You are on page 1of 1

Woensdag 21 december 2011 Cobouw 233

O P I N I E 13
CARTOON / TOM
INSTALLATIE

Energie-efficinte verlichting
In een gemiddeld utiliteitsgebouw, zoals een kantoor, school of bedrijf, is verlichting verantwoordelijk voor 25 procent van het elektriciteitsgebruik. Door het nemen van energiebesparende maatregelen kan daar met gemak de helft op bespaard worden. Toch blijkt uit het eindrapport van de Taskforce Verlichting dat dat nog maar weinig gebeurt. Daarmee laten gebouwbeheerders en facility managers grote kansen liggen om hun energierekening omlaag te brengen. Het eindrapport van de Taskforce Verlichting, ingesteld door het toenmalige ministerie van VROM, laat zien dat er al veel is bereikt. Zo is het percentage gemeenten dat werkt aan energiebesparing in openbare verlichting gestegen van 11 procent tot 85 procent, voor de provincies is dat zelfs 100 procent. In utiliteitsgebouwen is echter nog een wereld te winnen. Slechts in een derde van deze gebouwen wordt gebruik gemaakt van energie-efficinte verlichtingstechnieken. Dat is niet alleen jammer vanuit het oogpunt van energiebesparing, maar ook vanuit financieel oogpunt. Investeringen in energiezuinige verlichting, zoals aanwezigheidsdetectie, daglichtsensoren, led-verlichting, efficinte fluorescentielampen en aandacht voor daglichttoetreding verdienen zich namelijk vaak in enkele jaren al terug. De Taskforce Verlichting, waarin ook brancheorganisatie Uneto-VNI deelnam, heeft onderzocht waarom investeringen in de utiliteit nog te weinig plaatsvinden. En van de oorzaken is de onbekendheid van de beschikbare technieken bij bijvoorbeeld gebouwbeheerders en facility managers. Daarnaast is er te veel oog voor de initile investeringen en te weinig aandacht voor de gebruikskosten over de totale levensduur van de installatie. Die vallen namelijk fors lager uit dan bij nietenergiezuinige verlichtingssystemen, onder andere doordat de onderhoudsfrequentie omlaag kan. Een ander knelpunt is de zogenaamde split incentive: twee betrokkenen die niet willen investeren in energiebesparende maatregelen, omdat ze er zelf niet van profiteren. De eigenaar van een gebouw verduurzaamt het gebouw niet omdat het alleen een gunstig effect heeft op de energierekening van de gebruiker. De gebruiker van het gebouw investeert k niet, omdat het vastgoed eigendom is van een ander. Gelukkig zien we hierin een kentering ontstaan. Bedrijven die kantoorruimte zoeken, nemen in hun keuze ook het energieverbruik mee. Ze willen goedkoper huren, en kijken dus scherp naar de energielasten. Dat zal een positief effect hebben op de toepassing van slimme, energiezuinige verlichting in de utiliteit. De mogelijkheden om met verlichting de energierekening omlaag te brengen zijn legio. Daarnaast blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat innovatieve verlichtingsystemen, zoals biologisch dynamische verlichting, een positief effect kunnen hebben op de productiviteit van medewerkers. Er is dus alle reden om in 2012 energieefficinte verlichting hoog op de agenda te zetten. Ir. Marcel Engels Voorzitter Uneto-VNI

De macht is aan het individu


Wie vasthoudt aan het oude vertrouwde gaat het de komende jaren niet redden. Menno Lammers voorspelt onder andere dat publieke organisaties zich als bestuurder en opdrachtgever gaan terugtrekken.
Alles is in beweging. We staan aan de vooravond van een nieuw wereldbeeld. Het gaat meer en meer om de diepere en onderliggende verbanden. De systemen die we gebouwd hebben gaan ten onder aan hun eigen succes. Succes bestaat bij de gratie van groei en vernieuwing in het handelen van de mensen in netwerken. Teruglezend in mijn artikel van dinsdag 14 december 2010 in deze krant, zie ik dat veel ontwikkelingen zich langzamer voltrekken dan ik had verwacht en gehoopt. Maar dat deze ontwikkelingen ook nog behoorlijk relevant zijn. Kennelijk heeft de sector tijd nodig om bepaalde ontwikkelingen te absorberen. Tony Bosma, trendwatcher Extend Limits omschrijft het heel treffend: We excelleren in het efficinter maken van het verleden, het vercommercialiseren van het heden en vergeten voor te sorteren op de toekomst. Daarom waag ik me weer aan een aantal vooruitzichten. gebieds (her)ontwikkeling. Big data (Business Intelligence), 3D-printing, gamification en real-time gaan extra aandacht krijgen. De strijd tussen mens en robot is begonnen! Een radicale omslag van een productiegerichte en een in control zijnde organisatie naar klantgerichte (netwerk)organisatie vindt plaats, waarbinnen de organisatie slechts invloed heeft. De klant wordt prosument (producerende consument) en zal onderdeel gaan uitmaken van het bouwteam. Samenwerken in projecten, binnen afdelingen, met andere sectoren en met de the crowd zal het komende jaar nog meer aandacht krijgen. Deze samenwerking zal worden ondersteund door ict. De snelle ontwikkeIn deze platte maatschappij kiezen mensen voor autonomie, zingeving en respect voor elkaars vakmanschap. De zoektocht naar verbondenheid met andere sectoren op maatschappelijk niveau zal verder ontwikkelen. Door een terugtrekkende overheid, een toename in integraliteit en de machtsverschuiving van organisatie naar het individu en de klant, is maatschappelijke betrokkenheid geen pre maar een must geworden. Nieuwe allianties zullen ontstaan en uiteindelijk gaan branchevreemde overnames en/of fusies plaatsvinden. Als gevolg van deze ontwikkeling zal branchevervaging plaatsvinden. Daarnaast gaan publieke organisaties als gevolg van beperkte financile middelen en de ontwikkeling van de netwerkmaatschappij zichzelf meer en meer beschouwen als een van de spelers in de samenleving, waarmee ze zich als bestuurder en opdrachtgever terugtrekken. Ketensamenwerking ontwikkelt naar een netwerksamenwerking en wordt verder uitgediept en haar werkelijke betekenis wordt zichtbaar.

