Вы находитесь на странице: 1из 2

Zemin iyiletirmesi u amalarla yaplr: Zayf zeminin tama kapasitesini artrmak Yaplarda meydana gelecek oturmalar azaltmak Zeminin

nin ime ve bzlme zelliklerini azaltmak Zeminin permeabilitesini azaltmak, borulanmaya kar mukavemeti artrmak Dolgularda ve barajlarda ev kaymalarn nlemek iin gvenlik saysn arttrmak Svlama riskini azaltmak yiletirme: Fiziksel etkiler kullanlarak zeminin ilksel sklnn artrlmas ve bylece de skabilirliinin azaltlp, kayma dayanmnn artrlmas. Uygulama biimleri: 1) Statik Kompaksiyon, 2) n Ykleme-drenaj, 3) Dinamik Kompaksiyon, 4) Vibrokompaksiyon, 5) Kompaksiyon enjeksiyonu, 6) Patlatma ile Sktrma, 7) Elektro-osmos slah: Dardan kimyasal katk maddeleri uygulayarak ya da kimyasal ilemler uygulayarak zemin taneleri arasndaki balaycln artrlmas. Uygulama biimleri: 1) Isl yiletirme (Istma, Dondurma, Kristallendirme), 2) Katk Maddeleri (Kire, imento, Uucu kl) ile Zemin slah Glendirme: Zemin iine mukavemeti zeminden daha fazla elemanlar yerletirerek zemin ktlesinin stabilitesinin artrlmas. Uygulama biimleri: 1) Ta Kolonlar, 2) Kire Kolonlar, 3) Derin Kartrma, 4) Geotekstiller, 5) Donatl Zemin, 6) Enjeksiyon, 7) Mini-Mikro Kazk, 8) Zemin ivisi. KOMPAKSYON, zemin tanelerinin birbirine yaklatrlmas ve aralarndaki hava boluklarn azaltlmas sonucu daha sk bir yerleime sahip olmalarn salayan mekanik ilemlere verilen isimdir. Zeminin sktrlmas sonucu birim hacim arl artmakta ve buna bal olarak mhendislik zellikleri iyilemektedir. Zemin birim hacim arlnn maksimum deere ulamasnda birden fazla etmen rol oynamaktadr. Ancak zeminin su ieriinin bunda en nemli rol oynad deneysel olarak kantlanmtr (Proctor Deneyi).

nykleme yaplacak zemin etraf zemin suyu seviyesinin 50 cm aasna kadar kazlr ve bu kanal boyunca su geirmez membran yerletirilir. Yerletirilen kanallar vakum ile basncn gerekletirilmesi iin kullanlmaktadr. Zemin zeri de membran ile kaplandktan sonra iyiletirilecek zemin n yklemeye hazr hale gelir.

Vakum Konsolidasyon Avantajlar Geleneksel yntemlerde olduu zeminde malzemenin yer deitirmesi malzeme nakli gerektirmemektedir. Bu yn ile maliyet tasarrufu salayabilir. Vakum konsolidasyon teknii ile nykleme teknikleri de birletirilebilmektedir. Membran zerine dolgu yaplarak veya su gibi homojen yaylan bir yk ile n ykleme yaplabilmektedir. Vakum konsolidasyonun en genel zellii granler tabakada yapkanlk ve balayclk zelliini artrmasdr. Vakum sistemi alr durumda iken i makinelerinin membran zerinde manevra yapabildikleri gzlenmitir.

Su Tablasnn Drlmesi ile n Ykleme Su tablasnn drlmesi zemin ierisindeki gerilme durumunu suya doygun ve batk durumdan suya doygun fakat batk (su altnda) olmayan duruma evirdii iin skabilir bir tabaka zerindeki efektif gerilmeleri artrmaktadr. Gerilmelerde meydana gelen bu deiiklik balangta zemin iindeki boluklarda bulunan su tarafndan karlanmakta ve su boluklardan drene olduka zemin tanecikleri yk tamaya balamaktadr. Bunun sonucunda hacimsel bir azalma (eer killi bir zemin ise konsolidasyon) meydana gelecektir. rnein yaklak 5 m kalnlndaki bir kil tabakas (Cc=0.36, eo=1) su tablasnn yer yzeyinden kil tabakasnn tabanna drlmesiyle yaklak 25 cm konsolidasyon oturmas gsterecektir.

