Вы находитесь на странице: 1из 338

,

1(7) / 2014

2014

27-1(051)
86.37
38

. 200 8 2012 .

:
,

:
. ., .
(),

:
. . , . ;
. . . ;
. . . ();
. . . ;
- . , . . ;
- . , . . ;
- , . . ;
. . , . . ;
. . ; . . ;
. ., . . .
( )

:
. . . . ;
- . , . . ;
- . , - , . .

-
http://epds.ru/bulletin
ISSN 2224-5391

, 2014

EkatErINburg thEologIcal SEmINary

BULLETIN
OF THE EKATERINBURG
THEOLOGICAL SEMINARY

Issue 1 (7)/2014

Ekaterinburg 2014

UDC

27-1(051)
H57
Editorial board
Editor-in-chief:
archpriest Nikolay maleta,
Vice-rector
Managing editor:
archbishop of kurgan and Shadrinsk
Prof. constantine (goryanov),
Prorector

Members of the board:


Prof. olga b. akimova; Prof. oksana E. Sheludyakova;
Docent archpr. Petr mangilev; archpr. Sergey alexeev; Fr. moisey (Pilats);
Docent Dmitry I. makarov; Docent anna V. mangileva;
Pr. constantine Pavluchenko;
Sergey y. akishin; Nadezhda S. karimova;
Pr. John Nikulin (Senior secretary)
Reviewers:
marina yu. Nechaeva,
Docent Irina V. Pochinskaya,
Professor Natalia yu. Sukhova

The academic journal issued by Ekaterinburg Theological Seminary publishes materials


and research articles on theology, church history and related disciplines, extracts from the
protocols of the seminary academic council meetings, reviews and comments on the diploma
papers of the seminary students, reviews and bibliographical notes on new research in the area
of theological studies. The journal is addressed to teachers and students of religious schools,
historians, theologians, philosophers and all those interested in the above mentioned topics.

Site: http://epds.ru/bulletin
ISSN 2224-5391

Ekaterinburg Theological Seminary, 2014


. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

700-

, , .
( 700- ). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
(), . , , (, ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
. . -
, - - (XIVXVIII .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51

I.

(), .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77

(), . :
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
. . XVIXVIII . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .115
. . , . . , ( ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .131
. . XVV .:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .142
. . : ( ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .151

. . : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .164

, .
XX XXI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .182

II.
. . . Procliana
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .191
,
. . ( . . ) (.
., . . . . ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .215

III.
2012/2013 . . . . . . . . . . . . . . .242
2012/2013 . . . . .243

2006/2007 . . . . . . . . . . . . .250
2006/2007 . . . . . 253

IV. ,

, . . .: Jennifer Wasmuth. Der Protestantismus
und die russische Theologie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .295
. . . .: Plested Marcus. orthodox readings of aquinas .301
, . . .:
XVIII . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .308

V.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .314
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .319
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .331

CONTENTS
list of abbreviations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

TO 700TH ANNIVERSARY OF ST. SERGIUS OF RADONEZH


Constantine (Goryanov), Archbishop of Kurgan and Shadrinsk. and then
Sergius arises (to 700th anniversary of Sergius of radonezh, the great Saint of
russian land) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Macarius (Veretennikov), Archimandrite. St. Sergius, hegumen of radonezh,
and the monastery founded by him (history, traditions and present days) . 30
Smulov A. M. Spiritual bonds of the heads of The holy trinity lavra of st.
Sergius, transfiguration of the Saviour Solovetsky monastery and JosephVolokolamsk monastery (fourteenth to eighteenth centuries) . . . . . . . . . . . . 51

I. RESEARCH ARTICLES
thEology and PhiloSoPhy
Methodius (Zinkovsky), Hieromonk. The term and its use in
theology . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
hiStoRy oF ChURCh and aRChEogRaPhy
Petr (Gaidenko), Hieromonk. cyril of turov and his time: observations and
comments . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
Sergey V. Sokolov. biblical forefathers of the russian people in the representation
of 16th18th centuries authors . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .115
Valeria A. Esipova. manuscripts that belonged to k. N. Evtropov, kept in The
Department of manuscripts and books of the Scientific library of the tomsk
State university . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .131
Elena M. Galchenko. Subject center-stamps on the ukrainian book bindings
in the 16th18th centuries: typology and attribution . . . . . . . . . . . . . . . . . . .142
Tatiana F. Volkova. a contribution to the question of the book collections
belonging to Those rural old believers who lived in lower Pechora area: The
chuprovs kin (based on the Data bank Pechora knizhnost) . . . . . . . . . .151
Alexey I. Chyorny. on the question of the youth as an object of church care:
an approach of The catholic church in germany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .164

ChURCh EdUCation and thEology


Marek Lawreszuk, priest. The organization of the orthodox religion teaching
in Poland in the late 20th early 21st centuries . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .182

II. PUBLICATIONS
Alexey G. Pernbaum. two little known sermons by St. Proclus of constantinople on Easter and Pentecost from the b. marx Procliana . . . . . . . . . . . .191
We know really well-known researcher of liturgics, our teacher a. a. Dmitrievsky (some letters from kiev inhabitants to a. a. Dmitrievsky) (introd.,
publ. and comments by Natalia Yu. Sukhova) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .215

III. ACADEMIC LIFE


The chronicle of the scientific life of the Seminary for the 2012/2013 academic
year . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 242
reviews and comments on the diploma papers in the academic year
2012/2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .243
SEMinaRy aRChivE
Protocols of the meetings of the Scientific council for 2006/2007 . . . . . . .250
reviews and comments on the diploma papers in the academic year
2006/2007 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .253

IV. REVIEWS, ANNOTATIONS AND BIBLIOGRAPHY


reviews . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .295

V. ANNIVERSARIES
The anniversary of Irina V. tveryakova . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314
The anniversary of Irina V. Pochinskaya . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 319
about the authors . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .331

Pg

Patrologiae cursus completus. Ser. graeca / ed. J.-P. migne.


P., 18571866. t. 1161.

cPg

clavis Patrum graecorum. Vol. 14 / cura et studio m.


geerard. turnhout: brepols, 1983, 1974, 1979, 1980; Vol. 5 /
cura et studio m. geerard et F. glorie. turnhout: brepols,
1987.


. . .
, 1892. . 1.

. ., .,
1968. . 1.

(. )

( ) (. -)

(. )

(. )

(. )

- (. )



(. )

(. -)
11

(. ,
. -)

. . / .,
18461921. . 124; .; ., 19491994. . 2539. ., 1995.
. 41.


(. )


(. -)

, . ., 18721927. . 139.

. ., 1974.

-
(. -)

- (. -)


(. )

. , 18601917,
1997.

(). . / .,
1934. . 1.


. (. )

.
., 18461848, 18581918.

. . 1(7). 2014, 1329

700-

()


( 700-
)
:
,
!
( . . )

,
, .
: , ,
700 , - .

,
, , 700- (), 2014

13

()

2014 . , .
, , ,
, . ,
, .
. . , 100 :
, : XIV ., , ; ,
, XIV .,
, 1.
, , .
, . ,
, . -
, ,
. ,
,
.
, ,
,
- , . , ,

, . .
, , , - ,
. , , . . // . . .: , 2000. . 309.
1

14

.
,
.
: , , .
.
, , , . ,
.
, , . ,
. , .
.
. , ,
. ,
: . , ,
,
, , , , , ,
2.
,
. . , . ,
, ,
,
, , .
2

. : . ., 2002. . 55.

15

()

? , ,
, ,
, , , .
, .
,
. : ,
,
.
,
, , , 3.
,
. , -,
, , . , . ,
:
, .
.
.
,
, .
, ,
, , , , .
, .
, . .
, , / . . ().
., 2005. . 159.
3

16

.
,
,
, ,
, , .
, , - . , ,
, . ,
, , ,
, ,

, ,
, .
: , !4
,
, , ,
. ,
, , ,
.
, , , , ,
,
,
, 5.
4
5

. . . ., 1990. . 7.
. . 152.

17

()

,
, , , ,
, . , ,
, , , . ,
,
, , ,
. , , , . ,
, ,
, -,
, , ,
, , , ,
.
, . . , 6. , .
. . , , ,
, . , ,

, : , ( 8. 32).

, .
6

. . . ., 1991. . 235.

18

: , , ,
.
, .
,
. ,
7.
, ,
. : ,
, . ,
(). , ,
. - , , ,
, ,
. , .
,
, , , , , . ; ,
, ,
8. , ,
. , ,
, . , , , ,
, -
- .
7
8

. . . ., 2001. . 187.
. . ., 2008. . 168.

19

()

, ,
. ,
,
.
,
, .
, ,
. , , , ,
, . , , ,

, .
,

. ,
, .

. , , ,
. .
?
,
: .
.
, ,
. . . ,
, , , .
, 20

, . ,
, , . . ,

,
.
, 1379 .,
, ,
. , . ,
, , .
,
. , .

, , , , . ,
, , ,
, XIV ,
.
. , 1340 .,
, .
.
, .
, , ,
, , , 21

()

, 9.
, , , , , ,
, . ,
;
, , : , ( 10. 34). , .
, , ,
. , , ,
. ,
.
, , .
.
.
, , ,
, ,
. , ,
. ,
, , ,
10. ,
, , ,
, , , , . ,
, ,
, , 11.
. // . 1892. 11.
10
(), . . ., 1999. . 7.
11
. 2 . ., 1904. . 10. . 237.
9

22

, , , .
: ( 26. 28;
14. 24; 22. 30).
, . , , . ,
, , ()12.

,
,
. . , ,
, , ,
. :
, ,
13. , ,
, , ,

.
,
. , . /
. , 1982. . 27.
13
. . - . . , 1991.
12

23

()

,
, , , ,
- . ,
( . cognition , ) , ,
, , , , , , -
, . ,
.
, , , .
,
( ), .
: , . , ,
, .
, , , . ,
. , ,
: , ,
, 14.
, .
, , , .
, , , .
, ,
14

. . . . ., 2003. . 54.

24

-, , , 29 (11 ) 1919 .,
. , ,
, , , ,
180 . 35
5000 , ,
.
2 ,
, , , 15.
, . ,
.
, , , , .
, ,
: ,
. .
, .
. .
. ,
.
, -.
,
, : . ., . // .
. .: , 2006. . 323.

15

25

()

, ,
.
,
: ! !
,
. , , . ,
.
, . , , , ,
, ! ! ?
?
, ,
? , ! ,
16. ?

, , .

. , ,
, , . , ,
.
700-
, , ,
- , ,
,
, . 16

26

. . 54.

. ,
,

.
, , ,
.
! ,
.
, , .
, , , . , ,
.
. --
, - !
, , ,
, , ,
.
-
, , , . ,
XX ,
, ,
, . . 500- : ,
, :
, ,
, ,
, ,
, 17.
, , , , . , ,
17

. . . 308.

27

()

, ,
,
. . ,
600-
: .
, , , , . ,
, , , , , , . , ,
. , ,
. - . , . , ,

. , ?
, - 18.
, 700-
, , . , , , , ,
. ?
, , . ,
. ,
. , ,
,
, .
, , , , ,
, , , , ,
18

// . . . ., 1991. . 526.

28

, ,
. ,
.
-;
,
, ,
, , 19. ,
,
.
.
, !

19

/ . . . ., 2005. . 443.

archbishop constantine (goryanov)

(to 700

tH

aNd tHEN SErGiUS ariSES


aNNiVErSarY oF SErGiUS oF radoNEZH,
GrEat SaiNt oF rUSSiaN laNd)

This historiosophic article reflects on the role and significance of St. Sergius in
the history of rus and russia, his spiritual feat and its impact on our history.
The author tries to consider the personality of the great saint of the russian
land from different sides.
Keywords: St. Sergius of Radonezh, holy Rus, 700 years since the birth of St. Sergius, the holy trinity- St. Sergius lavra.

. . 1(7). 2014, 3050

()

, ,
(,
)*
,
.
: , 700
, - .

-
: , , , . , .
.

. , .
.
, .
, . . , 13401440 , 150 . . . ,

, XXII
.
*

30

(), 2014

, ,

: , , ,
1. .
, ( 1392; . 25 .).
IV 2, . ,
, ,
. , .
, , , .
.

3 1314 .
,

, .
40- ,

(I .; . 11 ). 30- , , .

. ( 1353; . 1 )
,
3. 7 1337
. . //
. . .: , 2000. . 317.
2
. . . 3: XIII-, XIV-
XV-. ., 1858. . 313.
3
.: . .
- (- ) // . 1972. 9. . 7274.
1

31

()

, . , 1337
.
, .
-
- , ,
4.

, . :
, . .
, .
.
( 1389; . 19 ).
, ,
, , .
,
. 1380
,
. ,
,
.
- .
,
. 1389 . :
., .
- ( ) // . -
, 2002. . 2. . 1015.
4

32

, ,

(): []
, 5.

. ,
,
.
.


, .
(13541355; 13621376) , .

. .
( 1406; . 16 .)
( 1385: . 12 .) 6.
,
, ( 17. 2627)
. .
500- . .
(1378; .
12 .), ( 1396; . 26 .) : 40- IV : -
XIVXVI . .; .,
1950. . 36.
6
.: . . 2. ., 1908. . 6. . 243270.
13901405 , ( . . . . 1:
. ., 1998. . 4849. . 40).
5

33

()

40- ; 20-
, ,
,
, . . , .
IV ,
,
.
.
, 10
.
, , , . , - IV .
,
7.

. - -
-. , -, . . -. . - ,
8. , ,
IV , .
. 1385 ., . . . . 311312.
. . . . 1:
VII . . ., 1987. . 124.
7
8

34

, ,


, ( 1402)
.

.
1374 ( 1410)
,
.
; ,
9.
.
. 1363 .
. .
10.
( 1426; . 17 .) ( 1385;
. 6 ). -
: ( 1395; . 13 )
- . - ,
, -.
, , , ( 1407; . 3 .) ; ( 1393; . 4 ) .
. . . .
, 2012. . 15.
10
. . //
. 2005. , 2006. . 180189. . :
, . , 1875. . 4.
9

35

()

.
. . ,
.
,
, , ,

11.
, ,
. ( 1392; . 11 .), ( 1404; . 1 .). ( 1406; . 14 ) ,
,
( 1427; . 9 ). , , . -
.
(1412; . 7 .)
12: , , ,
13.
(1375; . 20 ). ,
, .

, ( 1426; . 17 .), . -: , ,
, .
.
. // .
. / . . . . ., 1996. . 174.
12
. ., 2007. . 187, 200.
13
. . 186187.
11

36

, ,

25 1392 78 .

. , , ,
, ,
, , 14.
, ,
, , ,
, 15. ,
-, (; 1357; . 14 .). ,
, . ( 969;
. 11 ). .
. XV . 1408 .
() ,
16. , ,
, :
, , . . . . . 1: . . 279;
, , , . ., 1997. . 257.
15
. ., 1979. . 3. . 523524.
16
. ., 2001. . 6. . 2. . 33; . ., 2005. . 20. . 227;
, . . 9. . 1: ,
1622. ., 1914. . 29032904.
14

37

()

, 25 1411
17.
, ( 1419)18. ,
, ,
25 1412 , 20- 19.
1418 ,
, 20 ,
, : ,
20
, , ,
. , , , .
.
14061410 21.
, 1422 ,
. (XV .; . 4 )
. . XV . ., 2001. . 113.
- .: . .
// . , 2008. . 17. . 55. : 12 (
), 14 ( . .
// . 2010. ., 2011. . 38).
19
:
( . . //
. . ., 2009. 1 (35). . 74).
20
. . . . 1: . . 286.
21
. . 98.
17
18

38

, ,

, , ,
.
.
22.
: , , ,
, , , , , , .
, , ,
, ,
23.
, , ,
,
: ( 17. 21)24.
, , , ,
: , , ; ,
, 25.
, 26.
27.
. . . . 1. . 124.
. : (), .
// . ., 1989. . 29. . 227.
24
.
25
.
26
.
27
. . . . 2. ., 1903. . 72.
22
23

39

()

, , 1448 .
,
(1483; . 12 .). ,
, ,
, , . 28.
. , ,
40- XV , 29. ,
.
, , 1422
. 1448 30.
, , . 40- XVII
() .
XVXVII
. 1646 . 1586
1589 :
.
,
. . . ., 2010. . 89.
. . . . 44. , 40- XV ( . .
// . ., 2007. . 58. . 290310).
30
. . . . 43.
28
29

40

, ,

, 31.
, 32. XV 33. XVII
1689 , , .
,
, :
, , 34.
(), XVII
, . 2- 6- :
, , ,

,
35.
, ,
.
14381439 - ,
.
. //
. ., 1851. . 10. . 3; . . . . 1:
. . 459460.
32
. . . ., 22008. . 103.
33
. . // .
., 1989. . 2. . 2. . 321.
34
. ,
. , . - . , 1903. . 105109.
35
(), . // .
. ., 2002.
2 (32). . 172. .: . // . .,
2001. 2 (28). . 166.
31

41

()


. ,
, .
,
.
. , 2014
575 .

. 1521
, ,

36.
,
. 1552
.
37.
XVI ,
. 1561
, (15611564).
()
, , , ,
38. , ( 1563; . 30 .), , 39.
(), . ,
, // . ., 2001. 2 (28). . 126127;
. . ., 2006. . 235236.
37
(), .
. 235.
38
(), . . . 413421.
39
(), .
, // . -
, 2002. . 361368.
36

42

, ,

1585

.
- : 7093-, 25 ,
<> <> <> <>
7064-40.
: 7093 (1585) 25
, ,
, 41.
, XVII
42.

, 16- - . 43. , ,
,
.
, , , , 44.
. ., 1965. . 29. . 218. , :
,
, , , , , ,
, .
(. ., 1978. . 34. . 199).
41
, . . ., 1881. . 13.
42
(), . , //
. ., 2009. 2 (55). . 156162.
43
(), . - . . - , 2008.
44
. . //
40

43

()

1618 . , , ,
( 1645) ( 1633) .
,

45. ( 1633; . 12 ). , .
1654 ,
() . XVII , 300- 46, . 1678
,
47.
IV - .
. , ( 1515; . 9 .),
. , 2008. . 8485.
45
. . 1 1618 . 1620- . // .
., 1998. . 100108.
46
. . .
, 2006. . 23.
47
. , , ,
, , 1648,
, ,
, , 1710. , 1854. . 397.

44

, ,

, - , 48.
, .
XVII , 1641
1097 . , - .
,
, .
- 16411643
, , , , ,
. ,

. 200- , 1592 , 600 ,
49.
.
. 1742
50. 1814 --

51.
. . ,
, // . 1847. 7. . 4; //
. ., 2000. 2 (24). . 136145.
49
. . .
. 26. .: . 100
XVI - . ., 1997.
50
. . ., 1867.
51
.
48

45

()

1744 , ( 1761), .
XVIII , (; 1812), - .
,
.
: (14611464; 1475) (15391542; 1555)52; I ( 1970) ( 1990).
-
(; 1882) (; 1819), 1814 - .
-
XVI , ,
XV, .
(), ,
. 53.
- - .
1892 500- , ,
, .
, , - . 10 1919 - . 2 3 ,
54. 20 1920
- -(18141870). ., 1879.
52
(), . // . ., 2006. 1 (45). . 308313.
53
.: . . . . ., 2010.
54
(), . - . 38.

