Вы находитесь на странице: 1из 143

.

. .

-

1959


.

.
,

.
, , -
, ,
,
,
(, -- . .), ,
.
,
1.

(How to Solve It) .
.
-
.

.
() ( , ), 1
, .
. ( . ,
)
,
.
1* 3
,
.
, . .
.
, (
)

.

. ,
, ( ).
,
1.
- .


(
),
,
, (
) . (
, ,
.J.


. , . . --
B 1952 .) , , ,
. ,
, ,
,
.
, , , , !
, , ,
, . /q4 ,]#
1 . . , ( . . ,
. . ), , ., 1957.
2
(. 185 ), . ,

.

,
. , , ,
"
,
.
, ,

.
, .

, , .

,
, ,
,
.
,
- . , ,
, ,
-

. ,
, ,
, ; ,
, ,
. , , , , ,
,
.
, , ,
,
:
,
.
, ,
, . ,
, , :
, , -,
, ? ,
, ; ?

? ;
,
,
.
, , ,
,
,
,
. ,
, , ,
.
, ,
, .
, ,
, .
,
,
, .
, , , -

, .

,
.

. , ,
, , .
. ,
:
.
, , ,^ . ,
.
, .
:
in statu nascendi, ,
, ,
.
;
, , . ,

,
:

.
, *.
,
1 ,
(. . , . . , , ., 1957). (
.)

.
, ,
.

-
.
.
. .

1 1944.


. .
, ,
;
.
,
, ,
,
. -

: , , .

, .
.
.
.
, , 7.
I 5
. 6 17 ,
;
,
18 20 .
,
. :
.
9
,
;
.
, . ,
200.
.
; .

, .
, , .
.

; ,
.
,
, .
, ,
; ,
, , ,
.
;
; .
, ,
.
, ,
, .
;
. ,

\ ,
, .
1 high school
.

13 15, , 16 18 . (
12 13 .) ( . .)
10

, ,
, . ,
(
). ,
, ,
, , .
I


1. .
.
: , , .

.
, .
,
. ,
, , .
,

.
.
, , .
;
, ,
,
, .
2. , , .
, , ,

. , : ?
12
,
: ? ?
? .
:
!
;
.
, ,
. , ,
, ; ,
. -


, ,
,
,
. ,
.
3.
,
, . :
? ? ? ,
, .
. , ,
, ; ;
.
,
,
.
,
.
,
(. ,
).
4. .
; , ,
.
: \
13
. ,
, ,
. ?

. ?

.
? ,
.
, ,
. ; ; , .
, , ; ,
.

,
,
. , ,
, , ;
.
5. . . ,
, , :
;
,
.

, ,
, . ,
, : . , ;
. , ; , .

; ,
.
, ,
14
, .
, ; ,
.
,
. , .

,
,
.
, ,
. ,
?
,
, , , .
.
, ,
, , , , . , , , , ,
.
,
,
. ,
,
, -
, , , , .
, ,
,
, . ,

, .
15
,
6. . ,

,
.
. ,
, ;
, ; ,
.

,
. -, ; , . -,
, , .
, ,
. -,
. -, , .
.
, , ,
,
. , ,
,
,
, .
, , . ,
- ,
,
.
, ,
, . , ,
,
, .
7. .
, . ,
.
, ,
. . ;
16
.
, .
,
, ,
.
, . ;
,
. , ,
. ,
: ? ?
?
,
.
-
, -

. -
, ',
,
,
.
,
,
,
, :
?
( II, . 40, , :
.)
8. . ,
.
: ,
, .
,
.
, .

, .
17
, . , ,
;
, ,
. ,
, , ,
.
,
, :
?
.
?
, .
. ?
.
,
?
, , .
, , ,
, ,
, .
? ,
?
, . , ,
. ,
.
9. . , , , if , .

.
,

, .
. ,
, , ,
. .
, ,
, . ,
18
, ,
.
, ,
,
.
, ,
, ,
, .
. ,
,
, ; ,
,
. , ,
,
,
, ,
. , : -
?
,
,
, . . - .
,
? ,
, :
^. .
,
, .

, , . ,
. ?
, , ; , . ,
,
;
19
, , . ?
,
,
, , ,
. .; ,
.

: ,
.

, , ,
, .
: ?
?
10. . , 8. , , ,
- . ,
.

,
,
.

, .
( ...).
- ?
\
?
?
.
-
?
20
. ,
.
-
?
, , .
,
?
, . ,
.
! ,
. ?
,
.

!
?
4iif

. ; - \
- ?
, -

, , ,
( . 1), .
,

;
.
, ?
?
; ,
.
?
, ?
21
1:

( ,
. 1), ,
,
.

.
, , . ,
?
;
.
, , , ?
, . , ,
. , .
! , .
11. . ,
. :
, ,
, : .
;
.
;
,
.
, ,
,
.
,
. , .
,
, , .
,
, ,
. , .
-

, .
22
,
, .
,
. (
*
; .)
, .
: ,
? , ?
12. . ,
10. ,
, .
, ,
;
.
,
. , . .
6, . , , (. . 1):
, */,
:
, , , , *
. ,
:
, 9
, ?

, , ,
, ,
:
23
,
?
, ,
. ,
.
13. . ,
, .
, , . , ,
,
,
. ,
.
. -,
; -

,
, ,
.
. ,
. ,
.
, ,
.
.
( ) -
. ? ?
- , ,
. ;
,
:
? , ,
,
: ?
, ,
24

. ,
,
. , , ,
,
, , ,
.
,
,
. ,

.
-
?
14. . 12 , ,
: ,
, , 6, ,
?

. ,
:
,
, .
, .
, ,
,
.
?
a, bt ?
, ,
;

, 6, . , 6, ,
?
, , , ?

:
,
25
, 6, .
: ,
: , .

?
, , ,
.
=0 , ?
,
. ?
, 6, ,
.
, 6, , , 100, 1006, 100,
100. ?
, 6, , ,
.
,
. ?
( ,
. .)
. , ,
. ,
, .
,
,
: .

.
, . ,
.
,

, . . , , , , .
,
26

.
?
, ,
.
. , ,
: ,
?
, ,

(. . 12.)

- ? , ,
,
, .
, , .
, :
, .

, ,
, : , ;
.

, ,
.
,
(
).
,

, ,
,
.
,
:
- ? , ,
27
, -
,
:
21
16 8 .
. ,
2 , .
?

, . ,
,
, :
: #=14,5.
:
?
15. .
, . 8, 10, 12, 14. ,
-.
, 10,
, :
- ?
- ?

,
. , ?
,
, .
? ... ?
.
,
, - , , .
, ,
28
,
.

: , .
?
- ,
?
,
. , ,
( , ).
, , 10,
. 10 ,
,
;
, .

.
16. ,
8, 10,2, 14, 15,
:
; , , ,
,
.
,
, , , , . .
, , . ,
, ,
. , ,
, ,
\
1 ,
(. ).
L'Enseignement mathematique, . XXX,
4 5 6. ( . .)
29

,
.
,
, ,
,
- .
,
;
. , ,

.
, .

, ,
, ,
.
, ;
(. 15);
,
.

, , ,
. , . 8, 18,
19, 20. ,
, .
, ,
,
.
17. . , ,
,
, .
, 10,
: -
? , , : ?
30
,
. ,
; ,

.
1)
, ,
; , ,
, ,
.
,
, .
2) , .
.
3) .
, -

, , . .
4) , , ,
. , ,
? , , . , , .

, 10 15.

