You are on page 1of 9

4 Kracht en beweging

4.1 Krachten 1 B zwaartekracht Op het hoogste punt lijk je gewichtloos te zijn, maar de zwaartekracht werkt altijd op je. trampoline vallende appel verf op deur boormachine zeilboot koelkastsluiting touwtrekken veerkracht zwaartekracht kleefkracht elektrische kracht windkracht magnetische kracht spankracht, spierkracht

3 4

waterkracht en wrijvingskracht grootheid kracht C symbool F eenheid newton afkorting N

5 6

FW = 200 N FZ = 350 N FZ = 700 N

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

Noordhoff Uitgevers bv

47

8 b 500 N

a 3 b 1 c 1 0,1 N 2 0,1 N 3 0,1 N (1 kg 10 N, 0,1 kg 1 N, 0,2 kg 2 N)

10 2 N

11 a 5 metingen b de zwaartekracht in N c de uitrekking van de veer in cm. 12 Mogelijke reden: het verkeerd aflezen van de krachtmeter. Mogelijke oorzaken: krachtmeter verticaal houden, niet bewegen, op ooghoogte aflezen, ophangen aan een statief. 13

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

Noordhoff Uitgevers bv

48

4.1 Test jezelf 1 a 100 N b 100 N a 650 + 400 = 1050 N. b wrijvingskracht c 1050 N d FBOB = 650 N a zwaartekracht en veerkracht b 450 N (1 kg 10 N, 10 x 45 = 450 N) c

4ab c

Bij 350 N hoort een doorbuiging van 17 cm. Als Brenda op de plank gaat staan raakt de plank het water. 450 N is meer dan de 350 N waarbij de plank het water raakt. c

4.2 Hefbomen 1 2 B Om de postkoets op te krikken als er een wiel kapot was. a Dit gereedschap heeft een lange steel of een lang handvat. b kleine

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

Noordhoff Uitgevers bv

49

Kleuren: flesopener, breekijzer, grasknipper, nijptang, lipje op blikje frisdrank, steeksleutel, deurkruk, steekwagen, kruiwagen. a 50 x 10 = 500 N. b 55 x 10 = 550 N. c
2,50 m 2,20 m

FYVETTE

FLINDA

5 6

B a 550 N (55 x 10 = 550) b 550 N c Als de zwaartekracht groter is dan de spankracht in de touwen, dan breken de touwen. A a F1 x l1 = F2 x l2 500 x 2,50 = 550 x 2,20 1250 = 1210 geen evenwicht b 1210 : 500 = 2,42 m F1 x l1 = F2 x l2 30 x 16 = F2 x 4 480 = F2 x 4 F2 = 480 : 4 F2 = 120 De kracht op de draad is 120 N.

7 8

10 kracht 2 = 12,5 N kracht 1 = 100 N arm 2 = 4 cm arm 1 = 45 m arm 2 = 0,45 m 11 Vlinders 3 en 4:

(10060:480=12,5) (20025:50=100) (4210:105=4) (1503:10=45) (752:600=0,25)

F3 x l3 = F4 x l4 10 x 7 = F4 x 5 70 = F4 x 5 F4 = 70 : 5 F4 = 14 Vlinder 4 is 14 gram. Vlinders 3 en 4 zijn samen 14 + 10 = 24 gram. Vlinders 2 en 34: F2 x l2 = F34 x l34 F2 x 10 = 24 x 5 F2 x 10 = 120 F2 = 120 : 10 F2 = 12 Vlinder 2 is 12 gram.
Noordhoff Uitgevers bv

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

50

Vlinders 2, 3 en 4 zijn samen 12 + 14 + 10 = 36 gram. Vlinders 1 en 234: F1 x l1 = F234 x l234 F1 x 12 = 36 x 6 F1 x 12 = 216 F1 = 216 : 12 F1 = 18 Vlinder 1 is 18 gram. 12 c Met een vaste katrol verander je de richting van de kracht. e Met een losse katrol hoef je nog maar met de helft van de kracht te trekken.

