You are on page 1of 45

1

KEPUASAN KOMUNIKASI DALAM KALANGAN ANGGOTA KERJA LEMBAGA


KEMAJUAN IKAN MALAYSIA.
Rosli Mohammed, PhD
Kolej Sastera dan Sains
UNIVERSITI UTARA MALAYSIA
1.0

Pendahuluan

Komunikasi memainkan peranan yang penting dalam pengurusan harian sesebuah organisasi.
Mengikut Sulaiman (1995) keperluan komunikasi semakin penting dan mendesak. Tanpa
komunikasi yang berkesan, penyertaan pekerja akan berkurangan, tahap iltizam yang rendah,
tentangan yang tinggi terhadap inovasi, peningkatan risiko terhadap ketidakfahaman
maklumat dan motivasi pekerja merosot. Beberapa dapatan penyelidikan menunjukkan
bahawa dalam pengurusan sesebuah organisasi kebanyakan masa yang digunakan adalah
untuk berkomunikasi. Sarjana sarjana seperti Mintzberg,(1975); Megginson, Mosley &
Pietri,(1989); dan Kovach, (1989 ), mendapati 80 peratus masa yang digunakan oleh para
pengurus adalah untuk berkomunikasi dengan orang lain, merangkumi subordinat, rakan
sekerja, pegawai atasan, pelanggan dan pembekal. Aktiviti berkomunikasi ini dilakukan
adalah bertujuan untuk mengerakkan kearah pencapaian matlamat organisasi ataupun
matlamat peribadi. Berkaitan dengan fungsi tersebut maka maklumat adalah sumber penting
dalam pengurusan sesebuah organisasi. Maklumat yang berkualiti, yakni yang tepat,
sempurna, darjah kesahihan yang tinggi serta memenuhi kehendak anggota kerja disemua
peringkat organisasi akan membantu dalam proses penyelesaian masalah dan memangkinkan
perubahan. Rajah 1.1 di bawah menerangkan aliran maklumat dalam sesebuah organisasi.
Samsudin (1982) dalam definisinya, mentakrifkan komunikasi sebagai satu proses
interaksi yang mempunyai tujuan diantara sumber dan penerima dengan maksud untuk
memahami antara satu sama lain agar dapat mencapai objektif perubahan dan tingkahlaku
yang dirancang. Takrifan ini cuba merangkumkan aspek-aspek komunikasi sebagai satu
proses interaksi, pembujukan serta mengubah sikap dan tingkahlaku. Selari dengan peranan
pengurusan sesebuah organisasi untuk menjana perubahan maka peranan komunikasi adalah
sesuatu yang tidak dapat dinafikan sebagai faktor pengerak kearah kecemerlangan. Mengikut
Koontz dan Wiehrich (1991) komunikasi adalah penting dalam pengurusan sesebuah
organisasi, kerana ia mengabungkan fungsi-fungsi pengurusan. Khususnya, komunikasi
diperlukan untuk 1) menetap dan menyebarluaskan matlamat sesebuah organisasi, 2)
menyusun rancangan untuk mencapai matlamat tersebut, 3) mengatur sumber manusia dan
sumber lain dalam cara yang paling cekap dan berkesan, 4) memilih, membentuk, dan
penyelidikan anggota kerja sesebuah organisasi, 5) memimpin, mengarah, mendorong, dan
mencipta iklim yang akan mencetuskan keinginan orang untuk menyumbang, dan 6)
mengawal prestasi.
Dalam proses berkomunikasi penyaluran maklumat yang tepat, mudah difahami,
berkecukupan dan mudah diperolehi akan bertindak sebagai pemangkin kepada perubahan.
Justeru dengan itu penyaluran maklumat yang berkesan dalam proses berkomunikasi akan
membantu dalam usaha pencapaian matlamat sesebuah organisasi. Dalam sesebuah organisasi
anggota kerjanya memerlukan maklumat bagi tujuan melaksanakan tugas. Mengikut
Goldhaber (1982) jika ahli sesebuah organisasi tidak mempunyai maklumat yang mereka
perlukan mereka akan menjadi lebih tidak menentu dan mungkin mengeluarkan hasil yang
kurang bermutu. Dsamping itu ketidaktentuan juga boleh berlaku apabila anggota kerja

2
sesebuah organisasi menerima terlalu banyak atau sedikit maklumat yang memenuhi
kehendak dan keperluan mereka.
Disamping itu jika pekerja kekurangan maklumat dalam proses berkomunikasi,
mereka tentu tidak memperolehi cara untuk membuat perancangan kemajuan dalam
organisasi itu. Mereka mungkin tidak nampak dengan jelas akan peluang kenaikan pangkat
dan dengan itu terus sahaja memutuskan yang kebolehan mereka untuk maju dalam
organisasi adalah terhad. Sealiran dengan permasalahan ini adalah wajar bagi pengurusan
sesebuah organisasi terutama diperingkat penyelia bersedia berkongsi maklumat dengan
anggota kerja bagaimana organisasi ditadbir, apakah objektifnya dan bagaimana cara untuk
mencapai objektif yang telah digubal bersama.
Gildea (1980) menyatakan bahawa anggota kerja sesebuah organisasi memerlukan
maklumat-maklumat seperti halatuju organisasi, perancangan polisi personnel, data yang
berkaitan dengan tugas, maklumat kemajuan kerjaya, dan kedudukan persaingan organisasi
dengan pesaing-pesaingnya. Justeru dari itu anggotakerja memerlukan beberapa proses
komunikasi yang melibatkan komunikasi bersemuka, perbincangan berkumpulan dengan
penyelia, dengan pengurusan atasan serta rakan sekerja. Dikatakan juga bahawa dengan
memenuhi keperluan maklumat seperti mana kehendak anggota kerja akan memberi impak
kepada kepuasan kerja. David (1997) pula memperakui kepentingan komunikasi dalam
proses merencanakan pengurusan strategik sesebuah organisasi. Penglibatan anggota kerja
disemua peringkat organisasi dalam proses perancangan strategik akan berupaya
mempertingkatkan prestasi kerja yang tinggi. Tegas beliau:Fundamental to effective strategic management is by fully informed
employees at all organizational levels. Every segment should inform
every employee about the business objectives, the direction of the
business, the progress towards achieving objectives, and the
customers and product plans.
Disamping itu Locke dan Nathan (1990) dalam buku mereka menegaskan bahawa apabila
pekerja dapat memenuhi atau mencapai nilai atau piawai individu maka kepuasan kerja akan
dapat dicapai. Sebaliknya jika nilai atau piawai individu tidak dapat dipenuhi maka
ketidakpuasan akan berlaku.Tanpanya usaha melaksanakan tugas dengan cemerlang serta
mengikut landasan yang selari dengan objektif penubuhan sesuatu organisasi tidak akan
tercapai.Mengikut Goldhaber (1982) jika pekerja diberi kebebasan untuk memuaskan
keperluan mereka, yakni keperluan harga diri dan pencapaian diri, dan dalam masa yang
sama berusaha untuk mencapai matlamat organisasi, maka integrasi matlamat sebenar tentu
boleh dicapai. Seterusnya apabila pengurusan atasan dan pegawai bawahan mengintegrasikan
matlamatnya, maka organisasi akan memenuhi matlamat penubuhannya. Hersey dan
Blanchard (1965) menegaskan:individu-individu di dalam organisasi (pekerja dan pengurus) adalah
sama-sama menganggap matlamatnya sebagai sama dengan matlamat
organisasi atau mereka melihat matlamat mereka sendiri dipenuhi sebagai
hasil langsung daripada bekerja untuk mencapai matlamat organisasi.
Dengan itu semakin dekat kita dapat menemukan matlamat individu dan
objektif organisasi, maka semakin bertambah lagi prestasi organisasi
Rajah dibawah menjelaskan bahawa dalam sesebuah organisasi maklumat akan
mengalir dalam tiga aliran iaitu komunikasi bersifat vertikal ( ke atas dan ke bawah ), dan

3
komunikasi bersilang. Komunikasi kevbawah membawa maksud pengaliran maklumat dari
orang diperingkat yang lebih tinggi kepada mereka diperingkat rendah dalam susun lapis
organisasi.
Manakala komunikasi ke atas bergerak daripada subordinat kepada ketua dan terus
maju ke atas hirarki organisasi. Komunikasi bersilang mencakupi aliran maklumat mendatar,
dengan orang diperingkat organisasi yang sama atau serupa, aliran pepenjuru, dengan orang
diperingkat berlainan yang tidak mempunyai hubungan yang secara langsung. Kebiasaannya
ia digunakan untuk mempercepatkan aliran maklumat, untuk meningkatkan kefahaman dan
kemahiran , dan untuk menyelaraskan usaha-usaha bagi pencapaian objektif organisasi.
Ketua Pegawai
Eksekutif

Keatas, Ke bawah
Pengurus Besar
(Pemasaran) Mendatar

Pengurus Besar
(Pengeluaran)

Pengurus Besar
(Pembangunan Manusia)

Bersilang

Rajah 1.1 : Aliran Maklumat Dalam Organisasi

Dalam pengurusan harian sesebuah organisasi, komunikasi yang jelas mengenai tugas,
matlamat, tanggungjawab serta polisi-polisi yang difahami akan membantu dalam usaha
mempertingkatkan kefahaman tentang kaedah yang bersesuaian untuk digunakan bagi
mencapai matlamat organisasi. Mengikut George dan Jones (1996) dengan menyediakan
maklumat yang secukupnya berkaitan dengan kaedah perlaksanaan kerja serta kaedah
keputusan yang dibuat oleh pengurusan kepada anggota kerja akan membantu
mempertingkatkan prestasi kerja yang tinggi. Conrad (1994)menegaskan bahawa
intuitively that satisfied workers will exert more effort and perform better than dissatisfied
workers ( ms. 242).
2.0
Pernyataan Masalah
Berikutan dengan permasalahan tersebut penyelidik mendapati adalah wajar satu
penyelidikan dibuat bagi melihat kesasihan andaian yang dibuat serta pembuktian
penyelidikan-penyelidikan yang lalu mengenai:-

4
a. Adakah terdapat perbezaan atau persamaan persepsi dalam kalangan
anggotakerja LKIM terhadap faktor-faktor yang berkaitan dengan dimensidimensi kepuasan berkomunikasi berdasarkan faktor-faktor demografik ?
b. Adakah terdapat hubungan antara dimensi-dimensi kepuasan berkomunikasi
dengan tahap kepuasan kerja ?
c. Apakah dimensi komunikasi utama yang menyumbang pada tahap kepuasan
kerja?
d. Apakah tahap kepuasan berkomunikasi dalam kalangan anggota kerja LKIM
secara keseluruhannya ?
3.0

Objektif Kajian:

Kebanyakan penyelidik dalam komunikasi telah membuat beberapa penyelidikan yang


bertujuan untuk melihat hubungan antara elemen-elemen dalam proses komunikasi dengan
tahap produktiviti, pencapaian matlamat, hubungan kemanusiaan, dan lain-lain aspek
pengurusan.Secara amnya kajian ini bertujuan untuk melihat hubungan antara tahap
kepuasan berkomunikasi dengan tahap kepuasan kerja. Secara khususnya, kajian ini
bermatlamat seperti berikut:a. Untuk mengenalpasti tahap kepuasan komunikasi serta hubungan berdasarkan
dimensi-dimensi komunikasi;

b. Untuk mengetahui sama ada terdapat perbedaan kepuasan komunikasi dari segi
faktor demografi keatas dimensi-dimensi komunikasi;

c. Untuk menilai amalan komunikasi pengurusan semasa yang diamalkan oleh


pengurusan LKIM dalam usaha mencapai objektif penubuhannya;
4.0
Manfaat Penyelidikan
Penyelidikan ini bertujuan untuk mendapatkan pemahaman dan menganalisis secara teori dan
pengapplikasian konsep kepuasan berkomunikasi dalam organisasi serta hubungannya
dengan tahap kepuasan kerja. Keputusan - keputusan yang diperolehi dari penyelidikan ini
diharap akan membantu penyelidik untuk mendalami lagi kaedah yang paling signifikan
dalam membentuk amalan komunikasi kepengurusan yang lebih berkesan dalam proses kerja
harian.
Disamping itu juga hasil penyelidikan ini yang lebih bersifat pengkajianan amalan
komunikasi kepengurusan akan membantu pengurusan LKIM merangka program-program
komunikasi yang bersesuaian dengan keperluan dan kehendak semua peringkat anggota
kerja. Selain dari itu hasil dari penyelidikan ini akan dapat mempertingkatkan kesedaran pada
semua peringkat organisasi akan kepentingan penyaluran maklumat serta maklumbalas dalam
mengatur strategi operasi kerja harian yang berkesan dan memupuk kualiti kerja yang lebih
produktif.

5.0
Skop penyelidikan
Penyelidikan ini berbentuk kajian kes yang dikhususkan kepada anggota kerja
diperingkat Ibupejabat LKIM sahaja. Disamping itu penyelidikan ini tidak
mengambilkira faktor-faktor yang tidak berkaitan dengan kerja seperti konflik
keluarga, dan kepuasan hidup responden secara keseluruhannya.
6.0
Andaian-andaian
Penyelidikan ini tidak mengambilkira faktor-faktor tidak berkaitan kerja (non-job
related) seperti masalah keluarga dan lain-lain indikator kepada kepuasan kerja
kecuali dimensi-dimensi komunikasi. Ini adalah selari dengan skop penyelidikan yang
hanya menumpukan kepada dimensi-dimensi kepuasan berkomunikasi dan
hubungannya dengan kepuasan kerja. Dengan kata lain penyelidikan ini tertumpu
kepada faktor-faktor berkaitan kerja (Job related factors) dan juga sifat-sifat individu
sebagai indikator untuk menunjukkan perhubungan antara tahap kepuasan
berkomunikasi dengan tahap kepuasan kerja.
Hasil penyelidikan ini mengambarkan tahap kepuasan dalam kalangan anggota kerja
LKIM sahaja dan tidak dapat digunakan untuk mengambarkan tahap kepuasan
anggota kerja di agensi kerajaan yang lain.
Penyelidikan ini mengandaikan tidak ada perbedaan mengenai ciri-ciri
pembolehubah- pembolehubah yang digunakan sebagai indikator untuk menunjukkan
tahap kepuasan berkomunikasi di antara kakitangan dalam kumpulan yang berbagai
(Kumpulan Pengurusan, Kumpulan Sokongan I dan Kumpulan Sokongan II ). Ini
adalah kerana ketiga-tiga kumpulan kerja tersebut menggunakan instrumen
pengutipan data yang sama.
7.0
Batasan penyelidikan
Dalam mengendalikan penyelidikan ini penyelidik mengemukakan beberapa batasan
penyelidikan yang telah dikenalpasti mengikut aspek-aspek berikut:a. Metodologi pengumpulan data penyelidikan hanya menggunakan
instrumen soalselidik sahaja, ini disebabkan oleh kekangan masa,
kewangan dan khidmat pembantu penyelidik. Bagi tujuan melengkapkan
kejituan data yang dikutip seharusnya menggunakan kaedah kualitatif
seperti temuduga. Kaedah triangulation sepatutnya dibuat bagi tujuan
penyesuaian antara data yang dikutip menggunakan kaedah kuantitatif dan
kualitatif.
b. Kebanyakan penyelidikan masa lepas yang berkaitan dengan skop
penyelidikan dijalankan di luar budaya kerja Malaysia. Kekangan daripada
ini menyebabkan penyelidik terpaksa merujuk kepada penyelidikan yang
telah dibuat walaupun kemungkinan ianya berbeda dari segi persepsi
responden.

