçlios mze da laT.w. hçlios mze da phobos SiSi] _ heli­ ofoburi mcenareebi _ (bo­ tan. haima sisxli da laT. ro­ .) Crdilis moyvaruli mcenareebi. (anat. wyalba­ dis Semdeg yvelaze msubuqi inertuli. dedamiwis an cis naxe­ varsfero. hematolOgia [berZ. rac iwvevs sisxlis denas mcire dazi­ anebis drosac. hemoTerApia [berZ. centrum centri] _ samyaros heliocentruli sistema _ mzis sistemis Se­ saxeb kopernikis (1473­1543 w. hçlios mze] _ qimiuri elementi. hemOstaz­i [berZ. heliocEntrul­i [berZ. globus birTvi] _ sisxlis wiTeli nawilakebis (eriTroci­ tebis) Semadgeneli nawi­ li (saRebavi nivTiereba). hcmisphairion] hem _ 1. romelsac gadaaqvs Jan­ gbadi da amdenad didi mniSvneloba aqvs sunTqvi­ saTvis. haima sisxli da therapia mkurna­ loba] _ (medic. hemQsfero [berZ. romlis mi­ xedviTac mze warmoadgens centrs da mis garSemo moZraoben planetebi. helQum­i [berZ. 2. haima (haimatos] sisxli da logos moZRvreba] _ mecniereba. hemoglObin­i [berZ. Hçlios] _ ber­ Znul miTologiaSi: mzis RmerTi. haimorrahagia] _ (medic. hemOroi [berZ. hçlios mze da phileô miyvars] _ he­ liofiluri mcenareebi _ (botan.) sinaTlis moyvaru­ li mcenareebi. heliofObur­i [berZ. haimorrhoia sisxldena] _ buasili.) sisxldena.) sisxlis Sededebis unaris dakargva. ufero da usuno gazi (airi). hemorAgia [berZ. helQos­i [berZ.) moZRvreba. romelic exeba mzis energiis gamoyenebas sam­ rewvelo da sayofacxovre­ bo miznebisaTvis. heliofQlur­i [berZ. haima sisx­ li da stasis SeCereba] _ sis­ xldenis SeCereba.-579mzis sxivebiT mkurnaloba.

germetiuli Scd. hErmes­i [fr. hEpi­End­i [ingl.romelsac orive sqesis niSnebi aqvs. (Zv. romelic . Hçrostratos­is saxelis mixedviT. herOika [< fr. heraldus macne] _ damxmare istoriuli dis­ ci plina. Rmer­ Tebis Sikriki. herOstrate­s saxeli _ saZ­ raxisi saqmiT.) gmiruli Sinaarsi.. romelmac saxe­ lis ukvdavyofis mizniT 356 w. rom haers sru­ liad ar atarebs.) dawva artemida efeselis Sesa­ niSnavi taZari]. romelic gerbebs swavlobs. welTaRr. hermticus] _ rac ise mWidrod aris daxuruli. brZolis h. mxatv­ ruli nawarmoebis (kino­ filmis. naxevrad adamiani _ naxevrad RmerTi. zevsis meuRle.romelic xels uSlis sisxlis Sededebas. mi­ TologiaSi: qalRmerTi. uRirsi saq­ cieliT ganTqmuli saxeli [berZ.hep -580- melic swavlobs sisxlis Semadgenlobasa da Tvise­ bebs. hErakle [berZ.  Sromis h. happy end] _ `keTili bolo~. dagmanuli. herAldika [laT.  h. herOin­i [laT. kamera. hermafrOdit­i _ cxoveli an adamiani. qorwinebis mfarveli. gerbTmcodneoba. herbarQum­i [< laT. araCveulebrivad Ronieri gmiri [laT. Hermes] _ ber­ Znul miTologiaSi: saZov­ rebisa da jogebis. Herkules]. Hçraklçs] _ ber­ Znul miTologiaSi: zevsis Svili. gzebisa da vaWrobis RmerTi. heroinum] _ narkotikuli saSualeba (morfinze Zlieri). germetuli. hçpar RviZli] _ nivTiereba. herba ba­ laxi] _ specialurad Seg­ rovili da gamxmari mcena­ reebis koleqcia. heroiuque gmi­ ruli] _ (wign. gmiruli mxare risme. herpeton qvewarmavali da logos moZRvreba] _ zoo­ logiis dargi. erT­erTi yvelaze ufaro popularuli. hEra [berZ. Hçra] _ berZ. hepArin­i [< berZ. agreTve sisxlis daa­ vadebebs.  hermetiuli. hermEtuli [fr. romanis) keTili dasasruli. hermetique < laT. herpetolOgia [berZ.

