Вы находитесь на странице: 1из 54

KRIMINALISTIKA

TEHNIKA

KRIM. THNIKA je dio kriminalistike i bavi se usavravanjem i primjenom egzaktnih i


nauno tehnikih metoda radi registracije i identifikacije lica i stvari pronalaenjem,
fiksiranjem i tumaenjem materijalnih tragova u cilju suzbijanja kriminaliteta, otkrivanja
uinilaca i rasvjetaljavanjem KD i dogaaja.
- FORENZIKA predstavlja skup naunih principa i tehnikih metoda koje se
primjenjuju kod istraivanja KD radi dokazivanja KD i pomou pravosua da
utvrdi poinioca KD i njegov modus operandi.
- Metode krim. Tehnike
Opte metode:
- POSMATRANJE ima za cilj vizuelno uoavanje odreenih predmeta i njihov
meusobni odnos u prirodi.
- OPISIVANJE-ima zadatak da uoene predmete i njihove meusobne odnose
vjerno zapisniki opie.
- MJERENJE ono odreuje meusobne prostorne odnose izmeu predmeta i
tragova i tragova.
- UPOREIVANJE koristi se kod uporeivanja tragova jer se esto uporeuju
sporni i nesporni tragovi.
- EXPERIMENT ova metoda uvjek slui da se odreene pojave uvjek
reprodukuju, ali u labaratoriskim uslovima.
Pored ovih metoda moemo navesti i jo neke bitne metoda koje se koriste u krim. Teh.
Kao to su seroloke, traseoloke, matematike i dr.

Termin kriminalistika prvi put susreemo 1898 god. Kod austriskog kriminaliste HANSA
GROSSA.

Razvoj krim. Tehnike proao je kroz nekoliko faza

- ETIKA ILI INTUTIVNA FAZA hvatanje poinioca na djelu i zasjeda


- RELIGISKA ILI MISTINA otkrivanje uinioca preputa se bogu odnosno
osumnjieni se podvrgava raznim iskuenjima hvatanje uarenih predmeta
rukom.
- ZAKONSKA FAZA stroga primjena tada vaeih zakona a krunski dokaz bila
je priznanje osumnjienog a nain koji se koristi do priznanja nije bio bitan.
- FAZA SLOBODNOG SUDISKOG UVJERENJA ovdje su izjednaeni lini i
materijalni dokazi i sud ih ocjenjuje na osnovu slobodnog sudiskog uvjerenja.

Rudlof ARIBALD Rajs vicarski kriminalista osniva instituta naune policije u


Lozani od 1918 ivi u Beogradu gdje je i osnovao krim. Tehniku.

FOTOGRAFIJA
Osnov fotografije je u optiko-hemiskom procesu pomou kog se slika iz prirode prenosi
na fotoosjetljivu podlogu.
1038 god. Arapski naunik Ibn AL-Haitam koristi kameru za posmatranje pomraenja
sunca.
Tmanu komoru u obliku kutije konstruisao je Leonardo da Vini oko 1500 god. Dogradio
je ravno ogledalo pod uglom od 45 stepeni.
1550 god. Gerolamo Cardano stavlja na otvor kutije konveksno soivo.
1657 god. Kasper Schott tamna komora sastoji se od dvije kutije koja se uvlai jedna u
drugu.
1824 Nicephore Niepce dobio trajnu sliku postupak nazvao haliografija
1938 god. Louis Daguerre uspio dobiti trajnu sliku
Osnove dananjeg fotografskog postupka postavio je Englez Vilijam Foks Talbot, on je
pomou specijalno preperirane hartije srebrnim solima halogenih elemenata dobio prvi
put negativ slike.