8.0 Takrifan Operasi Mengikut Dimensi-dimensi kepuasan berkomunikasi dan


kepuasan kerja.
Bagi tujuan memenuhi kehendak kajian, pentakrifan operasi bagi pembolehubahpembolehubah bebas adalah berdasarkan kepada takrifan yang dibuat oleh Downs dan
Hazen (1977) dan Downs dan Clampitt (1993). Dalam kajian ini terdapat sembilan
faktor yang digunakan untuk mengukur tahap kepuasan berkomunikasi. Faktor-faktor
ini di kelompokan kepada tiga dimensi utama, iaitu Dimensi Bermaklumat, Dimensi
Jalinan-hubungan dan Dimensi Hubungan-Bermaklumat.
8.1
Kepuasan berkomunikasi
Komunikasi yang berkesan berlaku apabila wujudnya tahap kepuasan yang tinggi
dalam proses komunikasi antara sumber dengan penerima. Dengan kata lain
sejauhmana maklumat-maklumat yang disalurkan secara dua hala memenuhi
kehendak dan keperluan individu dalam melaksanakan tugas serta tanggungjawab
yang telah diamanahkan atau sekurang-kurangnya kefahaman maklumat yang
diterjemahkan dalam bentuk tindak laku yang selari dengan kehendak pengurusan.
Thayer(1967 hal.64) mendefinisikan kepuasan berkomunikasi sebagai, ..the
personal satisfaction inherent in sucessfully communicating to someone or
successfully being communicated with.
Redding(1972) pula mendefinisikannya sebagai suatu darjah yang menyeluruh
mengenai kepuasan yang diterima daripada persekitaran komunikasi yang
menyeluruh.Mengikut Down dan Hazen (1977) terdapat sembilan dimensi yang
bersifat multi-dimensional yang menjana pada kepuasan berkomunikasi dalam
kalangan anggota kerja sesebuah organisasi. Dimensi-dimensi tersebut adalah:8.1.1 Dimensi Bermaklumat.
Dimensi bermaklumat terdiri daripada faktor-faktor kepuasan komunikasi seperti
Kualiti Maklumat, Perpektif Organisasi dan Kesepaduan Organisasi. Dimensi ini
digunakan bagi tujuan mengukur kepuasan anggota kerja terhadap maklumatmaklumat yang disalurkan kepada anggota kerja LKIM. Ketepatan maklumat,
maklumat yang jelas serta mencukupi serta kesahihan maklumat yang diterima akan
dinilai berasaskan persepsi responden. Begitu juga dengan penyelidikan terhadap
maklumat mengenai halatuju LKIM, isu-isu terkini mengenai strategi Lembaga dan
maklumat terkini tentang perubahan dasar serta polisi yang digubalkan. Begitu juga
dengan pengaliran maklumat dalam organisasi bagi tujuan kesepaduan pendekatan
yang selari dengan kehendak dan keperluan anggota kerja organisasi kearah
pencapaian matlamat penubuhannya.
Definisi operasi bagi faktor-faktor yang berkaitan dengan dimensi bermaklumat
adalah seperti berikut:8.1.1 (a) Kesepaduan Organisasi (Organisational Integration).
Maklumat mengenai mengenai arahtuju organisasi, kehendak organisasi terhadap
tugas yang perlu dilaksanakan, berita serta pengetahuan mengenai kerja adalah

penting diketahui oleh pekerja. Disamping hubungan mendatar antara fungsian


bahagian-bahagian dalam sesebuah organisasi juga adalah penting sebagai satu
pasukan petugas yang bersepadu untuk mencapai matlamat penubuhannya. Proses
komunikasi dalam aspek kesepaduan organisasi bergerak melintasi organisasi yang
biasanya memfokus kepada penyelarasan aktiviti daripada berbagai jabatan,
memajukan rancangan-rancangan baru untuk halatuju masa depan dan survivalnya.
Melalui kaedah ini,iaitu penyelarasan yang baik akan membolehkan peningkatan
dalam aktiviti kerja yang membantu kearah pencapaian matlamat pengurusan dan
organisasi (Downs dan Hazen,1977).
Tahap dimana seseorang individu menerima maklumat terkini yang berkaitan
dengan persekitaran kerja. Perkara-perkara yang ingin dilihat adalah darjah kepuasan
yang diperolehi daripada maklumat-maklumat yang berkaitan dengan perancangan
organisasi, keperluan melaksanakan tugas dan berita personnel.
8.1.1(b) Kualiti Maklumat.
Reaksi pekerja terhadap saluran komunikasi, samada melalui mesyuarat, arahan
bertulis dan lain bentuk saluran yang menyalurkan maklumat dalam proses
berkomunikasi. Pemilihan media yang bersesuaian dengan kehendak dan keperluan
sasaran adalah penting. Selain daripada itu kualiti media juga dikaitkan dengan kualiti
maklumat yang harus memenuhi dimensi berikut:a. Maklumat yang bertepatan(accuracy)
b. Bersesuaian (Relevancy)
c. Bertepatan dengan masa(Timeliness)
d. Bercukupan( Completeness)
(McLeod,1995, hal 177)
Maklumat yang berkualiti adalah terdiri daripada maklumat yang jelas, mencukupi,
diterima tepat pada masanya dan mempunyai darjah kesahihan yang tinggi. Dalam
kajian ini beberapa aspek kualiti maklumat yang diterima dapat memenuhi keperluan
dan kehendak individu dalam menjalankan tugas harianya.
8.1.1 (c) Perspektif Korporat.
Maklumat yang jelas mengenai matlamat organisasi, perubahan-perubahan dalam
organisasi, polisi serta pendekatan serta prosedur kerja dalam kalangan anggota
organisasi membantu melicinkan lagi perlaksaaan kerja. Kebiasaanya perpektif
korporat mengandungi kenyataan mengenai falsafah organisasi, objektif-objektif
sistem pengurusan, strategi-strategi terkini dalam perlaksanaan tugas dan lain-lain
maklumat yang berkaitan dengan kepentingan tugas, rasional mengenai misi dan visi
organisasi dalam jangkamasa pendek dan jangkamasa panjang (Downs dan
Hazen,1977).
Maklumat yang jelas mengenai matlamat organisasi, perubahan-perubahan
dalam organisasi, polisi serta pendekatan serta prosedur kerja dalam kalangan anggota
organisasi membantu melicinkan lagi perlaksaaan kerja. Dalam kajian ini persepsi

anggota kerja akan dinilai samada maklumat mengenai halatuju, pembaharuan dan
dasar baru dimaklumkan untuk pengetahuan mereka atau tidak.
8.1.2 Dimensi Jalinan Hubungan ( Relational Dimension ).
Dimensi jalinan hubungan dalam kajian ini bermaksud kebolehan, kbijaksanaan dan
keberkesanan pegawai dalam mewujudkan suasana hubungan dan kerjasama yang
mesra dengan lain-laian pegawai didalam dan luar organisasi. Sifat-sifat ini dapat
membantu dan memudahkan pegawai mencapai objektif organisasi. Definisi operasi
bagi faktor-faktor yang berkaitan dengan dimensi bermaklumat adalah seperti
berikut:8.1.2(a)
Komunikasi Mendatar Antara Bahagian
Kajian ini mentakrifkan komunikasi antara bahagian-bahagian sebagai suatu proses
kesepaduan tindakan diperingkat operasi bagi tujuan mempertingkatkan tahap
kecekapannya dalam proses penyelesaian masalah, semangat berpasukan serta
penyelarasan kearah pencapaian matlamat penubuhan organisasi.
8.1.2(b)
Komunikasi Subordinat
Manakala komunikasi informal adalah kaedah dimana maklumat diperolehi dari
rakan sekerja, kumpulan dan orang yang berpengaruh. Lazimnya ia berpandukan
kepada corak perhubungan peribadi dalam kalangan ahli-ahli organisasi tanpa
mengira kedudukan mereka yang relatif dalam carta organisasi. Hubungan sebegini
wujud disebabkan ahli-ahli organisasi mempunyai keinginan terhadap maklumat yang
tidak disediakan melalui komunikasi formal. Ciri-ciri utama komunikasi jenis ini :a. Kewujudannya dalam keadaan pantas dan digunakan secara
berkala( irregularly);
b. Ianya tidak dikawal serta tidak dipengaruhi oleh para
eksekutif peringkat atas;
c. Kewujudannya adalah semata-mata untuk memenuhi
kepentingan diri para pekerja dalam organisasi.
Penyelidikan akan dibuat mengenai hubungan rakan sekerja dalam semangat
berpasukan untuk melaksanakan tugas harian. Aspek-aspek seperti sokongan yang
baik, perkongsian maklumat dan pendapat serta keintiman hubungan sesama rakan
sekerja akan dinilai dari segi tahap kepuasannya.
8.1.2 (c) Komunikasi Pengurusan Atasan
Pengurusan atasan adalah terdiri daripada mereka yang terlibat dalam aspek
perancangan, pengubalan dan penyelidikan dasar serta strategi, penyelarasan dan
penyelidikan perlaksanaan program- program. Mengikut Ahmad Sarji (1996)
penglibatan langsung serta sokongan yang kuat pengurusan atasan keatas sesuatu
program pembaharuan akan berupaya mengalakan perubahan dan seterusnya
mempertingkatkan penglibatan anggota kerja dalam sesuatu program pembaharuan.

Down dan Clampitt (1993) menegaskan bahawa kesediaan pengurusan atasan


menerima pendapat, keterbukaan dan ketelusan dalam proses berkomunikasi serta
sedia menjadi pendengar yang baik akan mempengaruhi tahap kepuasan kerja.
Mengikut Smith (1992) komunikasi dua hala antara pengurusan dengan pekerja yang
berkesan,adalah ktirikal dalam memajukan perniagaan bertaraf dunia ( is critical for
success in our highly competitive world-wide business). Disamping itu juga
komunikasi yang berkesan akan menjadi pengerak utama kearah peningkatan tahap
produktiviti kerja dan kecemerlangan yang tinggi.
Aspek utama yang diberi perhatian dalam faktor ini adalah untuk menilai
proses komunikasi antara pengurusan atasan dengan anggota kerja di LKIM . Tiga
perkara penting yang ingin dinilai adalah sifat keterbukaan pengurusan atasan untuk
menerima idea-idea, kesediaan untuk mendengar dan perhatian terhadap maklumat
serta hubungan antara pengurusan atasan dengan anggota kerja.
8.1.3

Dimensi Rangkaian - Bermaklumat

Dimensi ini ingin mengukur tahap kepuasan berkomunikasi dalam aspek


perhubungan serta maklumat yang dilaksanakan dalam kerja harian. Selain daripada
menilai proses rangkaian hubungan aspek-aspek dalam dimensi ini juga ingin menilai
sejauhmana maklumat yang disalurkan memberi impak terhadap tahap kepuasan
anggota kerja. Aspek-aspek seperti persekitaran komunikasi yang kondusif,
komunikasi penyeliaan dan maklumbalas peribadi akan menjadi aspek-aspek utama
yang akan dinilai tahap kepuasannya.
8.1.3 (a) Persekitaran Komunikasi.
Persekitaran komunikasi mengambarkan peringkat komunikasi dalam organisasi dan
individu. Ia merangkumi perkara-perkara yang membantu dalam mengalakkan proses
komunikasi antara anggota organisasi samada diperingkat atasan, bawahan dan
mendatar. Persekitaran komunikasi yang bersifat keterbukaan, mudah dihubungi,
kerjasama dan penglibatan bersama dalam usaha pencapaian matlamat organisasi
(Down dan Hazen,1977). Kebanyakan Sarjana dan pengamal berpendapat bahawa
dalam sesebuah organisasi, persekitaran komunikasi yang sempurna mempunyai ciriciri berikut (Daniel, Spikers & Papa, 1997 ) :a. Komunikasi yang fleksibel dengan mempunyai saluran yang
terbuka serta penyebaran maklumat dari berbagai arah(atas,bawah
dan mendatar).
b. Mempunyai maklumat yang tepat serta mencukupi, menyeluruh
mengenai aspek-aspek prosedur kerja, penyelidikan prestasi kerja, polisi
organisasi, keputusan dan dan lain aspek yang berkaitan dengan tugas.
c. Saling percaya mempercayai, keterbukaan, dan sokongan dalam
berkomunikasi antara pegawai atasan dengan pekerja bawahan.
d. Penglibatan dalam proses membuat keputusan, penyelesaian

10

masalah dan lain -lain yang berkaitan dengan tugas serta


kepimpinan yang demokratik.
Dalam kajian ini aspek-aspek yang dinyatakan di atas akan dinilai dari segi tahap
kepuasannya.
8.1.3.(b) Komunikasi Penyeliaan.
Hubungan yang berbentuk difusi dan infusi dalam proses berkomunikasi dengan
pegawai penyelia. Tiga perkara penting adalah sifat keterbukaan pegawai penyelia
untuk menerima idea-idea, kesediaan untuk mendengar dan perhatian yang diberikan,
serta bimbingpandu pegawai penyelia dalam menyelesaikan masalah kerja. Lazimnya
ia memfokuskan maklumat kepada jenis-jenis aktiviti yang perlu dilaksanakan, bila
aktiviti tersebut harus dilaksanakan, bagaimana untuk menyelaraskannya dengan
aktiviti-aktiviti lain dalam organisasi dengan pekerja bawahanya (Downs dan
Hazen,1977).
Dalam kajian ini komunikasi penyeliaan merujuk kepada proses komunikasi
dua hala samada komunikasi menegak dan komunikasi ke bawah yang diamalkan
oleh anggota kerja dalam kerja harian mereka, terutama dalam hubungan dengan
pegawai penyelia dan kaedah penyeliaan. Kajian ini akan menilai sejauhmana
keterbukaan penyelia untuk menerima pendapat, keupayaan penyelia untuk
mendengar dan memberi perhatian terhadap isu-isu serta permasalahan kerja anggota
bawahan dan bimbingan yang diberikan oleh penyelia dalam menyelasaikan masalah
yang berkaitan dengan kerja.
8.1.3 (c) Maklumbalas Diterima.
Maklumbalas adalah penting dalam proses komunikasi, dengan kata lain tanpa
maklum balas proses komunikasi yang berlaku adalah berbentuk sehala. Dalam
menjalankan tugas, maklumbalas mengenai pencapaian kerja, penyelidikan prestasi
semasa, dan kefahaman mengenai arahan yang diterima adalah penting (Downs dan
Hazen,1977).
Untuk kajian ini kepuasan responden akan dinilai bagi melihat tahap kepuasan
mereka terhadap maklumbalas yang diterima daripada pegawai penyelia.
Maklumbalas peribadi yang dinilai adalah sejauhmana mereka berpuashati diatas
kaedah yang digunakan, kekerapan pemakluman prestasi kerja dan bimbingan kerja
yang dibuat.
8.2
Faktor Demografik
Merangkumi data-data peribadi responden yang digunakan untuk melihat perbedaan
dari segi umur, jantina, kumpulan perkhidmatan, taraf perkahwinan, bahagian
bertugas, gaji semasa yang diperolehi dan tempoh perkhidmatan responden dengan
LKIM terhadap dimensi kepuasan berkomunikasi.

