Вы находитесь на странице: 1из 27

yæÞtÞ 1 rðŒwh ™er‚ 1

www. // Shree Swaminarayanovijayatetaram //


bhujmandir.org Date :- 11-7-2006
¨¢±„ì 2062
Published by
Mahant Purani
H -: fk…tuÍ Ëuxª„ :-
Swami Hari
Swaroop Dasji PP Swami
Shree rðŒwh ™er‚ Shree
Swaminarayan Swaminarayan
Temple - Bhuj yæÞtÞ 1 - 8 Temple - Bhuj

yæÞtÞ 1 yuðt ÞwrÄÂch™wk þwk fnuðwk Au ? ‚u™e {™u nsw ËwÄe ¾ƒh ™Úte, ‚uÚte {tht „tºttu
ðiþk…tÞ™u fnwk :- nu s™{usÞ ! …Ae {ntƒwÂØ{t™ {ne…r‚ Ä]‚ht»xÙu ƒ¤u Au. y™u {the ô½ nht{ ÚtR „R Au. 9-10
îth…t÷™u fÌtwk fu nwk rðŒwh™u {¤ðt RåAwk Awk, {txu ‚u™u s÷Œe ynª ƒtu÷tðe nu rðŒwh ! nwk Wò„htÚte ƒ¤e hÌttu Awk. ‚wks y{tht{tk Ä{o ‚Útt yÚto{tk
÷tð. yux÷u Ä]‚ht»xÙu {tuf÷u÷t ‚u Œq‚u rðŒwhS™u fÌtwk fu, nu {nt¿tt™e ! Ë{Úto fwþ¤ Au. ‚tu {thu {txu ‚™u su rn‚fthe sýt‚wk ntuÞ ‚u ‚wk {™u fnu. ËksÞ
Ä]‚ht»xÙ {nthtò ‚{thtk Œþo™ fhðt RåAu Au. 1-2 …tkzðtu™e …tËuÚte ytÔÞtu Au íÞthÚte {tht {™™u ¾he þtkr‚ hnu‚e ™Úte y™u
îth…t÷u fÌtwk :- ‚uýu yt «{týu fÌtwk yux÷u rðŒwhS hts{krŒh{tk ytðe™u Ëðo RrLÿÞtu yMðMÚt ÚtR „R Au. fthý fu ft÷u ËksÞ þwk fnuþu ? ‚u™e s {™u
îth…t÷™u fÌtwk fu, nwk ytÔÞtu Awk, ‚u ‚wk Ä]‚ht»xÙ™u sýtð. yux÷u îth…t÷u fÌtwk, nu ‚eðú ®[‚t ÚtÞt fhu Au. 11-12
htsuLÿ ! yt rðŒwh ‚{the yt¿ttÚte ytÔÞt Au y™u ‚{tht [hý™t Œþo™™e rðŒwh ƒtuÕÞt :- Wò„ht ‚tu ƒ¤ðt™ {™w»ÞÚte ŒƒtÞu÷t ËtÄ™ hrn‚
RåAt ht¾u Au. ‚u ËkƒkÄe {™u yt¿tt yt…tu. 3-4 Œwƒo¤ {™w»Þ™u ÚttÞ, su™wk Ä™ nhtR „Þwk ntuÞ, su ft{e ntuÞ, su [tuh ntuÞ ‚u™u
Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- yu rðŒwh™tk Œþo™™u {txu fŒe …ý yË{Úto ™Úte. ‚wk yu ÚttÞ. nu hts™T ! yt {nt™ Œtu»ttu ‚tu ‚{™u M…~Þto ™Úte ™u ? yÚtðt ‚{u ƒeò™t
Œe½oŒþeo y™u {nt™ƒwÂØ{t™ yuðt rðŒwhS™u ykŒh ÷R ytð. 5 Ä™{tk ŒtZ ht¾e™u ƒ¤‚t ‚tu ™Úte ™u ? 13-14
îth…t÷u fÌtwk :- nu rðŒwh ! ‚{u ƒwÂØ{t™ {nthtò™t yk‚:…wh{tk «ðuþ Ä]‚ht»xÙu fÌtwk :- yt htsŠ»tðkþ{tk ‚wk yuf÷tu s rðît™tu{tk {tLÞ Au, {txu
fhtu, fu{ fu ‚{™u {¤ðt ‚u …tu‚u n{uþtk ‚iÞth s Au, yu{ htòyu {™u fÌtwk Au. 6 nwk ‚thtk Ä{oÞwõ‚ y™u …h{ fÕÞtýfthe ð[™ Ëtk¼¤ðt RåAwk Awk. 15
…Ae rðŒwhu Ä]‚ht»xÙ™t ¼ð™{tk «ðuþ fÞtuo y™u ®[‚t fhe hnu÷t yu …krz‚™tk ÷ûtý :- su n{uþtk «þkþt…tºt f{tuo fhu Au, õÞthuÞ ®™Œt …tºt
{nthtò™u ƒu ntÚt òuze™u fÌtwk fu, nu {nt¿tt™e ! nwk rðŒwh ‚{the yt¿ttÚte f{tuo fh‚tu ™Úte, su ytÂM‚f Au y™u su ©Øtðt™ Au ‚u™u …krz‚™tk ÷ûtýðt¤tu
‚{the …tËu ytÔÞtu Awk. òu ftkR ft{ fhðt™wk ntuÞ ‚tu {™u yt¿tt fhtu. 7-8 òýðtu. 16
Ä]‚ht»xÙu fÌtwk :- nu rðŒwh ! ËksÞ ynª ytÔÞtu n‚tu y™u {the ®™Œt fhe™u ¢tuÄ, n»to, yLÞ™e yð¿tt, ÷ßò, yfz‚t…ýwk y™u ynk‚t yu su™u
[tÕÞtu „Þtu Au, ‚u ft÷u yò‚þºtw ÞwrÄÂch™tu ËkŒþ u tu ˼t{tk fnuþ,u yu ðeh…wY»t …wY»ttÚtoÚte …ý ¼úü‚t ™Úte, ‚u s …krz‚ fnuðtÞ Au. 17
yæÞtÞ 1 rðŒwh ™er‚ 2

su™tk fhðt Äthu÷t f]íÞ™u yÚtðt su™t fhe ht¾u÷t rð[th™u ƒeò ftuR r{ÚÞt yt[hý fhu Au ‚u {q¾o fnuðtÞ Au. ð¤e su …tu‚t™t W…h «u{ ð„h™t™u
òý‚t ™Úte …ý su™t rËØ ÚtÞu÷t ftÞo™u s ƒeòytu òýu Au, ‚u s …krz‚ Au. 18 [tnu Au y™u «u{ ht¾™th™tuu íÞt„ fhu Au ‚Útt su ƒ¤ðt™™tu îu»t fhu Au, ‚u™u
su™t ftÞo{tk xtZ, ‚t…, ¼Þ, «er‚, Ë{]ÂØ y™u yË{]ÂØ rðΙ fhe …krz‚tuu {qZ ƒwÂØðt¤t fnu Au. 31-32
þf‚tk ™Úte, su™e ÔÞðntrhf ƒwÂØ Ä{o ‚Útt yÚto™u y™wËhu Au y™u ft{Úte su þºtw™u …tu‚t™tu r{ºt fhu Au, su r{ºt™tu îu»t fhu Au ‚Útt ‚u™e ®nËt fhu
yÚto™u «tó fhu Au, ‚u™u …krz‚ fnu÷t Au. …krz‚ ƒwÂØðt¤t …wY»ttu …tu‚t™e þÂõ‚ Au y™u su Œwüf{o™tu ythk¼ fhu Au, ‚u™u …krz‚tu {q¾oƒwÂØ fnu Au. ð¤e nu
«{týu ft{ fhðt™e RåAt ht¾u Au, ÞÚttþÂõ‚ ft{ fhu Au y™u ‚uytu ftuR™wk ¼h‚©uc ! su …tu‚u fhðt™tk ft{tu Ëuðf ð„uhu …tËu fhtðu Au, su ßÞtk íÞtk þkft
…ý y…{t™ fh‚t ™Úte. ð¤e ‚u Íx Ë{S òÞ Au. A‚tk ‚u ½ýeðth ËwÄe fhu Au y™u su ‚h‚ fhðt™tk ft{{tk rð÷kƒ fhu Au ‚u {q¾o Au 33-34
Ët{t™wk ƒtu÷ðwk ÄehsÚte Ëtk¼¤u Au, ‚u Ë{sý …qðof ft{™u y¤„tu ht¾e™u su r…‚]ytu™wk ©tØ y™u Œuðtu™e …qò fh‚tu ™Úte y™u su™u r{ºt {¤‚tu
yÚto™u Mðefthu Au, y™u ‚u …thft™t ft{{tk ntÚt ™t¾‚t ™Úte ‚u{ ¾t÷e ™Úte ‚u™u …krz‚tu {q¾oƒwrØ fnu Au. su ðý ƒtu÷tÔÞtu ykŒh ytðu Au, ðý …wAâu
ƒzƒztx …ý fh‚t ™Úte ‚u™u …krz‚ fnu÷t Au. ð¤e …krz‚ ƒwÂØðt¤t …wY»ttu ðå[u ƒtu÷u Au y™u rðïtË…tºt ™rn yuðt …h rðïtË ht¾u Au. ‚u yÄ{ {™w»Þ
y«tÃÞ ðM‚w™e yr¼÷t»tt fh‚t ™Úte, ™tþ …t{u÷e ðM‚w™tu þtuf fh‚t ™Úte {qZ ƒwÂØðt¤tu Au. ð¤e ƒeò™t Œtu»t òuR™u ‚u™e ®™Œt fhu Au, A‚tk …tu‚u s ‚uðwk
y™u yt…Â¥t{tk …ý {wkÍt‚t ™Úte, ð¤e su r™Ätoh…qðof ftÞo ythk¼u Au, su Œtu»t{Þ ð‚o™ ht¾u Au y™u su yË{Úto A‚tk ¢tuÄ fhu Au ‚u …wY»t …ý
ftÞo™e ðå[u yxfe …z‚tu ™Úte, su Ë{Þ™u ÔÞÚto sðt Œu‚tu ™Úte, y™u su {™™u {qZƒwÂØðt¤tu ntuR {q¾o™tu þehtu{ýe Au. 35-37
ðþ ht¾u Au. ‚us …krz‚ fnuðtÞ Au. 19-24 ð¤e su …wY»t Ä{o ‚Útt yÚtoÚte hrn‚ yuðt …tu‚t™t ƒ¤™u òý‚tu ™Úte
nu ¼h‚©uc ! …krz‚tu Ëí…wY»ttu™u ÞtuøÞ yuðtk f{tuo{tk «er‚ ht¾u Au, y™u {tºt ntÚt …„ òuze ht¾e™u y÷ÇÞ ðM‚w™e RåAt fhu Au, ‚u™u yt ÷tuf{tk
yiïÞo™e «tÂó {txu f{tuo fhu Au y™u ftuR™t rn‚™tu îu»t fh‚t ™Úte, ð¤e su {qZƒwÂØðt¤t fnuðt{tk ytðu Au. 38
…tu‚t™t ËL{t™Úte htS Út‚t ™Úte y™u y…{t™Úte Wîu„ fh‚t ™Úte, …ý su nu htò ! su …tu‚t™tu rþ»Þ ™ ntuÞ ‚u™u W…Œuþ yt…u Au, su At™e he‚u
„k„tÄtht™e …uXu „k¼eh hnu Au. ‚u …krz‚ fnuðtÞ Au. 25-26 htshtýeytu™u Ëuðu Au y™u su fkswË™e Ëuðt fhu Au ‚u™u …krz‚tu {qZƒwÂØðt¤tu
su «týe{tºt™t ‚¥ðtu™tu ¿tt‚t Au, f{o{tºt™t Þtu„™tu ðu¥tt Au, fnu Au. {nt™ yÚto, rðãt yÚtðt yiïÞo {u¤ðe™u …ý su WØ‚tR hrn‚ Sð™
{™w»Þ{tºt™t W…tÞtu™tu òýfth Au, su™e ðtýe yM¾r÷‚ ðnu™the Au, Sðu Au ‚u …krz‚ fnuðtÞ Au. 39-40
÷tuffÚtt™tu òýfth Au, ‚foþe÷ Au, «¼tðþÂõ‚ðt¤tu Au y™u su „úÚk t™u ƒhtƒh ¢wh™tk ÷ûtý :- su {™w»Þ …tu‚t™t Ëuðf ytrŒ …rhðth™u ƒntft‚ ht¾e™u
Ë{òðe þfu Au, ‚u …krz‚ fnuðtÞ Au. 27-28 …tu‚u ËtYk ¼tus™ s{u Au, y™u Ëthtk Ëthtk ðMºttu …nuhu Au, ‚u™t fh‚tk ðÄthu
þt† su™e ƒwÂØ™u ytðfthu Au ‚Útt su™e ƒwÂØ þt†™u y™wËhu Au y™u ½t‚fe ƒeòu ftuý Au ? ftuR {™w»Þ …t… fhu Au, …ý ‚u™wk V¤ {tuxt {týË™u
…qßÞ …wY»ttuyu ƒtkÄu÷e {ÞtoŒt ytu¤k„‚tu ™Úte ‚u™u …krz‚ fnu÷t Au. 29 ¼tu„ððt™wk ytðu Au. V¤ ¼tu„ð™thtytu ‚tu …t…Úte Aqxe òÞ Au, …ý f‚to™u
{q¾o™tk ÷ûtý :- su þt†ne™ ntuðt A‚tk {ntyr¼{t™e Au, su Œrhÿe …t…™tu Œtu»t [tUxe s hnu Au. 41-42
ntuðt A‚tk {tuxtk ft{tu™tu ËkfÕ… fhu Au, y™u su ne™ f{oÚte Ä™Ëk…Â¥t {u¤ððt ƒwÂØ™e þÂõ‚ :- Ä™w»tÄtheyu {qfu÷wk ƒtý ftuR™u {thu fu ™ …ý {thu
RåAu Au, ‚u™u …krz‚tu {q¾o fnu Au. 30 …hk‚w ƒwÂØ{t™u Þtusu÷e ƒwÂØ ‚tu htò ËtÚtu ht»xÙ™tu …ý ™tþ fhe ™t¾u, yuf
su …tu‚t™wk ft{ Atuze™u …thft™wk ft{ ÷R ƒuËu Au, y™u su r{ºt™u {txu ƒwÂØ (ƒeswk) ftÞo ‚Útt yftÞo™tu r™ùÞ fhtu, (ºtý) r{ºt, WŒtËe™ ‚Útt
yæÞtÞ 1 rðŒwh ™er‚ 3

þºtw, ([th) Ët{, Œt{, Œkz ‚Útt ¼uŒ) Úte ðþ fhtu. (…tk[) ¿tt™urLÿÞ W…h su r™Äo™ A‚tk y™uf …ŒtÚttuo™e ft{™t fhu Au y™u yË{Úto A‚tk su ¢tuÄ fhu Au,
sÞ {u¤ððtu, (A) ËkrÄ, rð„ún, Þt™, ytË™, îiÄe¼tð ‚Útt yt©Þ™u Ë{S yu ƒÒtu ðt‚ þheh™u þtu»te ™t¾™th ‚eûtý ftkxtY… Au. 55-56
÷tu, (Ët‚) MºteËk„, ãw‚, {]„Þt, {ã…t™, fXtuh ðtýe, ¢wh Œkz, ‚Útt ÿÔÞ™t „]nMÚt ntuR™u r™Áãtu„e hnu™th y™u ËkLÞtËe ÚtR™u ftÞo fh™th, yu
y…ÔÞÞ™tu íÞt„ fhtu. yt{ fhe™u ‚{u Ëw¾e Úttytu. 43-44 ƒÒtu rð…he‚ f{o fhðtÚte þtu¼‚t ™Úte. nu hts™T ! Ë{Úto ntuðt A‚tk su
Íuh™tu hË yuf™u {thu Au y™u þ†Úte yuf s {tÞtuo òÞ Au, …hk‚w ût{tðt™ Au y™u Œrhÿe ntuðt A‚tk su Œt‚t Au yu ƒÒtu …wY»ttu Mð„o™e W…h hnu
htò™e {kºtýt{tk fŒe „tuxt¤tu ð¤u ‚tu ‚uÚte ‚u «ò y™u ht»xÙ Ërn‚ Au. 57-58
htò™tu ™tþ ÚttÞ Au. 45 LÞtÞÚte {u¤ðu÷wk ÿÔÞ y…tºt™u yt…ðwk y™u …tºt™u ™ yt…ðwk, yu ƒu ‚u™t
yuf …ŒtÚto™wk rððu[™ :- yuf÷tyu MðtrŒü ¼tus™ s{ðwk ™rn, yuf÷tyu ŒwÁ…Þtu„ òýðt, Ä™ðt™ ntuðt A‚tk su Œt‚t ™Úte, y™u Œrhÿe ntuðt A‚tk su
ftuR ftÞo™tu rð[th fhðtu ™rn, yuf÷tyu …kÚt ft…ðtu ™rn y™u ½ýtk Ëq‚t ntuÞ ‚…Mðe ™Úte, yu ƒÒtu™t „¤u {sƒq‚ rþ÷t ƒtkÄe™u …týe{tk zwƒtze Œuðt. nu
íÞtk yuf÷tyu ò„‚t ƒuËðwk ™rn, nu hts™ ! ‚{u òý‚t ™Úte fu su{ Ë{wÿ™u hts™T ! Þtu„ Þwõ‚ ËkLÞtËe y™u ÞwØ{tk Ët{u {tuZu {]íÞw™u ¼ux™thtu ðeh yu ƒÒtu
‚hðt {txu ™tift s yuf{tºt ðtn™ Au, ‚u{ ËíÞ ¼t»tý yu s Mð„o™e yuf ËqÞo{kz¤ ¼uŒe™u W…h òÞ Au. 59-61
yÂî‚eÞ Ëeze Au y™u ËíÞƒúñ s {tuût™wk yuf yÂî‚eÞ ËtÄ™ Au. 46-47 ºtý …ŒtÚttuo™wk rððu[™ :- nu ¼h‚©uc ! {™w»Þtu™u ðþ fhðt{tk W¥t{
ût{tðt™ {™w»Þ{tk yuf s Œtu»t Ëk¼ðu Au, ƒeòu Œtu»t ‚u™t{tk ½x‚tu Ët{, {æÞ{ Œt{ ‚Útt Œkz y™u fr™c ¼uŒ yu ºtýu W…tÞtu Ëk¼¤tÞ Au, yu{
™Úte, fu{ fu ût{tðt™ {™w»Þ™u ÷tuftu yþõ‚ {t™u Au, …ý ût{tþe÷™e ût{t™u ðuŒðu¥ttytu òýu Au. nu htò ! W¥t{, {æÞ{ y™u yÄ{ yuðt ºtý «fth™t
Œtu»t ™ {t™ðtu òuRyu, fthý fu ût{t yu s {nt™ ƒ¤ Au, yþõ‚tu™u {txu …wY»ttu ntuÞ Au, yux÷u ‚uytu™e ÞtuøÞ‚t «{týu …qðtuoõ‚ ºtý f{o{tk Þtus™t
ût{t „wýY… Au, ‚tu Ë{Úttuo™u {txu ût{t yu yt¼q»týY… Au. 48-49 fhðe òuRyu. (íÞthu ‚{u fýo suðt™u {kºte fhe ƒuXt Atu.) 62-63
ût{t yu s„‚{tk ðþefhý Au, ût{t ðzu þwk ËtæÞ Út‚wk ™Úte ? yhu ! su™t nu hts™T ! Mºte, ŒtË y™u …wºt yu ºtý Ä™™tk yrÄfthe ™Úte. fthý
ntÚt{tk þtkr‚Y…e ¾z„ Au, ‚u™u Œwso™ þwk fhe þfþu ? fu{ fu ½tË rð™t™e fu ‚uytu su Ä™ {u¤ðu Au, ‚u Ä™ ‚tu ‚uytu su™tk ntuÞ ‚u™wk Au. …hÿÔÞ™wk nhý,
søÞt{tk …zu÷tu yÂø™ ‚tu yt…{u¤u s ytu÷ðtR òÞ Au, ût{t rð™t™tu {™w»Þ …hMºte™e Auz y™u rn‚u»te™tu …rhíÞt„ fhðtu, yu ºtý Œtu»ttu ™tþ fthf
…tu‚t™u ‚u{ s ƒeò™u y™uf Œtu»tðt¤tu fhu Au. 50-51 Au. 64-65
yuf Ä{o s …h{ fÕÞtýY… Au, yuf ût{t s W¥t{ þtkr‚Y… Au, yuf ft{, ¢tuÄ y™u ÷tu¼ yu ºtýu ™hf™t îth Au y™u …tu‚t™tu rð™tþ
rðãt s …h{ ‚]ÂóY… Au y™u yuf y®nËt s Ëw¾™u yt…™the Au. 52 ÷tð™th Au. {txu yu ºtýu™tu íÞt„ fhðtu. nu ¼th‚ ! ðh«Œt™, htßÞ y™u
ƒu …ŒtÚttuo™wk rððu[™ :- Ë…o su{ Œh{tk …ze hnu™thtk «týeytu™u „¤e …wºt sL{ yt ºtý yuf ‚hV y™u ƒeS ‚hV þºtw™u f…x{tkÚte {wõ‚ fhðtu
òÞ Au, ‚u{ …]Úðe, þºtw™e ËtÚtu rðhtuÄ ™ fh™thtu htò y™u «ðtË ™ fh™thtu yu ƒÒtu Ë{t™ Au. 66-67
ƒútñý yu ƒÒtu™u „¤e òÞ Au. fXtuh ðtýe ™ ƒtu÷ðe y™u Œwü™e …qò ™ su …tu‚t™tu ¼õ‚ Au, su …tu‚t™tu Ëuðf Au y™u su nwk ‚{thtu Awk yu «{týu
fhðe, yu ƒu f{o fh™thtu {™w»Þ yt÷tuf{tk rðþu»t þtu¼u Au. 53-54 ƒtu÷u Au yu ºtý òu þhýu ytÔÞt ntuÞ, ‚tu …tu‚t™e rð»t{ ÂMÚtr‚{tk …ý ‚u{™tu
nu …wY»tÔÞt½ú ! yufu …qsu÷t™u …qs™thtu ÷tuf, y™u yuf Mºteyu ft{™t íÞt„ fhðtu ™rn. 68
fhu÷t …wY»t™e ft{™t fh™the Mºteytu, yu ƒÒtu …thft™t rðïtËu ft{ fhu Au, [th …ŒtÚttuo™wk Ëuð™ :- rðît™tu fnu Au fu {ntƒ¤ðt™ htòyu yt [th™tu
yæÞtÞ 1 rðŒwh ™er‚ 4

