Вы находитесь на странице: 1из 109

, Royallib.

ru


!



I
()
, 15 1739 .
!
, ;
, - . , ,
.
, .
, ; , ,
, ,
. ,
: , .
, , , , .
, -
, ,
, . ,
, , ,
, - ,
, , ? ,
- , ,
; , , ;
,
.
- 1 . ,
; ,
; , ,
. .

II
( . , )
20 1739 .
!
; ,
.
1 (16681747)
;
.

,
: .
; ,
,
, .
,
, - . ,
( , )
, , , ,
, ,
! ,
. , 2
, , ,
, , , ,
. : Curio ad focum sedenti magnum auri pondus
Samnites cum attulissent, repudiati ab eo sant. Non enim aurum habere praeclarum sibi videri, sed
iis, qui haberent aurum imperare 3. ,
,
, , , ,
. 4 : Fabricius 5 ad focum coenat illas ipsas
radices, quas, in agro repurgando, triumphalis senex vulsit 6.
7 ,
, , ,
. ,
, , ,
, , , , .
8 : Eximiae formae virginem accersitis parentibus et
sponso, inviolatam tradidit, et juvenis, et coelebs, et victor 9.
, , ,
2 (. . 272 . . .)
. ; .
3 , , , , ,
, , (.).
4 , - (. 54 . . . 39 . . .), .
.
5 (III . . .) .
.
6 , , ,
(.).
7 (. 237 . 183 . . .) .
. .
( ), (202 . . .).
8 (I .) , .
9 , ,
, (.).

, 10, : Venisse Diis simillimum juvenem, vincentem


omnia, turn armis, turn benignitate, ac beneficiis 11. ,
; , ,
, . .

III
( . )

!
, - ,
. , ,
.
, , ,
, , ,
. , , ;
, , ,
. , :
. ;
, , , .
,
. , : - ,
. , :
Colas est mort de maladie,
Tu veux que jen pleure le sort;
Que diable veux-tu que jen die?
Colas vivait, Colas est mort. 12
, ,
,
, , .
13: ,
, ; , ,
. .

IV
( . )
10 (59 . . . 17 . . .) . .
11 , , ,
(.).

12
,
, .
?
. ().

13 (16611741) . 17301738 .


!
, , ,
, .
, , ,
, , ,
. , -
(, , ,
), - , ,
, . - 14 :
.
, , ,
, ,
. ( )
: Equidem beatos puto, quibus Deorum munere datum est, aut facere
scribenda, aut legenda scribere; beatissimos vero quibus utrumque 15.
, ,
, - ,
, .
, , , ,
, , .
,
, , ,
Lexicon Technicum, . .

V
()

!
, ,
, , ; ,
, . ,
, ,
, ,
. , ,
14 (16881744) , .
( , , XVIII .),
(, dunce , ,
), - .
, , ,
. :
, , , , ,
. , ,
.
, : , 11, 1, 413 (17331738);
, , , ,
(Miscellanea) 1709 .
15 , ,
, , ; ,
(.).

, ,
, . ,
, ,
, .
, ,
. ,
, , ;
, ,
, . ,
- ,
, , ,
, ,
, .
, , , ,
. , ,
, ,
. , ,
;
.
, :
, ,
, , .
,
, , ,
, , .
,
; , , . .

VI
( )

!
- , .
, -
, , . , ,
, ,
, ,
.
, , , ,
; , ,
. , -: ,
, , ,
,
. ;
,
,
. ,
. , ,
,
, , , ,
, , -, : ,

, . , , , -
, .
, ,
, , , -
, - , ,
, . ,
,
,
, , . ,
. ,
, ,
, .
,
,
. , ,
, , ,
. , , :
, ,
?
, , ?
mauvaise honte 16
: , ,
, , , , -

, .
, ,
, .
, ,
(, , ),
,

. , ,
, , , ,
, ,
. .

VII
( . )
, 25 . . 1741 .
!
:
,
;
, .
,
,
.
, , ,
, .
16 ().

,
,
, , , ,
, ,
. ,
, ,
, - ,
, .
, ,
.
, .
: ,
, , , ,
. , ,
, , ,
, , , .
, :
. ,
, , , , .
, ,
; ; , ,
, ; ,
, . ,
, ,
. ,
: , ,
, , -
; -
, . ,
, , .
,
. ,
. ,
: , , ,
, .
, ,
, , .
, -.
, , ,
, , ,
.
, ; ,
, ,
, .
, ,
, , ,
, ,
. , , ,
, :
, ,
.

; ;
, , , .
, ,
: , , ,
,
.
, . , ,
, , ,
, , ,
. ;
; .
! , ,
, .

VIII
( . ,
)
, 6 1741 .
!
, ,
- , ,
. Laudari a laudato viro 17 .
,
. , ,
, , .
, ,
, , ;
, , :
Non sibi, sed toti genilum se credere mundo 18.

, 19 20. ,
, , . ,
,
- , ,
. ,
, , , . ,
, - ?
, ? 17 , (.).
18 , , (.).
19 (3965) .
4947 . . ., -
.
20 (234149 . . .) .
. , .
.
.

-, :
, .

, - ,
- .
. , , , .
, ,
. , , .
, , ,
. ,
, ,
. , , , -
, , ,
. , , ,
, , - ,
. ,
: , , ,
;
, ; ,
, , .
, .
, .
, .
,
, - ,
, , , ,
, .

IX
( . )
, 28 1742 .
!
, , ,
. , , , ,
, . , ,
, ,
, ,
- ;
, . , ,
, , ,
, ,
. , ,
,
- . ,
. , , ,
, . ,
,
, , .
; , , ,

, , , , ,
, .
, ,
.
; .
, :
,
-,
, , , ,
, , ,
, . ,
? -,
, , ; -, ,
,
; , ,
,
.
; ,
, . ,
, ,
.

X
( . )

!

, ,
, ; , .
, , ,
, , ,
, , ,
. -
, , ,
.
, , ,
, .
, 21
, , , ,
, .
, , ,
, . ,
, ,
, . , ,
, ,
,
21 , ,
; , , , ,
, , ,
.

, , , ,
; , , ,
, , .
, , ,
, . ,
, ,
, , .
,
, :
,
, .
- , ;
, . .

XI
( . )
, 19 1745 .
!
, ,
. ,
. ;
, ,
. ,
, ,
, , , .
, ,
, , ,
. , , ,
. , ,
. ,
;
, .
, , :
, ;
, ,
,
. ,
, -
. 22 , , ,
. ,
.

XII
( . ,
)
, 4 . . 1746 .
22 , ( )
, .
.

!
, ,
, . , , ,
, , ,
, , ,
,
. , , ,
, , -
, ,
. , , , ,
, , , , , ,
,
; , , , . ,
- , ,
, . ,
, , ,
.
, .
,
, ,
, ,
, , .
, , ,
, ,
. . .
,
, - ,
,
, ,
? ,
- , ?
, ,

, .

(
), , , ,
- , .
, ,
.
, , .
,
, .
? , , ,
,
; , ,
. , ,
- ,
. , ,
: Haec studia
adolescentiam alunt, , senectutem oblectant, secundas res ornant, adversis

perfugium ac solatium praebent; delectant domi, non impediunt foris; pernoctant nobiscum,
peregrinantur, rusticantur 23.
, , ,
; ,
, , ,
, ,
, , ,
.
,
, ;
, , , ,
, , .
: , ,
, , ,
.
; 24,
, , .
: , , ,
.
, , ,
, , :
, , . ,
:
, .
, . ,
, ,
.
, .
, , ,
, , , . ,
, , ,
,
. ,
. , .
, .
- ,
- , .
,
, -
. - , 25 ,
23 , , ,
, , , ,
(.).
24 (17091773) . ,
; ;
.
25 - .
, 1, 174:
Search then the ruling passion; there alone
The wild are constant, and the cunning known.

, .
, , , ,
, .
, , ,
. ,
. !
: ,
.