OSNOVNI DJELOVI SVAKOG OPTIKOG UREAJA ZA DOBIJANJE


FOTOGRAFIJE SU:
-FOTOAPARAT OSNOVNI UREAJ
- FOTO-KAMERA je kuite svakog foto-aparata i predstavlja tamnu komoru ona je
osnovni dio.
- Objektiv to je soivo koje prelamanjem svjetlosti stvara na zaklonu otru sliku
objekta koji se fotografie. Njegove osnovne karakteristike su ia, ina daljina i
zahvatni ugao objektiva, svjetlosna jaina i mo razlaganja objektiva.
- Dijafragma sa promjenjivim otvorom - blenda vri kontrolu svjetla koja se proputa
do foto emulzije.
- Mehanizam za expoziciju pomou njega odreujemo vrijeme osvjetljavanja
negativa.
- Mehanizam za premotavanje filmova ili izmjenu foto ploa nema ga kod digitalne
automatike.
- Mehanizam za viziranje slika
- Ostali pomoni ureaji samookida, prikljuak za blic i svjetlomjer.
FORENZIKA FOTOGRAFIJA koristi se za operativne, identifikacione i sudske
potrebe.
VRSTE FORENZIKE FOTOGRAFIJE
- Registraciona-signaletika fot.
- Operativna foto.
- Istrana foto.
OPERATIVNA FOTOGRAFIJA
- koristi se za operativne svrhe, nema dokazni znaaj. Fotografisanje moe biti na
dva naina runo i automatski.Moe se vriti fotografisanje sa daljine , sa
minijaturnim kamerama i fotografisanje u nonim uslovima IC, termovizija.
Reprodukciona fotografija fotoreprodukcija (reproureaj) i automatska
reprodukcija(skeniranje i fotokopiranje)
Projekciona fotografija dijaprojektor, fotonegativ pozitiv ram slajd, za projekciju se
koriste slajdovi.
Uviajna fotografija Fotografsko fiksiranje injeninog stanja, fotoelaborat je prilog
zapisniku ima veliki procesni znaaj, a cilj mu je da to vjernije prikae uviajem
zateeno stanje. Izuzetan znaaj je zbog rekonstrukcije. Pravilo je da se fotografie od
opteg ka pojedinanom i prije fotografisanja obavi pregled lica mjesta. Fotografie se
iri izgled LM pa tek onda ue LM. iri izgled LM je cjelokupni izgled LM sa
neposrednom okolinom. Na ovim foto. Moraju se jasno vidjeti brojevi markiranih
predmeta i tragova. Rijetko je kada dovoljna jedna fotografija i pravi se panoramska
fotografija(koristi se u sluajevima kada iri izged LM moe obuhvatiti linearnim
pomjeranjem ispred LM. Takvi sluajevi se javljaju kod saob.nezgoda na ravnim
dionicama puta kada se bonim snimanjem sa jedne pa onda sa druge strane)
Imamo i krunu panoramsku fotografiju a koristi se kada iri izgled lica mjesta nije
linearan(osnovno je da se na LM nae stajna taka pa okretanjem oko nje moe da se
sagleda cijelo LM)
Fotografisanje ueg LM sistematski, jasno, svaka fotografija mora da se oslanja na
predhodnu, a poseban znaaj je fotografisanje predmeta i tragova.
Razmjerna fotografija za fotografisanje manjih predmeta i tragova, objektiv mora stajati
pod pravim uglom u odnosu na predmete, ne smije biti sjenki, mora se jasno vidjeti
razmjernik, koristi se za rekonstrukciju duina predmeta i koristi se za uoavanje
detaljnih karakteristika tragova i predmeta.

STEREOFOTOGRAMETRIJA
Dobijanje prostornih snimaka sluzi za izradu 3D slika i skica. Snimanje se vri sa dva
aparata istovremeno, postavljenih na odreenu udaljenost.
Princip rada stereo posmatranje dvije osnove koje koje omoguavaju stereo
posmatranje i prostorni pogled su ugao konvergencije i retinalna nejednakost.
Spektrometar se sastoji od
- horizontalne bazne cijevi postavljene na stativ
- na krajevima bazne cijevi simetrino su obzirom na sredite baze uvrene dvije
kamere, njihove ose snimanja udaljene su 120 cm. Kamera C- 120 u policiskoj
praksi slui za snimanje na otvorenom prostoru prometnih i eljeznikih nesrea i
poara i eksplozija veih razmjera.
POLAROID FOTOGRAFIJA Odmah izrauje foto.koje su dobrog kvaliteta, loa
strana je samo jedna kopija, koristi se samo u operativne svrhe kada je potrebno imati
gotovu fotografiju.
VIDEO TEHNIKA dobija se jasna slika o mjestu dogaaja, koristi se prilikom davanja
iskaza optuenog, ista mora biti potkrjepljena zapisnikom, koristi se kod pasivne zatite
objekata i veoma je bitno osvjetljenje.