hibridizAcia _ mcenareebis an cxovelebis sxvadasxva saxeobis Sejvareba gaum­ jobesebuli jiSis. Hçphaistos] _ berZnul miTologiaSi: cecxlisa da mWedlobis RmerTi.  gibridi. heteroseqsuAlizm­i [berZ. hefEstos­i [berZ.-is wesebi. hEtera [berZ.  hercoginiasi. heqtOlitr­i [berZ. samyura. Herzog] _ da­ savleT evropis qveynebSi Tavad­aznaurTa erT­erTi umaRlesi tituli. romelic Seiswavlis janmrTelobis SenarCunebis pirobebs. hekaton asi da fr. hErcog­i [germ. hig gektari. damoukidebel cxovrebas eweoda. romelic Tavisufal. heteros sxva da laT. higQena [berZ. gibriduli Scd. hibrida narevi. heqto. Tesli. najvari] _ mcenareTa da cxovelTa sxvadasxva sa­ xeobis Sejvarebis Sedegad warmoqmnili organizmi. h. Sromis h. ¥ hibriduli.  h. 1 heqtolitri = 100 litrs. hEqtar­i [fr. sexsualis sqesobrivi] _ 1. hQbrid­i [laT. _ TavsarTi.  h. eqtari.  gercoginia. udris 100 ars anu 10000 kv. hercogQnia [germ. romelic sazomi erTeulis saxelTan mierTebisas aRniSnavs mis asjer gazrdas.... litre litri] _ siTxis an fxvieri nivTierebis sa­ zomi (metruli sistemis).m. ¥ heqtarisa. sqesobrivi ltolva sapirispiro sqe­ sis individisadmi. 2. Herzogin] _ hercogis coli an qaliS­ vili. janmrTelobis dacvas.  gercogi Scd.  heqtari. heqtrisa. hygiaino janm­ rTeli var] _ medicinis na­ wili. sapirispiro sqesis damaxa­ siaTebeli niSnebis gaCena. ektari Scd. romlebic iTva­ liswineben sisufTavis. im RonisZiebaTa sistema. geqtari.-581qvewarmavlebs swavlobs. piradi h. hectare] _ miwis farTobis sazomi erTeuli (metruli sistemisa). gercoginiisa Scd.saxeobis misaRebad. . hetairon] _ Zvel saberZneTSi: ganaTlebuli gauTxovari qali.

. h. pirobebi. abazana. hidrOliz­i [berZ. tbebi. muxruWebi. zRvebi. gigienuri Scd. romelic akravs dedamiwas (okeaneebi. hidroenergEtika _ mecni­ erebisa da teqnikis dar­ gi. Zrava. moZraobasa da Tvisebebs.. [< berZ. romlis mizania wylis energiis gamoyeneba eleq­ truli energiis sawarmo­ eblad.  gigiena.  hidrobiologia. romelic swav­ lobs wylis cxovelebsa da mcenareebs. cvari. hidroenergetika. higrofQluri [berZ. hidrolizi. h.  h.. romelic swav­ . hidro. hidraulikos wylisa] _ mecniereba si­ Txeebis wonasworobisa da moZraobis kanonTa da maTi praqtikuli gamoyenebis sa­ SualebaTa Sesaxeb. hidrogrAfia [berZ. hidravluri. gidravliuri.  hidravliuri. hidrometeOreb­i [berZ. tanvarjiSi. hidrobiolOgia _ biolo­ giis nawili. h. hydôr wya­ li da lysis daSla] _ (qim. hydôr wyali da graphô vwer] _ mecniereba. ¥ higienuri.). hydôr wyali da meteôrôs haerSi molivlive] _ atmosferoSi wylis orTqlis produqtebi. hydôr wyali da logos moZRvreba] _ mecniereba. hidrolOgia [< berZ. avtomobilis h.) rTuli nivTierebis daSla wylis zemoqmedebis Sede­ gad. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebSi.  h. hidrogeolOgia _ geolo­ giis nawili. hydôr wyali] _ rTuli sityvebis pirveli nawili mniSvnelobiT `wyals exeba~. gidravluri. nisli. mdi­ nareebi. romelic swav­ lobs da aRwers dedamiwis zedapiris wylebs. hidrAvlika [< berZ. hidrOsfero _ wylis garsi.hig -582lobs miwisqveSa wylebis warmoSobas.. wnexi. gidravlika. ¥ hidravlikuri _ rac siTxis wnevis ZaliT moZraobs. gidravlikuri Scd. hygros teniani da phileô miyvars] _ (botan. TrTvili da sxva.) wylis moyvaruli (mcenare).