XIII
( . )
, 9 . . 1746 .
!
26,
, 27, ,
,
;
, ,
. ,
, , ,
, ,
-
. , , ,
, ,
: , ; ,
, ,
, , .
A propos 28, ; - .
, , -
: , ,
; ,
, , .
, , ,
, ,
, , , ,
,
.
; , ,
, , nil actum reputans, si quidsuperesset agendum 29. , -,

( ;
.)
26 .
27 .
28 ().
29 , , - (.).

vivida vis animi 30,


, , . ,
, , - ,
; , , , -
, . Nullum numen abest, si sit prudentia 31,
, , ,
, ,
, , .
; ,
, , , , ,
. ,
, , . , , ,
.
; , ,
. ,
, , , ,
,
. ,
, , . ,
, ; ,
, .
,
- ,
,
. , , - ,
, , .
,
.
, , , ,
, ,
. ; ,
: , -
, ,
. , ,
, , ,
, , .
, , ,
- , , , ,
. ; ,
, .
, , , . , ,
,
, - , ,
-
. , - 32 , , -
30 (.).
31 ( ), (.).
32 (16321704) , .
.
(1690), (16901692), ,

,
, . ,
, ,
,
, ,
, - .
, ,
, ; ,
- ,
.
, .
, . ,
, , ,
, , ,
, .

.
, ( )
: - , , ,
, (,
, ), ,
,
, .
, , , ,
, , , ; ,
, , , - .
,
,
.
, , ,
, ,
- .
: , ,
. , , ,
. .

XIV
(. )
, 27 . . 1747 .
!
, .
, , ,
, , -
. , ,
. , ,
, , - ,
. , , , ,
, (1693).
, .

. , ,
, .
;
,
, ,
, .
- , ,
. ,
, ,
,
. , , ,
: ,
, , ,
.
. , , ,
, . ,
, , ,
,
.
, ,
, ,
, , .
, ,
: , ,
.
:
. ,
: ,
, , , ,
, .
,
, , .
, ,
.
;
, ,
,
, . , ,
, : , ,
, .
,
,
, - . ,
.
,
,
. ,
. ,
, ,
.
,
; , , ,

, - , ,
, , .
,
, , ,
? , , ,
, ? ,
, , , ,
, ,
. -
, ,
, , , - ,
.
( ),
, ; , ,
, .
, ,
, . .

XV
( )
, 14 . . 1747 .
!
, ,
, , - ,
- .
,
. - ,
, , . ,
, ,
.
, ,
, , . ,
. . ,
, ,
, .
, ,
, . ,
, ,
, , .
- , ,
,
. , ,
, , , . ,
, - ,
, .

XVI
( . )
, 30 . . 1747 .

!
, , - .
,
. , - .
- ,
, 33

. De jure belli et pacis 34 35,
36 Jus publicum Imperil 37, ,
, . ,
, , ,
. ,
,
, , , .
, , , ,
38 , nihil non laudandum aut dixit aut fecit,
aut sensit 39.
, , ,
, . ,
; , .
,
40, ,
.
, ,
, ,
,
, .
, : ,
,
; ,
, . ,
33 (16891762) .
(1726).
34 (.).
35 , (15831645) , , .
(1625), ,
.
36 (. 483565) I, 527 565 .
, , . ,
. (593)
.
37 (.).
38 (. 19 . . . . 31 .) .
, , .
39 , , (.).
40 (17091759) , ;
.

? ,
.
, , ,
, .
? , ,
-,
? ;
. 41 ,
. ,
, .
,
. -
, . ,
, .
, .

XVII
( . .
)
, 21 . . 1747 .
!
8 . . ,
42, ,
. ,
, , , ,
, .
, , : -
, . ,
, ,
. , ,
, , , ,
. , ,
. ,
,
.
, , ,
. ,
, . , , , ,
,
. ,
, , , - ,
, , ,
( , , ),
41 (15611626), ,
.
(15971625), (1620),
(1628).
42 .
, ,
.

, , , ,
, .
, , -
, ,
, , , , ,
,
, . ,
, ,
. , , - , ,
,
. , , ,
, ,
, , , ,
.
, , ,
, ;
, ,
, .
, .
:
, , , ;
, ;
bonnes fortunes 43, - ;
, .
,
. , :
, , , .
, ,
,
. , ,
. , , , .
, , : , , ,
, , ,
. , , ,
,
, , - ,
. .

XVIII
( . )
, 9 . . 1747 .
!

,
. - , ,

, , .
, . ,
43 ().

; , .
,
.
, .
, , , :
- , , , .
,
. , !

.
. ;
, ,
. , , .
, - :
, ,
, ,
. ,
:
, .

. : , ,
, . , ,
, -
- . ,
.
; ,
, -
. ,
.
, . - , ,
, . ,
. ;
, ,
, .
. ,
, . ,
, , , ,
, . , ,
, , .
, .
: beau monde 44 ,

; , -
.
, , - 45 - ,
44 ().
45 (16721719) .
(16721729) (Spectator), (Tutor), (Tattler),
. ,
. 1706 .
-; 1708 . .

, . ,
, ,
:
,
. ,
, .
, .
, , ,
. , , ; ,
, . ,
.
, .
, ,
. ,
. , ,
, , ,
.

XIX
( . )
, 16 . . 1747 .
!
,
. ,
, .
, , ,
, . ,
, , .
, , ,
, ,
, . ,
, , ; ,
, ,
;
. , - ,
, . -
, ,
, , , , ,
.

- ;
, . ,
, .
, ,
, ,
. ,
.
,
, , ,
; ,

:
, , -
.
, ,
,
.
, bons mots 46, ,
, , .
- , , ,
, ,
, . ,
-,
, , ,
, , , , -
.
, :
.
, , ,
,
, , .
,
, ,
, , ,
, . ,
, ,
. , , ,
- ,
, , , ,
.
, ,
,
, . ,
.
.
, . , ,
,
, . ,
, ,
. , ,
. , , ,
, - , je ne sais quoi 47,
, . ,
, .
, , , ,
: , ,
. , ,
, , .
46 ().
47 ().

,
. , , ; ,
.
, ,
, , . , ,
, ,
.
, , , ( )
.
,
,
.
, . , ,
, , ,
, - -
, , , -
- , , , ,
- - ,
, , .
,
, ,
, .
- , ,
. , .
,
,
. .

XX
( )
, 11 . . 1747 .
!
, , ,
.
, . ,
, - ,

.
. , ,
, ,
, . ,
: ,
, . ,
, , : -
.
. -
, ,
, , : .
, , ,
, ,
. , ,

, , , , ,
.
, . , ,
, , ; ,
,
. . ,
, , ,
, .
, .
, ,
, . ,
: , ,
, , ,
, , .
, ,
,
:
. - ,
, ,
48: ,
. , ,
, , ,
, .
, , , ,
, , , ,
. ,
,
, -.
49, 50 (
) ,
. .

XXI
( .
)
2 . . 1748 .
!
, , :
, ,
. , , ,
. ,
48 ; (cloaca maxima).
49 (16471708) , ,

. (16971702)
.
50 (16431680) . (1674),
.

,
.
commensaux 51, ,
, , , ( ) le
ton de la bonne compagnie et les graces 52, , ,
,
, .
,
.
, ,
, ,
- . , - ,
, - , ,
, , ,
. , , ,
, ,
. ;

, .
, ,
, . ,
.
, ,
: , ,
, , .
, , , ,
:
.
() ,
, .

XXII
( . ,
.
)
, 16 . . 1748 .
!
, ;
, , , .
, , , ,
, .
, ,
, , .
, , . ,
, , ,
,
51 ().
52 ().

. , ,
, , ,
, .
, ,
.
,
. , ,
, , , .
, ,
, , . , ,
, - . ,
, : ,
, ,
, .
, . ,
-
, .
, , ,
, , , , ,
.
, , ,
-. rfondissez. .
, , . ,
. , ,
.
- , .
, .
, ; , ,
, ,
,
. , , : , ,
, , , -
.
,
, ;
. , , .
, , ,
, , , ,
, ,
. ,
, .
, , .
.
, ,
, . , , ,
, , . ,
, , ,

, ,
.