11

9.0
Metod Penyelidikan
9.1 Unit penganalisaan
Bagi tujuan memperolehi data-data mengenai kepuasan terhadap dimensi-dimensi
komunikasi serta tahap kepuasan kerja, maka unit penganalisaan digunakan adalah
berasaskan kepada persepsi anggota kerja secara individu.
9.2 Lokasi kajian
Kajian ini dijalankan dalam kalangan anggota kerja yang berkhidmat di Ibupejabat
Lembaga Kemajuan Ikan Malaysia, Kuala Lumpur. Asas pemilihan lokasi kajian
berdasarkan rasional berikut:a. Bilangan anggota kerja yang berkhidmat di Ibupejabat adalah bersesuaian
dengan kehendak kajian yakni dapat mewakili semua sekim perkhidmatan;
b. Mereka terlibat dalam semua peringkat kerja, iaitu diperingkat
perancangan dan perlaksanaan;
c. Kebanyakan anggota kerja di Ibupejabat berperanan sebagai penghubung
serta penyaluran maklumat diperingkat pengurusan atasan dengan
diperingkat negeri atau kawasan;
d. Bidang tugas anggota kerja di Ibu pejabat adalah lebih khusus, yakni
mengikut aktiviti kerja yang telah ditetapkan berbanding dengan peringkat
negeri yang bidang tugas bersifat umum.
9.3 Persampelan kajian
Populasi bagi kajian ini adalah seramai 236 pegawai dan kakitangan Ibupejabat
LKIM, Kuala Lumpur. Ia merangkumi daripada pegawai dari Kumpulan Pengurusan
dan Professional, yang terdiri daripada Pegawai Perkhidmatan Ekonomi, Akauntan,
dan Kejuruteraan; Kumpulan Sokongan(I) dan (II) adalah terdiri daripada mereka
yang berjawatan Penolong Pegawai Ehwal Ekonomi, Penolong Akauntan, Penolong
Jurukajian, Penolong Jurutera, Pembantu Ehwal Ekonomi, Pembantu Tadbir,
Pembantu Akauntan, Pembantu Jurukajian dan Pembantu Khas. Kumpulan
perkhidmatan ini dipilih kerana mereka terdiri dalam kumpulan yang teramai di
Lembaga dan dapat mewakili keseluruhan perkhidmatan di lembaga. Penyelidik
hanya memilih kumpulan tersebut dan tidak dalam kalangan kumpulan yang lebih
rendah daripada itu kerana kumpulan tersebut tidak terlibat dalam urusan
pengawaseliaan dan tidak bersesuaian dengan keperluan soalan yang telah dibentuk
dalam soalselidik. Jumlah populasi akhir yang sesuai untuk kajian ini hanyalah 204
anggota kerja.
Corak pemilihan responden adalah dengan
menggunakan kaedah
persampelan rawak mudah (simple random sampling). Seramai 154 pegawai dan
kakitangan telah dipilih untuk dijadikan sampel kajian, Jumlah ini dapat mewakili
sejumlah 75 peratus daripada populasi. Mengikut Sekaran (1992) kaedah ini sesuai
digunakan dalam pemeringkatan responden mengikut kumpulan perkhidmatan.

12

10.0 Pengumpulan data.


Bagi mendapatkan data mengenai kajian ini, satu set soalselidik digunakan.
Soalselidik berbentuk self administered yang mengadungi 78 soalan telah diedar dan
disempurnakan oleh responden dalam tempoh dua (2) hari. Seramai 154 set
soalselidik telah diedarkan kepada responden untuk disempurnakan. Daripada jumlah
tersebut sejumlah 133 responden (86 peratus) telah menyempurnakan kesemua soalan
yang telah dikemukakan, untuk dianalisis.
10.1 Instrumentasi pengumpulan data
Dalam aspek kepuasan komunikasi, set soalselidik Cal.W.downs dan Michael
D.Hazen (1977, 1993 ) digunakan sebagai panduan dengan pengubahsuaian oleh
penyelidik sebelum dan selepas praujian kajian dibuat. Soal selidik ini dibahagikan
kepada tiga bahagian. Persoalan yang dikemukakan adalah (1) data peribadi, (2)
kepuasan terhadap Dimensi-dimensi Komunikasi dan, (3) tahap kepuasan kerja.
Bahagian Pertama: ( Data Peribadi )
Bahagian ini mengandungi soalan-soalan yang bertujuan untuk mendapatkan
maklumat peribadi responden. Sebanyak 8 item telah dimasukkan bagi tujuan
mengukur beberapa faktor demografik peribadi iaitu, umur, jantina, tempoh
perkhidmatan, taraf jawatan, Kumpulan perkhidmatan, Bahagian dimana responden
bertugas, taraf perkahwinan dan pendapatan semasa responden di LKIM. Bagi data
seperti umur dan tempoh perkhidmatan kerja soalan berbentuk terbuka dibuat,
manakala faktor-faktor demografik yang lain disediakan skala jawaban.
Bahagian Kedua : ( Dimensi kepuasan berkomunikasi )
Bahagian ini mengandungi soalan-soalan yang bertujuan untuk mengukur tahap
kepuasan berkomunikasi berdasarkan dimensi-dimensi komunikasi. Sejumlah 50
soalan disediakan bagi tujuan pengukuran, daripada jumlah ini soalan-soalan telah
dikelompokan kepada tiga seksyen kecil serta mengikut sembilan faktor yang
berkaitan dengan ketiga-tiga dimensi dalam kepuasan berkomunikasi. Bagi dimensi
bermaklumat, dan dimensi jalinan hubungan sebanyak 15 item digubal untuk
mengukur tahap kepuasannya. Manakala dalam dimensi hubungan - bermaklumat
sebanyak 20 item telah dibentuk.
Bagi setiap item dalam soalselidik di bahagian ini terdapat lima pilihan jawapan yang
dapat mengambarkan tahap kepuasan responden. Skala likert lima peringkat
digunakan bagi tujuan pilihan kepada responden, iaitu sangat tinggi, tinggi,
sederhana, rendah dan sangat rendah.
Untuk dimensi bermaklumat dan dimensi hubungan rangkaian taburan jumlah skor
maksima adalah 75 dan skor minimanya adalah 15. Bagi dimensi penghubung bermaklumat taburan skor maksimanya adalah 100 dan taburan skor minima sejumlah
20. Skor yang tinggi mengambarkan tahap kepuasan yang tinggi, dan taburan skor
yang rendah mengambarkan tahap kepuasan yang rendah dalam aspek kepuasan
berkomunikasi.

13

Kajian Rintis (Pilot Study).


Bagi menentukan kesahihan dan kebolehpercayaan instrumen yang digunakan bagi
pengumpulan data, khususnya item-item yang terdapat dalam soalselidik satu kajian
rintis telah dijalankan. Kajian rintis telah dibuat di pejabat LKIM Negeri Perlis.
Selain daripada bertujuan untuk menguji ketekalan soalselidik, kajian rintis ini juga
bermatlamat untuk melihat samada responden memahami persoalan-persoalan yang
dikemukakan dalam soalselidik.
Seramai 20 orang anggota kerja LKIM Perlis telah menyempurnakan soalselidik yang
diedarkan. Dari segi kesahihan dan kebolehpercayaan item-item dalam soalselidik,
Cronbach Alpha telah digunakan sebagai satu alat ujian. Kaedah ini sesuai digunakan
bagi tujuan untuk melihat kesesuaian hubungan antara item-item dalam soalselidik.
Mengikut Sekaran (1992) kebolehpercayaan item-item yang dibentuk dalam
soalselidik bergantung kepada ketinggian nilai Alphanya. Nilai Alpha yang tinggi
iaitu melebihi 0.60 dianggap sebagai nilai pekali yang tinggi dan boleh diterima,
manakala nilai Alpha yang rendah daripada 0.60 dianggap sebagai tidak sahih dan
kebolehpercayaan terhadap item-item yang dibina adalah rendah dan ditolak.
Berdasarkan analisis yang dibuat melalui program Statistical Packages for Social
Science (SPSS) ke atas soalselidik yang dijalankan semasa kajian rintis, hasil ujian ke
atas pembolehubah-pembolehubah kajian adalah seperti di jadual 3.1. Berdasarkan
daripada ujicuba kesahihan dan kebolehpercayaan item-item yang telah dibentuk
melalui nilai Alpha, didapati pembolehubah kajian berada pada paras 0.8054 hingga
0.9084 maka kesemua item-item itu dapat digunakan untuk kajian sebenar.
Jadual 3.2 : Pekali Kepercayaan
Pembolehubah

Jumlah Item

Nilai Alpha
1. Dimensi Bermaklumat
2. Dimensi Penghubung
3. Dimensi Penghubung -

15
15

0.8276
0.9084

20

0.8877

4. Kepuasan Kerja

20

0.8054

Nilai Alpha Keseluruhan

70

0. 9025

Bermaklumat.

Dalam kajian ini penyelidik akan menggunakan dua kaedah utama dalam
penganalisaan data iaitu melalui kaedah deskriptif dan kaedah statistik. Kaedah
deskriptif akan digunakan dalam menghuraikan data-data yang diperolehi daripada
soalselidik secara keseluruhan. Penganalisaan data dibuat melalui perisian SPSS.

14

Beberapa prosedur statistikal digunakan bagi tujuan transformasi data kepada


maklumat yang selari dengan matlamat kajian.
Penggunaan statististik deskriptif adalah bertujuan untuk bagi tujuan meringkas dan
menerangkan data mengikut taburan frekuensi, khusus dalam menerangkan profail
responden.Selain dari itu analisis yang dilakukan terhadap beberapa item dalam
pembolehubah kajian juga akan dianalisis berdasarkan jumlah skor, peratus,
kekerapan dan min serta median.

13.0 Analisis Dan Dapatan Kajian


Pengenalan
Segala data-data yang dianalisis diperolehi tertumpu kepada ujian kebolehpercayaan
dengan mengunakan pekali Cronbach Alpha, dengan tujuan untuk melihat
kejitusahihan data yang dikumpulkan melalui soalselidik yang telah digunakan.
Penganalisisan ini dibahagian kedua meliputi enam aspek utama, iaitu perihal
responden, persepsi responden terhadap dimensi-dimensi komunikasi, tahap-tahap
kepuasan komunikasi secara menyeluruh, tahap kepuasan komunikasi mengikut
kumpulan kerja dan tahap menyeluruh kepuasan kerja. Penganalisisan bagi aspek ini
dibuat dengan menggunakan kaedah statistik deskriptif. Bahagian ketiga dalam bab
ini akan tertumpu kepada pengujian hipotesis yang menggunakan kaedah statistik
inferensi. Penggunaan kaedah statistik bagi pengujian hipotesis bergantung kepada
taburan kenormalan data.
Analisis ujian kebolehpercayaan

Bagi tujuan melihat konsistensi dalaman instrumen yang telah digunakan untuk
pengumpulan data, ujian kebolehpercayaan koefisyen (Cronbach Alpha) telah
dikendalikan. Pengujian telah dibuat khusus untuk item-item yang berkaitan dengan
pembolehubah bebas dan item-item dalam pembolehubah bersandar. Nilai Alpha bagi
keseluruhan instrumen kajian adalah 0.95 (70 item). Bagi kajian ini dapatan dari
analisis adalah seperti dijadual 4.1. Nilai alpha bagi pembolehubah - pembolehubah
bebas berada pada aras 0.80 hingga 0.90, hasil dari pengukuran 50 item. Manakala
nilai alpha daripada 20 item dalam pembolehubah bersandar adalah pada 0.87.
Jadual 4.1 : Cronbach Alpha Kajian
( n = 133)
Pembolehubah
Nilai
1. Dimensi Bermaklumat
2. Dimensi Jalinan Hubungan
3. Dimensi Hubungan- Bermaklumat

. 7959
. 8721
. 8985

15

Hasil analisis menunjukkan bahawa instrumen yang digunakan bagi tujuan


pengumpulan data, iaitu Soalselidik kepuasan Komunikasi yang dierkenalkan oleh
Downs serta sedikit pengubahsuaian yang telah dibuat oleh penyelidik mempunyai
darjah kesahihan yang tinggi. Justeru itu, instrumen sesuai digunakan untuk tujuan
pengumpulan data serta sesuai digunakan untuk tujuan pengkajianan amalan
komunikasi kepengurusan diMalaysia. Dapatan ini telah berjaya memenuhi objektif
kelima kajian ini.
Analisis Deskriptif Responden Kajian
Dari jumlah 154 set soalselidik yang telah diedarkan, sejumlah 133 (86 peratus) telah
dikembalikan dan diterimapakai untuk tujuan penganalisaan.
Profil responden mengikut jawatan dan bahagian bertugas
Daripada 133 rsponden kajian sejumlah 26 peratus ( 35 orang) adalah terdiri daripada
mereka dalam kumpulan pengurusan dan professional, 42 orang ( 32 peratus) dalam
kumpulan sokongan I dan 56 orang atau 42 peratus dalam kumpulan sokongan II.
Dari segi penempatan bahagian bertugas, 49 orang ( 37 peratus) bertugas di Bahagian
Pembangunan, 54 peratus ( 72 orang) bertugas di Bahagian Perkhidmatan dan 12
orang bertugas dibawah urusetia Ketua Pengarah.
Rajah 4.1:
Taburan Responden Mengikut Kumpulan Perkhidmatan
Sokongan II
42%

Pengurusan
26%
Sokongan I
32%

Profil umur dan jantina

Empat puluh tujuh peratus daripada responden berumur antara 30 hingga 39


tahun. Min umur berada pada 38.8 tahun, sisihan piawai (sd) 5.8 . Oleh itu taburan
umur responden adalah symmetrical. Umur maksima adalah 54 tahun, manakala umur
minima adalah 24 tahun. Jadual 4.2 menerangkan kedudukan taburan umur dan
jantina responden. Dari segi jantina, seramai 71 orang responden atau 53 peratus
adalah lelaki, dan 47 peratus atau 62 orang adalah wanita.
Profil umur dan kumpulan perkhidmatan
Dalam kajian ini responden dibahagikan kepada tiga kumpulan perkhidmatan, iaitu
kumpulan pengurusan dan professional, Kumpulan sokongan I dan kumpulan
sokongan II. Dari segi peratusannya pula 55 peratus kumpulan pengurusan berada

16

pada majoriti umur 39 hingga 45 tahun, 83 peratus kumpulan sokongan I dan


kumpulan sokongan II ( 75 peratus) berada dalam linkungan umur 31 hingga 45
tahun. Keseluruhannya kebanyakan (54 peratus) responden berumur kurang daripada
38 tahun. Jadual 4.3 menunjukkan taburan frekuensi responden mengikut umur dan
kumpulan perkhidmatan.
Jadual 4.3: Taburan Frekuensi Responden Mengikut
Umur dan Kumpulan Perkhidmatan.
Umur