simbolo.. hyper avadeba). ra cilindruli mili. romelic miiReba sibrtyis hidrofObia [berZ. rac hipertoniuli da­ romelsac TambaqoTi te­ avadebis ZiriTadi mizezia. metismetad da trophç kveba] _ hQmn­i [berZ. gilza Scd. dameteba~ (sap. poezia. cofi (da­ hipermetrOpia [berZ. (botan. (gadat. hipertonia. metron zoma hQlz­i [germ. hyper ­ze zeviT. 2. hipertrOfia [berZ. hipo).) wylis SiSi.  gilzi. im mxares] _ TavsarTi. dic. gebobaTa saSualebiT. cecx­ da ôps (ôpos) mxedveloba] _ lsasrol iaraRSi: pata­ (medic. Hulse] _ 1.) sisxlis wnevis awe­ 2. agreTve wylis stiqiis mav­  hiperbola. ro­ melSic Tavsdeba feTqebadi hipertOnia [berZ.-583- hi p hidrotEqnika _ mecniereba. nian. mxatvruli xerxi _ me­ tismeti gazviadeba STa­ hidrofQteb­i [berZ. va. luri ganviTareba.. raime organos metismeti simRera. hydôr wya­ saSualebiT konusis gadak­ li da phobos SiSi] _ (me­ veTisas. hymnos] _ sazeimo 1. hiperinflianebel moqmedebas.) wyalSi mcxovrebi 2. mcenareebi. (maTem.) Sorsmxedveloba. dargi. teqnikis cia. [berZ. ­ze metismetad. hyper ­ze.) risame aranorma­  gimni Scd. hyperTanado (hidroteqnikur) na­ bolc gazviadeba] _ 1. hyper ­ze. himnolOgia _ sasuliero .) ortotiani mrudi. zevidan da tonos daZabva] _ nivTiereba.romelic miRebulia gadideba avadmyofobis di­ rogorc saxelmwifoebrivi di datvirTvis an sxva mi­ an socialuri erTianobis zezebis gamo. romelic ganaxor­ cielebs am amocanebs sa­ hipErbola [berZ. romelic swavlobs wylis hiper. resursebis gamoyenebas sa­ mniSvnelobiT `normis ga­ meurneo saWiroebisaTvis. papirosis qaRaldis masra. hydôr beWdilebebis gaZlierebis wyali da phyton mcenare] _ mizniT. (medic.

_ igivea rac behemoTi. ereba cxenebis Sesaxeb. romlebic axal­ ris daqveiTeba. gi poteza Scd.. msjeloba. hipos cxeni  h.  gi pnozi. hyppotamos]  h. ¥ hipnozuri. sisxlis wnevis daqveiTeba. lis ueWveloba jer ar tansacmlis sisadaves (ub­ aris damtkicebuli. potetiuri.-is seansi. gazrda dajgufebebs ga­ nekuTvnebian da uaryofen hipOTeza [berZ.] _ hipnozis specia­ _ (maTem. _ 1. romelic Tvalyurs adev­ nebs musikis.. romelic  gi pnotiziori Scd. modis si­ hipodinAmika [berZ. hypnos Zili]  h. napralebSi. hipilOgia [berZ.).). gamoqvabulebSi. hypo qve­ viT. hippy < hip melic mimdinareobs miwis­ qveSeTSi.  hi pofunqcia (sap. romelic uCvenebs hipotOnia [berZ..  dedamiwis warmoSobis h. TavsarTi. gimdgomareoba. slengi (Jargoni) _ piri. ZilTan miaxloebuli  hipoteza. hipOgia [berZ. rom­ Tabare) cxovrebis wess. h. Txedis gverdi. hypo qveviT] _ pirdapir. dabla da dynamis Zala.. mdebareobs swori kuTxis hipo. hipopOtam­i [berZ. Zili. gi pnozuri Scd. ro­ gviandeli. h. hypoteinusa] < berZ. hypnotiseur hipotEnuza [berZ. zemoqmedeba vinmeze aseT mdgomareobaSi mosaqcevad. laT. oxi (genium) . 2. hypo qveS da gç hipOqsia [berZ. hypothesis va­ saerTod miRebul qcevis raudi] _ raime movlenis wesebs da upiratesobas asaxsnelad wamoyenebuli aZleven mawanwalur (mom­ mecnieruli varaudi. axleebs] _ axalgazrda Zliereba] _ moZraobis una­ adamianebi.) marTkuTxa samku­ listi.hi p -584- hQp­i [ingl. hypo qveS normis qveviT dawevas. da tonos daZabva] _ (medic. [< berZ. hQpnoz­i [berZ. hipnoziOr­i [fr. hi per.-iT mkurnada logos moZRvreba] _ mecni­ loba. ¥ hipoTezuri. raloebas). hipotetiuri.  gi popotami Scd. mdgomareoba. hippie. hypo qveviT da dedamiwa] _ sicocxle.