ISTRANA FOTOGRAFIJA
1. Makrofotografija
2. mikrofotografija
3. upotreba nevidljivog zraenja
4. primjena obojenih filtera u fotografiji
Makrofotografija lik na negativu je vei od predmeta u prirodi. Uveanje na negativu
uz uveanje na pozitivu kree se od 5-60 puta elejna razmjera postie se na dva naina
mehaniki i optiki.
Mehaniko uveanje za poveanje ine daljine koriste se
- tubusi
- makropstenovi
- makromjehovi.
Optiko uveanje koriste se predsoiva neposredno ispred objektiva ili soiva odreenje
ine daljine.
Dodaci na objektivima fotoaparata za snimanje makrofotografijom su makromjeh i
makroprstenovi za makrofotografiju.
Problemi kod makrofotografije dubinska otrina potrebna je vea koliina svjetlosti.
Savlaivanje problema reproureaj, iani okida, podeavanje vremena exspozicije.
FOTOGRAFISANJE POD RAZLIITIM UGLOVIMA OSVJETLJENJA pomou
kosog svjetla vri se snimanje reljefnih tragova, koso svjetlo se koristi kada je potrebno
izbjei refleksiju u sluaju fotosjetljivih povrina, osvjetljenje se vri pod upadnim uglom
od 80-85 stepeni, koriste se za snimanje detalja koji se nalaze u udubljenjima.
Prodorno svjetlo se koristi za dobijanje dispozitiva, reprodukovanje pap-linija, itanje
precrtanog teksta, igova, vodenih znakova idr.
MIKROFOTOGRAFIJA - tragovi koji se golim okom jedva vidljivi ili nevidljivi,
fotografisanje pomou mikroskopa, adapter umjesto okulara na mikroskopu. Koriste se
specijalni i standardni mikroskopi, koriste se kada je potrebno foto, sitne tragove
balistikih vjetaenja i dr.
Upotreba nevidljivog zraenja u istranoj fotografiji
- IC/IR
- UV
- RENTGENSKO X-REY
IC-IR koriste se tajno snimanje nou, za rekonstrukciju izgorjelih i precrtanih
dokumenata, foto. Sa IC filmom pomou obojenih filtera, foto. Pomou IC konvertora.
Upotreba rentgenskog zraenja koristi se za registrovanje odnosno za fiksiranje
unutranje strukture nekog predmeta, kada treba utvrditi da li je neki predmet opasan po
okolinu, najee prilikom KDZ obezbjeenja objekata i pregleda sumnjivih poiljki.

EUGEN FRANCOIS VIDOC slubenik francuske policije koristi svoju mo


zapaanja i pamenja znai metodu pamenja kriminalaca po njihovom fizikom izgledu,
nedostatak ove metode je to je ljudsko pamenje ogranieno i stalno podlono zaboravu.
ALFONS BERTIJON Francuski kriminalista tvorac metode za
identifikacijukriminalaca na osnovu antropometrijskih mjerenja nazvane BERTIJONA.
Bertijon je udario temelj naunom pristupu registraciji i identifikaciji i registracionoj
fotografiji.

STARE METODE KRIM. IDENTIFIKACIJE


- SAKAENJE sastoji se u surovom kanjavanju odsjecanjem ruku, jezika
zavisno od vrste KD.
- IGOSANJE npr. U Rimu se kriminalcima vrelim gvoem utiskivalo slovo F
na pleima
- PARADA IDENTIFIKACIJE - VIDOC pamenje.
- ANTROPOMETRIJA
MODERNE METODE
- LINI OPIS Prema Bertijonu osnovni elementi linog opisa us starost i stas
morfoloke oznake hromatske oznake.
Danas se uzimanje linog opisa vri na tipskim formularima koji se sastoji iz dva dijela
- dio sa linim podacima
- dio sa linim opisom
Dio formulara sa linim opisom obuhvata
- podatke o stasu
- o morfolokim osobinama
- o hromatskim osobinama
- postupak uzimanja linog opisa podvlae se odgovarajui elementi u formularu
koji se odnosi za odreeno lice npr. Razvijenost, stas, oblik glave kosa , elo, nos
ui idr.