Kumpulan Perkhidmatan
Pengurusan Sokongan I Sokongan II
f
1
12
18
4

20 - 29
30 - 39
40 - 49
50 - 55

%
3
34
51
11

f
4
22
16
0

%
10
52
38
0

f
4
29
21
2

%
7
52
38
3

Dari segi jantina dapatan analisis menunjukkan seramai 52 responden atau 84 peratus
wanita telah berkhidmat lebih daripada 11 tahun, berbanding dengan responden lelaki
hanya 75 peratus berada dalam tempoh perkhidmatan yang sama.
Profil kumpulan perkhidmatan dan tempoh perkhidmatan
Taburan frekuensi mengikut tempoh perkhidmatan dan kumpulan perkhidmatan
ditunjukkan dalam jadual 4.4. Majoriti (56 peratus) responden mempunyai tempoh
khidmat antara 11 hingga 19 tahun. Min tempoh khidmat mengikut kumpulan adalah
15 tahun dengan sisihan piawai 6.0. Berdasarkan analisis umur dan tempoh
perkhidmatan yang telah diperingkatkan kepada empat peringkat terdapat kesamaan
yang hampir antara min dan median, oleh yang demikian responden mempunyai
taburan yang symetrikal.
Jadual 4.4 :
Taburan Responden Mengikut Kumpulan dan
Tempoh Perkhidmatan
Kumpulan/
Tempoh
1 - 3
4 - 10
11 - 19
20 - 28
Jumlah

Pengurusan & Sokongan I


Professional
f
%
f
%
1
3
4
9
5
14
7
17
22
63
20
48
7
20
11
26
35
100
42
100

Sokongan II
f
3
7
33
13
56

%
5
13
59
23
100

17

Pada keseluruhannya 82 peratus daripada responden kajian telah berkhidmat dengan


LKIM lebih daripada 11 tahun. Ini menunjukan bahawa darjah kesetiaan responden
untuk berkhidmat dengan LKIM adalah tinggi.
Gaji
Dari segi sela gaji, 44 peratus (58 orang) responden mempunyai gaji diantara RM
1000 hingga RM 1550.00 , 23 orang responden memperolehi gaji lebih daripada RM
2000.00. Sejumlah 17 peratus mempunyai gaji antara RM 1551 hingga RM 1999.00.
Berdasarkan kumpulan perkhidmatan, 74 peratus dari kumpulan pengurusan
mendapat gaji lebih dari RM 2000.00, 81 peratus kumpulan sokongan I memperolehi
gaji diantara RM 1551 hingga 1999.00 dan 63 peratus responden dari kumpulan
sokongan II menerima gaji bulanan diantara RM 1000.00 hingga 1550.00.
Jadual 4.5 :
Taburan Responden Mengikut Kumpulan perkhidmatan
Dan Gaji di terima
Sela Gaji

AM

Pengurusan

Sokongan I

Sokongan II

(RM)
RM 551 - 999
1000 - 1550
1551 - 1999
lebih 2000

f
20
58
23
31

%
15
44
17
23

f
0
3
6
26

%
0
9
17
74

f
2
20
14
5

%
2
48
33
12

f
18
35
3
0

%
32
63
5
0

Analisis Frekuensi Dimensi Kepuasan berkomunikasi


Statistik deskriptif akan digunakan bagi tujuan penganalisaan menyeluruh tahap
kepuasan berkomunikasi dalam kalangan responden. Taburan kekerapan skor
pembolehubah kajian dianalisis serta dibaca dengan menggunakan kaedah seperti
Min, skor julat dan sisihan piawai. Analisis taburan kekerapan adalah berdasarkan
kepada maklumbalas responden terhadap item-item soalselidik yang telah dibentuk
mengikut dimensi dan faktor-faktor yang berkaitan dengan tahap kepuasan
berkomunikasi. Bagi tujuan memudahkan kefahaman ulasan, taburan kekerapan telah
dikelaskan kepada tiga pemeringkatan, iaitu tinggi ( sangat tinggi + tinggi), sederhana
dan rendah (sangat rendah + rendah).
KEPUASAN TERHADAP DIMENSI BERMAKLUMAT
Analisis yang dibuat mendapati 79 peratus tahap kepuasan responden terhadap
dimensi ini adalah sederhana dengan min skor 3.2 dan sisihan paiwai 0.50. Analisis
kajian mendapati hanya 14 peratus daripada responden mempunyai tahap kepuasan
yang tinggi dalam dimensi ini. Terdapat tiga faktor dalam dimensi ini yang telah
dianalisis untuk melihat tahap kepuasan responden, faktor-faktor berikut adalah
kualiti maklumat, kesepaduan organisasi dan perpektif organisasi.

18

Pada keseluruhannya kepuasan terhadap kualiti maklumat yang diterima oleh


responden adalah sederhana (66 peratus) dengan min skor diperolehi adalah 3.01
dengan sisihan piawai 0.51. Dari segi kepuasan terhadap pengaliran maklumat untuk
tujuan kesepaduan organisasi, min skor yang diperolehi adalah 3.23 dengan sisihan
piawai 0.54. Analisis taburan frekuensi menunjukkan 65 peratus responden
mempunyai kepuasan yang sederhana, dan 27 peratus berada pada tahap kepuasan
yang tinggi. Manakala tahap kepuasan terhadap maklumat yang berkaitan dengan
perspektif LKIM adalah sederhana rendah dengan min skor yang diperolehi 2.64 dan
sisihan piawai 0.67.
Analisis taburan frekuensi mendapati hanya sembilan (9) peratus daripada
responden mempunyai tahap kepuasan yang tinggi, selebihnya
47 peratus
menyatakan sederhana dan 44 peratus mempunyai tahap kepuasan yang rendah.
Jadual 4.6 menunjukkan taburan tahap kepuasan komunikasi terhadap dimensi
bermaklumat.
Jadual 4.6
Min Skor Mengikut Tahap Kepuasan Terhadap
Dimensi Komunikasi Bermaklumat
Dimensi/ Min
Min skor
Sisihan Piawai
Dimensi bermaklumat
3.0
0.42
Kualiti Maklumat
3.1
0.51
Kesepaduan Organisasi
3.2
0.54
Perpektif organisasi
2.6
0.67

Dari segi kumpulan perkhidmatan, analisis kajian menunjukkan bahawa tidak


terdapat perbedaan yang nyata dari segi tahap kepuasan terhadap dimensi
bermaklumat. Tahap kepuasan terhadap dimensi bermaklumat bagi ketiga-tiga
kumpulan perkhidmatan adalah sederhana. Jadual 4.7 menunjukkan min skor
kepuasan kumpulan pengurusan dan professional terhadap dimensi bermaklumat
adalah 3.03 dengan sisihan piawai 0.42. Bagi kumpulan kumpulan sokongan I min
skor yang diperolehi terhadap kepuasan dalam dimensi ini adalah pada min= 2.96
dengan sisihan piawai 0.45. Begitu juga tahap kepuasan yang sederhana dalam
kalangan kumpulan sokongan II dengan min skor yang diperolehi adalah 3.01,sisihan
piawai 0.41.
Daripada jadual dibawah, min skor kepuasan bagi kumpulan pengurusan terhadap
kualiti maklumat yang diterima adalah 3.02 dengan sisihan piawai 0.42. Kumpulan
sokongan I pula mempunyai min skor kepuasan 3.17 dengan sisihan piawai 0.59.
Manakala kumpulan sokongan II pula mempunyai min skor 3.24 dengan sisihan
piawai 0.47 terhadap kepuasan pada kualiti maklumat yang diterima.
Hasil analisis frekuensi mendapati 26 peratus responden dalam kumpulan pengurusan
dan profesional mempunyai tahap kepuasan yang rendah terhadap kualiti maklumat
yang diterima, berbanding dengan kumpulan perkhidmatan yang lain. Sebaliknya
pula 29 peratus dari responden dalam kumpulan sokongan II dan 26 peratus
responden dalam kumpulan sokongan II mempunyai kepuasan yang tinggi terhadap
aspek ini. Jadual 4.7 menunjukkan tahap kepuasan terhadap dimensi bermaklumat

19

mengikut faktor- faktor yang berkaitan dengannya berdasarkan kumpulan


perkhidmatan.
Jadual 4.7
Tahap Kepuasan responden terhadap Dimensi Bermaklumat
mengikut Kumpulan Perkhidmatan
N = 133
Dimensi
Skala
Kumpulan
Kumpulan
Kumpulan
Komunikasi
Pengurusan
Sokongan I
Sokongan II
BERMAKLUMAT
n = 35
n = 42
n = 56
%
%
%
Rendah
6
10
5
Sederhana 80
76
80
Tinggi
14
14
15
Min kumpulan
3.03, 2.96 , Sd.= 3.01, sd.= 0.41
Sd.=0.42
0.45
Kualiti Maklumat

Rendah
Sederhana
Tinggi

26
57
17

Min kumpulan

3.02,
Sd.=0.42

Kesepaduan

Rendah
Sederhana
Tinggi

9
54
37
Sd.=0.51

10
72
18
3.12
0.64

Rendah
Sederhana

34
49

41
54

Tinggi

17

Min kumpulan

Perpektif
organisasi

7
67
26
3.17
0.59

3.24,

Min kumpulan

2.84,
Sd.=0.43

5
2.57
0.62

Sd.=

7
64
29
3.24, sd. =0.47

Sd.=

5
68
27
3.24, sd. =0.47
54
39

Sd.=

7
2.57, sd.= 0.67

Dari segi kepuasan terhadap maklumat yang diterima mengenai kesepaduan


organisasi, min skor yang diperolehi menunjukkan ketiga-tiga kumpulan mempunyai
tahap kepuasan yang sederhana. Hasil analisis mendapati kumpulan pengurusan dan
professional mempunyai min skor 3.24 dengan sisihan piawai 0.43, kumpulan
sokongan I memperolehi min skor 3.12 dengan sisihan piawai 0.64, dan min skor bagi
kumpulan sokongan II adalah 3.24 dengan sisihan piawai 0.47. Analisis frekuensi
mendapati kurang daripada 10 peratus responden dalam ketiga-tiga kumpulan
perkhdmatan mempunyai tahap kepuasan yang rendah terhadap faktor ini.
Manakala dari segi kepuasan terhadap maklumat yang diterima mengenai perpektif
organisasi, hasil kajian mendapati ketiga-tiga kumpulan mempunyai tahap kepuasan
yang sederhana. Kumpulan sokongan I dan II mempunyai min skor yang terendah

20

iaitu 2.57 dengan sisishan piawai 0.67, berbanding dengan kumpulan pengurusan dan
professional yang memperolehi min skor 2.84 dengan sisihan piawai 0.43. Analisis
frekuensi pula menunjukkan bahawa majoriti (54 peratus) daripada kumpulan
sokongan II mempunyai tahap kepuasan yang rendah terhadap maklumat yang
diterima berkaitan dengan perpektif organisasi. Berbanding dengan kumpulan yang
lain, iaitu 41 peratus bagi kumpulan sokongan II dan 34 peratus bagi kumpulan
pengurusan dan profesional, dan kumpulan sokongan I mempunyai tahap kepuasan
yang terendah.
Begitu juga dengan hasil analisis yang dibuat mengikut bahagian bertugas, kajian
yang dibuat mendapati tahap kepuasan tahap kepuasan terhadap dimensi ini adalah
sederhana. Min skor bagi mereka yang berkhidmat di bahagian pembangunan adalah
2.98 dengan sisihan piawai 0.43, min skor bagi responden yang berkhidmat dalam
bahagian perkhidmatan adalah 3.03 dengan sisihan piawai 0.44. Manakala bagi
responden yang berkhidmat dibawah urusetia Ketua Pengarah, min skor yang
diperolehi adalah 2.86 dengan sisihan piawai 0.29.
Dari segi kepuasan terhadap dimensi ini dengan tempoh perkhidmatan, hasil kajian
mendapati tahap kepuasan dalam kalangan responden sederhana dengan min skor
3.33 dengan sisihan piawai 0.53. Min skor kepuasan bagi mereka yang berkhidmat 1
hingga 3 tahun adalah 3.59 dengan sisihan piawai 0.42. Bagi mereka yang berkhidmat
di antara 4 hingga 10 tahun, min skor yang diperolehi adalah 3.28 dengan sisihan
piawai 0.56. Manakala bagi responden yang mempunyai tempoh perkhidmatan 11
hingga 19 tahun, min skor kepuasan adalah 3.36 dengan sisihan piawai 0.50.
Seterusnya bagi mereka yang berkhidmat di antara 20 hingga 28 tahun, min skor yang
diperolehi adalah 3.24 dengan sisihan piawai 0.58.
Dari segi kepuasan terhadap dimensi ini mengikut tempoh perkhidmatan, hasil kajian
mendapati tahap kepuasan dalam kalangan responden sederhana dengan min skor
3.00 dengan sisihan piawai 0.43. Min skor kepuasan bagi mereka yang berkhidmat 1
hingga 3 tahun adalah 3.26 dengan sisihan piawai 0.27. Bagi mereka yang berkhidmat
di antara 4 hingga 10 tahun, min skor yang diperolehi adalah 2.88 dengan sisihan
piawai 0.47. Manakala bagi responden yang mempunyai tempoh perkhidmatan 11
hingga 19 tahun, min skor kepuasan adalah 3.02 dengan sisihan piawai 0.43.
Seterusnya bagi mereka yang berkhidmat di antara 20 hingga 28 tahun, min skor yang
diperolehi adalah 2.97 dengan sisihan piawai 0.41.

Jadual 4.8
Min skor kepuasan terhadap dimensi bermaklumat
mengikut tempoh perkhidmatan

21

Tempoh ( tahun)

Min

1 - 3
4 - 10
11 - 19
20 - 28
Keseluruhan min

Sisihan
Piawai
0.27
0.46
0.43
0.41
0.43

3.26
2.88
3.02
2.97
3.00

Kepuasan terhadap kualiti maklumat.


Dapatan analisis dari kajian ini mendapati majoriti (56 peratus) daripada responden
mempunyai tahap kepuasan yang sederhana terhadap kualiti maklumat yang diterima.
Analisis yang telah dibuat terhadap item-item yang berkaitan dengan faktor ini
mendapati min skor kepuasan bagi maklumat yang diterima menepati masa adalah
2.97 dengan sisihan piawai 0.66. Min skor kepuasan tertinggi iaitu 3.31 dengan
sisihan piawai 0.81 adalah terhadap maklumat yang diterima daripada rakan sekerja.
Dari segi frekuensi, item ini memberikan kepuasan tertinggi ( 42 peratus) berbanding
dengan item-item yang lain. Begitu juga dengan kepuasan terhadap caragaya
maklumat disampaikan, min bagi item ini adalah 3.20 dengan sisihan piawai 0.71.
Lima puluh tujuh peratus ( 57peratus) daripada responden menyatakan tahap
kepuasan yang sederhana terhadap kecukupan maklumat yang diterima (min = 3.14,
sisishan piawai 0.73). Persoalan mengenai maklumat yang jelas dan padat, majoriti
(59 peratus) menyatakan kepuasan yang sederhana dengan min skor 3.18, sisihan
piawai 0.68.
Jadual 4.9
Taburan kekerapan tahap kepuasan terhadap
kualiti maklumat
Item/ Skala

1
f

Jelas dan padat


Min =3.18 Sd.= .68
Mencukupi
Min =3.14 Sd.= .73
Tepati masa
Min =2.97 Sd.= .66
Caragaya
Min =3.20 Sd.= .71
Rakan sekerja
Min =3.31 Sd.= .81

2
%

3
%

4
f

59

37

5
%

28

13

10

%
79

20

15

76

57

32

24

24

18

84

63

22

17

14

11

76

57

38

29

17

13

58

44

50

38

22

Kepuasan terhadap maklumat mengenai kesepaduan organisasi


Jadual 4.10 menunjukkan tahap kepuasan responden terhadap maklumat yang
berkaitan dengan kesepaduan organisasi di LKIM. Analisis yang telah dibuat
mendapati bahawa kebanyakan (65 peratus) responden menyatakan kepuasan yang
tinggi dari segi kemudahan untuk berkongsi maklumat dengan kakitangan di bahagian
yang lain. Begitu juga dengan kemudahan untuk mendapatkan maklumat yang
berkaitan dengan tugas dari rakan-rakan yang bertugas dibahagian yang lain. Empat
puluh lima (45) peratus daripada responden menyatakan kepuasan yang sederhana
tinggi ( min skor 3.31dengan sisihan piawai 0.85).
Dari segi maklumat yang diterima dari bahagian lain yang menepati masa, 56
peratus ( min= 3.00, sd. = 1.02) daripada responden menyatakan tahap kepuasan
responden adalah sederhana. Analisis yang dibuat juga mendapati kepuasan untuk
mendapatkan maklumat (min= 2.98, sisihan piawai 0.80) serta kesahihan maklumat
(min = 3.08 dengan sisihan piawai 0.70) juga adalah sederhana. Jadual 4.10
menerangkan taburan kekerapan dan min skor bagi item-item yang barkaitan dengan
kepuasan terhadap maklumat yang diterima berkaitan dengan kesepaduan organisasi.