18. .
, ,

.
?
.
?
, .
?
,
,
.
?
, . .
81
, .
,
.
?
?
-, .
?
.
, .
, .
?
. 2.
. 3.
!
!
2.
. ?
,
.
! .
3.
, ,
, . ?

, ,
. , , ,
;
. ?
32

, . ,
, .
. ?
, ?
.
,
, .
19. * , . , .
. , ,
. ( ,
, 10- 1-
.)

, , ,
,
. (
, ,
. 5, 6.)
1 ?
.

.
1 ?
.
. .
, 4, .
1

. ,
. . , (
), , 1949; .
( - . .}
2 2650 33
? -
, .
/JBAC j/B'A'C .
\\ '' \\'. , , '', , '.
J3 ?
,
.
,
.
! , . ?
. 4.
. 5.
, , , .

- , ?
, ,
, . - ?
. . ,
, ' . ,
/\''. (.. 5.)
. ?
, //''
34
! ,
?
. , , ,
, \ ,
='.
! ?
, :
=''.
, , /JBAC^/B'A'C.
!
. ^.
.
,
.
.
. ,
. ?
, ,
='.
! ?
, ~'.

,
, , : ...... . .
-
,
?
, , =
', ' ?
? ?
, \\'' \\'\ , , .
? ,
\\'\ -
?
. ='' . . ' .

! ?
! ! ', ', .
. ?
. , . , . . .
,
.

, . ,
, . !
,
. .

. ,
.
;
,
.
20. .
{ ,
).

, ;
\
.
,
. , =4 ,
. 6.
f=i M.
,
.

=4 \ 6=3 %
36
, , =2

=1 .
. , , ,
,
,
, 6, ,
. . ,
?
, , .
? ?
, .
? }
.
, . ? .
.
. ? ,
.
, ?
.
.
,

t.
. . */"?
dy

. , .
, &, , . ,
. ?
, .
?
?
.
? ?
?*
37
-
V?
/.
. ,
, 6,
. ?
,
.
27 , , , ,
.
,
? , V
?
. , V .
, ,
V. ?
V t/. , .
.
-, .
. ?

. ,
.
, . ?
. :
, .
. , ,* .
. :
=9
. ,
, ?
. ?
~
at
r> dtt dV
-~, -^
.
, V .
?
! !

d\/_ naYdy
dt dt'
.
! ?
=4, =3, -J ==2, 0=1,
7t-16'l dv
l=z T~'tt*'
II


? .
? ,
. .
? ,
, . , , ,
.

?
. ,
, 4tq
.
? .
; ,
.
,
, ,
,
.
?
, , ,
.

?
. ,
40
, ,
.
? ,
.
.
, , , , - ,
. , .
. , .
, , ,
.
? ,
, , .

?
;
, . . ,
- .
? .

, . ,
, ,
,
.
, .

.
? ,
. ,
. , .

, , ,
, , ^ . 41
- ,
, , ,
.

? , . , ,
,
, .
? .
, .

,
, , , .
,
,
. ,
.
? ,
, , , .

? ,
.
?

.
,
; ; .
,
. -

.
, ; , ,
,
42

, .
! ,
, . ,
, , ,
.
III

. ,

.
1. . ,

:

.
.


. ,
:

.
, ,

.
.
2. ; ,
44
. .
, ,
,
. , .
3. , , , , .
15 ; , ,
. .

:
.
, ,
;
.
, ,
,
.

:
.
.
, , , .
4.
,
.
, - .
.
mclccS ,
,
S.
,
. -, ,
.
-, ,
45
, ( . 7).
( ) ,
, . ,
, ,
(. . 7).
,
, , .
, ,
.
/
\
. 7.
, . . *
.

, , .
5. ,
.
, ;
, , .
, , , ABC
, ,
. , ABCD -

, , .
, ,
, * 4*
. , , ,
^
CD (. 8). MCD
.
,
*
.
, ; .

.
6. ,
.
, , , .
, , .
, .

(
). ,
,
DAf DB, DC 0.
(,
, DC% , . . 8). , /\ .
(
).
, D, . , , ,
.
, ,
D, . , , , , .
47
, ,
. ( ,
/\, ;
,
. , ,

.)
7. 5 6 , ,
, .
-

. 5 ,
. 6
, ,
.
. , . 5 6
.
. ,

; ,
, ,
,
. , , ' .
,
, , .
8. ,
,
. .
, ,

(. . , ). , , .
48
. ,

, ,
.
,
( )
.
, .
,

. , , , . , .
, :
?
, .
?
9. ,
, , . . ,
; , , , ,
.
( . 8) -

. ; .
,
.
,
, . ,
, . ; ;

.
( ); .
49

( , ); .
,
( ,
, );
.
. -, -, - ; , , :
2 1
3 3 1
4 6 4 1
,
. , , , .
10. ,
, ,
, ,
.

.
. ,

, ?
: 1:1.
2:1. ,
3:1?
, , , ;
. , ,

60
: simplex

sigillum veri, . . .
, n- .
, ,
(= 1,2,3),
. ; ,
. . .
11. , .
(I) , 5 S'f
,
S , S\
S 5' *
, 1; 3aS , S' .
{II) , S S', , . ,
,
. ,
( ).
(III)
S S', .
( ). , ;
. .
,
,
(.
, . 6). , ;
51
, ,
.
, . :
. , , , ,
,
. , , ,
, , 1.
, :
- ,
, ;


. , , ,
,
.
,
,
,
. ,
;
.
,
.
, , . , , , . ,
; , ;
1 . . . William
Whewell, The Philosophy of the Inductive Sciences A847), Vol. II, p. 131.
( .)
52
. , , ,
, , ,
.

, , , .
,
, .
;
,
.
A781 1848), ,
Wissenschaftslehre (. III, . 293 575).
:
, ,
; , -
. ,
, ,
.
, , ,
, ,
.

, .
. , .
-

.
,
. ,
1 . : . , , . , ., 1955. (
. .)
53
. ,
,
. ,
: ()
? :
? ,
,
. ,
: -

?
, , .
, ,
. . .
,
. , , , ,
;
,
. , , ,
. .
, , ,
.



, ,
, .
.

. , .
: , , . . ,
. ,
, ^
, bos .

. ,
. , , , , ,
.
1. , ,
, .

, ,

,
.

, ,
. , , ,
, ,
.
2. .
. , , .
. . ?

,, . , ,
, . (
, , .) , , ,
, , .
3.
. .
, , , .
,
, ,
. ,
?5
, , ,
, ,
. , , .
,
.
, , .
4. . , , :
, b h.
,
. - , . , >&. ,
b , ?
,
2. ,
b 0? , ^-*

. ,

, - .
, :
, a2h 6= ^- 6=0.
,
. .
, ,
. ,
: } (.
, . 2.)
5. . ,
, d.
, ;
, , b d
.
56
,
.
, >. ,
0? . , . , .
(. 9). , ,
- . d,
.
- . , , , . 10.
? . , ? (.
. 10), ,

.
b, d .
(),

( ). ,
( ).
. ,
.
, , , ,
.
, :
.
, , 67
. , , .
6. ,
. , , , ,
, - .
- ,
,
, .

, ,
.
7. , . , ,
, , , , , .
8. , (. 3)
,
.
,
.
, ,
,
- , . , . , , ,
, . ,
, , - .

. ,
. ,

, .
,
, ,
.
- , , -
. , ,
.
.

, .
, , ,
-, , .
, ,
. ; ,
,
.
.
, - , , *, , ,
, -

, .

,
,
. ,
,
- ,
, .
,
.
; ,
.
59
, .
,
.
:

, .
.