46

, ,

,
. 55.
, .
, ,
, ,
,
, 56.
1946 .
I,
57. 1946 (), 58.
(; 19541957), (19711990).
: , , , , .
1981
59. (; 1981). , ,
.
60.
600- 1992
(), . - . 9697.
. . 9899.
57
I
. 19451953 . ., 2009. . 1. . 68.
58
(), . //
. ., 2001. 1 (27). . 116124.
59
. : , .
// . 1981. 10. . 1719.
60
(), .
. 233.
55
56

47

()

( . 1337; . 18 .).
, :
, , , ,
, 61; , , , ,
,
, , , 62.
, . ( 1394; . 28 .)63, ,
, . :
, , ,
64. ,

65. :
,
66.
25 (
)67, 5 68,
-,
// . ., 2005. . 38.
// . . 48.
63
, , .
, 1874.
64
// . ., 2002. . 2. . 490491.
65
// . . 497.
66
. ., 2008. . 2. . 497.
67
. ., 2003. . 698722.
68
. ., 1988. . 1. . 285309.
61
62

48

, ,

( 290303; . 7 .),
(. 24 .)69.
, . 16 -
.
, , . .
70.
( 1867; . 19 .), - XIX , ,
, , ; , ;
, ,
; ,
, ,
, , ,
, 71.
, .
,
, .
.
,
. ,
,
.
. ., 2002. . 3. . 4859.
26.08.09; . 215.
71
, . . . 3: 18371850.
- , 2009. . 127.
69
70

49

()

, , , , ,

.

archimandrite macarius (Veretennikov)

St. SErGiUS, HEGUMEN oF radoNEZH, aNd tHE


MoNaStErY FoUNdEd bY HiM
(HiStorY, traditioNS aNd PrESENt daYS)
This review article examines the role of St. Sergius and the monastery founded
by him from historical perspective, in the context of russia and russian
church history.
Keywords: St. Sergius of Radonezh, 700th anniversary of St. Sergius of Radonezh,
the holy trinity- St. Sergius lavra.

. . 1(7). 2014, 5176

. .

, (XiVXViii .)
: . (- ), . , (- ),
. (- ).

. , , , .
: , , , , , ,
- .

, XIVXVI ., XVIII .,
- , - -
- , .
, () . , , ,
,
. . , 2014

51

. .

,
., .
, . ,
(),
. (),
- . (), . . , . . , . , . . , . . , . . , . . .
,
. , , (,
.) .

.
, , ,
. . 1, 1855 . .
. . : ,

, , ,
, 2.
, -

: .
.
.
. . . ., 1855.
. : . . . ., 1999 // .
url: http://www.booksite.ru/fulltext/phiv/aida/index.htm ( : 08.02.2014).
1
2

52


, ,
,
, 3.
,
. .

, ,
- , -
- .
, . . . . . 4
, ,
. <> ,
.
( ) , .
. . ,
, . . ,
. , .
,
, .
, ,
. , ,
, . 8. 6.
// .ru. url: http://days.pravoslavie.ru/rubrics/canon155.
htm?id=155 ( : 08.02.2014).
4
. . . . 75 //
. url: http://lib.eparhia-saratov.ru/books/10k/
kontcevich/kontcevich1/22.html ( : 08.02.2014).
3

53

. .

,
, .
, () -
( , ), -
- .
:
: (. )
(. III , )
- (. ) - (. ),
: (. ) (,
, )
(. ) -
(. ).
, ? -, , . , - () , ,
. -, ,
: , ,
( 28. 19) :
,
( 13. 47).

(), , , , .
,
. 54

,
, .
,
.
-
. , , : , ; ;

5; ,
.
.
,
, .
( ) :
, 6.
, .
,
.
. , .
,
,
. .
, , , .
-[] . . / 4- , 1887/8 . //
. . 172. 396. 8. . 18, . 13 .
6
, // , . . ., 2008. . 516.
5

55

. .

- .
. ,
. , (
).
. . :
,
<> : ,
7.
, , , . , 8. .
, .
, .

. .
, . , , ,
, , ,
, . , . , , , ,
,
. ,
, 9. ,
7
8
9

. 521.
. . . 69.
. : .

56

, 10.
, , ,
. . ,
. ,
. . ,
, .
, .
11.
. , 12.
, , , ,
, , 13.
. . :
?,
:
? ( 1. 46). , .
, ,
. ,
, 14.

. . , 15.
10
11
12
13
14
15

. 524.
. . 522.
. . 529530.
. . 531.
. . 549.
. . 551.

57

. .

. . , .
, .
,
, , -
;
-
:
16.
, 1752 .,
105 . 17, , .
,
- , . 50 , , , 40 . , - 18.

, . ,
, , .
, .
, 1370 ., - . III,
, .
( ),
. 1379 . .
, .
. .
- . , , ,
, , 19.
. . . 52.
-[] . . 66, . 37 .
18
. . . 68.
19
, //
16
17

58

, , :
, ; ,
, ,
20.
.
,
<> , <> 21.
:
:

. ( 1383), ( 1390)
22.
:
,
, 1383 . 23. 24.

:

,
, . . ., 2008. . 797.
20
. . 798.
21
.
22
. . ., 1893 // -. url: http://novartel.ru/restor.htm ( : 08.02.2014).
23
. Dormition monastery of St. Simon // url: http://virginhram.ru/hram/m/mo/mo_su_mo.html ( : 08.02.2014).
24
, , // - .
url: http://pafnuty-abbey.ru/pafnuty_of_borovsk/?pg=pafnuty_of_borovsk_page_2 (
: 08.02.2014).

59

. .

25. . , , .
. . , . , 1377 . . , .
.
26. ,
, ,
. , , , , . ,
, , , 27. . ,
, ,
. ,
, , ,
. , , .
, :
, , , ,
28.
, (1397 .) -
. . ( 1427), . () 29,
, , . 803.
. . 801.
27
(), . -
. 13971893 . // - - -. url: http://www.kirmuseum.ru/issue/
article.php?ID=2179 ( : 08.02.2014).
28
.
29
.
25
26

60

, . . . , .
. , . ,
,
.
. , , ( . ) ( ,
). 30.
,
, ,
. , ,
- , , (. . . .)31.

. . - , .
32.

-
1478 1482 ., ,
. .
- ,
<> , , . , 33. :
. . . 7778.
-[] . . 148, . 78 .
32
. . . 78.
33
, //
, 30
31

61

. .

,
34;
. (14081431). ,
:
, , , , .
.
,
35.
,
, ,
, . <>
, ,
36.
, ,
, ,
37; ( .
) 1429 . . ,
.
, . . . (14291435) .
(1436 . ) : 1) , , . . , 2)
. . .
. . ., 2008. . 601.
34
, //
, . . ., 2008. . 265266.
35
, . 601602.
36
. . 602.
37
, , ( 500- ). - , 2003. . 13.

62

, . ,
1436 . ,
,
.
38, - .
, , XIV .,
1353 .39 . .
. .
.
. . 40
. : 20- IV
. , . . . 41 , , ,
(, )
(). . .
XI XIV : , , . ,
, (), XI . 42.
, , . 37.
, . 602; : , .
// . url: http://valaam.ru/ru/
patericon/4945/ ( : 08.02.2014).
40
. . . 36.
41
. . XIXII . // . ., 1971. . 31. . 5055.
42
. . XI XIV // . XIXX : . ., 2002. . 2556 //
. . url: http://golubinski.ru/russia/monastyri.
38
39

63

. .

43 . . , , . ,
(1833 .) Eremitkloster, ,
.
,
1429 . . , 44.
(. , ; )
, ,
45.
, , , .

, . : , , , ,
, , ( 18. 1920).
. , ,
1429 ., () htm ( : 08.02.2014).
43
. . // . . . url:
http://www.kirjazh.spb.ru/biblio/knor/knor0.htm ( : 08.02.2014).
44
, , . 17.
45
(), . . 4 2008 . //
.ru. url: http://pravoslavie.ru/answers/7063.htm ( :
08.02.2014); //
. url: http://azbyka.ru/dictionary/17/stavropigialnyi_monastyr.shtml ( : 08.02.2014).

64

:
46.
, , , ( 15031505), :
, 47. 1503 .
( , 1504).
. . , 14651478 . ( .

) .
:
, , ,
48.
( 2530 . . ) (.
. .) , :
, 49.
, , , .
() ; ,
,
. .
, , . , ,
, - 1465 ., , . 606; , . 260.
47
. : , , . 11.
48
, . 266267.
49
. . 274.
46

65

. .

, . , 50 51.
:
, ( . . .) . .

: , !52.
- , .
. (16081610) (), 1608 . .
,

53.
, 1626 .
- .
, . . ,
. , .
. ; <>
, , , .
, (14481469),
: (), . -
51
, . 265.
52
. . 266.
53
. 562.
50

66

54. .
,
:
55.
250
18531856 .
, 10 , -
60
,
. 7 1854 ., 10
, 1800 ,

. . , . . () . :

,
, , , , , , , , 56.
, , :
, <>
, 57.
.
,
1627 . , . 558.
. . 559.
56
.
10 1854 . // . . 796. . 135. . 1217. . 3.
57
. . 6.
54
55

67

. .

, ,

58.
. . .
, 1635 .,
. 16351637 . .
, 59. (), .
, ( 1558 .)
- 60.
***
XIVXVI .
. . . . 61 ,
. , ,
. . ,
. . . 1415
1422 . . . ( , , , )62.
. : , , . 144146.
59
, .
60
. (16351637) //
- . url: http://www.stsl.ru/about_lavra/all/khramv-chest-prpp-zosimy-i-savvatiya-solovetskikh-1635-1637/ ( : 08.02.2014).
61
, // . . . .
(18901916 .). url: http://www.brocgaus.ru/text/070/575.htm ( : 08.02.2014).
62
// , . . ., 2008. . 42, . 3.
58

68

. , . . 1380- , , ,
,
. ,
. 1396 . , 1414 . ,
, , . 1422 . . .
. ,
:
. . , 63.
. , , , . , :
, ( ,
64), . , .
, ()
65.
66.
: ,
,
, 67,
[] // . url: http://drevo-info.ru/articles/7228.html ( : 08.02.2014).
64
, ,
65
. . . 81.
66
. 43.
67
. . 47.
63

69

. .

. . , : , , .; .
, , ,
, ,
:
, 68.

, , . .
1440 . , . , . , 23 (6
. .) 1444 ., 69,
- , , . , .
,
, .
. , ,
, .
. ,
(, . 70), : .
( 15021506 .) ,
, , . 71.
. 1610 .,
- , . .
, ,
. 63.
70
. . 41, . 1.
71
. . 54; , ,

68
69

70

,
, 72.
.
, -
(15671571) , . (15921608) 1605 . - , 1610 .
. . , . ,
.
, . (
16101613 .)
. ( 1477) 85 . 1000
. 1744 ., 11 . . 73.
1477 ., . , ( . ; 74).
. . , .
75. . , , , , , . .
XVIXIX . -
// - . url: http://pafnuty-abbey.ru/?pg=abbey_xvi_xix_page_2 ( : 08.02.2014).
73
-[] . . 160, . 84 .
74
// ,
.
. ., 2008. . 204.
75
. . . 84.
72

71

. .

- . 76.
, - ,
. ( . ),
- -
() .
, . ,
,
77.
. ( 1709)
78.
. , ,
,
. , .
, . ,
. .
,
, . 700 79.
, , //
, . url:
http://grigory.ru/archiv/pro/2000_07_xxc/www/orthodox/pastor/iosif%20volockiy/index.htm
( : 08.02.2014).
77
, ,
78
. 57, . 3.
79
, ,
76

72

<> ,
16 , 80. , . ,
,
-81. .
. ,
, , <>
,
82.
, - . 83.
. -
.
. . , .
, .
-, , . -
.
. ,
.

.
. ,
, .
. . : . 206.
. . . . - .-. . , 3. 2006, 2329 //
. url: http://www.kosma-i-damian.ru/1728/6673/6675
( : 15.05.2014).
82
, ,
83
. .
80
81

73

. .

.
84. , . .
, .
. . 85 , -
1599 .
86 . 87: , <> , <>
<> -, <> , , <> <> .
, 26, : ( ), (
), - , ( ), -, 88.
, I89 ( 16351637 .),
1649 .
, -
, .
. . . 8485.
. . . XXVII . // . . .
., 2000. . 305324 // . . url: http://
golubinski.ru/ecclesia/monksenc.htm ( : 08.02.2014).
86
, 107-
// . 1912. . 2. . III.
87
:
88
. : . . . XXVII .
89
.: , . . . . 5. . 1.
. III2 // url: http://www.velib.com/book.php?avtor=m_151_2&book=9672_118_102 (
: 07.01.2012).
84
85

74

1653 ., , , 90.
-, -, ,
. , . , , ,
40 ,
. , ,
- ,
1652 . . (), ,
.
,
- . . , - .
; . 1429 . ; ; , , ,

- .

, , XVII .
. . // . ., 1848. 6. . IV. . 144.
90

75

a. m. Smulov

SPiritUal boNdS oF tHE HEadS oF tHE HolY


triNitY laVra oF St. SErGiUS, traNSFiGUratioN
oF tHE SaVioUr SoloVEtSKY MoNaStErY
aNd JoSEPH-VoloKolaMSK MoNaStErY,
tHE FoUrtEENtH to EiGHtEENtH CENtUriES
The paper considers spiritual bonds of the following people and monasteries:
reverend Sergius of radonezh (the holy trinity-St. Sergius lavra), reverend
Savvatiy, herman and Zosima Solovetsky (the transfiguration of the Saviour
Solovetsky monastery on the Solovki islands), reverend Joseph Volotsky (the
Volokolamsk holy Dormition monastery). The author shows the continuity
of their spiritual aspirations and emphasizes that the church recognizes these
monasteries as the largest ones, being the spiritual and educational centers as well.
Keywords: orthodox monastery, spiritual bond, continuity, sacral events, miracles, gods saints, cultural and educational center.

. . 1(7). 2014, 7792

()


. . , .

.
-
,
.
: , , , ,
, , - .

, , 1. ,
1

. . - . ., 1899. . 1091.

(), 2014

77

()

, ( )
.
(, , ) , . , , .
,
, , ,
, 2.

,
3.
persona,
, . , 4,
. (J. J. lynch) , ,
, ,
, persona
5. , , , .
. , , ,
lynch J. J. Prosopon and the Dogma of the trinity: a Study of the background of conciliar
use of the Word in the writings of cyril of alexandria and leontius of byzantium. Fordham
university. N.y., 1974. P. 1516, 2025, 3238.
3
ndoncelle M. Prosopon et persona dans lantiquit classique // revue des sciences religieuses. 1948. 22. P. 277299, here: p. 279.
4
. ,
(ndoncelle M. Prosopon et persona P. 282, 284), . .
5
lynch J. J. Prosopon and the Dogma of the trinity P. 46.
2

78

, []
6.
liddel-Scott :
, , , , 7. (g. W. lampe)
,
, ,

8.
. , 9, . ,


,
, , ,
, , , 10.

( ) , , ,
,
. ( )

11. ( 31. 17, 50. 9 .)
. . // /
. . . . ., 2013. . 7386, : . 7879; lohse E. // Theological Dictionary of the New testament. 10 vols. grand rapids, 19641976.
Vol. VI. P. 769781, here: p. 768.
7
liddel h., Scott R. a greek-English lexicon. oxford, 1996. P. 1533.
8
lampe g. W. a Patristic greek lexicon. oxford, 1961. P. 11871189.
9
Zizioulas Jh. being and communion. Scarsdale, N. y., 1995. P. 3133.
10
telepneff g. The concept of the Person P. 134; : o daly g. Plotinus Philosophy of the
Self. harper & row, 1973. P. 25; Sharp d. S. Epictetus and the New testament. london, 1914. P. 29.
11
Boman Th. hebrew Thought compared with greek. Philadelphia: The West-minister Press,
1960. P. 107. , 34, ,
( 34. 10).
6

79

()

, , . , ,
, persona, persona
-12.
- . , -
, , , ,

. ,
-.
, , ,
, , , - , . ,
.
, (. )
( ,
. )13.
. , , ,
,
14. ,
. , Wolfson h. a. Philo, II. cambridge, 1947. P. 37.
lynch J. J. Prosopon and the Dogma of the trinity P. 57.
14
, , ,
(S. Theophilus, antiochenus Episcopus. libri
tres ad utolycum // Pg 6. col. 1088 a; o (S. Clemens
alexandrinus. Stromata. lib. V // Pg 9. col. 57 b).
12
13

80

, 15.
,
- ,
.
, IV .16
. , ()
(), ,
. ,
. ()
. ,
,
, 17.
. , , , ,
, IV . (345 .) (351 .), , 18.
-
, -
. V , :
(S. Basilius Caesariensis episcopus. adversus Eunomium. lib. V //
Pg 29. col. 741 b).
16
danilou J. la notion de personne chez les Pres grecs // bulletin des amis du card. Danilou. 1983. 19. P. 7.
17
S. hippolytus Portuensis Episcopus. contra haeresin eti // Pg 10. col. 813 a, 816 ;
, , , ,
(Ibid. // Pg 10. col. 821 a).
18
Shapland R. B. The letters of St. athanasius concerning the holy Spirit. N. y., 1951. P. 248;
Schlossmann S. Persona und im recht und im christlichen Dogma. Darmstadt,
1968. S. 80.
15

81

()

. , 38 ,
() () ,
19. ,

, , 20.
, . ,
,
, 21.
,
,
, 22. .
23, . , , , ,
24. , () 25.
19

(S. Basilius Caesariensis.
Epistola XXXVIII. 8 // Pg 32. col. 340 ).
20
Kelly J. n. d. Early christian Doctrines. london, 1958. P. 264.
21
. : S. amphilochius iconiensis Episcopus.
Sententiae et Excerpta // Pg 39. col. 112 .
22
, , :
(didymus alexandrinus. De trinitate libri tres // Pg 39. col. 305 ;
.: col. 344 b, 365 b, 412 , 505 b, 665 a; idem. De Spiritu Sancto. col. 1164 a; S. Cyrillus alexandrinus. commentarium in Joannem (continuatio) // Pg 74. col. 416 b, 600 D,
628 a, 665 c, 673 b; idem. Scholia De Incarnatione unigeniti // Pg 75. col. 1369 a . .)
23
, , (S. gregorius Theologus. oratio XXX. Theologica IV // Pg 36. col. 109 b); .: col. 109 .
24
, (S. Basilius Caesariensis. homilia in mamantem martyrem // Pg 31. col. 597 ); .: Pg 32. col. 153 a-.
25
(S. Basilius Caesariensis. Epistolarum classis II. Epistola ccX // Pg 32. col. 776 c; (ibid. Epistola

82

,
,
, , . . ,
26.
, , , , , 27, , , , -, , , .
, . . ,
.
,
, , . ,
28. , 29. , ,
ccXV // Pg 32. col. 789 ); (
) (Epistola cXXV. Pg 32. col. 548 b).
. , .:
(S. Cyrillus alexandrinus. Thesaurus // Pg 75. col. 141 c).
26
. . // .
. . ., 1991. . 213. .
: (lynch J. J. Prosopon and the Dogma of
the trinity P. 280).
27
., .: S. amphilochius iconiensis Episcopus. Sententiae et Excerpta // Pg 39. col. 112 c-D.
28
. : Pg 39. col. 96 c-D, 112 c. : Pg 45. col. 100 a (oratio
catechetica); Pg 32. col. 332 , 340 (Epistolae 38. 4, 8); . : Maspero g. trinity
and man. P. 120; lynch J. J. Prosopon and the Dogma of the trinity P. 85, 87; them as synonym ( . .
( ) // . t. 40. ,
1969. . 416 . . (. 418, note 17)).
29
.:
(didymus alexandrinus. De trinitate. liber III // Pg 39. col. 984 b-c).