Item/ Skala
Mudah
berkomunikasi
Min =3.64 Sd.= .80
Mendapatkan
maklumat
Min =3.31 Sd.= .85
Tepati masa
Min =3.00 Sd.=1 .
02
Mudah didapati
Min =2.98 Sd.= .80
Kesahihan maklumat
Min =3.08 Sd.= .70

Jadual 4.10
Taburan kekerapan tahap kepuasan terhadap
kesepaduan organisasi
1
2
3
4
f
% f
%
f
% f
%

5
f

36

27

76

57

11

16

12

53

40

55

41

27

20

75

56

25

19

21

16

79

59

23

17

17

17

82

50

29

29

Kepuasan terhadap maklumat mengenai perpektif organisasi


Dapatan kajian menunjukkan 47 peratus kepuasan responden pada faktor ini adalah
sederhana, dan 44 peratus mempunyai kepuasan yang rendah terhadap maklumat
yang diterima mengenai perpektif atau halatuju LKIM. Min skor keseluruhan bagi
faktor ini adalah 2.68 dengan sisihan piawai 0.67, ini menunjukkan bahawa min skor
yang diperolehi adalah sederhana rendah.
Berdasarkan kepada analisis kepuasan yang dibuat mengikut item-item yang
barkaiatan dengan faktor ini, hasil analisi mendapati kepuasan terhadap maklumat
yang diterima berkaitan dengan perubahan-perubahan yang dibuat oleh pengurusan
(min=2.74,sisihan piawai 0.81), 41 peratus menyatakan tahap kepuasan yang rendah,

23

40 peratus sederhana dan hanya 19 peratus yang menyatakan kepuasan yang tinggi.
Manakala dari segi maklumat yang jelas mengenai halatuju LKIM (min=2.55, sisihan
piawai 0.81), 47 peratus daripada responden menyatakan kepuasan yang rendah, 39
peratus sederhana dan hanya 14 peratus sahaja yang mempunyai kepuasan yang
tinggi.
Responden juga mempunyai tahap kepuasan yang rendah( min=2.38 dengan sisihan
piawai 0.81), kebanyakan responden (55 peratus) menyatakan kepuasan yang rendah
terhadap penglibatan mereka dalam proses mengubal strategi-strategi untuk
mempertingkatkan produktiviti kerja. Dari segi maklumat-maklumat yang
disampaikan melalui makalah yang diterbitkan oleh LKIM, min skor kepuasan adalah
2.79 dengan sisihan piawai 0.81.
Dari segi frekuensi hanya 17 peratus menyatakan kepuasan yang tinggi terhadap
maklumat yang dibekalkan dalam makalah yang diterbitkan, selebihnya menyatakan
kepuasan yang sederhana rendah. Jadual 4.11 menunjukkan taburan kekerapan dan
min skor kepuasan responden terhadap maklumat yang berkaitan dengan perpektif
organisasi.

Item/ Skala
Dimaklum selalu
Min =2.74 Sd.= .81
Maklum Perubahan
Min =2.74 Sd.= .81
Makalah membantu
Min =2.79 Sd.= .81
Dijelas Halatuju
Min =2.55 Sd.= .81
Penglibatan bersama
Min =3.26 Sd.= .81

Jadual 4.11
Taburan Kekerapan Tahap Kepuasan Terhadap
Perpektif Organisasi
1
2
3
4
f
%
f
%
f
%
f
%
9
7
40 30
62 47 20
15

5
f
2

%
2

12

42

32

53

40

21

16

8
16

6
12

38
47

29
35

65
52

49
39

18
17

14
13

4
1

3
0.8

33

25

40

30

41

31

14

11

KEPUASAN TERHADAP DIMENSI JALINAN HUBUNGAN


Jadual 4.12 menunjukkan taburan kekerapan kepuasan terhadap dimensi jalinan
hubungan dalam kalangan responden. Analisis yang dibuat mendapati 50 peratus
tahap kepuasan responden terhadap dimensi ini adalah sederhana dengan min skor 3.3
dan sisihan paiwai 0.53. Ini menunjukkan hanya 5 peratus daripada responden
mempunyai tahap kepuasan yang rendah dalam dimensi ini. Terdapat tiga faktor
dalam dimensi ini yang telah dianalisis untuk melihat tahap kepuasan responden,
faktor-faktor berikut adalah komunikasi subordinat,komunikasi mendatar antara
bahagian dan komunikasi dengan pengurusan atasan.

24

Pada keseluruhannya kepuasan terhadap jalinan hubungan dengan subordinat oleh


responden adalah tinggi (75 peratus) dengan min skor diperolehi adalah 3.82 dengan
sisihan piawai 0.65. Dari segi kepuasan terhadap jalinan hubungan mendatar antara
bahagian, min skor yang diperolehi adalah 3.23 dengan sishan paiwai 0.67. Taburan
frekuensi menunjukkan 53 peratus responden mempunyai kepuasan yang sederhana,
dan 34 peratus menyatakan tahap kepuasan yang tinggi.
Manakala tahap kepuasan terhadap jalinan hubungan dengan pengurusan atasan
adalah sederhana dengan min skor yang diperolehi 2.99 dengan sisihan piawai 0.68.
Hasil analisis frekuensi mendapati 26 peratus daripada responden mempunyai tahap
kepuasan yang rendah, dan 21 peratus daripada responden menyatakan kepuasan
yang tinggi terhadap jalinan hubungan dengan pengurusan atasan.
Jadual 4.12 menunjukkan taburan tahap kepuasan komunikasi terhadap dimensi
bermaklumat.
Jadual 4.12
Min skor Kepuasan Terhadap Dimensi Jalinan Hubungan
Dimensi/ Min
Min skor Sisihan Piawai
Dimensi Jalinan Hubungan
3.3
0.53
Komunikasi Subordinat
3.8
0.65
Komunikasi Mendatar
3.2
0.67
Kom. Pengurusan atasan
2.9
0.68

Dari segi kumpulan perkhidmatan, analisis kajian mendapati tidak terdapat perbedaan
yang nyata mengenai tahap kepuasan terhadap dimensi ini. Kepuasan yang tertinggi
dalam kalangan ketiga-tiga perkhidmatan adalah pada jalinan hubungan subordinat
( min= 3.8 dengan sisihan piawai 0.65), dimana lebih daripada 75 peratus menyatakan
tahap kepuasan yang tinggi dan kurang dari 6 peratus menyatakan kepuasan yang
rendah.
Begitu juga dengan kepuasan yang sederhana terhadap jalinan hubungan
secara mendatar antara bahagian (min= 3.2,sisihan piawai 0.67). Empat puluh (40)
peratus responden dari kumpulan pengurusan menyatakan kepuasan yang tinggi
berbanding dengan kumpulan sokongan I (33 peratus) dan 30 peratus kumpulan
sokongan II.
Dari segi kepuasan terhadap jalinan hubungan dengan pengurusan atasan,
dapatan kajian mendapati min skor mengikut kumpulan adalah sederhana. Min skor
bagi kumpulan pengurusan dan professional adalah 3.02 dengan sisihan piawai 0.47.
Bagi kumpulan sokongan II, min skor yang diperolehi adalah 2.99 dengan sisihan
piawai 0.60, manakala min skor bagi kumpulan sokongan II adalah 2.91 dengan
sisihan piawai 0.67. Analisis frekuensi pula menunjukkan hanya 16 peratus
responden dalam kumpulan sokongan II mempunyai tahap kepuasan tinggi,
berbanding dengan 31 peratus daripada responden kumpulan pengurusan dan
professional dan 19 peratus dalam kalangan responden kumpulan sokongan I. Jadual

25

4.13 menunjukkan tahap kepuasan responden mengikut kumpulan perkhidmatan


terhadap dimensi jalinan hubungan.
Jadual 4.13
Tahap Kepuasan responden terhadap Dimensi Jalinan Hubungan
mengikut Kumpulan Perkhidmatan
N= 133
Dimensi
Komunikasi

Jalinan Hubungan

Skala

Kumpulan
Pengurusan
n = 35
%
6
49
46
3.32, Sd.=0.53

Kumpulan
Sokongan I
n= 42
%
2
55
43
3.35 , Sd.=
0.49

Kumpulan
Sokongan II
n= 56
%
7
48
45
3.34, sd.= 0.56

Rendah
Sederhana
Tinggi

6
26
69
3.65, Sd.=0.69

5
19
76
3.77 , Sd.=
0.69

2
20
79
3.84, sd.= 0.59

Rendah
Sederhana
Tinggi

9
51
40
3.20, Sd.=0.59

7
60
33
3.18 , Sd.=
0.61

20
50
30
3.13, sd.= 0.76

Rendah
Sederhana

26
43

21
60

30
54

31
3.02, Sd.=0.47

19
2.99 , Sd.=
0.60

16
2.91, sd.= 0.67

Rendah
Sederhana
Tinggi

Min kumpulan

Subordinat
Min kumpulan

Mendatar antara
Bahagian
Min kumpulan

Pengurusan
Atasan

Tinggi
Min kumpulan

Begitu juga dengan hasil analisis yang dibuat mengikut bahagian bertugas, kajian
yang dibuat mendapati tahap kepuasan tahap kepuasan terhadap dimensi ini adalah
sederhana. Min skor bagi mereka yang berkhidmat di bahagian pembangunan adalah
3.38 dengan sisihan piawai 0.57, min skor bagi responden yang berkhidmat dalam
bahagian perkhidmatan adalah 3.33 dengan sisihan piawai 0.52. Manakala bagi
responden yang berkhidmat dibawah urusetia Ketua Pengarah, min skor yang
diperolehi adalah 3.16 dengan sisihan piawai 0.35.
Dari segi kepuasan terhadap dimensi ini dengan tempoh perkhidmatan, hasil
kajian mendapati tahap kepuasan dalam kalangan responden sederhana dengan min
skor 3.33 dengan sisihan piawai 0.53. Min skor kepuasan bagi mereka yang
berkhidmat 1 hingga 3 tahun adalah 3.59 dengan sisihan piawai 0.42. Bagi mereka

26

yang berkhidmat di antara 4 hingga 10 tahun, min skor yang diperolehi adalah 3.28
dengan sisihan piawai 0.56.
Manakala bagi responden yang mempunyai tempoh perkhidmatan 11 hingga
19 tahun, min skor kepuasan adalah 3.36 dengan sisihan piawai 0.50. Seterusnya bagi
mereka yang berkhidmat di antara 20 hingga 28 tahun, min skor yang diperolehi
adalah 3.24 dengan sisihan piawai 0.58.
Jadual 4.14
Min skor kepuasan berkomunikasi dalam dimensi Jalinan
hubungan mengikut tempoh perkhidmatan
Tempoh ( tahun)

Min

1 - 3
4 - 10
11 - 19
20 - 28
Keseluruhan min

3.59
3.28
3.65
3.24
3.34

Sisihan
Piawai
0.42
0.56
0.49
0.58
0.53

Kepuasan Jalinan Hubungan subordinat


Hasil dari analisis yang dibuat mengikut item yang berkaitan dengan aspek ini
menunjukkan 75 peratus daripada responden mempunyai tahap kepuasan yang tinggi
dan cuma 4 peratus menyatakan kepuasan yang rendah. Majoriti daripada responden
(65 peratus) daripada responden menyatakan kepuasan yang tinggi terhadap
sokongan dari rakan sekerja.Min skor keseluruhan terhadap item ini adalah
3.67,sisihan piawai 0.88.
Jadual 4.15
Taburan kekerapan tahap kepuasan terhadap
komunikasi subordinat
Item / Skala
Sentiasa
menyokong
Min =3.67 Sd.= .88
Hubungan yang
baik
Min =3.98 Sd.= .81
Bebas bertukar
fikiran/maklumat
Min =3.88 Sd.= .80
Tanpa sokongan
Min =3.42 Sd.= .76
Secocok/Sepadan
Min =3.65 Sd.= .88
Bebas berkomuni-

1
f

2
f

3
f

4
f

5
f

35

26

68

51

18

14

23

17

72

54

33

25

0.8

33

25

67

50

28

21

12

63

47

48

36

10

44

33

57

43

21

16

27
kasi
Min =4.01 Sd.= .83

24

18

67

50

37

28

Jadual 4.15 menunjukkan taburan tahap kepuasan responden mengikut item-item


dalam jalinan hubungan subordinat. Manakala Min skor untuk item yang menilai
kepuasan terhadap hubungan yang baik adalah 3.98 dengan sishan piawai 0.81.
Daripada analisis frekuensi di dapati 79 peratus daripada responden sangat puas
dengan hubungan yang baik dengan subordinat. Bagi item kekebasan berkomunikasi,
analisis kajian mendapati min skor yang diperolehi adalah 4.01 dengan sisihan piawai
0.88. Ini menunjukkan bahawa kepuasan terhadap item ini adalah yang tertinggi
berbanding dengan item-item yang lain.
Berkaitan dengan kebebasan berkomunikasi, kebanyakan responden
(71
peratus) menyatakan kepuasan yang tinggi terhadap kebebasan untuk berkongsi
maklumat dalam jalinan hubungan mereka. Min skor keseluruhan terhadap item ini
adalah 3.88 dengan sisihan piawai 0.80.
Manakala kepuasan terhadap jalinan dengan rakan sekerja, 59 peratus
responden menyatakan rakan sekerja mereka adalah secocok serta sepadan.Min skor
bagi item ini adalah 3.65 dengan sishan piawai 0.88. Disamping itu min skor yang
melihat kepuasan terhadap sokongan daripada rakan sekerja dalam melaksanakan
tugas adalah 3.42 dengan sisihan piawai 0.76. Analisi frekuensi pula menunjukkan 47
peratus daripada responden menyatakan kepuasan yang sederhana dan 42 peratus
menyatakan kepuasan yang tinggi terhadap sokongan rakan sekerja dalam
melaksanakan tugas.
Kepuasan terhadap komunikasi mendatar antara bahagian
Jadual 4.16 menunjukkan taburan kekerapan kepuasan terhadap jalinan hubungan
mendatar dalam kalangan responden kajian. Analisis yang telah dibuat mendapati
tahap kepuasan terhadap jalinan hubungan mendatar adalah sederhana. Sejumlah 50
peratus daripada responden mempunyai tahap kepuasan yang sederhana dari segi
interaksi dengan anggota kerja dibahagian yang lain. Min skor bagi item ini adalah
3.26 dengan sisihan piawai 0.89. Manakala min skor kepuasan bagi item
menggunakan pengaruh responden untuk mempengaruhi operasi dibahagian yang lain
adalah 2.84 dengan sisihan piawai 0.94.
Analisis frekuensi mendapati 44 peratus menyatakan kepuasan yang
sederhana terhadap kepuasan dalam menggunakan pengaruh untuk mempengaruhi
operasi perkhidmatan bahagian yang lain, serta terhadap bahagian sendiri. Dari segi
penerimaan kerjasama dari rakan sekerja dibahagian yang lain hanya 38 peratus
menyatakan tahap kepuasan yang tinggi, 48 peratus sederhana dan 14 peratus
diperingkat yang rendah. Min skor bagi item ini adalah 3.26 dengan sisihan piawai
0.81.