. ,
,
, , .

, , ; , ,
.

. , , .
, , , ,
,
, ,
.

,
. :
? .
,, ,
- , ,
,
.
?
? ?
} ?
, , , . 8, 18.
- -

, .
,
, .

. ,
;

. ?
, .
? , . , ,
, , ,
' . : ? .
, ,
, , .

: , ? ,
?
, , .
, .
; , , ,
, . , , .
,
.
. , , , - . :
61
, ,
,
.
.
; , ,
. ; (
), ,
.

. , ;
(.
, . 3), , , .
,
, , . :
? ?
?


, .
, , . ,
, ,
. , .
,
. , ,
. - . ,

, .
, ,
.
.

62
;
,
. , ,
, , : - , }
, .

, 19.
? ,
,
, (.
, . 1). ? ,
? ?
? ? ,
, : ?
1. ,
,
8 ( . 10,12,14, 15). , , 2-62,
. , :
? ,
]/2+62 .
.
, , ,
j/a2+62 ,
(
, . 3).
, ,
. , -

.
,
. . , 63
,
.
, , , .
2.
, .
, ,
, ,
, .
, ,
. ,
,
.
? ?
? ? ?
, .
,
-
, ,
,
.
3. , , , . ,
, ,
.
,
- ,
. , , , : , ? (. , . 7,)
4. , , .
, ,
,
.

,
1 . 33. (.)
64
;
, , . , ,
, .

.
,
.
, , , .
,
, ,

.
;
: ? , , , ,
.
, , , , , , ,
.
5. , . ,
, . .
, , ,
, . , , .

, , , ,
, , .
, ; ,
.
, ,
3 2650 65
, .


. ,
, , , .
.
,
,
, .
( )
.
1. . , :
jc4 13.x2+ 36 = 0.
, ;4=(;2J, ,
: ,

13 +36 = 0.
;
.
, , .
2. . , , .
(. 8),
(. 15) :

, ,
.
; .
3. . , ,
, .
.
, 1, ,
, 4 9, 66
, 2=4, *2=9.
.
. , 2 ;
,
, .
,
, , , , , . 2
; ,
,
. (. . 15
?)
4. . , , , . ,
.
,
. ,
,
.

, ; ,
.
5. .
, .
, , ,
,
. ,
, ,
.
.
6. . ,
.
3* 67
, 1, . :
A.
60.
B. ,

60.
.
;
,
.
. ,
, , .
, ,
,
. , , ,
, ,
; .
, ,
, , ,
.

, , ,

. , (.
) , 1.
. ,
,
(. 2).
7.
.
; , , . , , . , D
, , ,
L, .
,
L . ,
L,
.
63

,
. 1. () , :
(A) *
, ,
():
(B) B2J 2 Bjc2)-13-f 144 = 0.
, () () . ,
, ; , , , , .
() () , , ,
.
, ()
():
(C) B2J 2 B;2)-13+169 = 25.
, -

:
(D) {2 13J = 25;
()
() = 3,
3, 2,
2.
, , . ()
(), 3, 3, 2, 2
.
, () (), (), (D), .-., . . ,
. , ,
69
, , ,
.
,
, ,
.
, , ,
, .
,
, , .
,
, ,
, , ,
.
( , . 2, 3, 4,8. 134
,
.
. , , : . ,
.)
8: . ,
, .
,
. : ,
, ,
, , , . ,
. 1,
.
,
. , () .
2
. ,
1 . : more ambitious
( ).
70

, , ,

, =0
. , 3, 4, 5. ,
, ,
.
. (. ,
. 2,
, . 1, 2.) ,

.
. , (. , . 1).
. , ,
,
.
1. . ,
(). ,
(. , . 1). ,
.
2. , , , . , ,
. ,
, ,
. , . ,
, 71
.
. ,
.
, ,
. ,
,
: ,
? ( . 10 .)
,
. , , , .
;

.

, ;
. , ,
,
.
, ,
,
.
, , , -
,
.
, , , . , .
3. . ,
, ,
, .
. , ,
72
, , .
,
h. ? , , .
. ?
.
, 11, 12,
.

, ,
.
,
a, , (,
. 11.
.

12.
, ,
). ,
, b ; ; b . b
11 12. ,
b . 11 12

b . b .

, 13.
b BD . , (. 13) ED

-\--\-=.
73


, ED
AD ?, .
, ;
.
. ,
, /JBAD /j*. , ABD
, , /^DAE=j+90.
^
/\DAE. ,
D

.
4. ,
, , ,

. ,
.
, , ,
. ,

.
, , . ( . 3)
(
13
74
. 10, 18, 19, 20). .
. ;

,
. ,
, .
1. ,
.
-

, . , . , ,
. ,
,
. , , ; , , ,
. ,
,

.
2. ,
.
,
,
, ,
. ,
; , .
,
. ,
, .
, , , . 75
? ,
. , , , , . , , , .
, . , .
, , , , .
.
,
,
, .
,

,
.
, ,
,
. , :
, .
, : , ,

.

,
.
,
: , ,
.
, . 6.
3. .
(I)
,
?
76
. ,
. , , , ,
. , ,
,
; ,
.
,
;
. , ;
,
.
; ,
,
. ,
,
, , ;
. [
, .]
(II) ,
, , .
. , , ,
, , a=3[j. ,
[} . , jj ,
, .
(III) ; . ,
. , ,
77
,

. ,
. , 45, 60
75, 1.
, ,
.
(IV)
, ,
. , , . , ; ,
,
. .
(V)
?
,

. , , .
.
. , ,

; ,
. .
4. . ,
, , . , 1 , , , 90>>>. 90 , , ^ 15
, =75, =60, 7=45. ,
( . .)
78

.
.
,
; ,
,
.
,
,
.
, , .

.
. 3 ,

, .
, .
. , ,
! !
, , . .
,
, ( , ). ,

.
? .
? : .
? , . ,
.
.
. .
79
?
( ,
),
.
, , (. ,
. 6.). .
? ( ,
), , : ,
.
,
.
,
. ,
. . ,
.
?
, , , . , ,
.
,
?


, .
, ,

, , .
.
, .
,
.
, , ,

, ,
80
. ,
.

, . 8,
.
A596 1650), ,
.
, , , ,
Discours de la Methode1, , Discours . , , ,
: ,
, - ,
, .
, .


2, ,
.
.
, ,

, , ,
, .
, , . ? , . , .
, ,
1 . ( .)
. (( . .)
81

.

.
- , ;
- ,
, .
,
.
: , - ,
, , .
, -

, ,
.
,
, - , . .
. , , , , -
, .
?
,
, ,
: -
?
, , ,

.

, , ,
,
.
82
, .
.
1.
, .
quaesitum , , .
, , . .
, , ,
.
. .
.

.
.
2. , .
: ? ,
.
,
. ,
, , ,

. . .
.

,
,
,
.
3. , .
a, b ,
,
, . , , 6 .
83
, 6 ,
, , ,
, .
4. , (hypothesis) (conclusion)
, .
, . ,
, ;
, , .
[ . ,
,
: .]
5. ,
, , , .
,
.
? ? ?
.
.
!
.
, ,
?
? -
? ,
?
,
,
?
?
?
6. ,
, ,
.
, 84
. ,
:
? ?
.
.

.
.
, .
- ?
- ? ,
?
,
, ^ ?
?
7. ,
.
, .
.
? : , , , .
, ,
, . ,
, .
.
, ,
:
? : ,
? , ?
1. .
. , ,
, , ,
85
.
,
,
? . ,
, .
,
,
, . ,
.
:
. 14

.
,
.