83

()


, , , , ,
30
.
,
()
31. . ,
,
, . ,
. , , [] ,
32. , ,
. ,
33, , , ,
.
, , , , , , , ,
. ,
turcescu l. gregory of Nyssa and the concept of Divine Persons. oxford university Press,
2005. P. 115117.
31
, , (didymus alexandrinus. De
trinitate. liber I // Pg 39. col. 284 b).
32
, (S. amphilochius iconiensis. Sententiae et Excerpta // Pg 39. col. 109 b);
.: Ibid. col. 117 b.
33
(S. Cyrillus alexandrinus. Thesaurus //
Pg 75. col. 120 a); : commentarium in Joannem (continuatio) // Pg 74. col. 549 D.
30

84

,
34.
35.
.

36. , , ,
. , , ,
, , ,
. .

. 37. .
38. .
,
, lynch J. J. Prosopon and the Dogma of the trinity P. 114115, 121.

, . , . ., .: grillmeier a. christ in christian tradition. New york, 1964. P. 383.
36
(S. Cyrillus alexandrinus. commentarium in Joannem (continuatio) // Pg 74.
col. 252 b); : col. 180 b-c, 237 c-D, 261 c, 336 a; idem. Thesaurus // Pg 75. col. 141
c, 353 c, 492 b-D, 544 c, 700 c-D, 712 c, 721 c-D, 736 c, 804 b-c, 1056 a, 1057 c-D; idem.
De trinitate Dialogi VII // Pg 75. col. 1092 c-D, 1073 a.
37
., .: Mcnamara K. Theodoret of cyrus and the unity of Person in christ // Irish
Theological Quarterly. XXII. 1955. P. 313328, here: p. 320.
38
S. Cyrillus alexandrinus. glaphyra // Pg 69. col. 100 c; : idem. adversus Nestorii blasphemias // Pg 76. col. 224 c, 225 ; Quod . maria Sit Deipara. col. 265 a-b; Explicatio Duodecim capitum. col. 301 D; idem. Thesaurus. Pg 75. col. 224 b; De uncarnatione unigeniti.
col. 1236 b; idem. commentarium in Joannem (continuatio) // Pg 74. col. 21 c, 24 a, 300 b,
421 a, 524 D, 548 D.
34
35

85

()

,
.
.
39.
, ,
,
, , , -40.
, 41,
, ,
42.
, , . , , , , , ,
,
, (S. Cyrillus alexandrinus. glaphyrorum in genesim. lib. III // Pg 69. col. 132 a-b);
(In Joannis Evangelium. lib. IX // Pg 74. col. 221 a; : col. 237 c,
541 c; Pg 69. col. 821 b-c); : S. Cyrillus
alexandrinus // Pg 74. col. 936 a; idem. Thesaurus // Pg 75. col. 589 b, 821 a, 945 a-b;
idem. De recta fide ad Theodosium // Pg 76. col. 1181 b.
40
, ., ,
, , :
, , (didymus alexandrinus. De trinitate. liber II //
Pg 39. col. 553 a). .
, (In Epistolam I ad corinthios // Pg 74. col. 904 b),
: Thesaurus // Pg 75. col. 353 c; .: commentarium in Joannem (continuatio) // Pg 74. col. 237 c-D.
41
. ., .: grillmeier a. christ in christian tradition. P. 352353.
42
, (S. gregorius nyssenus.
De communibus Notionibus // Pg 45. col. 185 b; : col. 185 a-D, 496 a).
39

86

. . , ,
43.
IV V (451 553 .)

, 44.

, . , , . 45. , , ,



. , 46.
,
-, 47. ,
, .
lynch J. J. Prosopon and the Dogma of the trinity P. 258, 262, 265266, 271.
creeds and confessions of faith in the christian tradition. P. 180, 202204.
45
,
. ,
, ,
(S. Maximus Confessor. opuscula Theologica et Polemica // Pg 91. col. 145 );
(S. Joannes damascenus. De Institutine Elementari //
Pg 95. col. 100 b; 100 c, 101 ); S. gregorius Palamas. capita Physica, Theologica, etc. // Pg
150. col. 1197 c; , (Philotheus Cp. Patriarcha. contra
gregoram antirrheticorum V // Pg 151. col. 848 D, 835 c 836 , 848 b-c, 849 a, 859 c).
46
, . : :
? ( .
.
; (S. Joannes damascenus. De hymno trisagio Epistola //
Pg 95. col. 29 b).
47
telepneff g. The concept of the Person P. 387.
43
44

87

()

, , () 48. , . ,
49,
50. , ,
, , , .

. . . , .
,
:
, . . . ,
, ,
51. ,
, , , ,
, . . . ,
, , ,
, ,
!
, , ,
, , (S. Maximus
Confessor. opuscula Theologica et Polemica // Pg 91. col. 137 a).
49
(Ibid.).
50
(Ibid. col. 276 a-b).
51
. . : , , , ; , ,
, . ( . . // . / . . . . ., 2000. . 303319, : . 313314).
48

88

, , . , , . , , 52.
, . ,
,
, , ,
, .
. ,
() , ,
, , , , ,
, ,
, ,
53. , , , /-, 54,
, , .
. , :
, , , ,
, (S. Joannes damascenus. homilia in transfigurationem
Domini // Pg 96. col. 561 b); , , (S. gregorius
Theologus. oratio XXX. Theologica IV // Pg 36. col. 109 b).
53
, . . . 3. . 25. // . . ., 1913. . 1. . 291. , (De Fide orthodoxa
lib. III // Pg 94. col. 1093 -); : , (, ),
, , , : ,
: , , ( 4. 22).
, (S. Joannes
damascenus. De Fide orthodoxa. lib. IV // Pg 94. col. 1189 ; . . : , . . . 4. . 18. . 328.
54
Zhyrkova a. Jh. Damascenes conception of Individual: hypostasis versus Person // Studia
Patristica. Peeters, 2012. Vol. lII. P. 375387, here: p. 383.
52

89

()

/ 55. .
56.
,
. , ,
,
/.
, , ,
57, , . , ,
. , 58. , ,
/ ,
59. , , ,
,
, -
.
, -
, . ,

-, -
(S. Joannes damascenus. contra Jacobitas // Pg 94. col. 1441 b).
56
, (leontius Byzantinus. contra Nestorianos et Eutychianos // Pg 86a. col. 1277 D); ,
- -.
57
Wheeler R. h. The christian Experience of the holy Spirit. glasgow, 1962. P. 217.
58
, .
,
. ., .: . . . . .,
1879. . 267, 259; . . . .: , 2004. . 587.
59
lynch J. J. Prosopon and the Dogma of the trinity P. 10, 282.
55

90

, .
-
. , , .
, , . , , , , - , - .

, . - , ,
, , ,
.
, , , ,
, ,
60.
, 61.

, .
, , -, ,
. ,
. // - / . . . . . .: , 2006. . 285293,
: . 291.
61
. . 290.
60

91

()

(ad extra), , -
/ .
, -, -,
.
-, -,
,

.

hieromonk methodius (Zinkovsky)

tHE tErM aNd itS USE iN tHEoloGY


The article considers the history of the usage of the term in
antiquity and in the works of the Fathers of the church. The latter accomplished
a philosophical breakthrough which made it possible to overcome the
phenomenal limitation of the term which ontologically melted it with the
notion of individual substance. The identification of the terms and
allowed the former term to reflect each hypostasis uniqueness as
well as its relationship with other hypostases via a variety of tropoi of existence
and action.
a human can not be cognized just through a set of its energetic
phenomena unless it is considered within the framework of its links with
other human persons and is not reduced to a complex of individual human
properties.
Keywords: , , mode of appearance, relationship of persons,
tropos of existence and action, individual substance properties, phenomenalnoumenal integrity of being.

. . 1(7). 2014, 93114

()

:


. ,
.
.
XII .
: , , , , ,
.

XII . , : , , , : , , ,
. , , ,
(), 2014

93

()

, :
, ? ,

.

. , , XII . . ,
, ,
, . ,
,
, . . ,
. . . ,

- 1.
,
, , .
, XIIXIII .,
XIII ., 2.
. . ,
XIII . 3. , . ,
. . . , . , - // - . ., 1894. . 1
. 89.
2
. : // . . . ., 1907. . 6264; . // . ., 2004. . 55. . 228239.
3
. . . ., 1903. . 140.
1

94

4. ,
.
, . .
5.
, , .

- .
,
. . .

.
***

. XII .,

. ,

-. , . . 6, , .
. . , 7, , 1132 . ,
. . // http://old_russian_writers.academic.ru/607/.
. . - :
( ). , 1875.
6
. . XIIXIII . ., 1982. . 468480.
7
. . , ( XXII . - ) //
: 2005 . / . .
. . , . . , . . . ., 2008. . 132179.
4
5

95

()

, ,
.
. . . . , , . ,
. . ,
-- 1169 . , , .
, , 8.

1132 .
9.
, . . . . .
- , ,
10. . .
. , , , ,
11. . .

12. 13.
, -
.: . . . ., 2010. . 90108.
- .:
. . . : . , 2004. . 60, 7778.
10
. . . ., 2008. . 229; . .
// XXIII . ., 1975. . 10.
11
. . XIIXIII . . 490.
12
.: . . . , 1974; . IXXIII . mi, 2001; .
. i, 2004; . . XIXIII . , 2007.
13
.: . . IX XII .:
. ., 1998. . 366369.
8
9

96

, . , XII .
.
, (11461149, 1150,
11511154). 1146 . , , . ,
.
(),
- . , , ,
. , ,
, , ,
, ,
14.
15 16,
.
. ,
. . 1. . 314; . 2. . 330.
.
1072 . ,
. (. . 2.
. 171172, 220). . - , ,
- .
16
. : . ., . .
(XI XIII ): // : . . 45. 2011. 12 (227). . 106116.
14
15

97

()

.
,
, .
1146 . ,
, , . , ,
, .
, ,
. ,
1142 ., , 17.

. , , ,
. ,
1146 . .

. ,
,
,
1146 .
, , ,
- 18. , ,
. ,
, , .
. . 1. . 310.
. : . . . . .
., 2011. . 37.
17
18

98

, .
- ,
, . , , ,
, , 19. , , . ,
, 20.
, . -, , , .
, , ,
, ,
21, ,

- // . . 4: XII . /
. . . , . . , . . , . . . .,
2004. . 360361.
20
. , .
, , ,
1145 . , , , (.: . . [ . .] . 9881888. . ., 1888. . 29; (), .
:
(9881240). ., 1995. . 2. . 667; (), . (9921892): 3 . ., 2002. . 1. . 543).
21
. // : 5 .
., 2010. . 4. . 4749; . // . . 6566; . . : , , IXXII . ., 2001. . 311338.
19

99

()

22. -, . , , - ,
,
23. -,
, , . -, , ,
,
, ,
.
-, , ,
.
24
. . . 7374; ,
, 10151019 . .: . . .
. 451504.
23
. . : . 1. , . . 1. ., 1901. . 617627; . . . .,
2004. . 159; . . (- ) // . . : . . / . . . . . ., 1989. . 71335; . .
: XIXIV . ., 1972. . 12135; .,
. . ., 1996. . 102106; . . , // . .,
. . - . . 1:
- ( 1154 .).
. 1. - , . ; , 2008. . 112119.
24

. , , ,
( ) .
XVXVI . , ,

(. . 9.
. 65; : 3 . ., 2007.
22

100

25, , 26,
,
,
27.

, ,
,
. , . ,
1147 . ,

28. .
. . , 29. ,
,
. 1. . 306; . ., 1867. . 1415).
25
- - . .
,
, . .: . .
. ., 2005. . 138;
. . : .
. ., 1993. . 170174; . . . ., 2003; . .
. XXIII . ., 2011. . 131149.
26
. . 2. . 330.
27
, .
.
28
. (), , , . , , .
, - (-
. . 352355; . . 2. . 340341; (), . . . 2. . 290).
29
. . : . 1. . 1. . 304305.

101

()

, , , , . ,
,
- 30.
, ,
, , 31,

- .
.
.
, . . , ,
1167 . , 1169 ., - 32. , 33. ,
XII .
- . , 1159 ., . . , [ ] ( . ., . . ( ) // : ( ): . -
. . . / . - , , ; .
. . . , . . . , 2009. . 627628).
31
. . . . 230.
32
. . [ . .] . . 29.
33
17 , , , . .
36 (
, -. ., 1911. . 1.
. 102104; . 2. . 76).
30

102

,
, -
,
34. , , - ,
, 35. , , ,
.

. , 1130 ., 36. . . ,
XII .37
. . , ,
, ,
38.
, , . . ,
, . . [], ,
. . 2. . 503.
. . 1. . 349.
36
. . 3. . 163.
37
. . XIXIII . // .
: . . ., 1975. . 162; . . . . . 1977. . 50; . // . 9. 1978. . 4756; . .
(XIXVI .). ., 1986. . 6668.
38
. : . . - // : . , 1998. . 12; . :
. XII // . 2004. 2. . 1418.
34
35

103

()

, .
. , :
? , . 1159 .
.
[] 39.
, , . 11831185 .
-
, ,
40.
, 1169 . -
- .
, 3060- XII . . , , ,
.
,
, 1167 1169 .
, . .
. , ,
,
, , . , , , 41,
. . 2. . 493.
. . 629630.
41
. . // XIXIII .:
[. .] / - , - ; [. .: . .
39
40

104

,
, 42.
, 60- XII
, . , . , , ?
,
,
, : ? ? ? -,
, , , , .
, ,
XII .,
, ,
.
,
,
, , ,
, .
. .
- 43.
.] , 1982. . 106.
42
, , () () () , ( ). ( )
, , ()
() ( ) (
// (), . . . 2. . 583).
43
. . . . 231.

105

()

1142 1169 . , , , ,
, . 44. , 4060- . XII .,
,
. . . , ,
45,

.
, , .
: 1)
; 2) ; 3)
, ; 4) ; 5) (
); 6) ;
7) ; 8)
. , , .
.
. ,
. , ,
. : . . XIV . , 1891. . 163
224; . . - XIV .
., 2001. . 61143; . . . . 10541212. .,
2009. . 237419.
45
. . // . .
. , , . . ., 2009. . 5.
44

106

. , ,
.

. . ( ),
, , ,
, . .

, .
, ,
46.
.
, ,
,
.
(1089)47. ,
, ,
, ,
48.
49. . ,
. . : . . ., 2004. . 213217,
222226.
47
[] . . [][][] .
. [] . . . [] . . []
[] . (. . 1. . 208)
48
- . . 392397.
49
, , , // . . . , , . ., 1992. . 140148.
46

107

()

.
,
,
, ,
. , , .
. . 50 . , , . , , ,
, ,
. . ( 1216),
,
( ),
( ) . .51 ,

, .

, 52, 53 , 54.
. . : - XIXIII .
., 2002. . 150181.
51
. . 1. . 439; . . . . 153154.
52

, // XIXV . ., 1976. . 141145;
// . . 145; // . . 146.
53
.
1136/37 ., , XIII .
// . . 147148.
54
. . : 3 . ., 2005. . 2. . 331.
50

108

55.
,
, . , ,
. .
, . . , . .
. ,

. , -
.
, . ,
,
. 11831185 . , .
[][] 56. , .
, ,
:
, , . ,

.
,
. . : 2 . . 1: .
., 1992. . 187; . ., . .
( ). . 627628.
56
. . 2. . 629630.
55

109

()

. ,
, 57.
,
. , .
. , , ,
,
. XII .
, , , .
,
, ,
58. , . -,
,
,
, .
, . -,
,
.
(
) ,
. , ,
. , .
57
58

. . 2. . 629.
. . 1. . 354355.

110

, 59.

, , , . , , ,
. -, .
, , ,
. -
60, , . ,
.
, . . , .
. .

,
61. .
, 62.
, , ,
1147 . , 63. , . . 3. . 473.
, ,
1169 . . (.:
. . , // http://www.pushkinskijdom.ru/Default.
aspx?tabid=4016 ( : 08.02.2014); . . 2. . 532537).
61
, , // . .
. ., 2009. . 2540.
62
. . 33; . . . ., 2007. . 110111.
63
. . 2. . 484; - . . 352, 353; .:
(), . . . 2. . 289292; . . 59
60

111

()

.
. , ,
.
64
, 65.
, , ,
. , 66. ,

,
,
, . , , ,
,
. ,
, 67,
, : . 1. . 1. . 300315; . .
. . 1. . 170176; . ., . . :
XI XIII . ., 2010. . 2179.
64
. . : . 1. . 1. . 443.
65
. . 2. . 484.
66
. : (), . . . 2. . 295
297; . . : . 1. . 1. . 330332, 439442; . . . . 1. . 177181; . .
. ., 2007. . 84118.
67


, ( . 3036).

112

.
: ,
, () , ? ?
, -? . , . , , ,
. ,
. ,
, , 68. ,
. , , , . . 69.
, - . ,
,
.
, . . . , ,
70.
***
, . . ,
. , , .
,
,
. , 68
69
70

. . 1. . 356.
. 40.
. . . . 117118.

113

()

, , , ,

, .
, XII . - :
- ,
,
.
, - . - -
. , , :
, ,
.
.
hieromonk Petr (gaidenko)

CYril oF tUroV aNd HiS tiME:


obSErVatioNS aNd CoMMENtS
activities and personalities of the russian bishops in the pre-mongolian
period rarely attracted researchers attention. meanwhile, the activities of
the diocesan bishops deserve this attention and comprehension. among the
Southern russian hierarchs the first place must certainly be given to Saint
cyril of turov. The author, within the framework of the article, attempts to
consider his work in the context of the events of those days and mores of the
russian church hierarchy in the middle and second part of the 12th century.
Keywords: history of the Russian orthodox Church, old Russian hierarchy, preMongolian Rus, ancient Rus, Kievan Rus, Cyril of turov.

. . 1(7). 2014, 115130

. .



XViXViii .*
, XVIXVIII . , ,
,
, .
: , , .

, . II
,
.
.

, , , 1.
XVI
XVIII . , , - .
. ,

( 14.125.13.4207-).
1
ii. . ., 1801. . I. . 4.
*

. . , 2014

115

. .

, ,
. , . . , ,
2000 ,

2. ,
, . .

. , ,
, , . , , :
.
:
<> 3.
4.
-
. , - :
, , ; 5.
, , , .
,
-
. . . ., 1809. . 1. . 60.
/ . , . . . . . . . ; . . . -. 3- . ., 2007. . 8.
4
, XIXIII . / . . . . .,
1987. . 52.
5
. . : (
VII . X . . X.). ., 1870. . 135.
2
3

116

. :
,
. , .
,

,
.

, . , XVXVI . , ,

6.
: , ,
.

, ,
, . , ,
XVIXVII .,
. . 7. , , . 8. . . 9.
. . . .; ., 1964. . 243.
. . : , XVI XVIII . ., 2000. . 2144.
8
. . ( IVI). .,
2004.
9
. . . ., 1963.
6
7

117

. .