íÞt„ fhðtu òuRyu. yÕ…ƒwÂØðt¤t™e ËtÚtu, Œe½oËqºte™e ËtÚtu, n»toðu„{tk nu hts™T ! r™íÞ Ä™™e «tÂó, ythtuøÞ, …tu‚t™u r«Þ, r«ÞðtŒe™e …í™e,
ytðu÷t™e ËtÚtu y™u ¼txtR fh™thtytu™e ËtÚtu „wó rð[th fhðtu ™rn. 69 yt¿ttÄthe …wºt y™u ÿÔÞ yt…™the rðãt yt A yt ÷tuf{tk Ëw¾ yt…™th Au. 82
nu ‚t‚ ! ‚{tht suðt yiïÞo Ëk…Òt „]nMÚtt©{e™u ½h{tk ð]Ø ËkƒkÄe, su {™w»Þ …tu‚t™u rð»tu r™íÞ hnu™tht ft{, ¢tuÄ, þtuf, {tun, {Œ y™u {t™ yu
rð…Â¥t{tk ytðu÷tu fw÷e™, ÿheÿe r{ºt, y™u Ëk‚t™ hrn‚ ƒnu™ yu [th hnuðtk A™t W…h …tu‚t™e Ë¥tt ƒuËtzu Au, ‚u rs‚urLÿÞ Au y™u ‚u …t…Úte zh‚tu ™Úte ‚uÚte
òuRyu. 70 (fthý fu ð]Ø fw¤Ä{o™tu W…Œuþ yt…u Au, fw÷e™ ƒt¤ftu™u yt[th ‚u™u y™Úto™tu ËkƒÄk ntuÞ s õÞtkÚte ?. 83
þe¾ðu Au, r{ºt rn‚™e ðt‚ fnu Au y™u ƒnu™ Ä™™wk hûtý fhu Au.) [tuh ÷tuftu n{uþtk „tV÷ {™w»Þ …h Srðft [÷tðu Au, ðiãtu htu„eytu
nu {nthts ! Œuðhts RLÿ™t …qAðtÚte ƒ]nM…r‚yu ‚íft÷ V¤ …h Srðft [÷tðu Au, «{Œtytu ft{e …wY»ttu …h Srðft [÷tðu Au, „tuh
yt…™the [th ðM‚wytu ƒ‚tðe Au. Œuð‚tytu™tu ËkfÕ…, ƒwÂØ{t™tu™tu «¼tð, Þs{t™tu …h Srðft [÷tðu Au, htò Í„z™thtytu …h Srðft [÷tðu Au,
rðît™tu™tu rð™Þ y™u …t…eytu™tu ™tþ yu [th ‚{u òýtu. yÂø™ntuºt, {ti™, y™u …krz‚tu {q¾tuo …h Srðft [÷tðu Au, yt{ yt A™e yt„¤™t A™u ytÄthu
ðuŒtæÞt™ y™u Þ¿t yt [th f{tuo y¼Þ yt…™thtk Au. …hk‚w ‚u s f{tuo òu ytSrðft Au. 84-85
Œk¼Úte fÞtO ntuÞ ‚tu ¼Þ yt…™thtk Au. 71-73 „tÞtu, [tfhe, ¾u‚e, Mºte, rðãt y™u þwÿ™e Ëk„‚e yt A ‚hV sht
…tk[ …ŒtÚttuo™wk rððu[™ :- nu ¼h‚©uc ! r…‚t, {t‚t, yÂø™, ytí{t …ý ƒuŒhfthe h¾tÞ ‚tu ‚u rð™tþ …t{u Au. 86
y™u „wÁ yu …tk[ yÂø™™e …uXu W…tË™t fhðt ÞtuøÞ Au, {txu {™w»Þu ‚u{™e ¼ýe hnu÷t rþ»Þtu yt[tÞo™u, …hýu÷t …wºttu {t‚tr…‚t™u, ft{hrn‚
«Þí™ …qðof Ëuðt fhðe. 74 ÚtÞu÷tu …wY»t Mºte™u, f]‚tÚto ÚtÞu÷tu …wY»t ftÞo«Þtusf™u, ŒwM‚h s¤™u ‚he
Œuð, r…‚], {™w»Þ, r¼ûtwf y™u yr‚rÚt yt …tk[™wk …qs™ fhðtÚte {™w»Þ™u „Þu÷tu ™tift™u y™u htu„Úte {wõ‚ ÚtÞu÷tu ðiã™u ¼q÷e òÞ Au. 87-88
yt÷tuf{tk r™{o¤ Þþ {¤u Au. r{ºttu, þºtwytu, {æÞMÚttu, „wÁytu y™u Ëuðftu nu hts™T ! ythtuøÞ, fhs rð™t™e ÂMÚtr‚, hͤ…tx ™ ntu‚tk MðMÚtt™{tk
yt …tk[ ‚{u ßÞtk ßÞtk sþtu íÞtk íÞtk ‚{the …tA¤ ytðþu. …tk[ RrLÿÞ r™ðtË, Ëtht {™w»Þtu™e Ëk„‚e, …tu‚t™u y™wfq¤ Srðft y™u r™¼oÞ ðtË yt
ðt¤t {™w»Þ™e òu yuf RrLÿÞ …ý rAÿðt¤e (rð»tÞtËõ‚) ntuÞ ‚tu ftkýe A Sð÷tuf™tk Ëw¾ Au. R»Þto¾tuh, ŒÞt¤w, yËk‚tu»te, ¢tuÄe, r™íÞ þkftþe÷
…¾t÷{tkÚte x…fe s‚tk …týe™e su{ ‚u™e ƒwÂØ …ý yu rð»tÞ¼tu„ îtht y™u …thft™t ¼tøÞ …h Sð™th yt A r™íÞ Œw:¾e Au. 89-90
ƒnth x…fe òÞ Au. 75-77 Ët‚ …ŒtÚttuo :- MºteËk„, ãw‚, {]„Þt, {ã…t™, fXtuhðtýe, fXtuhrþûtt
A …ŒtÚttuo :- s„‚{tk yiïÞo {u¤ððt™e RåAtðt¤t …wÁ»tu r™ÿt, ‚kÿt, y™u Ët‚{e …iËt™e ¾wðthe yt Œw:¾ yt…™th ntuðtÚte htòyu ËðoŒt íÞsðt.
¼Þ, ¢tuÄ, yt¤Ë y™u Œe½oËqºte…ýwk yt A Œtu»ttu™tu íÞt„ fhðtu òuRyu. 78 fthý fu ƒhtƒh ÂMÚth ÚtÞu÷t htòytu …ý ƒnwÄt yu Œtu»ttu ðzu rð™tþ …t{u
¼tk„u÷e ™tift™u su{ Ët„h{tk …z‚e {qfðt{tk ytðu Au, ‚u{ W…Œuþ ™ Au. 91-92
yt…™th yt[tÞo, yæÞÞ™ hrn‚ ÉÂíðs, hûtý ™ fh™th htò, yr«Þ ytX …ŒtÚttuo :- su {™w»Þtu™tu rð™tþ ™Sf ytÔÞtu ntuÞ ‚u™tk yt ytX
ƒtu÷™the Mºte, „t{{tk s hnuðt RåA‚tu „tuðt¤ y™u ð™{tk hnuðt™e …qðor[ötu ntuÞ Au. ‚u «Út{ ƒútñýtuu™tu îu»t fhu, ƒútñýtu™e ËtÚtu rðhtuÄ fhu,
RåAtðt¤tu ðt¤kŒ yt A™u Atuze Œuðt. 79-80 ƒútñýtu™wk Ä™ nhý fhu, ƒútñýtu™u {thðt™e RåAt fhu, ƒútñýtu™e ®™ŒtÚte
ËíÞ, Œt™, Wãtu„e…ýwk, R»Þtohrn‚…ýwk, ût{t y™u ÄiÞo, yt A „wýtu™u ¾wþe ÚttÞ Au. ƒútñýtu™e «þkËt™u yr¼™kŒ™ yt…‚tu ™Úte. ftÞtuo{tk ƒútñýtu™u
…wY»tu fŒt…e Atuzðt ™ne. 81 Ëk¼t¤‚tu ™Úte. y™u ƒútñýtu Þt[™t fhu íÞthu ‚u{™t Œtu»t ftZu Au. {txu ztÌtt
yæÞtÞ 1 rðŒwh ™er‚ 5

…wY»ttuyu yt Œtu»ttu™u òýe ÷uðt y™u yu™tu íÞt„ fhðtu. 93-95 Wãtu„ RåAu Au y™u ytðe …zu÷tk Œw:¾™u Ën™ fhu Au, ‚u ÄwhkÄh {ntí{t Au.
nu ¼th‚ ! r{ºttu™tu Ë{t„{, {nt™ Ä™«tÂó, …wºt™wk yt®÷„™, {iÚtw™{tk y™u ‚u™t þºtwytu S‚tÞu÷t s Au. 107
Mºte…wY»t™tu ËtÚtu s ðeÞoËútð, Ë{ÞËh r«Þ ¼t»tý, …tu‚t™e ¿ttr‚{tk …tu‚t™tu su ½h Atuze™u Vtu„x «ðtË fh‚tu ™Úte, …t…eytu ËtÚtu r{ºt‚t fh‚tu
yÇÞwŒÞ, RÂåA‚ ðM‚w™tu ÷t¼ y™u s™ Ë{wŒtÞ{tk ËL{t™ yt ytX ™Úte, …hMºte™wk Ëuð™ fh‚tu ™Úte, y™u su htò Œk¼, [tuhe, [trzÞt…ýwk ‚Útt
yt÷tuf{tk ð‚o{t™ òuðt{tk ytðu Au. ŒqÄ™t ËthY… {t¾ý y™u Ëtfh™e …uXu {ã…t™ fh‚tu ™Úte, ‚u ËŒið Ëw¾e hnu Au. su {™w»Þ ¢tuÄ fhe™u Ä{o, yÚto ‚Útt
n»to™t ËthY… Au. y™u …tu‚t™tk Ëw¾™u {txu fthý¼q‚ Au. 96-98 ft{™tu ythk¼ fh‚tu ™Úte, su ftuR™t …qAðtÚte Ët[wk s fnu Au, su r{ºt™u {txu
ƒwÂæÄ, fw÷e™‚t, RrLÿÞ r™„ún, þt†™wk ¿tt™, …ht¢{, …rhr{‚ ¼t»tý, ™tnf ͽztu rððtŒ fhðt RåA‚tu ™Úte y™u su …tu‚t™tu Ëífth ™ ÚttÞ ‚tu …ý
ÞÚttþÂõ‚ Œt™ y™u f]‚¿t‚t yt ytX „wýtu …wÁ»ttu™u Œe…tðu Au. 99 „wMËu Út‚tu ™Úte. ‚u s rðît™ Au. 108-109
™ð …ŒtÚttuo :- yt þhehY…e ½h™u ™ð îth Au. yrðãt, ft{ y™u f{o yu su R»Þto fh‚tu ™Úte, ŒÞt ht¾u Au, Œwƒo¤ ™ ntuðt A‚tk ƒeò™e ËtÚtu
MÚtk¼ Au, þçŒtrŒf …tk[ rð»tÞtu yu™t Ëtûte Au y™u Sð yu{tk ½h™t {tr÷f rðhtuÄ fh‚tu ™Úte, {ÞtoŒt Atuze fŒe ƒtu÷‚tu ™Úte y™u ƒeò ftuR W÷xwk
‚hefu r™ðtË fhu Au. su rðît™ yt ½h™u ÞÚttÚto he‚u òýu Au, ‚u Ëðtuo¥t{ ƒtu÷u ‚tu ‚u™u Ën™ fhu Au, ‚u …wY»t «þkËt …t{u Au. su fŒe ¾htƒ ðuþ
ƒúñðu¥tt Au. 100 Äth‚tu ™Úte, …tu‚t™tk …ht¢{™u yt„¤ fhe™u ƒeò™e ®™Œt fh‚tu ™Úte
Œþ …ŒtÚttuo :- nu Ä]‚ht»xÙ ! Ëtk¼¤tu, Œþ sýt Ä{o™u òý‚t ™Úte, {ã y™u su …tu‚u r¾òÞtu ntuÞ A‚tk ƒeò™u sht …ý fzðtk ð[™ fnu‚tu ™Úte,
ð„uhuÚte „tkztu ÚtÞu÷tu, ƒeò rð»tÞ{tk ytËõ‚ ÚtðtÚte yËtðÄ, Ät‚wŒtu»tÚte ‚u …wY»t ËŒið r«Þ Au. 110-111
rðf¤ ÚtÞu÷tu, Úttfe „Þu÷tu, ¢tuÄu ¼htÞu÷tu, ¼qÏÞtu, W‚tð¤tu, ÷tur¼Þtu, ƒefý su {™w»Þ þtk‚ ÚtÞu÷t ðih™u Vhe s„tz‚tu ™Úte, [Z‚e Út‚tk „ðo fh‚tu
y™u ft{e. ‚uÚte …krz‚u yu{t™tk ftuR™e …ý Ëk„‚e fhðe ™rn. 101-102 ™Úte, y™u …z‚e ÚtðtÚte ytu÷ðtR s‚tu ™Úte y™u nwk Œwƒo¤ ÂMÚtr‚{tk Awk, yu{
ËwÄLðtyu …wºttu™u yt…u÷tu W…Œuþ {t™e™u yÞtuøÞ ft{ fh‚tu ™Úte ‚u™u ytÞo…wY»ttu W¥t{ þe÷ðt™ fnu÷tu Au. su
yt rð»tÞ{tk yËwhhts ËwÄLðtyu …tu‚t™t …wºt™u su «t[e™ Rr‚ntË {™w»Þ …tu‚t™t Ëw¾{tk n»to½u÷tu Út‚tu ™Úte, ƒeò™t Œw:¾{tk htS Út‚tu ™Úte,
fÌttu Au, su htò ft{ ‚Útt ¢tuÄ™tu íÞt„ fhu Au, Ëw…tºt™u Ä™ yt…u Au, y™u su ftuR™u ftkR ytÃÞt …Ae …ùt‚t… fh‚tu ™Úte ‚u {™w»Þ ÷tuf{tk ytÞoþe÷
‚th‚BÞ‚t òýu Au, þtMºttu™u òýu Au y™u Íx rð[thu÷wk ft{ fhu Au. ‚u™u Ëí…wY»ttu fnuðtÞ Au.112-113
Ëðo÷tuf «{týY… {t™u Au. 103-104 su …wY»t swŒt swŒt Œuþ™t yt[th, swŒe swŒe ¼t»tt™t ¼uŒtu, òr‚™t
su htò {™w»Þtu™u rðïtË{tk ÷uðt™wk òýu Au, su™tu y…htÄ òýðt{tk Ä{tuo, W¥t{ y™u yÄ{™t rððuf™u òýu Au, ‚u yiïÞo {u¤ððt™e RåAtÚte ßÞtk
ytÔÞtu ntuÞ ‚u{™u Œkz yt…u Au. y™u su y…htÄ «{týu rþûtt ‚Útt ût{t fhðt™wk òÞ íÞtk Ë{ts™tu «Ät™ ÚttÞ Au. 114
òýu Au, ‚u htò™u Ë{„ú ÷û{e Ëuðu Au. su htò ftuR yr‚ Œwƒo¤™wk …ý y…{t™ Œk¼, {tun, {íËh, …t…f]íÞ, htò™u yr«Þ ntuÞ ‚u, [tze, Ë{wŒtÞ ËtÚtu
fh‚tu ™Úte, su þºtw™tk rAÿ òýðt {txu ƒwÂØ…qðof ‚Útt ËtðÄt™eÚte ð‚uo Au, su ðuh, {¥t, WL{¥t ‚Útt Œwso™ ËtÚtu rððtŒ, ytx÷tk™tu su íÞt„ fhu Au, ‚u ©uc
ƒ¤ðt™tu™e ËtÚtu ÞwØ fhðt™u RåA‚tu ™Úte y™u Ë{Þ ytð‚tk …ht¢{ fhu Au, ƒwÂØ{t™ „ýtÞ Au. 115
‚u™u Äeh Ë{sðtu. 105-106 Œt™, ntu{, Œuðf{o, {k„÷f{o, «tÞÂù¥ttu y™u rðrðÄ ¼t»týtu yux÷wk su
su htò yt…Â¥t ytð‚tk fŒe „¼ht‚tu ™Úte, su ËtðÄt™ hne™u r™íÞ r™íÞ fhu Au, ‚u™tu Œuð‚tytu yÇÞwŒÞ fhu Au. su {™w»Þ rððtn, r{ºt‚t,
yæÞtÞ - 2 rðŒwh ™er‚ 6

ÔÞðnth y™u ðt‚[e‚ …tu‚t™t Ë{t™™e ËtÚtu fhu Au …ý n÷ft™e ËtÚtu fh‚tu he‚u fnu. 1-2
™Úte, y™u su …tu‚t™t fh‚tk yrÄf „wýðt¤t™tu Ëífth fhu Au, ‚u rðît™™e {™u ¼tðe Œw:¾™e Vt¤ hnu Au y™u {tht …qðo™t y…htÄtu òuR™u nwk
™er‚ W¥t{ «fthu rËÂæÄ …t{u Au. 116-117 „¼htR hÌttu Awk, ÔÞtfw¤ r[¥t nwk ‚™u …qAwk Awk, ‚tu nu Ëðo¿t ! yò‚þºtw ÞwrÄÂch
su {™w»Þ ytr©‚s™tu™u ðnU[e ytÃÞt …Ae …tu‚u {t…Ëh ¼tus™ fhu þwk fhðt Äthu Au ‚u ƒÄwk {™u ÞÚttð‚T fnu. 3
Au. su y{t… ftÞo fhe™u {t…™e ô½ ÷u Au y™u þºtwytu Þt[™t fhu ‚tu …ý ‚u™u rðŒwh fÌtwk :- yt…ýu su™tu …ht¼ð ™ RåA‚t ntuRyu, ‚u™u ‚tu ð„h
yt…u Au. ‚u ðþ r[¥tðt¤t {™w»Þ™u y™Úttuo íÞS òÞ Au. 118 …qAâu …ý rn‚™e ðt‚ fnuðe, …Ae ¼÷u ‚u ðt‚ þw¼ ntuÞ fu yþw¼ ntuÞ, fu
su {™w»Þ™t fhðt Äthu÷tk ft{™u ‚Útt ythk¼u÷t ft{™u ƒeò ÷tuftu sht Ár[fh ntuÞ fu yÁr[fh ntuÞ. 4
…ý òý‚t ™Úte y™u su {kºtýt™u „wó ht¾e™u Ëthe he‚u ftÞo™u …th …tzu Au, nu htò ! ftihðtu™u rn‚fh, fÕÞtýfthe ‚u{s Ä{oÚte Þwõ‚ yuðwk ð[™ nwk
‚u™wk ftÞo sht Ëh¾wk …ý ƒ„z‚wk ™Úte. su Ëðo «týe™u þtkr‚ {¤u yu nu‚wÚte Þí™ ‚{™u fnwk Awk, ‚u ‚{u Ëtk¼¤tu. 5
fhu Au, Ët[tu Au, ftu{¤ Au, {t™ yt…™thtu y™u þwØ ¼tððt¤tu Au, ‚u …tu‚t™e nu ¼th‚ ! su f{tuo f…x ¼hu÷tk ntuÞ y™u yÞtuøÞ W…tÞtuÚte rËØ Út‚tk
¿ttr‚{tk yíÞk‚ «rËØ ÚttÞ Au. suðe he‚u ¾tý{tkÚte Wí…Òt ÚtÞu÷tu {nt{ýe ntuÞ ‚u f{tuo rðþu ‚{u {™ ht¾þtu ™rn. ð¤e W…tÞ ðzu rËØ ÚttÞ ‚uðwk ft{
ntuÞ. 119-120 W…tÞ…qðof fh‚tk …ý rËØ ÚttÞ ™rn, ‚tu ƒwÂØ{t™ {™w»Þu ‚u {txu {™{tk ¾uŒ
su …tu‚t™wk Œw»f{o ƒeò ftuRyu òÛÞwk ™ ntuÞ, A‚tk …tu‚u …tu‚t™e {u¤u s ÷tððtu ™rn. 6-7
yíÞk‚ ÷ßðtÞ (…M‚tÞ) Au, ‚u r™{o¤ {™ðt¤tu ËtðÄt™ …wY»t Ëðo ÷tuftu™tu «Þtus™ ðt¤tk ftÞtuo{tk «Út{ «Þtus™tu™e y…uûtt ht¾ðe y™u ‚u
„wÁ ÚttÞ Au, y™u …tu‚t™t ‚us ðzu y™k‚ ‚usMðe ËqÞo™e …uXu «ftþu Au. 121 «Þtus™tu™tu r™ùÞ fÞto …Ae s ftÞo™tu ythk¼ fhðtu. …ý ytðuþÚte ËtnËf{o
nu ykrƒft™kŒ™ ! þt…Úte ƒ¤e „Þu÷t …tkzwhtò™t …tk[ RLÿ™t suðt fhðwk ™rn. ft{™t «Þtus™™tu ‚u{™t …rhýt{™tu y™u …tu‚t™t Wã{™tu Ëthe
…tk[ …wºttu ð™{tk Wí…Òt ÚtÞt Au. yu ƒt¤ftu ‚{thu ntÚtu s WAhe™u {tuxt …uXu rð[th fÞto …Ae s Äeh …wY»tu ‚u ft{ fhðwk fu ™ fhðwk. 8-9
ÚtÞt Au, ‚u{s rþÂût‚ ÚtÞt Au. ‚uytu ‚{the yt¿tt™wk …t÷™ fhu Au. ‚tu nu su htò …tu‚t™tk Úttýtkytu, ™Vtu, ‚tux, ¼kzth, Œuþ™e ÂMÚtr‚ y™u Œkz
‚t‚ ! ‚{u ‚u{™u ÞtuøÞ htßÞ¼t„ yt…tu y™u …wºttu™e ËtÚtu yt™kŒ …t{e ‚u™tk r™Âù‚ «{tý™u òý‚tu ™Úte, ‚u htßÞtË™ …h xfe þf‚tu ™Úte. …hk‚w su
Ëw¾e Úttytu. nu ™huLÿ ! Œuðtu{tkÚte y™u {™w»Þtu{tkÚte ftuR …ý ‚{tht W…h htò W…h sýtðu÷e ƒtƒ‚tu{tk þtMºttuõ‚ «{týtu™u òýu Au y™u Ä{o ‚Útt
þkft ÷tðþu ™rn. 122-123 yÚto òýðt{tk ‚í…h hnu Au, ‚u htßÞ ¼tu„ðu Au. 10-11
Rr‚ ©e{nt¼th‚u Wãtu„…ðo yk‚„o‚ «ò„h…ðo{tk …tu‚t™u htßÞ {éÞwk Au, yux÷u ftkR Vtðu ‚u{ ð‚toÞ ™rn, fu{ fu ð]ØtðMÚtt
rðŒwh™er‚ðtõÞ™tu «Út{tu yæÞtÞ: >>1>> su{ W¥t{ Y…™tu ™tþ fhu Au, ‚u{ yrð™Þ ÷û{e™tu ™tþ fhu Au. ¾tðt™t
-: yæÞtÞ :- 2 W¥t{ …ŒtÚttuoÚte ÷…uxu÷e yt„¤ …tA¤™e ytkfze™u {tA÷wk ÷tu¼Úte „¤e òÞ
Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- nu ‚t‚ ! {™u Ÿ½ ytð‚e ™Úte y™u nwk ®[‚tÚte ƒ¤e Au, …ý ‚u™u yt„¤ …tA¤™tu rð[th hnu‚tu ™Úte. 12-13
hÌttu Awk ‚uÚte ‚™u su ftÞo ÞtuøÞ ÷t„‚wk ntuÞ ‚u {™u fnu. Ët[u s y{tht{tk ‚wk ytÚte Ëw¾™e RåAt ht¾™thtyu yuðwk s „¤ðwk òuRyu fu, su Ëw¾uÚte „¤e
Ä{o ‚Útt yÚto{tk fwþ¤ Au. nu WŒthr[¥t rðŒwh ! su yò‚þºtw ÞwrÄÂch™u þftÞ yu{ ntuÞ, su „éÞt …Ae Ëthe he‚u …[u yu{ ntuÞ y™u su …rhýt{u
rn‚fthe ‚Útt ftihðtu™u {txu ©uÞMfh ntuÞ ‚u Ëðo ‚wk {™u rð[th …qðof y™u Ëthe rn‚fh ntuÞ, su {™w»Þ Ítz™tk ft[tk V¤ ‚tuze ÷u Au, ‚u V¤tu{tkÚte hË …t{‚tu
yæÞtÞ - 2 rðŒwh ™er‚ 7

™Úte, ‚u{ ‚u Ítz™tk ƒes™tu …ý ™tþ ÚttÞ Au. 14-15 htßÞft¤{tk …]Úðe Ä™Úte ¼h…wh y™u yiïÞo™u ðÄth™the ÚtR™u ð]ÂØ …t{u
…hk‚w su {™w»Þ ð¾‚Ëh ðÄe™u …tfu÷tk V¤™u ÷u Au, ‚u V¤{tkÚte hË Au. 28
{u¤ðe þfu Au. y™u ð¤e ƒes{tkÚte Vhe V¤ {u¤ðu Au, su{ ¼{htu Vw÷tu™wk …hk‚w òu htò Ä{o™tu íÞt„ fhe™u yÄ{oÚte ð‚uo ‚tu ‚u s …]Úðe yÂø™{tk
s‚™ fhe™u ‚u{tkÚte {Ä ÷R ÷u Au, ‚u{ ƒwÂØ{t™u {™w»Þtu™u …ezt fÞto rð™t ™t¾u÷t [t{zt™e …uXu Ëkftu[tR òÞ Au. þºtw™t Œuþ™u …tÞ{t÷ fhðt su «Þí™
‚u{™e …tËuÚte ÿÔÞ {u¤ððwk. 16-17 fhðt{tk ytðu Au, ‚u s «Þí™ …tu‚t™t Œuþ™t hûtý {txu fhðtu. Ä{oÚte htßÞ
{t¤e ƒt„™tk Ítztu W…hÚte V¤-Vw÷ ðeýu Au, …ý Ítz™tk {q¤eÞtk ft…‚tu {u¤ððwk y™u Ä{oÚte ‚u™wk …rh…t÷™ fhðwk, fthý fu Ä{oÚte {u¤ðu÷e ÷û{e s‚e
™Úte. yt{ htòyu {t¤e™e su{ ð‚oðwk, …ý ftu÷Ët …tz™th™e su{ ™ s ™Úte ‚u{ ytuAe …ý Út‚e ™Úte. 29-31
ð‚oðwk. yt ft{ fhðtÚte {™u þwk V¤ {¤þu ? y™u yt ™ fhðtÚte {™u þwk V¤ su{ …ÚÚth{tkÚte Ëtu™wk ftZe ÷uðt{tk ytðu Au, ‚u{ Ëðo{tkÚte yhu !! „tkzt™t
{¤þu ? yu «{týu ftÞo™tu rð[th fÞto …Ae s …wÁ»tu ftÞo fhðwk yÚtðt ™ fhðwk. «÷t…{tkÚte y™u ƒt¤f™t ƒzƒztx{tkÚte …ý Ëth „úný fhðtu. ôAð]Â¥tÚte
18-19 Sð™ Sð™thtu {týË su{ ¾u‚h{tk …zu÷tk zwkztk ðeýe ÷u Au, ‚u{ Äeh {™w»Þu
fux÷tkf ftÞtuo ËðoŒt ythk¼ fhe þftÞ yuðtk ntu‚tk ™Úte, yux÷u ‚u ËkƒkÄe Ëw¼tr»t‚, ËwÂõ‚ y™u ËŒt[hý™tu ßÞtk íÞtkÚte Ëk„ún fhðtu. 32-33
fhu÷tu …wÁ»ttÚto r™hÚtof òÞ Au. ytÚte ‚uðtk ftÞtuo™tu ythk¼ s fhðtu ™rn. 20 „tÞtu „kÄÚte swyu Au, ƒútñýtu ðuŒÚte swyu Au, htòytu Œq‚tu îtht swyu
Mºteytu su{ ™…wkËf …r‚™u [tn‚e ™Úte, ‚u{ su htò™e f]…t y™u ¢tuÄ Au, y™u yLÞ {™w»Þtu ™uºtÚte swyu Au. nu hts™T ! su „tÞ {nt…htýu Œtuðt Œu
r™»V¤ Au, ‚u htò™u «ò [tn‚e ™Úte. fux÷tkf ft{tu Úttuze {nu™‚u {ntV¤ ‚u™u {th …zu Au, …hk‚w su „tÞ Ëthe he‚u Œunðt Œu Au, ‚u™u ftuR ytk„¤e Ëh¾e
yt…u Au, ztÌttu {™w»Þ ‚uðtk ft{tu™tu ‚íft¤ ythk¼ fhu Au, y™u ‚u{tk yk‚htÞtu …ý yzftz‚wk ™Úte. y™u ð¤e su ‚…tÔÞt rð™t ð¤u Au, ‚u™u ftuR ‚…tð‚wk ™Úte;
™t¾‚tu ™Úte. 21-22 su ÷tfzwk …tu‚u s ð¤u÷wk ntuÞ Au, ‚u™u ðt¤ðt {txu ftuR ‚…tð‚wk ™Úte. 34-36
su htò Ëðo«ò ‚hV Ëh¤ y™u M™un¼he áÂüyu swðu Au, ‚u þtk‚ ƒuËe yt áütk‚ «{týu ztÌtt {™w»Þu ƒ¤ðt™™u ™{e™u [t÷ðwk, fthý fu su
hnu ‚tu …ý «ò ‚u™t W…h «er‚ ht¾u Au. su Ítz Vw÷Úte ¼hu÷wk ntuÞ A‚tk V¤ ¼„ðt™™u ™{u Au, ‚u ƒ¤™t yrÄct‚t RLÿŒuð™u s «ýt{ fhu Au. …þwytu™tu
hrn‚ ntuÞ y™u …tõÞwk ™ ntuÞ A‚tk …tfu÷tk suðwk sýt‚wk ntuÞ, ‚u Ítz fŒe ™tþ hûtf {u½ Au. htòytu™t ËntÞf {kºteytu Au, Mºteytu™t ËntÞf …r‚ytu Au
…t{‚wk ™Úte. 23-24 y™u ƒútñý™t ËntÞf ðuŒ Au. 37-38
su htò ™uºt, {™, ðtýe y™u f{o yu [th «fth™e «ò™u «ËÒt ht¾u Au, ËíÞÚte Ä{o™wk hûtý ÚttÞ Au, yÇÞtËÚte rðãt™wk hûtý ÚttÞ Au, þheh
‚u™t W…h «ò htS hnu Au. …thÄeÚte su{ {]„tu ºttË …t{u Au, ‚u{ su htòÚte [tu¤e™u ™tbtÚte Y…™wk hûtý ÚttÞ Au y™u Ëthtk ð‚o™Úte fw¤™wk hûtý ÚttÞ Au.
˽¤e «ò ºttË …t{u Au, ‚u htò Ë{wÿ …ÞO‚ …]Úðe™wk htßÞ {u¤ðu ‚tu …ý ™tþ {t…ðtÚte ÄtLÞ™wk hûtý ÚttÞ Au, …÷tuxðtÚte ½tuzt™wk hûtý ÚttÞ Au, Œu¾¼t¤Úte
…t{u Au. 25-26 „tÞtu™wk hûtý ÚttÞ Au y™u òztk A‚tk Xtðftk ðMºttu …nuhðtÚte Mºteytu™wk hûtý
su htò ƒt…ŒtŒt™t htßÞ™u …tBÞtu ntuÞ, A‚tk òu ‚u yLÞtÞÚte ð‚o‚tu ÚttÞ Au. 39-40
ntuÞ ‚tu ðtÞwk su{ ðtŒ¤tu{tk {¤e sR™u ‚u™tu ™tþ fhu Au. ‚u{ ‚u htò …tu‚t™t {tYk {t™ðwk Au fu, Ëtht fw¤{tk sL{u÷tu {™w»Þ …ý Œwht[the ntuÞ ‚tu ‚u
f{o ðzu ‚u htßÞ™tu ™tþ fhu Au. 27 {t™ {txu ÞtuøÞ ™Úte, …ý ™e[ fw¤{tk sL{u÷tu {™w»Þ …ý òu ËŒt[the ntuÞ ‚tu
«Út{Úte s su htò Ëßs™tuyu yt[hu÷t Ä{o «{týu [t÷u Au, ‚u™t ‚u ©uc Au. su {™w»Þ …thft Ä™™e, Y…™e, …ht¢{™e, fw¤™e, Ëw¾™e, Ëti¼tøÞ™e
yæÞtÞ - 2 rðŒwh ™er‚ 8