; ,
: , .
, ,
.
. ,
, , , .
, , , ,
. , ,
, . , ,
,
. , .
,

XXIII
( . )
, 22 . . 1748 .
!
- ; , , .
, ,
, . . , , -,
, ,
, .
, -
, .
, ,
. , , ,
, . - ,
.
-
, , -
:
, , ,
, . ,

, , , ,
.
, , ,
, . , ,
, , ,
, .
, , , ,
. - , ,
, , , ,
, .
, , , ,
, ,
- , ,
. - ;
;

,
. ,
, , ,
. ,
; , ,
- 53,
.
,
, , ,
. , -,
, -,
- ,
,
, .

; .
, , ,
, .
, , ,
, .
, , , ,
. , -
,
, ,
. , ,
,
54 , ,
, - 55. ,
, , .
: ,
. , ,
,
, ,
, ,
. , ,
, .
; ,
- .
, .
, , , , ,
, .
53 , ;
, , ( 1594
1680 .).
54 , XI .
XVI . ; XVI .
.
55 - ,
,
. .

,
. , ,
. , ,
; 56 ,
, . ? ,
, .
, ( )
; ,
,
. ,
, , ,
, , ,
, .

XXIV
( . .
)
, 9 . . 1748 .
!
,
, . ,
, ,
57 , . ;
, .
, , ,
, ,
. 58 , lesprit est souvent la dupe du
coeur 59. souvent 60 : presque toujours 61, , ,
.
, . :
, ,
. ,
, , ,
: -
, ,
, , . .
56 ,
.
57 graces, graces,
, .
58 , (16131680) -.
, (1665) .
59 ().
60 ().
61 ().

, ,
, .
, ,
, ,
- , ,
. ., ,
, , ,
. , ,
,
. ,
, . ,
, , , je ne sais
quoi, . , ,
, ,

je ne sais quoi, , .
, , ,
, , .
, :
, , ,
.

- ; . -,
.
;
.
, - ;
, .
, ,
, , , ,
. ,
. , ,
, ,
. , ;
, , , ,
, , 62. ,
mauvaise honte 63,
, . , , -
, , ;
, , .
, , ,
mauvaise honte. ,
62 ,
, ,
. ,
, , (1694).
(17001784) , .
( .
). , , , -
( , ). - , (16571757)
, (Suzanne Necker, Nouveaux melanges).
63 ().

, , ,
,
, .
, , , ,
, .

,
, ,
. , -
, ,
. ,
. , , ,
manieres prevenantes 64, , , -
, ,
. - ,
, ,
, , , . ,
,
.
, .
.
, , , hoc genus omne 65,
. .

XXV
( . )
, 1 . . 1748 .
!
, -
; , -
, - ,
. ,
, , . ,
, , ,
, , ,
- . , ,
,
, , ,
. , -
- .
, , ,
, . ,
.
, , ,
, , , ,
. - ,
, , , ,
64 ().
65 (.).

, . , , ,
,
, .
,
. , ,
66, , ,
, .
, ,
; ,
- : .
.
,
, , ,
, ,
, , :
, , , , ,
. , ,
, . ,
.
, ,
, - ,
, , ,
, , . .

XXVI
( . )
, 17 . . 1748 .
!
16 . . , ,
, .
, -, ,
. , ,
. , ,
: ,
, , , , , les honnetes gens 67
; ,
, ,
,
. ,
,
.
66 , ,
, , . , , , :
, , (20
1751).
(16891755): , [] ;
(, ).
67 ().

, ,
, , , , ,
. ,
, ,
, ;
, , , .
,
. ,
; ,
, , , . ,
, , , ,
, , , ,
. ,
.
, !

XXVII
( )
, 21 . . 1748 .
!
, ,
, , ,
, . , ,
, , ,
, , , , ,
. !
, -
, !
? ,
68, , .
, ,
vastus, . . .
, ,
.
, , , .
: - ,
. ,
. , ,
, , ,
; ,
, -
, , , .
, ,
, , - , ,
:
.
, ;
, , . ,
68 (3596) .
12 .

, .
, , ? ,
, , ,
? ,
, . 69
, , , ,
, . ,
, ,
, .
,
, . ,
, , , ,
. - ;
, ,
.
, . - , - ,
, ,
. ,
,
, ,
. , ,
, . ,
, , , ,
, . ,
.

, .
,
. , ,
, . ,
, , : ,
; ,
, .
,
. , , - ***
, , , ; ,
,
, . , - ,
, , , ,
, , ,
.
, , ,
. , ,
, , .
, . -,
, ,
.
, , ,
, -
69 (I . . .) , .
.

. ,
, lair dun honnete homme 70,
.
, , ,
, ,
, .
, , , , -
, , :
. , ,
, , , .
, , ,
,
, . .

XXVIII
( .
)
, 26 . . 1748 .
!
: , , ,
. , ,
. ,
( , -
- ) ;
, , ,
, - ,
. ,
,
. , ,
, , , .
-
, ,
, , .
, , ,
,
, . ,
, contra audentior ito 71 ,
.
, ; ,
, .
, :
, ,
. , ,
, ,
70 ().
71 , (.). , , VI, 95.

, 72
Les preecieuses ridicules 73 , , une demie lune 74,
: Ma foi, cetait bein une lune toute entiere 75. ,
,
. , ,
, , , , ;
.
, , , ,
;
.
, ;
, ,
, .
- , , , . .
, , .
, ,
, . .
; ,
, , : , ,
. , , : ,
? ,
, , ? ,
.
, ,
. ,
- , a la porte 76 . ,
, , , -: ,
, , , ,
- ,
. ,
.
,
, -
.
, ,
- ,
. ,
, : ,
. ,
72 .
, .
: , , , ?
: ! !
( , . XII).
73 ().
74 , ().
75 , ().
76 ().

, , , , ,
. ,
, , , :
, , ,
,
, .
, ,
. , ,
.
. .

XXIX
( . )
, 5 . . 1748 .
!
- ,
, , , ,
. ,
, .
, ,
, , :
, ,
. , - : .
, , , ,
. , , ,
- .
,
.
, ,
- , -
.
. ,
, , , , , . , , ,
, ,
, , .
, :
, .
,
, . ,
, .
, ;
.
.
, ,
, , ,
.
, ;

, . ,
,
,
, , ,
. (
),
, .
:
.
, ,
, .
, ,
, , -:
, , ,
, - ,
.
, . ,
, ,
, ,
.
,
, ,
, ,
. arcana 77;
,
, . , , ;
;
, ,
.
-
. ,
, , ,
, ,
.
, , -
, ,
,
, ,
. (,
, ), ,
, , ,
, , ,
. , ,
, .
:
,
, , ,
. ,
, , , ,
77 (.).

: , , . ,
, ,
, .
, , ,
,
, . , ,
, , , ,
(, , ) .
, , ,
, 78. , ,
, ,
, . ,
: , ,
,
. ,
, ,
. , , , :
, .
, , ,
,
. ,
, ,
. ,
, , ,
,
, , . ,
,
, .
, , ,
, , ;
, ,
, .
, , , , - :
, , .
, .
,
; ,
. , :
, , , , .
- , , .
, . .

XXX
( ,
. .
)
, 27 . . 1748 .
!
78 , ,
() , .

- .
, , . : Quum
vero hostis sit lenta, citave morte omnia dira nobis minitans quocunque bellantibus negotium est,
parum sane interfuerit quo modo eum obruere et interficere satagamus si ferociam exuere
cunctetur. Ergo veneno quoquenti fas est 79 , ,
. ,
, , ,
, -: , , ,
,
. ,
( ),
, , , ,
. si ferociam exuere cunctetur 80, ,
, ? , , ,
. ,
ferociam exuere 81. , , ,
,
,
,
.
, ,
,
. ,
, , ,
. , ,
, ,
- , ,
. ,
( , ,
, 82) , ,
. , ,
, , ,
,
, , , .

