You are on page 1of 4

Minimalizam ili Minimalna umjetnost (1960.-1975.

), je umjetniki pokret koji odbacuje u


umjetnosti, komentiranje drutva, osobni izraz umjetnika, a bazira se na stvaranju predmeta,
slika i skulptura ija je vrijednost iskljuivo estetskog karaktera. Minimalisti su ograniili
svoje djelovanje na manipulaciju elemenat a kao to su boja, tonovi, oblici, linije i tekstura. 1
Kasnije, ezdesetih godina, to ime je dobio cijeli jedan pokret, a jo neki nazivi za
minimalizam su: Termini koji su sinhrono upotrebljavani su: primarne strukture, ABC
umetnost, doslovna umetnost, objektna umetnost, postgeometrijska umetnost, specifini
objekti, teatralizacija objekta, reduktivizam.2 Preciznost ujedno sa geometrijom i
ponavljajuim dekorativnim shemama, ravnim i jednolino obojenim povrinama sa istim i
nemijeanim bojama. Baza su geometrijske, racionalne sheme, a industijski materijali se
koriste za eliminiranje 'runog rada' umjetnika. Spoljanji izgled predmeta je glavna estetska
kvaliteta minimalizmm, gdje eli da ovjek uiva u umjetnikom djelu bez distrakcija
kompozicije, tema i ostalih elemenata iz tradicionalne umjetnosti. Materijali i nain na koji je
djelo predstavljeno su i sama njegova stvarnost ili tematika i takoer razlog samog postojanja.
Minimalizam nema nikakvu drugu simboliku osim onoga to se moe vidjeti u samom djelu.
Boja se ne koristi za izraavanje osjeaja nego za ograniavanje prostora. Apstraktni odnosi
izmeu razliitih elemenata trebaju natjerati ovjeka na razmiljanje i ujedno su i sredite
tematike. Odbacuje se ideja iz tradicionalne umjetnosti, da umjetnost treba biti osobni izraz
umjetnika. Iako postoji dosta toga emotivnog i podsvjesnog u minimalizmu, umjetnik
minimalist odbacuje osjeaje kao princip stvaralatva umjetnikog djela i smatra da je
reakcija na djelo od strane ovjeka jako vana. Ispituje prirodu umjetnosti i njeno mjesto u
drutvu, iako su neki kritiari smatrali da je minimalizam umjetnost koja e slabo utjecati na
dalji razvoj savremene umjetnosti, ne mogu se zanijekati posljedice i utjecaji koje je ostavila
na teoriju i praksu postmoderne.

Minimalna umjetnost u potpunosti proizilazi iz ideologije purizma, i proiruje smisao


kompetencije medija skulpture. Nastaje na temeljima monohromnog i hard-edge
slikarstva. Ova umetnost mijenja dotadanju viziju skulpture i vievekovni koncept
skulpture kao kipa. Suprotstavlja se visokoj umetnosti i Grinbegovom uenju. Ako se
minimalna umjetnost prihvati kao kritika i prekoraenje ogranienja visokog
modernizma, tada se ona definie kao praksa izmeu visokog modernizma, koji dovodi
do radikalnog kraja (nultog stepena) i nagovetaja postavangarde i postmodernosti. U
historijskom smislu nastala je iz kritike:

1 Prvi koji je koristio termin minimalizam bio je kritiar David Burlyuk u izlobenom katalogu
umjetnika Johna Grahama na izlobi slika koja je odrana u galeriji Dudensing Gallery.

2 Ovaj pokret je rezultat reakcije na pretencioznost apstraktnog ekspresionizma i vue korijene iz pop
umjetnosti, kubizma i konceptualne umjetnosti, a glavna inspiracija mu je ruska avangarda ili
konkretnije, suprematizam Kasimira Maljevia.Pokret potjee iz SAD-a, a glavni pokreta je umjetnik
Frank Stella. Njegova izloba 'Crne slike' (Black Paintings), odrana 1959. godine u Muzeju moderne
umjetnosti grada New Yorka (MOMA), je bila inspiracija, mnogim umjetnicima, koji su poeli
naputati ekspresiju. Glavni istorijski dogaaj pokreta bila je izloba, odrana 1966. godine u New
Yorku, pod imenom Osnovne strukture (Primary Structures).
1 ) subjektivnog, spontanog i ekspresivnog vizuelnog izraavanja u apstraktnog
ekspresionizma
2) zatvorenosti modernistikih autonomnih medija (slikarstva, skulpture).
Takodjer ono to je interesantno je da ona prihvata korelacije sa arhitektonskim
strukturama poznomodernistikih amerikih gradova i razvojem industrijske
tehnologije

Dakle, zakljuujemo:

Da se veliki broj amerikih umetnika je 60ih godina poinje buniti protiv vrijednosti koje su
veliali apstraktni ekspresionisti subjektivnosti, emocija i gestualnih poteza etkicom. 3
Svijest namee racionalni poredak, konceptualnu strogou, jasnou, doslovnost i
jednostavnost. Postoji vrsta, geometrijska osnova, primjenjuju se intenzivne industrijske boje
i elementarne forme. Odbacuju se stare tehnike (klesanje, modeliranje, ljevanje,...). Rade se
djela monumentalnih dimenzija koje postaju jo monumentalnije kada se postave u unutranji
prostor. Objekti se stavljaju na pod, uza zid,... odbacuje se postament. Koriste se novi
materijali, boja i svetlost imaju dramatinu primjenu (skulpture su polirane i skupljaju okolne
reflekse).4

Najistaknutijih predstavnici skulpture minimalizma:

3 Pod uticajem Mondriana, vjerovali su da bi umetniko delo trebalo da bude u potpunosti osmiljeno
u svesti prije ina njegovog izvoenja.

4- Donald Judd, John McCracken, Agnes Martin, Dan Flavin, Robert Morris, Anne Truitt, Frank
Stella, David Smith, Anthony Caro, Tony Smith, Sol LeWitt, Carl Andre, Dan Flavin.
KARL ANDRE
- Moduli

Koristio je 144 jednake ploice i u svakoj galeriji od njih


pravio razliite skulpture.

On ponavlja ideju slijeda koji se odvlai u beskonanost, pod utjecajem Brancusijevog Stupa
bez kraja iz 1918., samo to Brancusijevu vertikalnost prevodi u horizontalnost Beskrajni
stup na podu 137cigli, 1966. roena je horizontalna skulptura, ona je istovremeno i
mjesto i put koje treba istraiti. Skulpturi oduzima tjelesnost do te mjere da ona postaje
samo prekriva poda; svoj rad temelji na socijalnoj pretpostavci da je masovni proizvod
neki standardizirani materijaldostupan svima, da ga svatko moe obraivati.

SOL LE VIT

Bez naziva

uplje kocke, uvijek kocke od razliitog materijala


(elik, aluminijum).
Kocke je bojio ili ostavljao u priprodnoj boji.

Jedan od najznaajnijih predstavnika minimalizma i pretea konceptualne umjetnosti, njegove


skulpture otkrivaju sukob konceptualnog reda i vizualnog nereda, koristi kontradikciju
izmeu onog to vidimo i onog to znamo da jest. Predstavlja prijelaz iz minimalistike u
konceptualnu umjetnost, prvo radi ranih 60-tih, wall structures = geometrijski naslikani
reljefi, zatim sredinom 60-tih openmodular cubic structures i wall drawings (zidne crtee);
osnovne su linije na crno-bijelim crteima horizontala, vertikala i dijagonala, koje izmjenom
guih i rjeih, snanih i prozranih nanosa tee bogatom nijansiranju.
Primarne oblike, najee kvadrate, slae u seriju otvorenih i zatvorenih modula.

DONALD DAD / DONALD JUDD (1928-1994)


Moduli 94-

Koristio je metale, gvodje, aluminijum i obojeni pleksiglas u


otvorenim strukturama koje su istraivale odnose izmedju
prostora, razmere i materijala.
Radio je serije(red, niz) elemenata.U minimalnoj umetnosti serija ili
niz je koncipirana kao prosta serija, poenta je u jednostavnosti
sistema slaganja elemenata. Stavljanjem objekata u niz on istie svoju
vrednost samo time to je suprostavljen elementu koji mu predhodi ili
sledi, ili i jednom i drugom u isti mah. Zamisao serije zadrava misao cjeline, ali ona je, za
razliku od getalta konceptualna, a ne optika.
DEN FLEVIN

Ameriki minimalni neonski umetnik. Koristio je bijele i


obojene fluorescentne svjetlosne umetke, rasporeene
vertikalno po zidovima. Struktura nainjena od neonskih
cijevi se izlae kao specifini objekat (svjetlee tijelo) ili se
neonska svetlost pokazuje kao ambijentalna svijetlost koja
ispunjava prostor.

Zeleno kroz zeleno- neonke, svijetlo.

ROBERT MORISS
Jedan od prvih teoretiara strukturalistikog pokreta, od 1963-68. radi kao minimalist, a zatim
naglomijenja pristup skulpturi i postaje inicijator postminimalistikog pokreta, po Morrisu,
skulptura da bi bila shvaena kao minimalistika, mora u potpunosti napustiti svaku formalnu
predeterminaciju.

Bez naslova-
Njegove su skulpture sirovije, jednostavnije, 1965. (Galerija Castelli u
NY) tri jednostavne grede L-oblika iz sivo obojene perploe; potpuno su
jednake samo razliito postavljene, jedna lei na podu, druga je podignuta
u vis, a treoj je kut okrenut prema gore vodi nas na percepciju:
bez obzira na spoznaju da su potpuno identine, mi ih ne vidimo kao
takve.

Pie: Adina Kero