13 niet waar waar waar waar

4.2 Test jezelf 1 a F1 x l1 = F2 x l2 450 x 2 = 400 x 2,1 900 = 840 Er is geen evenwicht. b F1 x l1 = F2 x l2 450 x 1,87 = 400 x 2,1 840 = 840 841,5 is ongeveer 840 Er is evenwicht. B a Tekening I b Letter C c Letter A A

2 3

4.3 Kracht en snelheid 1 B Om de luchtweerstand op de sportwagen kleiner te maken. 2 a aandrijfkracht b 1 de aandrijfkracht 2 de wrijvingskracht c 1 de aandrijfkracht trapkracht 2 de wrijvingskracht windkracht motorkracht

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

Noordhoff Uitgevers bv

51

a De trapkracht werkt in de rijrichting b Ze gaat vooruit a De wrijvingskracht werkt tegen de rijrichting in. b luchtweerstand en rolweerstand B a

6 7

b Aandrijfkracht: 250 + 375 = 625 N. Weerstandskrachten: 4 225 = 900 N. Nettokracht: 625 - 900 = -275 N. De auto komt niet in beweging. c 625 N 8 luchtweerstand rolweerstand remkracht aandrijfkracht 9 a b c d Luchtweerstand 350 - 150 = 100 N 450 - 350 = 100 N In de rijrichting. trapkracht van Daan fietswielen op de weg schoenen van Paul op de weg tegenwind

10 De nettokracht = de aandrijfkracht - de weerstandskracht. Als de nettokracht 0 is, dan is de snelheid constant of het voertuig staat stil. Als de nettokracht positief is, dan versnelt het voertuig. Als de nettokracht negatief is, dan vertraagt het voertuig. 11 niet waar waar waar waar niet waar waar niet waar 12 De prop papier is het eerst op de grond, omdat de luchtweerstand op de prop veel kleiner is dan de luchtweerstand op het hele blaadje.

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

Noordhoff Uitgevers bv

52

13 Beide blaadjes vallen tegelijk op de maanbodem, omdat er geen luchtweerstand op de maan is. 14 A B C D E 3 F G H 1 I 8 J K L M N O P Q R S - 20 11 T U V W X Y Z - 25 12 9 18 - 26 6 - 19 16 23 21 -

4.3 Test jezelf 1 2 C a zwaartekracht en luchtweerstand b met een constante snelheid naar beneden

snelheid neemt toe aandrijfkracht 4 5

snelheid neemt af remkracht

snelheid blijft gelijk nettokracht = 0

aandrijfkracht, remkracht, wrijvingskracht, rol, lucht. 350 N 150 N 200 N versnelt

4.4 Traagheid 1 2 C 25 km Een vol wagentje. Hoe groter de massa van een voorwerp, hoe langer het duurt om de snelheid van dat voorwerp te veranderen. A De massa wordt groter, dus de traagheid wordt groter. Door de rolwrijving zal het wagentje tot stilstand komen. De fietser is in beweging en wil in beweging blijven. De fiets staat plotseling stil, maar de fietser wil door.

3 4 5

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

Noordhoff Uitgevers bv

53

waar niet waar niet waar niet waar waar De massa van de tanker is groter dan de massa van de kano. a vakje A b vakje B c vakje C a Nee b Ook op het pingpongballetje werkt de traagheid.

7 8

10 Kleuren: volle vrachtwagen, auto, volwassene, trein. 11 Vader, moeder, Jack, Luka. Vader, moeder, Jack, Luka. 12 A U T O V E R T M B A S V E B H U N R O O A T E S T O G O L N S F R A A G H E I D A S G O E L N S G S E R I L G T E U N E A N D D E N E E T L N

4.4 Test jezelf 1 2 3 massa, naar achteren, links autogordel en airbag Aanrijding van voren: het kinderzitje blijft door de autogordel op zijn plaats. Aanrijding van achteren: het kinderzitje blijft op zijn plaats door de rugleuning van de stoel. wordt groter De voorwerpen willen door hun traagheid blijven bewegen, dus als de auto stopt vliegen ze door de auto. Een oplossing is een bagagenet.

4 5

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

Noordhoff Uitgevers bv

54

De voetbal komt het verst, omdat zijn massa kleiner is dan de massa van de kogel.

Examentraining 1 2 Hoe dichter FZ bij het draaipunt ligt, hoe kleiner FHAAK is. Het zwaartepunt is dichter bij het draaipunt gekomen, doordat de kracht bij de rechter arm groter geworden is en de kracht bij de linker arm is kleiner geworden. Met Bert eens, want als een massa zich boven het draaipunt bevindt, heeft de zwaartekracht van de massa geen invloed bij toepassen van de momentenwet. A A C

4 5 6 7

C Piet staat dichter bij het draaipunt en moet daarom een grotere kracht uitoefenen. constante snelheid of stilstand is er een versnelling is er een vertraging

10 B

Pulsar nask 1 vmbo kgt 3 uitwerkingen hoofdstuk 4

Noordhoff Uitgevers bv

55