,
, , , ,
79 , ,
, ,
, .
(.).
80 (. . ) (.).
81 (.).
82 -- (15891669) .
, . ,
. ,
. ( )
, , .
escobarderie, ,
, .

, , ;
.
, , , ,
, ,
,
, , , ,
,
. ,
Quidlibet ex quolibet, ,
, ,
, - ,
.
83, , , ,
, ,
: , , ,
, , , ,
, . ., . ,
, , - ,
- , , , ,
, ,
, .
( )
. , .
, ,
, ,

.

XXXI
( . , ,
)
, 19 . . 1748 .
!
, ,
- , .
.
, ,
. ,
, ,
, .
, ,
, , . ,
; , ,
, , .
,
. .
83 (16851753) , .
(1710).

-
.
, ,
, ,
.
, , -
( , ,
), - .
,
. , -
, (, , ,
), , ,
, ,
,
, ,
.
, .
- , ,
, , ,
, .
, ,
- . , , - ,
,
, , ,
, - .
, , , ,
, , ,
, , , , ,
, .
,
, . ,
,
.
- ,
. . ,
, : , ,
, ,
. ,
, ,
. ,
,
, ! , ,
, , , ,
, .
;

, ,
. ,
: , .
,
, .
. ,

. ,
, , , , .
-; ,

, , , .
, , ,
, , .
; , .
, , , , ,
, , , ,
, ,
. , , ,
, ,
, . ,
- , ,
.
, .
, ,
, , ,
. ,
, ,
, .
, , .
, , gauches 84, , ,
, ,
, .
, , , ,
, , ,
.
Parum comis sine te Juventas Mercuriusque. 85

, ,
, . .

XXXII
( . . .
. )
, 18 . . 1748 .
!
, ,
. ,
86,
84 ().
85 (.).
() .
Et parum comis sine te Juventas Mercuriusque (, 1, 30).
86 , , (16251713)
. , IX .

, ;
: Il Studio del Disegno, . ,
, , ,
, . ,
, : Tanto che basti, ,
; Tanto che basti, ,
, : Non mai a bastanza .
, : Senza di noi
ogni fatica e vana, . . .
, , , , -,
, ,
, , . -
, , , ,
, ,
, .
, , ,
,
. , , , -
, ,
, .
, , , ,

.
, - -
, , , ,
, , .
, , , ,
, , ,
, , . ? , ,
, , .
,
, ,
, .
,
, .
, , , ,
.
, , ,
, , . ,
, , , ,
. ,
, .
, , , ,
, .
, ,
, , ,
, - 87:
, , (
87 (1693).

) . ,
,
, , , .
, ,
, , . ,
, , , ,
, .
88 , , ,
, ; , ,
; , ,
, , 89
, les plus delies 90.
, . , ,
, ,
non mai a bastanza. ,
, .
, ,
,
. ,
, , entregent 91,
, ,
, .
, , entregent
, ;
,
, , ,
.
, ( - ), 92
, .
, ,
( ,
),
. ,
.
, : , . ,
, , .
, , ,
, - ,
II93. - :
88 II, (16751730) 1720 1730 .
89 ( 1720 1796 .)
, .
, .
90 ().
91 ().
92 , (16501722)
I.

93 II (16301701) 1685 1699 .

94,
II95, ,
; 96
.
. ,
, . -
, ,
97 ,
,
. (
),
. 98,
,
99 ,
, .
, ,
- .
, , ,
, -
. , ,

, .
,
, , ,
? ,
, ,
, , , ,
, , - .
, ,
, , -

94 , (16411709)
.

95 II (16301685) 1660 1685 .


96 , (16331695) , , .
;
, (trimmers). (1685)
(1687).
, (1688), .
, , ,
.
97 , 1701 . -
, , , ,
.
98 (16411720) . 1689 .
( ).
.
99 .

, les jours de gala 100. ,


, ,
, , . ,
, ,
- ;
, ,
; , , ,
, , , , , , , . ,
, ,
- , , ,
, omnibus
ornatum excellere rebus 101.
, ,
, ,
. , ,
, , , , ,
, ,
, , ,
. , ,
102 , - ,
. , ,
; , , , .

XXXIII
( , . .
. )
, 10 . . 1749 .
!
31 . . ,
, , . , ,
, .

.
, ,
, , ,
, .
, , .
, , .
100 ().
101 , (.).
102 -,
(, II, VI, 9):
si angutus ille
Proximus accidat qui nunc denormat agellum.

(, .)

, .
, , , . .;
, ,
. , ,
, -, ,
; -, , -
; -, ,
, , , , -
, , -
, .
, ,
, .
,
. , ,

. , , ,
. ,
, , ,
. .
; , , , ,
, , ,
. ,
, ,

. , - ,
. , ,
- -
. , (, , . .),
.
, , ,
, , . ,
, , ,
. ,
, , , - ,
. ., minuties 103 ,
, , ,
, ,
. , ;
, , ,
, . ,
- , , -
, ,
, portee 104.

, quos ultra citrave nequit consistere rectum .105
103 ().
104 ().
105 (.).
(, I, I, 106108):
Est modus in rebus, sunt certi denique fines

,
, . , ,
: ,
, .
;
; ,
. -, ,
; ; - ,
,
. , , ,
, , - .

XXXIV
( . .
, )
, 7 . . 1749 .
!
, ,
,
.
( ),
.
, .
, ,
, , ,
. , ,
, mauvaise honte 106,
, , ,
,
, .
, ,
, ,
. , ,
, ,
,
, .
( ,
, -: , , , . .),
,
, . ,
,
, ,
. ,
; 107 ,
Quos ultra citraque nequit consistere verum.

( , , , , .)
106 ().
107 (15441595) .

. , ,
: Cum quo errare malim
quern cum aliis recte sentire 108.
,
, , ;
, , ,
. , ,
, ,
.
,
. ,
, , - ; ,
, ,
, , .
. , - ,
, ,
. ,
, 109 ,
, ,
, .
, ,
, , ;
, , ,
.

, , ,
, 110, ,

, , , .
, , , , ,
.
, , beau monde;
, , .
, , , , ,
, ,
. ,
, , - ,
,
, . ,
, , , ,
, .
; ,
, . -
,
. , , ,
108 , (.).
109 (16311700)
.

, , .

110 .

, . ; ,
,
, , .
, ,
; , , .
,
. , ;
- ; - , , , , ,

; ,
. , ,
. , ,
, ,
111. ,
112,
, , -
,
.
, ,
, .
pour lhonneur du roi 113 ;
, , , pour le bein de la France 114,
, .
, ,
. , , ,
,
, ,
, . ,
, , , ,
, .
.
: , ,
, , , .
, , , . -:
, . . , ,
, .
, ,
, , .
, ,
, ,
. ,
111 (16021644) , .
112 , , ,
, II, ,
, (16881766),
, .
113 ().
114 ().

, ,
?
, .
, ,
, . , ,
: , , .
, - ?
, , ,
, , ,
,
. ,
?
? , -: , , ,
115 116, 117,
XIV118,
,
. -
, X 119 I120,
.
, ,
, - . ,
,
. .

XXXV
( . .
)
, 15 . . 1749 .
!
, , ,

. ,
; , , ,
, .
, ,
, , . -
, , ,
115 - (16361711) , , ,
.
116 (16211695) .
117 (63 . . . 14 . . .) 27 . . . 14 .
. .
118 XIV (16381715) 1643.
1661 ., .
119 (14751521), 1513 1521 .
120 I (14941547) 1515 1547 .

