You are on page 1of 2

Harmoniklerin Giderilmesi

Sistem zerine olumsuz etkisi grlen harmoniklerin yok edilmesi veya zararsz hale getirilmesi gerekmektedir. Bunun iin baz nlemler alnabilir: Zararl genlie sahip harmonik mertebeleri kesinlikle filtreler vastasyla szlmelidir. Elektrik enerjisinin retimi srasnda harmonik gerilimi retimine sebebiyet vermemek iin gerekli nlemler alnmaldr. (Generatr kutup tasarmnn uygun yaplmas gibi). Harmonim akmlar reten transformatr gibi elemanlarn demir ekirdek kesitlerinin yeterli byklkte seilerek manyetik devresinde doyma meydana gelmesine engel olunmaldr. Transformatrlerde uygun balant ekilleri kullanlarak en ok zararl etkisi grlen 3., 5. ve 7. harmonikler sisteme verilmeyebilir. Harmonim akmlar talep eden eviricilerin darbe saylar arttrlarak (mesela 6 yerine 12,30 gibi) bu olumsuz etkileri kstlanabilir. Harmonim deerlerine kstlamalar getirilmelidir. Belirli deerlerin zerine kan harmonikli yklerin kullanlmasna izin verilmemelidir. En ok harmonikli akm eken alclarn bulunduu sanayi kesiminde yln belirli zamanlarnda periyodik olarak yaplacak harmonik lmlerle kontroller yaplmaldr. istenilen deerlerin dna kan alclara msaade edilmemelidir. Elektrik datm irketi tarafndan sistemden harmonikli akm talep eden alclara zel fiyat uygulamas getirilmelidir. Bylelikle alclar harmonikleri nleyici tedbirleri almaya zorlanacaktr. Harmoniklerin nlenebilmesi iin alnabilecek tedbirlerin en nemlileri, tasarm srasnda alnabilecek nlemler ve filtre devrelerinin kullanlmasdr.

Harmonik Filtreleri Harmonim filtrelerin genel amac, bir veya daha fazla sabit frekanstaki akm ve gerilim harmoniklerinin etkisini azaltmak veya yok etmektir. Bir filtrenin kullanlma nedenlerinin banda; Bir dorultucudan beslenen ykn gerilim harmoniini azaltmak Bir eviricinin k_ dalga _eklindeki harmonikleri azaltmak ebekeye geri gnderilen istenmeyen harmonik bileenleri nlemek Radyo frekans giriimlerini yok etmek gelir. G sistemlerinde istenmeyen harmonik akmlar iki _ekilde nlenebilir: 1) Yksek deerli seri empedans (seri filtre) kullanlarak harmonik akmlarnn yollarnn kesilmesi 2) Dk deerli paralel empedans (paralel filtre) kullanlarak harmonik akmlarn ynlerinin deitirilmesi. Harmonik filtrelerinde ama, sadece zel bir frekanstaki iaretin g sistemine veya g sistem elemanlarna girmesini nlemek olduundan, seri filtreler kullanlr. Bu szge ilgili frekanstaki iarete kar byk bir empedans gibi davranr. Fakat bu zm kaynakta ortaya kan harmoniklerin szlmesi iin ok kullanlan bir yntem deildir. Kaynakta harmonikleri engellemek, bu cihazlarn almasn engellemek anlamna gelecektir. Statik dntrcler gibi harmonik reten cihazlarda dk empedansl paralel bir filtre yardmyla harmoniklerin sisteme gemesi engellenir. Seri filtreler, tm yk akmn ta_mak zorundadrlar. Buna kar_lk paralel filtreler, hangi anma de_eri gerekiyorsa ona gre tasarlanabilirler. Ayrca paralel filtreler, temel frekansta reaktif retebilirler ve daha ekonomiktirler. En nemli zellikleri de tasarmlarnn kolay olmasdr. Bu yzden g sistemlerinde harmonik frekansl akmlara d_k empedansl bir yol sa_layan paralel filtreler kullanlr. Tek tek veya birle_tirilmi_ seri veya paralel filtreler ile enerji sisteminin empedansna baklmakszn harmonik akm veya gerilimler en aza indirgenebilir; fakat bu yntem, her frekans iin ayr bir szge devresi gerektirmesi nedeni ile olduka pahaldr. (1)