y™u ËL{t™™e R»Þto fhu Au, ‚u™u …th rð™t™e …ezt hnu Au. 41-42 su htò …tu‚t™t {™™u ðþ fÞto rð™t …tu‚t™t y{tíÞtu™u ðþ fhðt
su {™w»Þ ™ fhðt ÞtuøÞ ftÞo fhðtÚte zhu Au, fhðt ÞtuøÞ ft{™u Atuze RåAu Au y™u y{tíÞtu™u ðþ fÞto rð™t þºtwytu™u S‚ðt™u RåAu Au, ‚u r™Á…tÞu
ŒuðtÚte zhu Au y™u su fË{Þu {Ë÷‚ Vwxe sðtÚte zhu Au, ‚uýu fuVe …ŒtÚttuo™wk ™tþ s …t{u Au, {txu su htò «Út{ …tu‚t™t {™™u s þºtwY… {t™e™u S‚u Au
Ëuð™ fhðwk ™rn. rðãt™tu {Œ, Ä™™tu {Œ y™u ºteòu fwxwkƒ™tu {Œ yt ºtýu y™u …Ae y{tíÞtu™u y™u þºtwytu™u S‚ðt RåAu Au, ‚u™e rðsÞuåAt ÔÞÚto s‚e
„Šðctu™u {ŒY… Au, …ý yus Ëßs™tu™u $rÿÞr™„únY… Au. 43-44 ™Úte. 56-57
Ëßs™tuyu ftuR ftÞo{tk fŒt[ yËßs™™tu™e ËntÞ {t„e ntuÞ, yux÷u S‚urLÿÞ, {™tur™„úne, y…htÄe™u s Œkz yt…™thtu y™u rð[th …qðof
‚u Ëßs™tu ‚u{™wk ftÞo fÞto rð™t s y™u …tu‚u Œwso™ ‚hefu «rËØ A‚tk, …tu‚t™u ft{ fh™thtu su Äeh …wÁ»t Au, ‚u™u ÷û{e Ëthe …uXu Ëuðu Au. nu hts™T ! …wÁ»t™wk
Ëßs™ {t™e ÷u Au. ¿tt™eytu™tu ytÄth Ëk‚tu Au, Ëk‚tu™tu ytÄth rðît™tu þheh hÚt Au, ytí{t ËthÚte Au y™u $rÿÞtu ½tuzt Au, su{ fu¤ðu÷t Ëtht
yÚtðt Ëí…wÁ»ttu Au, ‚u{ yËí…wÁ»ttu™tu ytÄth …ý Ëk‚ Au, …hk‚w Ëí…wÁ»ttu™tu ½tuztytuðt¤t hÚt{tk ƒuËe™u hÚte Ëw¾uÚte «Þtý fhu Au, ‚u{ ËtðÄt™ Äeh
ytÄth yËí…wÁ»t fŒe ntu‚tu ™Úte. 45-46 …wY»t RrLÿY…e ½tuztytu™u ðþ ht¾e Ëw¾uÚte ytÞw»Þ …Ëth fhu Au. 58-59
Ëthtk ð†ðt¤tu ˼t S‚u Au, „tÞtuðt¤tu r{ü ¼tus™™e ytþt rËØ …ý MðtÄe™ ™ hnu™tht WØ‚ ½tuztytu su{ ËthrÚt™tu {t„o{tk ™tþ fhu
fhu Au. ðtn™ðt¤tu {t„o S‚u Au y™u þe÷ðt™ {™w»Þ Ëðo™u S‚u Au. …wY»t{tk Au, ‚u{ ðþ ™ ht¾u÷e yu $rÿÞtu ytí{t™tu …ý ™tþ fhu Au. þw¼{tk yþw¼
þe÷ ([theºÞ) s {wÏÞ Au, su™wk þe÷ ™tþ …t{u Au. ‚u™u Sð™, Ä™ y™u y™u yþw¼{tk þw¼ òu™thtu {q¾o {™w»Þ …tu‚t™e yðþ $rÿÞtu™u ÷eÄu {ntŒw:¾™u
ƒkÄwytu™wk þwk «Þtus™ Au ? 47-48 …ý Ëw¾ {t™e ƒuËu Au. 60-61
nu ¼h‚©uc ! ©e{k‚tu™t ¼tus™{tk {tkË {wÏÞ ntuÞ Au, {æÞ{tu™t su {™w»Þ Ä{o yÚto™tu íÞt„ fhe™u $rÿÞtu™u ytÄe™ ÚttÞ Au, ‚u Úttuzt
¼tus™{tk „tuhË {wÏÞ Au y™u Œrhÿtu™t ¼tus™{tk ‚u÷ {wÏÞ ntuÞ Au, …hk‚w Ë{Þ{tk s ÷û{e, «tý, Ä™ ‚Útt MºteÚte hrn‚ ÚttÞ Au. Ä™™tu Äýe ntuðt
Œrhÿeytu s ËðoŒt yr‚{Äwh yÒt ¾tÞ Au. fthý ¼q¾ ¼tus™{tk y{e ÷tðu A‚tk su $rÿÞtu™tu ™tÚt ™Úte, ‚u $rÿÞtu™e yðMÚtt™u ÷eÄu yiïÞoÚte ¼úü ÚttÞ
Au y™u ‚u ¼q¾ ©e{k‚tu™u ƒnw Œw÷o¼ ntuÞ Au. 49-50 Au. {™w»Þu {™, ƒwÂØ y™u $rÿÞtu™u r™Þ{{tk ht¾e™u ƒwÂØ ytí{t™u ytu¤¾ðtu;
nu {ne…r‚ ! Ët{tLÞ he‚u s„‚{tk ©e{k‚tu{tk ¾tðt™e þÂõ‚ ntu‚e fthý fu ƒwÂØ s ytí{t™tu ƒkÄw Au y™u ƒwÂØ s ytí{t™tu rh…w Au. 62-64
™Úte y™u Œrhÿeytu™u ‚tu ÷tfztk …ý …[e òÞ Au. yÄ{tu™u …ux ¼hðt™tu ¼Þ su ƒwÂØðzu ytí{t S‚tÞ Au, ytu¤¾tÞ Au ‚u ƒwÂØ s ytí{t™tu ƒkÄkw Au,
hnu Au, {æÞ{tu™u {hý™tu ¼Þ ntuÞ Au y™u W¥t{ {™w»Þtu™u y…{t™™tu s yt he‚u ƒwÂØ s Sð™tu r™rù‚ ƒkÄw Au. y™u ƒwÂØ s ‚u™tu rh…w Au. nu hts™T !
{tuxtu ¼Þ ntuÞ Au. 51-52 ƒthef rAÿðt¤e ò¤{tk …fztÞu÷tk ƒu {tuxtk {tA÷tkytu su{ ò¤™u ft…e ™t¾u
{ã…t™ ð„uhu su {Œtu Au, ‚u Ëðo fh‚tk yiïÞo™tu {Œ {nt®™rŒ‚ Au, fthý Au, ‚u{ s ft{ y™u ¢tuÄ yu ƒÒtu ƒwÂØ{tk hne™u ƒwÂØ™tu ™tþ fhu Au. 65-66
fu yiïÞo™t {ŒÚte Afe „Þu÷tu {™w»Þ Auf …zât rð™t ò„ú‚ Út‚tu ™Úte. 53 su {™w»Þ Ä{o ‚Útt yÚto™u y™wËhe™u sÞ™tk ËtÄ™tu yufXtk fhu Au, ‚u
ËqÞtorŒ „úntu su{ ™ûtºttu™u ‚t… yt…u Au, ‚u{ rð»tÞtu{tk «ð‚o‚e r™„ún ËtÄ™Ëk…Òt {™w»Þ r™íÞ Ëw¾ ¼tu„ðu Au. su htò $rÿÞtuY…e {t™rËf …tk[
rð™t™e RrLÿÞtu yt÷tuf™u ‚t… yt…u Au. su {™w»Þ ytí{t™u ¾U[e s™tht …tk[ yk‚:þºtwytu™u SíÞt rð™t ƒeò ƒnth™t þºtwytu™u S‚ðt™e RåAt ht¾u Au,
$rÿÞð„oÚte Ëns he‚u S‚tR òÞ Au, ‚u™e yt…Â¥tytu þwõ÷…ût™t [kÿ™e ‚u™u þºtwytu …ht¼ð …{tzu Au. 67-68
…uXu ð]ÂØ …t{u Au. 54-55 {tuxt {tuxt htòytu yiïÞo rð÷tË™t Þtu„Úte RrLÿÞtu™u ðþ ht¾ðt
yæÞtÞ - 3 rðŒwh ™er‚ 9

Ë{Úto ÚtR™u, yÞtuøÞ f{tuo fhe™u ƒkÄ™{tk …zu÷t sýtÞ Au. Ëqftk ÷tfztk™e ÚtÞu÷e ƒwÂØ{tk yLÞtÞ …ý LÞtÞ suðtu ¼tËu Au y™u ‚u ÓŒÞ{tkÚte ¾Ë‚tu
ËtÚtu hne™u su{ ÷e÷wk ÷tfzwk …ý ƒ¤e òÞ Au, ‚u{ …t… fh™tht™e Ëk„‚eÚte ™Úte. 81-82
r™»…t… {™w»Þ™u …ý …t…e™t sux÷e rþûtt ÚttÞ Au. ytÚte …t…eytu™tu Ëk„ nu ¼h‚©uc ! W…h sýtÔÞt «{týu ‚{tht …wºttu™e ƒwÂØ rð…he‚ ÚtR
fhðtu ™rn. su {™w»Þ þçŒtrŒf …tk[ rð»tÞtu{tk ytzu hM‚u fqŒe …z™th …tk[ „R Au y™u …tkzðtu™t rðhtuÄ™u ÷eÄu ‚{u …ý ‚u{™u ytu¤¾‚t ™Úte. nu Ä]‚ht»xÙ
$rÿÞtuY…e …tu‚t™t þºtwytu™u {tun™u ÷eÄu ðþ ht¾‚tu ™Úte, ‚u {™w»Þ yt…Â¥t{tk ! ‚{the yt¿tt «{týu ð‚o™tht ÞwrÄÂch ºtýu÷tuf™t htò ÚttÞ ‚uðtk
„¤fe òÞ Au. 69-71 ÷ûtýtuðt¤t Au, {txu ‚u s htò Úttytu. 83-84
{íËh hrn‚…ýwk Ëh¤‚t, þwØ‚t, Ëk‚tu»t, r«Þ¼t»tý, RrLÿÞ r™„ún, ¼tøÞ™u ÷eÄu ‚u ‚{tht Ëðo …wºttu fh‚tk ©uc Au, ‚us ‚Útt ƒwÂØÚte ‚u
ËíÞ y™u þtkr‚, yu „wýtu Œwhtí{tytu{tk ntu‚t ™Úte. 72 Þwõ‚ Au y™u Ä{o ‚Útt yÚto™tk hnMÞ™u òýu Au. nu htsuLÿ ! yu ÄtŠ{f©uc
nu ¼th‚ ! ytí{¿tt™, þtkr‚, Ën™þÂõ‚, Ä{or™ct, ðtýe™tu ËkÞ{ ÞwrÄÂch ŒÞt¤w…ýtÚte, ftu{¤‚tÚte ‚Útt ‚{thu rðþu™t ðze÷…ýt™e ƒwÂØÚte
y™u Œt™ yu „wýtu ™e[ …wY»ttu{tk ntu‚t ™Úte. 73 ƒnw f÷uþtu Ën™ fhu Au. 85-86
{q¾o ÷tuftu fXtuh ¼t»tý y™u ®™Œt fhe™u …krz‚tu™u Œw:¾ yt…u Au, …hk‚w Rr‚ ©e{nt¼th‚u Wãtu„…ðo yk‚„o‚ «ò„h…ðo{tk
…krz‚ ût{t yt…u Au, ‚uÚte ‚u …t…Úte {wõ‚ hnu Au y™u …t… ðõ‚t™u s ð¤„u Au rðŒwh™er‚ðtõÞ™tu Âî‚eÞtu yæÞtÞ: >>2>>
y™u ¿tt‚t …tu‚u …t…Úte {wõ‚ ÚttÞ Au. Œwso™tu™wk ƒ¤ ®nËt Au, htòytu™wk ƒ¤ -: yæÞtÞ :- 3
ŒkzrðÄt™ Au, Mºteytu™wk ƒ¤ Ëuðt Au, y™u „wýðt™tu™wk ƒ¤ ût{t Au. 74-75 Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- nu {ntƒwÂØ{t™ rðŒwh ! ‚{u VheÚte Ä{o ‚Útt yÚtoðt¤tk
nu {nthts ! ðtýe™u r™Þ{{tk ht¾ðe yu yíÞk‚ frX™ {™tÞ Au. ‚u{ ð[™ fntu, fthý fu ‚{u yt ËkƒkÄ{tk rðr[ºt y™u yŒT¼q‚ ¼t»tý fhtu Atu, ‚u
[{ífthðt¤wk y™u «Þtus™ðt¤wk ½ýwk ƒtu÷ðwk yu …ý þõÞ ™Úte. 76 Ëtk¼¤e {™u ‚]Âó Út‚e ™Úte. 1
ðtýe s Ëw¾ y™u Œw:¾ f‚to Au. ËðoÚte ðÄthu W¥t{ þwk ?
nu hts™T ! ðtýe Ëthe he‚u ƒtu÷tR ntuÞ, ‚tu ‚u y™uf fÕÞtý yt…u Au, Ëðo ‚eÚttuo{tk M™t™ fhðwk y™u «týe{tºt W…h Ë{áÂü ht¾ðe, yu ƒÒtu
…hk‚w ‚u s òu ¼qkze he‚u ƒtu÷tR ntuÞ ‚tu y™Úto W…òðu Au, ƒtýtuÚte ðªÄtÞu÷wk Ë{t™ Au, yÚtðt Ë{áÂü ftkRf rðþu»t Au. ytÚte nu htò ! ‚{u …tu‚t™t …wºttu
yÚtðt fwntzeÚte f…tÞu÷wk ð™ VheÚte Q„u Au, …hk‚w ®™Œt¼ÞtO ¼qkztk ð[™Úte ftihðtu ‚Útt …tkzðtu W…h r™íÞ Ë{áÂü ht¾tu. yuÚte yt÷tuf{tk W¥t{ feŠ‚
ðªÄtÞu÷wk {™ fŒe «ËÒt Út‚wk ™Úte. fŠý, ™tr÷f, ™tht[ rð„uhu ƒtýtu™u …t{e™u ‚{u {hý …Ae Mð„o÷tuf …t{þtu. 2-3
þheh{tkÚte ftZe þftÞ Au, …ý ðtýeY… ƒtý™u ƒnth ftZe þft‚wk ™Úte, nu …wY»tÔÞt½ú ! ßÞtk ËwÄe yt÷tuf{tk {™w»Þ™e …rðºt feŠ‚™wk „t™ ÚttÞ
fthý fu ‚u ÓŒÞ{tk ¾wk…e ƒuËu Au. 77-79 Au, íÞtk ËwÄe ‚u {™w»Þ Mð„o÷tuf{tk ËL{t™ …t{u Au. yt rð»tÞ{tk fuþe™e
ðtýeY…e ƒtýtu {w¾{tkÚte ™ef¤u Au y™u Ë[tux Ët{t™t {{o{tk s ™t{™e fLÞt™u …hýðt {txu rðhtu[™ ‚Útt ËwÄLðt ðå[u su ËkðtŒ ÚtÞtu n‚tu,
…uËe òÞ Au. y™u ‚u™tÚte ½ðtÞu÷tu {™w»Þ htrºt rŒðË þtuf fhu Au, ytÚte ‚u «t[e™ Rr‚ntË WŒtnhý{tk fnuðtÞ Au. 4-5
ztÌtt {™w»Þtu yuðtk ðtøƒtý ƒeò …h ™ s ðt…hu. 80 furþ™e™u …hýðt {txu ËwÄLðt ‚Útt rðhtu[™™tu ËkðtŒ
Œuðtu su …wY»t™tu …ht¼ð fhðt RåAu, ‚u™e ƒwÂØ™u ‚uytu nhu Au, yux÷u nu hts™T ! fuþe™e ™t{™e yuf y™w…{ Y…t¤e fLÞt …tu‚t™u ©uc …r‚
‚u™u Ëðo ftkR rð…he‚ s ËwÍu Au, ßÞthu rð™tþ Útðt™tu ntuÞ Au íÞthu f÷wr»t‚
yæÞtÞ - 3 rðŒwh ™er‚ 10

{¤u yu RåAtÚte MðÞkðh {kz…{tk ytðe ‚u ð¾‚u ‚u™u {u¤ððt RåA‚tu ŒiíÞ…wºt ™Úte. 16-17
rðhtu[™ íÞtk ytÔÞtu, íÞthu fuþe™eyu ‚u ŒiíÞuLÿ™u yt «{týu …qAâwk. 6-7 rðhtu[™ ƒtuÕÞtu :- nu ËwÄLðt ! Ëwðýo, „tÞ, ½tuzt ð„uhu su Ä™ y{tht
fuþe™e ƒtu÷e :- nu rðhtu[™ ! ƒútñýtu ©uc nþu fu ŒiíÞtu ©uc nþu ? òu yËwhtu …tËu Au, ‚u ƒÄwk þh‚{tk {qfe™u yt…ýu ƒÒtu ftuR òýfth …wY»t™u yu
ƒútñýtu ©uc ntuÞ, ‚tu þt {txu ËwÄLðt ƒútñý …÷k„ W…h ™ ƒuËu ? 8 rð»tu «&™ …qAeyu. 18
rðhtu[™ ƒtuÕÞtu :- nu fuþe™e ! y{u «ò…r‚Úte Wí…Òt ÚtÞt Aeyu, yux÷u ËwÄLðt ƒtuÕÞtu :- nu rðhtu[™ ! ‚tYk Ëwðýo, „tÞ y™u ½tuztu yu Ëðuo ‚the
y{u ËðoÚte ©uc Aeyu. yt Ëðo÷tuf y{tht s Au, yux÷u y{the yt„¤ Œuðtu …tËu s hnuðt Œu. yt…ýu ƒÒtu™t «tý™e þh‚ fhe™u su òýfth …wY»t ntuÞ
ftuý y™u ƒútñýtu ftuý ? 9 ‚u™u «&™ …qAeyu. 19
fuþe™e ƒtu÷e :- nu rðhtu[™ ! yt MðÞkðh{tk s yt…ýu yt ðt‚™e rðhtu[™ ƒtuÕÞtu :- yt…ýu ƒÒtu «tý™e þh‚ fhe™u ftu™u …qAðt sRþwk ?
¾t‚he fheþwk. ft÷u Ëðthu ËwÄLðt ynª ytð™thtu Au. ‚u ð¾‚u ‚{™u ƒÒtu™u nwk fthý fu nwk Œuðtu™e yt„¤ ‚Útt {™w»Þtu™e yt„¤ fŒe …ý Q¼tu hneþ ™rn. 20
yufXt {¤u÷t òuRþ. 10 ËwÄLðt ƒtuÕÞtu :- yt…ýu «tý™e þh‚ fhe™u ‚tht r…‚t™e yt„¤ s
rðhtu[™ ƒtuÕÞtu :- nu fÕÞtýe ! ‚wk fnu Au ‚u{ nwk fheþ. nu ¼eÁ ! ft÷u sRþw,k fthý fu yu «FtŒ …tu‚t™t …wºt™u {txu …ý fŒe yËíÞ ƒtu÷þu ™rn. 21
Ëðthu ËwÄLðt™u y™u {™u yufXt {¤u÷t òusu. 11 rðŒwh ƒtuÕÞt :- yt «{týu ¢tuÄu ¼htÞu÷t rðhtu[™ ‚Útt ËwÄLðt «tý™e
rðŒwh ƒtuÕÞt :- nu hts©uc ! ‚u ðt‚ ðe‚e „R y™u ƒeò rŒðË™wk þh‚ fhe™u ‚u s ð¾‚u rðhtu[™™t r…‚t «FtŒ ßÞtk ƒuXt n‚t íÞtk „Þt. 22
ËqÞo{kz¤ WŒÞ …tBÞwk, yux÷u nu rð¼w ! su MÚtt™u rðhtu[™ fuþe™e™e ËtÚtu ƒuXtu «FtŒ ƒtuÕÞt :- yhu !!! yts ËwÄe su fŒe ËtÚtu [tÕÞt ™Úte ‚u yt ƒÒtu,
n‚tu, ‚u MÚtt™u ËwÄLðt ytðe …ntUåÞtu. …Ae ËwÄLðt «FtŒ…wºt rðhtu[™ ‚Útt ¢tuÄ …t{u÷t ƒu Íuhe Ët…tu™e su{ yuf s {t„uo ynª ytð‚t sýtÞ Au. nu
fuþe™e™e …tËu „Þtu. yt{ nu ¼h‚©uc ! yu ƒútñý™u ytðu÷tu òuR™u fuþe™e rðhtu[™ ! ‚{u ƒÒtu …nu÷tk fŒe ËtÚtu Vh‚t ™ n‚t, y™u ytsu yt{ ƒÒtu ËtÚtu
W¼e ÚtR, ‚uýu ‚u™u ytË™ ytÃÞwk y™u …tã ‚Útt yÎÞo ytÃÞtk. yux÷t{tk rðhtu[™u fu{ ? nwk ‚™u …qAwk fu, ËwÄLðt™e ËtÚtu ‚thu {iºte ÚtR Au fu þwk ? 23-24
ËwðýtoË™ W…h {the ËtÚtu ƒuËtu, yuðe ËwÄLðt™u «tÚto™t fhe. 12-13 «FtŒ …tËu rðhtu[™u …tu‚t™e þh‚ s ýtðe
ËwÄLðt ƒtuÕÞtu :- nu «FtŒ…wºt ! nwk ‚tht Ëwðýo{Þ ©uc ytË™™tu {tºt rðhtu[™ ƒtuÕÞtu :- {thu ËwÄLðt ËtÚtu {iºte ™Úte, …ý y{u ƒÒtuyu «tý™e
M…þo s fheþ, …ý ‚tht Ë{t™ ÚtR™u nwk ‚the ËtÚtu yuf ytË™ …h ƒuËeþ þh‚ fhe Au. {txu nu «FtŒ ! nwk ËíÞ …qAwk Awk. ‚{u «&™™tu r{ÚÞt W…Œuþ
™rn. 14 yt…þtu ™rn. 25
rðhtu[™ ƒtuÕÞtu :- nu ËwÄLðt ! ‚™u ‚tu …tx÷tu, ËtŒze yÚtðt Œ¼o™kw ËtYk «FtŒ ƒtuÕÞt :- nu ƒúñ™T ! ‚{u …qsðt ÞtuøÞ Atu. yhu yt ! ftuR ËwÄLðt™u
ytË™ s ÞtuøÞ Au, ‚wk {the ËtÚtu yuf ytË™ …h ƒuËðt™u ÞtuøÞ …ý ™Úte. 15 {txu s¤, {Äw…fo ‚Útt {Äw…fo™u {txu …wü fhu÷e ïu‚ „tÞ ÷R ytðtu. 26
ËwÄLðt ƒtuÕÞtu :- r…‚t …wºt ËtÚtu ƒuËe þfu, ƒu ƒútñý ËtÚtu ƒuËe þfu, ƒu ËwÄLðt™tu W¥t{‚t rð»tu «&™
ûtrºtÞ ËtÚtu ƒuËe þfu, ƒu ð]Ø ði~Þ yuf ytË™u ƒuËe þfu, y™u ƒu þwÿ yuf ËwÄLðt ƒtuÕÞtu :- s¤ ‚Útt {Äw…fo ‚tu {™u {t„o{tk s y…oý ÚtÞtk Au,
ytË™ …h ƒuËe þfu, …hk‚w swŒe òr‚™t …wY»ttu yuf ytË™ …h ƒuËe þfu ™rn. …ý nu «FtŒ ! nwk yt «&™ fYk Awk, ‚u™tu ‚{u ËíÞ W¥th yt…tu. þwk ƒútñýtu ©uc
nwk ƒuXtu ntuô ‚u ð¾‚u ‚thtu r…‚t {tht …„ yt„¤ Q¼tu hne™u {the Ëuðt fhu Au fu rðhtu[™ ? 27
Au, …hk‚w ‚wk nS ƒt¤f Au y™u ½h{tk ÷tzÚte WAÞtuo Au, ‚uÚte ‚wk ftkR òý‚tu «FtŒ ƒtuÕÞt :- yuf ‚hV {thtu …wºt Au y™u ƒeS ‚hV Ëtûtt‚T ‚{u
yæÞtÞ - 3 rðŒwh ™er‚ 11