, . ,
, ,
. , , ,
,
, .
, , , :
;
, ,
, .
, .
, , , , ,
, ,
, . ,
, ,
-
.
,
, , mauvaise honte,
- , ,
, , .
, .
,
, . ,
, . ,
, , , , ,
, .
.
, , ,
, .
,
: .
, , ,
, , . ,
; ,
- . ,
, , ,
, ,
, :
, , ,
. ,
: , , :
, ,
. ,
, , ,
. , .
, .
, - .
,
: ,
, , , .
, , , ,

, .
,
, , , ,
, , , ,
; , ,
,
- , .
, ,
, , ,
,
. ,
, , , , .
, .
, , , ,
. ,
, , .
, , ,
, .
, , ,
, , . Une honnete debauche, une
jolie debauche , . ,
, .
,
. Le commerce gallant 121
- , - ,
, - ,
, , ,
,
. ,
, , , ,
.
, , , , , ,
. , ,
, ,
; , ,
. , , .
, ,
, , , ,
, ,
, ,
, . , , , ,
: . ,
, .
, ,
, ,
, . ,
, .
, , ,
;
121 ().

, .
, 122; ,
, , ,
, ; ,
, , , , , ,
. , ,
, ,
, enjouement 123.
, ; ,
.
, ! ,
: ,
.

XXXVI
( . -
)
, 12 . . 1749 .
!
, :
, .
, . ,
, , ,
, . ,
, ,
, ,
,
,
. ,
, .
. , ,
, ,
. ,
,
ruelles 124.
, , , ,
.
- , .
,

- . ,
, ,
- , . ,
, , ,
122 1720 .
. .
123 ().
124 ().

, ,
, , ,
. , , ,
- ,
, .
,
, ,
, , spectacles 125 , ,
,
, .
, , - ,
, , , .
, , , .
, , ,
, , - ,
. :
, , , ,
,
; , , ,
, .
, -
, ,
, .
, , ,
; , ,
; , - - ,
, . , ,
, , ,
.
. , ,
; , - .
?
. , , .
. .
. , .
. , .
. , :
.
. , ,
?
. , .
. ?
. , .
. , ! , ?
. , . .
. ! ,
, - ?
125 ().

. ,
.
. , ? !
, .
. , , - , ,
, .
. ! , .
. , . ,
, , -
, , . ,
, , , , .
. , . ,
, , , ?
. .
. , , , ,
. , ,
. , ,
.
. , , ,
. .
. , ! ,
.
. .
. . ?
, , .
. , :
, .
. ?
, ,
. , - .
. , . ,
. , ,
, ?
. , , ,
, .
. - ?
. , , , ,
, .
. , , , , ,
, .
. , , , -
, .
. , , ,
.
. - , , , .
; ,
, . -. ,
.
. , .
. , , , ,
, , , .

. , , , ,
. .
, ,
, -:
, - , ,
, , , .
, ,
. ,
. , .
, ,
, : ,
, . ,
, , ,
. , ,
, . ,
, , ,
. ,
, , , ,
. , ,
, , .
, dun honnete homme 126.

XXXVII
( )
, 22 . . 1749 .
!
,
, - , ,
, . , ,
, ,
, ,
. ,
, . ,
, , , , ,
, ,
, , ,
, , -:
, .
, ,
, . ,
,
.
, ,
distrait 127, , ,
, , , . .
,
, .
126 ().
127 ().

,
, - , ,
. ;
: , ,
. ,
;
, .
, , , ; ,
, , .
, ;
, , , , , ,
, , ,
, .
, , ? .
( , ,
, ) .
. ,
, , , ,
, . ,
,
, ,
, .
, ,
. , -
, 128, ,
, ,
, , - ,
; , ,
-
, .
,
, ,
,
, -
. ,
, .
, : ,
, ,
, , , ,
, . .
, ,
- , . ! ,
, , , ,
, - , , - 129! , , ,
, . , ,
128 . ,
, , :
(. III, . 2).
129 - - .

; ,
- .
, , . ,
, - ,
.
, .
.
, , ,
, , -, ,
.
,
, , -,
. , ,
question extraordinaire 130, , , ,
. ,
, , .

, , .
, ,
; ,
, .
, , -
, - . ,
, - . , .
, ,
. ,
, , ,
.
, , - , ,
, il leur faut du brillant 131.
,
.
, , ,
.
, , , , ,
.
, ,
, . ,
,
. ,
, .
;
, .
, ,
. ,
, . ,
, , , ,
130 ().
131 ().


;
,
:
.
- , ;
,
, , , ,
, .
.
, omnis homo, lhomme universel 132. ,
, ,

, , tournure 133 , ,
.
, , ,
,
, -
,
.
, , . ,
.

XXXVIII
( . .
)
, 27 . . 1749 .
!
,
, , .
,
. ,
,
.
. ,
, ,
.
, ,
. , ,
, , ;
- , , ; , ,
, ,
, .
, ,
, ; ,
, , . (, ,
) ,
132 (., .).
133 ().

, ,
, .
, -
, - , , -
.
. , ,
, , ,
, - . ,
.

. .
. ,
, -
, ,
. -, , ,
. - ,
. ,
: , , .

- ,
, ,
. ,
, ;

, , , ,
.
,
;
, , ,
. ,
, -
. ,
, . ,
, ; , ,
, ,
: ,
. ; , ,
, .
, ,
. ;
, ,
,
. , ,
. ,
.
Les manieres nobles et aisees, la tournure dun homme de condition, le ton de la bonne
compagnie, les graces, le je ne sais quoi, qui plai 134, ,
, ,
134 , , ,
, - , ().

, , ,
. , , , ,
, . -
, , ,
, , ,
! , !
, - ,
, ,
, .
,
. , ,
; ,
. ,
, .
,
, , , ,
, . ,
.

,
, . , ,
; , 135 :
, . .
, , , , ,
, , .
,
. , , , ,
.

XXXIX
( . )
, 9 1749 .
!
, ,
, , .
, , ,
, .
,
- , ,
, ,
, .
,
, , .
,
, , .
, ;
, .
, . , ,
, . , ,
135 .

,
.
; ,
-
. , ,
,
, , : ,
,
, . , .
, , ,
, ;
, .
?
, , ,
, , ,
,
; -
, ,
.
, , ,
; ,
.
. -
, ,
, , , -
.
, :
, .
, , (
), , De
oratore , ,
. , ,
.
, , ,
, ,
, . ,
, . ,
, , ,
;
, ,
, , .
.
, , ,
. ,
! ,
, . .

XL
( . )
, 12 . . 1749 .
!

136 :
, , .
- 137,
, :
,
, , ,
. , - ,
, , .
, , -
, - .
, , , -,
. ,
, ,
, .
, nodus dignus vindice 138,
, , .
, ,
: , .
, , ,
: , ,
.
, , , ,
. , ,
, ,
, ,
,
, , .
, ,
, ? , .
, ,
, , ?
, , , ,
; ,
. ,
, .
,
, , quil narre bien139 ,
. , ,
. 140,
136 , (16091674) .
XVII . .
. (. 1702 .).
137 (15951643) .
138 (.).
139 ().
140 (Accademia della Crusca), , ,
, . 1582 .
. 1612 . (Vocabolario della Crusca).

,
, . ,
, ?
,
. , ,
141; ,
, ,
. ,
. , ,
. , .
, , .
, ,
.
. , ,
, , ,
,
, .

XLI
(
. )
, 19 . . 1749 .
!
, ,
.
,
. ,
. -
, , ,
.
( ),
, , - ,
. , , ,
, ,
. .
, ,
, ,
, , .
: , ,
, ; ,
? ,
- -, ? .
;
;
. ,
? ,
, . ,
? -
141 , .

. ? ,
( ) ,
, .
? .
- -
, .
, , ;
, ; ,
.
- .
, , :
.
, , , , , ,
, . .
.
, 142, ,
, , , , .
,
. ,
, . ,
, ,
. , , -,
,
. , ,
, . ,

, , ,
,
, , ,
( ), ,
( ).
, .
, , .
, ,
, , ,
; ,
. - ,
, ,
. , ,
, ,
, . ,
,
; .
, ,
.
, .
, , ,
.
142 , (16021661) , ,
1643 . .