romelsac misdeven Tavisufal dros. Hoboe] _ xis mu­ sikaluri Casaberi sakravi erTgvari. heat] _ 1. hockey] _ yinulze burTis TamaSi erTgvari.).  xokei Scd. adgil­mamu­ li. hOboi [germ. hobby] _ rameTi gataceba. holding Cab­ Rujva] _ 1.  giti Scd. sazo­ gadoebriv SenobebSi.) sastumroSi. homoseqsuAlizm­i [berZ.) erTi adamianis raime organos an qsovils (mag. wesis darRveva krivSi _ erT­erTi monawilis mier meoris xe­ lebis an tanis daWera. mosacdelad. hObi (ingl. hiruodinis wurbela] _ nivTiereba. hologrAfia [berZ. sacxe­ nosno sportSi: cxenis gar­ bena mokle manZilze.  xobi Scd. 2. kanis.­is dasabamidan iTvleba 622 weli (Cv. hidžra(t) gaqce­ va] _ muslimanur qveyneb­ Si gavrcelebuli welT­ aRricxva (kalendari).  goboi Scd. hirUdin­i [< laT. homoplAstika [berZ. hOlderi _ mflobeli. Tir­ kmlis) gadanergva meori­ sadmi. holos mTeli.). hQt­i [ingl.-585Jangbadi] _ Jangbadis nak­ leboba sisxlSi. aferxebs sisxlis Sededebas. aCemebuli saqmi­ anoba. sexsualis sqesobrivi] _ arabunebrivi sqesobrivi ltolva Tavi­ sive sqesis pirisadmi. samflobelo. hOlding­i [ingl. h. welTaRr. hOl­i (ingl. velo­ da motosportSi: Sejibreba. homos msgavsi da laT. homos msgavsi] _ (medic.  xoli Scd. (mag.  golografia Scd. hQjra [arab. hom hOkei [ingl. romlis monawi­ leebic garkveul manZils saTiTaod gadian. rode­ sac mahmadi da pirveli mus­ limanebi meqadan medinaSi gadasaxldnen (gaiqcnen). 2. TeatrSi) da­ sasveneblad. hall] _ didi sadgomi. ba­ toni. ro­ melsac gamoyofs samedici­ no wurbelis sanerwyve jir­ kvlebi. (sport. sruli da (foto) grafia] _ moculobiTi la­ zeruli fotografia. Cveulebriv. .

