Вы находитесь на странице: 1из 13

Kierunki Dziaa Strategicznych Ministra Cyfryzacji

w obszarze informatyzacji usug publicznych


Wprowadzenie
Od lat jestemy wiadkami transformacji sposobw komunikacji ludzi oraz powizanego z
tym rozwoju technologicznego. Trudno ju sobie wyobrazi wiat bez smartfonw,
komunikatorw, e-maili, czy Internetu. Funkcjonowanie w globalnej sieci skutecznie
przenioso relacje ludzi oraz przedsibiorstw do wirtualnego wiata. Na co dzie korzystamy
ju z bankowoci elektronicznej, platform spoecznociowych, dokonujemy zakupw on-line.
Na naszych oczach wiatowa gospodarka zmienia si w gospodark cyfrow. Nowe
technologie, informatyka czy telekomunikacja przestaj by ju niezalenymi segmentami
rynku, tworzc system naczy poczonych. W dzisiejszych czasach szeroko rozumiana
cyfryzacja to element czcy wszystkie obszary gospodarki, aktywnoci zawodowej oraz
ycia prywatnego.
Przyspieszajcy rozwj technologii, popularyzacja tzw. Internetu Rzeczy (ang. Internet of
Things), pojawianie si alternatywnych form patnoci, np. bitcoin, rozproszone rejestry
skadnikw majtku i przeprowadzanych na nich transakcji (ang. block chain), tworz
infrastruktur umoliwiajc przyspieszony rozwj, np. poprzez budow "Inteligentnych
Miast" (Smart Cities), automatyzacj prostych czynnoci i dostarczanie informacji w
niespotykanej dotychczas skali. Rozwj technologii umoliwia postp, ale wprowadza
jednoczenie nieznane dotychczas zagroenia. Wykorzystanie tych moliwoci rozwojowych
dla dobra obywateli, ale take ochrona przed potencjalnie negatywnymi skutkami, jest
obowizkiem pastwa.
Nadrobi zalegoci
Polska aspiruje do grupy wiodcych krajw unijnych, musimy wic zaj aktywne stanowisko
polityczne w zakresie cyfrowej transformacji pastwa. Musimy wspiera strategi budowy
spoeczestwa informacyjnego poczon ze sprawn koordynacj tego procesu. Wyej
wymienione kierunki zostay zauwaone w expose Pani Premier Beaty Szydo, gdzie wprost
zostay zaakcentowane konieczne dziaania (w duej mierze na wzr modelu angielskiego i
amerykaskiego) w zakresie: rozwoju gospodarki opartej na wiedzy, wspierania
innowacyjnoci, zwikszania efektywnoci wydatkowania rodkw unijnych, wsppracy
biznesu z nauk, odbudowy polskiej dyplomacji ekonomicznej, budowy spoeczestwa
obywatelskiego i nowych kompetencji niezbdnych do korzystania z nowych udogodnie a
take aktywnego uczestnictwa w Industry 4.0.
Zgodnie z wynikami bada prowadzonych w skali globalnej przez Komisj Europejsk
nowoczesne technologie informacyjne i telekomunikacyjne s obecnie jednym z
najistotniejszych stymulatorw wzrostu gospodarczego oraz poziomu zatrudnienia.
Zaniechania z tym obszarze w ostatnich latach powoduj powikszenie dystansu midzy
Polsk a grup liderw, zarwno w Europie, jak i na wiecie. Wedug najnowszego unijnego
wskanika DESI (Digital Economy and Society Index 2016) nasz kraj w obszarze cyfryzacji
gospodarki zajmuje dopiero 22 miejsce wrd 28 pastw czonkowskich Unii Europejskiej.

Zapnienia w cyfryzacji maj wpyw na niski poziom nowatorskich odkry. W ostatnim


czasie pojawi si Globalny Raport Innowacyjnoci (The Global Innovation Index 2015 Effective Innovation Policies for Development) wany dokument opracowywany cyklicznie
m.in. przez Uniwersytet Cornella. sma edycja raportu obejmuje 141 gospodarek, co
stanowi 95,1% ludnoci na wiecie i 98,6% wiatowego produktu krajowego brutto. Polska w
oglnym podsumowaniu zajmuje w tym raporcie 46 miejsce (przed nami jest 26 pastw EU),
natomiast w zakresie efektywnoci innowacji (Efficiency Ratio) zajmujemy dopiero 93.
Brak spjnej strategii, niejasne przepisy, ze praktyki oraz braki kompetencyjne opniaj
wdraanie polskich projektw cyfryzacyjnych. Skutkiem tego administracja nie jest w stanie
zarzdza w oparciu o ustandaryzowane dane, instytucje nie wymieniaj si informacjami,
ktre posiadaj, a obywatele i przedsibiorcy maj saby dostp do cyfrowych usug
pastwa. Warunkiem sprawnego obiegu informacji jest sprztowa infrastruktura
teleinformatyczna. Zgodnie z przyjt Europejsk Agend Cyfrow Polska zobowizana jest
do 2020 r. zapewni wszystkim dostp do szerokopasmowego Internetu. Realizacja ww.
zadania wymaga rwnie szybkich i konkretnych inwestycji.
Wykorzystanie w skali gospodarki moliwoci oferowanych przez dostpne technologie
cyfrowe, ograniczaj take regulacje prawne, nie dostosowane do zmian zachodzcych w
gospodarce, a take wewntrzne regulacje wielu instytucji administracji publicznej, w
praktyce uniemoliwiajce korzystanie z formy elektronicznej jako rwnoprawnej dla
dokumentw tradycyjnych. Usunicie tego ograniczenia wymaga inicjatyw legislacyjnych i
zmiany praktyki dziaania na wszystkich szczeblach administracji.
Cyfrowe pastwo usugowe
Cyfryzacja to transformacja pastwa, a nie zakup systemw i sprztu. Za pomoc
nowoczesnych technologii pastwo moe sta si usugowe. Ma szybciej si rozwija,
stawa si bardziej przyjazne i wspiera potrzeby obywateli, przedsibiorcw,
organizacji i samorzdw. Cyfryzacja to przedsiwzicie o charakterze
cywilizacyjnym, std wsppraca caego rzdu, ale take organizacji pozarzdowych i
przedsibiorcw, jest kluczowa dla powodzenia tego projektu.
Minister Cyfryzacji (MC), oprcz stymulowania w ramach caego rzdu rozwoju i
innowacyjnoci oraz nabywania nowych kompetencji, bdzie peni rol koordynatora
procesu cyfrowej transformacji pastwa.
Kady polski obywatel, organizacja oraz przedsibiorca powinien mc zaatwi drog
elektroniczn dowoln spraw na styku z administracj publiczn dowolnego
szczebla. Nie mona da od niego biegej znajomoci skomplikowanej struktury
polskiej administracji. Administracja winna kierowa si zasad ograniczania
koniecznoci wielokrotnego udostpniania tych samych danych1. By to osign,
oprcz sprawnych usug i niezbdnej infrastruktury telekomunikacyjnej, konieczny
jest jeden, przejrzysty adres internetowy usug e-administracji oraz sprawdzona