REGISTRACIONA SIGNALETIKA
- Po Bertiojonovim pravilima razmjer je bio 1:7, u dvije poze an face sprijeda i
desni profil, fotografisanje bez sjenke.
- Dananja pravila da se razmjer radi 1:10, desni profil an face i lijevi poluprofil.
Desni profil i an face bez ikakvih dodataka na glavi a lijevi poluprofil sa
dodacima izgleda u svakodnevnom ivotu, takoe upotreba vjetakog svjetla.

DAKTILOSKOPIJA

Identifikacija i registracija na osnovu crtea papilarnih linija.


RAZVOJ DAKTILOSKOPIJE
-MARCELLO MALPIGHI prvi je 1664 godine uoio kvrice na koi koje je nazvao
papile. ovjeija koa se sastoji od spoljanjeg sloja-epiderma i unutranjeg sloja
derma. Papila je uzdignuta iznad koe oko0,1 do 0.25 mm, a iroka je od 0.2 do 0.5
mm.Broj papila nije podjednako rasporeen po svim djelovima koe pa ih najmanje ima
na lenom djelu a najvie prstima, dlanovima i tabanima.
JAN EVANGELISTA PURKIN 1823 GOD. Objavljuje rad o anatomskoj analizi pap-
linija te je pap-linije podjelio na 9 grupa.
VILLIAM HERSCHEL on je u Indiji umjesto potpisa uzimao otiske prstiju te je
predloio da se u Indiskim zatvorima vri registracija zatvorenika na osnovu
karakteristika pap-linija.
FRANCIS GALTON prvi nauno obradio otiske pap-linija ali nije u potpunosti
razradio sistem klasifikacije.
EDVARD HENRY 1900 GOD. Objavio svoj sistem klasifikacije uz pomo Herschela
pa je ovaj sistem nazvan Galton-henrijev i od 1901 primjenjuje se u Engleskoj.
IVAN VUETI je 1892 godine izvrio prvu identifikaciju i razvija metodu uzimanja
otisaka, klasifikacije i stvaranja zbirki. Bazirao sa na 4 osnovna tipa pop-linija a
poveanjem zbirke uvodi i sistem podklasifikacije.
OSNOVNE KARAKTERISTIKE PAP-LINIJA

NEPROMJENIVOST- ne mjenjaju se tokom ivota sve do smrti, od 4 mjeseca u majinoj


utrobi se poinju da formiraju pa do 7 mjeseca kada su potpuno formirani.
INDIVIDUALNOST nije utvren jedan isti otisak pap-linije ne samo kod dva ovjeka
nego kod jednog ovjeka na istoj ruci su svi razliiti.
PRENOSIVOST
GRUPISANJE.

PODJELA DAKTILOSKOPIJE
- Dekadaktiloskopija ili opta daktiloskopija
- Monodaktiloskopija ili istrana daktiloskopija
- Afis tehnologija

Postupak uzimanja otisaka pap-linija naziva se daktiloskopiranje, a sastoji se od


nekoliko radnji:
- Priprema lica za daktiloskopiranje osnovno je da se obrati panja da su prsti lica
isti i neozlijeeni, daktiloskopiranje vri krim.teh. - forenziar
- Izbor i priprema pribora za daktiloskopiranje za krim.teh. potrebe postoje dvije
vrste priibora terenski i labaratoriski
Osnovni pribor sadri
- daktiloskopska ili tamparska boja ili porelon ploa
- glatka metalna ili staklena ploa dim. 12x30 cm
- gumeni valjak daktiloskopski fievi ili kartoni
- drai fieva, specijalni sto
- sredstvo za ienje.

- Postupak daktiloskopiranja lica.