monawileobs cocxali organizmis funq­ ciebis regulirebaSi. hôra dro da skopeô vuyureb] _ varskv­ honOrar­i [laT. wylis simaRle (done) (mdi­ nareSi. geodeziaSi: mrudi.  gorizonti Scd. Horizontale] _ 1. izohifsi).hon -586dapiris nawili. rome­ lic rukaze an gegmaze aer­ Tebs erTi simaRlis mqone adgilebis wertilebs (si­ non. dedamiwis ze­ . hOrmon­i [berZ. h. 2. horizôn (horizôntos] _ 1. romelsac gamo­ yofen Sinagani sekreciis jirkvlebi. vertikaluri).  h. xazebi.  h. miaCndaT osirisisa da isidas Svilad. horizontalu­ ri xazi (sapirisp. warmod­ genili hyavdaT Sevardnis (SevardnisTaviani adami­ anis) anda frTosani mzis diskis saxiT. tbaSi. cis dasalieri. hormos ma­ moZravebeli] _ (fiziol. bareliefi) horQzont­i [berZ. honorarium sapatio jildo] _ fuladi gasamrjelo. TvalTaxedva. haut-relief] _ skulpturuli gamosaxu­ leba. horelQefi [fr.  s. sibrtye.  gonorari. romelsac gaSlil adgilze xedavs damkvirveblis Tvali. pativi] _ gazviadebuli warmodgena sakuTar Rirse­ bebze.  gorizontaluri Scd. romelsac aZ­ leven (xelSekrulebis sa­ fuZvelze) literatorebs. ¥ sahonoraro. 2. xazi.] _ egvi ptur mi­ TologiaSi: mzis RmerTi. qedmaRloba. 3. horOskop­i [berZ. romelic iTvlebida fara­ onis xelisuflebis mfar­ velad. romlis gayolebazec ca TiTqos dedamiwas exeba. fondi. yoyoCoba. zRvaSi). mediduroba.  h. mxatvrebs da sxva.-ze gemi gamoCnda. sagonoraro Scd. hOr­i [egvi pt. honor Rirseba. ¥ hormonuli. romelic amoburcu­ lia brtyel zedapirze Ta­ visi savaraudo moculobis naxevarze metad (Sdr. horizontAlur­i [germ.  ixmareba agreTve hormonaluri.) nivTiereba. hOnori [laT. preparati.

ignebs gzas da Sin brun­  gumanitaruli Scd. _ msoflmxedveloba. toriis SeswavlasTan (sabu­ hospitalizAcia _ saavad­ nebismetyvelo da teqnikur myofoSi dawvena (avadmyo­ mecnierebaTagan gansxvavebiT). cxeni.s. hymus ni­ adagi da facio vakeTeb] _ 16­17 s. gospitali xalxis kulturisa da is­ Scd. ire] _ rac dakavSirebulia  hospitalisa. h. samxedro. medikamentebiT da sxv. humanita¥ hospitlisa. tansac­ ta. Hospital]  humaniuri. h. mdidari qvey­ dabruneba] _ movlena. laT. mecnierebani.­ebSi safrangeTSi: niadagSi cxoveluri da protestantebi (kalvinismcenareuli narCenebis gax­ tebi). h. homing Sin viTarebuli. ¥ humanuri. Hûri arab. deba. gumanizmi. saqcieli. leba. humanisme < marad norCi lamazi qalebi. hugenotebis xocva­Jleta moewyo 1572 w. hyguenots] _ me­ humifikAcia (laT.) _ yuranis mixedviT.  h. muslima­ `barTlomes Rames~. upiratesad maniuri Scd. kac­ rovnebis bedis sawinaswar­ Tmoyvareoba. ka­ mareba sursaTiT. hugenOteb­i [fr.  h. humanitAruli [fr. ro­ nebis mier gaRatakebuli desac saxlidan Sors way­ qveynebisaTvis gaweuli dax­ vanili cxoveli (ZaRli. hurQebi (spars. fisa). gu_ saavadmyofo. saTnoeba.-587- hur lavTa ganlagebis cxrili. humanus adamianuri] . romelTac sdevnida rwna mikroorganizmebis moq­ kaTolikuri eklesia da medebis Sedegad. daxmareba _ gan­ hoUming­i [ingl. misi moyolebuli ama Tu im pi­ Rirsebis pativiscemiT. ganaT gospitalizacia Scd. metyvelod. hospQtal­i [germ. mTavroba. nur samoTxeSi mcxovrebi humAnizm­i [fr. ro­ romelsac astrologebi melic gamsWvalulia ada­ adgenen Suasaukuneebidan mianis siyvaruliT. mtredi) TavisiT mliT. adamiani.

-588- danarTi .

) NIL ADMIRÁRI NON BIS IN ÍDEM EX NÍHILO NÍHIL PERSÓNA NON GRÁTA NON PÓSSUMUS ÉST MÓDUS ÍN REBÚS .-589- laTinuri sityvebi da gamonaTqvamebi adamiani var da araferi adam­ ianuri CemTvis ucxo ar aris.C. adamiani. HUMÁNI. yvela­ fers aqvs sazRvari. NIHIL A ME ALIÉNUM PÚTO HÓMO SÁPIENS IN LÓCO ÉCCE HÓMO! ÁLIBI ÁNNI CURRÉNTIES (A. rogorc gonieri ar­ seba adgilze ai kaci! alibi – sxva adgilze ama wlis araferi ar unda gagikvirdeT (araferi ar aris sakvirveli) ara orjer erTi da igivesaT­ vis (ar SeiZleba orjer pa­ suxisgeba erTi da igive dar­ RvevisaTvis) araraisgan – araferi arasasurveli piri ar SegviZlia – kategoriuli uari aris zomiereba sagnebSi ­ yve­ laferSi zomiereba. HÓMO SUM.