Zgodnie z Art. 220. 1. Kodeksu postpowania administracyjnego: Organ administracji publicznej nie moe
da zawiadczenia na potwierdzenie faktw lub stanu prawnego, znanych organowi z urzdu bd moliwych
do ustalenia przez organ na podstawie posiadanej ewidencji, rejestrw lub innych danych albo na podstawie
przedstawionych przez zainteresowanego do wgldu dokumentw urzdowych (dowodu osobistego, dowodw
rejestracyjnych i innych).

metoda bezpiecznej identyfikacji oraz patnoci. Naley dy, aby aden obywatel nie
by wykluczony z korzystania z moliwoci jakie daje administracja cyfrowa.
Technologia nie za wszelk cen
Trzeba pilnie usprawni metody wdraania nowatorskich projektw oraz stworzy gwny
orodek koordynujcy ich zarzdzanie. Celem tego przedsiwzicia jest:

ograniczenie marnotrawstwa rodkw publicznych,

eliminacja projektw nakadajcych si na siebie,

eliminacja korupcji poprzez cise opisanie potrzeb i standardw w dokumentach


rangi ustawowej (PZIP) oraz w kontraktach IT zawieranych przez agendy pastwowe.

Brak koordynacji oraz sprawnego zarzdzania projektami polskiej administracji wpywa


bezporednio na jako rozbudowy e-administracji, cile zwizanej z udogodnieniami dla
obywateli i przedsibiorcw. Dotychczasowy, chaotyczny sposb rozwoju i udostpnienia
elektronicznych usug publicznych spowodowa, e s one dostpne dla bardzo wskich grup
odbiorcw, a ich interoperacyjno pozostawia wiele do yczenia.
Pi zasad cyfrowego pastwa
Sprawno systemw administracji publicznej jest jednym z warunkw stabilnoci pastwa.
Pojawiajce si w ostatnich latach problemy w informatyzacji, w tym brak odczuwalnych
efektw przy poczynionych ogromnych nakadach, istotnie podwaaj zaufanie obywateli do
instytucji publicznych. Realizacja sprawnoci usugowej pastwa wymaga determinacji,
koncentracji dziaa oraz co najwaniejsze - uczestnictwa caego rzdu i wsparcia
wszystkich interesariuszy. Osignicie zaoonego powyej celu wymaga wsplnego
wdroenia szeregu zmian strategicznych skoncentrowanych w piciu fundamentalnych
zasadach:
1) pastwo ma by suebne wobec obywatela. Dziki technologii cyfrowej ma czy
rozproszone instytucje i zmienia zagmatwane procedury w spjne i proste usugi.
2) dostp do sieci oraz usug publicznych musi by bezpieczny dla naszych danych oraz
transakcji wszelkiego rodzaju, dokonywanych w sieci;
3) dla realizacji celw e-administracji ale przede wszystkim dla osigniecia celw
spoecznych i gospodarczych niezbdne jest przyspieszenie rozwoju nowoczesnej
infrastruktury telekomunikacyjnej;
4) rozwj innowacyjnej gospodarki potrzebuje biecego, atwego dostpu do danych
gromadzonych przez suby publiczne;
5) potrzebujemy stale, niezalenie od wieku, podnosi nasze kompetencje cyfrowe, by
efektywnie korzysta z dobrodziejstw cyfryzacji i konkurowa na globalnym rynku.
Wymagana jest take rzetelna analiza i koordynacja omawianego obszaru, w przeciwnym
razie bdziemy powtarza bdy poprzednich lat wynikajce przede wszystkim z braku
transparentnych, precyzyjnych i funkcjonalnych procedur postpowania.

Strategiczne kierunki szczegowe:

Orientacja administracji pastwa na usugi cyfrowe


Pastwo musi skoncentrowa si na zapewnieniu e-usug adekwatnych do realnych potrzeb,
zgaszanych przez obywateli i przedsibiorcw. Cyfryzacja administracji ma polega na
oszczdnoci czasu i pienidzy zarwno po stronie korzystajcych z usug publicznych jak
rwnie samej administracji wszystkich szczebli. Uruchomienie staych dwustronnych
kontaktw z obywatelami i przedsibiorcami jako klientami administracji publicznej oraz
jednostek wiadczcych usugi publiczne to najwaniejsze zadanie umoliwiajce
zbudowanie wsppracy przy identyfikowaniu potrzeb, definiowaniu planw, realizacji i
ocenie poszczeglnych dziaa. Administracja musi wsuchiwa si w gos klientw i dba o
ich wysoki poziom satysfakcji tak, jak robi to biznes w warunkach konkurencyjnego rynku. Eusugi nie maj przenosi papierowych procedur biurokratycznych w sfer cyfrow (epismo, e-wniosek), ale realnie upraszcza i maksymalnie automatyzowa procesy
zaatwiania spraw.