.
* 14* -

, 180
. , .
,
- ,
. ,
.

, .
.

,
, .
, ,
.
,
,
86
1.
2. . ,
, , . ,
,
.
, ,
. ,
,
.


. , . , ,
, ?
,
, .
. , - .
.
,
, .
3. . ,
,
. ,

- ,
.
1 .
.

, , (
) ,
. (
. .)
87
,
,

. ,
(. 14). ,
180, ,

. , . ,
.
,
,
.
-
, .
, ,
.
;
. ,
. , , . ,

.
, , 14?
, ,
.
4. . , , , ,
in extenso1. , , .

.
,
1 in extenso (.)
. ( . .)
88
,
.
. ,
, , .

. , , .

, .

, , . . ,
,
, .

, .
, .
.
, .
,
.
5. .
, , , .

. , .
,
. , ,
.
,
.
,
,
89

.
1. -
. , (), ,
. ,
,
. , ,
; -
.
? . , , ,

, .
2.
. , , ,
.
,
. ?
.
.
. 250
, .

, ,
. . ,
,
, .
,
, (. , . 1, 2, 3).

.
, .
, ,
,
90
, .
,
.
, , , .
,
, , ,
,

.
.
. : , . :

, .
, .
- ?
,
. , . , ,
, ,
, , .
, , , . :
- ?
,
. ,
, : , ?
, ;

,
, .
91

,

(. , . 1).


.
:
, ?
, , . . .
.
. , .
. , ,
. ,
. .
1. , :
=100,
, , :
? ,
?
,
, ,
, .



92

? , : . ,
=2, 3, .
=5 . =\. ,
- ,
:
1 =1 = 12
1 + 8 =9 = 32
1+8 + 27 =36 = 62
1+8 + 27 + 64 = 100= 102
1+8 + 27 + 64 +125 = 225= 152.
, .
, . . ,
, , . ,
-

:
.
2. , , .
? , ,
.
?
. ,
. . ,
/z=6, 7,... .

, . , - ,
- .
,
93

=1, 2, 3, 4, 5.
?
? 1, 3,
6, 10, 15. ? -
, - ? , - . ? , . ,
3 = 3, 10
6 = 4, 15 10 = 5.
3 1 = 2, 6

,
. 1, 3, 6, 10, 15;
1 = 1,
q 14-9
6=14-2 + 3,
10=1+2 + 3 + 4,
15=1+2 + 3 + 4 + 5.
( , ), , , ,
: =1, 2, 3,...
3.
. , ,
,
, . ,
.
,
.
. , .

,
. ,
. -

94
, , .
- .
4. , ,
, . .
,
, .

.
, .
. 15
. .
, ,
, . .
,
: , 2.
.
,
.
+1
,
15,, =4.
.
l+2 + ...+n. =4
1 +2+3+4 (. . 15,).
95
(+1), ,
, .
, ,
:
5. , , . , , , =6. 1
:
1+8 + 27 +64+ 125 + 216=
, 441.

. , ,
, . . .
,
+1? , ,
:
. , , :
( +1)' = |> + 1>2<" + 2>]' - [fi!i)] \
. :
, ,

.
, . , ,
96
,
, , ,
,
. , /=1, 2, 3, 4, 5, 6. , ,
=6,
=7. /2=7,
=8,
=8, =9 . . ,
, 2,
, , .
6. . ?
, ,
.
.

, ,
+\.
,
, ,
, ,
+1, . ,
, =1;
=2, =3 . .
, .
,
.
4 2650 97
+1 , , !
. , ,

. , . , ,

. ,
, ,
, .
. ,
.
.
7. , ,
, . ,
,
, ,
2, , , 1.

, +1 , ,

.
,
,
. , , , , , . ,
,
.
. ;
,
.
, ,
, .

.
A646 1716),
, , .
,
98
, ,
, . , : , , , , .
.
, : ,
.
, - ,
. ,
, ,
, , , .
, ,
. , ,
. .
(. I.
. . ,
- .
,
, - .
. ,
. , ,
,
.
, , , ,
. -

, , ,
1 .
4* 99
.
, ,
. , , ,
,
,
.
,
, : ; ; , .
. , ,
, , 6 14
. .
1.
. , 1.
, .
, 2.
: - : respice finern.
, , ,
, .
, *.
,
, .
, *.
,
.
, .
, \5.
1 Who understands ill, answers ill.
2 Think on the end before you begin.
3 A fool looks to the beginning, a wise man regards the end.
4 A wise man begins in the end, a fool ends in the beginning.
(. :

.) ( . .)
5 Where there is a will, there is away. (. ;
He - , !
.)
100
2.
, .
, , ; .

*. 1.
8. ,
, *. , , ,
, .
. 11.

. 12. 1*.
, , , 1*.
,
. , 1*.
.
16. , , , .
:
, - ^.11
, .
, , ,
1.
, , , , ,
,
, .
, , ,
,
6 Diligence is the mother of good luck.
7 Perseverance kills the game.
8 An oak is not felled at one stroke.
9 If at first you don't succeed, try try again.
10 Try all the keys in the bunch.
11 Arrows are made of all sorts of wood.
12 As the wind blows you must set your sail.
13 Cut your coat according to the cloth.
14 We must do as we may if we can't do as we would. (.
: . .)
15 A wise man changes his mind, a fool never does.
16 Have two strings to your bow. (.
, . .)
17 Do and undo, the day is long enough.
18 The end of fishing is not angling but catching.
101
.
19
, 20.
*1.
, ,

. 2*,
3.
; , , .
. , 23. , 2*.
25. , , . , 26. 21. , 2. , , .
,
,
: 29.
. , ; , . -

.
. *2. ,
, 19 A wise man will make more opportunities than he finds.
20 A wise man will make tools of what comes to hand.
21 A wise man turns chance into good fortune.
22 Have an eye to the main chance.
23 Look before you leap.
24 Try before you trust.
25 A wise delay makes the road safe.
26 If you will sail without danger you must never put to sea.(Cp.
, . .)
27 Do the likeliest and hope the best.
28 Use the means and God will give the blessings. (.
: , . .)
29 We soon believe what we desire.
80 Step after step the ladder is ascended.
81 Little by little as the cat the fickle.
82 Do it by degrees.
102
. , ,
38.
4. . ,
, 3*.
**.
. , ,
.
2*.
5. ,
. , ,
.
.
,
,
. ,
. .
: , , ,
. , ,
. ,
.
, ,
.
, , .
, , . ,
; , ,
. ,
, ,
- .
33 What a fool does at last, a wise man does at first.
84 He thinks not well that thinks not again.

85 Second thoughts are best. (. :


.
.)
84 It is safe riding at two anchors.
103
, ,
.
1. ,
, . ,
, , - . ,
,
,
. , . , ,
, ;
.
II n'est point besoin esperer pour entreprendre ni reussir
pour perseverer.
, , ,
. , , ,
.
, , ,

, .
,
.
, - ,
,
; ,
, . ,
, , , .
; , .
,
.
2.
,
;
, ;
. , 104
,
,
.
, , .
.
,
, , , , .

, -

, .
? ,
;
, , , . . ,
. ?
}
, , .
, ,
. ,
,
, ,
. (. .) , ,
;
,
. , , , , . , -
, , ,
, , .
? ?
}
105
?
, . ,
; .
- ^ , :
? ,
; .
!
- ?
1. ,
, , , , , ,
. ,
,

. .
, . ,
, ,
.
, ,

.