Standart proktor deneyi nem katsays ok yksek olmayan hafif vasta yolu, az katl binalar gibi yaplarn ina edilecei zeminlerde uygulanr. Kalp iinde 305 mm ykseklikten drlen 2,5 kg arlktaki bir tokmak ile, malzeme 3 katman halinde 25er vuru yaplmak suretiyle sktrlr. Modifiye proktor deneyi ise nem katsays yksek olan ar vasta yolu, baraj, sanayi yaps gibi yaplarn ina edilecei zeminlerde uygulanr. Ayn kalp iinde standart proktora nazaran daha yksekten (457 mm) drlen daha ar bir ekile (4,5 kg), malzeme 5 katman halinde 25er vurula sktrlr. Kompaksiyon enerjisi de standart proktor deneyine nazaran daha fazladr. Standard Proktor deneyinde uygulanan enerji 590 kJ/m3, Modifiye Proktor deneyinde ise 2700 kJ/m3 olmaktadr. ARAZ KOMPAKSYONU Arazi kompaksiyonu silindirler yardmyla yaplr. Bu ilem iin kullanlan silin dirler aada sralanmtr: I. Dz yzeyli - Dolu gvdeli silindirler (Sktrma enerjisi 300~400kN/m2) II. Pnmatik silindirler (Sktrma enerjisi 600~700kN/m2) III. Kei ayakl silindirler (Sktrma enerjisi 1500~7500kN/m2) Bu tip silindirler kohezyonlu zeminlerde kullanlr. Granler zeminlerde ayaklar krlr. IV. Titreimli (Vibratrl) silindirler

Dinamik kompaksiyon ilemi ar bir ykn tekrarl olarak deiik yksekliklerden zemin zerine drlmesinden olumaktadr. Yklerin arlklar genellikle 5 ile 30 ton ve d ykseklikleri ise 10 ile 30 m arasnda deimektedir. Betonarme bloklar, beton doldurulmu elik salar, civatalanm elik plakalar yk olarak kullanlr. Gl titreimler mevcut yaplara zarar verebilir. Kalabalk ve meskun yerlerde kullanlmaz. Darbe sonucu oluan enerji genellikle tm alan zerindeki karelaj zerine aamal olarak tek veya birden ok geili olarak uygulanmaktadr. Her geiten sonra oluan kraterler yeni geie balamadan nce granler bir dolgu malzemesiyle dzeltilir. Elde edilen iyiletirme derecesi, uygulanan enerjiye yani tokman arlna, d yksekliine, karelaj aralklarna ve her noktadaki d saysna baldr. Hafif tokmaklarn alak yksekliklerden drlmesi ile 3.0 ile 4.6 m arasnda bir iyiletirme derinlii elde edilir. Daha ar tokmaklarn daha ykseklerden drlmesiyle ise elden edilen iyiletirme derinlii ise 6.1 ile 9.1 m arasnda deimektedir. ekil 6 dinamik kompaksiyon ilemini ve kullanlan tehizat gstermektedir. Gevek zeminin kalnl ve dolaysyla da istenilen iyiletirme derinlii genellikle zemin etdlerinden bilinmektedir Patlama ile beklenen zemin davran;

Arazi kompaksiyonu u belirtilen deikenlere baldr: 1) Zemin cinsi (dane ap dalm), 2) Su muhtevas, 3) Zeminin balang sklk derecesi, 4) Tabaka kalnl, 5) Kompaksiyon aletinin tipi, arl, titreim hz, 6) Pas says, 7) Kompaksiyon aletinin gei hz Sktrma sonucu zeminde meydana gelen younluk art, belli bir miktardan sonra (yaklak 15 pas) azalr ve belli bir pas saysndan sonra zeminin younluunda deiim olmaz. Skma miktar ayn zamanda belli bir derinlie kadar artar (yaklak 0,5m fakat deneyle bulunmas uygundur) ve bu derinliin altnda zemin skmad gibi gever.