Jeden portal informacji i usug administracji rzdowej


Pastwo polskie jest jedno, administracja w oczach obywatela musi stanowi cao.
Obywatel czy przedsibiorca, ktry szuka informacji dotyczcej administracji rzdowej
bdzie mia do dyspozycji jedn stron internetow, gdzie szybko odnajdzie wszelkie
potrzebne informacje, w tym take te obecnie zawarte w Biuletynach Informacji Publicznej
(BIP), jak i e-usugi, prezentowane w jednolity i ustandaryzowany sposb. Pozwoli to
jednoczenie na znaczne zmniejszenie kosztw utrzymywania, zarzdzania i budowania
niezalenych serwisw internetowych poszczeglnych jednostek administracji pastwowej.
Naley stworzy jeden zunifikowany i przejrzysty portal informacyjno-usugowy caej
administracji rzdowej na wzr brytyjski i amerykaski. Ma on mie jeden adres internetowy
atwy do zapamitania dla kadego, jak po prostu GOV.pl. Bdzie to miejsce zawierajce
informacje wane dla obywateli obejmujce dziaania KPRM, poszczeglnych resortw oraz
wojewodw, a take informacje o wanych dla obywateli sprawach urzdowych,
przywilejach, wiadczeniach i obowizkach. Informacje bd pisane prostym jzykiem
zrozumiaym dla kadego obywatela, niezalenie od wyksztacenia i miejsca zamieszkania.
W ramach dziaa zmierzajcych do ujednolicenia sposobu prezentacji informacji bdcych
w posiadaniu administracji publicznej, podjte zostan prace majce na celu umoliwienie
wykorzystania zgromadzonych informacji w ramach zasad otwartoci danych publicznych
(ang. Open Public Data).

Brama do usug
W tym samym miejscu, w oparciu o dotychczasowe portale obywatel.gov.pl i ePUAP, bdzie
rozwijana jedna brama wejciowa do wszystkich usug administracji publicznej. Dzi mamy
ponad 4300 serwisw internetowych e-administracji, za kada e-usuga dziaa w innym
schemacie. Obywatel nie potrafi odnale si w tym gszczu. Koszty budowy i utrzymywania
tak duej iloci rozproszonych serwisw (czsto dublujcych si usug) s niezmiernie

wysokie, a warto uytkowa takiej architektury jest niska. Usugi cyfrowe rejestracji pojazdu,
wyrobienia dowodu osobistego czy uzyskania zasiku musz mie jednolity standard
wizualny i spjny, przyjazny schemat dziaania. Trzeba te skoczy z fikcj e-usug, ktre
polegaj jedynie na wysyaniu elektronicznych wnioskw i pism do urzdu. Rzdowy portal
e-usug bdzie rozwija tylko te, ktre automatyzuj procesy i dostarczaj wynik lub
korzy dla obywatela automatycznie natychmiast i z jak najmniejszym udziaem
urzdnika. Zostan zapewnione m.in. elektroniczne usugi dla rodzin, uzyskania wiadcze,
moliwo elektronicznego uzyskania dowodu osobistego, odpisu aktu stanu cywilnego,
zapacenia mandatu lub innej opaty, uzyskania dostpu do informacji o punktach karnych,
powiadomie o wanych terminach i in. Dla zapewnienia moliwoci korzystania z e-usug
administracji w trybie cigym (365x24x7) podjte zostan dziaania majce na celu
zapewnienie niezbdnej niezawodnoci i dostpnoci systemu ePUAP oraz systemw
powizanych. Osobn kwesti wymagajc pilnego uregulowania jest zagadnienie patnoci
elektronicznych za czynnoci e-administracji. Brak takich regulacji ogranicza moliwoci
rozwoju e-usug, dlatego MC bdzie traktowao t kwesti jako priorytetow.

Zintegrowanie i rozwj rejestrw pastwowych


Sprawny i referencyjny System Rejestrw Pastwowych (SRP) - PESEL, dowody osobiste
(RDO), akta stanu cywilnego (BUSC) - to podstawa funkcjonowania nowoczesnego pastwa.
Dzi SRP to najwikszy aktualizowany na ywo, wewntrznie zintegrowany cyfrowy
organizm w Polsce. Powinien on by podstaw dla rozwoju usug nowoczesnej eadministracji. Kolejne kluczowe rejestry pastwowe funkcjonujce niezalenie - powinny
by systematycznie doczane do SRP bd komunikowa si z nimi on-line dla zapewnienia
wymiany danych, moliwie w czasie rzeczywistym. E-usugi tworzone w poszczeglnych
resortach i obsugiwane przez nie systemy dziedzinowe powinny nie tylko posiada jednolity
interfejs, ale take korzysta z baz danych poszczeglnych rejestrw. Taka architektura
rejestrw i e-usug zapewni spjno danych i zdejmie z obywateli ciar podawania i
dokumentowania dziesitki razy tych samych informacji na swj temat. W efekcie przyniesie
znaczne oszczdnoci i zwikszy szybko obsugi spraw urzdowych. W najbliszym
okresie naley zintegrowa z SRP system paszportowy (Paszportowy System Informacyjny),
ktry jest obecnie jedynym systemem obszaru ewidencji ludnoci pozostajcym poza SRP.
W ten sposb zostanie te zapewniony dostp do kluczowych spraw urzdowych dla
Polakw mieszkajcych za granic poprzez placwki dyplomatyczne. Integracja ta wpynie
rwnie na szybko dziaania, spjno i poprawno danych oraz znaczne obnienie
kosztw utrzymywania rejestrw pastwowych. Zapewnienie dostpu do SRP w placwkach
dyplomatycznych pozwoli na wiadczenie polskim obywatelom usug z zakresu ewidencji
ludnoci (jak wyrobienie dowodu osobistego, czy odpisy dokumentw stanu cywilnego)
rwnie poza granicami kraju. Z wyjtkiem kluczowych rejestrw pastwowych, penicych
funkcj referencyjn, pozostae systemy bd budowane jako rozwizania modularne. Dla
zapewnienia moliwoci budowy rozwiza modularnych, systemy referencyjne zostan
uzupenione o funkcjonalnoci udostpniania danych oraz zapewniona zostanie ich
niezawodno i redundancja na wymaganym poziomie. Przy tworzeniu nowych rozwiza
informatycznych, finansowanych przez administracj, wymagane bdzie zachowanie
otwartoci architektonicznej (unikanie budowy rozwiza monolitycznych), serwisowalnoci
wytworzonego oprogramowania (dla unikania uzalenienia od konkretnego dostawcy), a