. . ,
. , . .
( ) 10. , . . ,
. . , . . , XVI .,
11.
, , .
, ,
. ,
, , ( ),
. ,
.
XVI . , , , XVII
, : , .
XVI .
. ,
, -, , , , -,
. XVI .
. . XV XVI . . . : 07.00.09. , 2010.
11
. . . .
XVIXVII . // . 1963. . XIX. . 348357; . . // .
., 1967. . 123136; . .
XIIXVII . ., 1973; . .
XVI . // . 2000. 3.
. 6368.
10

118

.
, :
12.

. ,
, .
.
, .
XVI . . , . .
,
, , ,
( 10. 26). . ,
. .
,
: :
, , ,
( 10. 2). XVI .
. XVI .
,
. :
,
.
,
,
, :
: , , , , : : , , , ,
. . . XVI
XVII . . . . . ., 1998.

12

119

. .

( 38. 13). .
13.
X . ,
,
968971 . , ,
, , []
: , 14.
, .
, ,
15. , , , .
,
, , XVI .
1582 . . , , , . (14561535),
. ,
, . , , ,
16.
17.
. . , , ,
(867 .), ( . . .,
1988. . 533), . . ,
, 860 . , , , ( . . 860 .
// : 2000 .: . ., 2003. . 78).
14
. . ., 1988. . 79.
15
. . IXXI . ; .,
1995. . 45.
16
Stryjkowski M. kronika Polska, litewska, Zmodska i wszystkiej rusi. kro1ewec, 1582.
S. 102.
17
Ibid. S. 89, 9192.
13

120

. ( )18.
. , . .
. (15101581), . (14971537) . - (15701634)19. ,
, ,
.
, XVII . ,
.
. , , , . ( 1517 .) ,
. , , ,
20. .
, ,
21. . , ,
22. . .

23.
XVI XVII . .
XVII . , ,
. ,
. . . -
18
19
20
21
22
23

.: . . . 2526.
. . 24.
. . .; ., 1936. . 72.
.: . . . 26.
. . 27.
.

121

. .

, - (, , . .).
, ,
, XVII .24

(. 1661 .): ,
, .
,
25.
, : ,
26.
, ,
1674 . : , , ,
,
, ,
27. , : ,
, ,
, ,
,
28. , ,
, . ,
.
.
24
25
26
27
28

. . . ., 1869. . 442.
. . ., 1878. . 1214.
. . . 114.
. , 1836. . 14.
. : . . . 30.

122

: , ,
, , . , : ,
,
, 29

XVXVI . ,
, . . , 1555 ., . ,
30.
.
. ( II)
, . -, ,
31.
32, ,
. , ,
33.
XVIII . : ,
.
- . . . 40. . ., 2003. . 1213.
Cromer M. De origines et rebus gestis Polonorum libri XXX. basileae, 1555. P. 14.
31
. : . . ( XV XVIII .)
// : . ., 2012. . 295311.
32
Krantz a. Wandalia. coloniae, 1519.
33
.: . . . 2122.
29
30

123

. .

, , XVIII .
. . ,
(1716 .). . . ,
, : , , ,
. , , . . , , <> ,
. . .
, . . . : , , . , . , . , . , . ,
(,
, )34. , . . , , .
. . ,
,
, , 35.
, : , , . . . , ,
, .
. . , , . ,
. . . , , ,
36.
, . . , XVIII ., ,
34
35
36

. . . ., 1770. . 68.
. . 8.
. . 810.

124

,
, . . . , . . , , . . . . ,
. .
, ,
. . , , 37.

. . . , . .
,
: , , , ,
, , . ,
: , , 38 (
, ).
, : ,
, ,
( .
. .) . , . , , .
,
. , , -, , ,
39.
,
,
37
38
39

. . . . 377.
. . . ., 1770. . I. . 2, 4.
. . 7, 185.

125

. .

. , ,
, , . . . , ,
? , , ,
40.
.
. . . , XVIXVII . ,
, XVIXVII .
. , ,
,
(). , ,
(
) 41.
, , ,
, ( ),
, . . , () , , . . , XVIII . 42.
, . . , , . . ,
43.
. . , , , , - . ., 1789. . 67, 11.
41
. . //
. . ., 1849. . 3. . 393394.
42
. . 354, 359362, 403
43
. . (XVIII XIX .). ., 1985. . 72.
40

126


. , , , 44.
, ,
, , ( .
. .), ,
45. ,
, . ,
-, , . - ,
, 46.
,
, -. , ,
. , ,
, . , , ,
47.
,
, . , , 1730- .,
. , . , . ,
. , , XVIXVII .
48.
44
45
46
47
48

. . . 376, 378.
. . 380.
. . 384.
. . 476.
. . 408410.

127

. .

XVIII .,
, . . .
1767 . , ,
, .
, ( ,
, , ,
49), ,
.
. , XVII ., 50.
XVIII ., , . . . , , , , , ,
, , ,

, 51. , , . ,
, ,


52. , ( . . .) <>
, , , 53.
.: . . . .; ., 1956. . 3540.
. . . ., 1767. . I. . 8.
51
. . . ., 17681773.
. 1. . 1. . 6970.
52
. . 1. . 2. . 384.
53
.
49
50

128

. . ,
. , ,
54. ,
, : , . ,
: , .
, ,
?55 . . . , , ,
56.
XVIII , ,
, .
. . .
,

, , , ,
, VI
, ,
57. . . , , -
,
. ,
,
. . // . . : . ., 2006. . 369.
55
.
56
. . 1054 . ., 1766. . 13.
57
. . . . 17.
54

129

. .

. XIX .
, XVIII . ,
, ,
. XVIII .
(, ,
). XVIII .
. . .
:
XVIXVII ., , .
,
,
. , , .
Sergey V. Sokolov

bibliCal ForEFatHErS oF tHE rUSSiaN PEoPlE


iN tHE rEPrESENtatioN oF 16tH18tH CENtUriES
aUtHorS
The article deals with the issue of the biblical genealogies of the russian
people debated in the historical writings from the 16th till the 18th centuries.
The key biblical characters that were recognized as the ancestors of the
russians had been revealed on the basis of the russian, Polish, ukrainian and
Western European written sources. The article also traces the changing of the
representation of biblical genealogies during the 16th18th centuries as well as
the historians argumentation.
Key words: historiography, Biblical genealogies, intellectual history of the
Modern times.

. . 1(7). 2014, 131141

. .

, . . ,



( )1
, .
,
.
: , ,
.


(. 1).
2, - , 3. . . , - , 125- . 1819
2013 . .
2
. . . (
): . :
. , 1904. XXIII, 423 ., [3] . . : . .
. : -, 2008. 476 .
3
: .-. . / . . . .
- . . . , .-. ; [.: . . , . . ; .
. . ]. , 2010. 159 ., [2] . . ( ; . 12).
1

. . , 2014

131

. .

4. 1838 . ,
-
. -. 1854 .
;
, 1858 .



.
1860 .,
,
1864 . .
, ,
, ,
. 1. . .
.
; , 2 1869 . . , 1865 1867 .
, 1867 1878 .
, 1869 1881 .
.
, : , . ,
, 1878 .; . . . ( )
: , .
,
1878 . . .
,
. , , , . . . .
// : .. . . 715; . . . . : // .
. 1952.
4

132

, . .

. . . (18831909 .),
.
. , - . ,
,
1898 . . , 1905 1908 .
. . . 4 1909 . -
. . .
5.
,
, . ,
1904 ., 300- , ,
,
6. , ,
,
1850- . . ( ) , , .
. 1858 . 50 . ,
: , . ,
// : .-. . . 8495.
, , 10 1904 ,
// . 1904.
23. 1 . . 56 (. .). : . . . .
XIX XX . ( ) // : .-. . . 5758. (url: http://elib.
tomsk.ru/purl/1-1318/ ( : 28.02.2013)).
5
6

133

. .

7. , , ,
.
: 1883/84 ,

2087 8, 1912 . 15 9.
. ,
(392 )
, 25-
. . 130
222 . 10.

. ,
,
, 11.

. . ( , , , , .)
, .
, .
, , , , .

, ,
1915 . 12 : (
, , 17 ), ,
. , 1915. 196 .
8
. 1883. 19. . 567.
9
. , 1912. . 31 (. .).
10
. 1883. 19. . 567.
11
.
7

134

, . .

, ,
, , , ,
.
: , , , , .
, , , : .

,
12. . ,
, .
, , 13.
, . , , : , . ____ ____ (
, ).
-, , , , , .
, . ,
: . ., . . ___
(. 2).
:
116 ., 295 . ( 13
), 7 23 .
1917 .
. .
XIX . // . VII . .
. . ., 1992. . 35.
13
.: . . //
. , 1998. . 3.
. 1725.
12

135

. .

. 2.

813 ( 9 ) 1920 .14 .


; - . XX .
,
.
1980- 1990- .
-
,
. . . ( XIX .)15, (50- . XIX .) . . 16
(1860 .) . 17. .
(1860 .)
40, 164 ., 6 14
15
16
17

. . 3. . 60.
. -5893.
. -5887.
. -5888.

136

, . .

. ,

(. 3).
622 1453 . 2

,
, ,
,
.
(
, 18251892)18,
(1846)

. 3. , .

.
(1850). 1857 .
,
18581861 . .
1862 . , , 1868 . .
( 1878 .).
1875 . ; , , , .
19.
. : ( ) (20.01.1825 02.02.1892) //
- . url: http://kocio.mrezha.ru/index.php/qq/72--3 ( : 19.08.2011).
19
. , 1884; . .,
18

137

. .

. . : ()
, , . , ,
,

: , 20. , ,
.
,
-.
, : . . (50- ., XIX .).
40, 194 ., , XIX .
. 1314 . . .
. (. . ) 1648 . ,
. . ; ,
.
, (
XIX .) 20 24 , XIX . 12 ,
, , . . (. 14
15 ), (. 1617 ), . . (. 1819). :
- .
, . , 1885; ,
. , 1913.
20
. : , . . . . . 89.

138

, . .

. 4. . .

, , . ,
, , ,
21; , . 161
: . . ( ). . 1 , XIX .: ..
2 (. 14 ), , : . 1858 28 . . (. 4).
,
, . . I :
.
: Sibi et amicis ( , .) (. 5).
. -5888. . 3, , XIX .: 3
1860 ; . 125 . , : 2 1860 ;
. 146 , : 15 1860 .

21

139

. .


. . . , 22,
1892 .
:
23:


.
.

. :
. : , . . 5. . .
, 10 1917 .,
.24 20062013 .
, .
, : .
, . .
(-5887, -5888) (5060- . XIX .)
: , . ,
. . . . . 59.
. . XIV. . 131 // .
. 1411. . 1. . 79.
24
url: http://gerbovnik.ru/arms/2600.html ( : 16.04.2013).
22
23

140

, . .

,
. . , , , , ,
. ,
. .
, .

Valeria a. Esipova

MaNUSCriPtS tHat bEloNGEd to K. N. EVtroPoV,


KEPt iN tHE dEPartMENt oF MaNUSCriPtS aNd
booKS oF tHE SCiENtiFiC librarY
oF tHE toMSK StatE UNiVErSitY
The article analyses three manuscripts, which belonged to konstantin Evtropov, a famous church historian. The owner donated the manuscripts to
the tomsk theological seminary, so now they are stored in the tomsk State
university library.
Keywords: Church history, Evtropov Konstantin nikolaevich, manuscripts.

. . 1(7). 2014, 142150

. .


VV .:


XVIXVIII . ,
, . ,
.
: , ,
, , .

. , ,
.
XV . ( )1
- ( )2.
V .
3 , ,
, , .
2
1012 .
3
1

142

XVV .

,
XVI .,
4.
: . ,
. , , .
,
. ,
, .
5, , , . ,
6.
,
V V . , XVI .
. , .
4
.
5
. VV . , 1926. . 539. (
1- ); Klepikov S. a. historical Notes on the ukrainian
bookbinding // The book collector. london, 1966. Vol. 15. 2. P. 135142; . .
XVXVII . // . , 1966. . 280285; . . V
V . // : . . . ., 1977. . 5361; . .
VXVIII . // . . . . .-. . -
. . . 1986 . (21 1987 .) (20 1987 .). ., 1987. . 124125; . .
: // . , 1995. 3. . 3236; . .
XVIIXVIII . // . VV .: . . ., 1997. . 4351.
6
. .
// : . . . 70-: 2- . ; , 2004. . 1. . 810827; -

143

. .


, : , . - - , .
. , 7, .
. 8. , ,
.
. . // .
. , 2005. . 186209; . XVXVII
. // . .-. . -
, . 31 3 2006 . , 2006. . 57;
.
. . // . ,
2000. . 240: () . . 457470;
.
( XVIXVIII .) // . .
. . . : . 10. , 2003. . 192211;
. XVIXVIII . // : .
. . 70-. ; , 2004. . 1.
. 828846; . . - : //
: . ,
2012. . 16. c. 268304.
, () . .
.
, XVIII .
,
, , .
8
, , XVI .
7

144

XVV .

.
, , XVIXVIII .
- ( ).
.
. XVII ., ;
XVIIXVIII .
.
:
XVII . , XVIII . , XVIIXVIII .,
9 XVIII ., XVII .10
, 11 ,
.
, .
.
XVII ., XVIII .12
, .
V . V . , .
- -, ,
- , , .
10
. . 4.
11
. . ( . . . 46).
12
. . . 193.
9

145

. .

: , - .
, . : , .
, 17091712, 1752 .
1665 .13 XVII .14 ,
.
. . (XVIII .) (V .) ,

(, , , ). ,
,
.
,
, ( ,
) 15,
. . ,
16.
. , . . . 47.
. VV . , 1976. . 78, . 348350.
15

, .
. , .
16
, . ,

.
13
14

146

XVV .

, . . XVIIXVIII .
.
, , , , ,
, , , . , . ,
,
, ,
.
.
, .

( ) .
, , ,
, ,
.
.
, .
,
,
, ,
. ,
( , ) .

, . , 147

. .

,
17.
, , .
, ,
, , . ,

, . .

. ,
(
23 ). ,
, (
) . , , , 18.

, de visu,
, .

,
,
. . , :
, .
. // , , : . . . 3.
/ - . ; - . , 2011. . 440447.
18
.
17

148

XVV .


, , , . 8
, , .
, . - ,
, ,
. , ,
, ,
, . ,
: , -,
,
, .
,

. ,
, , () ,
, ,
, . ,
, .
,
,
, .

. . 149

. .

. , ,
, .
, , V .,
,
.
, .
, , .

Elena m. galchenko

SUbJECt CENtEr-StaMPS oN tHE UKraiNiaN booK


biNdiNGS iN tHE 16tH18tH CENtUriES:
tYPoloGY aNd attribUtioN
The article examines those subject center-stamps which were embossed
on the ukrainian leather bindings of the manuscripts and early printed books
of the 16th to the 18th centuries. The author considers the basic types of the
subject center-stamps, their appearance on the ukrainian leather bindings,
their most typical plots and the history of their study in ukraine. The article
draws attention to the differences between the iconography of the ukrainian
and the russian binding subject center-stamps and to their role in determining chronological and territorial boundaries of separate bindings.
Keywords: history of the bookbinding, the Ukrainian binding, finishing
and decoration of book bindings, subject center-stamps, iconography.

. . 1(7). 2014, 151163

. .


:
(
)*
- ,
-
,
/ .
: , , -
, , , , , , .

- , XVIII . - .
,
. 1,
, 13-14-11002 ()
. . . :
//
. , 1996. . 2. . . . 50
56; - ( ) // : , , .
- III . .-. . 2628 , . -. -, 2001.
. 309314; - *

151

. .

- :
,
. ,
-. , , , ,
.
, -
, XVIII . ,
.
, .
23 , , , .
: ( 89 ), (50 ), (46 ),
(41 ), (32 ), (25 ), (25 ),
(23 ), (22 ), (20 ), (20 ), - (19 ), (14 ),
(13 ), (11 ), (9 ),
(8 ), (8 ), (8 ), (7 ),
(7 ), (6 ), (2 ).
,
, . ,
-
. , ,
//
: : - . (24 1998 .).
10- - . , 2002. . 515.

152

,
.
. . 2 - . ,
1574 . 23 . 1679 .
. : , , . , : , , , ,
3. ,
- .
, , ,
, , .
,
. 89 , , 18 , 18 , , 11
, 10
, : , ,
. ,
,
.
- . . ,
26 . . - // : : (. . ): - . .-. . ( , . -, 1013 2006 .). .; , 2006. . 355361.
3
. . 355.
2

153

. .

, 30- . . 4,
5. , , . . ,
, ,
- . 1811 .6 ,
, ,
, , . . .
, , 7. 8. . . ,
,
, 9.
, , -
. , , . . .
. - : . . - XVIXX . : . -, 1960. . 2426 ( . II);
- XVIIIXIX . ( . . - XVIIIXIX . //
. .; ., 1962. . 18. . 455457, . III).
5
, XIX XX .
- (.: . . - . 1618, . I).
6
. . c. 358.
7
. II. . 25.
8
. I. . 18.
9
. .
1847 . . . - (.
. 29. . 3. 3309) .: . III. 3. . 455.
4

154

XVII . (
10 148)11. ,
,
(): ,
. ? ( ) .
(. 1). , , 12.
, -,
: . (. 1).
, .
(1818 . .) . 1897 . , ,
,
- .
. -, . . ,
XIX . ( . 3)13, ,
. , , : (. 187),
( )14. ,
- .
, 306 ., , , .
, .
12
. ( - -), . .).
13
, XIX . ( ), 8-, 86 ., , , .
14
. 35 ( , 1829 .,
8-, 170 ., , , ): 10
11

155

. .

.
:
.
. ( -, ., ), . 186 ., -,
: .
. . , . .
15. , .
:
, (. 186 .,
., .), []? (. 187).

. .
. , ,
.
, . . ,
, : , .
<>
, ,
.
, , . ,
, 16. 17, , ,
( , , . ).
15
. II. . 25.
16
. . ( 1955 ) //
. .; ., 1956. . 12. . 468, 473.
17
. . - . 22.

156

(., 1621 5732, . 10), ).


,
,
. . . ,
, . .
:

XVIIXVIII . XVIXIX .18.
. .
,
( . 231).
. .
18- ,
, 19,
20, ; , XVIIIXIX .21, , . (
) . . , ,
,
. ,
. . ,
.
. . . 474.
-
bhkb 24.
20
12.
21
-, 33, -
.
18
19

157

. .

. , ,
. .
. -
22 67 . . , , .
( . . ), . -,
1955 .
. . , . . .
. . . . ,
,
, 25,
- .
25 49, , . , .
, ,
. . 8 ,
.
, , , ,
, . , ,

. , ,
. : . , 1574 ( 5722,
.23 2), . , 1580 ( 5723, . 3),

. . ,
( , . 46).
23
,
, . . , 22

158

. ., 1621 ( 5732, . 10), (. 1. ., 1631,


. 2. ., 1638 ( 5734, . 19; 5735, . 25), .
XVII . (., 1640 ., . 1650 5730, . 28, 5728, . 40),
( ). , 1788 ( 5723, . 64,
: . 417).

, , . , , . . , ,
,
. . , . .

- -
24. . . . .
VII . ( . 243), ,
( ), , , , ,
, . . .
XVIII .: 4- , ( . 25)
( . 26), XI ., ,
, . ( . 36). (.: . .
- //
. , 1997.
. 6685).
24
: -. , 1989. . 1. . . 1:
. . 136242.

159

. .