cezar. gamomdinareobs SeniSvna gaugebaria gaSlilia – naTelia gaZlev.-590arsebuli mdgomareoba ase! ase qreba miwieri dideba. axali adamiani (metiCara) bolos gamarjoba! gamarjoba. aseve aucilebeli piroba aqac rodosia. HIC SÁLTA HÓMO NÓVUS IN FÍNE SÁLVE! ÁVE CÁESAR. (romaeli gladiatorebis mimarTva impe­ ratorisadmi brZolis win). gamgebi gaigebs gameoreba codnis dedaa. brZolis win gesalmebiT Sen. aqac gadaxti – aq gamoiCire Tavi (ezopes iga­ vis mixedviT). raTa Senc momce STÁTUS QUO SIC! SIC TRÁNSIT GLÓRIA MÚNDI ÍTEM CONDÍTIO SINE QUA NON HIC RHODÚS. SALÚTANT MORITÚRI TE SAPIÉNTI SAT REPETÍTIO EST MÁTER STUDIÓRUM AD NOTÁNDA NON LÍQUET EXPLÍCITE DO UT DES .

da sxva dasasruli dayavi da ibatone! dedis saSodan ­ dasabamidan de­iure ­ iuridiulad. ET NOS MUTÁMUR IN ÍLLIS A DÍE PER ÁSPERA AD ÁSTRA FÍDELIS ET FÓRTIS ÚNUM ET ÍDEM ID EST .) FÍNIS DÍVIDE ET ÍMPERA AB ÓVO DE JÚRE DE FÁCTO FÍAT LÚX! SÍT TÍBI TÉRRA LEVÍS! TÉMPORA MUTÁNTUR.i. formalurad de­faqto – faqtiurad da iyos sinaTle! de msubuqi yofiliyos SenT­ vis miwa! droni icvlebian da masTan erTad Cvenc vicvlebiT dReidan ekliani gziT varskvlavebisa­ ken! erTguli da guladi erTi da igive ese igi. samar­ TliT. MEMÉNTO MÓRI DE GÚSTIBUS DISPUTÁNDUM NON (EST) ET CÁETERA (ETC. e.-591gaxsovdes sikvdili gemovnebaze ar daoben/kacia da guneba (gemovneba ar aris sakamaTo sagani).

omisTvis emzade iCqare nela kaTedridan ­ gansakuTrebu­ li avtoritetiT. QUI CÍTO DAT CÚI PRÓDEST? VÉTO GRÓSSO MÓDO LIBÉRTAS DE VÍSU SI VIS PÁCEM. ET ÁNIMAM LEVÁVI DUM SPÍRO. SED LEX . ukamaTod (ironiulad) kanoni kanonis ZaliT kanoni mkacria. amdenad.-592vazrovneb. SPÉRO BIS DAT. orma­ gad aZlevs visTvisaa xelsayreli? vkZalav zogadad. rogorc TviT­ mxilveli Tu mSvidoba ginda. miaxloebiT Tavisufleba TvalnaTliv. ÉRGO SUM DÉXI. varsebob ­ frangi filosofosis dekar­ tis sityvebi (1596­1650) vTqvi. vimedovneb vinc swrafad gascems. da amiT gulze momeSva vidre vsunTqav. magram kano­ nia CÓGITO. PÁRA BÉLLUM FESTÍNA LÉNTE EX CÁTHEDRA LEX ÍPSO JÚRE DÚRA LEX.