take w miar moliwoci udostpnienia wytworzonego oprogramowania w formule opensource.

Przyjcie jednolitego standardu cyfrowej identyfikacji obywateli


Naley wprowadzi jednolity i bezpieczny standard identyfikacji obywateli (eID) w systemach
e-usug administracji publicznej. Obywatele musz jak najszybciej uzyska moliwo
elektronicznego potwierdzania swojej tosamoci w kontakcie z administracj.
Dotychczasowa jako i tempo rozpowszechniania podpisu elektronicznego i Profilu
Zaufanego (obecnie element systemu ePUAP) s dalece niewystarczajce. Wyej
wymienione rozwizanie oparte zostanie o nowy, usprawniony technicznie Profil Zaufany
wymagajcy docelowo weryfikacji opartej na wymaganiach rozporzdzenia eIDAS. Aby
przyspieszy rozpowszechnienie Profilu Zaufanego, zostanie zapewniona atwa moliwo
uzyskania go przy okazji zaatwiania najpopularniejszych spraw urzdowych. Rozwaana
jest moliwo wykorzystania systemw i kanaw usugodawcw komercyjnych do
przyspieszenia upowszechnienia elektronicznej identyfikacji obywateli a zarazem budowy
bramy, take mobilnej, do rnych usug (bankowych, finansowych, administracji, suby
zdrowia oraz innych usug uytecznoci publicznej). W kontekcie cyfrowej identyfikacji
obywateli bdziemy rozwaa powrt do koncepcji dowodu osobistego z warstw
elektroniczn (funkcjonujcego obecnie ju w 26 pastwach Europy) jako nowoczesnego
rozwizania identyfikacji obywateli, posiadajcego nastpujce funkcjonalnoci:
identyfikacja, uwierzytelnianie, podpis elektroniczny, dokument podrny zgodny z ICAO,
ew. ratunkowe dane medyczne, czy biometri. Moliwe bdzie take zastpienie wybranym
eID rnych kart dostpu funkcjonujcych obecnie w przestrzeni usug publicznych. Ze
wzgldu na opnienie wdroenia, w stosunku do innych krajw europejskich, dowodu
osobistego z warstw elektroniczn, rwnolegle do prac nad jego wprowadzeniem
przeanalizowane zostan rozwizania wprowadzone w ostatnich latach zarwno w Europie,
jak i na wiecie. Korzystajc z dowiadcze innych pastw w tym zakresie zapewnimy, e
cyfrowy identyfikator obywatela bdzie posiada moliwoci bezpiecznej aktualizacji usug,
do ktrych bdzie mg zosta wykorzystany.

Zapewnienie bezpiecznego dostpu do sieci oraz usug e-administracji


Obszar bezpieczestwa obywateli (rwnie w sieci Internet) powinien by stawiany na rwni
z ochron militarn kraju. Ochrona cywilnej cyberprzestrzeni RP jest jednym z gwnych
priorytetw i prerogatyw ministra cyfryzacji, jednak do tej pory nie zbudowano w strukturach
MC silnego orodka koordynujcego ten niezmiernie istotny obszar nowoczesnej gospodarki,
wpywajcy bezporednio na bezpieczestwo obywateli oraz przedsibiorcw. W sieci
Internet coraz czciej dochodzi do naruszania ekonomicznych praw obywateli i
przejmowania ich wraliwych danych naley temu skutecznie przeciwdziaa. Opracowany
w UE projekt dyrektywy NIS, nad ktr prace zakocz si w poowie roku 2016 - kadzie
silny akcent na obszar cyberbezpieczestwa. Nie czekajc jednak na wdroenie tej
dyrektywy niezbdne jest zbudowanie minimalnych warunkw ochrony cyberprzestrzeni
poprzez powoanie w administracji pastwowej zespow reagowania na incydenty
komputerowe, powoanie w MC Orodka Koordynacji Dziaa zwizanych z ochron
cyberprzestrzeni zgodnie z zaleceniem NIK do czasu wdroenia docelowych struktur,

uzupenienie Krajowego Planu Zarzdzania Kryzysowego o zagroenia zwizane z


cyberbezpieczestwem jak rwnie opracowanie i wdroenie Strategii Ochrony
Cyberprzestrzeni Pastwa. Kwestie cyberbezpieczestwa MC definiuje szeroko jako
obejmujce ochron poufnoci informacji, cigoci dziaania systemw informatycznych,
cigoci dziaania systemw wspieranych rozwizaniami cyfrowymi (w tym np. w zakresie
wykorzystania Internetu Rzeczy przy budowie tzw. Inteligentnych Miast, czy cyfrowej
ochrony infrastruktury krytycznej), a take ochrony prywatnoci obywateli zarwno w
publicznej przestrzeni Internet (w zakresie w jakim pastwo ma na to wpyw), jak rwnie w
zakresie danych gromadzonych przez administracj publiczn. We wszystkich tych
wymiarach podjte zostan dziaania zmierzajce do podwyszenia poziomu
bezpieczestwa obywateli.