14 XVIIIXX .,
XVIII ., 200 . - 7 .
XVIII . ( . 23),
( , , , , , , , ,
, , )
VIII . ( . 296).
- ( . 366), 1931 . -
1914 .25
(. XIXXX .) . . ( . 170172, 174, 175),
. . ( . 275), . . ( . 259, 287),
( . 68, 110), . .
( . 331), . . ( . 3, 6), . .
( . 7, 206).
,
:
(, 1705), XVIII XIX .
( 5671, . 55) . ; (,
1792 5744, . 70)
1868 .26 - . : . .
// : : 15 1992 .: . . , 1992. . 2. . 104106.
26
[][] [] [] 1868 (.
., .).
25

160

; (, 1794.
[, . 1790-] 5719, .72) 19101914 . ; 1768 . . ( .27 89) (., ., 1913 . 90); . . (.: . .
-. , 23.XII.1903 6396, . 82).

, -.
. . . (19111996) .
-
,
, , . ,
. 1955 .
28.
: , , - .
, , . , .
, : - .
. 29. . .
-: .

; .
(19171990),
-
- .
. : . . :
(7.04.191111.04.1996) // : - . .-.
. 1112 2010 ., . -: 2 . , 2011. . 2. . 174180.
29
1987 . . . .
: . . - ( ) // . 2011. 4 (33). . 104.
27
28

161

. .

- .
, , ,
.
.
. . ( . . . . ),
, 70- 80- - . . . . .
, 30.
. . - 60- 80- .
, , .
,
,
.
.
, , , . 31,
, -
.
,
-. , -. ,
,
(
). .

- . . . (
) // . . 3: . . . .; , 1996. . 161172.
31
: . 27, 350, 353, 368, . 16, 213;
: . 21.
30

162

,
. , , ,
-
.

tatiana F. Volkova

a CoNtribUtioN to tHE QUEStioN oF tHE booK


CollECtioNS bEloNGiNG to tHoSE rUral old
bEliEVErS WHo liVEd iN tHE loWEr PECHora
arEa: tHE CHUProVS KiN (baSEd oN tHE data
baNK PECHora KNiZHNoSt)
The article is devoted to the book collections of the chuprovs, an old
family of ust-tsilemsky bibliophiles, and their role in the preservation of the
old belief and manuscript tradition on the Pechora. It also describes those
early printed books and manuscripts, where the chuprovs made their notes as
owners and/or readers.
Keywords: old Believers, archeography, book and manuscript tradition,
manuscripts, early printed books, databases, Pechora, Ust-tzilma, the Chuprovs kin.

. . 1(7). 2014, 164181

. .


:


. ,


. , , , .
,
.
: , , , , , , , , ii , , .


. ,
. , ,

. , . , , . ,
, ,
164

. . , 2014

. (, , ), ,
, .
.
, , , . , ,
,
.
, , . , ,
, .
.

.

1. . ,
, ,
, , .
, , -, ,
-,
. ,
, ,
, . , ,
(. ), - (. , . ), (. ), - (. ) . .
1

165

. .

- . ,
.

, , ,
.

, XX . , .
, , ,
.
, , , . , ;
,
, . ,
.

,
.
: , , , , .
,

. ,
, .
, 166

.
2, , , ,
.
,
.
,
. .
, , () .

, , , . .
.


, , , , , . .
,
,
.
,
3 ,
, .
,
( . . :
, , // . 2003. 1. . 112).
3
. .: . . //
. . 3 (36). ., 2004. . 86.
2

167

. .


4.
, ,
, , ,
.
5.
, . ,
,
. , , .
11 30
.
.
, ,
: ?
, 10 356, . :
. .: , 2000. . 443, 446;
, ,
.
, .

( gaudium et spes, 7 // II . .: , 1998. . 447558).
5
., .: . . - [ ] //
. . . 2013. 2 ( ). url: http://www.zpu-journal.
ru/e-zpu/2013/2/grigorenko_Social-Political-activity-youth/ ( : 18.11.2013);
. ., . . . : , 2008. . 11.
6
., .: Copray n. Jugendkultur // kirchliche Jugendarbeit in grundbegriffen / hrsgb.
m. affolderbach, h. Steinkamp. Dsseldorf; mnchen, 1985. S. 156.
4

168

45 7.
(
55,5 ), ,
10 . ,
35 . , , ,
,
,
. , .

,
.
, .
.
, ,
. .
, . , , ,
,
.
, ,
: , .
, , , ,

8. , 7
8

, .
Copray n. Jugendkultur S. 155156.

169

. .

.
,
.

, ,
, . , .

, , 9. ,
, ,
. , ,
10, .
,
.

.

,
. , .
: 1) 2) .
II 11 , Bumler Ch. Jugendarbeit // Praktisch-Theologisches handbuch / hrsgb. g. otto. FurcheVerlag h. rennebach kg. hamburg, 1970. S. 309329.
10
Ziele und aufgaben kirchlicher Jugendarbeit // gemeinsame Synode der bistmer in der
bundesrepublik Deutschland, 1975. S. 289.
11
, lumen gentium ( lg)
9

170

12.
II
II , ,
.
, : , ,
,
13. , .

. , .
,
,
, 14. ,
15. II ,
XX . , , . ,
apostolicam actuositatem ( aa).
12
(Ziele und aufgaben kirchlicher Jugendarbeit).
13
10.
14
12.
15
18; . : gravissimum Educationis,
4 // II . . 261276.

171

. .

() 1970 . 1
40 . 16.
, II .
,
17. , , 18,
.

. ,
VI Evangelii nuntiandi19.
, 20. II christifideles laici21.
, , :
: , <>
, 22.
16
.
13, 660 000 ( . url: http://www.bdkj.de/bdkjde/der-bdkj.html ( :
24.11.2013).
17
.: Klostermann F., Rahner K., Schild h. lexikon der Pastoraltheologie. Freiburg;
basel; Wien, 1972. S. 30.
18
., .: aa 12.
19
Papst Paul vi. apostolisches Schreiben ber die Evangelisierung in der Welt von heute //
Sekretariat der Deutschen bischofkonferenz. bonn, 1975.
20
Ibid. VI. 72.
21
. : Papst Johannes Paul ii. Predigt zum Thema Jugend auf
der Theresienwiese in mnchen, 1980; apostolisches Schreiben an die Jugendlichen in der
Welt zum internationalen Jahr der Jugend (in auszgen), 1985 // Schmid F. grundlagentexte
zur katholischen Jugendarbeit. Freiburg im breisgau, 1986. S. 2032.
22
ii. christifideles laici

172

1984 . II
23. ,

24.


, 1971 1975 .

25. , , ,
26. , . ,
27. ,
, ,
, , .

, .
, , . .: , 1988. IV. 46.
23
In Jesus christus zum heil berufen // Sddeutsche Zeitung vom 16.04.1984 ( 90). S. 6,
. : Fuchs o. Prophetische kraft der Jugend? Zum theologischen und ekklesiologischen
ort einer altersgruppe im horizont des Evangeliums. Freiburg, 1986. S. 69.
24
Ibid.
25
Ziele und aufgaben kirchlicher Jugendarbeit S. 290.
26
., .: Jakobi P.
Jugendorganisationen // klostermann F., rahner k., Schild h. lexikon der Pastoraltheologie.
Freiburg; basel; Wien, 1972. S. 230.
27
.: Copray n. Jugendkultur // kirchliche Jugendarbeit in grundbegriffen / hrsgb.
m. affolderbach, h. Steinkamp. Dsseldorf; mnchen, 1985. S. 168169.

173

. .

,
.
. , . :
,
,
, 28. , :

29. , , .

,
30.

, II
. ,
,
(. Jugendpastoral). : 1) 2) . ,
, .

. 28
29
30

Synodenbeschluss, Ziele und aufgaben kirchlicher Jugendarbeit, 1975. S. 289.


Ibid.
Biemer g. Der Dienst der kirche an der Jugend. Freiburg i. b., 1985.

174

: , .

.
, . 31. ,

.
,
(Seelsorger), (geistlicher leiter).

32. ,
(spirituelle kompetenz), 33. 34.
1991, 1997 . .
2007 . , , 35.
, , , ,
36.
leitlinien zur Jugendpastoral vom 20. September 1991 // Pastoralkomission der deutschen
bischofskonferenz. S. 3.
32
geistliche Verbandsleitung in den katholischen Jugendverbnden // Die deutschen bischfe. Erklrung vom 22. Januar. bonn, 2007. S. 18.
33
leitlinien zur Jugendpastoral. S. 8.
34
Ibid.
35
geistliche Verbandsleitung in den katholischen Jugendverbnden S. 5.
36
., .: Klostermann F., Rahner K., Schild h. lexikon der Pastoraltheologie. Freiburg;
31

175

. .

,
,

37.
, ,
,
. .
, ,
.
.
, ,
,
. , :
,
. ,
,
, , , .

,
.


.
,
. ,
, 38
basel; Wien, 1972. S. 375.
37
, , .: leitlinien zur Jugendpastoral. S. 9.
38
(Superviso-

176

39,
. ,
,
40. :
, ,
, ,
. ,
.
, , ,
,
41. ,
,
. , , ,
. ,
. , . , ,
,
II .

,
,
ren), .: Ziele und aufgaben kirchlicher Jugendarbeit S. 300304.
39
leitlinien zur Jugendpastoral. S. 8; Fuchs o. Prophetische kraft der Jugend? Zum theologischen und ekklesiologischen ort einer altersgruppe im horizont des Evangeliums.
Freiburg, 1986.
40
heidenreich h. mitarbeit und Personales angebot // kirchliche Jugendarbeit in grundbegriffen / hrsgb. m. affolderbach, h. Steinkamp. Dsseldorf; mnchen, 1985. S. 313.
41
Fuchs o. Prophetische kraft der Jugend S. 197.

177

. .

, . , , ,
,
: ,
- .
, , ,
. , ,
.
, ,
.
. ,
,
. . ,
, , .
,
, , , . , ,
. -
.
,
? ,
, ,
, ,
.
. : 42. 42

178

, , , , .

. ,

, . : , , - , ,

.
,
, , ,
.
. . . . ,
, , - , , . , ,
,
.
. . , ,
,

.
, , ,
// . .: , 2011. . 236.

179

. .

, , . ,
,

,
. , , , , , ,
,
.
. ,

. , : . ,
, ,
, . , , ,
.
, , . .
, : ) , )
) . , ,
,
, . . ,

.
.

180

alexey I. chyorny

oN tHE QUEStioN oF tHE YoUtH aS aN obJECt oF


CHUrCH CarE: aN aPProaCH oF tHE CatHoliC
CHUrCH iN GErMaNY
The paper attempts to determine the theoretical basis of working with
young people in the catholic church in germany. The author gives definitions of the terms youth and youth culture, traces the development of the
fundamental attitude to young people in the catholic church documents and
compares it with the situation in the russian orthodox church. according
to the author, in the modern world youth is not an age-related but a cultural category, which implies certain ideological orientations. This involves
very special pastoral problems and their solution should be sought taking into
consideration the errors and the success of the catholic church in germany.
Keywords: Catholicism, youth, germany, working with young people,
practical theology, sociology of religion, religious upbringing, education, ii vatican Council, charisma, parish.

. . 1(7). 2014, 182190


XX XXi .

, 1990 . ,
.
: , , .


, , . . , . ,
,
.
1. , ,
art. 12.1. ustawa o systemie owiaty z dnia 7 wrzenia 1991 // Dziennik ustaw. 2004. 256
z pn. zm.
1

182

, 2014

. , ,
.
, , . , 19181939 .,

2. .
.
, , .
, . .
.
1990 .
1990/1991 3 1990 . -
,
24 1990 .
, .
: , , ,
.
,

.
1 . 48 : , 4 . 53 ,
.: . . .
19171950 . ., 1997. ( . . 14).

183

,
3.

4 1991 . .
2 . 15 :
1. .
2. , .

7 1991 .
: , ,
, :
1. ,

,
, .
2. -
, .
14 1992 . (
)4 30 1999 . (
,
)5.
,
2 konstytucja rzeczpospolitej Polski // Dziennik ustaw. 1997. 78. Poz. 483.
rozporzdzenie ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunkw i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkoach // Dziennik ustaw. 67. Poz. 753 z
pn. zm.
5
Dziennik ustaw. 95. Poz. 425; Dziennik ustaw. 1992. 36. Poz. 155; Dziennik ustaw.
1993. 34. Poz. 390. , 30 1999 . , 14
1992 ., .
3
4

184

. , ,
,
.
: ? , , . ,
, .
, 1990/1991 ,
, . ,
.
- ,
.
, , :
.

-
.
, (-). ,
. , . 1 1991 .
6.
13 6 7 -. 310.
.
. 137 ,
.
Zieniuk J. ksztacenie, doksztacanie i doskonalenie nauczycieli religii prawosawnej w latach 19902000 // cerkovnyj Vestnik. 2002. 1.
6

185

. 1991/92
- , 7.
1995 .
. ,
.
1999 .
106 48 . .
, , .

, , .
,
, , .

1992 .
. 273 .
.
.
1998 . , 1998/99
- 8.
dudra S. Nauczanie religii prawosawnej jako element wielokulturowoci rodkowego Nadodrza // rocznik lubuski. 2004. XXX. cz. I. S. 3941.
8
.: cerkovnyj Vestnik. 1998. 10.
7

186

:
.
.
, , .
. , , , . ,
.
, , ,
, , ,
- .
1995
, .
9 1998
.
,
. - .
, ,

, .

187



.
. , . ( )
.

1999 . . .
1999/2000
. , , , , . 154 .
2000/2001
, . 31 9.
,
, - , .
- ,
.
. .
, .
, -9

Klimuk n. tym razem o religii w szkoach // Przegld Prawosawny. luty, 2011. 2 (308).

188

. .
:
, .
, ,
.
- .
-
:
,
;
-.
11 1999 . - .
.

10.

, .
5 .
XX XXI .
. , . .
, ,
.: ustawa karta Nauczyciela z dnia 26 stycznia 1982 r. // Dziennik ustaw. 2006. 97.
Poz. 676 z pn. zm.

10

189

, . .
,
- http://katechezaorth.pl.
, .
,
.
.
.

, : , .
,
, -
.

archpriest marek lawreszuk

tHE orGaNiZatioN oF tHE ortHodoX rEliGioN


tEaCHiNG iN PolaNd iN tHE latE 20tH EarlY 21St
CENtUriES
This article aims to show the organization of the orthodox religion
teaching in the Polish autocephalous orthodox church since 1990. This
teaching takes place in the kindergartens, the primary and secondary schools.
Keywords: the Polish orthodox Church, school religious education,
orthodox Culture Basis.

. . 1(7). 2014, 191214

. .




PROCLIANA .

.
(cPg 6664) (cPg 6665), . Procliana.
. , , (cPg 5814), .
: . , , , , , ,
.


,

. . , 2014

191

. .

Procliana1. . 1940 . 1972 .


m
Sources chrtiennes ,
2.
(incipit:
) . X . (cod. hierosol.
bibl. Patr. S. Sabas 1. F. 164v165v) 1924 ., I. m.3.
. XIV . cod. Paris.
gr. 1554 a. F. 75v78. , 16 ,
,
.
. ,
; . (p. 1012),
, .
,
, , . ,
, 15 . (In S. Pascha) . 4.
. .-.
.
. (. 16741677).
( ,
)
:
Marx B. Procliana. untersuchung ber homiletischen Nachla des Patriarchen Proklos
von konstantinopel. mnster: aschendorff, 1940. (mnsterische beitrge zur Theologie; 23).
P. 9799.
2
aubineau M. homlies pascales (cinq homlies indites). Paris, 1972. (Sc; 187). P. 204214.
3
. t. 19 (1924). . 356358.
4
Pg 65. col. 800809.
1

192

, 5.
, , , ,
. ,
,
,
. , .
, . , .
. , , ,
,
, . .
. , , , . ,
,
: , 6 : ( 1. 14). . ,
.
,
, , ,
, aubineau M. homlies pascales. P. 199.
.: , .
- .
,
, : , (1 8. 1). - , , ,
, .
, , (.
. // . . .: , 1995 (
; . 1). . 384.
5
6

193

. .

. ,
:
, , ? <> ; .
, . <>
, <> , ,
, ?
,
, ,
, 7.

, . 1948 , , , 8. . ,
! ,
, ,
.
: , <
> , , ,
, : , ( 1. 28). , ,
, , , ,
.
: ( 65. 1).
, , . , , . . . . 379383.
amand d. une homlie grecque indite antinestorienne du Ve sicle sur lincarnation du
Seigneur // revue bndictine. Vol. 58. 1948. P. 223263. :
. . (p. 225).
7
8

194

. , , , ,
. , !
! ! :
, , ( 103. 24)!
,
( ), ()
, , , , (), , , (
), ,
: , . ? .
, . <> , . ( ), :
, , ( 138. 6)9.
, , ,
(semper-hodie Filius genitus), 10,
11.
Ibid. P. 233237.
.: (
),
.
, ,
, (
, . 16. // , . : 2 . . 1: . .:
, 2007 (
; . 1). . 208) ( . . 1).
11
Riggi C. lettura dell ad Diognetum secondo il codice F // texte und textkritik. Eine aufsatzsammlung / ed. J. Dummer. berlin, 1987 (texte und untersuchungen zur geschichte der
altchristlichen literatur; bd. 133). P. 527 ( F).
. : ,
,
, . , ,
9

10

195

. .

,
12.
(Inc.:
),
. 13,
. , : , , , , ,
14.
, . , , ,
, IV V .
, , ; , , ,
; , , , ;
, , , ; ,
, , ; ,
, , ; , , .
, , , ,
( , . //
( ). 12 . . 2. . 2. ., 1896. . 889; Spuria).
12
: . . ,
;
, , , , , ( 4. 24)
, , ;
, ( , . ( ) 5- // . . 8. . 2. ., 1902. . 941942;
Spuria). . : , .
: , , , ( 7. 15); ,
;
// . . 848.
13
. . 3. . 2. . 870871.
14
. , 1907. . 3.
. 413422.

196

.
, 44 . : , ,
,
,
, , , 15;
, , , , , 16.
, . . ,
,
. . ,
(p. 255).
***
() () . . . ,

17
.


b Bruxellensis, bibl. reg., IV, 459 (XIIIe s.).
m Messanensis, bibl. uniuers., S. Salu. 92 (XXIe s.).
P Paris. gr. 1554 a (XIVe s.): ex hoc codice marx editionem suam fecit.
S hierosolym. Bibl. Patr. S. Sabas 1 (Xe s.): ex hoc codice editio in .
V vallicell. E. 40 (gr. 72). F. 5v6r (xe s.): Catena in iohannem.
hier. Editio anonyma (I. m.), : . t. 19 (1924). P. 355358, e cod. hierosol., Bibl. Patr.
S. Sabas 1.
marx Editio b. marx, : Procliana (munster i. W. 1940). S. 9799 c cod. Paris. gr. 1554 a.
, . , , , , ,
// . . . 3. . 415.
16
, . , //
. . . 1. . 553.
17
url: http://kimss.livejournal.com/4641.html ( : 03.06.2013).
15

197

. .