ynª ƒuXt Atu. yt{ ‚{u ƒÒtu rððtŒ fhe hÌtt Atu, íÞthu {tht suðtu þe he‚u Ëthe {r‚ Ëw¾fthe Au.
«&™™tu W¥th yt…e þfu ? 28 Œuðtu ftkR „tuðt¤tu™e …uXu ntÚt{tk ÷tfze ÷R™u hûtý fh‚t ™Úte, …ý
ËwÄLðt ƒtuÕÞtu :- nu ƒwÂØ{t™ ! ‚{u „tÞ ‚Útt ƒeswk su r«Þ Ä™ ntuÞ ‚u ‚uytu ‚tu su™wk hûtý fhðt RåAu Au. ‚u™e ƒwÂØ{tk ‚uytu ðÄthtu fhu Au. 40
‚{tht ytihË …wºt™u s yt…òu, …ý ‚{thu rððtŒ fh‚t y{™u ƒÒtu™u ËíÞ …wY»t su{ su{ þw¼ f{tuo fhðt{tk {™ òuzu Au, ‚u{ ‚u{ ‚u™t Ëðo yÚttuo
fnuðwk s òuRyu. 29 rËØ ÚttÞ Au, yu{tk ËkþÞ ™Úte. 41
«FtŒ ƒtuÕÞt :- nu ËwÄLðt ! nwk …qAwk Awk fu, {™w»Þ ËíÞ ™ ƒtu÷u yÚtðt f…xe™e ðnth ftuR …ý fh‚wk ™Úte ?
yËíÞ s fnu, ‚tu ‚u r{ÚÞtðtŒe™u þwk Œw:¾ …zu ? 30 f…xÚte f{o fh™tht f…xeytu™u ðuŒtu …t…Úte ‚th‚t ™Úte, …ý …tk¾
ËwÄLðt ƒtuÕÞt :- su™t W…h þtuõÞ ytðe ntuÞ yuðe Mºte™u, sw„th{tk ytðu÷tk …ûteytu su{ {t¤t™u Atuze òÞ Au, ‚u{ yu ðuŒtu f…xe {™w»Þ™u yk‚ft¤u
ËðoMð nthu÷t™u y™u ¼th W…tzðtÚte su™wk yk„ f¤‚wk ntuÞ ‚u™u suðe Œw:¾{Þ Atuze òÞ Au. 42
ht‚ ftZðe …zu Au, ‚uðe s Œw:¾{Þ htºte yLÞtÞ Þwõ‚ ƒtu÷™th™u ftZðe …zu ‚s ðt÷tÞf ðM‚wytu
Au. …tu‚t™t ™„h{tk s fuŒ …zu÷tu, ûtwÄtÚte ÔÞtfw¤ ÚtÞu÷tu y™u ytk„ýt ƒnth {rŒht…t™, õ÷uþ, ½ýt ËtÚtu ðuh, …r‚ …í™e ðå[u rðÞtu„ …ztððtu,
s …w»f¤ þºtwytu òu™thtu su Œw:¾ …t{u Au, ‚u Œw:¾ ¾tuxe Ëtûte …qh™th™u «tó ¿ttr‚{tk ¼uŒ …ztððtu, htò™t þºtw™e Ëk„r‚, Mºte…wY»t™tu f÷uþ y™u ®™Œt…tºt
ÚttÞ Au. 31-32 {t„o yu Atuze Œuðt yu{ rðît™tu fnu Au. 43
Ët{tLÞ …þw™u {txu ¾tuxwk ƒtu÷™thtu …tu‚t™t …tk[ …qðoòu™u ™hf{tk ™t¾u Ëtûte ftu™u ÷uðt ™rn ?
Au, „tÞ™u {txu ¾tuxwk ƒtu÷™thtu Œþ …qðoòu™u ™hf{tk ™t¾u Au, ½tuzt™u {txu ¾tuxwk su ntÚt™e hu¾t òuðt™tu ÄkÄtu fh‚tu ntuÞ, su …nu÷tk [tuh ntuÞ …ý …tA¤Úte
ƒtu÷™thtu Ëtu …qðoòu™u ™hf{tk ™t¾u Au y™u …wY»t™u {txu ¾tuxwk ƒtu÷™thtu nòh ðu…the ƒLÞtu ntuÞ, su ˤe yÚtðt …tËtÚte þwf™ fne™u Äq‚e ¾t‚tu ntuÞ, su
…qðoòu™u ™hf{tk ™t¾u Au, y™u ¼qr{™u {txu ¾tuxwk ƒtu÷™thtu …tu‚t™t ËðoMð™tu ðiã ntuÞ, þºtw, r{ºt y™u ¼tkz¼ðtÞtu ntuÞ yu Ët‚™u Ëtûte{tk ÷uðt ™rn. 44
™tþ fhu Au. ytÚte ‚{u ¼qr{ ‚wÕÞ furþ™e™u {txu ¾tuxwk ƒtu÷þtu ™rn. 33-34 {t™ ¾t‚h fhu÷tk f{o™wk V¤
«FtŒ ƒtuÕÞt :- nu rðhtu[™ ! yt ËwÄLðt™t r…‚t ykr„ht {tht fh‚t yÂø™ntuºt, æÞt™, yæÞÞ™ y™u Þ¿t yt [th y¼Þ yt…™thtk Au,
©uc Au, ËwÄLðt ‚tht fh‚tk ©uc Au y™u yu™e {t‚t ‚the {t‚t fh‚tk ©uc Au. …hk‚w yu s [th òu W÷xe he‚u Œk¼Úte yÚtðt {™™e ÷t÷ËtÚte fhðt{tk
{txu ËwÄLðtyu ‚™u SíÞtu Au. nu rðhtu[™ ! yt ËwÄLðt ‚tht «tý™tu Mðt{e Au. ytÔÞtk ntuÞ, ‚tu Œw:¾ yt…™thtk ÚttÞ Au. 45
nðu nu ËwÄLðt ! ‚{u {™u rðhtu[™ …tAtu yt…tu, yu{ nwk RåAwk Awk. 35-36 ƒúñníÞt ftu™u fnuðtÞ ?
ËwÄLðt ƒtuÕÞt :- nu «FtŒ ‚{u Ä{o™tu Mðefth fÞtuo Au y™u …wºt÷tu¼™u ½h ƒt¤™th, Íuh Œu™th, ¼„¼ûtf (¼zðtu) Ëtu{hË ðu[™th, ƒtý
÷eÄu ¾tuxwk ƒtuÕÞt ™Úte, ‚uÚte ‚{thtu Œw÷o¼ …wºt nwk ‚{™u …tAtu yt…wk Awk. nu ƒ™tð™th, ™ûtºt Ëq[ð™th, [trzÞtu, r{ºtÿtune, …hMºte™tu Ëk„ fh™th,
«FtŒ ! yt {U ytÃÞtu ‚thtu …wºt rðhtu[™. yu {the Ë{ût s yt fw{the „¼o…t‚ fhtð™th, „wÁ™e Mºte ËtÚtu „{™ fh™th, ƒútñý ntuR™u {ã…t™
fuþe™e™t …„ Äwytu. (yÚtto‚T ‚u™e ËtÚtu ÷ø™ fhtu.) 37-38 fh™th, yr‚ ¢qh, ft„zt™e …uXu ½t{tk [tk[tu {th™th yÚtto‚T Œw:¾{tk ðÄthtu
rðŒwhS ƒtuÕÞt :- {txu nu htsuLÿ ‚{thu …]Úðe™u {txu swXkw ƒtu÷ðwk ÞtuøÞ ™Úte, fh™th, ™tÂM‚f, ðuŒ™e ®™Œt fh™th, „t{tux htòyu yt…u÷e ytSrðftY…
…wºt™u {txu yËíÞ ƒtu÷e™u ‚{u …wºttu ‚Útt y{tíÞtu™e ËtÚtu ™tþ ™ …t{tu. 39 ™tufhe{tk ÷tk[Áþð‚ ÷u™th, su™tu s™tuR Œuðt™tu Ë{Þ s‚tu hÌttu ntuÞ ‚u,
yæÞtÞ - 3 rðŒwh ™er‚ 12

¾uzw‚ y™u su …tu‚u Ë{Úto A‚tk ‘‘{tYk hûtý fh’’ yu{ fnuðt A‚tk {the ™t¾u hnu‚tu ™Úte. 56-57
‚u, yt Ëðuo ƒúñníÞt fh™tht suðt …t‚fe Au. 46-48 ˼t ð„uhu™e ytu¤¾tý
…heûtt fhðt™t ËtÄ™tu ‚u ˼t ™Úte, su{tk ð]Øtu ™Úte; ‚u ð]Øtu ™Úte, fu su Ä{o fnu‚t ™Úte; ‚u Ä{o
‚hýt™t yÂø™Úte ykÄtht{tk hnu÷e ðM‚w sýtÞ Au, ð‚o™ W…hÚte {™w»Þ™e ™Úte, su{tk ËíÞ ™Úte; y™u ‚u ËíÞ ™Úte, su A¤Úte {wõ‚ ™Úte. 58
ÄtŠ{f‚t …h¾tÞ Au y™u ÔÞðnthÚte ‚u™e ËtÄw‚t ðh‚tÞ Au, þqht™e …heûtt Mð„o{tk ÷R s™the Œþ ðM‚w
¼Þ™t «Ëk„{tk ÚttÞ Au, Äehs™e …heûtt ytŠÚtf yt…Â¥t{tk ÚttÞ Au, r{ºttu™e ËíÞ, ËtiBÞY…, þtMºttÇÞtË, Œuðtu…tË™t, fw÷e™‚t, þe÷, ƒ¤, Ä™,
…heûtt Ëkfx{tk ÚttÞ Au y™u þºtwytu™e …heûtt yt…Â¥t{tk ÚttÞ Au. 49 þtiÞo y™u ÞwÂõ‚Þwõ‚ ð[™ yt Œþ Mð„o™t nu‚w Au. 59
Y…trŒ™tu ™tþ fh™the ðM‚w …wÛÞ …t…™tk V¤
ð]ØtðMÚtt Y…™u nhu Au, ytþt ÄiÞo™u nhu Au, {]íÞw «tý™u nhu Au, R»Þto …t…e {™w»Þ …t… fhe™u …t…™wk s V¤ ¼tu„ðu Au y™u …wÛÞ feŠ‚ðt¤tu
Ä{to[hý™u nhu Au, ¢tuÄ ÷û{e™u nhu Au, ™e[™e Ëuðt þe÷™u nhu Au, ft{ {™w»Þ …wÛÞ fhe™u yíÞk‚ …wÛÞ™u s ¼tu„ðu Au. 60
÷ßò™u nhu Au y™u yr¼{t™ Ëðo™u nhe ÷u Au. 50 ƒwÂØ™tþ™tu nu‚w
÷û{e {k„÷ ftÞtuo fhðtÚte Wí…Òt ÚttÞ Au, …tiZ‚tÚte ðÄu Au, znt…ýÚte ‚uÚte ËŒt[the …wY»tu …t… fhðwk ™rn. ðthkðth fhðt{tk ytðu÷wk …t…
{q¤ ½t÷u Au y™u RrLÿÞtu™u ðþ fhðtÚte ËkÞ{Úte ÂMÚth ÚttÞ Au. ƒwÂØ, fw÷e™‚t, ƒwrØ™tu ™tþ fhu Au, yu{ ƒwÂØ hrn‚ ÚtÞu÷tu …wY»t r™íÞ …t…f{o s fÞto fhu
RrLÿÞ r™„ún, þt†¿tt™, …ht¢{, {t…Ëh ¼t»tý, ÞÚttþÂõ‚ Œt™ y™u Au, íÞthu ðthkðth fhðt{tk ytðu÷wk …wÛÞ ƒwÂØ™e ð]ÂØ fhu Au. 61-62
f]‚¿t‚t yt ytX „wýtu …wY»t™u Œe…tðu Au. 51-52 Ëw{r‚™wk V¤
nu ‚t‚ ! yuf „wý yt {nt™ {rn{tðt¤t ytX „wýtu™tu ƒ÷…qðof yt{ rðþt¤ rƒÂØðt¤tu …wY»t r™íÞ …wÛÞf{o s fÞto fhu Au. …wÛÞ
yt©ÞY… Au, htò ßÞthu {™w»Þ™u Ëífthu Au, íÞthu yt„÷t htsËL{t™Y…e fh™thtu …wY»t …wÛÞfeŠ‚ h¤e™u …wÛÞMÚtt™{tk òÞ Au. ‚uÚte …wY»tu ËtðÄt™
yu „wý Ëðo„wýtu™u þtu¼tðu Au. 53 ÚtR™u Ëíf{o™wk s Ëuð™ fhðwk. 63
Mð„o yt…™the ytX ðM‚wytu ftuý {nt yt…Â¥t{tk ytðu Au ?
nu {nthts ! {™w»Þ ÷tuf{tk Þ¿t, Œt™, yæÞÞ™, ‚…, RrLÿÞ r™„ún, R»Þto¤w, ƒeò™t {{o™u Œw:¾ yt…™th, yr«Þ ðtýeðt¤tu, ðuhf‚to
ËíÞ, Ëh¤‚t y™u y¢wh‚t yt ytX „wýtu Mð„o÷tuf yt…™tht Au. yu{tk™t y™u þX yu {™w»Þtu …t…t[thý fhðtÚte Úttuzt Ë{Þ{tk s {tuxwk Œw:¾ …t{u Au,
[th „wýtu Ëí…wY»ttu{tk Mðt¼trðf ntuÞ Au y™u [th „wýtu™u Ëí…wY»ttu y™wËhu …ý su R»Þto hrn‚ Au y™u Ë{sŒth Au ‚u ËðoŒt Ëthtk ft{tu fhðt™u ÷eÄu
Au. Þ¿t, Œt™, yæÞÞ™ y™u ‚… yt [th òuztÞu÷t Au, íÞthu RrLÿÞ r™„ún, {nt™ fü …t{‚tu ™Úte y™u Ëðoºt Œe…e hnu Au. 64-65
ËíÞ, Ëh¤‚t ‚Útt ŒÞt¤w‚t yt [th™u Ëßs™tu y™wËhu Au. 54-55 …krz‚ ftu™u òýðtu ?
Ä{o™t ytX {t„o su rðît™tu …tËuÚte znt…ý s {u¤ðu Au, ‚u …krz‚ Au; fthý fu ‚u ztÌttu
Þ¿t, yæÞÞ™, Œt™, ‚…, ËíÞ, ût{t, ŒÞt y™u WŒth‚t yt ytX {™w»Þ Ä{o ‚Útt yÚto Ëk…tŒ™ fhe™u Ëw¾…qðof Sð™ „t¤u Au. 66
«fth™tu Ä{o™tu {t„o fnuðt{tk ytÔÞtu Au. yu{tk™t «Út{™t [th™tu ð„o Œk¼™u ft{ õÞthu fhðwk ? su ft{ fhðtÚte htºtu Ëw¾u hnuðtÞ, ‚u ft{ rŒðËu s
{txu …ý Ëuð™ fhtÞ Au. y™u …tA÷t [th™tu ð„o {ntí{t rËðtÞ ƒeò{tk fhe ÷uðwk. su ft{ fhðtÚte [tu{tËt™t [th {rn™t{tk Ëw¾u hnuðtÞ ‚u ft{
yæÞtÞ - 4 rðŒwh ™er‚ 13

yt„÷t ytX {rn™t{tk s fhe ÷uðwk. Q‚h‚e ðÞ «tó Út‚tk su ftÞo fhðtÚte nu ¼h‚©uc ! …tkzðtu Ëðo„wýtuÚte Ëk…Òt Au y™u ‚{tht «íÞu r…‚]áÂü
Ëw¾u hnuðtÞ ‚u ftÞo yt„÷e ðÞ{tk s fhe ÷uðwk. …ý su ft{ fhðtÚte {]íÞw ht¾e™u ð‚uo Au, ‚tu ‚{u ‚u{™t «íÞu …wºtáÂü ht¾e™u ð‚tuo. 77
…Ae Ëw¾ {¤u ‚u ft{ ‚tu yt¾t Sð™ ËwÄe fÞto s fhðwk. 67-68 Rr‚ ©e{nt¼th‚u Wãtu„…ðo yk‚„o‚ «ò„h…ðo{tk
…rhýt{u ð¾tý ÚttÞ Au. rðŒwh™er‚ðtõÞ™tu ‚]‚eÞtu yæÞtÞ: >>3>>
ztÌtt {™w»Þtu Ëthe he‚u …[u÷t yÒt™e, Þwðt™e™u ytu¤k„e „Þu÷e -: yæÞtÞ :- 4
…í™e™e, Ëk„út{{tk rðsÞ™u ðhe ytðu÷t þqhðeh™e y™u ‚¥ð™t …th™u …t{u÷t rðŒwh ƒtuÕÞt :- nu hts™T ! yt ËkƒÄk {tk ytºtuÞ y™u ËtæÞŒuðtu™t ËkðtŒ™tu
‚…Mðe™e «þkËt ÚttÞ Au. 69 yuf …wht‚™ Rr‚ntË fnuðt{tk ytðu Au. yuðwk y{u Ëtk¼éÞwk Au fu …qðuo nkËY…u
…t…e™tk rAÿtu ðÄthu W½tztk …zu Vh‚t W¥t{ ðú‚ðt¤t ‚Útt {ntƒwÂØ{t™ yuðt {nŠ»t ytºtuÞ (Œ¥ttºtuÞ)™e
su {™w»Þ yÄ{oÚte {¤u÷t Ä™ ðzu …tu‚t™wk rAÿ Ztkfðt òÞ Au, ‚u™wk ‚u …tËu sR™u ËtæÞŒuðtuyu «&™ fÞtuo n‚tu. 1-2
rAÿ Zkft‚wk ‚tu ™Úte s Q÷xwk ‚uÚte ‚u™wk ƒeswk rAÿ W½tzwk …zu Au. 70 ËtæÞŒuðtu™tu «&™
ftuý ftu™u rþûtt fhe þfu Au. nu {nŠ»t ! y{u ËtæÞŒuðtu Aeyu. ‚u ‚{™u òuR™u y{tu y™w{t™ fhe
„wÁ S‚urLÿÞtu™t þtËf Au, htò Œwhtí{tytu™tu þtËf Au y™u ðiðMð‚ þf‚t ™Úte fu ‚{u ftuý Atu. ‚{u þt†¿tt™ ðzu Äeh ‚Útt ƒwÂØ{t™ Atu, yu{
Þ{ „wó …t…eytu™t þtËf Au. (‚uÚte ‚u ‚u™u rþûtt fhe þfu Au.) 71 y{u {t™eyu Aeyu. ytÚte ‚{u y{™u rðît™™tk ÷ûtý™u fnu™the WŒth ðtýe
ftu™wk MðY… sýt‚wk ™Úte ? fnuðt™u ÞtuøÞ Atu. 3
Ér»tytu™wk, ™Œe™wk, fw¤™wk, {ntí{tytu™wk y™u Mºteytu™tk Œwùrhºt™wk {q¤ yð~Þ fhðt ÷tÞf f{o
òýe þft‚wk ™Úte. 72 nkË ƒtuÕÞt :- nu Œuðtu ! ÄiÞo ht¾ðwk, $rÿÞ™tu r™„ún fhðtu, ËíÞ
fÞtu htò ½ýt ft¤ ËwÄe htßÞ fhe þfu ? …h{tí{t™t Ëtûttífth {txu æÞt™, Äthýt ‚Útt Ë{trÄ ytrŒ Ä{tuo™wk y™wËhý
nu hts™T ! ƒútñýtu™e …qò fhðt{tk ‚í…h, Œt‚t, …tu‚t™e ¿ter‚™t fhðwk, ӌޙe Ëðuo „tkXtu™u rþrÚt÷ fhðe, r«Þ ‚Útt yr«Þ ™u ytí{t{tk ÷Þ
÷tuftu ËtÚtu Ëh¤‚tÚte ð‚o™th y™u þe÷Ëk…Òt ûtrºtÞ ÷tkƒt ft¤ ËwÄe htßÞ …{tzðtk, yu fhðt ÞtuøÞ ftÞtuo Au, yu{ {U „wÁ™t {w¾ Útfe Ëtk¼éÞwk Au. 4
fhe þfu Au. 73 ût{tþe÷ …wÛÞþt¤e ÚttÞ Au.
fÞtu {týË f{tR þfu Au ? ftuR „t¤tu Œu …ý ‚u™u Ët{e „t¤ Œuðe ™rn, yt{ su „t¤™u Ën™ fhu Au,
þqhtu, rðît™ ‚Útt Ëuðt fhe òý™thtu, yt ºtý …wY»ttu Ëwðýo™tk …w»…tuðt¤e ‚u™tu ¢tuÄ s „t¤ Œu™th™u ƒt¤e {qfu Au, ‚u{ ‚u™t …wÛÞ™u «tó ÚttÞ Au. 5
…]Úðe™tk Ëwðýo …w»…tu ðeýe ÷u Au. 74 ftuR™u „t¤ ¼tkzðe ™rn, ftuR™wk y…{t™ fhðwk ™rn, r{ºttu™tu ÿtun fhðtu
nu ¼th‚ ! ƒwÂØÚte ËtæÞ Út‚tk ft{tu ©uc Au. ƒtnwƒ¤Úte ËtæÞ Út‚tk ™rn, ™e[™e Ëuðt fhðe ™rn, yr¼{t™e Útðwk ™rn, ne™ yt[hý fhðwk ™rn
ft{tu {æÞ{ Au, f…xÚte ËtæÞ Út‚tk ft{tu yÄ{ Au y™u ËkfxÚte ËtæÞ Út‚tk y™u fXtuh ‚Útt Œtu»t¼he ðtýe ƒtu÷ðe ™rn. yt ÷tuf{tk ðtýe {™w»Þtu™t
ft{tu yÄ{tÄ{ Au. 75 {{oMÚtt™tu™u, ntzftk™u ӌޙu y™u «tý™u ËwØtk ƒt¤e {qfu Au. {txu Ä{or«Þ
nu htò ! ŒwÞtuoÄ™, þfwr™, {q¾o ŒwþtË™ ‚Útt fýo™u htßÞ¼th ËtU…e™u …wY»tu WØ‚ y™u fXtuh ðtýe™tu r™íÞ íÞt„ s fhðtu. 6-7
‚{u fuðe he‚u yiïÞo™e RåAt ht¾tu Atu ? 76 su {™w»Þ {{o™u ¼uŒ™the ¢wh ‚Útt fXtuh ðtýeY…e ftkxt ðzu {™w»Þtu™u
yæÞtÞ - 4 rðŒwh ™er‚ 14

…ezt fhu Au, ‚u™u {™w»Þtu{tk {nt n‚¼t„e Ë{sðtu y™u ‚u …tu‚t™u {tuZu {u÷wk W¥t{, {æÞ{ y™u yÄ{ …wY»t™tk ÷ûtýtu
ƒtkÄe™u ðnu Au yu{ òýðwk. 8 su Ëðuo™wk fÕÞtý RåAu Au y™u ftuR™t yfÕÞtý™e fÕ…™t Ëh¾e fh‚tu
Ëßs ™ ût{tþe÷ s ntuÞ ™Úte, su ËíÞ ƒtu÷u Au, ftu{¤ ¼tð ht¾u Au y™u RrLÿÞtu™u ðþ ht¾u Au ‚u W¥t{
Ët{tu {týË ftuR Ëßs™™u yÂø™ ‚Útt ËqÞo suðtk yíÞk‚ ‚eûý y™u …wY»t Au. su r{ÚÞt Ëtkíð™ fh‚tu ™Úte, yt…ðt fnu÷e ðM‚w yt…u Au y™u
«Œeó ðtøƒtýtuÚte yr‚þÞ ðªÄe ™t¾u, ‚tu …ý ‚u rðît™ ‚tu yt{ ðªÄtÞt ƒeò™tk rAÿ™u òýu Au, ‚u {æÞ{ …wY»t Au. su™u {nt…htýu …ý W…Œuþ ÷t„‚tu
A‚tk y™u yt{ yr‚þÞ Œtn ÷tøÞt A‚tk yu{ s òýu fu yt ‚tu {tht …wÛÞ{tk ™Úte, su {th ¾t™thtu Au, þMºttuÚte ½ðt‚tk A‚tk su ¢tuÄ™u ÷eÄu …tAtu Vh‚tu
ðÄthtu fhu Au. 9 ™Úte, su f]‚Ιe Au, su ftuR™tu …ý r{ºt ™Úte y™u su Œwü yk‚:fhýðt¤tu Au, ‚u
suðtu Ëk„ ‚uðtu hk„ …wY»t yÄ{ fnuðtÞ Au. ð¤e su fÕÞtý™u {txu ©uc …wY»ttu …h ©Øt ht¾‚tu
ð† suðtk hk„™tu Ëk„ fhu Au ‚uðt hk„ðt¤wk ‚u ÚttÞ Au, ‚u{ {™w»Þ …ý ËtÄw, ™Úte, su™u …tu‚t™t …h …ý rðïtË ™Úte ‚Útt su r{ºttu™tu …ý y™tŒh fhu Au,
yËtÄw, ‚…Mðe ‚Útt [tuh yu …ife su™e Ëk„r‚ fhu Au, ‚u™t suðtu ÚttÞ Au. 10 ‚u yÄ{ …wY»t Au. 16-19
Œuð‚tytu ftu™u [ntÞ Au ? ftu™tu Ëk„ fhðtu.
ftuR {ÞtoŒt ytu¤k„e™u ðtŒ fhu, ‚tu …ý su ‚u™e ËtÚtu ðtŒ fh‚tu ™Úte, su {™w»Þ™u …tu‚t™e [z‚e™e RåAt ntuÞ, ‚uýu W¥t{ …wY»ttu™e s {iºte
‚u{ s ƒeò™u ðtŒ fhðt W~fuh‚tu ™Úte, ftuR {the òÞ ‚tu …ý su ‚u™u Ët{tu fhðe, Ëkòu„ðþt‚T {æÞ{tu™e Ëk„r‚ fhðe, …ý õÞthuÞ yÄ{ …wY»t™e Ëk„r‚
{th‚tu ™Úte ‚u{ s ƒeò …tËu {htð‚tu ™Úte y™u su …t…e™u nýðt RåA‚tu ‚tu fhðe s ™rn. 20
™Úte, ‚u Mð„o{tk òÞ Au y™u Œuðtu …ý ‚u™u [ntÞ Au. 11 ftu™tu y…Þþ ÚttÞ Au ?
[th ò‚™wk ƒtu÷ðwk {™w»Þ™u ®™rŒ‚ ƒ¤ ðzu, r™íÞ Wãtu„ ðzu, ƒwÂØ™e ÞwÂõ‚ ðzu ‚Útt
ƒtu÷ðt fh‚tk {ti™ ht¾ðwk yu ©uc fÌtwk Au, {ti™ fh‚tk ËíÞ ƒtu÷ðwk ‚u …wY»ttÚto ðzu Ä™ {¤u Au ¾Ák, …hk‚w ‚uÚte ‚u Ëthe «þkËt …t{‚tu ™Úte, ‚u{ s
©uc fÌtwk Au, ‚u fh‚tk ËíÞ ‚Útt r«Þ ƒtu÷ðwk ‚u ©uc fÌtwk Au y™u ‚u fh‚tk {ntfw÷e™tu™t yt[th™u «tó Út‚tu ™Úte. 21
Ä{to™wY… ƒtu÷ðwk ‚u ËtiÚte ©uc Au. 12 fw¤ðt™™tk ÷ûtý
…wY»t Mð‚kºt Au. Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- ƒnw©w‚ ‚Útt Ä{o y™u yÚto{tk r™ctðt¤t Œuðtu
…wY»t suðt™e ËtÚtu ƒuËu Au, suðt™e Ëuðt fhu Au y™u suðtu Útðt RåAu Au, …ý {ntfw¤tu™e M…]nt fhu Au, {txu nu rðŒwh ! nwk ‚™u …qAwk Awk fu, {ntfw¤
‚uðtu ‚u ÚttÞ Au. 13 ftu™u fnuðtÞ ? 22
rð»tÞ™tu íÞt„ ‚u s Œw:¾™tu íÞt„ rðŒwh ƒtuÕÞt :- ‚…, RrLÿÞ W…h rðsÞ, ðuŒ™wk yæÞÞ™, yæÞt…™,
…wY»t su su rð»tÞÚte Œqh ÚttÞ Au, ‚u ‚u rð»tÞ™t Œw:¾Úte ‚u {wõ‚ ÚttÞ Au. Þ¿tf{tuo, …rðºt rððtn, n{uþtk yÒtŒt™ ‚Útt ËŒt[th yt Ët‚ „wýtu su
yu «fthu Ëðo rð»tÞÚte {wõ‚ Út‚tk ‚u™u ÷„th …ý Œw:¾ hnu‚wk ™Úte. yuðt fw¤{tk ntuÞ Au, ‚u {ntfw¤tu òýðtk. su{™wk ËŒt[hý [r÷‚ Út‚wk ™Úte, su{™wk
…wY»t™tu ftuR …htsÞ fh‚wk ™Úte, ftuR™e ËtÚtu yu ðuh fh‚tu ™Úte, ‚u{ ftuR™tu yt[hý {t‚tr…‚t™u Œw:¾e fh‚wk ™Úte, suytu «ËÒt r[¥tÚte Ä{to[hý fhu Au,
yu ™tþ fh‚tu ™Úte, yu ®™Œt y™u M‚wr‚{tk Ë{t™¼tð ht¾u Au, yu þtuf fh‚tu fw¤™e feŠ‚ ðÄthðt RåAu Au y™u yËíÞ™tu íÞt„ fhu Au, ‚uytu™u {ntfw÷e™
™Úte y™u n»to …ý fh‚tu ™Úte. 14-15 òýðt. 23-24
yæÞtÞ - 4 rðŒwh ™er‚ 15