COLUMN / DE BOER

Die Berg bevestigt clich ingenieur


vinden van geld, politieke steun en draagvlak bij burgers. Zelfs een paar nietige windmolens op 23 kilometer uit de kust liggen onder vuur wegens horizonvervuiling. Dus hoe verkoop je dan een berg? Amsterdam barst met jaarlijks 4,5 miljoen bezoekers aardig uit zijn voegen. Hoe verwerk je de geschatte 20 miljoen aan de voet van de berg? En hoe zorg je dat politici en financiers je serieus nemen als je 60 miljard komt vragen voor de bouw van een berg op een moment dat de euro, Europa en zon beetje alle westerse economien op instorten staan? Ik geloof absoluut dat Nederlandse ingenieurs fysiek een berg kunnen bouwen. Toch weet ik ook zeker dat hij er niet komt. Is helemaal niet erg; het gaat niet om de eindbestemming maar om de reis ernaartoe en de innovaties die onderweg worden ontwikkeld. Vooral de niet-technische zouden het ingenieursimago een flinke oppepper kunnen geven. Ir. Remco de Boer Directeur De Boer Communicatie techniek & wetenschap, Amsterdam

De klant gaat deel uitmaken van het bouwteam


lingen met name internet en sociale media zorgen voor grotere en snellere verbondenheid waardoor de collega, de gebruiker en de klant meer invloed hebben. Door deze verbondenheid kan iedereen meepraten en ontstaat er ruimte voor vernieuwing, creativiteit en participatie. Bij een nieuwe tijd horen ook nieuwe rollen, zoals: communitymanager, samenwerkingscoach en SEO-specialist. De chief listening officer, die luistert naar de conversaties die zich in de verschillende sociale netwerken afspelen en zo signalen vanuit de markt opvangt zal komend jaar worden aangesteld. In de komende jaren gaan meer individuen zich bevrijden van de hirarchische systemen die gebaseerd zijn op controle en ongelijkheid. Steeds meer mensen worden zelfstandig ondernemer of creren een hybride situatie (deels loondienst, deels ondernemer).

Afscheid
Bij een nieuwe tijd horen ook nieuwe woorden, zoals waardenetwerk, value case en resultancy. Daarnaast zullen we de komende jaren afscheid gaan nemen van woorden en uitspraken zoals: opdrachtgever/ opdrachtnemer; U vraagt, wij draaien; kennis is macht en wie betaalt bepaalt. Het is het einde van business as usual. Want wie vasthoudt aan het oude vertrouwde, veranderingen en vernieuwing niet omarmt en niet bouwt aan een cultuur van verandering gaat het niet redden. Het is tijd om onze toekomst transsectoraal vorm te geven en een nieuw wereldbeeld te creren. Menno Lammers Vernieuwing Bouw

Informatietechnologie
De komende jaren zal de sector zich verder ontwikkelen en minder arbeidsintensief worden. Deze ontwikkeling wordt versterkt door de informatietechnologie, met behulp waarvan systemen worden gebouwd om veel eenvoudige en geprotocolleerde arbeid door machines te laten uitvoeren. De grootste slagen gaan uiteindelijk gemaakt worden in prefab waarbij modulariteit het toverwoord zal zijn. Crowdsourcing, crowdfunding, Energy Service Companies, maar ook zonneenergie en stadslandbouw worden veelvuldiger toegepast bij de

e stichting Die Berg Komt Er! hoopt volgend jaar een haalbaarheidsonderzoek te kunnen doen naar hun 2 kilometer hoge wereldwonder. Bijna veertig bedrijven staan inmiddels te popelen, waaronder flink wat ingenieursbureaus. En dat is ook logisch; de technische uitdagingen zijn enorm. Ook mijn ingenieurshart klopt een slagje harder. Toch is er ook een schaduwkant. Vooral ingenieurs lopen met de berg het gevaar het clichbeeld dat er van hen bestaat, te bevestigen: Willie Wortels die alles van techniek weten, maar weinig van de wereld daarbuiten. Onder impuls van hun aanvoerder Ed meer lef en durf Nijpels hebben ingenieurs het idee gekregen dat ze vooral hun technisch vernuft moeten uitventen. Dat ze moeten laten zien tot wat voor wonderen ze in staat zijn. Maar: dat gelooft de wereld wel. Het zijn vooral de noodzakelijke niet-technische aspecten die ze de moderne vernufteling niet toevertrouwen. Als technici een volwaardige gesprekspartner willen zijn, dan moeten ze juist hun niet-technische skills bijspijkeren. Zoals het

Reageer op deze column via mail, twitter of www.cobouw.nl/#cobouw