Yzey ilenmeye hazr bir yapya hzla kavuur Patlatma ilemine tabi olmu zemin penetrasyonu bir ka hafta getike artmaktadr Patlama etkisiyle zemin zellikle yzeyde geveklik kazanabilir.

Dikkate alnmas gereken koullar; Patlayclar sktrlmak istenen zemin tabakasnn yaklak 1/2 ila 3/4 derinliine kadar yerletirilmelidir. Sktrlmas planlanan zemin test edildikten sonra patlatlacak mesafe aral 5-15 metre arasnda tespit edilir Patlatmalar ayn anda olmaz gecikmeli yaplmaktadr Patlama noktalarnn her biri bir ka tane patlayc iermektedir Baarl bir sktrma iin patlayclarn yerletirilmesi bir ka gn srebilmektedir lenecek zeminde kullanlacak patlayclar m3 iin gram olarak hesaplanr Zemin yzeyi patlama sonras etkili skmaz bunun iin zemin yzeyinin farkl bir yntemle sktrlmas gerekebilir. KOMPAKSYON ENJEKSYONU 25 mm'den daha az kme deeri olan, yeterli plastisiteyi salayacak kadar silt ve isel srtnmeyi salayacak kadar da kum ieren kat enjeksiyon malzemesinin, zemin boluklar ierisine girmeksizin enjeksiyon noktas etrafnda giderek genileyen bir ktle oluturacak ve bu sayede etrafndaki gevek zeminleri sktracak ekilde yksek basnlarda enjekte edilmesidir. Zayf veya yumuak zeminlerin sktrlmasnda, temel ve demelerin alttan desteklenmesinde, yap oturmalarnn kontrol edilmesinde, farkl oturmalar gsteren yap temellerinin rehabilitasyonunda ve tekrar eski seviyelerine ykseltilmesinde kullanlmtr.

TAIMA GC: Sktrlm dolgu katmann tama gc plaka ykleme deneyi yaplarak belirlenir. Dolgunun altnda kalan doal zeminin de tama gcnn gz nne alnmas gerekir. Temel yknden kaynaklanan ve dolgunun alt snrndaki derinlikle deimi dey gerilme deeri, doal zeminin tama gcnden dk olmaldr. OTURMA: Dolgu zerinde plaka ykleme deneyi yaplarak ani oturma hesaplanabilir. Dolgu altndaki doal zemin iin de konsolidasyon hesab yaplarak, oluacak oturmann izin verilir limitler iinde kalp kalmad kontrol edilmelidir.

Plaka Ykleme Deneyi: Tama gc ve oturmann yerinde dorudan llebildii plaka ykleme deney dzenei, zeminin zerine oturan rijit bir plaka, stte ykn uyguland bir l yk ve bu yk alt plakaya aktaran bir kriko ile oturma (veya kme) miktarn len komperatrlerden olumaktadr. Deney zemin yzeyinde veya istenen zemin derinliine kadar kazlm yzeylerde yaplr. Plaka przsz bir yzeye yerletirilir ve teraziye alnr. Plaka zerine ykleme krikosu yerletirilir ve krikonun dier ucu l yk altna yaslanr. Ykleme, genellikle yk-deformasyon erisinde en az alt nokta elde edecek ekilde yaplr. Her ykleme kademesinde oturmann sona erdiinden emin oluncaya kadar beklenir. Deney sonular, grafik olarak plakaya uygulanan gerilme (q) yatay eksende, plakann oturmas (s) dey eksende olacak ekilde gsterilir. Deney sonucunda izilen gerilme-oturma erisi 10 mm oturmaya ulancaya kadar bir krklk gstermeden dzgn devam ediyorsa, 10 mm oturmaya kar gelen gerilmenin yars, plka gvenli tama gc (qem) olarak tanmlanmaktadr. Eri zerinde krlma gzleniyorsa, bu noktadaki plka snr tama gc, 2-3 gibi bir gvenlik saysna blnerek, plka gvenli tama gc bulunur