Inwentaryzacja i monitorowanie systemw e-administracji


Od wielu lat nie mamy przeprowadzonej rzetelnej inwentaryzacji systemw e-administracji.
W efekcie nie wiemy realnie, czym dysponujemy, jakie potrzeby s zidentyfikowane, czego
brakuje oraz czego oczekuj obywatele i przedsibiorcy. Przygotowanie inwentaryzacji
systemw e-administracji (oraz ich stay monitoring szczeglnie w zakresie kosztw
utrzymania oraz funkcjonalnoci i wykorzystania) to niezbdny element strategii rozwoju
polskiej e-administracji i gospodarowania rodkami publicznymi. Oprcz inwentaryzacji
skadnikw majtku e-administracji (w tym utworzenia repozytorium kodw rdowych,
dokumentacji oraz praw wasnoci intelektualnej), podjte zostan dziaania zmierzajce do
inwentaryzacji i standaryzacji wiadczonych usug oraz inwentaryzacji i udostpnienia
gromadzonych danych. W zakresie monitoringu oraz zwikszenia efektywnoci
wykorzystania zaplecza ICT polskiej administracji naley rozway moliwo
wspuytkowania przez mniejsze podmioty administracji pastwowej, elementw
infrastruktury teleinformatycznej, co zdecydowanie wpynie na zwikszenie bezpieczestwa i
obnienie kosztw utrzymywania. W kolejnej fazie trzeba rozway wiadczenie w
architekturze chmury obliczeniowej bardziej zaawansowanych usug - jak wspdzielenie
mocy obliczeniowej, czy dostarczenie funkcjonalnoci serwerw aplikacji, co w praktyce
wyeliminuje konieczno utrzymywania i tym samym dublowania drogich sub
informatycznych w wielu lokalizacjach. Docelowym kierunkiem powinno by zbudowanie
ponadresortowej bazy analitycznej, ktrej celem bdzie integracja zasobw informacyjnych z
rnych rde. Administracja publiczna podejmujca strategiczne decyzje odnonie
obywateli i przedsibiorcw, musi wykorzystywa nowoczesne technologie wspierajce ten
proces, opierajc si na moliwie najbardziej precyzyjnych informacjach. Systematyczne
analizowanie i opracowywanie danych to element niezbdny do efektywnego dziaania
pastwa i podejmowania racjonalnych decyzji. Reagowanie wadzy w czasie rzeczywistym
to jeden z kilku podstawowych trendw prognozowanych na najblisz dekad m.in. przez
specjalistw World Economic Forum, ktre wyznacz kierunek transformacji dziaa
rzdowych z penym wykorzystaniem najnowszych technologii w procesie waciwego
podejmowania decyzji. Nowoczesne rozwizania gromadzenia i przetwarzania danych typu
big-data, business-intelligence czy tzw. kokpity managerskie od lat wykorzystywane przez
biznes w procesie podejmowania decyzji strategicznych - powinny by rwnie szeroko
stosowane w administracji publicznej, wykorzystujc dane gromadzone przez sam
administracj oraz podlegajce jej jednostki (przedsibiorstwa, instytuty badawcze, agencje),
a take publicznie dostpne dane innych podmiotw.

Wdroenie adu organizacyjno-decyzyjnego


Dotychczasowe rozproszenie decyzyjnoci, instytucji informatycznych poszczeglnych
resortw, instytutw badawczych i innych jednostek nie pozwalao na efektywne zarzdzanie
procesem cyfryzacji. Powysza struktura wpywaa negatywnie na czas budowy duych
systemw informatycznych oraz wysokie koszty ich produkcji, przy maej efektywnoci dla
obywatela. Naley je skoordynowa, a w miar potrzeb poczy lub zlikwidowa dublujce
si dziaania - co zdecydowanie wpynie na popraw efektywnoci zarzdzania, nisze
koszty oraz znacznie wysz jako ich produktw i wiksz zdolno do wspierania
administracji w procesie transformacji. Koordynacja dziaa w obszarze cyfryzacji dotyczy
bdzie nie tylko relacji midzyresortowych, ale take wsppracy z jednostkami samorzdu
terytorialnego, organizacjami i stowarzyszeniami krajowymi, strukturami unijnymi i innymi
organizacjami midzynarodowymi odpowiedzialnymi za obszar cyfryzacji, a take
przedsibiorcami w zakresie tworzenia centrw kompetencyjnych w modelu partnerstwa
publiczno-prywatnego.

Rozwizania instytucjonalne budowa struktury koordynacyjnej


Dla budowy struktur koordynacyjnych w cyfryzacji administracji konieczne jest zdecydowane
wzmocnienie roli KRMC zarwno w zakresie opiniowania nowych projektw informatycznych
zgaszanych przez administracj centraln oraz regionaln, jak i opiniowanie projektw
legislacyjnych i strategicznych, z obszaru szeroko rozumianej cyfryzacji kraju. Wymaganie
pozytywnej opinii KRMC przed uruchamianiem nowych projektw administracji pastwowej
pozwoli ministrowi cyfryzacji na spjne monitorowanie oraz zarzdzanie informatyzacj
Polski. Musz by wskazane klarowne cele strategiczne informatyzacji, na podstawie ktrych
bd oceniane projekty. Niezbdny jest te jednolity standard oceny projektw w fazie
planowania, a take ich realizacji. Punktem wyjcia projektw maj by przede wszystkim
konkretnie zdiagnozowane i zbadanie potrzeby obywateli oraz przedsibiorcw. Maj
te zawiera mierzalne wskaniki efektywnoci planowanych rozwiza, na podstawie
ktrych bdzie mona ocenia realn, a nie propagandow korzy projektu. Musz
wreszcie zawiera szacunki cakowitych kosztw zwizanych z istnieniem tworzonych
systemw, a nie tylko budet na jego powstanie. Powysza zasada powinna dotyczy
zarwno projektw realizowanych ze rodkw wasnych, jak i ze rodkw unijnych. W
przypadku rodkw UE, naley wpisa do kryteriw formalnych projektw operacyjnych
obowizku posiadania pozytywnej opinii KRMC. Projekty o kluczowym znaczeniu dla
informatyzacji i cyfryzacji administracji publicznej oraz dziaania z tego obszaru w znaczcym
dofinansowywane ze rodkw UE, bd podlegay koordynacji i monitorowaniu przez MC.
Proces ten odbywa si bdzie w ramach wsplnego portfela programw i projektw, w tym
take moliwoci bezporedniej ingerencji sub MC w przypadku znaczcych odchyle od
zakadanego przebiegu projektu. W celu realizacji tego zadania powoana zostanie
dedykowana struktura koordynujca.