28

Jadual 4.16
Taburan kekerapan tahap kepuasan terhadap
komunikasi mendatar antara bahagian
Item / Skala
Sentiasa
berinteraksi dengan
bahagian lain
Min =3.26 Sd.= .89
Mampu pengaruh
operasi bahagian
lain
Min =2.84 Sd.= .94
Mampu pengaruh
operasi bahagian
Min =3.28 Sd.= .93
Sentiasa terima
kerjasama
Min =3.26 Sd.= .81

1
f
7

%
5

2
f
10

%
8

3
f
67

11

5
6

%
50

4
f
40

33

25

17

13

5
f
9

%
30

59

44

26

19

13

59

44

40

30

12

10

65

49

46

35

Kepuasan terhadap jalinan hubungan dengan pengurusan atasan


Jadual 4.17 menunjukkan taburan kekerapan kepuasan terhadap jalinan
hubungan responden terhadap jalinan hubungan dengan pengurusan atasan. Daripada
analisis yang dibuat menunjukkan tahap kepuasan hubungan dengan pengurusan
atasan adalah sederhana.
Berdasarkan kepada analisis yang dibuat menunjukkan bahawa 50 peratus
daripada responden menyatakan kepuasan yang sederhana terhadap pengurusan
atasan sebagai sumber maklumat mengenai kerja, 37 peratus menyatakan kepuasan
yang rendah dan hanya 20 peratus tinggi kepuasanya terhadap aspek ini. Min skor
keseluruhan bagi item ini adalah 3.00 dengan sisihan piawai 0.91.
Begitu juga dengan item yang menilai kepekaan pengurusan atasan untuk
mendapatkan maklumbalas daripada kakitangan bawahan sebelum sesuatu dasar baru
dilaksanakan. Min skor kepuasan bagi item ini adalah 2.64 dengan sisihan piawai
0.89. Analisis frekuensi mendapati 40 peratus daripada responden menyatakan
kepuasan yang rendah, 44 peratus sederhana dan hanya 15 peratus menyatakan
kepuasan yang tinggi terhadap aspek ini.
Min skor bagi item yang menilai kepuasan responden terhadap sokongan
yang diberi oleh pengurusan atasan dalam perlaksanaan projek-projek pembangunan
adalah 3.19 dengan sisihan piawai 0.76. Hasil analisis frekuensi mendapati 50 peratus
daripada responden menyatakan tahap kepuasan yang sederhana, 34 peratus tinggi
dan 15 peratus mempunyai tahap kepuasan yang rendah terhadap item ini.

29

Dalam aspek peluang dan kemudahan untuk bersemuka dengan pengurusan


atasan, tahap kepuasan responden adalah sederhana. Min skor bagi item seperti
peluang untuk berbincang secara bersemuka dengan pengurusan atasan adalah 2.87
dengan sisihan piawai 0.89. Dari segi peluang untuk bersemuka dengan pengurusan
atasan, min skor kepuasan responden adalah 2.89 dengan sisihan piawai 1.02.
Analisis frekuensi mendapati 43 peratus daripada responden menyatakan
kepuasan yang rendah dari segi kemudahan untuk berbincang dengan pengurusan
atasan, 27 peratus menyatakan kepuasan yang tinggi. Begitu juga dengan peluang
yang ada untuk bersemuka dengan pengurusan atasan, 38 peratus daripada responden
menyatakan kepuasan yang rendah, 31 peratus menyatakan kepuasan yang tinggi dan
sederhana.
Jadual 4.17
Taburan Kekerapan Tahap Kepuasan Terhadap Jalinan
Hubungan dengan Pengurusan atasan
Item/ Skala

1
f

Sumber maklumat
Min =3.00 Sd.= .91
Sentiasa sokong
Min =3.19 Sd.= .76
Dapat maklumbalas
dasar baru
Min =2.64 Sd.= .89
Mudah bincang
Min =2.87 Sd.= .89
Peluang untuk
bersemuka
Min =2.89 Sd.=1.02

2
f

3
f

4
f

5
f

%
6

19

30

54

47

%
48

15

17

13

67

50

44

33

15

11

39

29

59

44

19

14

13

10

31

23

54

40

30

23

10

41

30

41

31

35

26

Dari segi keterbukaan pengurusan, hanya 26 peratus daripada responden tinggi tahap
kepuasannya, dan 33 peratus mempunyai tahap kepuasan yang rendah. Begitu juga
dengan peluang untuk bersemuka dengan pengurusan atasan, 38 peratus rendah tahap
kepuasan, dan 31 peratus mempunyai tahap kepuasan yang tinggi.
Walaubagaimanapun dari segi keterbukaan pengurusan untuk berbincang,
hanya 26 peratus daripada responden mempunyai tahap kepuasan yang tinggi,
selebihnya 41 peratus sederhana dan 33 peratus rendah. Ini menunjukkan bahawa
keterbukaan pengurusan atasan untuk berbincang dengan anggotakerja mengenai
sesuatu isu dan permasalahan masih tidak dapat memenuhi keperluan dan kehendak
anggota kerja bawahan.
Kepuasan terhadap dimensi jalinan hubungan - bermaklumat

30

Dalam kajian ini dimensi jalinan hubungan - bermaklumat bertujuan untuk menilai
kepuasan dalam proses berkomunikasi yang melibatkan jalinan hubungan serta
penyaluran maklumat dalam kalangan anggota kerja. Dengan kata lain ia melibatkan
proses komunikasi dua hala antara pegawai penyelia, maklumbalas peribadi dan
persekitaran komunikasi. Jadual 4.18 menunjukkan tahap kepuasan responden
terhadap dimensi komunikasi ini.
Jadual 4.18
Min Skor Kepuasan Terhadap Dimensi
Hubungan- Bermaklumat
Dimensi/ Min
Hubungan Bermaklumat
Maklumbalas peribadi
Persekitaran komunikasi
Komunikasi penyeliaan

Min skor
3.1
2.5
3.4
3.3

Sisihan
Piawai
0.52
0.74
0.66
0.61

Berdasarkan kepada jadual 4.18 jelas menunjukkan tahap kepuasan yang


berkaitan dengan hubungan bermaklumat adalah sederhana. Min skor kepuasan
responden adalah 3.1 dengan sisihan piawai 0.52. Analisis frekuensi mendapati
kebanyakan ( 64 peratus) responden menyatakan tahap kepuasan yang sederhana
terhadap dimensi ini. Tahap kepuasan terendah adalah pada aspek maklumbalas
peribadi. Hampir 48 peratus daripada responden menyatakan tahap kepuasan yang
rendah terhadap maklumbalas peribadi yang diterima, cuma 11 peratus responden
yang menyatakan kepuasan yang tinggi. Min skor kepuasan responden terhadap aspek
ini adalah 2.51 dengan sisihan piawai 0.74.
Penganalisisan data mendapati kebanyakan (54 peratus) menyatakan kepuasan
yang tinggi terhadap persekitaran komunikasi, dan hanya 8 peratus mempunyai
kepuasan yang rendah. Min skor kepuasan bagi faktor ini adalah 3.41 dengan sisihan
piawai 0.66. Bagi tahap kepuasan terhadap komunikasi penyeliaan, analisis min skor
yang diperolehi adalah 3.30, dengan sisihan piawai 0.61. Analisis frekuensi
menunjukkan 53 peratus daripada responden menyatakan tahap kepuasan yang
sederhana, 40 peratus tinggi dan 8 peratus ditahap kepuasan yang rendah.
Analisis juga dijalankan bagi tujuan melihat tahap kepuasan dalam kalangan
kumpulan perkhidmatan. Secara keseluruhannya ketiga-tiga kumpulan perkhidmatan
menyatakan kepuasan yang sederhana terhadap dimensi ini ( sila lihat jadual 4.19).
Kumpulan Pengurusan dan professional memperolehi min skor 3.01 dengan sisihan
piawai 0.43. Manakala kumpulan sokongan I dan II mempunyai min skor yang sama
iaitu 3.11.

31

Jadual 4.19
Tahap Kepuasan responden terhadap Dimensi Jalinan Hubungan-Bermaklumat
mengikut Kumpulan Perkhidmatan
N = 133
Dimensi
Komunikasi

Skala

Kumpulan
Pengurusan
n = 35
%
9
71

Kumpulan
Sokongan I
n = 42
%
12
60

Jalinan
Hubungan
- Bermaklumat

Rendah
Sederhana
Tinggi

20
3.01, Sd.=0.43

28
3.11 , Sd.= 0.51

15
3.11, sd.= 0.57

Rendah
Sederhana
Tinggi

49
37
14
2.47, Sd.=0.77

57
36
7
2.40 , Sd.= 0.70

41
46
13
2.62, sd.= 0.75

Rendah
Sederhana
Tinggi

9
34
57
3.34, Sd.=0.63

5
36
60
3.51 , Sd.= 0.63

9
43
48
3.32, sd.= 0.70

Rendah
Sederhana
Tinggi

9
57
34
3.21, Sd.=0.46

7
48
45
3.37 , Sd.= 0.70

7
54
39
3.31, sd.= 0.63

Min kumpulan
Maklumbalas
Peribadi
Min kumpulan
Persekitaran
Komunikasi
Min kumpulan
Komunikasi
Penyeliaan
Min kumpulan

Kumpulan
Sokongan II
n = 56
%
5
80

Dalam aspek kepuasan terhadap maklumbalas peribadi didapati 49 peratus daripada


kumpulan pengurusan mempunyai tahap kepuasan yang rendah, begitu juga dengan
57 peratus dari kumpulan sokongan I dan 41 peratus bagi kumpulan sokongan II. Min
skor yang diperolehi oleh ketiga-tiga kumpulan perkhidmatan adalah seperti berikut,
min skor bagi kumpulan pengurusan adalah 2.47 dengan sisihan piawai 0.43,
kumpulan sokongan I memperolehi min 2.40, sisihan piawai 0.70 dan min skor bagi
kumpulan sokongan II adalah 2.62 dengan sisihan piawai 0.75. Rata-ratanya hasil
kajian mendapati ketiga-tiga kumpulan ini tidak berpuashati dengan sistem
maklumbalas yang diamalkan oleh penyelia mereka
Majoriti daripada kumpulan sokongan I (60 peratus) dan kumpulan
pengurusan (57 peratus) menyatakan kepuasan yang tinggi terhadap persekitaran
komunikasi. Min skor bagi kumpulan sokongan I terhadap aspek ini adalah 3.51
dengan sisihan piawai 0.63, manakala bagi kumpulan pengurusan dan profesional
adalah 3.34 dengan sisihan piawai 0.63. Bagi kumpulan sokongan II, hanya 48

32

peratus yang menyatakan tahap kepuasan yang tinggi, dan 43 peratus menyatakan
kepuasan yang sederhana terhadap aspek ini. Min skor yang dipoerolehi oleh
kumpulan ini adalah 3.32 dengan sisihan piawai 0.70. Ini menunjukkan bahawa
kumpulan sokongan I lebih tinggi darjah kepuasannya terhadap persekitaran
komunikasi berbanding dengan kumpulan perkhidmatan yang lain.
Kajian juga mendapati tahap kepuasan yang tinggi terhadap komunikasi
penyeliaan adalah pada kadar 34 peratus dalam kalangan kumpulan pengurusan, 45
peratus dalam kalangan kumpulan sokongan I dan 39 peratus dalam kalangan
responden kumpulan sokongan II. Min skor bagi kumpulan pengurusan dan
profesional adalah 3.21 dengan sisihan piawai 0.46, manakala bagi kumpulan
sokongan I adalah 3.37 dengan sisihan piawai 0.70 dan untuk kumpulan sokongan II
adalah 3.31 dengan sishan piawai 0.63. Ini menunjukkan bahawa kebanyakan
responden dalam ketiga-tiga kumpulan perkhidmatan masih tidak mempunyai tahap
kepuasan yang maksimum di atas komunikasi penyeliaan yang diamalkan.
Begitu juga dengan analisis yang dibuat untuk melihat kepuasan
berkomunikasi mengikut bahagian bertugas, kajian yang dibuat mendapati tahap
kepuasan tahap kepuasan terhadap dimensi ini adalah sederhana. Min skor bagi
mereka yang berkhidmat di bahagian pembangunan adalah 3.07 dengan sisihan
piawai 0.48, min skor bagi responden yang berkhidmat dalam bahagian perkhidmatan
adalah 3.11 dengan sisihan piawai 0.55. Manakala bagi responden yang berkhidmat
dibawah urusetia Ketua Pengarah, min skor yang diperolehi adalah 2.94 dengan
sisihan piawai 0.45.
Dari segi kepuasan terhadap dimensi ini dengan tempoh perkhidmatan, hasil
kajian mendapati tahap kepuasan dalam kalangan responden sederhana dengan min
skor 3.08 dengan sisihan piawai 0.52. Min skor kepuasan bagi mereka yang
berkhidmat 1 hingga 3 tahun adalah 3.19 dengan sisihan piawai 0.59. Bagi mereka
yang berkhidmat di antara 4 hingga 10 tahun, min skor yang diperolehi adalah 3.12
dengan sisihan piawai 0.56. Manakala bagi responden yang mempunyai tempoh
perkhidmatan 11 hingga 19 tahun, min skor kepuasan adalah 3.06 dengan sisihan
piawai 0.50. Seterusnya bagi mereka yang berkhidmat di antara 20 hingga 28 tahun,
min skor yang diperolehi adalah 3.07 dengan sisihan piawai 0.53.
Jadual 4.20
Min skor kepuasan berkomunikasi dalam dimensi hubungan- bermaklumat
mengikut tempoh perkhidmatan
Tempoh ( tahun)