Najee nepravilnosti kod daktiloskopiranja su uzeti otisci nepotpuno obojeni, otisak se


nalazi visoko ili nisko na predvienom prostoru, otisak nije cjelovit, tehniar svojim
prstima nanosi dijelove svog prsta na fi, prst jae pritisnut, neistoa ruke ili pretjerano
znojenje.

OPTA DAKTILOSKOPIJA ILI DEKADAKTILOSKOPIJA


Registracija i identifikacija lica
Identifikacija ve registrovanih lica
Lica koja se mogu registrovati.
otisci svih deset prstiju a koristi se ne samo otisci kriminalaca nego i nepoznatih lica,
leeva. Za optu daktiloskopsku registraciju postoje dvije vrste obrazaca i to
daktiloskopski fi vel. 18.5x13 cm, kontrolnik iste veliine i obrazac azbunog indexsa
veliine 14x10.5 cm.
Prema Vuetiu sistem dekadaktiloskopske klasifikacije sastoji se iz dva dijele i to:
- osnovne klasifikacije gdje se nalaze 4 vrste otisaka koji se javljaju kao lukovi,
lijeva petlja, desna petlja i krugovi, osim ovih uveo je u klasifikaciju i tri pomone
oteene, sloene i amputirane prste.
- Podklasifikacije vri se prema obliku crtea papilarnih linija tako da se pap-
linije u vidu petlji razvrstavaju po sistemu brojanja pap-linija a pap-linije u vidu
kruga razvrstavaju po sistemu praenja pap-linija. Podklasifikacija u
terminologiju daktiloskopije uvodi izraz terminus koji oznaava krajnju liniju ili
taku. Postoje dvije vrste terminusa unutranji a moe da se definie kao taka
koja se nalazi u centru petlje i spoljanji.

MONODAKTILOSKOPSKA ILI ISTRANA DAKTILOSKOPIJA

Slui za identifikaciju nepoznatih poinilaca KD na osnovu otiska prstiju pronaenih


na LM ili na predmetima u vezi sa KD.
Podjela:
- zbirke uzetih otisaka
- zbirke tragova pap-linija fiksiranih na licu mjesta a za koje se predpostavlja da
potiu od NN izvrioca.
Otisci prstiju za ovu zbirku uzimaju se pojedinano na fievima vel. 10.5x7.5cmm stim
da svaki prst ima svoj daktiloskopski fi.

HEIROSKOPIJA

Predstavlja registraciu dlanova ljudskih ruku.


Radi lake klasifikacije dlanovi su podjeljenji na tri dijela
- prstni dio dlana se nalazi na horizontalnom pregibu dlana do prstiju, kaiprst,
srednjeg domalog i malog prsta
- palani dio dlana od vertikalnog pregiba dlana do palca
- bridni dio dlana se nalazi izmeu brida dlana i prstnog i palanog dijela dlana.
Zbirka se vodi posebno za lijevi posebno za desni dlan.
DAKTILOSKOPIJA LEEVA nije bitno kad je nastupila smrt ve jedino u kojem se
stadiumu raspadanja nalazi le.
Registracija se vri na sledei nain:
- uzimanje linog opisa vri se kod lea kada proces raspadanja jo nije poeo ili
je tek u poetnoj fazi.
- Fotografisanje le mora da bude u takvom stanju da moe da se prepozna a to
znai da nije zahvaen trulenim promenama ili su one takve da se nemogu
prikriti toaletiranjem lea.
- Daktiloskopska registracija leeva gdje se susreemo sa nizom problema od
ukoenosti prstiju a ako su trulene promjnene zapoele prsti na rukama postaju
smeurani i nepodesni za dakiloskopiranje. Kod leeva koji su bili u vodi dolazi
do odvajanja koe od miinog tkiva. Prilikom uzimanja otisaka prsti se paljivo
osue i obriu, a ako je koa smeurana pomou medicinskih prica se ubrizga
50% vodenog rastvora glicerina. Ubrizgavanje se vri kroz drugu falangu prsta
kako se pap-linije nebi otetile.
- registraciom odjevnih predmeta sa lea vri se opisno i fotografski. Prvi dio se
obavlja dok je odjea na leu a drugi nakon to se skinu sa lea.
- uzimanje otisaka zuba neophodno je struno lice stomatolozi, a pre uzimanja
oznaavaju se na specijalnom stomatolokom kartonu sve intervencije na njima
kao i nedostaci zuba.
REGISTROVANJE STVARI samo one stvari koje su u vezi sa nekim dogaajem ili
KD. A vri se u dva sluaja:
- registracija stvari naenih na licu mjesta
- registracija nestalih i stvrai naenih kod uinioca KD.