Wypracowanie Linii Wsppracy na styku Rzd-Samorzd

Otwarta i efektywna wsppraca na styku administracji centralnej i jednostek samorzdu


terytorialnego (JST) jest kluczowa dla osignicia wsplnego celu, ktrym jest budowa
sprawnej i nowoczesnej elektronicznej administracji przyjaznej dla obywatela. Wypracowanie
dobrego modelu pracy oraz transparentnych kontaktw jest niezmiernie istotne dla rozwoju
polskiej gospodarki opartej o wiedzy, wykorzystywaniu nowoczesnych technologii,
innowacyjnoci oraz szeroko rozumianych korzyci pyncy z budowy tzw. spoeczestwa
informacyjnego. Zakres wsppracy ma suy okreleniu linii demarkacyjnej pomidzy JST a
rzdem w podejmowaniu projektw cyfrowych o charakterze lokalnym, regionalny i krajowym
przy zachowaniu penej synergii oraz interoperacyjnoci w zakresie efektywnego wspwykorzystania zasobw infrastrukturalnych, sprztowych, czy systemowych. Konieczne jest
w szczeglnoci pilne zapewnienie wsppracy administracji centralnej i regionalnej w celu
uruchomienia wsplnych programw, np. w dziedzinie wsparcia edukacji w technologie TIK z
wykorzystaniem np. rodkw z PO WER, a take w celu uniknicia problemw z
dublowaniem wydatkw na poszczeglne systemy a nastpnie braku interoperacyjnoci
pomidzy systemami centralnymi a regionalnymi.

Rozwj centrw przetwarzania danych e-administracji


Niezbdna jest szczegowa inwentaryzacja moliwoci technicznych centrw przetwarzania
danych oraz efektywnego wykorzystania istniejcej infrastruktury sprztowej (ICT)
posiadanej przez administracj pastwow. Wszystkie systemy bdce w gestii ministra
cyfryzacji bd utrzymywane na zintegrowanej infrastrukturze serwerowej, zostan take
zapewnione centra zapasowe dla systemw o znaczeniu strategicznym. Obecnie Minister
Cyfryzacji dysponuje przekazan przez MSWiA Zintegrowan Infrastruktur Rejestrw (ZIR),
ktra obsuguje m.in. SRP, CEPiK, CEWiUDP, czy obywatel.gov.pl. Konieczne jest
przeniesienie wszystkich systemw Ministra Cyfryzacji (w tym m.in. ePUAP oraz Centrum
Certyfkacji) na ZIR oraz w duszej perspektywie rozbudowa zaplecza ZIR o dodatkowe
centra przetwarzania danych (z wykorzystaniem istniejcych obiektw nalecych do
jednostek publicznych). Jest to niezbdny element podnoszcy zarwno bezpieczestwo,
gwarancj cigoci pracy, jak i znacznie obniajcy koszty utrzymywania rozproszonej
infrastruktury w wielu lokalizacjach, przy jednoczesnym zwikszeniu stopnia efektywnego
wykorzystania zarwno powierzchni technicznej centrw, sprztu oraz wykwalifikowanego
personelu. Analogiczne mechanizmy musz by wdroone i zastosowane wobec wszystkich
innych systemw i zasobw danych znajdujcych si w posiadaniu caej administracji. Celem
MC jest take zintegrowanie infrastruktury przetwarzania danych e-administracji za
porednictwem wydajnej oraz niezawodnej infrastruktury teletransmisyjnej. Rwnie wanym
dziaaniem bdzie stworzenie warunkw umoliwiajcych dostp do usug e-administracji
wszystkim obywatelom niezalenie od miejsca zamieszkania (likwidacja tzw. "biaych plam").

Podnoszenie kompetencji po stronie administracji


Problem wysoko kwalifikowanych kadr po stronie administracji publicznej w obszarze
nowoczesnych technologii ICT jest sygnalizowany od wielu lat. Naley zdobywa
kompetencje, ktre pozwol na skuteczne zamawianie, nadzr nad projektami oraz odbir
odpowiednich rozwiza i technologii, a take w zakresie utrzymywania kluczowych
systemw e-administracji. Naley jednoczenie pooy nacisk na to, e kompetencje

cyfrowe administracji nie mog ogranicza si do sfery czysto technicznej. Technologia nie
jest celem samym w sobie. Administracja musi zdoby kompetencje w praktycznym
stosowaniu technologii cyfrowych, tak by odpowiada na realne potrzeby, niwelowa bariery,
upraszcza procesy i zmniejsza koszty funkcjonowania. Istotnym elementem w zakresie
kompetencji jest realizowanie audytw, analiz i konsultacji (ze szczeglnym uwzgldnieniem
oceny technicznej i ekonomicznej projektw przekazywanych do opiniowania KRMC). Takim
wyspecjalizowanym orodkiem dziaajcym na zlecenie ministra cyfryzacji bd:
zintegrowany instytut cyfryzacji (powstay z poczenia podlegych MC instytutw) oraz COI,
w nowej formule prawnej, ktre dodatkowo mog obsugiwa rwnie obszar jednolitej
cyfrowej identyfikacji (np. Profil Zaufany) oraz realizowa budow i rozwj centrum
certyfikacji.