Þ¿tÞt„ ™ fhðtÚte, yÞtuøÞ rððtn fhðtÚte, ðuŒ™wk yæÞÞ™ ™ fhðtÚte r{ºttr{ºt™tu rð[th
y™u Ä{o™wk WÕ÷k½ fhðtÚte, Ëthtk fw¤tu …ý Œwü fw¤tu ÚtR òÞ Au. ŒuðÿÔÞ™t su r{ºt™t ftu…™e ƒef ÷t„u Au ‚Útt su r{ºt™e ËtÚtu þkft…qðof ð‚oðwk …zu
rð™tþÚte, ƒútñýtu™wk ÿÔÞ nhý fhðtÚte y™u ƒútñý™wk y…{t™ fhðtÚte Au, ‚u r{ºt fnuðt‚tu ™Úte, …ý su r{ºt ËtÚtu r…‚t™e su{ rðïtËÚte ð‚eo
{ntfw¤tu …ý ™e[ fw¤ ÚtR òÞ Au. 25-26 þftÞ Au ‚u s r{ºt Au, ƒeò ‚tu {tºt ËkƒkÄðt¤t Au. su ftuR yt…ýe ËtÚtu
nu ¼th‚ ! ƒútñýtu™tu r‚hMfth fhðtÚte, ‚u{™e ®™Œt fhðtÚte ‚u{s ËkƒkÄ rð™t r{ºt¼tðÚte ð‚ou Au, ‚u s ƒkÄw Au, ‚u s r{ºt Au, ‚u s ytÄth Au
Útt…ý ytu¤ððtÚte Ëthtk fw¤tu …ý n÷ftk ÚtR òÞ Au. su fw¤ …wY»ttu, ZtuhZtk¾h y™u ‚u s „r‚Y… Au. 37-38
‚Útt Ä™Úte Ëk…Òt ntuÞ, A‚tk òu ËŒt[thÚte hrn‚ ntuÞ, ‚tu ‚u fw¤ Wå[ fw¤™e su …wY»t™wk r[¥t [k[¤ Au, su ð]Øtu™e Ëuðt fh‚tu ™Úte y™u su™e ƒwÂØ
„ý™t{tk hnu‚tk ™Úte. 27-28 Ítu÷tk ¾t‚e ntuÞ Au, ‚u …wÁ»t™t r{ºttu r™íÞ yÂMÚth ntuÞ Au, nkËtu su{ ËwftÞu÷tk
…hk‚w su fw¤tu yÕ… Ä™ðt¤tk ntuðt A‚tk ËŒt[thÚte Ëk…Òt Au, ‚u Wå[ Ëhtuðh™u Atuze òÞ Au, ‚u{ ÷û{e [k[¤ r[¥tðt¤t, {q¾o ‚Útt RrLÿÞtu™t ŒtË
fw¤™e „ý™t{tk „ýtÞ Au. y™u {tuxtu Þþ …t{u Au. ytÚte ËŒt[th™wk Þí™Úte ÚtÞu÷t …wÁ»t™u Atuze òÞ Au. 39-40
ËŒið Ëkhûtý fhðwk. Ä™ ‚tu ytðu Au y™u òÞ Au. Ä™Úte ûteý ÚtÞu÷tu {™w»Þ Œwso™tu™tu yt Mð¼tð ðtŒ¤tk suðtu [k[¤ Au, ‚uytu rð™t fthýu ftu…e WXu
ûteý ÚtÞu÷tu „ýt‚tu ™Úte, …ý Ëî‚o™Úte ¼úü ÚtÞu÷tu {™w»Þ ‚tu ËŒt™tu {qytu Au. y™u rð™t fthýu heÍe WXu Au. r{ºttuyu …tu‚t™tu Ëífth fÞtuo ntuÞ ‚Útt ft{
s …zâtu Au. 29-30 fhe ytÃÞtk ntuÞ A‚tk ‚uytu ‚u r{ºttu™wk rn‚ fh‚t ™Úte, ‚uytu f]‚Ιe Au. ‚uytu
su fw¤tu Ëî‚o™Úte ne™ ÚtR „Þtk Au, ‚u fw¤tu Vhe rðãtytuÚte, …þwytuÚte, ßÞthu {he òÞ Au íÞthu {tk˼ûtf «týeytu …ý ‚u{™tk þƒ™u ¾t‚tk ™Úte.
yÚtðt Ëthe Ë{]ÂØ Þwõ‚ ¾u‚eÚte …ý [Z‚e{tk ytð‚tk ™Úte. y{tht fw¤{tk 41-42
ftuR ðuh fh™th ™ Úttytu, …hÿÔÞ™u nhý fh™thtu htò yÚtðt y{tíÞ ™ …tu‚t™e …tËu Ä™ ntuÞ yÚtðt ™ ntuÞ, ‚tu …ý WŒth {™w»Þ r{ºt™tu Ëífth
Úttytu, r{ºtÿtune ™ Úttytu, f…xe ™ Úttytu, ¾tuxwk ƒtu÷™thtu ™ Úttytu y™u r…‚], fhu Au, …ý ‚u™tu Ëth {u¤ððtY… ¼uŒ òýðt™e RåAt fh‚tu ™Úte. 43
Œuð‚t ‚Útt yr‚rÚt™u ¼t„ ytÃÞt …nu÷tk s{™thtu ftuR ™ Úttytu. 31-32 Ëk‚t…™tk V¤
y{tht{tkÚte su ftuR ƒútñýtu™e ®nËt fh™thtu ntuÞ, ƒútñýtu™tu îu»t Ëk‚t…Úte Y…, ƒ¤ y™u ¿tt™ ™tþ …t{u Au y™u Ëk‚t…Úte ÔÞtÄe ÚttÞ Au. 44
fh™thtu ntuÞ yÚtðt su ¾u‚e fh™thtu ntuÞ, ‚u y{the ˼t{tk ™ ytðtu, Ëw¾™tu {t„o
yr‚rÚt™u ƒuËðt {txu ½tË™e [xtR, W‚tht {txu s{e™, …eðt {txu …týe þtufÚte Rü ðM‚w «tó Út‚e ™Úte, þhehu ƒ¤‚ht WXu Au y™u þºtwytu
y™u ËíÞ {Äwh ðtýe. yt ðM‚wytu Ëßs™tu™t ½htu{tkÚte fŒe WåAuŒ …t{‚e yr‚þÞ ¾wþe ÚttÞ Au, {txu ‚{u þtuf{tk {™ ÷„tzþtu ™rn. 45
™Úte. nu {nt¿tt™e htò ! ÄŠ{c ‚Útt …wÛÞf{oðt¤tk {™w»Þtu™u íÞtk Ëífth {™w»Þ {hu Au y™u Vhe sL{u Au, {™w»Þ ne™ ÚttÞ Au y™u Vhe ð]ÂØ …t{u
fhðt™e yu ðM‚wytu …h{ ©Øt ðzu «tó ÚttÞ Au. 33-35 Au. Þt[™t fhu Au y™u Vhe ƒeò ‚u™e …tËu Þt[™t fhu Au y™u ð¤e {™w»Þ
nu htò ! yt MÞkŒ™ ™t{™wk Ítz ™t™wk Au, A‚tk ¼th W…tzðt{tk Ë{Úto Au, ƒeò™tu þtuf fhu Au ‚Útt ƒeòytu™u …tu‚t™tu þtuf fhtðu Au. Ëw¾ - Œw:¾, [z‚e
‚u{ ƒeòk Ítztu ¼th W…tze þf‚tk ™Úte, ‚u s «{týu {ntfw÷e™ …wÁ»ttu ytð™th - …z‚e, ÷t¼ - nt™e y™u sL{ - {hý, yt òuzftkytu y™w¢{u Ëðo™u «tó ÚttÞ
…htuýtytu™tu ¼th Ëthe he‚u WXtðe ÷u Au, ƒeò {™w»Þtu ‚u «{týu fhe þf‚t s Au. {txu Äeh {™w»Þu ‚u ËkƒkÄe ™ ‚tu n»to {t™ðtu fu ™ ‚tu þtuf fhðtu. 46-47
™Úte. 36 …tk[ RrLÿÞtu y™u Aêwk {™ yu A RrLÿÞtu [k[¤ Au. ‚u{tkÚte su su RrLÿÞ
yæÞtÞ - 4 rðŒwh ™er‚ 16

su{ su{ rð»tÞtu{tk ytËõ‚ ÚttÞ Au, ‚u{ ‚u{ ‚u ‚u RrLÿÞtu îtht …wÁ»t™e ™t™t ™t™t ½ýt ‚Útt Ëh¾t ‚tk‚ýtytu yufXt ÚtðtÚte ‚u {sƒq‚ ÚtR™u
ƒwÂØ r™íÞ …týe ¼hu÷t ftýt ½zt{tkÚte …týe™e …uXu Íhe òÞ Au. 48 {tuxt «ÞtË™u Ën™ fhu Au. Ëßs™tu™t ËkƒkÄ{tk yt WŒtnhý Au. nu Ä]‚ht»xÙ
Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- ÷tfzt{tk YkÄtÞu÷t yÂø™™e …uXu Ëqû{ Ä{oÚte YkÄtÞu÷t ! ƒ¤‚tk ÷tfztk Aqxtk …zðtÚte Äw{tÞ Au y™u yufXtk ÚtðtÚte ƒ¤u Au. nu ¼h‚©uc
ÞwrÄÂch htò ËtÚtu {U f…xÚte ð‚o™ fÞwO Au, ‚uÚte ‚u ÞwØ fhe™u {tht {q¾o ! yus ðt‚ ¿ttr‚™u ÷t„w …zu Au. 59-60
…wºttu™tu yk‚ ytýþu. su{ yt Ëðo s„‚ Wîu„ ¼ÞwO ÷t„u Au, ‚u{ {tÁk {™ …ý sw ÷{e™u {¤‚wk V¤
r™íÞ Wîu„{tk hnu Au, {txu nu {nt{r‚ ! su ðtõÞtuÚte {tYk {™ «ËÒt ÚttÞ ‚uðwk nu Ä]‚ht»xÙ ! suytu ƒútñýtu, Mºteytu, ¿ttr‚ y™u „tÞ W…h þqht‚™
‚wk {™u fnu. 49-50 þtÂL‚™tu {t„o ƒ‚tðu Au, ‚uytu zªxtk{tkÚte ¾he …z‚t …tft V¤™e su{ ™e[u ¾he …zu Au. 61
rðŒwh ƒtuÕÞt :- nu r™»…t… ! ¿tt™ rð™t ‚… rð™t RrLÿÞtuu™t r™„ún yuf÷ðtR ÂMÚtr‚
rð™t ‚u{s ÷tu¼™t íÞt„ rð™t ‚{™u þtÂL‚ {¤u ‚u{ nwk òu‚tu ™Úte. ƒwÂØÚte ð]ût ¼÷u {tuxwk ntuÞ, ƒ¤ðt™ ntuÞ ‚Útt Ÿzt {q¤ðt¤wk ntuÞ, ‚tu …ý òu ‚u
…wY»t ËkËth™t ¼Þ™u Œqh fhu Au, ‚…Úte ‚u™u {n¥tt {¤u Au, „wÁËuðtÚte ‚u™u yuf÷wk QøÞwk ntuÞ, ‚tu ðtÞw ‚u™u zt¤eytu ËtÚtu …¤ðth{tk W¾uze ™t¾e þfu Au.
ytí{¿tt™ «tó ÚttÞ Au. y™u r[¥tð]Â¥t™t r™htuÄY…e Þtu„Úte ‚u™u þtÂL‚ {¤u …hk‚w su ð]ût yuf ƒeò™u ™Sf ntuÞ Au y™u sÚÚttƒkÄ he‚u Ÿztk {q¤ ½t÷e™u
Au. 51-52 QøÞtk ntuÞ Au. ‚uytu yuf ƒeò™t yt©Þ™u ÷eÄu «[kz …ð™™e …ý x¬h Íe÷u
yt{ þtÂL‚ {¤u Au, yux÷u {tuûttrÄfthe …wÁ»ttu Œt™™t ‚Útt ðuŒtæÞÞ™™t Au. yu s «{týu {™w»Þ ¼÷u „wýtuÚte Ëk…Òt ntuÞ, A‚tk ‚u òu yuf÷tu ntuÞ, ‚tu
…wÛÞ™e ft{™t ht¾‚t ™Úte y™u ht„ ‚Útt îu»tÚte hrn‚ ÚtR™u …]Úðe …h rð[hu ðtÞw su{ yuf÷tk W„u÷tk ð]ût™u W¾uze þfu Au, ‚u{ þºtwytu …ý ‚u™u W¾tze
Au. Ëtht yæÞÞ™™e, Ëtht ÞwØ™e, Ëthtk f{o™e ‚Útt Ëtht ‚…™t yk‚u {™w»Þ™u ™t¾ðt™wk þõÞ {t™u Au. 62-64
Ëw¾ {¤u Au. 53-54 ¿ttr‚ytu ‚tuu yuf ƒeò™t òuhÚte ‚Útt yt©ÞÚte Ëhtuðh{tk hnu÷t
¿tt‚e ËtÚtu ðuh fh™th™e Œþt f{¤tu™e …uXu ð]ÂØ …t{u Au. ƒútñý, „tÞ, ¿ttr‚, ƒt¤f, Mºte, su{™wk yÒt
nu hts™T ! ¼uŒáÂüðt¤tk y™u ¿ttr‚™tk {™w»Þtu ËtÚtu îu»tƒwÂØ ht¾™tht …tu‚u ¾t‚t ntuRyu ‚u y™u suytu þhýu ytÔÞt ntuÞ ‚u, ytx÷t yðæÞ „ýtÞ
…wÁ»ttu ËwkŒh rƒAtðu÷tk þÞ™tu{tk yt¤tux‚tk …ý fŒe r™ÿt …t{‚t ™Úte, Au. 65-66
Mºteytu™t Ë{t„{{tk …ý «er‚ y™w¼ð‚t ™Úte y™u [thýtu™e M‚wr‚ytuÚte {™w»Þ™t {qÏÞ ƒu „wý
…ý «ËÒt‚t {u¤ð‚t ™Úte. yu ¼uŒáÂüðt¤tytu fŒe Ä{to[hý fh‚t ™Úte. nu hts™T ! ‚{tYk {k„¤ Úttytu. {™w»Þ{tk Ä™ðt™…ýwk y™u r™htu„e‚t yu
yt s„‚{tk Ëw¾ …t{‚t ™Úte, „tihð …t{‚t ™Úte y™u þtÂL‚ {u¤ðe þf‚t ƒu rð™t ƒeò ftuR „wý ™Úte, fthý fu htu„eytu ‚tu {qyt suðt s Au. 67
™Úte. 55-56 ¢tuÄ™wk MðY…
ð¤e nu hts™T ! yu ¼uŒáÂüðt¤tytu™u rn‚fthf fnu÷wk Á[‚wk ™Úte, nu {nthts ! ð„h ÔÞtrÄyu yÁ[e fh™th, {tÚtt{tk ðuŒ™t fh™th, …t…e
‚u{™wk Þtu„ûtu{ [t÷‚wk ™Úte y™u yk‚u rð™tþ rð™t ‚u{™tu ƒesu ftuR ythtu ËtÚtu ËkƒÄk ht¾™th, fXtuh, ‚eûý, W»ý, Ëßs™tuyu …eðt ÞtuøÞ y™u Œqs™ o tu
™Úte. „tÞtu{tk ŒqÄ ð„uhu „tuhË™e Ëk¼tð™t h¾tÞ, ƒútñý{tk ‚…™e Ëk¼tð™t su™u …e‚t ™Úte yuðt ¢tuÄ™u ‚{u …e òytu y™u Ëthe …uXu þtL‚ Úttytu. 68
h¾tÞ, Mºteytu{tk […¤‚t™e Ëk¼tð™t h¾tÞ y™u ¿ttr‚Úte ¼Þ™e Ëk¼tð™t htu„e™e yðMÚtt
h¾tÞ. 57-58 htu„Úte …eztyu÷tytu …wºt V¤ ð„uhu™tu y™tŒh fh‚t ™Úte y™u rð»tÞtu{tk
yæÞtÞ - 5 rðŒwh ™er‚ 17

Rü yr™ü™tu rððuf òý‚t ™Úte. Œw:¾e ÚtÞu÷t ‚u htu„eytu r™íÞ Ä™™tu W…Þtu„ Ëk‚tu»t {t™e ƒuË™th, …tu‚t™t MðtÚto™u {txu þºtw™tk …z¾tk Ëuð™th, Mºteytu™u
fhe òý‚t ™Úte, ‚u{s ‚u™wk Ëw¾ …ý {u¤ðe þf‚t ™Úte. nu hts™T ! …qðuo ã]‚{tk Ëtk[ÔÞt fhðt{tk fÕÞtý {t™™th, Þt[™t™u yÞtuøÞ™e Þt[™t fh™th, su
ÿti…Œe™u S‚u÷e òuR™u {U ‚{™u fÌtwk n‚wk fu, …krz‚tu ãw‚¢ezt™tu íÞt„ fhu Au, yt…ƒztR ntfu Au, su Ëthtfw¤{tk sLBÞt A‚tk yÞtuøÞ ftÞo fh™th, r™ƒo¤
{txu ‚{u ŒwÞtuoÄ™™u sw„th™e h{‚{tkÚte ðthtu, …hk‚w ‚{u {tYk fnuðwk ™ntu‚wk ntuR ƒ¤eÞt ËtÚtu ðuh ht¾™th, y©Øt¤w™u rn‚ð[™ fnu™th, su yr™åA™eÞ
{tLÞwk. 69-70 ðM‚w™e RåAt ht¾™th, …wºtðÄw™e Xêt {~fhe fh™th ËËhtu, ËËht™e …tËu
ËíÞ ðM‚w™tu rð[th hûtý {u¤ÔÞt A‚tk ‚u{™e …tËu {t™ ytrŒ™e RåAt ht¾™th, su …hMºte{tk
Ërn»ýwytu™e ËtÚtu su rðhtuÄ fhu, ‚u fkR ƒ¤ fnuðtÞ ™rn. Ä{o Ëqû{ Au yÚtðt …htÞt ¾u‚h{tk ƒes ðtð™th, Mºte ËtÚtu nŒƒnth™tu fSÞtu fh™th,
y™u ‚u yt„ún…qðof Ëuððtu òuRyu. ¢qh™t ntÚt{tk „Þu÷e ÷û{e ™tþ …t{u Au, su …tu‚t™u ftkR ðM‚w {éÞt A‚tk {™u ÞtŒ ™Úte yuðwk fnu™th, su ð[™ ytÃÞt
…ý Ëh÷ …wY»t™t ntÚt{tk „Þu÷e ‚u s ÷û{e ð]ÂØ …t{u Au y™u Œefht™t A‚tk Þt[f™u ð[™ {wsƒ ™rn yt…™th y™u su Œwso™™u …ý Ëßs™ fhe
Œefht ËwÄe …ntU[u Au. nu hts™T ! ‚{tht …wºttu …tkzðtu™wk …t÷™ fhtu, y™u …tkzðtu ƒuËtzu Au. yt Ë¥th sýt™u ntÚt{tk …tþ Äthý fh™tht Þ{Œq‚tu ™hf{tk ÷R
‚{tht …wºttu™wk hûtý fhtu, ƒÒtu{tkÚte yuf™t …ý su þºtw ‚Útt r{ºt ntuÞ, ‚u òÞ Au. 3-6
ƒeò™t …ý þºtw ‚Útt r{ºt „ýtytu. ƒÒtu™tk ftÞtuo …ý yuf Ëh¾t s Úttytu. Ä{o yux÷u þwk ?
yt{ Ëðo fwÁðkþeytu Ë{]ÂØðt¤t ÚtR Ëw¾uÚte Sðtu, nu ys{eZðkþe ! ‚{u su {™w»Þ su™t «íÞu suðwk ð‚o™ ht¾u, ‚u™t «íÞu ‚u {™w»Þ ‚uðwk ð‚o™
ytsu ftihðtu™t ™u‚t Atu, yt ftihðfw¤ ‚{thu ytÄe™ Au. ytÚte nu ‚t‚ ! ht¾ðwk, yu Ä{o Au. f…xe ËtÚtu f…xÚte ð‚oðwk y™u ËŒt[the ËtÚtu ËŒt[thÚte
ð™ðtËÚte yíÞk‚ Œw:¾e ÚtÞu÷t ƒt¤f …tkzðtu™wk ‚{u …t÷™ fhtu y™u ‚{tht ð‚oðwk. 7
…tu‚t™t Þþ™wk hûtý fhtu. 71-73 ftuý ftu™tu ™tþ fhu Au ?
nu ftihðhts ! ‚{u …tkzðtu™e ËtÚtu ËkrÄ fhtu. þºtwytu ‚{the ðå[u ¼uŒ™e ½z…ý Y…™tu, ytþt Äehs™tu, {]íÞw «týtu™tu, R»Þto Ä{to[hý™tu,
RåAt ™ fhtu. nu ™hŒuð ! Ëðo …tkzðtu ËíÞ™wk yð÷kƒ™ fhe™u hnu÷t Au. ytÚte ft{ ÷ßò™tu, ™e[™e Ëuðt Ëî‚o™™tu, ¢tuÄ ÷û{e™tu y™u yr¼{t™ ËðoMð™tu
nu ™huLÿ ! ‚{u ŒwÞtuoÄ™™u ÞwØÚte yxftðtu. 74 ™tþ fhu Au. 8
Rr‚ ©e{nt¼th‚u Wãtu„…ðo yk‚„o‚ «ò„h…ðo{tk Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- Ëðo ðuŒtu{tk …wY»t™u Ëtu ð»to™t ytÞw»Þðt¤tu fnu÷tu
rðŒwh™er‚ðtõÞ™tu [‚wÚto yæÞtÞ: >>4>> Au, ‚tu þtÚte ‚u yt ÷tuf{tk Ëtu ð»to™wk …wÁk ytÞw»Þ ¼tu„ð‚tu ™Úte ? 9
-: yæÞtÞ :- 5 ytÞw»Þ ½xðt™wk fthý
Ë¥th {q¾toytu™tu ™hfðtË rðŒwh ƒtuÕÞt :- nu ™h…r‚ ! ‚{tÁk fÕÞtý Úttytu, {nt yr¼{t™,
rðŒwh ƒtuÕÞt :- nu htsuLÿ ! Ë¥th …wY»ttu™u MðtÞk¼wð {™wyu ytftþ™u {ÞtoŒt hrn‚ ¼t»tý, íÞt„™tu y¼tð, ¢tuÄ, yuf÷…uxt…ýwk y™u r{ºtÿtun yt
{wÂüÚte «nth fh™tht fÌtt Au. nu rðr[ºtðeÞo™t …wºt ! ‚u{ýu ‚u{™u {u½{tk A ‚eûý ‚÷ðthtu Ë{t™ Au y™u ‚uytu s ŒunÄtheytu™t ytÞw»Þ™u ft…e ™t¾u
hnu÷t, ™ ™{tðe þftÞ ‚uðt RLÿÄ™w»t™u ™{tð™tht yÚtðt ËqÞo, [kÿ ð„uhu™tk Au. {™w»Þtu™u ‚uytu s {thu Au, {]íÞw {th‚wk ™Úte. 10-11
™ Í÷tÞ ‚uðt rfhýtu™u Ít÷™tht fÌtt Au. (yíÞk‚ {q¾o) 1-2 ftu™tu Ëk„ ™ fhðtu ?
nu ™huLÿ ! su W…Œuþ™u yÞtuøÞ yuðt™u W…Œuþ yt…™th, yÕ… ÷t¼Úte nu ¼th‚ ! su {™w»Þ rðïtËw™e Mºte™tu Ëk„ fhu Au, su „wÁ…í™e ËtÚtu
yæÞtÞ - 5 rðŒwh ™er‚ 18