.
,
; ,
. , - ,
. : .
( ), : ,
.
2. ,
8, 10, 12, 14, 15.
,
:
,
(, ).
106
3 ,
(
. 14).
,
, .
;

. , .
,
{xv yv zj (2,
%).
,
, .
,
, , , , . .
; , .
, ,, . ,
, , ,
.
3. , ,
:
, ; .
, ,
:
. ,
.
, .
,
,
.
,
.
, ,
, .
107
,

.

,
2.
4.
.
:
, ,
.
:
.
. ,
2:

.
,
.


(
)
.
,
, , .
5. , .
, 2,
, . ,
.
.
( ).
, ,
, , ,
.
?
6. , ,
.
108
, , . . , , , 5,
: ?

?
?
, , , , , ,
.
?
} ,
,
.


,
.
.
, , ,
,
.
, . .
1. . S ,
, h.
.
,
.
, ,
,
;
, , k. , :

,
109
, . ? ?

, .
, ,
.
( ,
, ; . . 16.)
, ,

>~ 2


.
> 16,

( , ).

,
. :
= X .
:
= X .
(
.)
, , , , -

, ,

. , ,
,
.
2. .
, , . ,
, .
.
-
.
, , ,
, , . -
.
,
,
, ,
. ,
,

. , , ,
,
.
, , , .
, - , , ,
.
( Reductio ad absurdum
.)
?
*
, ,
, ;
.
111
1.
,
, .
,
. , ,
.
,
.
,
.
,
, 4919 > , , ,
, 8 2 . -

, .
2.
,
(. . 14). .
, b , ,

3 '
. , =, ;
a*h\ &=0, ;
a2h
, -^-.

. , . ,
, .
, a, b, h ,
.
, 112
, (.
, . 4). ,
, (.
, . 3).
3. ?
, .
-, , , .
-, , ,
,
.
, ,
.
4. ,
,
. ,
, :
?
5. ,
.
. .
; .

?
,
. , ,
, . ,
, , ,
.
113
?1 ?
.
.
(. .)

, ,
,
.
1.
1 + 8 + 27 + 64 = 100,
,
:
:
, . .
? ,
.
: .
, . (.
.)
2. . :

. ,
. ;
, :
, , . , 1 *
.
114
* , , . ,
,
. ,
.
, , ,
, ,
.
, .

, ;
, ,

.
.
;
.
, .
, .
,
.
( .)
3. , 10 , 5 6 .
10, 5, , , 6, /,
. ,
, :
, ,
b /. .
, ; , ,
,
.
(. ?, . 2; , . 4.)
.
, ,
115
,
. , , MMMXC,MDXCVI,MDCXLVI,MDCCLX XXI,
MDCCCLX XXVII.
. , ,
, . , , ,
,
, , .
1. .
.
, , .
. , , ,
,
.
; .
,


: .
, . , langue
faite> , , , ,
.
, ,
.
2. , +, , =
, .
, , ,
,
tie
. , , .

.
; ,
.
. .
, , . , , ,
. ,
.
3.
: ,
, .
. .
4.
. ,

1. , , -
,
. , .
, .
, :
1 , . , f(x)t
, ( ), , . f(x)
,
. ( . .)

,
.

.
5.
.
, .

. , 20 (. rate), t ^ (. time),
V (. volume). , , . , 20
, , . , ,
. .
6.
, ,

. ,
.
(I) ,
.
, ,
, , , , , z.
8 , , , 6, . , 6, /, w, hl,
, , ,
. , 1 { length
, w
width , h
height
. ( .)
113
,, 6, , ,
, . - ,

,
, /, w, h.
(II) .

. , :
, , ,...
,
a, 6, , ,
, , >

.

,
- ,
, ,
, , , 6 . .

:
, , ,
,
, b, cf ,
, , , .
, , ,
, .
(III) 20 , ,

. ,
,

: 6, ,
, b , .
, , buy
: ~ : .
7.
, .

9
, : ?, B F
G.
, .

. ,
, . ,
, ,
AB:BC = EF:FG . .

.
, , .
, ,
, .
8. .
, - , - , .
,
,
.
.
, .
. , .
, , . , -

, i 1, . . ,
. . ,
. ,
120

,
, -, , , .

, ,
. ,
,
- . ,
, () (() . [[, , , . 6 (II)] .
,
, . . ,
,

, ,
.
9. , ,
.
,
, .

, . ,

.
10. ,
. - .

, . ,
, .

, .

, , .
.
.
.
(. . ?, . 2.)
, ,

,
.
1. .
. , . . . , ,
, ,
\ , , * , , .

.
, .
,
. , ,
() ().
, (, , ).
, (, , ,
, . .).
1 .
, .
; , , . , , . ( . .)
122
2. , ,
, .
.
.
( , ).
,
,
. .
3. .
, .

. , .

, :
, *
- ?
, ,
, . ,
, .

? ,
, .
: ; F ; d
, , *
?
.

, d F.
?
F d.
. , ,
, , ,
, "?
123
, .
. .
; . . ,
?
. d
F.
.
(. 17) PF PQ>
PQ , d.

?...
-,
,
?
_ PF=PQ.
d Q .
: PQ?
> 17< d.
. - , , -. , , ,
.
, , F d.
.
, , , , ; .
;
. !
4. , . , (, , ),
,
.

, .

124
;
.
, . PF PQ,
. . , . ,
,
.
, , . .

.

, ,
,
.

. ,
, ,
, .
5. .
, ,
, , , ,
,

, .
?
,
.
,
, , . . , ,
, ,
, . ,
,
.
125
, , , *
, .
, , ,
: , ; ,
, .
, , .

, .
,
, , . , , , , ,


.
6. .
, ( , , ). --, , , . .
, , , , ,
- .

.
,

; , .
, . ,
, .
; ,
, , 126
, . , ,
. , , . , ,

.
7. ,
,
.

.
,
, .
,
,
, ,
- .
.
, , ,
- , . .
, -
. ,
.

, , , .
,

? ?
, ? -
, ,
?

, Substituer mentalement les
definitions a la place des definis,
.

.
127
8. . ,
, ,
. ,
, , .
. .
^ , , ,
, . ,
, vocis flatus, . .
, , , , , ,
, .

, . , , , ,
, ,
.
.
.

; .
1.

,
,
.
, , . ,
, ,
.

, .
, .
,
128
;
. ,
. 9 ?

,
, , .
2. , ,
, .
; , , .
,
.
,
, . ,
,
.

, ;

. ,
.
3. ,


. ,
, , . ., , .
,

.
;
, .
,
. ,
,
.
5 2650 129
, , .
, ,
.
, ,
, . ,
, , ,
,
, .

,
,
.

,- ,
. -

,
, . , ,
, . (
; . ,
3, 4, 5.)
4. . , ,
, ,

.
, ^
, ,
. , ,

, ,
.
130
, ,
, .
5. ,
, . ,
? , ?
, .
, ,
. ,

.
.
,
, , ,
, ,
( ). "
, II , , .

.
,

( ,
). - ,
,

. ,
, -

.
, .

, , - .
,
*
.
5* 131
,
. , ? , .
; ? , }
, , , ,
. ,
.
, 12 14.
, , 300 . ,
, avoduojjisvoc.
,
, .
.

\ :
,
, ,
;
.
: , ,
. .
,
, , .
,
. . , ,
,
,
( ; ,
, ). ,
1 . . L. Heath, The Thirteen Books of Euclid's Elements, CamCambridge, 1908, vol. I, p. 138. ( *)
132
, , , . ., ,
, ,
. , .
, , , , .