VBROFLOTASYON Vibroflotasyon (baka bir deyile Vibro Kompaksiyon) kaln tabakal gevek granler zemin kellerinin iyiletirilmesinde uygulanr. Takolona benzer. Fark, takolonda akl-balast gibi daha kaba malzeme kullanlrken bu yntemde kum kullanlmasdr. Bu sktrma yntemi ile zemin tama gc artrlr, skabilirlik azaltlr. Vibro kompaksiyon gevek granll zeminin vibrasyonlu sondajlarn belli bir sra ve dzende yaplmas ile sk bir formasyona getirilmesini salar. Yntemin uygulan: I. II. III. IV. Vibroflot aletinin ucundaki su jeti alarak vibroflot zeminde ilerletilir. Su jeti titreim nitesinin zemine batmasn salayacak ekilde zeminde yer aar. (Eer zemin su jetiyle ukur alamayacak trdense, o zaman sondaj kuyusu almaldr. Bu yntem granler zeminlerde uyguland iin alacak sondaj kuyusu klflanmaldr.) Kuyunun st ksmndan granler malzeme dklr. Su jeti titreim aletinin u ksmndan st ksmna aktarlr. Bu ekilde su jeti yardmyla granler malzemenin ukurun dibine ilerlemesi salanr. Titreim nitesi yaklak 0,3m aralklarla kademeli olarak geri ekilerek her kademeye yaklak 30 saniyelik titreimler uygulanarak zeminin skmas ve istenilen kuru birim hacim arla ulamas salanr.

KUM DRENLER Yatay geirimliliin (kh) dey geirimlilikten (kv) yksek olduu bilinmektedir. Belli aralklarla kil ierisine yerletirilen yksek geirimli dey kolonlar yeralt suyunun yatay olarak hzl bir ekilde drene olmasn salamakta, bu esnada ayn zamanda dey drenaj da devam etmektedir. Normal konsolide kil tabakasnn kalnl 5mden fazlaysa, drenaj mesafesini arttrmak iin dey drenajn yannda yatay (radyal) drenaj da salamak amacyla belli aralklarla kuyular alarak boluk suyunun kil zeminden hem yatay hem dey dorultuda drene olmas salanr. Bu drenlerde en uzun yatay drenaj yolu, en uzun dey drenaj yolundan daha azdr. Bu drenlerin yapm srasnda klf kullanlmazsa kil kuyulara akar. Bu drenler alrken kuyu evresindeki zemin rselenir ve rselenme yatay permeabiliteyi azaltr.

Yerinde sktrma ileminin kapasitesine etki eden en nemli faktrler yledir: Zeminin granlometrisi Alan kuyuya doldurulan malzemenin yaps Vibrasyon aletinin gc Uygulanan vibrasyon sresi Vibrasyon uygulanan tabaka kalnl Vibroflatasyon iin en uygun zemin, mmkn olduunca az akl ve ince kum ieren, arlkl olarak kaba kumdan oluan zeminlerdir. Vibroflotasyonun Avantajlar

Dier zemin iyiletirme yntemlerine kyasla ok daha ekonomik ve ksa srede uygulanabilme kolayl ile de yapm plannda zaman kazanlmasn salamaktadr. Zemin daha iyi bir malzeme ile yer deitirmeden veya nakil yolu ile zaklatrlmadan sktrlarak iyiletirilmektedir. Etrafta mevcut yaplar varken de bu yntem gvenle uygulanabilir. Vibroflotasyon ynteminde dinamik kompaksiyon gibi ok dalgalar ile zemin sktrma yaplmad iin etraftaki mevcut yaplara zarar vermez. Vibroflotasyon noktalar eit aralkl gen gridler eklinde 2.5m'den 4.5m'ye kadar mesafelerde olur. Bu mesafeler projelendirmede zel olarak detaylandrlmaktadr. Zeminin ne kadar glendirildii testler ile llebilmektedir.