18
1. 19 . ( 32.
18) ( 3.13),
. , 20. .
, . . .
.
. i ( 2. 12)
. , , , ,
, (), , ,
, : , ? ( 66. 8).
, 21:
, ; . , . , marx.
, marx.
20
.
21
.: , ,
, , , , !
, ;
, , , ! ( , .
// . . 3. . 379). . :
, ,
, , , , () . , ,
. , ,
, ;
(), () .
, ! , , , . , ,
18
19

198

; ;
() ;
2. , .
: , ( 1. 1).
. :
, ( ), (
) . ,
, 22 ( ), : ,
. 23.
, ? ? ;
? . ? . ? . ?
. ? ( ) ( 10. 1). ?
( 4. 10). ?
( 18. 27). ? , ( 21. 7).
? . ,
( ): ? ?
24?
, , ,
, 25, , , ; , ,
: , ; () ,
.
( , . : ( 76. 4) // . . 10.
. 2. ., 1905. . 840841).
22
S, V: bP, marx.
23
, marx.
24
.: , , , ( 16. 24), , , , , , , , , ( 3. 8);
, ,
, , (
, . 14. // . . . 1. . 184).
25
: , , marx.

199

. .

, 26 (), 27 (),
( ), : 28. ,
29. 30.
. , 31. ()
.: , , , -
,
. , ,
(. . . . 377).
27
[ bS] , marx.
28
.: , ,
, , ,
, , . ,
, , ,
, ,
, , , , ,
. , <> ,
, ( ) ( ),
;
,
: ! ( , . // . . 8. . 2. . 770771;
Spuria).
29
.: , , , , ,
, , , , , ,
( , . . 1. // . .
. 2. c. 12 ( . : . 1. ). .
: , ,
, , , , , , ,
, , , , ( , .
// . . 2. . 192).
30
. , marx.
31
: P, marx. .: ,
: , ,
26

200

, (), (),
(), (), (),
(), (), (),
, ( ). .
, 32. . ( ) (). .
( ()) ().
. ().
. (
( 16. 18). , ? ,
. , , , , :
, ; , : ,
( 101. 28), : , . ( , . // . 10. . 2.
. 872; . Spuria). . : ?
( 1. 1). ? , ?
, . , .
, ? ,
. <>
; ;
. ? . , ; , .
? , ; . ? , .
<> ? . : ,
: , .
: ( , . , :
, (2 5. 17) // . . 12. . 2. ., 1906.
c. 912913; . Spuria).
32
<> bS, V: P, marx. . :
, -
, ,
( ) ( ) , . ,
, :
( 14. 28) ,
(Didymi alexandrini De trinitate libri tres. lib. 1. cap. 16 // Pg 39. col. 340 a).

201

. .

)33. () ( 1. 3),
() , 34.
3. , , , . . , . , (), . , 35. , () 36.
, .
, .
37, . , .
.: ( ) ( ) , , : , , (.
64, 4). ,
() (), ( ) ,
: ( 3. 17). ,
: , (),
: , , , ,
( 9. 6). : ( 9. 7).
, , , () ,
() : ,
, , ,
, ( ) (Didymi alexandrini
De trinitate libri tres. lib. 1. cap. 27 // Pg 39. col. 397 a).
34
P, marx. . . 67 :
, , ( ):
P .
35
.: - ,
, , , .
, ,
(. . . . 384).
36
.: , , ,
, , , , , , , .
(), ( , .
19. . // . . . 1. . 248).
37
: P, marx . .:
, : , ;
. , ,
33

202

,
, :38 ( 7. 18). ,
? , .
39, . , . : ,
40.
41. , , , , , , ; ,
42, , ; , , , ( )43; , , , ; ,
, ; , , , ;
( , . 4).
38
( 12. 15). marx.
39
, ,
( ). marx.
40
: ,
, () () . marx.
41
.: , :
, . , ; , ; , (athanasii archiepiscopi alexandrini Sermo in sanctum Pascha et recens
illuminatos, seu baptizatos sabbato in albis [ , . , ] // Pg 28.
col. 10811092; Spuria, . ).
42
, , ( . 11).
43
.: () , . ! ! , ! , ! ,
, ! , !
(athanasii archiepiscopi alexandrini Sermo in Passionem Domini
in Parasceve [ , .
] // Pg 28. col. 1060; Spuria, .
).

203

. .

, .
. .

,
,
44
, ( ) .
, ,
, . , ,
,
, , , , . , , ,
, ,
, , ,
.
, . , 45.
( 19. 12) . ,
. .
2. () ()
() B. Marx. Procliana. P. 100102.
45
.: ? , ?
, . ,
! , ,
, -
( , . ,
// . . 8. . 2. . 726; . Spuria).
44

204

. . . , , , (), ( 2. 911). ,
46,
, .
; (
) ( 11. 7), 47.
.: , ,
, , ;
, , ,
,
, , , heo .
. (. . . . 363364).
. : , , , , .
, ; , ; , ; , :
( 9.16). ? .
? ( , .
, , , // . . 8. . 2. . 774; . Spuria).

46

.: ,
. , , , , , , ,
,
, ,
: ? ?
? , ? , ,
? ,
, , , ,
, . ,
, , , , ,
( , . . // . . 3. . 2. ., 1897. . 869870).
47

205

. .

( 2. 3). , 48!
, ,
,
,
,
,
,
,
49.
( )
; ()
.: , ,
, ( )
(), ; ,
( )
, ,
,
, ( , . 4. , // . .
. 2. . 485486). . : (),
,
. , ( 21. 2);
, , . ,
. , . ,
( ) , ( , .
31. , // . . . 1. . 377).
49
.: . :
. ,
; , ; ,
; , , ,
, ,
, ,
,
,
( , . , , , ,
// . . 3. . 413414).
48

206

(),
. , ,
,
. ,
, , :
, , ,
;
, ,
( ).
, ,
, . , , .
, , 50.
, , , , , , , , , ,
, , 51.
, , . . ,
52.
, ,
.
.: , , ,
; , ( , ). , ,
, , .
, , . , , ( , .
, , , , // . . 3. . 413414).
51
.: , , , , ,
, , ,
, , , , ( ).
52
.: , ,
. , .
, ( ).
50

207

. .

,
, , , ,
, 53.
, , , , , . ( 19. 12) ( 9. 20)54.
, , (. 13.
44), ( 15. 8)55.
, , ,
( 13. 47), , , 56.
, , 57,
, . .
.: , ; ;
; , , . , ,
, , ,
,
( , . , , ,
, . 413414).
54
.: , , , ,
, . ( 19. 12)
( 9. 20).
( ).
55
.: , , ( 13. 44),
( 15. 8) ( . . 415).
56
.: , , ( 13. 44),
( 15. 8),
, ,
( 13. 47), , , ( ).
57
.: , ,
, , ( ).
53

208


.
, 58
15
1. ; , , ,
, : , ,
. : ( 1. 13).
. .
; .
( )59
: .
. , . .
.
. : .
. ;
.
.
; , () . ()
, ; (); ;
.
, , , ;
() ; .
, , , ,
. , , Pg 65. col. 800805. , , i . . . . . 16741677.
59
.: , , , ? , , , , , , ,
? ( , . , . . 8. . 2. . 910; . Spuria).
58

209

. .

; ; ;
; .
2. ( ) ,
: , , ( 1. 18).
, , : , ( 3. 17).
, ,
. , ,
, . , ( 1. 2). ;
, ( 103. 4).
, ( 32. 6).
, ,
( 1. 16). , ; , ( 8. 4). , : ,
( 1. 9). ( )
() .
3. , , () ?
? . ?
. ? . ?
. ? , . ? ( 2. 27). ? . ? ( 4. 10). ?
, ( 21. 7). : ?
? ?
60, , ;
; ; .: : ?
. ?
( , . :
? ( 21. 23) // . . 6. . 2. ., 1900. . 719; . Spuria).
. : , , ,
. :
, ( ) .
, , ; , , ,

60

210

; .
, . , () ; : , ,
.
4. , . ,
, . c ( ), () ,
. , ; () , ,
.
, , ( 6. 6)
() . , () .
5. :
( 1. 14). () . ,
. , .
.
. 61. , . , ( 11. 44). ,
62. , . , . ,
. , .
: , , . , , . , , ,
(athanasii archiepiscopi alexandrini Sermo in Passionem Domini in Parasceve
[ , . ] //
Pg 28. col. 10531061). Dubia. . .
61
, , (. . . . 1676).
62
.: , , , , . ,
, , , ,
(. . . . 383).

211

. .

( 2. 12). ( 11. 12)


. , . , . , . 63, .
, . , . ,
. , . , . ,
, .
6. , ? , ?
, , ,
( 17. 10). . ,
; , ( )
, 64, , , ; ; . ;
.: , ?
! , ,
. ? ,
. , , , . . ( 26. 8) ,
( 67. 7), ( 61. 1);
; .
; ,
, , ( , . // . . 2. . 2. ., 1896. . 883; .
Spuria).
64
.: , : , ,
, . ,
, ,
. . , :
, ;
, . , ; ,
, , , ,
( , .
// . . 8. . 2. . 908909; . Spuria).
63

212

. , ,
. ;
; ; ,
; ( ), (
), , ( ), .
, , ,
, .
. , ,
65; ; ; , , ,
. ; , ,
. .

, :
: ? ( 6. 3). .: , ,
; , ,
, . : , ,
, , , , :
, , : !
(. 34). ? , , , , , , . : , , ,
( , . . 886).
65

213

alexey g. Pernbaum

tWo littlE KNoWN SErMoNS


bY St. ProClUS oF CoNStaNtiNoPlE
oN EaStEr aNd PENtECoSt
FroM tHE b. MarX PROCLIANA
The publication offers the russian translation of the two dubious
sermons from the theological heritage of St. Proclus of constantinople, i. e.,
for the Easter (cPg 6664) and on the Pentecost (cPg 6665), which were
included by b. marx in the appendix to his Procliana. brief comments are
provided to these writings. The first sermon is compared with another one
Proclus sermon for the Easter, rather close to it, which was edited by migne
(Pg 65, 800805) (cPg 5814). The russian renderindg of the second sermon
is also given in the appendix.
Keywords: Proclus of Constantinople, Basil of Seleucia, Theology, dispensation, Word without beginning, faith, knowledge of god.

. . 1(7). 2014, 215241


,
. .
( . . )

() ,

. . . 1908 1926 .,
1926 . . 1908 .
, 1915 . , 1926 .
. .

,
, . . .
.
: . . , (), , ,
, , .

(11.03.185610.08.19291),
. . : 8 1929 . . . ,
. . , 10 ( ) (.: . . . . // - /
. . . . ., 1999. . 576; . . -

. . , 2014

215

. .

(1882) (1884
1907), ,
, , . - . .
,
.
,
. ,
:
(19191922)2, , , 1925 . ,
. . . ,
,
1926 .
, , , , , : , , , .

( ; 19.10.186110.03.1933)
, (1886) (1887), (1889) (1904). 1914 . - . . :
, ,
.
,
,
- .
. . //
. 2011. 15. . 258259).
2
.: . . . . (19191923 .) // . 20. 2014. . 233266.

216

, ,
- .

1923 .:
3,
. 1920- .,
, , , , ,
19231924 .
, (),
, ,
, .
(14.02.187225.11.1937)
(02.06.190122.01.1972), . , , (1898)
, (1900),
. . ,
, :
1923 .
.
. : 1903 .
( )
( 1914 . ) XX . , 1905 . 192030- . ,
, .
(1934),
.
1931 ., 1937 ., .

,
. . 711 ( ). . 3. . 3993. . . 112.

217

. .

(19191923), . , (; 18751930).
, .
, . 1941 . , ,
( 23.01.1972) : , . . , . , , ,
, - .
, , ,
, .
,
.
***
. . : , ,
, , .
,
.
,
. ( 5 ), 1908 .,
. . ,
,
.
,
-.
. 218


. . 4.
() 1915 . ( 1,
2 ) , , ,
. ,
, . , .
1926 . . . :
19191925 ., : . . ? ?5.
1926 . , . . 6.
. . : , -
.
: - ,
,
. . , - ., .:
( . . . . ) / . ., . . . . // - . II: . . 2013. . 5 (54). . 75107; 6 (55). . 87110; ,
, ( 19081927 .) / . ., .
. . . // . 20. 2014. . 188231.
5
, () . .
15 1921 . ( . . 194. . 354. . 39 .) .
6
. . .: . .
( . . 1926 ) // . . : - II . .-. . (, 12 2014 .). , 2014. . 238243.
4

219

. .

1920- . ,
7.
. . () , . , , , , ,
.
,
,
. . . , ,
. .
***
. . (. 253).
() 1915 1926 . . . 379 9 . (). . . 407 8 .
, ,
(1908 .
1926 .), ( 1926 .). ,
1926 . . . 461. , .
: ;
; ;
; ; .
() 13/26 1926 . ( .
. 253. . 379. . 4).
7

220

: : /
., . . . . . Paris: ymca-PrESS, 1984; . .
// . 1968. . 4. . 3984;
., . . . // . . 95107; . . . : //
-. ., 1995. . 120133; ., . (. . ), (.
XX .) // . 4. 2002. . 73107; . ., . ., . . ( ), // . . VII. ., 2004. c. 7578; . ., . . , // . . XI. ., 2006. . 534535; . ., . . // . . XV. ., 2007. c. 429438;
. . . . : , 2008;
. . (
): // . 15. 2011. . 156
166; . . . . //
. . 258259; . .
. . (19191923 .) //
. 20. 2014. . 233266. . .
, // . . XIX. ., 2008.
. 387388; ., . 192030- // .ru. url:
http://www.bogoslov.ru/text/3248265.html ( : 28.02.2014); ( ) 1908
1915 .; ;
, ,
XX . (http://213.171.53.29/
bin/code.exe/frames/m/ind_oem.html/charset/ans?notextdecor).
, . .

221

. .

. . 253. . . 379.
(). 19151926 . 9 .

1 11 1915 . . 12
(. 1)
!

.
.
. . || (. 1 .) . , . . .
[][] 8.
,
, ,
. . 9. . . ,
(18721934) (1897); . . ; 1911 . . . , 1914 . .
, ; ,
.
9
(18801969) (1899), 1905 . , , .
1920- . , , . 1941 . ,
. -
. . ().
(1879 1926) (1902), 1905 .
, 1907 .
; 1920
1923 .; 1923 . .
8

222

, . . 10.
. . . ,
11.
|| (. 2) 12.
, .
,
. , ,
.
30 ,
56 .
, , , ,
.
!
. .
(18731931) (1898), 1903 . , 1908 . -
; 1910 . , 1913 . . 1918 . II .
(, 1917) .

, .
11
(18481920) (1874); 1883 .
, 1899 .
; 1910 . . 1901 . , ( 300-, 1915 .). . . , . . . . ,
: . . 16151721 .; . . 17211796 .; . .
1796 . 1915 . . . 5 II 1904
1908 .; . . 5 III 19101915 .
. . I ,
(16151721) ,
. ,
, .
12
( ) (18411915),
19031915 .
10

223

. .

2 3 1915 . . 33 .
(. 3)
!

13
. :
. . ,
. , || (. 3 .) ! ,
, ,
14.
, , , , .
, 15,
.
, .
,
. .
3 13 ( . .) 1926 . . 45 .
(. 4)
!
. . , , ,
, , . !
26 I,
(.: , . . II. , 1897. . 492497). 1915 .
300- ( 1615 .).
14
1915 . , . - ,
(15 100 ). ,
, 1915 . .
15
, 1654 . 1662 ., , .
13

224

,
, . .
.
- , - ,
, || (. 4 .) . ;
,
.
- ,
( , -
- 16).
, .
, . . . . 17. . . . 18. . . .
19. || (. 5) -,
, ([] [], 20), 21, ( ),
.
- ; - .
17
(18451928), (1869),
, 1910 .
.
18
(18671933(?)), , (1893), 1908 . , .
19
(18821933(?)), (1907),
; . . ; ; 1910 . , 1912 . .
20
(18531927) (1879), 1883 .
, 1902 . ; 1884 . , 1904 . , 1910 . .

: (. I. . 1: , - ; . 2:
. , 1902).
21
(1849 1927) (1873),
16

225

. .

, , .
, , 22.
, . . , .

.
. . . 23,
.
. . 24, []
25 || (. 5 .) , , .
, 20o.
. !
. .
PS. . . .
1878 . , 1901 . ; , 1910 . .
22

.
(18751941) (1899), 1907 .
. 1909 .
, 1910 . . 1922 . ,
, 1924 . ,
, 1925 .
. (18841938) (1908), 1913 . . . ,
1915 . . 1920- . ,
. ., ; 1990 .
23
(1902); - .
24
(18651939) (1890), 1894 .
, 1904 . ; 1903 . - . 19201923 . , 1924
1933 . , . 1933 .
, .
25
( ; 18911965), ,
(1917), - , - ; 1926 . . .
1946 . .

226

4 24 / 7 1926 . . 69 .
(. 6)

!
!
, . , ,
, , ( -
). - ,
.
.
: 26. , ||
(. 6 .) , , 27.
? , . . - ,
: .
, . , ,
28. ,
2 2. 17 (.) (.): , , .
(VIII),
1926 . : III
, . ,
, .
28
(1879 1944) (1903),
1905 . . 1909 .
, 1916 . . 1922 . ,
. 1924 . , 1927 .
.
, , 19251926 . : , -
, (
2731 1925 // . 1925. 1. . 29).
26
27

227

. .

, , , 29.
.
. . , . ,
|| (. 7) 910 .? , ( ) ?
, ,
. . . , 30?
,
31. : ?
. . . , , . , . ., . . . . 32
: , .
; ; ||
(. 7 .) . , . 11- , ?
: ,
(18731940) (1897), 1901 .
, 1917 . . 1906 .
, 1909 . ;
, . 1922 .
.
( ; 18811937) (1905),
1911 . , 1913 .
. 1921 . , ; 1922 . ;
1928 . . ,
.
30
. - ,
, . ( ) - .
31
23 (6 . .) .
32
,
- .
29

228

, (
, , 33 . .)
: , .

. , || (. 8)
( ), - . ,
.
, , . . . , ., . 34.
[] (), 35.
. . . ?
. : !36. , ||
(. 8 .) . :
37. ,
!
.
34
(. 18651931), .
(1891); ; 19171918 .
. 1919 . , 1920 . , - ().
35
( ; 18801938), .
(1904); 1904 . ; . . , 1911 . ; 1912 . . 1913 .
. ( 1926 . ). 1928 . , 1932 . . .
36
(186324.03.1923) , .
37
, . . .
33

229

. .

, . . , 38. , ,
. , , , ,
39!
. . (. .
. . []), - ,
40. , || (. 9)
.
. . , , ,
- ,
41.
. . 42, , ,
, , (. ). , . .
(, 1926 .)
39
(18761962) (1900), ; 1917 . (.
(., 1916)). 1922 . ; 1932 ( 1928) .
- ; ,
, ; 1939 . . 1944 . , ;
1944 . , .
40
(18741933) (1899); 1907 . (. .
(, 1907)); .
19181920 .
; 1920 . ( 1921 ),
1924 . . 1928 .
.
41
(18751933) (1901), ; 1912 .
. , ,
, .
42
(18791943) (1905); 19051911 .
-
;
38

230


43.
. . , , ,
. . . . , .
: 22-
[], 23- , ||
(. 9 .) ( 44), [], [] .
, goar45 . [] . ( , , , [] . . )46.
. , ,
1919 . -
( 1921 ).
43
(18641926) ,
;
. , ; ( 1921 ).
44
- .
45
(Jacques goar; 16011653) , ,
;
.
46
(18881941), , 1921 . , 1922 . . 1922 . , , , . . 1926 .
; 1929 . . 1928 .
,
, , , . 1936 1941 .
, .