„{™ fhu Au, su ƒútñý ÚtR™u þwÿ òr‚™e Mºte ËtÚtu Ë{t„{ fhu Au, su nhtððt RåAtu Atu, …ý nu ™huLÿ ! yt‚tu ‚{u ®Ëntu™u Atuze™u rþÞt¤tu™u Ëk½he
ƒútñý {rŒht…t™ fhu, su {sqh …tËu {V‚ ft{ fhtðu Au, su ƒútñý™e hÌtt Atu. yux÷u Ë{Þ ytÔÞu ‚{thu ytkËw s …tzðt …zþu. 21
ytSrðft™tu ™tþ fhu Au, su ƒútñýtu …tËu ŒtË…ýwk fhtðu Au y™u þhýu nu ‚t‚ ! su Mðt{e …tu‚t™t rn‚{tk …htÞý yuðt ¼õ‚ Ëuðf W…h fŒe
ytðu÷t™u nýu Au, ‚u Ëðuo ƒúñníÞtht Ë{t™ òýðt. yu{™tu ËkË„o ÚttÞ ‚tu ¢tuÄ fh‚tu ™Úte, ‚u Mðt{e W…h Ëuðftu™u ËŒið rðïtË hnu Au y™u yt…íft¤u
«tÞÂù‚ fhðwk. yuðe ðuŒ™e yt¿tt Au. 12-13 …ý ‚uytu ‚u™u íÞS s‚t ™Úte. …tu‚t™t Ëuðftu™e ytSrðft yxftðe™u ™ðwk
Mð„o{tk s ™th htßÞ yÚtðt Ä™ {u¤ððt™e RåAt fhðe ™rn, fthý fu yu he‚u Au‚htÞu÷t
{tuxt™e yt¿tt {t™™thtu, ™er‚ðu¥tt, Œt‚t, …k[Þ¿t fÞto …Ae ƒtfe y{tíÞtu «e‚eðt¤t ntuÞ ‚tu…ý ytSrðft rð™t™t ÚtðtÚte rðÁØ ÚtR™u
hnu÷wk yÒt s{™th, ftuR™u Œw:¾ ™ yt…™th, y™Útofthe f]íÞ ™ fh™th, …tu‚t™t Mðt{e™tu íÞt„ fhu Au. 22-23
fhu ÷ t W…fth™tu ÞtŒ ht¾™th, ËíÞr™c y™u Ëti B Þ yu ð tu rðît™ ytÚte «Út{ …tu‚t™t Ëðo ftÞtuo™e ËtæÞ‚t ‚Útt yËtæÞ‚t rðþu r™ýoÞ
Mð„o÷tuf{tk òÞ Au. 14 fhðtu, ‚u{s ytðf òðf™u y™w÷ûte™u Ëuðftu {txu …„th™e „tuXðý fhðe,
Œw÷o¼ {týË yu …Ae ÞtuøÞ ËntÞftu™tu Ëk„ún fhðtu, fthý fu Œw»fh ftÞtuo ËntÞÚte s ËtæÞ
nu hts™T ! {eXwk {eXwk ƒtu÷™th …wÁ»ttu ‚tu ßÞtk íÞtk ËŒið Ënusu {¤e ytðu ÚttÞ Au, su Ëuðf …tu‚t™t Mðt{e™tu yr¼«tÞ Ë{S™u Ëðo ftÞtuo yt¤Ë
Au, …hk‚w fzðwk A‚tk rn‚fthe fnu™th y™u Ëtk¼¤™th ‚tu Œw÷¼ o ntuÞ Au. 15 hrn‚ ÚtR™u fhu Au, su rn‚fthe ð[™ fnu Au, su «u{ ht¾u Au, su …tu‚t™e
su …wY»t fuð¤ Ä{o ‚hV s áÂü ht¾u Au y™u …tu‚t™t Mðt{e™u r«Þ þÂõ‚™u òýu Au y™u su W¥t{ yt[hý ht¾u Au, ‚u™u Mðt{eyu …tu‚t™t suðtu
÷t„þu fu yr«Þ ‚u™e Œhfth ™ ht¾‚tk ‚u™e yr«Þ A‚tk rn‚fthe ð[™ fnu Ë{S™u ‚u™t W…h y™w„ún fhðtu. 24-25
Au, ‚u …wY»tÚte s htò ËntÞðt™ Au. 16 su Ëuðf fnu÷tk ð[™tu™tu y™tŒh fhu Au, ft{ fhðt™wk fnu‚tk Q÷xtu
fw¤™u {txu yuf …wY»t™tu íÞt„ fhðtu, „t{™u {txu fw¤™tu íÞt„ fhðtu, W¥th yt…u Au, …tu‚t™e ƒwÂØ™u {txu yr¼{t™e hnu Au y™u yt¿ttÚte rðÁØ
Œuþ™u {txu „t{™tu íÞt„ fhðtu y™u …tu‚t™u {txu …]Úðe™tu íÞt„ fhðtu. 17 ƒtu÷u Au, ‚uðt Ëuðf™u yufŒ{ ftZe {qfðtu. 26
yt…Â¥t{tk ft{ ytðu yux÷t {txu Ä™™wk hûtý fhðw,k Ä™™tu ¾[o fhe™u …ý Œq‚ fuðtu òuRyu ?
Mºte™wk hûtý fhðwk y™u ÿÔÞ ‚Útt Mºte ƒÒtu ðzu n{uþtk …tu‚t™wk hûtý fhðw.k 18 „ðo hrn‚, Ët{ÚÞoðt™, Ëe½ú ft{ fh™th, ŒÞt¤w, {eXt Mð¼tð™tu,
sw „th™tu r™»tuÄ ƒeòÚte ™ Vwxe s™thtu, r™htu„e y™u ÞwÂõ‚ ¼hu÷wk ‚Útt {nt™ yÚtoðt¤wk
ãw‚ yu {™w»Þtu™u ðuh fhtð™th Au. yuðwk …qðofÕ…{tk òuðt{tk ytÔÞwk Au ƒtu÷™thtu, yu ytX „wýtuÚte su Ëk…Òt ntuÞ ‚u™u Œq‚ fnu Au. 27
{txu ƒwÂØ{t™ {™w»Þu „B{‚™u {txu …ý ãw‚ h{ðwk ™rn. 19 Ët{tLÞ ™er‚
nu «‚e…ðkþe htò ! ãw‚ h{‚e ð¾‚u …ý yt ÞtuøÞ ™Úte, yuðwk ð[™ {U Ë{sw {™w»Þu ËtÞkft¤ suðt fË{Þu yrðïtË…tºt™u ½uh rðïtË …qðfo
fÌtwk n‚wk, …hk‚w nu rðr[rºtðeÞo™t …wºt ! su{ {hðt™e ‚iÞtheðt¤t™u …ÚÞ sðwk ™rn, ht‚u [f÷t{tk Aw…tR hnuðwk ™rn y™u htò™e ft{™t…tºt Mºte™u
yti»tÄ ™ Á[u, ‚u{ ‚{™u ‚u {tYk …ÚÞð[™ YåÞwk ™rn. 20 ¼tu„ððt™e RåAt fhðe ™rn, ½ýtyu {¤e™u su {Ë÷‚ fhe ntuÞ ‚u ¾htƒ
rn‚ ð[™ ntuÞ ‚tu …ý ‚u™tu r™»tuÄ fhðtu ™rn, ‚u{ s {™u ‚tht{tk rðïtË ™Úte, yu{ …ý
‚{u ft„¤t suðt ftihðtu ðzu rðr[ºt …ªAtkðt¤t {ÞqhY…e …tkzðtu™u fnuðkw ™rn, …hk‚w fkR Ëfthý ft{™wk ƒnt™wk ftZe™u íÞtkÚte Œqh ÚtR sðw.k 28-29
yæÞtÞ - 5 rðŒwh ™er‚ 19

÷ßòþe÷ htò, ÔÞr¼[theýe Mºte, htsËuðf, …wºt, ¼tR, ƒt¤f, …wºttu™u Wí…Òt fhe ‚u{™u Éý rð™t™t fhe™u, ‚u{ s ‚u{™u fkRf
…wºtðt¤e {t‚t, rðÄðt, Ëu™t…r‚ y™u yrÄfth W…hÚte Œqh fhu÷tu {™w»Þ ytSrðft fhe yt…e™u y™u Ëðo fw{the …wºteytu™u ÞtuøÞ Xuftýu …hýtðe™u
yux÷t™e ËtÚtu ÿÔÞ ÔÞðnth™tu ËkƒkÄ ht¾ðtu ™rn. 30 …Ae yhÛÞ{tk hne™u {wr™ Útðt™e RåAt fhðe. 39
ƒwÂØ, fwr÷™‚t, þt†¿tt™, RrLÿÞr™„ún, …ht¢{, yÕ… ¼t»tý, su f{o Ëðo «týeytu™u rn‚fthe ntuÞ y™u …tu‚t™u Ëw¾fthf ntuÞ, ‚u f{o
ÞÚttþÂõ‚ Œt™ y™u f]‚¿t‚t yt ytX „wýtu …wY»t™u Œe…tðu Au. 31 Rïh y…oý ƒwÂØÚte fhðwk, fthý fu Ëðo V¤™e rËÂØ™u {txu yu «fth™tk f{o s
nu ‚t‚ ! yu {nt™ „wýtu™u …ý yuf htsËL{t™Y…e „wý Œe…tðu Au. {q¤ ËtÄ™Y… Au. 40
htò ftuR {™w»Þ™tu Ëífth fhu Au, ‚tu ‚u {™w»Þ{tk ƒeò „wýtu ™ ntuÞ ‚tu …ý Ä™trŒ™e ð]ÂØ, «¼tð, ‚us, Ä{o ‚Útt ¿tt™™t yiïÞoY… Ë¥ð, Wãtu„
htsËL{t™Y…e yuf „wý W…÷t Ëðo „wýtu™u …tu»tu Au. 32 y™u r™ùÞ, ytx÷wk su™u ntuÞ ‚u™u Srðft™t y¼tð™tu ¼Þ õÞtkÚte ntuÞ ? 41
ŒË ÷t¼ nu htò ! …tkzðtu™e ËtÚtu rðhtuÄ fhðt{tk fux÷t Œtu»ttu Au, ‚u ‚{u swytu, yu
M™t™ fh™tht {™w»Þ™u ƒ¤, Y…, MðhþwÂØ, M…ü ðýtuoå[th, íð[t™e rðhtuÄ A‚tk RLÿ Ërn‚ Ëðuo Œuðtu ÔÞÚtt …t{þu, …wºttu ËtÚtu ðuh Útþu, r™íÞ
ftu{¤‚t, Ëw„kÄ, …rðºt‚t, þtu¼t, ÷tðÛÞ y™u W¥t{ Mºteytu, yt ŒË „wýtu ®[‚t‚wh hnuðwk …zþu, Þþ ™tþ …t{þu y™u þºtwytu n»to …t{þu. nu RLÿ ‚wÕÞ
«tó ÚttÞ Au. 33 A ÷t¼ htò ! ¼e»{™tu, ‚{thtu, ÿtuý™tu y™u ÞwrÄÂchhts™tu ftu… ð]ÂØ …t{þu, ‚tu ‚u
{t…Ëh ¼tus™ fh™th {™w»Þ™u ythtuøÞ, ytÞw»Þ, ƒ¤, Ëw¾, Ëthe ytftþ{tk ytzt Q„‚t Äq{fu‚w™e …uXu yt ÷tuftu™tu ™tþ fhþu. 42-43
Ëk‚r‚ y™u ¾tWÄht…ýt™e ®™ŒtÚte ƒ[tð yt A ÷t¼ «tó ÚttÞ Au. 34 þtÂL‚™wk V¤
ftu™u ½h{tk ytððt Œuðtu ™rn ? …ý ‚{u yt rðhtuÄ þtk‚ fhtu ‚tu ‚{tht Ëtu …wºttu, fýo y™u …tk[ …tkzðtu
yt¤Ëw, ƒnw ¼tus™ fh™th, ÷tuf™u yý„{‚tu, {ntf…xe, ¢wh, yt Ë{wÿ …ÞO‚™e yt¾e …]Úðe™wk htßÞ fhþu. nu hts™T ! {tht {‚ «{týu
Œuþft¤™u ™ òý™th y™u ¾htƒ ðuþðt¤tu ytx÷t sý™u ½h{tk ðtË yt…ðtu Ä]‚ht»xÙ…wºttu ð™Y… Au y™u …tkzðtu ‚u{t™t ðt½ Au. {txu ‚{u ðt½ ËtÚtu ð™™tu
™rn. 35 ™tþ fhþtu ™rn y™u ð™{tkÚte ðt½™tu ™tþ Úttytu ™rn. 44-45
ftu™e Þt[™t fhðe ™rn ? ðt½ rð™t ð™ hnu‚wk ™Úte y™u ð™ rð™t ðt½tu hnu‚t ™Úte, fthý fu
fkXu «tý ytÔÞt ntuÞ ‚tu …ý fkswË, „t¤ ¼tkz™th, {q¾o, {tAe, Äq‚o, ðt½tuÚte ð™™wk hûtý ÚttÞ Au y™u ð™ ðt½tu™wk hûtý fhu Au. 46
n÷ft™u {t™ yt…™th, r™ŒoÞ, ðuh f‚to y™u f]‚Ιe yux÷t™e …tËu fŒe Þt[™t ŒwüƒwÂØðt¤t ÷tuftu ƒeò™t Œtu»ttu òuðt™e suðe RåAt ht¾u Au, ‚uðe
fhðe ™rn. 36 ‚uytu™t W¥t{ „wýtu òýðt™e RåAt ht¾‚t ™Úte. 47
ƒkz¾tuh, yr‚ «{tŒe, r™íÞ ¾tuxkw ƒtu÷™th, ËtÄthý ¼Âõ‚ðt¤tu, M™un Ä™™wk {q¤ Ä{o Au
Atuze Œu™th y™u …tu‚t™u [‚wh {t™™th yt A yÄ{ …wÁ»ttu™u Ëuððt ™rn. 37 su™u ½ýwk Ä™ {u¤ððt™e RåAt ntuÞ, ‚uýu «Út{Úte s Ä{to[hý fhðw,k fthý
Ët{tLÞ W…Œuþ fu su{ y{]‚ Mð„o÷tuf{tkÚte Œqh Út‚wk ™Úte, ‚u{ Ä™ Ä{oÚte Œqh Út‚wk ™Úte. 48
ËntÞftu ntuðtÚte Ä™ {¤u Au y™u Ä™Úte ËntÞftu {¤u Au. yu ƒÒtu suýu …t…Úte Œqh ÚtÞu÷t …tu‚t™t {™™u fÕÞtý{tk òuzâwk Au ‚uýu «f]r‚
yufƒeò™tu yt©Þ fhe™u hnu÷t Au, ‚uÚte ‚u{tk™t yuf rð™t ƒeò™e rËÂØ ({tÞt) ‚Útt rðf]r‚ ({n¥t¥ðtrŒ) yux÷wk fu ËtYk ™hËwk Ëðo òÛÞwk Au. su
Út‚e ™Úte. 38 {™w»Þ Ä{o, yÚto ‚Útt ft{™wk ÞÚtt Ë{Þu Ëuð™ fhu Au, ‚u™u yt ÷tf{tk ‚Útt
yæÞtÞ - 6 rðŒwh ™er‚ 20

…h÷tuf{tk Ä{o, yÚto y™u ft{™tu ËkƒkÄ «tó ÚttÞ Au. 49-50 nu ykrƒft…wºt ! ‚{thtu …wºt ð™™u Xuftýu Au. y™u …tkzðtu ‚u ð™{tk hnu÷t
nu htò ! su {™w»Þ ¢tuÄ ‚Útt n»toÚte W…su÷t ðu„™u Ëthe …uXu fƒsu ht¾u ®Ën Au. nu hts™T ! yt ‚{u òýtu. nu ‚t‚ ! ®Ën rð™t™wk ð™ rð™tþ s …t{u Au
Au y™u su Ëkfx{tk {wkÍt‚tu ™Úte, ‚u™u ÷û{e «tó ÚttÞ Au. 51 y™u ð™ rð™t™t ®Ëntu …ý rð™tþ …t{u Au. 64
…tk[ «fth™tk ƒ¤ Rr‚ ©e{nt¼th‚u Wãtu„…ðo yk‚„o‚ «ò„h…ðo{tk
…wY»ttu™wk ƒ¤ r™íÞ …tk[ «fth™wk Au. ‚u ‚{u {the …tËuÚte Ëtk¼¤tu. su rðŒwh™er‚ðtõÞ™tu …k[{: yæÞtÞ: >>5>>
ƒtnwƒ¤ Au, ‚u ‚tu n÷fwk ƒ¤ fnuðtÞ Au, ‚{tYk fÕÞtý Úttytu, y{tíÞ™tu -: yæÞtÞ :- 6
÷t¼ yu ƒeswk ƒ¤ fnuðtÞ Au, rðît™tu Ä™÷t¼™u ºteswk ƒ¤ fnu Au. 52-53 rðŒwh ƒtuÕÞt :- ð]Ø …wÁ»t ytðu Au íÞthu ‚Áý™t «tý ™ef¤e™u yt„¤
nu hts™T ! {™w»Þ™wk ƒt…ŒtŒtÚte [t÷‚wk ytðu÷wk su Mðt¼trðf fw¤ƒ¤ ytðu Au, …ý yu ‚Áý ‚u ð]Ø™e Ët{u sR™u ‚Útt ‚u™u yr¼ðkŒ™ fhe™u …w™:
Au, ‚u™u [tuÚtwk ƒ¤ fnu÷wk Au, nu ¼th‚ ! yu Ëðo ƒ¤™tu su{tk Ë{tðuþ ÚttÞ Au y™u «týtu™u …tu‚t™e ykŒh «tó fhu Au. …tu‚t™u ½uh ftuR Ëí…wÁ»t ytðu, íÞthu Äeh
su Ëðo ƒ¤{tk ©uc Au ‚u ƒwÂ؃¤ fnuðtÞ Au. 54-55 …wÁ»tu «Út{ ‚u™u ƒuËðt {txu ytË™ yt…ðwk. …Ae …týe ÷tðe™u ‚u™t …„
{nt yr™c fhðt Ë{Úto ntuÞ, yuðt {™w»Þ™e ËtÚtu ðuh fhe™u nwk ‚u™tÚte Ätuðt, ‚u …Ae ‚u™wk fwþ¤ …qAe™u …tu‚t™e ÂMÚtr‚ r™ðuŒ™ fhðe y™u …Ae ‚u™u
Œqh Awk, yu{ rðïtË fhðtu ™rn. Mºte, htò, Ë…o, ðuŒtæÞÞ™, Ë{Úto þºtw, ytŒh…qðof ¼tus™ fhtððwk. 1-2
ði¼ð y™u ytÞw»Þ yux÷t™tu rðïtË fÞtu ztÌttu {™w»Þ fhu ? 56-57 su „]nMÚtt©{e™t ½h{tk ‚u™t ÷tu¼™u ÷eÄu, htßÞtrŒ{tk Ä™ðt™…ýt™e
ƒwÂØY…e ƒtýÚte nýtÞu÷t «týe™u Ëtòu fhðt ðiãtu, yti»tÄtu, ntu{, ÏÞtr‚ Útðt™t ¼ÞÚte fu fw…ý‚t™u fthýu {kºtðu¥tt …wÁ»t™u s¤, {Äw…fo y™u
{kºttu, …wÛÞf{tuo, yÚtðoðuŒ™t «Þtu„tu yÚtðt rËØ hËtÞýtu …ý Ë{Úto Út‚tk „tÞ ™ {¤u, ‚u „]nMÚt™wk Sð‚h Vtu„x Au, yu{ ytÞo …wÁ»ttu fnu Au. 3
™Úte. nu ¼th‚ ! Ë…o, yÂø™, ®Ën y™u ¿ttr‚ yu [th™wk {™w»Þu y…{t™ fhðwk ytr‚ÚÞ™u …tºt ftuý ™Úte ?
™rn, fthý fu yu Ëðuo yr‚ ‚usMðe ntuÞ Au. 58-59 ðiã, þ† ½z™th, ƒúñ[ÞoÚte ¼úü ÚtÞu÷tu, [tuh, ¢wh, {ã…t™ fh™thtu,
Mð‚us ™tu «‚t… „¼o…t‚ fh™thtu, Ëir™f, y™u ðuŒrð¢Þ fh™thtu yux÷t sýt s¤™u yt…ðt™u
÷tuf{tk yÂø™Y… {nt™ ‚us ftü{tk „wó hnu Au, ‚u ƒeòyu [u‚ÔÞwk ™ {txu …ý ÞtuøÞ ™Úte, ‚tu …ý ‚u{tk™tu ftuR yr‚rÚt ‚hefu …tu‚t™u íÞtk ytÔÞtu
ntuÞ íÞtk ËwÄe …tu‚t™t hnuðt™t ftc™u …ý ƒt¤‚wk ™Úte. …hk‚w ‚u™u s ßÞthu ntuÞ, ‚tu ‚u™wk «u{Úte Mðt„‚ fhðwk. 4
÷tfztkytu™wk {kÚt™ fhe™u [u‚tððt{tk ytðu Au. íÞthu ‚u …tu‚t™t ‚us ðzu …u÷tk yr‚rÚt ftuý fnuðtÞ ?
÷tfztk™u ‚Útt ƒeòk ð™™u …ý Ë…txtƒkÄ ƒt¤e™u ¼M{ fhe ™t¾u Au. 60-61 {eXwk, htÄu÷wk yÒt, Œnª, ŒqÄ, {Ä, ‚u÷, ½e, ‚÷, {tkË, V¤, {q¤, þtf,
yu «{týu s W¥t{ fw¤{tk sL{u÷t …tkzðtu yÂø™ suðt ‚usMðe Au, ÷t÷ ð†, Ëðo Ëw„kÄe …ŒtÚttuo y™u „tu¤ yux÷e ðM‚w ðu[ðt ÞtuøÞ ™Úte, (…hk‚w
ût{tþe÷ Au y™u ƒnthÚte …tu‚t™tu ytfth Ztkfe™u ftc{tk hnu™tht yÂø™™e yu ðu[™thtu yr‚rÚt ‚hefu ytÔÞtu ntuÞ ‚tu ‚u™wk Mðt„‚ fhðwk.) 5
…uXu hÌtt Au. 62 su htu»t hrn‚ Au, {txe™wk ZuV,kw …ÚÚth ‚Útt Ëtu™t™u Ë{t™ „ýu Au, þtuf{wõ‚
Ëk… íÞtk sk… Au, M™un ‚Útt ðuhÚte …h Au, ®™Œt ‚Útt «þkËtÚte W…ht{ …tBÞtu Au, Ëw¾ ‚Útt
{tht {t™ðt «{týu ‚{u …wºttu Ërn‚ ÷‚tY… Atu y™u …tkzðtu {nt Œw:¾™u Ë{t™ ÷u¾u Au, y™u su WŒtËe™™e …uXu hnu Au, ‚u™u ¾htu r¼ûtw yr‚rÚt
ð]ûtY… Au. {ntð]ût™tu yt©Þ fÞto rð™t ÷‚t fŒe ð]ÂØ …t{‚e ™Úte. 63 òýðtu. 6
yæÞtÞ - 6 rðŒwh ™er‚ 21