Vibroflotasyonun Dezavantaj Siltlerde Vakum Teknikleriyle Drenaj Siltler klcalln etkili olduu ve killere oranla 10 - 100 kat daha geirimli olan zemin tipleridir. Dk tama gleri ve svlama potansiyelleri asndan dikkat ekmektedirler. Siltli zemin ierisindeki mevcut su vakum uygulanmas yoluyla ekilebilir. Bu ilem konsolidasyonu kolaylatracak ve kayma direncini de artracaktr. lemin gerekletirilmesinde mevcut uygulama vakum borularnn siltli zemin ierisine yerletirilmesini ve vakumun uygulanmasndan nce yzeyin geomembranla kaplanmasn iermektedir. Bu teknoloji ile 4.5 m geleneksel ar ykleme ilemine edeer bir n ykleme salanabilir. Zemin ktlesinde efektif gerilmeyi geleneksel mekanik yklemelerle artrmak yerine vakum konsolidasyonda zemin gzeneklerindeki boluk suyu basnc drlmektedir. Vibroflotasyon ile zemin en ok %12 ila %15 kadar sktrlabilir. Vibroflotasyon etkili olabilmesi iin minimum dikey stresin olmas gerekmektedir. Yzeyde bu etki engellenemedii iin zemin yzeyinin silindir ile sktrlmas gerekmektedir. VBRO-SONDALAR Granler zeminlerin sktrlmas iin derinde malzeme eklenmesi yaplmakszn titreimli borular veya sondalar stteki dey vibratrler yardmyla zemin ierisine sokulabilir. Yalnz yzeyde meydana gelecek knt geri dolgu malzemesiyle doldurulmaldr. Bu tekniin uygulanabilmesi iin kohezyonsuz zemin ierisindeki ince daneli malzeme miktar maksimum %15 olmaldr.

Vakum Konsolidasyon Uygulamas

Doymu zeminde 60- 80 cm kalnlnda bir kum drenaj boluu alma platformu salamak zere yerletirilir. Bu kum drenaj boluu yaklak 5 cm apl dikey kanallar ile ilikilendirilir.

Terra-Probeda 760 mm apndaki geni, ak ulu bir boru titreimli kazk akma makinasyla gevek granler zemin ierisine aklr. Boru tasarm derinliinden 3 5 m daha uzundur. Zeminin sktrlmas borunun hem iinde hem de dnda gereklemektedir. Oluturulan titreim genellikle dey ynde olup vibratrn frekans ayarlanabilmektedir. Genellikle frekans 15 Hz civarndadr. Bir saat ierisinde 1-3 m. aralklarla yaklak 15 sonda zemin ierisine aklabilmektedir. Bu teknik vibroflotasyonda olduu gibi sonda etrafna geridolgu malzemenin yerletirilmesini gerektirmemektedir. Fakat orijinal yzey kotunu muhafaza etmek iin bir miktar geridolgu malzemesi eklenir. Japon tipi Vibro-Sonda sistemi ise zerinde ksa nervrleri olan elik ubuklar kullanmaktadr. Yldz eklindeki Franki Y-Probe ise 120 derecelik alarla birbirlerine kaynaklanm 0.5 m geniliinde elik kanatlardan oluur. Sonda ile zemin arasndaki srtnmeyi artrmak amacyla plakalar zerine kk yatay nervrler oluturulmutur. Sonda 25 m uzunlua kadar olabilir.

Yatayda birbirine ok yakn boluklu kanallar kum drenaj boluu ierisinde lazer teknikleriyle tam yatay gelecek ekilde yerletirilir. Enine ve boyuna yerletirilmi kanallar balant noktalar ile birbirlerine balanr.

2.1. ISIL YLETRME

SLAH

DERN KARITIRMA Derin zemin kartrma tekniinde zemine iyiletirme derinliinde katklar enjekte edilir ve bunlar kolonlar veya iyiletirilmi malzeme panelleri oluturacak ekilde byk apl tek veya ok-eksenli burgular yardmyla iyice kartrlr. Yerinde kartrma kolonlarnn ap 1 m veya daha fazla olabilir. yiletirme, dayanmn artrarak ve skabilirliini ve permeabilitesini (geirimliliini) drerek, zeminin mhendislik zelliklerini deitirir. Tipik katklar imento ve kiretir ancak cruf veya dier katklar da kullanlabilir. Yerinde-kartrma kolonlar tek bana, ayaklar oluturmak iin gruplar halinde, duvarlar iin tek sra halinde veya hcreler oluturmak iin belirli kalplarda uygulanabilirler. Bu ilem kaba-daneli zeminlerde zemin-imento veya zemin bentonit szdrmaz perde duvar oluturmak iin, kaz destek duvarlar ina etmek iin ve svlaabilir zeminleri stabilize etmek iin kullanlabilir. Bu safhaya ayrlabilir: - Kartrcnn gerekli derinlie kadar girmesi - Balaycnn dalm -Moleklerdifzyon

