Вы находитесь на странице: 1из 5

Porodica i porodino pravo:

Osnovna drutvena elija.


jedna od najznaajnijih drutvenih grupa.
Koje

znaenje ima porodica:


filozofsko znaenje porodice
socioloko znaenje porodice
psiholoko znaenje porodice
vaspitno znaenje porodice
ekonomsko znaenje porodice

Tendencije u nauci porodinog prava i politici o porodici:


stvaranje malih porodica
iskljiuju se obiljeja oca porodice (patrijarhalna obiljeja)
poveava se broj vanbranih zajednica
tendencija ravnopravnosti spolova
stavlja se interes djece na prvo mjesto
potpuno se izjednaavaju brana i vanbrana djeca
pravno se ureuje odnos dravne zatite porodice i djece
u ustavima i zakonima se predviaju prava i dunosti drave u odnosu na
porodicu
demokratizacija porodice i demokratizacija sklapanja i razvoda braka
Pojam porodinog prava.
Porodino pravo moemo definisati kao skup pravnih normi koje reguliu
porodine odnose i porodicu kao cjelinu.
Porodino pravo kao posebna nauna disciplina:
prouava porodino-pravne odnose;
prouavanjem i sistematizacijom pravnih normi;
objanjava pravne norme koje reguliu porodino-pravne odnose .
Naune discipline kojima se koristi porodino pravo:
sociologija, sociologija porodice
psihologija
medicina
etika
Aspekti iz kojih se moe prouavati nauka porodinog prava:
izuavanje vaeeg porodinog prava
izuavanje porodinog prava u njegovom historijskom razvitku
izuavanjem poroding prava uporednim i komparativnom pregledom
izuavanje sva tri aspekta zajedno
Predmet porodinog pava.
Porodino pravni odnosi i porodica kao cjelina.
Grane prava koje tite i reguliu odreene porodine odnose:
krivino pravo
radno pravo
socijalno pravo
graansko pravo

Mjere pomoi i zatite porodice:


mjere socijalne zatite
mjere ekonomskog karaktera
mjera stambene pomoi i zatite
mjere zdravstvene zatite
mjere komunalne pomoi i zatite
Socijalne funkcije porodinog prava:
odgoj djece
odgovornost za preuzete porodino-pravne obaveze
solidarnost meu lanovima porodice
porodina i drutvena zatita pojedinca nesposobnog za samostalan ivot
ravnopravnost mukaraca i ena
Osnovna obiljeja porodinog prava:
porodino pravo prije svega normira line odnose a potom i imovinske
odnose u porodici
pretean ili veinski dio normi porodinog prava je imperativnog karaktera
(ius cogens)
manji dio normi je dispozitivne prirode
odreeni broj normi je bez sankcije (neke norme imaju karakter preporuke)
u nekim porodinim normama postoje tzv. indirektne sankcije
Pravni postupci u primjeni kod rjeavanja prava i dunosti iz porodinopravnih odnosa:
parnini postupak
vanparnini postupak
upravni postupak
izvrni postupak
Vanpravni postupci ili metodi u primjeni:
preporuke
savjetovanja
pomoi
Izvori porodinog prava:
ustavi
meunarodni ugovori
zakoni
podzakonski akti
sudska praksa
obiaji
Osnovna naela porodinog prava koja sadri Dejtonski ustav:
zatita porodice
zatita djece
sloboda sklapanja braka
nediskriminacija
pravo na potivanje privatnog i porodinog ivota
Najvaniji meunarodni ugovori iz porodinog prava:

Evropska konvencija za zatitu ljudskih prava i osnovnih sloboda i njeni


Protokoli
Konvencija o dravljanstvu udatih ena iz 1957. godine
Meunarodni pakt o graanskim i politikim pravima iz 1966. godine
Konvencija o ukidanju svih oblika diskriminacije ena
Konvencija o pravim djeteta
Meunarodna konvencija o zatiti prava svih radnika migranata i njihovih
porodica
Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima
Evropska socijalna povelja
Konvencija o ostvarivanju alimentacionih zahtjeva u inostranstvu
Konvencija o graansko-pravnim aspektima otmice djece
Opta naela Konvencije o pravu djeteta:
pravo na nediskriminaciju
najbolji interes djeteta
pravo na ivot
uvaavanje miljenja djeteta
Graanska prava i slobode:
pravo na ime i dravljanstvo
ouvanje identiteta
pristup odgovarajuim informacijama
sloboda miljenja, savjesti i vjeroispovijesti
pravo na privatnost
pravo djeteta na zatitu od muenja i nezakonitog ili proizvoljnog liavanja
slobode
Prava koja spadaju u grupu prava porodino okruenje alternativna
briga o djeci:
smjernice od roditelja
odgovornost roditelja
odvajanje od roditelja
zabrana nezakonitog odvajanja i izdravanja djeteta
prava djeteta lienog porodinog okruenja
pravo na usvojenje
zatita djece od zlostavljanja i zanemarivanja
povremena provjera smjetaja
Prava iz grupe prava osnovno zdravlje i socijalna zatita:
pravo na zdravlje i zdravstvene uslige
pravo na socijalnu zatitu
pravo na ivotni standard
prava djeteta sa smetnjama u razvoju
Prava koja spadaju u grupu prava odgoj i obrazovanje:
pravo na obrazovanje
obrazovanje bez diskriminacije
ciljevi obrazovanja
pravo na odmor, rekreaciju i kulturne aktivnosti
Posebne mjere zatite djece:

zatita djece izbjeglica


zatita djece u oruanom sukobu
zatita djece od eksploatacije
zatita djece u sistemu maloljetnikog pravosua
pravo na zatitu od zloupotrebe narkotika i psihotropnih supstanci
pravo na zatitu od seksualnog iskoritavanja
pravo djece na zatitu od otmice i trgovine
zatita djece pripadnika manjinskih grupa
Osnovni izvor porodinog prava je Porodini zakon FBiH u
Federaciji BiH, a u Republici Srpskoj Porodini zakon RS.

Zakoni kao dopunski izvori porodinog prava:


Zakon o matinim knjigama
Zakon o linom imenu
Zakon o dravljanstvu
Zakon o nasljeivanju
Zakon o socijalnoj zatiti
Zakon o smjetaju u drugu porodicu
Zakon o djeijoj zatiti
Zakon o parninom postupku
Zakon o vanparninom postupku
Zakon o upravnom postupku
Zakon o izvrnom postupku
Zakon o zabrani zlostavljanja u porodici
Osnovni pravni akti kao izvori porodinog prava:
uputstva (o voenju matinih knjiga, o voenju evidencije o usvojenju
djece)
pravilnici (o obrascima, o registrima, o izvodima, o injenicama iz matinih
knjiga)
Ostali izvori porodinog prava:
sudska praksa (u teoriji porodinog prava miljenja su podijeljenja da li
sudska praksa spada u izvore porodinog prava), u upotrebi su odreeni
standardi kao to su npr:
opravdan razlog
vani razlozi
postojanje krivice
pravinost
oita nepravda
zloupotreba
grubo zanemarivanje
obiaji (samo ako se zakon poziva na njega)
Osnovna naela porodinog prava su:
pravo na brak,
naelo ravnopravnosti branih partnera,
naelo potivanja privatnog i porodinog ivota.