, , , , , , ,
, , ,
, .
, .
.
.
. .
.
,
. ,
. , . . , , ,
?,
. ,
, .
L ,
.
,
; \ , , ,
. , , L ,
.
,
- ,
. ,
, ,
, , .
133
, , ,
,
- .
, ,
,
.
:
, , ,
, z. , , , , , ,
. , , . , ,
z, ,
, , , .
,
, , ,
,
.
1. ,
, , , , , , ..., , .
2. ,
-

. , , ,
,
.
, ,
.
3. . ,
:
) 54 B* + 2"*)+101=0.

.
, , , ,
. , 134
. , , , 4*=B*J
4~*=B*)~*2, , ,
, *
,
, . .
, .

:
8z2 54z + 85 = 0.
, .
? , . , , - ,
;
.
,
.
, . .
(z=5/2,17/4), /(#=2, /4,4, */4)
, , ,
(=1 1, 2, 2). , , , .
4. .
, , . , , ,
.
, , , - .
, .
135
, . , . .
, . ? ! :
?
,
. , , -

,
.
? ,

.
.
. ,
.
.
, ,
.
5. , , ,
.
. , , . ,
,

, .
6. : , ,

, , , . .
, , ,
? . ? ,
, .
, . ,
#, by . , , ; , , . . , ,
136
. , . . ,
} , , , , ;
, .
. ,
,
,
, 6, .
, ,
, , ?
, , . , 4, , , ,
. .

. , ,
,
. , . .

,
2.
7.
, . . ,

. (. , ,
.)
8. ,
, .
. , . , . , -,
,
.
, 7.
137
9. - - .
, , ,
, - .
, .
. ,
, ,
. , , .

,
.
Reductio ad absurdum , 2.
.
.
! ,
, , , , . ,
, .
,
( , . 2; , . 7).

, , .

.
1. , , , ,
, .
,
,
. :

,
138
, , ;
,
.
, , , , ,
, , .
2.
, ,
. , -, ,
, , , , . -, .
,
. . ;

; ; .
- , : .
. - ,
,
. ,
. - , ; ,
, . , .
, ,
, -
.
-, , . , , , . ,
, ,
. ,
, 139
, .
;
, ,
.
, . ,

, ,
.
, ? --, , .
; , , , ,
.


, , . ,
. , .
, ,
.
, , , .
; ; - ,
.
,
. -,
,
.
,

.
, . , ,
1.
1
The Psychology of Invention in the MatheMathematical Field . ( . .)
140
, .
, .
,
.
, , ,
,
. ,
, ! , . ,
. , , ,
, .

; (
, , ), . , . ,
, . , , , , ,
.
.
.
. -

, .
, ,
. ,
,
,
.
.
,
. ,
141
.
, , .

,
. . ,
,
.
1. .
, .
, , , .
,
.
?
: ,
, , , . .
?
, .

.
,
,
. ,
,
. . , ,
.
? ,
, .
; ,
;
; , 142
, , . .
,

.
2. - , .
,
, , . , .
, , ,
, : , . , . ,

.
, , . , ,
,
- . ,
.
, , , ?
,
.
. , ,
,
,
,
.
, ,
, .
143
3. , , ,
,

,
. , ,
, , , .
.
,
, . , . , , . ,
:
? ?
- ?

, .
.
-

. , , , ,

. , ? ,
^ , .


.
. , ,
.
. , . , , . , , -
,
, 144
, .
? ?
. : , ? ,
? ,
. ,
,
. -
. -.
.

,
.
4.
, . , , .
,
.
(
). , .

.
, ; .
, , .
-

. , , .
5.
,
.
145
-
,
.
. ,
. , . .
, ,
. ,
. , ,
, .
7,5 .
7,5 , ,
2,5 . , .


.
1. , ,
.
,
R ,
,
h ,
S .
R, h , 5 R,
h.
.
. R, h ,
.
, . S 2. =3,1415... . ,
=1.
146
, .
, i?, R+r , .
(R
J /i2
, , 2.
.
.
, ,

\
2.
, , , ,
- . .

14
?, 2.
2.
,
(
), , ,
, .
42 -^ 3 , ,
,
.
3. , .
, . . , , .
/ , g
,
.
, ,
/ ng. ?
, ,
T=clmg\
,
, . .
, / g", .
147
. ,
,
.
I , g
. , 1.

. = 1 (){-2)

. , , :
0 = -}-/ 1 = 2,

_ 1 _ 1

" i a in -"
, :
,
. -,
(
2). -, , . ( ).
, ,
,
.
.
. ? ? ,
, , .

.
. ,
,
148
,
.
1. - ,
,
,
, .
.
,
, ; ? , . , . ,
,
, . ,
, .
2. , - , , , .
, , , , .
.
3. ,
. ,
,
,
, .

,
.
4.
, . ,
, ,
, , . ,
, , . .
149
5.
. ,
, . , ,
. ,

, ,
. -

, .

,
.
,
.
.
6. ? , ,
,
, .
, ,
. (bright
idea), , ,
( EinfalL).
?
,
,
,
.
7. .
,
: ? , ?
- ? , ? !
150

.
,
, , : , . ?
? ?
.- ,
?
, , . ?
? ? , ?

: ?
? , , , , .
, , : ?
? ?
? ?

,
.
, , ,
. , , 1.
(. J.
1 , ,
Acta Psychologica, vol. 4, 1938, pp. 113 170. ( . .)
2 .
151
. , . .

.
, ,
,
,
. , ,
, , .
1. . 18. :

,
4 , 9 ? , : .
( ?) , 9 : 4 (. . 18).
,
,
.
, .
, 6 .
- ? (
, . , - ?) -
-.
, . 5 . 6 ? . , ...
, , .
, ,
, ,
152
, .

9 , .
.
2. , ,
, ,
, .
6
.

9
. 19.
. 20.
? ( ?)
,
.
,
, ,
19. ( , , , , .)

,
19? (,
, .)
, ,
, . . 9 . 3 . ,
1 ! (. . 20).
(
. ,
, ,
.)
, 20? ( , 153
, .)
, 20 ,
21 22.
, -
, 20, 21, 22,
/////
. 21.
. 22.
.
, 22,
, . , , , ,
,
22 , , , 23.
4
, .
.

,
( ),
, ,

9
5
1
. 23.
,
.
,
, , ( ). , 23,
22 21*
154
20 , , 19. , ,
.
3. . , , , , .
,
: , , ,
.
,
, .

,
,
.
, ,
, ; , . ,
, .
? , .
, , ,
(. , 4).
, . ,
.
,

, , .
4. , , .
24,
, .

, .
155
F, .
. , , , , .
, , F D . , ,
,

0 ( ),
.
D
,
.

(
, ). ,
> 24# , ,
, , . .
5. ,
, . , ,
,
.
. .
, ,

.
. , , ,
,
, .
, , , . ,
, , ,
156
, . , . .
, , ,
, , .
, . , , , ,
, .

.
.
. ,
. , , , . , , , ,
. ,
.
.
, ,
, , .
.
.
. .
.
,
: , , , ,
,
157
, , .
, , ,
. -
, .
,
. .
, ;
, -.
, , .
1. , . .
. , - .
, ; . , ,
.

. , , .
, ,
.
, , -

.
, ,
. , ,
.
2. .
, , , , , . ?
158

, . . , . : ? ?
?
, ?
, .
, ,
, . ,
, ,
.
3. ,
, - . ,
,
, , , .
, , , , .
,
, . .
,

. -
,
.
, . , :
1) , (
);
2) , (
), , ,
3) .
.
159
[ 1) 2) . , , . ,
, , :


.