Istma: Istma ilemi zemin bileenlerini kristal ya da cams hale getirir. Bu ilemde zemini stmak ve zeminin fiziksel karakteristiini modifiye etmek iin elektrik kullanlr. Zeminin niteliine gre uygulanacak scaklk 300 ile 1000 C arasnda deimektedir. Zemin stma ya da camslatrma ilemi iin zemine komu yaplar ya da etkilenebilecek unsurlar dikkate alnmaldr. Son zamanlarda zemin stma teknii kirlenmi zeminlerin temizlenmesinde kullanlmaktadr. Zeminin orta scaklklarda stlmas uucu organik bileiklerin buharlamasna yardmc olmaktadr. Zeminin ar yksek scaklklara stlmas elektrik akmnn kullanld kristallendirme tekniiyle gerekletirilir.Bu teknik organik, inorganik veya radyoaktif bileiklerle kirlenmi zeminlerin temizlenmesinde verimli sonular vermektedir. Dondurma: Zeminin dondurulmasnn iki temel grevi vardr: 1) Kaz ierisine yeralt suyu akmn kesmek, 2) Zeminin kayma dayanm ile beraber yapsal kapasitesini artrmak. Dondurma ileminde iki temel ilem takip edilmektedir: dondurucu maddenin (sv nitrojen veya karbondioksit) enerji emip buharlamasndan sonra atmosfere brakld ak sistem veya normal mekanik bir kurulum ve dondurucu devirdaim svsndan oluan kapal devreli hidrolik bir sistem. Her iki durumda da yeralt suyu dondurulmakta ve kaz ierisine akmas engellenmektedir. Zeminin kayma dayanm artmakta ve buz zemin teneciklerine balayc bir malzeme olarak etki etmektedir. Dondurma teknii geni apta zemin tiplerine uygulanabilir. Kristallendirme: Kristallendirmede zemin genellikle 1600 ile 2000 Celcius derecesindeki ok yksek scaklklarda elektriksel olarak eritilmektedir. Bu genellikle zemin ierisinde elektrii ileten grafit elektrotlar yardmyla gerekletirilmektedir. Zemin eridike elektrik akm darya doru sya dnmekte ve yeni zemini eritmektedir. Eriyen zemin elektriksel olarak iletken olup erime ileminin zemin ierisinde aaya ve yanal olarak devam etmesini salayacak bir s-transfer blgesi oluturmaktadr. Zeminin inorganik ksmlar tipik olarak silisyum ve alminyum gibi oksit gruplarna ayrlmaktadr. Souma sonrasnda ise bu gruplar ok iyi evresel zellikli cam ve kristal rnler oluturmaktadr. KATKI MADDELER YARDIMIYLA ZEMN ISLAHI Katk maddeleri uygulanan projelerin %90ndan fazlasnda kullanlan katk maddeleri imento, kire, uucu kl, ve bitml malzemelerdir. Katk maddeleri yardmyla zemin slahnn balca kullanm alanlar otoyollar olmakla birlikte nemli kullanm alanlar unlardr. Zeminin dayanm parametrelerini artrarak toplam asfalt kalnln azaltmak Zemini s temeller iin uygun hale dntrmek Zemini, kesme direncini ve krk geometrisini deitirerek evlerin iyiletirilmesini salamak Madencilik alanlarndaki kirlilii rehabilite etmek Zehirli atklar etkisizletirmek Trafiin yarataca tozluluu yok etmek veya en aza indirmek Yk tama kolonlar oluturmak Stabilizasyon malzemesinin ilenebilirliliini artrmak Kirele Zemin slah: Genellikle ince-taneli zeminlerde uygulanr. Zemine kire eklendiinde kimyasal reaksiyonlar meydana gelir. Bunlar katyon deiimi ve floklasyon aglomerasyondur ve puzolonik reaksiyonlardr. Bu reaksiyonlar srasnda genellikle zemindeki tek deerlikli katyonlar, kireteki iki deerlikli kalsiyum iyonlaryla yer deitirir. Bu katyon deiimi reaksiyonlaryla killer daha byk boyutlu paracklar olutururlar. Zemin sertleerek plastik kvamdan kat kvama geer (kuruma) Bu sayede de zeminde u deiiklikler grlr: Likit limit azalr Plastik limit artar Plastisite indisi azalr Rtre limiti artar alabilirlik (ilenebilirlik) artar Zeminin dayanm ve deformasyon zellikleri geliir Arazide kirele zemin islah ekilde yaplabilir: 1) Mevcut veya dolgu yaplacak zemin, inaat alannda uygun miktarda kire katlarak ve su eklenerek kartrlp sktrlabilir. 2) Zemin, kire ve suyla baka bir yerde kartrlarak dolgu yaplacak yere getirilip sktrlabilir. 3) Sulu kire 2~2,5m mesafelerle 2~3,5m derinlie kadar belli bir basnla enjekte edilebilir. Bu, genleebilen zeminlerdeki imeyi kontrol edebilmek ve mevcut zeminin zelliklerini iyiletirmek iin kullanl bir tekniktir. Bu yntem uygulandktan sonra st ksmdaki 0,25mlik zemin uygun tekniklerle sktrlmaldr. imentoyla Zemin slah imento ile zemin islah daha ok ar vasta yollar ve toprak dolgu barajlarnda uygulanr. Kumlu ve dk plastisiteli killi zeminler iin uygun bir yntemdir. imento katks iin kalsiyum killeri daha uygundur. Genleebilir yapdaki sodyum ve hidrojen killeri kirele stabilizasyonda daha iyi sonular verir. imento zemine u yararlar salar: Likit limiti azaltr Plastisite indeksini arttrr Kuru younluk artar Killerde alabilirlii arttrr Zeminin dayanmn arttrr (kr sresi arttka dayanm artar) ime ve bzlme azalr