BIP - Biuletyny Informacji Publicznej


Informacje o usugach urzdowych w BIP zostan uproszczone i przeniesione do opisanej
wyej czci usugowo-informacyjnej jednolitego portalu pastwa. Dla pozostaych informacji
o dziaaniu urzdw powstanie jeden zbiorczy dzia biuletynu informacji publicznej
zbudowany na bazie istniejcych i rozproszonych serwisw BIP. Dzi na 70 tys. podmiotw,
tylko 15 tys. z nich publikuje jakiekolwiek informacje poprzez Stron Gwn Biuletynu
Informacji Publicznej (SGBIP). Scentralizowany System Dostpu do Informacji Publicznej
(SSDIP) to ponad 930 stron internetowych zakresu biuletynu informacji publicznej. Istnieje
dodatkowo mao sprawne Centralne Repozytorium Informacji Publicznej (CRIP) pod
adresem danepubliczne.gov.pl i wiele innych osobnych baz danych, w tym take
wyspecjalizowane serwisy zarzdcze budowane przez poszczeglne resorty. Gromadzone
informacje s niespjne, niepene, nieaktualne, a ich zestawienia i analiza praktycznie
niemoliwa. Wszelkie podmioty publiczne bd zobowizane do publikacji i aktualizacji
informacji w jednolity, ustandaryzowany i czytelny sposb. Zostanie take udostpniony
interfejs komunikacyjny (API), ktry bdzie pozwala na atwe przetwarzanie tych informacji w
systemach i aplikacjach podmiotw trzecich (obywateli, firm, organizacji pozarzdowych).
Integracja powinna obj take niewykorzystywany obecnie serwis konsultacje.gov.pl, ktry
oywi si dziki zastosowaniu jednolitego standardu konsultacji, publikacji i gromadzenia
informacji o rzdowym procesie legislacyjnym.

Przyjcie standardu elektronicznego obiegu dokumentw w administracji


Sprawny elektroniczny obieg dokumentw to warunek efektywnych i oszczdnych systemw
e-administracji pastwowej. Naley wypracowa i przyj jednolity standard bezpiecznego
systemu elektronicznego zarzdzania dokumentami rozwijanego i wspieranego przez
pastwo, umoliwiajc jednoczenie ich wspprac z systemami komercyjnymi pod
warunkiem ich penej interoperacyjnoci. Obecnie administracja wspiera dwa systemy: EZD
(PUW) oraz eDok (COI). W celu wybrania stosowanego systemu zostanie przeprowadzona
rzetelna ocena obu systemw w oparciu o analiz merytoryczn, potencja rozwojowy,
technologi oraz udzia w rynku i na tej podstawie zostanie wybrany wiodcy system, ktry
bdzie wspierany przez pastwo. W nastpnym kroku zostanie przeprowadzone dokadne
badanie ewaluacyjne w szczeglnoci zwizane z interoperacyjnoci z systemami
zewntrznymi (e-Podpisem, ePUAP). Zostanie take przeprowadzana analiza obecnej

instrukcji kancelaryjnej. Zostan zaproponowane zmiany, ktre znacznie uproszcz zasady


elektronicznego obiegu dokumentw i zapewni urzdom wiksze korzyci z rezygnacji z
papieru i przechodzenia na system elektroniczny. W kontekcie elektronicznego obiegu
dokumentw przeprowadzimy rwnie analiz pod ktem zaproponowania standardu
systemu/w FK (fakturujcych) dla administracji co pozwoli rwnie na oszczdnoci w
zakresie wdroe, wsparcia technicznego oraz w szczeglnoci agregacji i analizy danych.
W pierwszej kolejnoci celem standaryzacji jest usprawnienie procesw wewntrznych
administracji, a tym samym skrcenie czasu rozpatrywania spraw, jednak docelowo system
elektronicznego zarzdzania dokumentami powinien przeksztaci si w otwarty system
wymiany informacji nie tylko w ramach administracji, ale take na styku z innymi podmiotami,
w tym w zakresie udostpniania informacji publicznej. Dla zapewnienia maksymalnej
efektywnoci rozwoju tego rozwizania przeanalizowana zostanie moliwo penego lub
czciowego udostpnienia publicznego w formule open-source.

Zwikszenie efektywnoci wydatkowania rodkw z POPC 2014-2020


Naley zwikszy efektywno wydatkowania rodkw z Programu Operacyjnego Polska
Cyfrowa (POPC) we wszystkich 3 osiach priorytetowych zarwno w zakresie budowy
szerokopasmowego Internetu, budowy sprawnej e-administracji, jak i nabywania tzw.
kompetencji mikkich (umiejtnoci). Jest to ostatni program operacyjny w tej formule.
Obecne mechanizmy wyboru projektw nie umoliwiaj optymalizacji, wyboru i realizacji
projektw strategicznych. W ramach POPC dysponujemy rodkami wysokoci blisko 10
miliardw zotych, przy znacznie wikszych potrzebach zatem zwikszenie efektywnoci
tych rodkw jest absolutnie kluczowe dla maksymalizacji efektu dwigni finansowej.
Konieczne jest take zaplanowanie od nowa wydatkw na cele osi 3, zwizanej z budow
kompetencji cyfrowych. O ta nie gwarantuje wysokiej wartoci dodanej dla poszczeglnych
beneficjentw, spoeczestwa i celw publicznych. Zamierzamy postawi na wspieranie
kompetencji cyfrowych cile powizanych z innymi strategicznymi celami pastwa w
obszarze edukacji i nauki. Nowa strategia i harmonogram wdraania POPC zostan
opublikowane odrbnie.