.
,
,
. ,
, . (. , . 7, .)]
4. . . , .

.
, :
, ?
,
, . , ,
,
. , - , . , , ,
.
, 7, 8.
5. ,
, , .
;
, :
- ?
, . -, , . . -
160
, . -, , . ., , . , , .
, , . , ,
.
; . ,
-,
.

, ,
, , .
, , (. 8),
. ,

,
( . 10), ,
, , . (.
?, . 1.)
,

; ,, . ; ,
, : ?
, :
, ,
?
.
, ,
, .
6. , ,
. , - ; .
6 2650 161
,
. , ,
.
, , ,
, , ,
?

9 .
(.
?, . 3.)
7. . ,
h,
, , .
25 ? .
? h .
-
, , ,
.
;
, (.25).
, :
? .
? h, .
?
h,
. , , , . ,
,

. h ,

,
.
.
.
. ,
/,
. , :
162
(I) h \
(II) , , .
, ,
. , (I) , : ,
, h \
, (I) .
, (II),
; . ; .
. ,
, . .
,
.
,



. ,
. , , .
;
? , .
(
),

. - (,
. 18),
, . ,
1 .
,
. ,
. . , , . ( .)
6* 163
^ ( , . 8), , ,
,
.
8. . ,
, :

E ).
? .
? 5 .
- - . ,
, .
?
.
, ,
, , . . ; , , . , , , ,
. .
.
,
,
, .
, :
(I) ,
(II) 5 ,
, .
, ,
.
, (I) ; . (I) ,
, (II).
(I) , ,
,
164
, ,
: , , ,
, , ... , , !
9. 3 ,
,
.
, , , , , ,
.
.
, , .
, .
10.
; , ,
(. 2 9).
, , ,
. ,
,

1 . .
? ? ,
. ,
.
, .
1 , . .
( ), , 1949.
, ,
. ,
,
.
, , hypothesis
condition. ( . .)
165
,
. .
1) , .
:
!
.
,
: ,
?
, - ,
. , ;
?
2) , . - ?
3) .
,
-
.
, , , , ,

?
, , , ,
( ) .
. ; : respice finem, . .
. . .
, ,
, . ,
. . . respice finem
,
.

,
, . 166
?
?
?
? ?
?
.

. -
.
1. ,
, :
. , :
- ?
, . , -
; -
. . ,
, . . , .
, ,
.
-, ;
, .
:
... .
-, . -
, - .
, ,
,
. , ,

.
2. , , :
... .

167
.
, . ,
, : ,
. ? ?

, .
?
, ?
- ,
?
,
. ( -



,
. ,

.)
,
, ( , ) .

, ,
. , ,
-
. , .
3. , ( .
1 2), 10 (( - ).
.
, ,
,
, : ,
.
:
1) ... ;
2) ... ;
3)... ;
4) ... .
168

.

, , , . - ,
, , ,
.

,
, .
A) . .
B)
. .
C) ,
.
- .
D)
,
. ,
.


. , , , ,

, .
4. ,
.
.
. .
, ,
, . ,
.
,
, .
, ,
, 169
. ,
, .
, - .
5.
, , , .
< ,
.
, , . , ,
,
. ,
. ,
(. , . 6).

, ,
.
, ,
,
.
6. ,
, .
( ) -
. , - ,
. ,
, ,
. , ,
. . .

:
.... .


. ^
170
- ,

.

, , , :
,
. , .
? , ?
, , ,
:
. , , .
, ,
, 19.
7. . , ,
(( ), ,
, .
,
, ( ).

( ,
. 4). ,
. ,
. : .
.
Reductio ad absurdum
, .
Reductio ad absurdum ,
.
, ,
171
. , -, ,
, .
, . ,

,
, .
reductio ad absurdum,
. , .
. ,
.

1. Reductio ad absurdum. , 100, ,


.
- , , .
? . , , .
? 100.
? .
: ,
: 0; 1; 2; 3; 4; 5;
6; 7; 8; 9. :
100.
, .
. : 19, 28; 37; 46; 50; . , 180, 100. ,
. , ,
,
: 99 100. ,
172
, :
+7 + 6 + 5 + 4=100.
: 1 , ; . , .
, ,
100 .
: , .
.
. , .
, , , , . , ,
, , , . ,
, 100. . ,
, : 0; 1; 2; 3; ...; 9,
. , :
0+1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 = 45
, . , , , ,
. t. , , 45 ?.
, :
10*+ D5
*)=100.
,

t. . , :
t
173
- . t , t , ,
. ,
, .
? ,
.
. ^ . , .
reductio ad absurdum.
2. . ,
, .
, ,
, . .
, . ,
,
.
,
- . ,
. ,
, ,
, , ,
,
.

.
t. . , , , , ,
.
. , ,
, . ,
,

174
,
, .
, 2. ;
,
,
, reductio ad absurdum.
3. . : 2; 3; 5; 7; 11; 13; 17; 19; 23; 29; 31; 37; ..., ..., . .
,
1. (

, , ,
.
.)
,
( 1) .
:
630 = 2.3.3.5-7
.
?
, .
,
, , , . ,
, .
, ,
.
, , , , .
?
, , , ,
.
: 2; 3; 5;
7; 11; ...; . ?
? ? , .
:
Q = B.3-5.7-11 ...P)-fl.
175
Q , Q, ,
. , Q
. ,
: 2; 3; 5; 7; ...; .
Q ,
1. , Q ,

. , - .
Q ,
- . , ,
. ? ,
.
. ,
, .
.
( , . 20 IX .)
(
) , ( ),
.
,
reductio ad absurdum.
.
4. . , , .
, -,

. .
,
, ,
.
, . , ,
, . . , , ,
.
,
reductio ad absurdum, . 176
, ,
.
, , , , .
,
. , , ,
.
, : ,
, , , .

, reductio ad absurdum:
, .
.
, reductio ad absurdum

. reductio, , ,
. ,
, , ,
, . , ,
,
. , ,
- ,
. ,
,
.

reductio ad absurdum .

7 N2 2650 177
, . -

.
, ,
. , ,
, ,
reductio ad absurdum, ,
reductio ad absurdum
(
).
,
,
reductio ad absurdum, . , ,
:
?
.
5. reductio ad absurdum. , 1.
reductio ad absurdum, ,
. , . ,
: ,
, , , :
. . 9.
100.
? , 100 9.
, reductio ad absurdum,
, .
, , ,
.
178
6. ?
, 3.
,
,
. .
, ? , :
-
: 2; 3; 5; 7; 11; ... , ,
. , , ?
, , *
. ,

: : 2; 3; 5) 7; ... .
, ,
.

, .
,
.

Q = B-3.5-7.11 .
- .
Q ((, ) (, Q
, N = Q.) Q
: 2; 3; 5; 7;... ,
1. , N, N Q. ,
: N ,
: 2; 3; 5; 7; 11; ... .

,
.
,
.
, * ,
7* 179
1.
. ;
.

, , , , .
:
( )
( ).
, . .
, , .
, . .
,
. , , ;
, , .
, , , z
, .
.
, , ,

,
(. -*
, . 3).


. , ,
. ,
, , , .

1 .
180
, ,
.
(. . 14).
() ,
, , .
corollary
; 1.
, , .
,
.
,
,
, , , ,
, .
, , . ,
(); ,
, , , .
.
,
, , .
. , .
1. , , ,
;
1 , corollarium ,
. (
. .)
1
. *
,

.
,
,
: ?
?
... ? ,
- ,
,
, ,

. ,
, : ?
: , , , .
2.