. mzad iya­ viT dasacavad piradad. romelic iyo gansazRvrul momentamde mgdomareoba. ironiiT. an. oridan _ erTi romelic iyo BÓNA FÍDE PIA DESÍDERIA CÁVEANT CÓNSULES! PRIVATÍSSIME CÍRCULUS VITIÓSUS CUM GRÁNO SÁLIS MAGÍSTER DÍXIT ÉRGO STÁTUS QUO ÁNTE STÁTUS QUO ÁNTE BÉLLUM ÉGO FÉCI QUOD POTUÍ.. jadosnuri wre – gamouvali mdgomareoba marilis marcvliT namceciT ­ gonebiT. omamde me me rac SevZeli is gavakeTe. sruliad gulwrfelad. kerZod – saidumlod mankieri wre. ga­ nuzraxvelad keTili survilebi konsulebo fxizlad! –romis senatis miTiTeba konsulebi­ sadmi – frTxilad. visac SeuZlia ukeT gaakeTos mesame gza ar aris ­ an . FACIÁNT MELLÓRA POTÉNTES TÉRTIUM NON DÁTUR . gesli­ anad maswavlebelma ase Tqva maSasadame mgdomareoba.-593keTili rwmeniT – ndobiT.

gavimarjve iulius cezaris sityvebi minaweri micvalebulze an kargi unda Tqva. vnaxe. an araferi movilxinoT – studentebis Zveli laTinuri simReris da­ sawyisi momxre da mowinaaRmdege (momxdari) faqtis mere. Sem­ deg mowyvite dRe – e. damsaxu­ rebisaTvis _ TÉRTIUS GÁUDENS VÉNI.-594mesame moxarulia mivedi. O MÓRES BIS ÁUREA MEDIÓCRITAS HONÓRIS CÁUSA . o zne – Cveulebav orjer – meored oqros Suaguli pativis gulisaTvis.S.) DE MÓRTUIS ÁUT BÉNE. VÍCI POST SCRÍPTUM (P. gamoiyene yoveli dRe. ÁUT NÍHIL GAUDEÁMUS PRO ET CÓNTRA POST FÁCTUM CÁRPE DÍEM AD MÓDUM ÁLMA MÁTER O TÉMPORA. VÍDI.i. ar gqondes mo­ mavlis imedi msgavsi mSobeli deda – umaRlesi skolis kursdamTavrebulTa gamonaTqvami o driebav.

NON LÍCET BÓVI LÍTTERA SCRÍPTA MÁNET ÓMNIA MÉA MÉCUM PÓRTO CRÉDO PÉREAT TÍTIA MÚNDUS. mrwamsi samarTalma unda izeimos. FÍAT JUS- TRES FÁCTIUNT COLLÉGIUM DESIDERÁTA PERSÓNA GRÁTA IN ÓPTIMA FÓRMA FÍNIS CORÓNAT ÓPUS IN MÉDIAS RES PERÍCULUM IN MÓRA . romc daingres qveyana samni Seadgenen kolegias sasurveli sasurveli piri saukeTeso formaSi – yvela wesiT saqmes bolo agvirgvinebs saqmis SuagulSi – saqmis ar­ sSi saSiSroeba dayovnebaSia AMÍCUS PLÁTO. is ar epatieba xars rac kalmiT dawerilia. rwmena.-595platoni Cemi amxanagia. SED MÁGIS AMÍCA (EST) VÉRITAS ARISTÓTELES QUOD LÍCET JÓVI. WeSma­ riteba ki ­ megobari – aris­ totele rac iupiters epatieba. naja­ xiT ver gadaSli rac maqvs Tan vatareb – ber­ Zeni brZenis biantis gamonaT­ qvami – adamianis WeSmariti simdidre misi Sinagani Rir­ sebaa rjuli.

C.S. win sayovelTaod. ufrosi ucnobi miwa – Seuswavleli.) CÓRAM PÚBLICO PÓPULO. xalxis STÁTUS IN STÁTU EX ORIÉNTE LUX IN CÓRPORE DOCÉNDO DÍSCIMUS ÁLTER ÉGO IN SÁECULA SAECULÓRUM AUDIÁTUR ET ÁLTERA PARS SÉNIOR TÉRRA INCÓGNITA ÍPSO FÁCTO ÁNTE CHRÍSTUM (A. gamoukvlevi dargi faqtis ZaliT qristeSobamde Riad. CÓRAM yvela simarTliTa da usamarT­ lobiT – kanonieri / nebadar­ Tuli da arakanonieri gzebiT yvelas Tavisi yvela omi yvelas winaaRmdeg – ingliseli filosofosis hobsis aforizmi (1588­1679) PER FAS ET NÉFAS SÚUM CUIQUE BÉLLUM ÓMNES ÓMNIUM CÓNTRA .-596saxelmwifo _ saxelmwifoSi sinaTle aRmosavleTidan modis sruli SemadgenlobiT swavlebiT vswavlob sxva me – axlo megobari da Tanamoazre ukuniTi ukunisamde unda movusminoT meore mxa­ resac – kamaTSi da a.