Min

1 - 3
4 - 10
11 - 19
20 - 28
Keseluruhan min

3.19
3.12
3.06
3.07
3.08

Sisihan
Piawai
0.59
0.56
0.50
0.53
0.52

33

Kepuasan terhadap maklumbalas peribadi


Maklumbalas yang berkesan dikatakan memberi impak kepada kekesanan
proses komunikasi. Ini adalah kerana melalui maklumbalas ianya akan membantu
mempertingkatkan kefahaman serta kejelasan terhadap mesej. Dalam kajian ini
kebanyakan responden menyatakan kepuasan yang rendah terhadap faktor ini.
Berdasarkan kepada analisis mengikut enam item yang di nilai, lima puluh
tujuh (57) peratus daripada responden menyatakan tahap kepuasan yang terendah
terhadap kaedah yang digunakan untuk mengukur prestasi kerja. Dengan katalain
mereka kurang diberi penjelasan yang jelas mengenai kaedah pengukuran prestasi.
Min skor kepuasan bagi item ini adalah 2.35 dengan sisihan piawai 0.85. Analisis
frekuensi mendapati hanya 8 peratus daripada responden menyatakan kepuasan yang
tinggi terhadap kaedah pengukuran yang digunakan.
Begitu juga dengan pemakluman prestasi kerja dari masa kesemasa, hanya 17
peratus responden menyatakan kepuasan yang tinggi, 49 peratus menyatakan
kepuasan rendah. Min skor bagi item ini adalah 2.58 dengan sishan piawai 0.98.
Dengan ini jelas menunjukkan bahawa maklumbalas peribadi seperti memberi
maklumbalas prestasi kerja dari masa kesemasa serta kaedah yang digunakan untuk
mengukur prestasi adalah penting dalam mempertingkatkan kepuasan berkomunikasi.
Dari segi item yang menilai kepuasan responden terhadap cara bagaimana
sesuatu permasalahan kerja dikendalikan, 50 peratus daripada responden menyatakan
kepeuasan yang rendah, 43 peratus sederhana dan hanya 7 peratus yang mempunayi
kepuasan yang tinggi terhadap aspek ini. Min skor kepuasan terhadap aspek ini
adalah 2.46 dengan sisihan piawai 0.80.
Jadual 4.21
Taburan Kekerapan Tahap Kepuasan Terhadap
Maklumbalas Peribadi
Item/ Skala

1
f

%
%

Sentiasa dimaklum prestasi


kerja
Min =2.58 Sd.= .98
Berbanding dengan orang
lain
Min =2.43 Sd.= .92
Dimaklum kaedah
pengukuran prestasi
Min =2.35 Sd.= .85
Maklum cara selesai
masalah
Min =2.46 Sd.= .80
Maklum kejayaan atau
kegagalan tugas
Min =2.52 Sd.=.91

18 14

46

35

46

35

20

15

21

16

50

38

49

37

10

22

17

54

41

46

35

11

15

11

52

39

57

43

0.8

17

13

49

37

50 38

15

11

34
Bimbingan penyelia
mencukupi
Min =2.74 Sd.=.91

11

41

31

56

42

22

17

Manakala item yang melihat kepada kepuasan terhadap bimbingan yang


diberikan oleh pegawai penyelia dalam melaksanakan tugas, 42 peratus daripada
responden menyatakan tahap kepuasan yang sederhana, dan 39 peratus menyatakan
kepuasan yang rendah. Min skor kepuasan bagi item ini adalah 2.74 dengan sisihan
piawai 0.91. Ini menunjukkan bahawa responden mempunyai kepuasan yang
sederhana dalam aspek bimbingan kerja dari pegawai penyelia mereka.
Dalam proses perlaksanaan kerja, pastinya terdapat ada kejayaan serta
kegagalan yang ditempuhi dalam proses kerja, sekiranya anggota kerja dimaklum
akan setiap kejayaan atau kegagalan ianya akan dapat mempertingkatkan usaha
pembaikan kerja yang berterusan. Hasil analisis menunjukkan 50 peratus daripada
responden mempunyai kepuasan yang rendah dalam aspek ini, hanya 12 peratus yang
tinggi kepuasan pada aspek ini. Min skor bagi aspek ini adalah 2.52 dengan sisihan
piawai 0.80. Jadual 4.21 menunjukkan taburan kekerapan tahap kepuasan terhadap
maklumbalas peribadi.

Kepuasan terhadap persekitaran komunikasi


Hasil kajian mendapati 54 peratus daripada responden kajian mempunyai
tahap kepuasan yang tinggi terhadap persekitaran komunikasi, dan hanya 8 peratus
yang mempunyai tahap kepuasan yang rendah dalam aspek ini. Item-item
persekitaran komunikasi yang tinggi kepuasannya adalah kebebasan membuat
keputusan yang setara dengan tugas( min= 3.35,sisihan piawai 0.95). Analisis
frekuensi mendapati 45 peratus dari responden menyatakan tahap kepuasan yang
tinggi, 38 peratus sederhana dan 16 peratus ditahap kepuasan yang rendah.
Jadual 4.22
Taburan Kekerapan Tahap Kepuasan Terhadap
Persekitaran Komunikasi
Item/ Skala

1
f

f
%

Boleh bertindak sendiri atas


tugas urgent
Min =3.20 Sd.=1 .06
Kebebasan membuat
keputusan yang setara
Min =3.35 Sd.= .95
Keputusan mesti dirujuk
Min =3.48 Sd.= .95
Memberi pendapat dalam

4
f

5
f

11

17

13

53 40

38

29

14

10

16 12

52 39

47

35

13

10

15 11

50 38

53

40

14

10

35
proses membuat keputusan
Min =3.50 Sd.= .78

10

55

41

56

42

11

Begitu juga dengan persekitaran yang memberi mereka peluang untuk


memberi pendapat dalam proses membuat keputusan, 50 peratus daripada responden
menyatakan kepuasan yang tinggi. Min skor kepuasan pada aspek ini adalah 3.50
dengan sishan piawai 0.78. Begitu juga dengan tahap kepuasan pada item yang
menilai kepuasan terhadap proses membuat keputusan perlu dirujuk kepada pegawai
penyelia, 50 peratus menyatakan tahap kepuasan yang tinggi,38 peratus menyatakan
tahap kepuasan yang sederhana dan hanya 12 yang mempunyai kepuasan yang
rendah. Min skor kepuasan bagi aspek ini adalah 3.48 dengan sisihan piawai 0.95.
Dari segi ketelusan tindakan, yakni boleh bertindak sendiri atas perlaksaan
tugas yang memerlukan tindakan segera tanpa perlu merujuk terlebih dahulu dengan
pegawai penyelia, 40 peratus menyatakan tahap kepuasan yang sederhana dan 38
peratus menyatakan tahap kepuasan yang tinggi, dan hanya 21 peratus yang
mempunyai kepuasan yang rendah. Min skor kepuasan terhadap item ini adalah 3.20
dengan sisihan piawai 1.06. Jadual 4.22 menunjukkan taburan kekerapan responden
terhadap persekitaran komunikasi.
Kepuasan terhadap Komunikasi Penyeliaan
Analisis yang dibuat menunjukkan tahap kepuasan kebanyakan responden (53
peratus) terhadap komunikasi penyeliaan adalah sederhana. Min skor bagi kepuasan
terhadap komunikasi penyeliaan adalah 3.3 dengan sishan piawai 0.61.
Dari segi item, item yang mempunyai kepuasan tertinggi adalah mudahnya
bagi responden untuk menghubungi pegawai penyelia pada setiap masa yang
diperlukan. Analisis frekuensi menunjukkan majoriti (72 peratus) menyatakan
kepuasan yang tinggi, dengan min skor 3.83 dan sisihan piawai 0.95.
Kebanyakan responden (54 peratus) daripada responden mempunyai
keyakinan yang tinggi dengan kebolehan pegawai penyelia. Min skor bagi aspek ini
adalah 3.50 dengan sisihan piawai 0.88. Begitu juga dengan kemesraan pegawai
penyelia dengan kakitangan bawahannya ( min= 3.29, Sd.= 0.87) serta memahami
keperluan tugas responden ( min= 3.37, Sd.0.88). Analisis frekuensi mendapati
hampir 45 peratus daripada responden mempunyai kepuasan yang tinggi terhadap
penyeliaan yang diamalkan oleh pegawai penyelia mereka.
Dari segi kepercayaan pegawai penyelia terhadap kemampuan responden, 48
peratus responden menyatakan kepuasan yang tinggi, 46 peratus mempunyai tahap
kepuasan sederhana dan hanya enam peratus meletakan tahap kepuasan yang rendah
dalam aspek ini. Min skor bagi item ini adalah 3.52 dengan sisihan piawai 0.78.
Walaubagaimanapun 43 peratus daripada responden mempunyai tahap
kepuasan yang rendah terhadap kaedah pengiktirafan seperti memuji jika sekiranya
mereka dapat melaksanakan tugas dengan baik. Min skor bagi aspek ini adalah 2.66

36

dengan sisihan piawai 0.87. Sebaliknya dari segi penyeliaan yang mencukupi , 46
peratus daripada responden menyatakan kepuasan yang tinggi, 41 peratus
berkepuasan tinggi dan cuma 13 peratus sahaja mempunyai kepuasan rendah pada
aspek ini. Min skor bagi item ini adalah 3.35 dengan sisihan piawai 0.81.
Dalam item yang menilai sama ada pegawai penyelia sebagai pendengar yang baik,
44 peratus daripada responden menyatakan kepuasan yang tinggi, 45 peratus
menyatakan kepuasan yang sederhana dan hanya 11 peratus meletakan kepuasan yang
rendah. Min skor bagi item ini adalah 3.39 dengan sisihan piawai 0.83. Manakala
dalam aspek kemampuan untuk menegur pegawai penyelia jika terdapat kesilapan,
hanya 30 peratus yang meletakan kepuasan yang tinggi, dan sebaliknya 32 peratus
menyatakan kepuasan yang rendah dalam aspek ini. Min skor kepuasan terhadap item
ini adalah 2.91 dengan sisihan piawai 0.99. Keputusan analisis ini selari dengan
tanggapan kebanyakan (53 peratus) responden menyatakan kepuasan yang sederhana
terhadap kesediaan pegawai penyelia untuk mendengar pendapat kakitangan
bawahan. Min skor kepuasan bagi aspek ini adalah 3.23 dengan sisihan piawai 0.73.
Jadual 4.23 menunjukkan taburan kekerapan kepuasan respoden terhadap komunikasi
penyeliaan.
Jadual 4.23
Taburan Kekerapan Tahap Kepuasan Terhadap
Komunikasi Penyeliaan
Item/ Skala

1
f

f
%

Menerima pendapat
Min =3.23 Sd.= .73
Percaya kemampuan
Min =3.52 Sd.= .78
Penyeliaan mencukupi
Min =3.35 Sd.= .81
Mudah dihubungi
Min =3.83 Sd.= .95
Sentiasa memuji
Min =2.66 Sd.= .87
Mudah mesra
Min =3.29 Sd.= .87
Memahami keperluan tugas
Min =3.37 Sd.= .88
Boleh ditegur
Min =2.91 Sd.= .99
Yakin kebolehan penyelia
Min =3.50 Sd.= .88
Pendengar yang baik
Min =3.39 Sd.= .83

4
f

5
f

17

13

70 53

41

31

1
1

1
1

7
5
16 12

61 46
61 46

50
46

38
35

14
9

11
7

31

23

70

53

25 19

15

11

42 32

52 39

21

16

16

12

53 40

54

41

13

10

57 43

48

36

11

13 10

29

22

51 38

37

38

12

47 35

57

43

14

11

11

60 45

49

37

10

37
Dapatan Kajian

Dalam memerihalkan dapatan ini pengkajian akan membahagikan perbincangan


berdasarkan kepada analisis kekuatan serta kelemahan. Seterusnya beberapa
cadangan akan diberikan bagi tujuan memperkukuhkan kekuatan serta usaha
menambahbaik kelemahan dalam amalan komunikasi di LKIM. Perbincangan akan
berdasarkan kepada persoalan-persoalan penyelidikan seperti berikut : 1)
membincangkan kecapaian objektif-objektif kajian hasil daripada pengujian hipotesis,
2) memberi cadangan-cadangan dan pemakaiannya di mana sesuai oleh LKIM dan
penyelidikan di masa hadapan, dan 3) membuat rumusan keseluruhan kajian yang
dijalankan.
Hasil penyelidikan mendapati kualiti maklumat yang diterima oleh
kakitangan adalah sederhana dari segi kepadatan dan kejelasan,
kecukupan, dan ketepatan masa.
Dapatan kajian juga mendapati sumber maklumat yang diterima
daripada rakan sekerja adalah lebih tinggi tahap kepuasannya
berbanding dengan sumber formal. Ini berkemungkinan disebabkan
oleh kurangnya amalan pengurusan untuk menyalurkan maklumat atau
disebabkan oleh kurang jelas atau yakin anggota kerja terhadap
maklumat yang disalurkan.
Berdasarkan temuan kajian, jelas menunjukkan bahawa anggota kerja
LKIM memerlukan maklumat yang jelas mengenai halatuju yang ingin
dicapai oleh LKIM diperingkat jangkapendek dan jangka panjang.
Tanpa maklumat yang jelas ianya akan mengakibatkan ketidaktentuan
(uncertainty) dalam kalangan anggota kerja. Secara tidak langsung ini
akan memberi impaks kepada proses perlaksanaan tugas dan
tanggungjawab yang telah diamanahkan.
Dari segi penglibatan dalam mengubal strategi-strategi untuk
mempertingkatkan produktiviti kerja, temuan kajian menunjukkan
bahawa 55 peratus daripada responden mempunyai tahap kepuasan
yang rendah terhadap aspek ini. Dari segi penglibatan dalam mengubal
strategi-strategi untuk mempertingkatkan produktiviti kerja, hasil
kajian menunjukkan bahawa 55 peratus daripada responden
mempunyai tahap kepuasan yang rendah terhadap aspek ini.
Dapatan juga mendapati bahawa responden mempunyai kepuasan
yang tinggi terhadap faktor komunikasi dengan rakan sekerja, yakni
sebanyak 70 peratus daripada responden. Ini menunjukkan bahawa
dari segi jalinan hubungan diperingkat subordinat terdapat hubungan
yang akrab, terutama dari segi sokongan , pertukaran pendapat dan
maklumat, kesesuaian rakan setugas dan kebebasan untuk
berkomunikasi. Kemungkinan hubungan yang rapat inilah yang
menyebabkan kebanyakan responden menjadikan rakan sekerja
sebagai sumber maklumat mereka. Berbanding dengan faktor-faktor

38

kepuasan komunikasi yang lain dalam kajian ini, faktor ini merupakan
satu-satunya faktor yang memberi kepuasan yang tertinggi dalam
kalangan responden kajian.
Daripada analisis yang dibuat mendapati 50 peratus daripada
responden mempunyai
tahap kepuasan yang rendah terhadap
maklumbalas peribadi yang diterima, ekoran daripada itu ianya juga
menyebabkan tahap kepuasan terhadap kerja yang rendah.
Dapatan ini menunjukkan bahawa proses komunikasi diantara penyelia
dengan kakitangan bawahan di LKIM adalah lebih bersifat sehala.
Begitu juga dengan peranan yang dimainkan oleh ketua adalah bersifat
tertutup, yakni lebih mengutamakan output kerja, tanpa mengambilkira
kesesuaian pendekatan kerja yang memenuhi keperluan dan kehendak
pekerja.
Dapatan dari kajian ini juga mendapati tahap kepuasan terhadap
persekitaran komunikasi di LKIM adalah sederhana-tinggi. Ini
menunjukkan bahawa persekitaran komunikasi yang ada di LKIM
berpotensi untuk dipertingkatkan bagi memberi kesan kepada
persekitaran kerja yang mengalakkan dalam proses komunikasi
samada diperingkat atasan, bawahan atau secara mendatar.
Hasil daripada kajian ini mendapati tidak terdapat perbedaan yang
signifikan antara faktor-faktor demografik seperti jantina, umur dan
gaji, kumpulan perkhidmatan, tempoh perkhidmatan dan penempatan
dengan kepuasan berkomunikasi.
Penemuan kajian ini juga mendapati kepuasan terhadap komunikasi
kepenyeliaan, persekitaran komunikasi dan maklumbalas peribadi
dalam dimensi hubungan bermaklumat mempunyai pengaruh yang
kuat terhadap kepuasan kerja.
Berbanding dengan sembilan faktor dalam dimensi kepuasan
berkomunikasi, keempat-empat faktor diatas dikatakan mempunyai
hubungan yang signifikan sebanyak 50 peratus dalam menentukan
tahap kepuasan kerja. Kepuasan dalam komunikasi penyeliaan adalah
penyumbang terkuat dengan pengaruh peramal sebanyak 31 peratus, di
ikuti oleh kepuasan terhadap kualiti maklumat yang disalurkan (14
peratus), penyelarasan hubungan mendatar antara bahagian (5 peratus)
dan maklumat yang jelas terhadap halatuju organisasi (2 peratus).