Ët{tu ð„uhu ÄtLÞ, {q¤, $„turhÞtk ‚Útt þtf¼tS W…h r™ðton fh™th, „wó rð[th fhðt™tk MÚtt™tu
{™™u Ëthe …uXu ðþ ht¾™th, yÂø™ntuºt™t ftÞo{tk fwþ¤, ð™{tk ðtË fh™th, …ðo‚ W…h [Ze™u yÚtðt {nu÷™t yuftk‚{tk sR™u yÚtðt ½tË rð™t™t
yr‚rÚt Ëífth{tk ËtðÄt™ y™u …wÛÞf{o fh™th …wÁ»t™u yr‚rÚt òýðtu. 7 yhÛÞ{tk sR™u {Ë÷‚ fhðtÚte ‚u Vqx‚e ™Úte. nu ¼th‚ ! W¥t{ {Ë÷‚
™ fhðt ÞtuøÞ y™u fhðt ÞtuøÞ òýðt™u {txu r{ºt rËðtÞ ƒeswk ftuR yrÄfthe ™Úte. 17-18
ƒwÂØ{t™ …wÁ»t™tu y…fth fhe™u ‘nwk Œqh Awk,’ yuðt rðïtËÚte ƒuËe {kºte™e …heûtt
hnuðwk ™rn, fthý fu ƒwÂØ{t™™t ƒwÂØY…e ntÚt ½ýt ÷tkƒt ntuÞ Au, yux÷u ‚u r{ºt ntuÞ A‚tk ‚u …krz‚ ntuÞ y™u …krz‚ ntuÞ A‚tk ƒnw ƒtu÷ftu ntuÞ, ‚u™u
ntÚtÚte ‚u y…fth fh™tht™tu ™tþ fhu Au. 8 …ý „wó rð[th sýtððtu ™rn. htòyu …heûtt fÞto rð™t ftuR™u …ý …tu‚t™tu
yrðïtËw {™w»Þ™tu rðïtË fhðtu ™rn, ‚u{ rðïtËw™tu …ý yr‚ rðïtË {kºte fhðtu ™rn. fthý fu yÚto «tÂó y™u {kºthûtý, yu ƒÒtu {kºte™u ytÄe™
ht¾ðtu ™rn, fthý fu rðïtËÚte Wí…Òt ÚtÞu÷tu ¼Þ {q¤™u …ý ft…e ™t¾u Au. 9 ntuÞ Au. su htò™t Ä{o, yÚto ‚Útt ft{ ËkƒkÄe Ëðo ftÞtuo rËØ ÚtÞt …Ae s
…wÁ»tu ftuR™e R»Þto fhðe ™rn, …tu‚t™e Mºte™wk hûtý fhðwk, su {¤u ‚u ˼tËŒtu™t òýðt{tk ytðu Au, ‚u htò Ëðuo htòytu{tk ©uc Au, yuðt „wó
…tu»Þð„o™u ðnU[e yt…ðwk, r«Þ ƒtu÷ðwk, r†ytu™e ËtÚtu ftu{¤ hnuðwk, {Äwh {Ë÷‚ðt¤t htò™tk ftÞtuo yð~Þ rËØ ÚttÞ Au. 19-21
ƒtu÷ðwk …ý ‚uytu™u ðþ ÚtR sðwk ™rn. …qsðt ÞtuøÞ {nt¼tøÞþt¤e, …rðºt su htò {tun™u ÷eÄu yþw¼ ftÞtuo fhu Au, ‚u htò yþw¼ f{o™e Œwü‚t™u
y™u ½h™u ysðt¤™the Mºteytu ½h™e ÷û{e fnuðtÞ Au, {txu ‚u{™wk rðþu»t fthýu SðÚte {tÞtuo òÞ Au. 22
«fthu hûtý fhðwk òuRyu. 10-11 Ëw¾ Œw:¾™tk fthý
r…‚t™u yk‚:…wh™wk hûtý ËtU…ðwk, {t‚t™u hËtuzwk ËtU…ðwk, „tÞ ð„uhu …þwytu «þkËt…tºt ft{ fhðtÚte Ëw¾ {¤u Au y™u ‚u ™ fhðtÚte …ùt‚t… ÚttÞ
W…h …tu‚t™e …uXu ft¤S ht¾™thtu ntuÞ yuðt™e r™{ýqf fhðe y™u ¾u‚e Au, yuðwk rðît™wk {t™ðwk Au. 23
W…h ò‚u s ft{u sðwk. 12 su{ ƒútñý ðuŒ ¼ÛÞt rð™t r™{kºtý™u ÞtuøÞ „ýt‚tu ™Úte ‚u{ ËkrÄ,
su ™wk su fthý ‚u{tk ‚u ÷Þ …t{u. rð„úntrŒ A „wýtu™e Ë{s rð™t™tu …wÁ»t {Ë÷‚ Ëtk¼¤ðt™u ÞtuøÞ „ýt‚tu
Ëuðftu …tËu ÔÞt…th ftÞo fhtððwk y™u …wºttu îtht ƒútñý™e Ëuðt fhtððe. ™Úte. 24
…týeÚte yÂø™ Wí…Òt ÚtÞtu Au, ƒútñýtuÚte ûtrºtÞtu Wí…Òt ÚtÞt Au y™u …t»ttýÚte …]Úðe ftu™u ðhu Au ?
÷tuZwk Wí…Òt ÚtÞwk Au. 13 nu htò ! ÂMÚtr‚, ð]ÂØ ‚Útt ûtÞ™u òý™thtu, ËkrÄ ytrŒ A „wý™t ¿tt™
‚u{™wk ‚us ËðoÔÞt…f Au, …hk‚w ‚u …tu‚t™t Wí…Â¥tMÚtt™{tk þtk‚ ÚtR òÞ ðzu …tu‚t™t MðY…™u ytu¤¾™thtu y™u Ëífth…tºt þe÷ðt¤tu htò …]Úðe™u
Au. W¥t{ fw¤{tk Wí…Òt ÚtÞu÷t Ëßs™tu r™íÞ yÂø™™t suðt ‚usMðe ntuÞ Au. MðtÄe™ fhu Au. 25
A‚tk ‚uytu ftc{tk „wó hnu÷t yÂø™™e …uXu ƒnthÚte þtk‚ ‚Útt „wó hnu Au. 14 su htò™tu ¢tuÄ ‚Útt n»to ËV¤ Au, su …tu‚u ft{ fhe™u ‚u™e ðthkðth
su htò™e {Ë÷‚™u ƒnth™wk ‚Útt ½h™wk ftuR òý‚wk ™Úte y™u su Œq‚tu Œu¾hu¾ ht¾u Au y™u su …tu‚u s ¼kzth™e Ëk¼t¤ ÷u Au, ‚u™u yt ðËwkÄht Ä™
îtht ƒeò™e {Ë÷‚tu™u òýe ÷u Au, su ft{ fhðt™tk ntuÞ ‚u ft{ …nu÷tkÚte ytÃÞt s fhu Au. 26
ònuh fhu ™rn y™u fÞto …Ae s ƒ‚tðu Au, ‚u htò ½ýt ft¤…ÞO‚ htßÞ htòyu hts…ŒÚte ‚Útt AºtÚte s Ëk‚wü hnuðwk y™u Ëk…Â¥t Ëuðftu™u ðnU[e
¼tu„ðu Au. yu{ fhðtÚte {Ë÷‚ Vqx‚e ™Úte. 15-16 yt…ðe, …ý yuf÷tyu s Ëðo ÷R ÷uðwk ™rn. 27
yæÞtÞ - 7 rðŒwh ™er‚ 22

ftuý ftu™e …heûtt fhe þfu ? {™™tu Au, f]‚Ιe Au y™u su r™÷oßs Au ‚u™tu íÞt„ fhðtu. 39
ƒútñý ƒútñý™t MðY…™u, …r‚ …í™e™t MðY…™u, htò yt{tíÞ™t …tu‚u Œtu»tðt™ A‚tk su ½h{t™t Œtu»thrn‚ {™w»Þtu™u ftu…tðu Au, ‚u òýu
MðY…™u ytu¤¾u Au, y™u htò™t MðY…™u htò s ytu¤¾u Au. ðÄ fhðt ÞtuøÞ Ët…ðt¤t ½h{tk hnu‚tu ntuÞ ‚u{ htºtu Ëw¾u ô½ðt …t{‚tu ™Úte. 40
þºtw ðþ{tk ytÔÞtu ntuÞ ‚tu ‚u™u s‚tu fhðtu ™rn. þÂõ‚ ™ ntuÞ ‚tu ™e[t ð¤e™u ftu™u htS ht¾ðtu ?
‚u™e Ëuðt fhðe, …ý ƒ¤ ntuÞ ‚tu ‚u™wk ftˤ ftZe ™t¾ðwk, fthý fu ‚uðtu þºtw nu ¼th‚ ! òu {™w»Þtu „wMËu ÚttÞ ‚tu …tu‚t™t Þtu„ûtu{{tk yz[ý ytðu
Sð‚tu òÞ, ‚tu Úttuzt s Ë{Þ{tk ‚u™tÚte ¼Þ Wí…Òt ÚttÞ Au. 28-29 Au, ‚u {™w»Þtu™u Œuðtu™e su{ r™íÞ «ËÒt ht¾ðt. su Ä™trŒ yÚttuo, Mºte, «{tŒe,
Œuð‚t, htò, ƒútñý, ð]Ø, ƒt¤f y™u htu„e yux÷t™e ËtÚtu «Ëk„ …r‚‚ y™u y™tÞo™u ntÚtu „Þt ntuÞ Au, ‚u Ëðo ¼tøÞu s …tAt {¤u Au. 41-42
…z‚tk ËðoŒt «Þí™ …qðof ¢tuuÄ™u ðþ ht¾ðtu. 30 nu hts™T ! ßÞtk Mºte, Äq‚o yÚtðt ƒt¤f™e Ë¥tt [t÷‚e ntuÞ, íÞtk™t
ztÌtt {™w»Þu {q¾toytuyu Ëuðu÷t r™hÚtof f÷uþ™tu íÞt„ fhðtu, fthý fu ÷tuftu ™Œe{tk …ÚÚth™e ™tð{tk ƒuXu÷t …uXu zqƒe òÞ Au. 43
yuðt íÞt„Úte ÷tuf{tk feŠ‚ {¤u Au y™u ftuR y™Úto Út‚tu ™Úte. 31 …krz‚
su{ Mºteytu ™…wkËf …r‚™u RåA‚e ™Úte, ‚u{ su™e heÍ r™»V¤ ntuÞ nu ¼th‚ ! suytu {qÏÞ ftÞo{tk s «ð]¥t ÚttÞ Au y™u ðÄthu ¼tks„z{tk
y™u su™e heË …ý r™Útof ntuÞ, ‚uðt htò™u «ò RåA‚e ™Úte. ƒwÂØ ftkR …z‚t ™Úte, ‚uytu™u nwk …krz‚ {t™wk Awk, fthý fu Vtufx™e …k[tÞ‚{tk …z™th ‚tu
Ä™™tu ÷t¼ fhtð‚e ™Úte, y™u {q¾o‚t fkR Ä™™e nt™e fhtð‚e ™Úte, …ý f÷u»tfthe ÚtR …zu Au. 44
ƒwÂØ{t™ yt÷tuf ‚Útt …h÷tuf™t ð]¥ttk‚™u òýu Au, y™u {q¾o yu òý‚tu ™Úte. Äq‚tuo su™tk ð¾tý fhu Au, [thý su™t ð¾tý fhuAu y™u ðu~Þtytu su™tk
32-33 ð¾tý fhu Au, ‚u {™w»Þ fŒe Sðe þõ‚tu ™Úte. 45
nu ¼th‚ ! {q¾o {™w»Þ n{uþtk rðãt, þe÷ y™u yðMÚtt{tk {tuxt, ð¤e nu ¼th‚ ! ‚{u {nt Ä™wÄtohe ‚Útt y{t… …ht¢{e …tkzðtu™tu íÞt„
Ä™{tk y™u òr‚{tk Ÿ[t yuðt …wÁ»ttu™wk y…{t™ fhu Au. su {™w»Þ Œwht[the, fhe™u, ŒwÞtuÄo ™™u {tuxkw yiïÞo ytÃÞwk Au. …hk‚w yiïÞo™t {ŒÚte {qZ ÚtÞu÷tu ƒr÷htò
{q¾o, R»Þto¾tuh, yÄŠ{, Œwü ðtýeðt¤tu ‚Útt ¢tuÄe ntuÞ Au, ‚u™t …h s÷Œe su{ ºtý ÷tuf™t htßÞÚte ¼úü ÚtÞtu n‚tu, ‚u{ ‚{u …ý ŒwÞtuoÄ™™u Úttuzt Ë{Þ{tk
Ëkfxtu ytðe …zu Au. 34-35 htßÞÚte ¼úü ÚtÞu÷tu òuþtu. 46-47
þºtw …ý r{ºt ÚttÞ Au. Rr‚ ©e{nt¼th‚u Wãtu„…ðo yk‚„o‚ «ò„h…ðo{tk
Au‚h…ªze ™ fhðe, Œt™ yt…ðw,k Xhtðu÷e {ÞtoŒt™wk …t÷™ fhðwk y™u {eXe rðŒwh™er‚ðtõÞ™tu Aêtu yæÞtÞ: >>6>>
ðtýe ƒtu÷ðe, yux÷tÚte «týeytu™u …tu‚t™t …ût™t fhe ÷uðtÞ Au. su yð¤wk -: yæÞtÞ :- 7
ƒtu÷‚tu ™Úte, [‚wh, f]‚¿t,ƒwÂØ{t™ y™u Ëh¤ «f]r‚™tu Au ‚u™tu ¼kzth ûteý ÚtR Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- nu {ntƒwÂØ{t™ rðŒwh ! Ëq‚h …htuðu÷e ÷tfzt™e
„Þtu ntuÞ ‚tu …ý ‚u™u Ëuðf, r{ºt ð„uhu …rhðth ytðe {¤u Au. 36-37 …q‚¤e™e …uXu rðÄt‚tyu yt …wÁ»t™u Œið™u ytrÄ™ fhu÷tu Au, ‚uÚte yu yiïÞo
ÄiÞo, þtkr‚, $rÿÞr™„ún, …rðºt‚t, ŒÞt, ftu{¤ ðtýe, y™u r{ºtÿtun™tu y™u y™iïÞo™t ËkƒkÄ{tk Mð‚kºt ™Úte. ytÚte ‚wk {™u ƒtuÄð[™tu fnu, nwk ‚u
íÞt„ yt Ët‚ ÷û{e™u ðÄthu Au. 38 ÄehsÚte Ëtk¼¤ðt ƒuXtu Awk. 1
íÞt„ fhðt ÷tÞf htò rðŒwh ƒtuÕÞt :- nu ¼th‚ ! MðÞk ƒ]nM…r‚ …ý òu fË{Þu ð[™ ƒtu÷u Au
nu ™h™tÚt ! su htò …tu»Þð„o™u ytÃÞt rð™t s ¾tR òÞ Au, su Œwü ‚tu ‚u™wk …ý y…{t™ ÚttÞ Au y™u ‚u™e ƒwÂØ …ý ÷u¾t{tk ÷uðt‚e ™Úte. 2
yæÞtÞ - 7 rðŒwh ™er‚ 23

r{ºt ¼uŒ …ztððt™tu Au, suytu ft{e, r™÷oßs ‚Útt þX Au, suytu …t…e ‚hefu
ftuR ðM‚w yt…ðtÚte r{ºt ÚttÞ Au, ftuR r«Þ ¼t»týÚte r{ºt ÚttÞ Au «ÏÞt‚ Au, su{™e ËtÚtu™tu ËnðtË ®™Œt…tºt „ýtÞ Au y™u suytu ƒeò
y™u ftuR {kºt ‚Útt {q¤™t ƒ¤Úte r{ºt ÚttÞ Au. …ý su Ëns r{ºt ÚttÞ Au ‚u {ntŒtu»ttuÚte ¼hu÷t Au ‚u {™w»Þtu™tu íÞt„ s fhðtu. fthý fu r{ºt‚t™wk fthý
s ¾htu r{ºt Au. 3 Ë{tó Út‚tk s ™e[ {™w»Þ{tk «u{, r{ºt‚t™wk V¤ y™u M™un™wk Ëw¾ ™tþ …t{u
su îu»t…tºt Au, ‚u r{ºt Út‚tu ™Úte, ƒwÂØ{t™ fu …krz‚ …ý sýt‚tu ™Úte. Au. ð¤e ™e[™wk Úttuzwk Ëh¾wk …ý ƒqÁk fhðt{tk ytðu, ‚tu ‚u r{ºt™u y…ðtŒ
sux÷tk ft{ r{ºt fhu Au ‚ux÷tk Ëthtk ÷t„u Au y™u sux÷tk ft{ þºtw fhu Au ‚ux÷tk yt…ðt™tu ‚Útt ‚u™tu rð™tþ fhðt™tu «Þí™ fhu Au y™u {qh¾‚t™u ÷eÄu ftuR
ft{ yð~Þ ™ft{tk ÷t„u Au. 4 he‚u þtL‚ Út‚tu ™Úte. {txu ‚uðt ™e[, ¢wh ‚Útt WåAwk¾÷ {™w»Þtu™e Ëk„r‚™tu
nu hts™T ! ŒwÞtuoÄ™™tu sL{ ÚtÞtu ‚u ð¾‚u s {U fÌtwk n‚wk fu, ‚{u yt yuf «Ëk„ ytðu ‚tu rðît™ …wÁ»tu Ëthe huXu ƒwÂØ…qðof rð[th fhðtu y™u ‚u{™e
…wºt™u íÞS Œtu, fthý fu yu™t íÞt„Úte Ëtu …wºt™e ð]ÂØ Útþu y™u yu™tu íÞt„ ™ Ëk„r‚™u ŒqhÚte s ðsoðe. 11-16
fhðtÚte Ëtu …wºt™tu ™tþ Útþu. 5 Ëk„ fhðt ÞtuøÞ
½xtztu …ý W¥t{ su …tu‚t™t Œe™, Œw:¾e ‚Útt Œrhÿe ¿ttr‚ƒkÄw …h ŒÞt fhu Au, ‚u™tk …þw
su ð]ÂØ, …rhýt{u ûtÞfthe Au, ‚u ð]ÂØ™u ©uc {t™ðe ™rn, …ý su ûtÞ y™u …wºt ð]ÂØ …t{u Au. y™u ‚u …h{ fÕÞtý ¼tu„ðu Au. ytÚte suytu …tu‚t™wk
…rhýt{u ð]ÂØ fhu, ‚u ûtÞ …ý ©uc {t™ðtu. nu {nthts ! su ûtÞ Auðxu ð]ÂØ þw¼ RåA‚t ntuÞ, ‚uytu yu ¿ttr‚s™tu™e WŒÞ ð]ÂØ fhðe, yux÷u nu htsuLÿ !
fhtðu Au ‚u ûtÞ s ™Úte, …ý {u¤ÔÞt …Ae ½ýt™tu ™tþ ÚttÞ ‚u™u s yt÷tuf{tk ‚{u …ý Ëthe he‚u fw¤™e ð]ÂØ ÚttÞ ‚u «{týu yt[hý fhtu. nu hts™T ! ¿ttr‚™u
ûtÞ {t™ðtu. 6-7 Ëífth™thtu fÕÞtýÚte {wõ‚ ÚttÞ Au. nu ¼h‚©uc ! ¿ttr‚s™tu „wýhrn‚ ntuÞ
fux÷tf „wýÚte Ë{]ÂØðt¤t ntuÞ Au, ‚tu fux÷tf Ä™Úte Ë{]ÂØðt¤t ntuÞ ‚tu …ý ‚u{™wk hûtý fhðwk òuRyu, íÞthu „wýËk…Òt y™u ‚{the f]…t™t ytftkûte
Au. ‚tu nu Ä]‚ht»xÙ ! ‚u{tk suytu Ä™Úte Ë{]ÂØðt¤t ntuðt A‚tk „wýÚte hrn‚ Au, yuðt …tkzðtu {txu ‚tu fnuðwk s þwk ? 17-20
‚u{™tu ‚{u íÞt„ s fhtu. 8 nu …]Úðe…‚e ! ‚{u ðeh …tkzðtu W…h f]…t fhtu. nu «¼w ! ‚{u ‚u{™u Srðft
Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- nu rðŒwh ! ‚wk yt ƒÄwk þtýtytu™u {tLÞ yuðwk ‚Útt {txu fux÷tf „t{tu yt…tu. nu ™h…r‚ ! yt «{týu fhðtÚte ÷tuf{tk ‚{™u Þþ
rn‚fthe ƒtu÷u Au, …ý …wºt™u íÞsðt™e {the ®n{‚ ™Úte. ƒtfe, ßÞtk Ä{o Au «tó Útþu. nu ‚t‚ ! ‚{u ð]Ø Atu {txu ‚{thu …wºttu™u rþ¾t{ý yt…ðe òuRyu.
íÞtk s sÞ Au. 9 21-22
rðŒwh fÌtwk :- su {™w»Þ ½ýtu „wýðt™ ‚Útt rð™Þðt™ ntuÞ Au, ‚u y™u {thu …ý rn‚ƒtuÄ fnuðtu òuRyu. ‚{u {™u ‚{thtu rn‚i»te òýtu. nu
«týeytu™tk yÕ… Œw:¾ ‚hV …ý fŒe W…uûtt fh‚tu ™Úte. 10 ¼h‚©uc ! þw¼uåAf {™w»Þu …tu‚t™tk ¿ttr‚s™tu ËtÚtu rð„ún ™ fhðtu. nu ‚t‚
®™rŒ‚ Ëk„ ! ‚uýu ‚tu ‚u{™e ËtÚtu hne™u Ëw¾ ¼tu„ððwk òuRyu. ¿ttr‚s™tu™e ËtÚtu ¼tus™
suytu …h®™Œt fhðt{tk ‚Útt yLÞ™u Œw:¾ Œuðt{tk ‚í…h hnu Au, ‚u{ s fhðwk, ðt‚-r[‚ fhðe ‚Útt …hM…h «u{ ht¾ðtu, fŒe …ý ‚u{™e ËtÚtu rðhtuÄ
suytu …hM…h rðhtuÄ s„tððt™tu Ë‚‚ «Þí™ fhu Au, su{™tk Œþo™ …t…fthe fhðtu ™rn. 23-24
Au, su{™tu ËnðtË {nt¼Þkfh Au, su{™e …tËuÚte …iËt ÷uðtÚte {tuxtu y™Úto ¿ttr‚s ™tu ËtÚtu ‚hðwk y™u zqƒðwk
ÚttÞ Au, su{™u …iËt yt…ðt{tk {tuxtu ¼Þ hnu Au, su{™tu ÔÞðËtÞ yufƒeò{tk yt ÷tuf{tk ¿ttr‚ytu s ‚thu Au y™u ¿ttr‚ytu s zqƒtzu Au. ËkËth{tk
yæÞtÞ - 7 rðŒwh ™er‚ 24

Ëî‚o™ðt¤t ¿ttr‚s™tu ‚thu Au y™u Œwðo‚o™ðt¤t ¿ttr‚s™tu zqƒtzu Au. 25 rðfth, Œwü {kºte™tu rðïtË y™u Œq‚ yt îthtu òýe™u nu htò ! su ‚u™u Ët[ðe
‚tu nu htsuLÿ ! ‚{u …tkzðtu «íÞu Ëî‚o™ ht¾tu, yux÷u nu {t™Œt‚t ! ht¾u Au y™u Ä{o, yÚto ‚Útt ft{™wk Ëuð™ fhðt{tk òuztÞu÷tu hnu Au ‚u þºtw™u
‚uytuÚte ðªxtÞu÷t ‚{u þºtwytuÚte …ht¼ð …t{þtu ™rn, ftuR ¿ttr‚s™ ©e{k‚ ‚tƒu fhu Au, ƒ]nM…r‚ suðt™u …ý þt†™t yæÞÞ™ rð™t yÚtðt ð]Øtu™e Ëuðt
¿ttr‚s™™u yt©Þu òÞ y™u A‚tk ‚u™u Œw:¾ ¼tu„ððt™wk ytðu, ‚tu ntÚt{tk Íuhe fÞto rð™t Ä{o ‚Útt yÚto™wk ¿tt™ Út‚wk ™Úte. Ë{wÿ{tk …zu÷wk ™tþ …tBÞwk Ë{sðwk,
ƒtýðt¤t …thÄe™u yt©Þu „Þu÷t {]„™tu ðÄ ÚtðtÚte su{ yu {]„ðÄ™wk …t… ft™u ™ Äh™th™u fnu÷wk ð[™ r{ÚÞt „Þu÷wk Ë{sðwk, yrððufeyu fhu÷wk þt†™wk
…u÷t …thÄe™u ÷t„u Au, ‚u{ ¿ttr‚s™tu™u ‚u Œw:¾ …zât™wk …t… …u÷t ©e{k‚™u ¼ý‚h ÔÞÚto „Þu÷wk Ë{sðwk y™u yÂø™ rð™t fhu÷tu ntu{ r™»V¤ „Þu÷tu
÷t„u Au. 26-27 ™er‚ Ë{sðtu. 35-40
nu ™h©uc ! ÞwØ{tk …tkzðtu fu ‚{tht …wºttu nýtR „Þt Au, yu Ëtk¼¤e™u r{ºt‚t™wk ÷ûtý
‚{™u …AeÚte Ëk‚t… Útþu. ‚tu ‚{u yt„¤Úte s rð[th fhtu. 28 ƒwÂØ{t™ {™w»Þu ƒwÂØ…qðof …heûtt fhðe, y™w¼ð …qðof ðthkðth
ytðhŒt …h…tuxt suðe Œu. yux÷u ft{ fhðtÚte ¾tx÷u …zât …zât ÞtuøÞ‚t rð[thðe, ƒeò …tËuÚte „wý-Œtu»ttu Ëtk¼¤ðt y™u ò‚u òuR™u ‚…tË
…ùt‚t… fhðtu …zu ‚u ft{ «Út{Úte s fhðwk ™rn. ™er‚þt† f‚to þw¢t[tÞo fhðtu. yu …Ae s ‚uýu ztÌttytu ËtÚtu {iºte ƒtkÄðe. rð™Þ y…feŠ‚™tu ™tþ
rËðtÞ ƒeòu ftuR yLÞtÞ fh‚tu ™Úte yu{ Ë{sðwk ™rn, …ý yLÞtÞ æÞt™{tk fhu Au, …ht¢{ y™Úto™tu ™tþ fhu Au, ût{t r™íÞ ¢tuÄ™tu ™tþ fhu Au y™u
ytÔÞt …Ae ƒtfe hnu÷tk ft{{tk rð[th …qðof ð‚oðwk, yu ƒwÂØ{t™tu™wk ÷ûtý ËŒt[th fw÷ûtý™tu ™tþ fhu Au. nu htsuLÿ ! ¼tuøÞ ðM‚w™e Ët{„úe, sL{MÚtt™,
Au. 29-30 ½h, yt[hý, ¼tus™ y™u ð† yu W…hÚte fw¤™e …heûtt fhðe. Sð™{wõ‚
nu ™huïh ! …qðuo ŒwÞtuoÄ™u …tkzðtu «íÞu su …t…e ð‚o™ [÷tÔÞwk Au, ‚u ð‚o™™tu …wÁ»t …ý Ë{e… ytðu÷e Rü ðM‚w™tu r™»tuÄ fh‚tu ™Úte, ‚tu …Ae rð»tÞtËõ‚
ƒŒ÷tu fw¤{tk ð]Ø yuðt ‚{thu ðt¤e yt…ðtu òuRyu. nu ™h©uc ! …tkzðtu™u {txu fnuðwk s þwk ? þtýt™u Ëuð™th, rðît™, ÄtŠ{f, MðY…ðt™, r{ºtðt¤t
htßÞ…Œ W…h ƒuËtze™u ‚{u ÷tuf{tk r™Œtuo»t Útþtu y™u rðît™tu{tk …qßÞ Útþtu. y™u {Äwh ðtýeðt¤t M™une™wk …rh…t÷™ fhðwk. {tuxt fw¤™tu ntuÞ fu n÷ft
31-32 fw¤™tu ntuÞ A‚tk su {ÞtoŒt™u ytu¤k„‚tu ™Úte, su Ä{o™e y…uûtt ht¾u Au y™u su
su {™w»Þ Äeh …wÁ»ttu™tk Ëthtk ð[™tu™tk …rhýt{™tu rð[th fhe™u ftÞo Œw»ftÞo fh‚tk ÷ßò Ëuðu Au, ‚u ËUfztu fw÷e™tu fh‚tk …ý [rzÞt‚tu Au. su ƒÒtu{tk
fhðt™tu r™ùÞ fhu Au, ‚u r[hft¤ ËwÄe ÞþMðe hnu Au. {ntfwþ¤ …wÁ»ttuyu yuf™wk {™ ƒeò™t {™ ËtÚtu, yuf™tu „wó rð[th ƒeò™t „wó rð[th ËtÚtu y™u
W…Œuþu÷t ¿tt™{tkÚte òýðt sux÷wk òÛÞwk ™rn, yÚtðt òÛÞt A‚tk ‚u «{týu yuf™e ƒwÂØ ƒeò™e ƒwÂØ ËtÚtu {¤‚tk ytðu Au, ‚u ƒÒtu™e {iºte fŒe ™tþ
ð‚o™ fÞwO ™rn, ‚tu ‚u W…Œuþu÷wk ¿tt™ r™»V¤ Au. 33-34 …t{‚e ™Úte. rðît™ {™w»Þu ŒwƒwoÂØðt¤t {q¾o {™w»Þ™tu ½tËÚte ZkftÞu÷t fqðt™e
su {™w»Þ …rhýt{u …t…V¤ yt…™thtk f{o™u òýe™u ‚u™tu ythk¼ fh‚tu …uXu íÞt„ fhðtu, fthý fu ‚uðt™e {iºte ™tþ …t{u Au. ztÌtt {týËu „Šðc,
s ™Úte, ‚u yÇÞwŒÞ …t{u Au. …hk‚w su …qðuo fhu÷tk …t…™tu rð[th fÞto rð™t …t… {q¾o, ¢tuÄe, ËtnrËf y™u Ä{o¼úü {™w»Þ™e {iºte fhðe ™rn. ‚uýu ‚tu f]‚¿t,
s fÞto fhu Au, ‚u ŒwƒwoÂØðt¤t {™w»Þ™u y„tÄ ¼Þkfh ™hf{tk ™t¾ðt{tk ytðu ÄtŠ{f, ËíÞr™ctðt¤t, {tuxt {™™t, ÿZ ¼Âõ‚ðt¤t, S‚urLÿÞ, {ÞtoŒt{tk
Au. ztÌtt {™w»Þu {Ë÷‚ fhðt™tk yt A îthtu ÷ût{tk ht¾ðtk y™u Ëk…Â¥t™e hnu™tht y™u Œ„tu ™rn Œu™tht™u s r{ºt fhðtu. RrLÿÞtu™u rð»tÞtu{tk ™ sðt
ð]ÂØ™e RåAtðt¤tyu yu îthtu™wk r™íÞ hûtý fhðwk. {rŒht…t™Úte ÚtÞu÷tu {Œ, Œuðe, yu {]íÞw fh‚tk …ý ðÄthu Œw»fh Au. íÞthu RrLÿÞtu™u yr‚þÞ Aqxe {qfðtÚte
r™ÿt, yLÞ™t „wó Œq‚trŒ™u ™ ytu¤¾ðt ‚u, …tu‚t™t {w¾™tu ‚Útt ™uºttrŒ™tu Œuð‚tytu™tu …ý ™tþ ÚttÞ Au. 41-51
yæÞtÞ - 7 rðŒwh ™er‚ 25