, , , ,
.
, ; ,
: , .
143 , , , 144
, , , ,
. , ,
, , , ,
. ,
, , ; ,
, ,
, .
, .
, ,
, .
, , ,
, ,
; ,
,
.
, , , ,
, ,
- . , ,
. ,
, ,
,
.
, ; ,
, , - .
, , ,
, ,
, .
.
, ,
,
.
, , valeant
quantum valere possunt 145, , , , ,
, .
, ,
, .
, , ,
, , ,
,
. ,
143 (I .), ,
.
144 (I .) , . .
145 , (.).

,
.
.
; , , ,
, , . , ,
, .
, , ,
. , ,
, , , - ,
.
, ,
: volto sciolto .

XLII
( . Leniores virtutes)

!
( )
, , , leniores
virtutes 146 . , ,
, ,
.
, ,
. leniores virtutes, ;
, ,
. ,
. , ,
leniores virtutes, , ,
, , . -
(, -, ):
!

, :
, , .
, , ,
, ,
, . XII 147,
, ,
. IV 148,
,
. , , ,
146 (.).
147 XII XII (16821718)
1697 1718 ., , ,
.
148 IV, (15531610) 1589 1610 .

. ,
leniores virtutes
. , , ( ),
, , , ,
,
, - , . ,
, ,
, , ,
, .
, ,
, ;
,
, ,
. ,
: , (
) , .
, , ,
, ,
, ,
, .
,
, , .
, , ,
, ,
, ,
. ,
; ,
. .

XLIII
( .
)
, 8 . . 1750 .
!
,
; ,
; .
- , - : .
, - ,
,
, .
, ,

, ; ,
, , , ,
,

. , , , ,
: , ,
, ,
,

,
, .
, esprits forts 149
, ,
, , ,
, , -
; , ,
.
: , - ,
,
, esprit fort,
, ( )
,
- .
, , ,
. .
, , , , .
, , ,
; ,
; ,
, , :
,
, . .
,
. ,
,
,
, , .
;
, , ,
, , ,
, , .
.
,
. , ,
, . .,
, .
, . ,
, :
,
, . , , -
, ,
,
.

, .
, ,
.
,
, -
149 ().

, . . ,
,
.
. ,
, .
, , , ,
, . , ,
. , -
,
, .
, , , ,
, . .
, , , ?
. , ,
, , , ,
.
; ,
.
,
,
, -
, , .

, , ,
, .
, . , ,
, - ,
;
; , ;
, - , ,
, .
, ,
, , .
; ; ,
, , ; ,
, , , ,
, . -
- ,
. , ,
, , , .
,
.
,
: , ,
, ,
. , , -
, , ,
, .
, ,
; :
,

, .
,
. , , , ;
, , ,
. ,
- : , ,
.
,
, ,
. ,
, 150. , ,
, .
; . ,
, , , ,
, , , ,
- , ,
, .
,
. ,
, . ,
, , - , ; ,
, , ,
, , ,
. , ;
.
, .
.

XLIV
( . )
, 18 . . 1750 .
!
, ,
, , ;
.
. , ,
, - . , ,
, ,
, , , liant 151, ,
,
, :
, , ,
. ?
. , ,
150 (9352 . . .) .
. , . 58 . .
- . ;
, . -,
, .
151 ().

. , ,
, , .
, abord 152 ,
, ,
, abord, ,
; ,
, , , ,
, , ,
, . ,
, , , ,
, .
-,
(, , ), ,
; , , ,
, .
, ,
. , :
, , . ,
, -

; , ,
, :
, ,
; .
.
.
, , ,
. ,
, , ,

. ,
;
, .
, , ,
, -
. ,
. 153 ,
, . , ,
. , -, , . , ,
, , ,
, .
,
, , ,
, , , .
, ,
, , , , ,
. ;
152 ().
153 . , .

, , -
. , , ,
. ,
.
: ,
,
, .
, , ,
. ,
, ,
, , , .
, ,
. , ,
.
, , , ,
. .

XLV
( . . .
)
, 5 . . 1750 .
!
- ;
, , -
.
.
. emeritus 154, .
, , .
- - ,
.
, ,
. , ,
, -
.
; ,
.
, ,
, .
, .
, , :
, , , .
,
, .
;
; ,
.
,
: ,
.
154 , (.).

, ,
, .
, , , ,
,
. . ,
, , ,
; ,
, - , .
,
.
- , ,
- spectacle 155, . ,
, , ,
; , ,
- , ,
. ,
, .
,
. , , ,
, . , , ,
. ,
, , ,
.
, . ?
. Tenez-vous votre coin a table, et dans les bonnes compagnies? Y
brillez vous du cote de la politesse, de lenjouement, du badinage? Etes-vous galant? Filez-vous
le parfait amour? Est-il question de flechir par vos soins et par vos attentions les rigueurs de
quelque fiere princesse? 156
, ,
, ,
.
, , . ,
, .
, .
, ,
. ,
, , .
, .
, ; ,
.
,
.
, , , ,
, , , ,
. , ,
155 ().
156 ?
, , ? ?
? , -
? (.)

. ; ,
. .
, - .

XLVI
( . )
, 5 . . 1750 .
!
,
, . ,
, , .
, ,
, , , .
,
,
! ,
; ;
,
. , ,

. ,
.
(, ), ( )
, .
, , , .
c ,
, .
- ,
.
, . ,
, , ,
, ,
, , .
, ,
, , .
, -
. ,
. .
, ,
, .
, ,
, .

XLVII
( )
, 9 . . 1750 .
!
,
, ,
, , - . ,


, , ,
. ,
, , , ,
, . ,
- . ,
, : - ;
, ,
. , .
, ,
. - , - -
, ,
.
,
, , .

. , . ,
, , ,
, . ,
, , ,
, . ,
,
. 157, ,
, ,
, - .
, coram populo 158,
, 159. ,
, ,
; , .
, ,
, .
,
. , ,
, , ;
;
,
157 (16531713) .
158 (.).
159 , coram populo, ,
. ( , . 185):
Ne pueros coram populo Medea trucidet.
( .)
.
, , ,
, . . , ,
. ,
, , ,
. , .
:
.

; , .
, , , .
, .
, ,
, ,
, .
, , , ,
- .
, - ,
. -
, , , , ,
, .
, . ,
, ,
.
, , ,
. , ,
. ,
- .
, ,
, , .
,
, .
27 . . , ,
.
, , ,
, , , ,
. , , ,
. , , ,
. , ,
, , ,
, . , ,
, , , ,
, .
- , ; , ,
, , ,
- , .
, , .
; ,
, .
, , .
, .
. ; ,
, . -
, . , ,
. , ;
, .
, .
, ,
; ,
.

Narrer, reciter, declamer bien 160 ,


.
. , ,
enjouement 161, ,
, . (
) -
( , ) , ,
,
, enjouement, badinage 162 . ., ,
, .
, . , ,
. , ,
, ,
;
, , , .

XLVIII
( . .
)
, 12 . . 1750 .
!
, , , - ,
, ,
. , , , , ,
, ,
. ,
,
, ,
.
, ,
,
, , ,
; ,
, , .
,
, ,
, , .
friseur 163, ,
. , ,
, , ,
. , ,
; ,
: ,
160 , , ().
161 ().
162 , ().
163 (p.).

; , ,
. , , ,
- ,
, - . ,
, ,
. , ,
, . , , ,
, ; ,
, ,
. , ,
; , ,
, ,
. , , ,
, , .
, , ,
- , , ,
. :
, . ,
,
. . ,
, , , .
,
, .
les manieres nobles 164 ,
. , ;
,
, .
; ,
, : - ,
- , .
, , , , ,
, ; , , -
, ,
, .
, . Les manieres de robe 165,
, , , les manieres bourgeoises 166,
, , , les manieres de campagne 167. , ,
des manieres nobles, et dun
honnete homme 168. Ex pede Herculem 169 ,
, ,
,
164 ().
165 ().
166 ().
167 ().
168 ().
169 () (.).