231

. .

, ([] []). 47;


, , ,
,
, : 48. !
. , . . ,
.
, [.] []. ||
(. 8 .) ()
, . . []49
( [] ). ||
(. 9) () . . , , : . 50.
!
( 3, . 5). ,
.

(18521899) , (18781882), (18831886) (18861899) . . . .


47
: ( ). , 1924.
48
. , 1926.
49
(18531930), (1886),
(1905), . 1919 .
, . , ;
1923 . . . . ,
.
50
XVII
XVIII .; -
XVII ., . XIX .,
.

232

. . 253. . . 407.
. 19081926 . 8 .
5 31 1908 . . 12 .
(. 1)

. !
!
- ,
.
-
, ,
[]
[] [] . -
|| (. 1 .)
.
. , , , , ,
, .
.
. [] ,
. ,
! , ,
, 51.
, || (. 2) , ,
-
. , ,
(18791962), , (1904),
. . ;
; 1908 . (. (, 1908)).
. . (.: //
1906/07 . . , 1907. . 472479).
19 1908 .; . . . . (.: 1908/09 . . , 1909.
. 7273).
51

233

. .

,
. .
[]
. . . . . . . . ,
; 9- 52.
1907/8 []. . . .
, || (. 2 .)
[] . . ([] )
; , . 53. ,
[] ,

. .
.
.
, . 54.
(1867 1932), , 1913 . (1893), , 1910 . - . 1908 . (. .
, ( , -
) (, 1906)).
. . . . .: 1907/08 . .
, 1908. . 292325, 325335). 9
1908 . (.: . . 515516).
52

(1882 1927), (1907), ; . . , 1907/08 . . 1910 . .


. . . . , . . ( ) . . ( )
(.: 1907/08 . . . 292; : .
. 336338, 338341 .).
54
. . , , .
53

234

! []
. .
() .

55.
6 15 (2) 1926 . . 3
(. 3)
!
, ,
. . , , , (
) 8 ,
. !
.
.
15 (2) 1926 . . . 6, . 1 ([] . ).
7 8/21 1926 ., . . . 44 .
(. 4) !
, , , , ,
(= ), ,
, .

, , ,
[]
: . . // . 1908. . XIX. . 2.
. 201241; . 3. . 351382 (. .: ., 1908).

55

235

. .

, [-][][]. , , ,
.

[-][] || (. 4 .) 56,
[-][][] ()57
-
26 []58.
[] [] []
; []

. , ,
. , , . ( 22-
. . []59
).
[], ,
. [] 60,
( )
- 1922 . , 1923 .
, 1926 .
57
( ; 18721937) (1899), 19001906 .
; 1909 . , : ,
1920 . . 1926 . ()
29 (11 )
-
(30 (12 ) . ). 1927 .,
(), . 1929 . , .
58
26 . . (9 . .) , . , .
59
(18681940) (1892); . .
; 1908 . .
(19191921), ,
1930 .
60
() (. ).
56

236

,
.
[] .
[]
, , [] []
[]61 [] ()62.
, , .

. [] .
[] .
8 [ 1926 .,
. . ]. . 78
(. 7)
!
.
; almae matris
,
.
,
;
() [] ||
(. 7 .) [] , . , ,
,
, ; ,
.
. ,
, . , ( ) || (. 8) ().
( ; 18961978) . . ( 9(21).11.1920), 3- (1915) (1919);
, 1920 . , 1921 . . 18 1926 .
- ; 1931 . . ;
, ; 1953 . , , ; 1965 . .
61
62

237

. .

. .
, . , !!! !!!
.
PS. : , , , 6, . 1 . . .
9 9 (. .) [1926 .] . 56 .
(. 5)

!
!
!!! ,
,
[] alma mater. 26 [] , ;
, ,
.
, .
, .
|| (. 5 .) , ,
, 34 ,
, , , ,
. .
, - , .
, , ,
. , , .
:
, ;
-, .
, || (. 6)
, , , ;
: [-][] .
-[] . ,
, , ,
-
238

. , .
, , ;
; ,
. || (. 6 .)
. ; , ,
, . ,
, . . 63 - ; ( 64). . .
,
. :
?

? - , -
[] .
!
, , ,
65 .
.

.
(18651935) , , (. Die
christusmythe (1909)). .
65
(19021988) (1919)
(1924); 19241927 . - . (18591937). 1941 . ,
, , 1945 .
.
63
64

239

. .

. . 253. . . 461.

10 30 1926 . . 12
(. 1)
!

,
. .
,
.
66 , , ,
, ,
, ||
(. 2) 8- . .
.
, . .
:
([] [] ), . 31. . 1.

66

(. ).

240

WE KNoW rEallY WEll-KNoWN rESEarCHEr oF


litUrGiCS, oUr tEaCHEr a. a. dMitriEVSKY
(SoME lEttErS FroM KiEV iNHabitaNtS to
a. a. dMitriEVSKY)
In the publication are presented letters of the professors of the kiev ecclesiastical academy the archbishop Vasily (bogdashevsky) and the archpriest
alexander glagolev, the son of the last alexey glagolev and the priest
anatoly Zhurakovsky to the former professor of the same academy a. a. Dmitrievsky. The letters cover the period from 1908 to 1926, but the most part of
them belongs to 1926. In the 1908 letter from the high priest a. glagolev are
presented data on the internal life of the kiev academy and the relations of the
members of the corporation during the difficult period of the russian history
after the revolution 19051907; in archbishop Vasilys letters of 1915 the
destiny of the kiev ecclesiastical academy and of its corporation in the years
of the First World War are described; the 1926 letters of all the authors are
connected with a. a. Dmitrievskys visit to kiev during the summer of this
year and mention many events and problems of that time, such as: the hope
for a revival of the theological education, the destruction of parishional life, an
renovationism and liturgical innovations entered by it. The published letters
are stored in the archival fund of a. a. Dmitrievsky in the Department of
manuscripts of the National library of russia.
Keywords: a. a. dmitriyevsky, archbishop vasily (Bogdashevsky), archpriest alexander glagolev, priest anatoly Zhurakovsky, alexey glagolev, the
Kiev ecclesiastical academy, theological education.

. . 1(7). 2014, 242249


2012/2013

26 2013
: . . , 23 2013 .
2012/2013 . . :
, . . , (. .: . );
, . -
- (. .: . . );
. :
(. .: . );
, . -
( . ) (. .: . . );
, . :
(. .: . ).
2012/2013 15 , 8 , 7 .

242

2012/2013



2012/2013
1. - . . . , : . ,

,

. , .
, . .
,
. : . , ,
, , . , , -
. , , ,
.
. .
, ,
: ,
, . , .

. , .
, . .
, ,

, .
,
, ,
.
, , :

243


, , . ,
, .
: 2013
, . . . . , ,
.
, . ,

. , , . , ,
. ,
, ,
, , ,
.
.
, .
.
, ,
. .
, .
. ,
, ,
, .
, , , . , , .
2. 1. . .
. , : - -

, - . , , , -

244

2012/2013
, .
,
, , , , .
,
. , , . - , , .
,
.


. -
, - .
,
.
2. 2. . . .
, : -
-
. . ,
,
.
, ,
. , ,
,
. , ,
, , ,
- . , .
,
. , , -

245


, .
, ,
,
,
. ,
(66
). : - ,
-, . , , ,
.
. , , , ,
- , - .
. - , - .
. .
, ,
, - . ,
. , , , , ,
- . , ,
, , ,
. .

. .

246

2012/2013
3. . .
. . , : :
- , , ,
. .
, .
( , , , , . ), , , , .
.
,
. , ,
.
, .
.
,
, . , ,
.
, , , , .

. . , , .
, , XVIIXX . . .
. , ,
, , , , , , ,
.
, . .

247


, , , ,
, , , , ,
, .
,
; , . :
?
, ,
.
4. .
. , : - ( . )
, , , , .
,

. ;
. . 1.4 . . .
,
.

.
1. . , . 95:
. . 84: (
), .
2. : , , (. 17, 18) (. 20). . . 95 . :
. , , -, . ,
. (. 47). ,
(
, , . ., .: ., . ? //
. ., 1993).

248

2012/2013
, , . , .
5.
. . . ,
: :
.

.
,
.
, , ,
. .
.
, ,
. , .
. 1 . 12
, .
.
, .
. ,
.
, .
.
.
.
, , , ,
, , .

249

. . 1(7). 2014, 250294


2006/2007

18 2007
: . 18 2007 .
2006/2007
:
( ), . (. .: . );
, . (-) (. .: . );
( ), .
(. .: . );
( ), . (. .: . );
, . - (. .: . );
( ), .
. , . .
(. .: . . );
, .
(. .: . );
, . -
(. .: . . );
.
(. .: . . );
, . - - (. .: . . );

250

2006/2007
, . - (. .: . );
, . (. .: . . );
, . - 2- (. .: . . );
( ), . 1054
(. .: . . );
, . : (. .: . . ).


18 2007
: . 18 2007
.
2006/2007
:
. :
(. .: . . );
, . (. .:
. ).
2006/2007
:
, . -
(. .: . );
, . (. .: . );
, . . (. .: . );
, .
: - - (. .: . . );
, . - (. .: . );

251

:
, . : , (. .: . . );
, .
(. .: . . ).
:
. (. .: . . );
. (. .: . );
.
(. .: . ).
:
1. . . (. .: . .).
.
:
. ., .
XIX XX . (. .: . )
:
. . (. .: .
)
5 .
2006/2007 . 32
, 10 , 22
.

252

2006/2007



2006/2007
1. . .
. . ,
: :
:
. , , .
. .

.

, , , . , ,
, .
.
:
, .
, . . , .
, . . , ,
.


.
19 , 1917 , ,
.
, .
4 , .

253

:
,
XX . 10 , , ,
.
, . ,
.
:
,
. , ,
. .
.
, , ,
, ,
, .
.
.
. ,
.


.
.
- , ,
.
.
, , .
- , , .
2.1.
(), :

() ,
. ,

254

2006/2007
, , ,
.
, ,
.
, . ; ,
.
, , , .
.
.
2.2.
(), :

()
. . , ,
. ,
,
? , , - , ?!
. , . ,
.
,
.
. ,
.
,
, .
, , :
. . .

255

:

. . , ,
.
, . , , : (. 4). , ! ,
, ?!
, ,
. . , ,
, , . . , ,
, , - , .
. , , , ,
.
,
- ( , ). , .
, , !
,
, , .
.
3.1. , :
(-)
,
. , , ,
.
, , , . , .
, , . ,

256

2006/2007
XX .,

. . .
, -.
, . ,
, .
,
. .
, .
, , :
19441946 , ,
.
, , . (-) XX .
, , .
3.2.

, : (-)
,
,
.
, .
.
.
, . ,
, , . , ,
.
, , .

257

:
, . , ,
, .
, , . - ,
, . . ,
, , .
.
. , ?
. ( , ). , .
, , , , , ,
, .
, .
. .
4. . . (), :

. ,
,
, .
, . .
.
, . , , . . .
. : ,
, . ,
. .

258

2006/2007
, , . . ,
. , , .
5.1. . .

, : -

,
.
: - .
. . , ,
.
, ( , , , ), ,
, . , , .
, ,
.
.
, , . , .
,
,
.
5.2.

, :
- .
.

259

:
, .
.

, .
( ).
.
.
, .
, .

XVI . . , .
.
.
. , .
.
. , . .
, ,
, . , .
.
.
6. . .
, :
82 , , , , . 23 .
.
, .
.
23
, :
1 36, 37, 40, 43, 44, 45;
4 . 46, 47;

260

2006/2007
19 . 51, 52, 53, 55, 67;
13 . 59, 60, 61;
8 . 64, 65;
14 . 77.
, 36 , , ,
.
17 .
, 22, 25 .
.
.
, , -, . ,
.

.
7.

(), :


.
, ,
, . , .
. (1 .), 2
. ,
V VI .
. .
. , .
.

261

:
8. . .
, : .
. , , ,
( , ,
). , ,
. ,
, .

, , .
,
. , , , . .
, .
, , ,
: , ,
- ?
. 1.1.: . 1112 . , (
) . . 13
- ,
, - .
,
(. 2.3.). ,
: ,
- , , ,
. , , ,
(., .: . 5457). ,
, . , . 1418 .
, .
, . ,
, .

262

2006/2007
, , .
, .
, , . , .
.
,
( ,
, , . .). ,
.
9.1. . .

, : ( - -
)
- , . - ,
, ,
.
- .
. , ,
, , .
, ,
, , XIX . . .

, , , , , . ,
. (), . (), . (), . (), (. 1.4).

, , , . , ,
, , ( ), .
. ,
, .

263

:
9.2.
, :
( - - )
- - . ,
. . . .
.

. ,
( ).
,
. ,

.
,
. , ,
.
, , - .
.
. , .
, , . .
, ,
, . , ,
.
10.1.

, : -
, .
,

264

2006/2007
, , . , ,
, .
.
.
,
, , , .

,
. . : , , , . ,
, ,
.
10.2.

, : -

. , , ,
. ,
.
?
?

, . 1.2
. , ,
17- .
, . 2.1.2 .
. , .
. . ,
- (
, ). , 2.2 -

265

:
. , . .
, , , , .
, ,
.
4 .
11.1. . . (), : . , . . .
XIV ., , ,
, .

.
. () . ,
XIV . . , ,
, , , .
. , , ( ).
,
( ) (, . . , , ),
, , . .
() .

266

2006/2007
11.2.
(), :
. , . .
.
.
, . . XIV , . .
, .
. , . . . .
. :
XIV , , . . (. 4).
, , , .
, . ,
. .
.
.
. . , . .
, , ( ) IV
, , 1. , , ,
XIV ,
(. 12). , , .
, ,
.
. 3.1, ,
. -. .
. () .
, . (. 1420). , ,
1

., . . . . ., 1997. . 187.

267

:
. , , . . , , . ,
. .
. . .
() . .
. 2- , , , . .
. , , 4- (. 60).
. . , -
, , .
. , , -
. , . .
, ,
.
.
12.1. . . , :

. , ,
.
. ,
-
, - .

, , .
, ,

268

2006/2007
. , . , . . , . . , . . , ,
, .
,
, , .
, ,
. .
12.2.

, :


.
, , , 1917 . , ,
. , , .
, , ,
, .
.
.
, , .
, , .
.
, , ,
, , .
, .
, .

269

:
, . ,
, , .
, XVII . . .
, .
.

, ,

.
13.1. . .
, :

, . .
. , .
, XVI ., , : XVIII XIX . ,
XIX ., ,
, , . .
.
. .
, , , , , -
( ).
,
.
, .
. . .
, . .
, .
, ,
( , , - ). , , . , -

270

2006/2007
,
.
. , , .
13.2. . .

, :

, . , ,
.

. . ,
:
( ), , .
, , .
,
.
,
. , , , . ,
.
, , , ,
. . , . . .
14.1. . .
. . , :
. . , . . . , ,

271

:
, . , .

. . , ,
. . . .
. . .
, , . . , .
.
: . . , , , .
, , , . . , . , . . . ,
, -
.
,
. . ,
.
, , .
, , , , .
14.2. . .
. . , :

-, . , , ,
, .
, , (, ), , ,

272

2006/2007
.
, - , ,

. . (),
: , , .
, -,
, .
,
, , (
), , , , . , , ,
,
, , , , . . .
.
:
. . , ,
. . . ,
. . ;

, ,
, (. 3) ,
,
,
(. 54). ,
-,
. . .
, ,
.
15.1. . .
, : - -
-, ,

273

:
. ,
.
,
, , , , ,
. .
,
.
. , 19902003 .
. XIX .,
, , , . ,
(. 48).
2.1,
, 1905 .
, .
, ,
(. . ,
) ,
.
. .
, ,
.
15.2. . .
, : - -

, . ,
, , ,

, , .
, , , -

274

2006/2007
, .
, ,
, , . ,
( )
, ( ) . , ,
.
, . . . , . , , .
.
, ,

(
, ).
.
, . . , ,
. . , : ,
, , , .
,
.
16. . . ,
: -
, , . :
(. 5).
- .

275

:
, .
: (, , , . . 30), (
. ) .
( ) , . ,
. , ,
.
.
. , . .
(., 1998. . 2). ,
.
, .
, , :
,
, .
,
, .
: , . ,
, (. 30).
, , , ,
, . (. 36, 38).

, (,
. 16, .) , (. 4), (. 24, ),
(. 55), X ., XV . (. 5), , XV ., XIX .
(. 29).
. (. 12, 13), ,
. .
.
17. . .
, :
,
, , .

276

2006/2007
.

. , . . , . ,
,
, . .
( ). , , .
18.1. . .
, : 2-
, , , .
,
. . , .
, , , , , , , - .
, . ,
, ,
. XX .

, (. 13). , (. 47), (. 812).
, . 1567 1799 . (. 15).
, .
.

277

:
, , . .
, , , , . ,
. ,
, , -, - .
, (, , ).
.
18.2.
, : 2-
- . VIVIII .
.
,
. .

, .
( ). :
. 1702 . . .

, .

1560 . 1799 . , . . .
.
. ,
. .
, , .
. -

278

2006/2007
().
.
( ), , .
, ,
, . , .
.
.
19.1. . . (), : 1054

. , , ,
- .

(. 1617), . ,
(. 80). . ., ,
,
. (. 77), ,
,
. (, , )
1204 .
(. 7980).
( . , . . , . . . ), , , .
1439 ., 1. .
, , .
, , IX 10531054 . - (. . 4774, . 50,
., .: ., . ? //
. . . ., 2005. . 137, 139,
142144, 146, 155156.
1

279


5368). , , (
- ) . (. 50). ( )

(. 5865) . , ,
, (. 64).
,
(. 6465). ,
,
(. 4849).
(. 65). ( ),
, ,
(. 68).
1054 . , .
, , . ,
. . ,
- , , , , .. , IX
2.
, , ,
, , (
) , . . ,
,
.
19.2.
(), :
1054
, 1054 . ,
.
, .
2
. . 10531054 // . , 2004. . 5. . 104109, . 108.

280

2012/2013
.
, . , , ,
.
, , , ,
, .
.
20.1. . . : :
:
, , ,
.
, .
.
, . , ,
, . , .
.
,
, .
,
.
.
, , ,
.
,
, ,
, ,
, .
,

281


. ,
.
,
.
. .
20.2. () : :
: .
- .
, ,
, -
.
,
.
, , ,
, . ,
, .
:

. , , . ,
.
, ,
, , .
,
.
, , .
. , , , , ,

282

2012/2013
.
, ,
, . -
,
. ,
.
, - ,
, -.
. ,
.

. , ,
. , , , .
. - ,
.

.
, .
: ,
, , ,
. , , ,
,
, , , , . , .
, ,
, , , , , .
,
, . ,
, ,
.
.

283


21.1.
, : -
.

.

- . .

. , , , .
.
,
.
, , .
21.2.

, : -
, , ,
. .
-, ,

, .
, . -, .
, . , -

284

2012/2013
. .
, , , .
,
.
22. . .
, : : , ,
. . .
. , ,
, ,
. , , , ,
, .
. , .
.

, , , . , . , , , .
.
, , ,
, .
, .

. ,
, , .

285


. , , , , ,
.
. .
.
23. . . , :

XX 19171918 ., , , .
,
, , ,
. .
. .
, , ,
46 .