IDENTITET - istovjetnost objekta sa samim sobom sve dok posjeduje onoliko


nepromjenjivih osobina koliko je nuno da se razlikuje od drugih objekata. Ukupnost
individualnih obiljeja karakteristinih za odreeni objekat.
IDENTIFIKACIJA postupak utvrivanja istovjetnosti objekta sa samim sobom.

Sva identifikaciona obiljeja mogu se svrstati u tri grupe;


- Pravna obiljeja ona koja lice dobija na osnovu zakonskih odrdbi i regulativa,
ime prezime dravljanstvo itd.
- Faktika obiljeja ona koja se stiu inom roenja i na koja se nikakvim
zakonskim normama nemoe uticati a to su mjesto i datum roenja, oevo,
majino ime, nacionalnost itd.
- Fizika obiljeja ona su osnov svake identifikacije posebno kada se vri
prepoznavanje.
IDENTIFIKACIONA OBILJEJA
- Opta ili grupna karakteristina za unaprjed odreenu grupu, svaki automobil ima
tokove grupna obiljeja
- Individualna ili posebna nisu izraz grupne pripadnosti ve su specifina za svaki
pojedini objekat npr. DNK.
Ostal funcionalna obiljeja:
- Funkcionalna ili dinamika navuknuti automatizovani pokreti i poloaj tijela i
njegovih pojedinih dijelova
- Posebna obiljeja anatomske i funkcionalne anomalije
- Upadna obiljeja osobine koje se lako istiu veoma su lako uoljive i vrlo su
specifine.
KARAKTERISTIKE IDENT. OBILJEJA
- odraavanje
- razliitost
- postojanost
- nezavisnost
- uestalost pojavljivanja
- izbor obiljeja za vjetaenje
VRSTE IDENTIFIKACIJE
- identifikacija lica
- identifikacija mrtvih tijela
- identifikacija predmeta.
Identifikacija lica na osnovu Faktikih, anantomskih ili fizikih i pravnih obiljeja.
Na osnovu ovoga razvile su se mnoge metode za identifikaciju lica:
- IDENTIFIKACIJA NA OSNOVU LINOG OPISA ona se bazira na dobrom
zapaanju i pamenju a identifikacija se vri prepoznavanjem, loa strana je to su
neki elementi linog opisa podloni promjenama a postoji i mogunost
preruavanja.
- IDENTIFIKACIJA NA OSNOVU FOTOGRAFIJE ima veliki znaaj jer daje
vizuelnu predstavu o licu koje treba identifikovati.
- IDNETIFIKACIJA POMOU FOTO-ROBOTA javlja se kada postoji oevidac,
ali je osumnjiena osoba nepoznata. Oevidac opie uinioca KD pa se na osnovu
tog opisa rekonstruie lik. Rekonstrukcija se vri na dva naina: slobodnom
rukom gdje crtanje uinioca vri umetnik portretista koji ima smisla za krim.
Identifikaciju. I Pomou foto-robota tehnika se sastoji u tome to se ranije
snimljeni detalji svih djelova glave u najraznovrsnijim varijantama kako anfas
tako i iz profila projektuje na specijalnom ureaju.
- IDENTIFIKACIJA NA OSNOVU CRTEA PAP-LINIJA
- Identifikacija pomou dekadaktiloskopske zbirke, monodaktiloskopske zbirke, na
osnovu dlanova hejroskopska, na osnovu pap-linija na tabanima pedoskopska,
identifikacija na osnovu pora na pap-linijama poroskopska, vjetaenje crtea
pap-linija.
- IDENTIFIKACIJA LICA NA OSNOVU TRAGOVA USANA na usnama se
nalazi itav niz brazda, kako kosih tako i vertikalnih, stim to su kod starih osoba
znatno izraenije. Raznolikost je toliko velika da predstavljaju individualno
obiljeje svake osobe. Ovu obradu izvrili su prvo Japanski naunici Suzuki i