.

; .
,
; ,
; ,
. ? , , .
,
,
.


, , , .

182

.

.
.
,
.
, ,
, .
3. ,
,
. ,
,
, ,
, .^

, ,
.
, .
,
1. : , , . -

; : .
, ,
. ,

,
. . ,
1 .
(. .
) ( ,
*}.
183
, , .
4.
,
;
.
,
;
: ,
( . 3), Reductio ad
absurdum ,
,
,
?
, , , , , :
,
.
,
, 8, 10, 18, 19, 20
,
, ,
.
,
. ,
; ,
, .
5. , .
, -: , ; ;
; ;
( . 4).
:
, , .
( ).
184
6. ,
, .

, , . ,
, ,
. , ,
.
, .

,
. , , ,
,
.
7.
,

, \ .
.
. , ,
( , ).

( , . 1).
, Arithmetica
Universalis,
,
, .
1. , .
1 , , ,
(Psychology
! Invention in the Mathematical Field by Jacques Hadamard, Princeton
University Press, 1945). ( . .)
185
. , , .

, : , ; -, , .
, , :
-, ; -,

.

, .
,

.
, ,
.

, , .

. ,
.
, .


. ,
, -
, .
, , , : ? ,
, , ,
! .
.
186

.
2. , 78,
1296.
.
,
. , , . ,
.

.

,
78,
1296.

,
= 1296.
,
.
3. ,
63 2,
102 2.
? .
, .
? 63 3 102 2.
? ,
,
63 102 2.
.
,
.
.
. .

, ,
.

, , .
187
X

63 *
2

2 = 63
102 *
2
\

,
.
. .
, ,

,
.
. .

,
;

.
4. , ,
.
.
? ,
q.
? =-\- , .
? (, ) (, q)
=+.
, , ,
. .
, .
,
, .
, , .
?
?
,
.
, .
188


, ,
,
1) , , ;
(.



2)
1.
,
.
. .
1. . , R
,
.
( ). , .
.
. - , .

.
= ? * = !//.
, . , ,
, : . ,
1 , , , , (, ) (, q)t .
( ~^ , 5 . i^=m ?-? -|- , , , . ( . .)
189
.
0
180. (
0)

=0 R = ~H.
,
. (
180) *
= 0, #;= =0.
,
, .
.
,
,
180,
, .

2. L'exception confirme la regie. . ,


. , ,
, .
, ,
.
.
,
. , , . . ,
; ,
, (. 1).
,
1 ,
. ( .
\
190
, .
, , . , ,
, , ,
- . , ,
,
. , .
, 1, ,
, . .
. ,
, -
, ,
1.
. , ,
, .
. ,
.
,
.
, , , , , ,
,
. ,
,
, :
.
3. . ,
. ,
.
?

.
.
?
.
,
191
? ,
, . . ,
()
.
. .
26 . .
() BQ .
,
.

BQ.
? ,
BQ.
, .
,
,
^ # , . ,
. 26. , :
. BQ
-. , , ,
, Q .
,
,
. : ? ?
, ,
, 0.
, Q
. ,
, ,
.
4.

.

, , , -
, ,
.
, : ,
. ?
? , *
? ,

? ,
, , ?
.
,

, , , . ___
: :
, , , , ,
, . . ,
. ,
,
, , ,
. , ,
BQ ,
. ,
.
27 , .
5.
(. 3, 4) ,
.
193
(. 3, )
, * (. 3,
).
( ,
). , .
,
. , , .
, . ?
, (
).
,
: -,
; -,
, .
,
,
,
.

, ,
,
, , , .
6. ,
. ,
( ?, . 2).

.
,
. , ,
, ,
(. 8),

,
194
, . ,
. , ,
,
. , , *
.
, , , . . , ,
.
, ,
, ,

.
, ,
, ,
, .
- , , .
, ,
,
. .
1. , . , , , ( ), ( ). ,
(,
, , , )
.
2. (. ,
, . 3). , ,
^ -

195
( (I) (II)
, 7, 8).
.
, ,
- .
, , (clause).
3. (hypothesis)
(. 3 , , . 4). .
,
. ,
. , (clause) - . (( , .)
4.
, . 3, 4.
5. ,
, , ,
, ,
,
.

propositio.
problema (),

theorema ().
proposition, problem theorem
.

, .
6.
, .
(. . 9).
, .
196
7.
,
(. . 1, 6).
, .
8. ,
.
, .
, 2 3#+2=0 ,
1 2. , ,
.
, .
,
.

, . ,
. , ,
, , ,
. ,
.
9. , . ,
, ,
(. . 1).
2 3x+2=0,

. ,
3 2
.
,
( ),
. ,

,
, ,
?
. , : - ?
, ,
.

- .
,
, .
, ,

,
.

. ,
, . , . ,
6, , d.
:
, , .
,
.
.
,
.
-

? , .

- . ,
, ,
.

. . ,
, 3. , ,
2.
,
,
, , ,
.
, ,
, *
, ^, . , . , ;
.
? ? ?
?
? ?
? ?
,
:
. ,
, , . , (
. 8, 10, 18, 20; ,
. 3, 4; , . 1; ).
, . ,

.
.
, ,
, : *
? ?
.
, : ?
? ? ? (clause) ?
. : ?

?
,

:
? ? ( . 19.)
ars inveniendi
,
, , . ,
.
,
.
;
.
,
. .
. (. .) , .

,
, . . ,
,
200
. ,
, .
, .

(. ,
. 8, 9, 10 ).
.
. .
,

, ,
,
.
, ,
, , .
, , ,
, . (.
?)
1 Mathematical
Monthly, . 48, . 450 465. ( .)



I ? ?
?
- ?
.
? ? ? ?
.
.
. .

II



.

,
,

.

.
202
? ?
- ? ,
?
!
.
,
. ? ?
? ,

?
? ? .
, .

? ?
? ?
?
, :

; ?

-
? , ? , , , , ,

?
?
?
,
?
III

.

, . ,
? , ?

( )
IV
.
?
?

?
?
-
?
?
( )

1. .
2. , ,
( ").
3. { ").
4. .
2.
( ) .
.
, .
. ,
, ,
.
.
: ? ( !)
. . .
3.

,

,

"
()
4.
1.
? ?
?

? , ?

?
-- ? , ?
?
,
,
. :

?

"
().
? ?
?
, ?
?
?
204
1 . . 29.

3
5
9
I.

1. 12
2. , ,
3. 13
4.
5. . 14
,
6. 16
7.
8. 17
9. 18

10. 20
11. 22
12. 23
13. 24
14. 25
15. 28
16. 29
17. 30

18. 31
19. 33
20. 36
II.
40
III.
44
51

. 53
205
, . 53
54
59
60
?
, 61
? 63
65
71
75
79
81

82
, 83
? * 85
- ? 91
92
98
99
1

, , 103
? 105
? 106
? 109
? 111
? 1 114

115
122
. .* 128
132
138

139
, 141


142
*..... 146

148
* 151

152
157

166
Reductio ad absurdum 171
1 180

1
.
206
181
, .
185
189
195
197
198

* 199
200

* 202
204
.

. .
. .
..
. .
. .
7/1 1959 .
9/IV 1959 . 8481/82. . . 13 A0,66)
.-. . 10,69 45000 . 01549
2650.
2 . 90 . 80 .
. , 3- , 41.

. .

, -54, , 28.