Cadangan:

39

Dapatan ini menyokong kenyataan dari Katz dan Kahn (1978) yang mengatakan,
terdapat lima mesej utama dalam hubungan antara penyelia dengan kakitangan
bawahannya, iaitu arahan tugas yang jelas, kerasional tugas yang menerangkan tujuan
perlaksanaan tugas serta hubungannya dengan objektif organisasi, memaklumkan
mengenai prosedur-prosedur serta maklumat yang berkaitan dengan dasar, peraturan
dan faedah organisasi, memberikan maklumbalas semasa di atas prestasi kerja, dan
mengindoktrinasi ideologi organisasi dengan tujuan untuk mempertingkatkan
komitmen anggota kerja yang selari dengan nilai-nilai, matlamat dan wawasan
organisasi (dalam Daniel, Spikers dan Papa, 1997).
Penyelarasan komunikasi yang efektif antara bahagian sama ada diperingkat bahagian
yang menjadi teras kendalian atau khidmat sokongan akan membantu tindakan yang
selari dengan usaha pencapaian matlamat organisasi. Tanpa penyelarasan komunikasi
mendatar yang baik ianya memungkinkan kepada tindakan kerja yang tidak selari
dengan kehendak pencapaian objektif organisasi. Impak daripada ini akan
menyebabkan bahagian-bahagian lebih mengutamakan sikap empire building
daripada bertindak secara bersama untuk matlamat penubuhan lembaga.
Begitu juga dengan tahap penglibatan kakitangan dalam proses pengubalan strategi
operasi serta strategi organisasi diperingkat fungsional akan memperkukuhkan
perlaksanaan strategi yang telah digubal . Disamping itu mengikut kebanyakan
sarjana pengurusan strategik, penglibatan anggota kerja di pengubalan strategi akan
menyebabkan perlaksanaan sesuatu strategi lebih berkesan dan dapat bertahan lama.
Kajian-kajian dan pengalaman dari beberapa syarikat Jepun yang menggunakan
kaedah ini dalam pengubalan strategi, mendapati kaedah ini memudahkan usaha
mendapatkan komitmen daripada anggota kerja berbanding dengan kaedah
pengubalan strategi yang dibuat oleh peringkat pengurusan atasan.
Persekitaran komunikasi yang mengalakan penyertaan, penglibatan anggota kerja
dalam proses pengurusan harian organisasi seperti proses pengubalan dasar dan
strategi, proses membuat keputusan, komunikasi dua hala yang bercirikan
keterbukaan dan kesokongan akan dapat mempertingkatkan kepuasan terhadap
aktiviti berkomunikasi dan kepuasan terhadap kerja yang dilakukan. Persekitaran
komunikasi sebegini akan menjadi pemangkin kepada anggota kerja untuk
mempertingkatkan komitmen yang tinggi terhadap tugas yang dilaksanakan.
Ini adalah kerana melalui persekitaran komunikasi sebegini, pekerja beranggapan
mereka sebagai sebahagian dari pengurusan organisasi. Sekiranya penglibatan pekerja
tidak diambilkira dalam proses pengubalan dasar dan strategi organisasi, komitmen
mereka juga adalah rendah. Semangat kekitaan ( sense of belonging) terhadap
organisasi dijangka dapat dipertingkatkan sekiranya tahap kepuasan berkomunikasi
adalah tinggi dalam kalangan anggota kerja.
Maklumbalas peribadi terhadap prestasi kerja adalah merupakan salah satu faktor
terpenting dalam mempertingkatkan kepuasan. Penemuan dari kajian ini mendapati
maklumbalas peribadi yang diamalkan di LKIM adalah sangat lemah, dimana

40

kebanyakan responden tidak mempunyai kepuasan yang tinggi terutama dalam


kaedah pengukuran prestasi. Justeru itu, pekerja hendaklah dimaklumkan prestasi
kerja mereka, kerana melalui maklumbalas prestasi akan dapat membantu pekerja
menilai keberkesanan tugas yang dilaksanakan. Tanpa maklumbalas terhadap prestasi
kerja ianya akan mengakibatkan ketidaktentuan kepada anggota kerja, sama ada tugas
yang dilaksanakan selari dengan kehendak dan keperluan organisasi. Maklumbalas
yang berkesan bukan sekadar memberi manfaat kepada kepuasan pekerja, tetapi ianya
juga berperanan untuk proses pembaikan pendekatan kerja yang digunakan dari masa
ke semasa.
Kesimpulan dan rumusan
Sekiranya kepuasan terhadap komunikasi menjadi agenda dalam usaha untuk
mempertingkatkan produktiviti serta kualiti kerja, maka pengurusan sesebuah
organisasi hendaklah membantu anggota organisasi mempertingkatkan amalan
komunikasi yang mementingkan kepada penyaluran maklumat yang berkualiti,
penyeliaan yang lebih bersifat keterbukaan dan penuh sokongan, penyelarasan yang
bersepadu dalam tindakkerja, dan akhirnya adalah mendapatkan penglibatan dan
penyertaan semua peringkat anggota kerja dalam setiap proses kerja ke arah
pencapaian matlamat penubuhan Lembaga.

41

BIBLIOGRAFI
Baguley,P.(1994). Effective Communication for Modern Business, McGraw-Hill Book
Company.London.
Batt, R & Doellgast (2003) Orgaizational Performance in services.In
Holman,D.,Wall,T.D.,et al (eds) The New Workplace: A Guide to the human Impacts
of modern Working Practices. John Wiley & Sons.Ltd.New York
Clampitt,P. & Downs (1993). Employees perceptions of the Relationship between
Communication and Productivity. The Journal of Business Communication, 30(1),pp.
5-28.
Clampitt,P. & Girard (1993). Communication Satisfaction: A Useful Constructs?
Journal of Communication, New Jersey1/2 pp.84-102.
Conrad,C. (2002). Strategic Organizational Communication: Towards the 21st
Century,(3rd edition). Harcourt Brace College Publishers, San Diego.
Crino.M.D.,& White,M.C (1981). Satisfaction in Communication: An examination of
the Downs-Hazen Measure. Psychological Reports,49, pp.831-838
Cragan, J.F & Donald, C.S ( 1998) Understanding communication theory: the
Communicative forces for human action. Allyn &Bacon. Needham Heights.
Daniel,T.D & Spiker,B.K.(1987). Perspectives on Organizational Communication.
Brown Publishers, Dubuque,Iowa
Daniels,T.D.,Spiker, K & Papa, J.M (1997) Perspectives on Organizational
Communication (4th.Edition). Brown & Benchmark Publishers, Madison.
Down,Cal W.(1988).Communication Audits,Scott,Foresman and Company, Illinois.
Downs,C.,and Hazen,M. A Factor Analytic Study of Communication Satisfaction,
Journal of Business Communication(Spring 1977):pp. 63-74
Downs,C.,Clampitt,P.,& Pjeifer,A (1988). Communication and Organizational
Outcomes. In G.Goldhaber & G. Barnett(eds), Handbook of Organizational
Communication, Norwood,NJ; Ablex.
Forsyth, P.(1992).Making Management Communication Persuasive, Heinemann Asia,
Singapore.
Franks, D.F & Brownell, L.B ( 1989) Organizational communication and behavior:
Communicating to improve performance. Holt,Rinehart and Winston.Orlando.

42

Frone,R.M & Major,B (1988).Communication Quality and job satisfaction Among


managerial Nurses: The Moderating Influence of Job Involvement, Group and
Organizational Studies; An International Journal, Vol.13,No.3,
Fulk, J., & Boyd, B ( 1991) Emerging theories of communication in
organizations.Journal of Management.17/2.pp.407-446
George,S.M & Jone, G.R (1996). Understanding and Managing Organizational
Behavior. Addison-Wesley Publishing Company. New York.
Gibb,J. (1961). Defensive communication. Journal of Communication,11, pp.141148
Gildea,J.A.(1981). 45,000 employees judge effectiveness of internal communication.
Journal of Organizational Communication,10(3), pp.3-10
Goldhaber G.M (1991). Communication in Organization(3rd.Ed.)WM.C Brown
Publishers,Iowa
Greenbaum,H.,Clampitt,P.,& Willihnganz,S.(Nov,1988).Organizational
Communication: An examination of Four Instrument. Management Communication
Quarterly,2(2).pp.245-282
Harcourt, Richerson & Wattier ,J.M.(1991). A National Study of Middle
ManagersAssessment of Organizational Communication Quality. The Journal of
Business Communication. Vol.28:4 (Fall) p.249-365.
Harper, Mary Gayle. (Feb,1995). The Relationship Among Nurse Manager
Communication Style,Staff Nurse Communication Satisfaction,and Job
Satisfaction.Dissertation Abstracts,MAI 33/01,p.174.
Hersey, P., & Blanchard, K.(1982). Management of organizational behavior:
Utilizing human resources ( 4th.Edition), Prentice Hall, Englewood Cliff NJ.
Jablin,M.F & Putnam,L.(2001) The new handbook of organizational communication:
Advances in Theory,research and method.eds.Sage Publication Inc. California.
Joseph B.Walter. (Summer 1988). Communication Satisfaction in Bank:An
AuditEvaluation, Journal of Business Communication 25:pp.79-86
Katz ,D., & Kahn,R.L. (1978). The social psychology of organizations (2nd.Ed.) John
Wiley and sons, New York.
Koontz,H & Wiehrich, H (1991) Pengurusan ( karya terjemahan oleh Salmi dan Siti
Nadzrah). Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur.

43

Krone,K.,F.Jablin,and L.Putnam (1987) Communication theory and organizational


communication: Multiples Perspectives.In Handbook of organizational
communication,eds.F.Jablin, L.Krone, and L.Porter,18-40. Newbury Park,CA:Sage
Lee,Y. (1989). A study of the Relationship between Communication and Job
Satisfaction among Faculty at Junior Colleges of Technology in Republic of China,
Dissertation Abstract. DAI-B 43/05 .pp.1023
Lee, J., & Jablin,F.M. (1995). Maintenance communication in superior-subordinate
relationship. Human Communication Research, 22, pp.220-257
Littlejohn, Stephen W. (1983). Theories of Human Communication (2nd.Ed)
Wadsworth Publishing Company, Belmont, California.
Maloney,James A.(1994). The Relationship of Communication Satisfaction and
Multi-Dimensional Job Satisfaction of Public School Administrators.Dissertation
Abstracts,DAI-A 54/07,p.2412,Jan.
McLeod, JR.(1995). Management Information Systems.Prentice Hall International
Inc. New Jersey.
McCroskey, J.C., & Richmond P.R ( 2000) Applying Reciprocity and accomodation
theories to supervisor/subordinate communication. Journal of Business
Communication 28/3 :pp.278-289
Mintzberg,Henry.(1973). The Nature of Managerial Work. Harper &Rows.New York
Mitchell,B. & Larson,S. (1987), Management. International Thompson Business
Press. London
Muchinsky,P.M (1977). Organizational Communication: Relationship to
Organizational Climate and Job Satisfaction. Academy of Management Journal. 20,
pp.592-607
Mohd Nawi, A.R (1994) Asas Statistik ( edisi kedua). Penerbit UPM, Kuala Lumpur
Nicholson, J (1980). Analysis of Communication satisfaction in an Urban School
System. Dissertation Abstract , MAI 35/02 pp.121
OReily Charles A, III and Anderson.John C.(Summer,1980).Trust and The
Communication of Performance Appraisal Information: The Effect of Feedback on
Performance and Job Satisfaction. Human Communication Research.Vol.6:p.290-298.
Penley,E.L.,Alexander, R.E.,Jernigan, E.I & Henwood, I.C (1991) Communication
abilities of Managers: The relationship to performance. Journal of Management.
Vol.17/1,pp.57-76.
Penrose, J.M,Rasberry, W.R & Myers,Jr(1993). Advanced Business Communication.
Wadsworth Publishing Company, California.

44

Pettit,J.D, Goris J.R & Vaught,B.C(Jan.1997) . An examination of Organizational


Communication as a moderator of the Relationship Between Job Performance and
Job Satisfaction, The Journal of Business Communication, Vol.34, Number 1, pp.8198
Pincus,J.A.(1986). Communication Satisfaction, Job satisfaction and Job
Performance. Human Communication research. Vol.12 (spring),395-419.
Pritchard, R.D., & Payne, S.C (2003) Performance management Practices and
Motivation.In Holman,D.,Wall,T.D.,et al (eds) The New Workplace: A Guide to the
human Impacts of modern Working Practices. John Wiley & Sons.Ltd. New York
Rasberry,R.W & Lingsay,L.(1993). Effective Managerial Communication.
Wadsworth, Inc. California
Robbins,P.R, (1996). Organizational Behavior; Concepts, Controvercies and
Applications (7th Ed.) Prentice Hall inernational,Inc. New Jersey.
Roberts,K.H & OReilly,C.A (1974). Measuring Organizational Communication.
Journal of Applied Psychology, 59 pp.321-326
Rogers,E.M & Agarwala-Roger,R.(1976). Communication in Organizations. The Free
Press, New York.
Roscoe, John.T (1975) .Fundamental Research Statistics fot the Behavioral Sciences.
Holt, Rinehart and Winston,Inc. Montreal
Rosenbalt, B.S.,Cheatham,T.R & Watt,T.J (1993) Communication in Business.2nd Ed.
Prentice Hall.New Jersey
R.Wayne & Don.F.Faules ( 1994) Organizational Communication. 3rd.Edition.
Prentice Hall.New Jersey
Schacht, Steven P.(1995) Social statistics: a user-friendly approach. A Simon &
Schuster Company, Needham Heights.
Shockley-Zalabak,Pamela (2002) Fundamentals of Organizational Communication:
knowledge, sensitivity, skills,values. Allyn &Bacon.Boston
Shockley-Zalabak, Ellis,Cesaria (2000) Measuring Organizational trust. San
Francisco. International Association of Business Communication
Timm,P.R & Stead, J.A (1996). Communication Skills for Business and Proffession.
Prentice Hall, New Jersey

45

Varona, F.Communication Satisfaction and Organizational Commitment: A Study in


Three Guatemalan Organizations.The Journal of Business Communication, Vol.33,
Number2, April 1996, pp.111-140
Wheeless,V.,Wheeless,L & Howard.R (1983). An Analysis of the Contribution of
Participative Decision Making and Communication with Supervisor as Predictors
of Job Satisfaction. Research in Higher Education, vol.18, pp.145-160