Kuru derin kartrmada kartrma ilemi karmaktr ve eitli faktrler ilemi ve sonucunu etkiler: - zeminin reolojisi, balayc ve balayc miktar, - kolon inaat srasnda zemindeki basn durumu, - uygulama basnc ve kullanlan hava miktar, - kartrcnn geometrisi, - kartrma enerjisi: kartrcnn geri ekme hz ve dnme hz, - konsolidasyon basnc, sktrma enerjisi, scaklk, molekler difzyonu etkileyebilecek suyun veya sznt akmnn bulunmas. Kalite Kontrolu

malat ncesi kartrma metodunu, kullanlacak enerjiyi ve balayc maddeyi belirlemek zere laboratuar deneyleri Uygulama artnamesinde yer alacak hususlar: kolon ap, kolon derinlii, kolonun balama ve bitirilme zaman, santralda balaycnn kartrma sresi, balayc karmn zellikleri, enjeksiyon basnc, bir kolona baslacak toplam enjeksiyon miktar, augern zemine girite ve kta dnme hz (rpm) Arazi Deneyleri

DONATILI ZEMN Donatlar eklendikten sonra zeri dolgu malzemesi ile kaplanmakta ve zemin yer altnda oluacak gerilmelere kar glenmi olmaktadr. Yama kenarlarndan gemekte olan yollarn altndaki zeminin kaymamas iin yama taraf duvar rlm zeminde duvarlar zemin altnda gergi elikleri ile kar tarafta gl bir zemine balanmaktadr. Bylece zemine etki eden gerilme kuvveti gerilme donatlar ile emilmi olur. Donatl zeminlerde zemin iine donat olarak gerilmeye alacak donat sistemi uygulanmaktadr. Donatl zemin tabakas gerilme kuvvetlerine kar yksek diren gstermektedir. Zeminden donatl yzeye gelen stres zemin ile donatl yzey arasnda srtnme kuvvetine dnmektedir. Donatl sistemleri daha ok tayc duvar, kpr ayaklar gibi yaplarn nemli tayclar olarak kullanlmaktadr. Betonarme sistemler, tayclar, eri duvarlar, koruma hendekleri, yeralt odalar, barajlarda da etkin kullanm ekli bulmaktadr. Bu yap sistemi esnek ve ar olmas sebebiyle etki edecek birok gce kar koyabilmektedir. Zemin bileenleri ve eliin yapkanlndaki uyum, birlikte esnek alabilmeleri ve ar bir donatl ktlenin olumas sayesinde sismik yeralt hareketlerinin olduu blgelerde uygun projelendirilmesi durumunda gvenle kullanlabilmektedir. Deprem blgelerinde hzl tren ray sistemleri iin donatl zeminler etkili bir kullanm alan bulmutur. Donatl zeminler bileenden olumaktadr. Dolgu malzemesi, izgisel donat eritleri (veya jeotekstil donat) ve dolgu malzemesinin yerinde tutan bir yzey kaplamas. Donat olarak genelde yumuak galvaniz elikler kullanlmaktadr. Donatlarn yzeyleri zemin ile srtnme sonras oluacak zedelenmeleri nlemek iin kaplanmaktadr. Geri dolgu malzemesi kullanmnda aadaki zelliklere dikkat edilir Donat ile zemin arasndaki srtnme kuvveti ve as Donatnn srtnme ile syrlmaya kar duyarll ve deformasyon olasl Dolgu malzemesinin tanelerinin llerinin ok byk olmamas gereklilii Dolgu malzemesinin rtc ve andrc zelliinin ok fazla olmamas Dolgu malzemesinin organik ve zararl maddeleri iermemesi