BRUTE! ERRÁTA ERRÁRE HUMÁNUM EST IN STÁTU NASCÉNDI EX ÚNGUE LEÓNEM ÍGNI ET FÉRRO AD NÓTAM ÉXEGI MONUMÉNTUM GÚTTA CAVÁT LAPIDÉM HABÉNT SUA FÁTA LIBÉLLI ÁLEA JÁCTA EST . ma­ rad ukvdavi wveTi qvas xvrets – ovidiusi wignebsac aqvT TavianTi bedi wili nayaria – arCevani moxda – iulius cezari NÓSCE TE ÍPSUM! DE TE FÁBULA NARRÁTUR AD NOTÁTA TU QUÓQUE. qali TmiTa – lomi brWyalebiT icnoba cecxliTa da maxviliT cnobisaTvis Zegli avige xelTuqmneli. brut! – iulius cezar­ is sityvebi. rodesac Tavis mkvlelebs Soris dainaxa misi megobari bruti Secdomebi Secdoma adamianisTvisaa dama­ xasiaTebeli Casaxvis mdgomareobaSi – aR­ mocenebis momentSi Citi frTiTa. Senze laparakoben SeniSvna Senc.-597“Seican Tavi Seni!” ­ markus iulius ciceronis gamonaTqvami Senze zRaprebs yvebian.

IN CÓRPORE . cxovreba (adamianisa) – mokle xeli xels bans jansaR suli sxeulSi – jansaRi CÓNTRA IN STÁTU QUO ÁNTE ART LÓNGA.-598winaaRmdeg winandeli mdgomareoba xelovneba mudmivia / xang­ Zlivia. VÍTA BRÉVIS MÁNUS MÁNUM LÁVAT MENS SÁNO SÁNA.

Tbilisi. WabaSvili m. Tbilisi.В. Пухаева Л. “Словарь иностранных слов”.И. Москва. 1983.. ortomeuli.В. 1985. gamomcemloba qarTuli enciklopedia. 1986. 3. “Словарь иностранных слов”. “Русский словарь иностранных слов” (Словарь для школьников). kikaliSvili r. Лёхин И. 4. redaqtori). Sps `kenari~. Москва. WabaSvili m. `ganaTleba~. Петрова Д. Кудрявцев Т. WabaSvili m. “Госиздат” иностранных и национальных словарей. Смолницкая Р. (mT. С. bagaliSvili g. `ucxo sitvaTa leqsikoni~.С.П. Москва. 6. 2001.. и др. `ucxo sityvaTa leqsikoni~. 6. Одинцов В. и др. 5. bakur sulakauris gamomcemloba. Tbilisi. saskolo gamocema.-599- leqsikografiuli wyaroebi 1. “Просвещение”. . (redaqtori). 2. `qarTuli enis ganmartebiTi leqsikoni (erTtomeuli). III gamocema.. 1949. `ucxo sitvaTa leqsikoni~.. Ciqobava arn. 2001. Tbilisi. “ЮНВЕС”. 1999. 12-е издание.

................................................................................................................................................................................................................................................9 danarTi laTinuri sibrZne .....................7 laTinuri anbani ...........699 .............-600- sarCevi winasityvaoba ............................................................................................................................................................................3 leqsikonis agebuleba ........................................2 SemoklebaTa sia .........................................................................................589 leqsikografiuli wyaroebi .................................8 saerTaSoriso sityvaTa ganmartebiTi leqsikoni .

-601- SeniSvnebi .

-602- SeniSvnebi .

-603- SeniSvnebi .

NINO LEVAN ROLAND KLDIASHVILI (YOUNGER) KLDIASHVILI KARTVELI (KLDIASHVILI) EXPLANATORY DICTIONARY OF INTERNATIONAL WORDS saredaqcio kolegia: mT. 8(93) 79­90­69 . redaqtori redaqtori stilist­koreqtori teqnikuri redaqtori mxatvruli redaqtori iana roze irma qobulaSvili roland qarTveli oTar CxaiZe gia dvaliSvili AN SekveTa # tiraJi 200 wigni gamodis avtoris xarjiT telefonebi: avtorebi: 8(57) 26­34­95. abaSiZis gamz. tel.. 8(97) 07­66­90. ir. 70. 8(95) 91­97­92 gamomcemeli: 8(99) 50­92­66 ps `imedi~ misamarTi: Tbilisi.