, , .
minuties 170, ,
; ,
, -, ,
, .
, , , ,
: , , ,
- .
,
, , ,
, , , , ,
, , , , je ne sais quoi, mom
ensemble 171, , .
aimable 172, a , . ,
,
, .
,
, .

, , ,
; , ,
. , ,
, , , .
, .
, , ,
, , ,
. ,
, , , ; ,
, , , ,
.
,
,
. ,
. ,
, .
, , ,
, ,
. ,
, ,
tete a tete 173 . ,
, ,
. Praetor non curat de minimis 174
170 ().
171 ().
172 ().
173 ().
174 (.).

, ; ,
. ,
, ,
.
- 1 . .; ,
; , ; ,
, : ,
. , ,
, .
, les petites chansons languedociennes 175,
, . , ,
, .
, , ,
, , , , . ! .
P. S. , ; , , ,
, .

XLIX
( . )
, 28 1751 .
!
, ;
, - , , ,
, ,
. , , ,
, ; : ,
- ,
, ,
.
, , , , ,
.
, ,
, , ,
, . ,
.
, -
, ,
, ,
. - , (,
) , , ,
, , .
poulet 176,
, - poulailler 177, ,
, - poulet, IV
175 ().
176 , ().
177 ().

billets-doux 178 poulailler, ;


, poulets.
, , ,
; , ,
, ,
, . ,
, , ,
, . , ,
, ;
, .

- , , ,
, .
, , . :
? ,
: , , , .
,
.
, , ,
, ; , ,
, .
. ,
, , , ,
;
, . ,
, ,
, ,
, , -. ,
, ,
, ,
, , -
. :
, , ,
.

L
( )
, 28 . . 1751 .
!
Non amo te, Sabidi, n possum dicere quare,
Hoc tantum possum dicere, non amo te .179

178 ().

179
, , ; ,
, : , (.).

180 ; ,
- , . , ,
, ,
, . ,
: , , ,
, ; , , , ,
, , , - .
aimable 181; , ,
, ,
, . ,
: - , , .
.
:
, , ! ,
, , ,
.
. , , , ,
, . , , ,
- . ,
, .
,
, - ,
. , , ,
; , .
, . ,
, ; , , ,
, ;
, ,
, , , ,
. ? .
, , .
, ,
, .
- - .
, , ,
: ; ,
, , , , .
Suaviter in modo ,
, , , , -
.
, 182 ,
, ,
,
, ;
, , , ,
180 (. 40 . 104) , . .
. .
181 ().
182 (Hervey, 17001768) , 1720 .
. 1821 . ( , ).

, , , ,
. , du bois dont on en fait 183; , ,
, , .
,
. , ,
; , , ,
; , , , mutatis
mutandis 184, , , ,
,
, :
, ,
, .
,
,
- ,
. A propos,
- 185, qui veut
bien se charger du soin de vous eduquer 186? ,
quelle faisait done des poeuds 187? , , , ,
: , . ,
de vos secrets le fidele depositaire 188. ,
. , le fracas du grand monde,
comedies, bals, operas, cour, etc. 189? des petites societes moins bruyantes mais, pas pour
cela moins agreables 190?
etabli 191? , le petit Stanhope? Voyez-vous encore jour a quelque
arrangement honnete? 192 ,
, ?
, , ,
. -
, , ?
183 ().
184 (.).
185 - -
(17071777) .
186 ().
187 ().
188 ().
189 , , , , . . ().
190 , , ().
191 ().
192 ? - ? ().

193 ?
, , .
, 194
- 195,
, ,
, .
astronome malgre moi 196,
.
- ,
, ,
. ,
. ;
; ,
! .
P. S. 27 2 . . ,
. ,
; , , -:
, , ,
fin fin 197 , .
, , ,
, ,
. . , , ,
.
. , ,
.

LI
( )
, 6 . . 1751 .
!
, ,
, , . , ,
,
.
, , ,
, , , ,
;
.
,
, , , . ,
193 , (17001770) .
194 (16851761) , .
195 .
196 ().
197 (.)

, , ,
. ,
, , ,
. , ,
,
, , ,
! .
, , ,
, .
, , , ,
, ,
.

, .
, ,
, . ,
, . ?
,
, ,
,
, .
, le fade doucereux 198,
. , ,
, , , , ,
, , . , , , , , ,
, , , . .
- , ,
, , ,
. ,
cette douceur de moeurs et de manieres 199 ,
, , . !
, : ,
, . ,
, .
, , ,
. ,
- , , ,
, , . , ,
, , - ,
: On dit que jai un certain petit ton trop decide et trap brusque,
lintention pourtant ny est pas; corrigez-moi, je vous en supplie, et chatiez-moi meme
publiquement quand vous me trouverez sur le fait. Ne me passez rien, poussez votre critique jusqua
lexces; un juge aussi eclaire est en droit detre severe, et je vous promets que le coupable tachera
de se corriger 200.
198 ().
199 ().
200 , - ,
; , , ,
, . , ;

LII
( .
, ,
)
, 13 . . 1751 .
!
Les bienseances 201 , .
, , ; ,
(,
), .
,
, ,
, , .
, ,
,
, . , ;
, ; ,
, -
. ,
, , - ,
, , , , ,
, .
, . ., ,
, . , ,
, , , , ,
, , , , ,
. ,
, . ,
, , ,
, . .
, .

, ,
.
, , (
),
, bienseance
. , : , ,
-,
. , ,
. ,
, , , ,
, bienseant 202 , ,
, , , .
, , , ().
201 ().
202 ().

, ; ,
, ,
, , , , .

, ,
, , ,
, , -
, ;
bienseances : ,
, , , , .
-
. ,
;
, .
, , :
, ,
, - .

.
, ;
, , bienseance,
enjouement 203,
, badinage 204

, .
, .
, :

,
badinage zeste meme dun peu de polissonnerie 205.
, ,
, ,
, .
, ,
.
les bienseances,
, - .
, ,
. les bienseances,
jeux de main 206, , .
, , - ,
, ; giuoco di mano, giuoco di
villano 207 , , .
203 ().
204 ().
205 , ().
206 ().
207 (.).


, ,
, , sil mest
permi de le dire, je croirais plutot, si jose mexpliquer 208,
.
.
:

. , ; ,
dun ton brusque 209;
, . ,
le ton brusque. , ,
. : ,
: - , ,
les bienseances. ,
. ,
!
, ,
. ,
, . , ,
. :
; ,
.
,
, ,
, , , ,
. ,
.
, ,
, , .
, ,
. , ,
? , .
, ,
, ,
. mens sana in corpore sano 210
. , ,
, . :
, , ;
,
, , .

LIII
( .
)
208 , , ().
209 ().
210 (.).

, 24 . . 1751 .
!
,
, , ,
, , ,
, , , , , ,
, , .
, , - X.; ,
, ,
. ? , ,
, ,
;
, , , .
, , ,
, -
, , , .
,
, , ,
, , , , ,
, -.
;
: , ;
, ;
, . ,
, ,
, , toga virilis 211
, .
,
,
. ,
,
, , , ,
, . , ,
.
, , ,
,
. ;
, - ,
, , .
, - ,
. , de tresmauvaise grace 212,
,
,
.
, ,
, -; , , ,
, , 211 (.).
212 ().

- ,
. ( , )
, , , , , ,
, .
, ,
, - ,
. , ,
?
, - ? , ,

, ,
. . , , ,
. , ,
:
, - .
, , ;
, .
.
,
. , , ,
, (, ,
, ), ,
, ,
. ,
,
.
,
, . ,
: , , ,
- .
Suaviter in modo 213 . ,
, , -
, ,
; , douceur 214,
, ,
. , : ,
, , ,
, ; ,
. ,
, ,
. .

LIV
( . )
, 15 . . 1751 .
!
213 (.).
214 ().