ytÞw»Þ ðÄof ðM‚wytu WL{¥t „tÞ™e su{ yu ykÄ ÷û{e ‚tu ftuRf s Xuftýu Xhe™u hnu Au.
ftu{¤ ð]Â¥t, Ëðo «týe «íÞu yŒu¾tR™tu íÞt„, ût{t, ÄiÞo y™u r{ºttu™tu yÂø™ntuºt …t¤ðwk yu ðuŒtæÞÞ™™wk V¤ Au, Ëwþe÷‚t y™u ËŒt[hý yu
ytŒh, yu{™u rðît™tu ytÞw»Þ ðÄth™thtk fnu Au. su ftuR yLÞtÞ™u ÷eÄu þtMºttæÞÞ™™wk V¤ Au, hr‚Ëw¾ y™u …wºt «tÂó yu Mºte …hÛÞt™wk V¤ Au y™u
ƒ„zâwk ntuÞ ‚u™u ÿZ r™ùÞ …qðof LÞtÞÚte …tAwk …qðo ÂMÚtr‚{tk ÷tððwk yu W¥t{ Œt™ fhðwk ‚Útt ¼tu„ððwk yu Ä™™wk V¤ Au. su {™w»Þ yÄ{oÚte Ëk…tŒ™ fhu÷t Ä™
…wÁ»t™wk ðú‚ Au. {™w»Þ …z™thtk Œw:¾™tu W…tÞ òýu Au, …z‚tk Œw:¾{tk ÿZ ðzu …h÷tuf™t ËtÄ™¼q‚ Þ¿t, Œt™ ð„uhu f{tuo fhu Au ‚u {hý …Ae, Ä™
r™ùÞ ht¾u Au, y™u …ze [qfu÷tk Œw:¾ …Ae ƒtfe™wk ftÞo fu{ fhðwk ‚u òýu Au, ‚u fw{t„oÚte ytðu÷wk ntuðt™u ÷eÄu Þ¿t, Œt™ ð„uhu™wk V¤ ¼tu„ð‚tu ™Úte. sk„÷{tk,
yÚtoÚte ¼úü Út‚tu ™Úte. {™, ðtýe y™u f{oÚte {™w»Þ su ft{ ðthkðth fhu Au, ¼Þkfh Ítze{tk, {tuxe yt…Â¥t{tk, „¼htx™t Ë{Þ{tk y™u nrÚtÞthtu W„t{u÷tk
‚u ft{ ‚u™u ¾U[e s òÞ Au. yuÚte {™w»Þ fÕÞtýfthf f{os fhðtk. 52-55 ntuÞ ‚u ð¾‚u ӌރ¤ðt¤tytu™u ¼Þ ÷t„‚tu ™Úte. 65-67
Ëw¾fh ðM‚wytu ði¼ð™wk {q¤
{k„¤ ðM‚wytu™tu M…þo, ËntÞ Ëk…Â¥t, þt†¿tt™, Wã{, Ëh¤‚t y™u Wãtu„, RrLÿÞ r™„ún, Œût‚t, ËtðÄt™e, ÄiÞo, M{hýþÂõ‚ y™u
Ëí…wÁ»ttu™wk ðthkðth Œþo™, yu Ëðo Ë{]rÿ yt…™thtk Au. Wãtu„ …htÞý‚t yu rð[th…qðof ftÞtohk¼, yu{™u yiïÞo™wk fthý òýtu, ‚…Mðeytu™wk ƒ¤ ‚… Au,
÷û{e, ÷t¼ y™u þw¼™wk {q¤ Au. Wãtu„ …htÞý {™w»Þ {nt™ ÚttÞ Au y™u ƒúñðu¥ttytu™wk ƒ¤ ƒúñ Au, Œwso™tu™wk ƒ¤ ®nËt Au y™u „wýðt™tu™wk ƒ¤ ût{t
y™k‚ Ëw¾ ¼tu„ðu Au. nu ‚t‚ ! Ë{Úto {™w»Þu ËŒið Ëðo™t W…h ût{t ht¾ðe. Au. s¤, {q¤, V¤, ŒqÄ, nrð»t, ƒútñý™e RåAt, „wÁ™wk ð[™ y™u yti»tÄ yt
yu™t suðwk fÕÞtýfthf y™u …h{ rn‚fthe ƒeswk fþwk s ™Úte. þÂõ‚ne™ ytX™t MðefthÚte W…ðtËtrŒ ðú‚™tu ¼k„ Út‚tu ™Úte. …tu‚t™u su «r‚fq¤ ÷t„u
{™w»Þu Ëðo W…h ût{t ht¾ðe y™u Ë{Úto {™w»Þu Ä{o™u yÚtuo ût{t ht¾ðe. su™u yu ƒeò «íÞu …ý fhðwk ™rn, yt Ëðo ËtÄthý Ä{o Au y™u RåAt «{týu
yÚto ‚Útt y™Úto Ë{t™ Au, yuðt WŒtËe™ {™w»Þ™u …ý ût{t r™íÞ rn‚tðn ð‚oðtÚte yÄ{o ÚttÞ Au. þtkr‚Úte ¢tuÄ™u S‚ðtu, ËtisLÞÚte Œwso™™u S‚ðtu,
Au. su Ëw¾™wk Ëuð™ fh‚tk {™w»Þ Ä{o ‚Útt yÚtoÚte ¼úü Út‚tu ™Úte, ‚u Ëw¾ ¼÷u Œt™Úte fw…ý™u S‚ðtu y™u ËíÞÚte yËíÞ™u S‚ðwk. 68-72
Ëuððwk, …ý {qZ™e su{ fŒe yt[hý fhðwk ™rn. Œw:¾Úte …ezt‚tu {™w»Þ, «{¥t, yrðïtË fhðt ÞtuøÞ ðM‚w
™tÂM‚f, yt¤Ëw, RrLÿÞtÄe™ y™u r™ÁíËtne yux÷tytu™u rðþu ÷û{e ðË‚e Mºte, X„, yt¤Ëw, ƒefý, ¢tuÄe, yr¼{t™e, [tuh, f]‚Ιe y™u ™tÂM‚f
™Úte. Ëh¤‚tðt¤tu …wÁ»t …tu‚t™e Ëh¤‚tÚte yÞtuøÞ ft{ fh‚tk þh{tÞ Au, ytx÷tk™tu rðïtË fhðtu ™rn. su {™w»Þ yr¼ðkŒ™ fhðt™t Mð¼tððt¤tu
íÞthu ŒwüƒwÂØðt¤tytu ‚u™u yþõ‚ {t™e™u Ë‚tÔÞt fhu Au. 56-62 ntuÞ Au ‚Útt ð]Øtu™e Ëuðt fhu Au, ‚u™tk feŠ‚, ytÞw»Þ, Þþ y™u ƒ¤ yu [th
÷û{e õÞtk s ‚e ™Úte ? Ëthe he‚u ð]ÂØ …t{u Au. 73-74
su {™w»Þ yr‚þÞ þh¤, yr‚þÞ Œt™e, yr‚þÞ þqhðeh y™u yr‚þÞ {™™ fhðt ÞtuøÞ ðM‚w
ðú‚e Au, ‚u{ s su znt…ý™wk yr¼{t™ ht¾u Au, ‚u™e …tËu ÷û{e ¼ÞÚte su Ä™ yíÞk‚ füÚte {¤‚wk ntuÞ, Ä{o™wk WÕ÷k½™ fhðtÚte {¤‚wk ntuÞ
Vhf‚e …ý ™Úte. ÷û{e yr‚ „wýðt™ …tËu hnu‚e ™Úte, ‚u{ yr‚þÞ yÚtðt þºtw™u …„u …zðtÚte {¤‚wk ntuÞ, ‚u Ä™{tk ‚{u {™ ht¾tu ™rn. rðãt
„wýne™™e …tËu …ý hnu‚e ™Úte. ‚u „wý™u [tn‚e ™Úte ‚u{ „wýne™‚tÚte …ý rð™t™tu …wÁ»t, Ëk‚t™tuí…Â¥t rð™t™wk {iÚtw™, Srðft rð™t™e «ò y™u htò
rhÍt‚e ™Úte. 63-64 rð™t™wk htßÞ þtu[™eÞ Au. «týeytu™u {wþtVheÚte ½z…ý ytðu Au, …ðo‚tu™u
÷û{er™ðtË y™u ðuŒtrŒ™wk V¤ …týeÚte ½z…ý ytðu Au, Mºteytu™u yËk¼tu„Úte ½z…ý ytðu Au y™u {™™u
yæÞtÞ - 8 rðŒwh ™er‚ 26

fXtuhðtýeÚte ½z…ý ytðu Au. yÇÞtË ™ fhðtu yu ðuŒ™tu {u÷ Au, ðú‚™tu s Au, ðÄthu …z‚wk ƒtu÷ðwk yu ÷û{e™tu ™tþ fh™tÁk Au y™u „wÁ™e Ëuðt fhðe ™rn,
íÞt„ fhðtu yu ƒútñý™tu {u÷ Au, ƒtÂFf Œuþ …]Úðe™tu {u÷ Au, yËíÞ ¼t»tý W‚tð¤ fhðe ‚Útt ytí{ &÷t½t fhðe yu ºtý rðãt™t þºtw Au. 3-4
yu …wÁ»t™tu {u÷ Au, fw‚qn÷ Ëtæðe™tu {u÷ Au, …r‚™wk …hŒuþ „{™ Mºte™u {r÷™ yt¤Ë, {Œ, {tun, […¤‚t, ðt‚turzÞt…ýwk, WØ‚tR, yr¼{t™ y™u
fhu Au, Ëtu™t™u Y…w {r÷™ fhu Au, Y…t™u frÚth {r÷™ fhu Au, frÚth™u ËeËwk ÷tu¼ yt Ët‚ ËðoŒt rðãtÚteoytu™t Œtu»t {™tÞ Au. 5
{r÷™ fhu Au y™u ËeËt™u {txe {r÷™ fhu Au. 75-80 Ëw¾™e RåAtðt¤t™u rðãt õÞtkÚte ntuÞ ? y™u rðãt™e RåAtðt¤t™u
ƒnw r™ÿt fhðtÚte r™ÿt ™ S‚tÞ, ft{ ¼tu„ððtÚte Mºte™u ™ S‚tÞ, Ëw¾ õÞtkÚte ntuÞ ? {txu Ëw¾™e RåAt ht¾™thu rðãt™tu íÞt„ fhðtu y™u
$Äýtk ™t¾ðtÚte yÂø™™u ™ S‚tÞ y™u {ã…t™ fhðtÚte {rŒht™u ™ S‚tÞ. 81 rðãt™e RåAt ht¾™thu Ëw¾™tu íÞt„ fhðtu. 6
suýu Œt™Úte r{ºt™u ðþ fÞtuo Au, suýu ÞwØÚte þºtwytu™u SíÞt Au y™u suýu yÂø™ ÷tfztkÚte ‚]ó Út‚tu ™Úte, {ntË{wÿ ™ŒeytuÚte ‚]ó Út‚tu ™Úte,
¾t™…t™Úte Mºteytu™u ðþ fhe Au, ‚u™wk Sð‚h ËV¤ Au. 82 {]íÞw Ëðo «týeytuÚte ‚]ó Út‚wk ™Úte y™u Mºte …wÁ»ttuÚte ‚]ó Út‚e ™Úte. 7
nu Ä]‚ht»xÙ ! nòh Yr…Þtðt¤t …ý Sðu Au y™u Ëtu Yr…Þtðt¤t …ý ™tþ fh™th ðM‚w
Sðu Au, {txu ‚{u yt¾t htßÞ™e RåAt Atuze Œtu, fthý fu ftuR …ý ÂMÚtr‚{tk nu hts™T ! ytþt ÄiÞo™tu ™tþ fhu Au, ft¤ Ë{]ÂØ™tu ™tþ fhu Au, ¢tuÄ
Sðt‚wk ™Úte yu{ ™Úte. 83 ÷û{e™tu ™tþ fhu Au, fw…ý‚t Þþ™tu ™tþ fhu Au, yhûtý …þwytu™tu ™tþ fhu
yt …]Úðe{tk su ftkR Ëwðýo, ztk„h, sð, …þwytu y™u Mºteytu Au, ‚u ƒÄwk Au y™u ftu…tÞ{t™ ÚtÞu÷tu yuf ƒútñý yt¾t Œuþ™tu ™tþ fhu Au. 8
yuf™u {¤u, ‚tu …ý ‚]Âó Út‚e ™Úte. yt òuR™u ztÌttu {™w»Þ {tun …t{‚tu ™Úte. 84 {k„¤ ðM‚wytu
nu hts™T ! nwk ‚{™u VheÚte …ý fnwk Awk fu, òu ‚{™u ‚{tht …tu‚t™t nu hts™T ! ƒfhtk, ftkË,kw Y…w, {Ä, Íuh [qË™tÁk {ntuÁ,k …ûte, ðirŒf ƒútñý,
…wºttu{tk y™u …tkzðtu{tk Ë{¼tð ntuÞ, ‚tu ‚{u ƒÒtu «íÞu Ë{t™‚tÚte ð‚tuo. 85 ð]Ø ¿ttr‚s™ y™u …z‚e{tk ytðu÷tu fw÷e™, yux÷t ‚{thu ½uh ËŒið hntu. nu
Rr‚ ©e{nt¼th‚u Wãtu„…ðo yk‚„o‚ «ò„h…ðo{tk ¼th‚ ! ƒfhtu, ƒ¤Œ, [kŒ™, rðýt, ythËtu, {Ä, ½e, ÷tuZ,kw ‚tkƒt™wk …tºt,
rðŒwh™er‚ðtõÞ™tu Ëó{tu yæÞtÞ: >>7>> ŒÂûtýtð‚o þk¾, þtr÷„út{ y™u „tuhtu[™ ytx÷e {k„÷fthf ðM‚wytu Œuð,
-: yæÞtÞ :- 8 ƒútñý ‚Útt yr‚rÚtytu™e …qò™u {txu ½h{tk ht¾ðe. yu{ {™wyu fÌtwk Au. 9-11
Ëns þºtw nu ‚t‚ ! nwk ‚{™u yt Ëðtuo¥t{ …wÛÞfthf y™u {k„¤ŒtÞe ðt‚ fnwk Awk fu,
Ëßs™tuÚte {t™ …tBÞt A‚tk su {™w»Þ yr¼{t™ hrn‚ hne™u …tu‚t™e ft{, ¼Þ y™u ÷tu¼Úte Srð‚™u {txu …ý fŒe Ä{o™tu íÞt„ fhðtu ™rn. 12
þÂõ‚ «{týu ft{ fhu Au, ‚u Ëí…wÁ»t™u ‚íft¤ Þþ «tó ÚttÞ Au, fthý fu yrð™tþe™tu yt©Þ
«ËÒt ÚtÞu÷t Ëßs™tu Ëw¾ yt…ðt Ë{Úto Au. 1 Ä{o r™íÞ Au y™u Ëw¾ Œw:¾ yr™íÞ Au, fu{ fu Sð r™íÞ Au y™u ‚u™t
ƒeòytuyu yz[ý ™t¾e ™ ntuÞ A‚tk su {™w»Þ yÄ{oÚte {¤‚t fthýY… yrðãt y¿tt™ yr™íÞ Au. {txu ‚{u yr™íÞ™tu íÞt„ fhe™u r™íÞ
yÚto÷t¼™tu íÞt„ fhu Au, ‚u {™w»Þ sw™e ftk[¤e™tu íÞt„ fh™th Ë…o™e su{ ðM‚w{tk r™ct ht¾tu y™u Ëk‚wü hntu. fthý fu Ëk‚tu»t yu {tuxtu ÷t¼ Au. 13
Œw:¾Úte {wõ‚ ÚtR™u Ëw¾uÚte r™ÿt ÷u Au. 2 swytu {ntƒ¤ðt™ y™u {nt™ {rn{tðt¤t htòytu …ý Ä™ÄtLÞÚte
yËíÞ ƒtu÷e™u rðsÞ {u¤ððtu, htò …tËu [tze ¾tðe y™u „wÁ yt„¤ ¼hu÷e …]Úðe W…h htßÞ fhe™u ‚u htßÞtu ‚Útt rðþt¤ ði¼ðtu™u Atuze {]íÞw™u
r{ÚÞt yt„ún fhðtu, yu ƒúñníÞt fhðt ƒhtƒh Au. R»Þto fhðe yu ¾hu¾h {]íÞw ðþ ÚtÞt Au. 14
yæÞtÞ - 8 rðŒwh ™er‚ 27

nu hts™T ! Œw:¾ ðuXe™u {tuxtu fhu÷tu …wºt …ý {hý …t{u Au, ‚tu {™w»Þtu su ƒútñý r™íÞ ÞtuøÞ Ë{Þu M™t™ ËkæÞt fhu Au, r™íÞ s™tuR Äthý fhu
‚u™u W…tze™u …tu‚t™t ½h{tkÚte Œqh ÷R òÞ Au, ‚uytu fuþ Aqxt {qfe™u fÁý Au, r™íÞ ðuŒtæÞÞ™ fhu Au, …r‚‚™t yÒt™tu íÞt„ fhu Au, ËíÞ ƒtu÷u Au y™u
Mðhu hzu Au, …ý …Ae ‚u™u ftü™e su{ r[‚t{tk ™t¾e Œu Au. 15 „wÁ™e Ëuðt fhu Au, ‚u ƒúñ÷tufÚte ¼úü Út‚t ™Úte. 25
{hý …t{u÷t {™w»Þ™wk Ä™ ƒeòu {týË ¼tu„ðu Au, ‚u{ s …ûteytu y™u su ûtrºtÞ ðuŒ™tu yÇÞtË fhe, yÂø™ntuºt fhe, Þ¿ttuÚte Œuðtu™kw …qs™ fhe
yÂø™ ‚u{™t þheh™e Ët‚ Ät‚wytu™u ¾tR òÞ Au, ‚u {h™th ‚tu …wÛÞ ‚Útt ‚Útt «ò™wk …t÷™ fhe „tÞ y™u ƒútñý™u {txu þ†Úte nýtÞ Au yÚtðt Ëk„tú {{tk
…t… yu ƒÒtuÚte ðªxtR™u ‚u{™e ËtÚtu …h÷tuf{tk òÞ Au. 16 «tý r™åAtðh fhu Au, ‚u …rðºt r[¥tðt¤tu ÚtR™u Mð„o{tk òÞ Au. 26
nu ‚t‚ ! V¤Vw÷ rð™t™t Ítz™tu su{ …ûteytu íÞt„ fhu Au, ‚u{ su ði~Þ ðuŒtæÞÞ™ fhe, ÞtuøÞ Ë{Þu ƒútñýtu, ûtrºtÞtu ‚u{ s ytr©‚tu™u
¿ttr‚s™tu, M™urnytu y™u …wºttu {h™th™t Œun™u Atuze™u …tAt ð¤u Au. 17 Ä™™tu rð¼t„ yt…e y™u „tno…íÞ, ytb™eÞ ‚Útt ŒrûtýtÂø™ yt ºtý
yÂø™{tk ™t¾u÷ …wÁ»t™e …tA¤ ‚u™wk fhu÷wk f{o òÞ Au, {txu …wÁ»tu yÂø™™tu …wÛÞ …rðºt Äw{tztu Ëwk½e ¾tur¤Þwk Atuzu Au, ‚u Mð„o{tk rŒÔÞ Ëw¾tu
«Þí™Úte Äehu Äehu Ä{o™tu Ëk„ún fhðtu. yt ÷tufÚte W…h hnu÷t Mð„oÚte ‚Útt ¼tu„ðu Au. 27
yt÷tuf™e ™e[u …t‚t¤{tk {nt™ ykÄ‚tr{Ëú ™t{™wk ™hf Au. ‚u ™hf RrLÿÞtu™u su þwÿ ƒútñý, ûtrºtÞ ‚Útt ði~Þ™e y™w¢{u ÞÚttÞtuøÞ Ëuðt fhu Au, yu
{nt {tun fh™tÁk Au, yu{ òýtu. nu hts™T ! h¾u ‚{™u yu ™hf {¤u. 18-19 ƒútñýtrŒ Ëk‚wü ÚtðtÚte Œw:¾hrn‚ ‚Útt …t…hrn‚ ÚttÞ Au y™u Œun íÞt„
{thtk yt ð[™ Ëtk¼¤e™u ‚{u òu ‚u Ëðo Ë{sðt Ë{Úto Útþtu ‚tu ‚{u …Ae Mð„o{tk Ëw¾ ¼tu„ðu Au. 28
{™w»Þ÷tuf{tk W¥t{ Þþ …t{þtu y™u ‚{™u yt ÷tuf{tk ‚Útt …h÷tuf{tk ¼Þ ÞwrÄÂch™u htßÞtË™ …h ƒuËtzðt {txu rð™kr‚
Útþu ™rn. 20 yt {U ‚{™u [thu ðýo™tu Ä{o fÌttu. ‚u fnuðt™wk ‚{u yt fthý Ë{òu fu,
nu ¼th‚ ! ytí{t yu yuf ™Œe Au, ‚u{tk …wÛÞ yu ytuðthtu Au, ƒúñ ‚u™wk …tkzw…wºt ÞwrÄÂch …]Úðe…t÷™Y…e ûttºtÄ{oÚte ¼úü ÚtÞt Au, {txu nu hts™T !
Wí…Â¥tMÚtt™ Au, ÄiÞo ‚u™t rf™tht Au y™u ŒÞt ‚u™t ‚hk„ Au. su …wÛÞf{oðt¤tu ‚{u ‚u™u htsÄ{o{tk òuztu. 29
…wÁ»t ‚u{tk M™t™ fhu Au,(…tu‚t™t ytí{t MðY…™u ytu¤¾u Au) ‚u …rðºt ÚttÞ Ä]‚ht»xÙ ƒtuÕÞt :- nu ËtiBÞ ! ‚wk {™u r™íÞ ytðtu ËíÞ W…Œuþ yt…u Au.
Au. r™íÞ ÷tu¼ hrn‚ ÂMÚtr‚ yu s …wÛÞ Au. 21 {™u …ý {™{tk ÚttÞ Au fu ‚wk {™u fnu Au ‚u{s fÁk, …tkzðtu «íÞu {™u n{uþtk yuðe
ft{ ‚Útt ¢tu Ä Y…e {„hðt¤e y™u …tk [ $rÿÞtu Y …e s¤ðt¤e ƒwÂØ ÚttÞ Au, …ý ŒwÞtuoÄ™ {™u {¤u Au y™u ‚u ƒÄwk Vhe òÞ Au. 30-31
ËkËth™Œe{tk ‚{u ÄiÞYo …e ™tift™tu yt©Þ fhe™u sL{trŒ Œw:¾™u ‚he òytu. 22 Œið™wk Ët{ÚÞo
ftuý Œw:¾e ÚttÞ ™rn ? ftuR …ý «týe Œið™u ytu¤k„e þfu ‚u{ ™Úte. {™u ‚tu ÷t„u Au, Œið yu s
fÞwk ftÞo fhðwk y™u fÞwk ™ fhðwk, yt ËkƒkÄ{tk su {™w»Þ ¿tt™{tk, Ä{o{tk, Ët[wk Au y™u …wÁ»ttÚto ‚tu r™Útof Au. 32
rðãt{tk y™u ðÞ{tk ð]Ø yuðt …tu‚t™t ËkƒkÄe™u {t™ yt…e™u ‚Útt «ËÒt fhe™u Rr‚ ©e{nt¼th‚u Wãtu„…ðo yk‚„o‚ «ò„h…ðo{tk
…qAu Au, ‚u ftuR rŒðË {wkÍt‚tu ™Úte. 23 rðŒwh™er‚ðtõÞ™tu yü{tu yæÞtÞ: >>8>>
ÄiÞoÚte rþ&™ ‚Útt WŒh™e hûtt fhðe, ™uºtÚte ntÚttu ‚Útt …„tu™e hûtt
fhðe, {™Úte ytk¾ ‚Útt ft™™e hûtt fhðe y™u f{oÚte {™ ‚Útt ðtýe™e hûtt
fhðe. 24 >> Rr‚ rðŒwh ™er‚ Ë{tót >>