TA KOLONLAR Genellikle yumuak, orta yumuak killi zeminlerde zemin ktlesinin tama gcn artrmak, oturmay azaltmak, beklenen oturmann sresini azaltmak amac ile yaplr. Kolonlarn amac zemin zerine gelen ykleri zeminle ortaklaa tamaktr. Ayn zamanda dey dren gibi alp oturma hzlarn artrrlar. Kohezyonu az ve ince daneli zeminlerde svlamaya kar da nerilmektedirler. styap proje ykleri ve zemin koullarna bal olarak 60-150 cm apnda ta kolonlar gen veya kare yerleim plannda projelendirilmektedir. malatlarda kullanlan talarn temiz, genellikle 10-50 mm boyutlarnda ve ierisindeki ince oran %5-10 arasnda olan malzemeler ile yaplmas gerekmektedir. Ta kolonlarnn genellikle ularnn salam bir taban zeminine oturtulmas tavsiye edilmektedir. Kolonlarn zerine 30 cm kalnlkta granuler yastk malzeme serilir. Yapm yntemi - 2-3 m boyunda, 20-30 cm apnda ve 2-3 ton arlnda vibratrler kullanlarak kolonlarn oluturulmas - Foraj ile zayf zeminin dar atlarak yerine akl yerletirilmesi ve sktrlmas - Boru akma veya itme ile zeminin sktrlmas ve kolonlarn oluturulmas imalatlar yaplabilmektedir. TA KOLONLARIN ALIMA MEKANZMASI Zemine uygulanan yk negatif srtnme ile kolonlara aktarlr Kolondaki yatay deplasman fazla ykleri tekrar zemine aktarr Zemin oturduka kolonlar yine yk alr ve destek salanr

GEOTEKSTLLER Zeminde donat olarak kullanlan, petrolden yaplan, polyester, polietilen ve polipropilen gibi geirimli dokumalardr. zellikle otoyol ve toprak dolgularda kullanlrlar. Drt ana kullanm amac vardr 1) Drenaj: Bu dokuma, suyu zeminden drene ederek zeminin kesme dayanmn ve stabilitesini arttrr. 2) Filtrasyon(Szme): Biri kaba taneli dieri ince taneli iki zemin arasna serildiinde, suyun geiine izin verirken, ince taneli zeminin kaba taneli zemine akmasn nler. 3) Ayrma: rnein killi bir st dolguyu granler bir taban dolgusundan ayrmay salar. 4) Donat: Geotekstillerin ekme dayanm, zeminin dayanma kapasitesini arttrr.

DAVRANII / PERFORMANSI ETKLEYEN FAKTRLER Zeminin drenajsz mukavemeti Yatay jeolojik gerilme Radyal gerilme-birim boy deitirme zellikleri Balangtaki kolon boyutu