, , ;
. ,
, . ,
. ,
.
, - , 28
(. 827),
. ,
,
. , -, . , (!)
. ,
,

286

2012/2013
. - () 1, , .
,
, .
, , ,
. , (., 1905),
.
. , .
XX ,
, IX XX . , ,
XVI .
XVII .

19171918 . (. 4557)

(. 5866). ,

. ,
.
, :
. , ,
, , . , , -.
, ,
.
, .

(), . / . . . . . ; . . . . . .: - , 2005.

287


24.

, : .
, , ,
. ,
1,
. , .
, , ,
, (. 13). -, ,
, : ,
- .
(. 13). -, , , ,
(. 5).
, ,
,
(. 56). , ,
, (., . , . , . ), (
2).
. (
) .
,
,
, ( ) .
, .
. : ,
(, , , )
, XIIXIII ., V . .:
(), . // . 1952
1983 .: , , . , 1996. . 3138.

2
: / . . . . . . .:
, 2004.

288

2006/2007
(. 12). . ,
.
, . ,
(, , ), (. ) . (). ,
(. .: I- , , , ,
II- ) ,
, , .
, .
- (. 49)
( . ) :
1.
;
2. ;
3. , ,
, ;
4. -.
, ,
.

25.
. . , :
,
, , ,
(, . 4).
: -, ; -, (?!)
; -,
.
, , .

. , -

289

:
, , .
16 ,
. ,
, (), , , XIX 1.
.
. 6. , ,
, : ( 1. 14). ,
,
.
. 9. (. 8) .
. 1617. : :
,
,
, ?
. 18. , ?
,
: , ,
. ,
. : , .
, . . : ,
(. 22). ,
, ?
. 23. , , ?
. 25. ,
, ?

?
,
-, , . , . .,
, , (. ). , , .
, , .
1

. : ., . . ., 2000. . 3.

290

2006/2007
: (!?)2 ( ;
),

, , , .
26.1. . .
. . ,
:
, , . . .
, . ,
, , , -,
, .
, ,
.
, .
, , ( ),
, , ; . ,
, . . . ,

, .. . ,
, ,
.
, ,
, ,
. . 2

291

:
. , ,
, .
, , (,
).
,
.
, , , , , , , .
, : ,
, , , .
, (, , ..),
. ,
. , .
, , .
. - (),
,
, ,
, , .
, , . ,
. .
. .
. . . ,
.
. . , ,
, .. , .
, .

292

2006/2007
26.2. . . . . , :
. . . .
(!) ( , , , , , .. . . ,
).
. .
, .

. . : , , . .
, , , .
, : . , , -
.
: . , , , . ,
, .
, .

. ,
.
,
, (. 15). ,
- - .
.
, . , , .

. -

293

:
, , , ., , .

. ,
: .
, . ,
(. 42). , (. 32, 34).
, , , , .
. . , .
. ,
, , . .

. . 1(7). 2014, 295312

.: Jennifer Wasmuth. Der Protestantismus und die russische


Theologie. Zur Rezeption und Kritik des Protestantismus in den Zeitschriften der
Geistlichen Akademie an der Wende vom 19. zum 20. Jahrhundert. gttingen:
Vandenhoeck & ruprecht, 2007. 387 S. (Forschungen zur systematischen und kumenischen Theologie 113)
ISbN 978-3-525-56340-3
[ . XIXXX .]

. (PhD),
.
2005 .
, ,
, - .

.
, , ,
.
, , 18921917 .,
, . -

295

, . ,
: , , ?
, , , , .
.
-
, . , .
.

( ) , , . . , , .
, ,
.
, ,
,
.
- . . , . . ,
. . ,
. . , Z. .
,
. : ,
. , , - . , , ,
(S. 91). , .
,
, , , , .

296

,
, (S. 72).
, ,
. . ,
, ,
. , , (S. 99).
,
, .
, , . . - .
, , ,
- (S. 122).
. . ,
. . , . . . . , ,
,
. , , . , ,
. , ,

(S. 152). ,
, .
.
: - (S. 173)?
.
.
. . . . -

297

, - .
, ,
. . ,
:
,
(S. 276). . , ,
:
, , , ,
(S. 277).
, , ,
. .
, , :
.
, . , ,
, , .
, (S. 311). , , . .
, , .
.
: ; ; ;
;
; . , ,
XIX , , , (S. 323).
, .
. -

298


. , ,
XV . .
,
(S. 332). ,
. .
: -, - - (S. 336). -
,
. . . . , , .
,
:
.
. , .
, , . , -

. , , - .
,
. . . (S. 346). ,
, .
, ,
.

. . , , XIX XX ,
. .
XIX XX . . -
. . , , , . , -

299

. . .
, -
,
.
,

.

300

.: Plested Marcus. Orthodox Readings of Aquinas. Oxford:


Oxford University Press, 2012. (Changing Paradigms in Historical and Systematic
Theology). 276 pp.
ISbN 978-0-19-965065-1
[ ]

, , ,
, .
(. 226).
- , ,
. : ) , , , , ; ) , .
, (
).
, . , - . ( XV . XXI .), ,

XIVXV . (, ) .
, ,
. (. 200). (. 203,
).
, , . .
, (,
), ( , . , . )
-

301

(. 222; .), , , ,
.
:
; .
,
. (19372013), IXXV ., , - XIVXV . (2011),
, (, ,
) ( , , )
, , , , .
, , , .
, ,
, (. . ), , , .
(. 928)
, , (., , . , , , - ). ,
, , ,
.
(. 2960) , , ,
: . c (., , . 36 ),
. (1997) 1.

. , , , 1996 . 1
.: trizio M. alcune osservazioni sulla ricezione bizantina del De trinitate di agostino //
byzantine Theologians. The Systematization of their own Doctrine and their Perception of Foreign
Doctrines / ed. a. rigo, P. Ermilov. roma, 2009. P. 143168.

302


, : non
sunt adversi sed diversi. , . (1960),
.
,
: (. 63134).
(. 63107) ( ), ( ;
, , ),
VI ( ), (
; ), . ( , , ). (
) , ,
( -
1975 .,
. , 1998 .),
, ,
. 1996 .
.
(2003), ,
(Scg III, 53), , ,
. -,
2.
.
, 1368 . Pg,
. 2004 . (. 74, n. 50; .).
(. 77).
- (. 7884).
.
2
. : Makarov d. The First origin, Thinking and memory in the
byzantine Philosophy of the late Thirteenth and Fourteenth centuries: Some historico-Philosophical
observations // Philosophy in byzantium / ed. m. knjeevi et al. alharva, ca, 2014 (forthcoming).

303

(. 108134),
(. 127134), , , .
(christiaan W. kappes). , ,
.
(, , )
(. 137228). (. 137176), XVXVIII .
XV . , , .
( ),
. 140141. . II c,
(. 144), ( ,
. ; . 146147), .
,
(. 150). , , ,
XVII . (. 151154). , II (16691707),
, , (. 18; . 157).
.
(transsubstantiatio) . , :
, , ,
- (. 157, 158).
XVIII .
, . (17211813)
, ,
: ? (. St Ia q. 1 a.1) (p. 166). ,

304

(. 166167). , , .
5.2 (. 169176) ( , . ) . . ( ), ,
(. 172). .
(. 173175). ( ), .
(. 175).
. (. 176). ,
( ,
) , , .
(. 177219) . (, , . 180
.), -
, , .
: , , .. (. 181, 182).
XIII aeterni Patris3
(. 183184).
6.2 (18211960) (. 184
188) ( ,
. ), ,
. . . (.
188 .), , . (. 189) . -
(. 190). , ,
3

.: . . ., 1995.

305

, , ,
(. 191193). 6.4
(. 193204).
, .
,
, - . .
, ,
(. 197). , , , ( ,
) ( ,
, , ).
6.5
(. 204214) - . (19272001)
, (19211983),
, .
,
, . 6.6 ? (. 214219)
. . () . (. 216217). (, , , ), ,
,
(. 219).
.
?
, (. 220228) . , , . .
, ,
1368 . (. 221).
? (, , , ) , (. 223).

306

,
(. 225)? (. ) .
. ( ) , .
, , .
, ,
,
. , ,
( 132. 1).
. .

307

.: XVIII /
.-. . . , . . , . . . :
, 2014. 224 ., .
ISBN 9785752529375

.

, 1.
.
, .
.
-
, ( 34
) .
, , . , (16 )
.

. . ( (. 71712)
, . , , ,
XVIII ., ,
, .
.
, , ,
.
.
1
.: : -. , 1997; . , XVIII . , 1998; .
: -. , 2008; .
. , 2009;
. , 20022013. . IIV .
2

308


. , , . . . : XVIII ., ,
, ,
, (. 14).
(. 172181) . . , , .
, ,
XVIII .
. . ,
XVIII . (. 186207) , ,
.
. . , XVIII .
, . , . . .
, (. 182186).
: 1)
: , , ; 2)
XVII
XVIII .; 3) . . -3 ,
, , (. 183);
4)
3
- . .
// . . , 2009. . 1517.

309

; 5) , 17301750 .

(. 185); 6)
, ; 7)
-
, - , (. 182); 8)
-
, .
,
. . , . , ,
(.
). . . ,
. . - ,

, ,
(. 183) 4.

. ,
, . , ,
.
: .
, .
.
, ,
, 4
. , , . . - , : . ., .
XVIII XX . // . , 2000. . 67.

310

, - ,
.
, ,
, .
- ,
, , . ,
, - ,
, 5.
, . .
. , ,
(
).
-, ,
.
: ?
, XVII ., XVIII .
, ,
, . , , ,
. , .
-,
, , .
( ) . , -
. , , . , , ,
. . ( . . XVII :
, . ., 1898. . 124183). :
, , , . ,
. .: [ . . . . XVIII .] // XVXX . . ., 1994. . 238.
.: . .
XVIII XX .: . . . . , 2008. . 4449.
5

311

,
- ( 27 1783 .)6
104 7.
.
, , ,
. , ,
.
, : , ,
,
. - (17341736 .). (. 210221).
: (. . .) (. 183) : .
! - .
,
, .
,
,
.

.: . ., . .
XVIIIXX .: . ., 2002. . 127141.
6

, -. . 61 .
, 1835 . 4, 179 . , . 49322. . 80 .
7

. . 1(7). 2014, 314318


2014 55

27 1959 . . -
. 1983 .
. . . , , .
,
. 1987 .

, ,
,
.
1992 . -
. .
. 2000 . .
2006 . , . ,
.
314

. .

2004 .
. -
.
,


! !

// . 2008.
3 (40). . 515. ( . . . . ).
// . 2008. 3 (40). . 1621. ( . . . . ).
315

// : . , 2001. . 6170 ( .
. . ).
//
: . , 2001. . 479 ( .
-
).
- //
. . 2009. 43 (556). . 16.
// . . 2010. 11 (572). . 1011.
:
. // . . 2012. 2 (105). . 3741.

316

(, 2008 .)

. . 1(7). 2014, 319330

2014 . 55- ,
,

. . . ()


. 10
1959 . 1979 . -

. . . ().
.
. . (18931982) . .
, , . . (19302013) . . . . .
1984 1987 .
- . 1987 .
. 19881992 .

() .
1991 .
07.00.02 ( )
XVIII
XIX ( 1994 .)1. 19911992 ., 1992 . .
. . XVIII XIX .
, 1994. 183 .: . 72 .

319

. , 2013 .

,
.

,

. , 2009 . ,
20122013 . . 20122013 .
.

Endangered archives Program,
( EaP556). , , :
(19982001),
- (1998), 320

. .

. , 1980- .

-
(19982001),

(20002002),
(2004), . (20062007).
. . , , . XVI XX .
XVII .,
. , . .
,

321

, 1980- .

. .
(16331642 .). . . . ,
, , XVIII XX .,
. - . 2 ,
3 , 45 , 5 - - 9
, .
. . , 1997 . (
).
. . 2.
2003 . 1917 .
2

. . / . . . . . , 2013. 736 .: .

322

. .

:
XVI XVII .
XVI
XXI .,
: , , 3
( .
. . . ) .
,

,
,
,

. , 1980- .
, , , . . .
2013 .
07.00.09
(, )
XVI XVII : , , ( 2012 .4).
. ., . ., . . : , , : . , 2010. 480 .: 38 . (.: . . // .
2012. 1. . 98100).
4
. . XVI
XVII : , , .
, 2012. 400 . (.: . . // 3

323

- . 5 6, ().

, , 7.
,
, .
. . .
, , , ,
: http://hist.igni.urfu.ru/lai/pochinskaya.htm, academia.edu: https://urfu.academia.edu/
. . -, . .

. 2013. 1 (5). . 278285).


5
: (, 2225 1999 .), .: : : - . ., 2000- : . . -, . . -. ,
1999. 334 .; - . . (, 12 2013 . 12 2014 .), .:
. . : - . .-. . (,
12 2013 .). : .-. , 2014. 192 .; . . : - II . .-. . (, 12
2014 .). : .-. , 2014. 288 .
6
,
, 2014 .
7
. . (
(
). , 2011. (. .: . . . ; . . )) : . ., . .
1640- . //
. . 2. . 2011. . 87. 1. . 120132; . .
1640- . ( ) // . 2011. 2. . 185205.

324

VII . . .
, 2013 .

7.

. , 2014 .

. .

XVIII XIX . ,
1994. 183 .: . 72 .
XVI XVII : , , . ,
2012. 400 .

(17011918). .
, 1996. 82 . ( . . . , . . ).
. ,
2000. 180 . ( . . . , . . , . . ).
. . 2-, .
. , 20012002 ( . . . , . . ,
. . ).
( 400- ). , 2001. 244 . ( . . . , . . , . . .).
,
. , 1991.
. 1. ( . . . , . . , . . .); 1993. . 2. (
. . . , . . , . . .).
. , 1995. . 3. 175 . ( . . . , . . ); 1998. . 5. 112 . ( . . . , . . ,
. . ); 2000. . 6. 136 . ( . . . , . . ).
// . . . . , 1999.
. 3. . 146196. ( . . . ).
, . . , 2000. 12 . . ( . . . , . . ).
//
. , 2002. . 1. . 3255 ( . . . ).
- - . . . . , 2003. 182 .
( . . . ).
. -. , 2003. 496 . ( . . . ,
. . , . . .).

326

. .

(. 2) // . , 2005. . 487
555 ( . . . ).
:
//
. 2007. 41: XI . . . (, 15
20 2006 .). , . ., 2007. . III. . 4452 ( . . . ).

. . . , 1989 ( . . . , . . ).
XVI XVII .
. .-. . ( . . . ).
: , ,
: . . , 2010. 480 .: 38 . ( . . . ,
. . ).
. , ,
// . . , 2011.
. 7281 ( . . . ).
XVI XVII . XVI XXI . // . . , 2011. . 352366 ( . . . ).

//
. , 1988.
. 5155.
- // : . . . , 1989.
. 3638.
// : . . . . , 1989.
. 4143.
XVIII .
// . , 1990.
. 8192.
XVIII XIX . .
. . . , 1991. 16 .

327


// .
- . . . . XIII . XX .. ,
1991. . 2. . 268272.
XVIII XX . // XVIII XX . // . . : . . .,
. 380- (16131993). , 1993. . 128131.
. . ( 1822 .) // : . , 1994. . 182195.
- //
. ; , 1995. . 8. . 4849. (. . 14
). ., .
(17011917) // :
- . . . , 1995. . 102106.
XVIIXVIII . // . : .
1995. , 1995. . 1. . 19 ( . . . , . . ).
1613 . // .
1994. , 1995. . 422 ( . . . , . . ,
. . ).
- XIX
XX . (1906 .) // : . . . , 1997.
. 146153.
. . // . , 1998. . 168.
16141619 . // . . . . , 1998. . 2. 25- . . 219237.

// V . . . ., , 1998.
. 5660.
// . , 1998.
. 28, 56 ( . . . ).

// Solanus. Vol. 13. 1999. . 6079.
// .
. . . , 2001. . 4. . 143151.
// :
, , . -
.-. . -, 2528 2001 . -, 2001. . 4950.

328

. .
XVIII XX . // . , 2002. . 1. . 141
167.
30-40- . XIX . //
. , 2003. . 5. . 293303.
. (. . ) // . . . . , 2003.
. 5. . 231245.
// . ., 2003. . VI: . . 384385 ( . . . ).
// . 2005. ., 2005. . 437442.
.
// . 2005. . 231239.
. . //
. . . . , 2005. . 6. . 137173.
1613 . // . , 2006. . II. . 168183 ( . . . ,
. . ).
// . , 2006. . II. . 107142 ( . . . ).
// . , 2007. 6. . 6776.
// . ., 2007. 41. . 3335.
XVI . //
. 2007. ., 2007. . 122131.
XVII . // : . . . ., 70-
. . . . , 2008.
. 242247.
XVIII . //
. : - XII . . . , , 2830 2009 . 50- .
: 4 . / [.: .. (.) .]. .: , 2009. . 2.
. 243245.

// . , 2009. 7. . 2. . 6776.
?! // . 2010. 4 (10). . 119125.

329


// . 2010. 4 (24). . 4144.
- // : : - . .-. .
(, 1820 2010 .). , 2010. . 244247.
XVIII .: // . . 2. . 2011. 1 (87). . 204213.
XIX
XX // . 2011. 3 (10). . 143153.
: // . . 2. .
2012. 1 (99). . 108122.
: , , . //
. 2012. 3. . 2429.
// . . . 2012. 4. . 107120.
: //
. . 2. . 2012. 4 (108). . 3038.
XVIII . //
. :
. ,
2013. . 157162.
. . // . 2013. 6. . 216217 ( .
. . ).


, .
E-mail: volkovatf777@gmail.com
, . . .
-mail: helenagal@mail.ru
, .
.
E-mail: esipova_val@mail.ru
- ,
. . . .
E-mail: lai@usu.ru
(),
, , , , . E-mail: info@epds.ru
, (PhD), (). E-mail:
xmlawreszuk@gmail.com
(), ,
. E-mail: office@lavra.ru
, , . . . , -
. E-mail: dimitri.makarov@mail.ru
, . , , , . . . . E-mail: mangilev_petr@mail.ru
(), , , 3- . . . , . E-mail: m.zink@yandex.ru

331

, . . . . E-mail: alexander.palkin87@gmail.com
- ,
. Email: pernbaum@yandex.ru
(), , ,
. . . ,
-
. E-mail: paul03kaz@rambler.ru
- . E-mail: jeger@bk.ru
,
. . . .
E-mail: srg.sokolov@gmail.com
,
. (. , ).
E-mail: mvsorokin@gmail.com
,
,
- .
E-mail: suhovanat@gmail.com
,
- .
E-mail: lexschwarz@gmail.com

332

. . 1(7). 2014

2

()
( 406-12/2011r)

,
().

7742826 01 2010 .

:
. :
:

. . , . .
. ()

. . , . . ,
. .
. .
. .

:
:


. .
-
-
: 620026, . , . , . 57
./: +7 (343) 311-99-41
E-mail: vestnik@epds.ru

/ -38
. , 2014. . 1(7). 334 .: . .
,
,
, , .
, , , , .
ISSN 2224-5391

27-1(051)
86.37

7742826 01 2010 .
: 19.06.2014 . 70100 /16
. . .
minion Pro
. . . . 27,1
500 .
-



620026, . , . , 57.
vestnik@epds.ru

. , . , 35 , . 2.
: (343) 362-91-16, 362-91-17