,
, .
,
,
. ., , ,
,
, , .
, : ,
, , . , ,
, , , ,
. , , ,
. , ,
, , ,
, ,
, .
,
, .
, , , ,
, , - ;
,
. ,
, ,
. ,
, , ,
. , , (
, ),
, , - , ,
. , , ,
, ,
, , ,
, . ,
,
- .
, ,
, ,
,
, ;
, , . , ,
,
, , , . ,
, . , ,
, .
; , 215,
,
, ,
, . ,
, . ,
, ;
215 , XVIII . .

, , ,
; . ,
, .
, . ,
, . , ,
, , , .
, -, , , ,
, .
, ,
, , , .
, ,
. - . - ,

, ,
, , .
,
: .
, ,
. ,
,
.
; ,
. , ,
, , ,
, . , ,
, ,
,
.

LV
( ,
, )
, 5 . . 1752 .
!
, ,
, , .
, ,
, ,
. , ,
, ;
, , ,
, -
, , , .
, ,
, ,
.
.
, ,
. , ,
,
; ,

.
( ,
), -
, , , , ,
.
, , ,
, , .
, , , :
, , .
, , , .
,
.
, , - ,
. :
. ,
, , . , ,
, , ,
- ; , ,
, , , , .
, -
, , ,
, , ,
; , ,
.
, ,
. ,
,
. ,
, , . , -
, : , , ,
: , ,
, ,
, , -
.
, , .
, ,
, ,
.
, - , .
, mollesse 216 , ;
ressources 217 .
, ,
, le bel esprit et le gout 218 ,
.
216 (.).
217 : ().
218 ().

, . , , ,
, -
. , , ,
. -
, .
, ,
- - ,
, , , les savants et les beaux
esprits 219.
, .

LVI
( . ,
)
, 30 . . 1752 .
!
Avoir du monde 220 -, , :
, ;
, , ,
. ,
, . -
-, ,
, , ,
, , , , ,
, , ,
, , ,
. , ,
, ,
, ,
. ,

,
. , qui a du monde 221,
. -
, , ,
, , ,
, .
, , qui ont du monde,
. , ,
.
,
.
, , ,
222, , ,
, .
219 ().
220 () ().
221 ().

, ,
,
. ,
, , ,
. ,
, ,
.
; , .

, il faut du monde 223. ,
, monde 224,
, .
, 225 , ,
. ,
, du monde, ,
rusticus expectat 226 ?
, , ,
, , :
. , du monde,
, ;
, .
, du monde, ,
. - ,
, , ,
. ,
: suaviter in modo, fortiter in re 227,
volto sciolto e pensieri stretti 228. , , ,
, ,
.
; ,
; ,
222 ( ), (15801617) ,
, . ,
. ; .
.
223 ().
224 ().
225 , , .
vivendi recte qui prorogat horam
Rusticus expectat dum defluit amnis.

(, , , ,
.)
, , I, II, , 4243.
226 (.).
227 , (.).
228 (.).

. , .
, , , ,
:
.
, ,
,
. . ,
.
; ,
. ,
, , . ,
, , , .
. .
P. S. ,
, , ,
, , .
,
. , ,
; , , ,
; , ,
ton plus tendre et respectueux souvenir 229, ,
, - ,
.
, si vis flere 230 ,
, , , ,
. , ,
. ,
, ,
, .
.

LVII
(. )
, 11 . . 1752 .
!
: ,
, - ,
, , ,
. ,
- , . ,
229 ().
230 (.).
Si vis me flere, dolendum st
Primum ipsi tibi;

( , , .)
, , , 102.

- - , ,
, , .
, , ,
, - , ,
, .
, , ;
,
, , . ,
,
. ,
, . (
)
, ; ,
, . ,
, , ,
, , ,
. ,
. ,
, , .
, ,
, , .
, , , ,
, :
, , ,
. -
, : , , .
, , ,
, , ,
. - , , ,
, . , ,
.
, , : ,
, . ,
. ,
. , , ,
, .
, , , ,
, , -
. ,
, ,
;
, , , ,
, .
, .
Felix faustumque sit! 231 .

LVIII
( )
231 ! (.)

, 29 1752 .
!
, , , ,
( ) ,
. ; ,
, ,
, . ,
,
, - . ,
, ;
: ,
, . ,
: , ,
, -
.
, ,
. , ,
, , (
), ,
,
, , ,
: ,
, .
, , .
: , ,
. , un
procede honnete et galant 232 ,
, , .
, , , ,
- , , -
.
1744 ,
, , . .
, ,
, . , ,
, , , .
, , ,
, ,
, , , , ,
, , , -
, .

, . , , : Je suis
bien fache, messieurs, de trouver mon ennemi avec vous; je le connais deja assez pour le craindre:
la partie nest pas egale, mais je me fie a vos propres interets centre les talents de mon ennemi; et
au moins si je nai pas eu le premier mot, jaurai le dernier aujourdhui 233. ,
232 ().
233 , , , . ,
. , ,
, ,
, ().

, ,
, , ,
, , ,
, ,
, , .
, procede 234 ,
, - ,
.
, procedes:
, .
, , ,
,
, , .
, ; ,
,
. , .

, agrement 235
.
- -
,
. , ,
, ,
. -, procede rieurs 236
, ; -, , , ,
. : ,
.
, : ,
, , . ,
, -
, , ,
.
. ,
,
, ;
, , ,
, , .
,
.
: ; ,
-
-
, .
( )
. , ,
, , , .
234 (.)
235 : ().
236 ().

,
, . ,
, .
,
, . , ,
, , , ,
, . , ,
, .
, , ,
, . .

LIX
( )
, 15 1753 .
!
, , .
, .
: .
,
: , .
; ,
, . ,
, , , ,
. .
, ;
, .
, .
, .
,
pro re nata 237, .
, ,
, . , ,
, . :
, .
, .
, ,
.
,
. , ,
,
, : ,
, ,
, , , ,
. ,
.
.

, ,
237 (.).

. , , ,
, , -
, , ,
, , .
238, : ,
, .
, , ,
, ,
,
, mais les honnetes gens ne se boudent jamais 239.
, ,
, , , ,
, , , -
; , , ;
, , .
( ) , ;
, .
, - .
, , , , ,
: ? : ,
. ,
; ,
; , - ,
, , . , ,
, : , . ,
, , ,
. ,
, , ,
, - .
,
, , .
, - ,
, ,
, . ,
, , ,
.
, .
: , , ,
. , ,
, - .
, - -, , ,
, , ,
, , .
, .
, , , , , .
,
.
, .
238 (1707) (16781707).
239 ().

, omnis homo
: ,
. : ,
. , ,
. , , .

LX
( ,
. )
, 27 . . 1753 .
!
, , ,
, ,
. , :
, , .
, , ,
, . ,
, , , , , . ,
, , . ? ,
, . , .
- , ;
, .
, ,
,
, - , , . ,
, ,
, . , , :
.
, .
, ,
. ,
. ,
, .
, ,
.
, ,
, , ,
, ,
.
,
, , , ,
. ,
, ,
. , , , , , ,
, , , ,
, ,
, , ,
.
, ,

,
.
-
; -
, . ,
, , , .
, , ,
ogni fatica vana. ,
, , .
, ,
, ,
, - , .
,
. ,
,
. , ,
- , ,
,
, 240.
, ,
, ,
.
, , ,
, , ,
,
, .
, , , ,
. ,
, , brillant 241
, ,
. ,
. ,
, , ,
- . , ,
; ,
, , ,
, un galant homme, un homme de cour 242,
; estime des hommes, recherche des femmes, aime de tout de
monde 243. , ,
, . ,
, .
. ,
, - ,
.
240 (16701729) , (1693),
(1693), (1695) (1700).
241 ().
242 , ().
243 , , ().

, ,
, .
, ,
.
, , ,
, , , ,
,
, . .

LXI
( )
, 26 1754 .
!
,
. ,
, , ,
. , ,
. , , , , -
, , , :
, ,
. , ,
, ,
. , ,
: ,
. : ,
; , , ,
- . , .
,
: , ,
. , , ,
, ,
, , , .
.
, ,
, ,
. , , ,
,
- . , , , ,
, , , . ,
.
, Royallib.ru