Konsultacje spoeczne oraz udzia spoeczny w procesie legislacyjnym


Elektroniczne konsultacje spoeczne to element nowoczesnego i otwartego pastwa.
Konieczne jest reaktywowanie portalu konsultacje.gov.pl dla konsultacji w obrbie caej
administracji pastwowej i wykorzystywanie go jako jedynego wiarygodnego rda wiedzy o
procesie konsultacyjnym i jego przebiegu. Na portalu tym zamieszczane bd dokumenty
legislacyjne i strategiczne rzdu utworzone w otwarty standardzie struktury danych XML.
Zostan na nim rwnie udostpnione narzdzia wykorzystujce standard XML dla potrzeb
konsultacji midzyresortowych, publicznych, ponownego uytkowania informacji publicznej
oraz monitorowania dalszego cigu procesu legislacyjnego, bez utraty warstwy informacyjnej
i strukturalnej dokumentu oraz wszystkich elementw dodawanych na kadym etapie
procesu. Konsultacje.gov.pl powinny by elementem BIP. Konieczne jest take wzmocnienie
znaczenia i efektywnoci RdC jako ciaa konsultacyjnego i doradczego ministra cyfryzacji
(skadajcego si z przedstawicieli nauki, rynku, administracji i NGOs) w celu
wypracowywania rekomendacji i zalece na bazie obserwacji rynku, trendw wiatowych,

przewidywanych kierunkw legislacyjnych i strategicznych w zakresie brany ICT oraz


rozwoju spoeczestwa informacyjnego. Czonkowie RdC wspieraj swoj wiedz oraz
dowiadczeniem MC oraz KRMC, stanowic bardzo wany element kontaktu z rynkiem,
wsparcia procesu konsultacji spoecznych oraz demokratyzacji procesu cyfryzacji kraju.
Docelowo, zgodnie ze wiatowymi trendami w tym zakresie, MC bdzie dyo do
rozszerzenia
wsppracy
z
obywatelami,
organizacjami,
stowarzyszeniami
i
przedsibiorcami, take poza zakres zmian legislacyjnych, tworzc platform do
wspuczestniczenia w definiowaniu, planowaniu i tworzeniu nowych usug cyfrowego
pastwa.

Cyfrowa edukacja spoeczestwa


Administracja rzdowa i samorzdowa realizuje szereg dziaa na rzecz e-administracji i
wprowadzania e-usug dla obywateli. Jednoczenie odsetek osb aktywnie korzystajcych z
nich pozostaje zbyt may. Jedn z istotnych przyczyn tego stanu rzeczy jest niski poziom
kompetencji cyfrowych, przynajmniej w niektrych grupach spoecznych, a take brak wiedzy
o usugach e-administracji. Obecny odsetek osb powyej 50 roku ycia niekorzystajcych z
usug e-administracji, stawia nas na jednej z najniszych pozycji w Europie. Co gorsza ta
cz obywateli deklaruje, brak potrzeby korzystania z sieci. W efekcie osoby te trac
moliwo korzystania z e-usug publicznych np. w zakresie ochrony zdrowia, poszukiwania
miejsc pracy, a take moliwoci podnoszenia swoich kwalifikacji na drodze elektronicznej.
MC docenia rang tego problemu, jednoczenie jednak w znacznej mierze wykracza on
poza jego kompetencje. W ramach prowadzonych dziaa i nadzorowanych projektw
wdraania nowych systemw zadbamy o zapewnienie dedykowanej czci funduszy na
edukacj w zakresie korzystania z tych rozwiza przez obywateli. Zapewnimy take,
efektywny przepyw informacji w ramach struktur administracji, dotyczcej dostpnych
rodkw, ktre mog by przeznaczone na edukacj cyfrow, a ktre znajduj si w
dyspozycji rnych instytucji ycia publicznego w Polsce, w tym programach UE.

Zwikszenie skutecznoci dziaa Polski w zakresie ICT zarwno w instytucjach


UE, jak i innych instytucjach midzynarodowych
Na chwil obecn blisko 75% prawa (rwnie w zakresie ICT) tworzone jest w Unii
Europejskiej. W drugiej poowie 2016 roku za prezydencji sowackiej spodziewana jest
bardzo dua ilo aktw legislacyjnych zwizanych z Jednolitym Rynkiem Cyfrowym.
Musimy zdecydowanie zwikszy nasz obecno i aktywno na forum wszelkich gremiw
EU (Rada Europejska, Komisja Europejska, Parlament Europejski oraz gremia eksperckie i
doradcze), tak jak robi to dzi najwiksze gospodarki europejskie. W naszej ocenie interesy
Polski obszaru cyfryzacji nie s wystarczajco silnie reprezentowane na forum europejskim.
Nie tylko KE ale przede wszystkim nasze spoeczestwo i rynek oczekuje znacznego
zwikszenia naszej aktywnoci, a nawet w zakresie niektrych tematw podejmowania si
roli lidera szczeglnie, i od lipca 2016 bdziemy przewodzili grupie Wyszehradzkiej.
Dziaania realizowane na poziomie unijnym powinny by inicjowane na jak najwczeniejszym
etapie prac oraz opiera si na zasadzie promowania interesw najbardziej korzystnych z
punktu widzenia polskiego obywatela i przedsibiorcy. Majc powysze na uwadze, jednym
z priorytetw ministra cyfryzacji bdzie aktywna i zdecydowana polityka wzmacniajca nasze

uczestnictwo w wypracowywaniu rozwiza unijnych i midzynarodowym, kluczowych dla


realizacji polskich interesw spoecznych i gospodarczych.
***
Celem niniejszego dokumentu nie jest dezaktualizacja wczeniejszych opracowa
strategicznych przygotowanych przez suby administracji, a jedynie wskazanie
priorytetowych kierunkw dziaa, ktre bd podejmowane przez MC w ramach prac rzdu.