Cukihai, oni su tvorci jedne posebne discipline koja se naziva hei-logija. Tragova
usana se javljaju u vidu odraza jer usne nemogu da ostavljaju reljefni trag, a oni
kao i svi tragovi mogu biti vidljivi i latentni. Taktika uzimanja tragova usana
sastoji se u tome to se usne premau tankim slojem rua a zatim pritisnu na
staklenu ili plastinu plou ili na vri bijeli papir.
- IDENTIFIKACIJA LICA NA OSNOVU TRAGOVA ZUBA Osnovan
karakteristika zuba je da su uvijek vidljivi i reljefni. Za identifikaciju se mogu
koristiti tragovi nainjeni na nekoj elastinoj podlozi kao to je ljudska koa. Na
osnovu neke individualne karakteristike mogu se smatrati kao indicije ali ne i kao
dokaz.
- IDENTIFIKACIJA LICA NA OSNOVU DJELOVA NOKATA NAENIH NA
LM na njima se nalaze uzdune brazde. Ove brazde uoljive su sa spoljane
strane a jo vie sa unutranje, one ne mjenjaju svoj izgled tokom rasta pa ak i
kada nokat otpadne na novom noktu e se pojaviti iste brazde, pa je struktura ovih
brazdi individualna i karakteristina za svaku osobu. Uporeivanje se vri
pomou komparativnog mikroskopa. Odlomljen nokat naen na Lm mora biti
veliine najmanje 2mm.
- IDENTIFIKACIJA LICA NA OSONOVU GLASA jedna od strijih metoda a
upotrebljena je u sluaju suenja ubicama engleskog kralja arlsa I 1660 god.
Gdje je sud kao dokaz uzeo izjavu svjedoka o prepoznavanju glasa jednog
zatvorenika. Kod glasova razlikujemo tri karakteristika jainu, visinu i boju glasa.
Svaki glas osim osnovnih frekvencija ima i itav niz dodatnih harmonika koji
odreuju boju glasa. Bitne karakteristike glasa nije ni visina ni jaina jer one
mogu da se imitiraju ali je zato boja nepromjenjiva. Identifikacija glasa se vri na
dva naina akustinim prepoznavanjem ili snimanjem a zatim frekventnom
analizom snimljenog glasa. Drga metoda je objektivnija jer na osnovu
dvodimenzionalnog i trodimenzionalnog dijagrama frekventno razloenog glasa
utvruje identinost, odnosno neidentinost.
- IDENTIFIKACIJA LICA NA OSNOVU NJIHOVOG MIRISA
ODOROLOKA IDENTIFIKACIJA pomou ula mirisa primamo prijatne ili
neprijatne nadraaje. Broj elija u ljudskom nasu je oko 2 miliona a u psu je preko
200 miliona.
- IDENTIFIKACIJA LICA NA OSNOVU GENETSKOG OTISKA DNK
31.10.1985 godine Engleski genetiar Aleks Defris je otkrio DNK. Kod ljudi gen
je sastavljen od 46 hromozoma a po hemiskom sastavu predstavlja lanac DNK.

Identifikacija mrtvih tijela - uspjeh identifikacije zavisi od stanja u kome se nalazi le


a od toga zavise i metode koje e se primjenjivati.. Ovo se vri uz pomo sudskog
medicinara ato podrazumjeva:
- odreivanje spola
- utvrivanje ivotne dobi
- opisivanje
- pokazivanje
- fotografisanje
- antropometriske karakteristike daktiloskopiranje.

IDENTIFIKACIJA PREDMETA vri se narazliitijim krim.tehnikim metodama,


forenzikim metodama sa ciljem utvrivanja istovjetnosti predmeta koji su u vezi sa KD

UVIAJ se preduzima kada je za utvrivanje ili razjaanjavanje kakve vane injenice


u krivinom postupku ili na mjestu krivinog dogaaja potrebno neposredno opaanje.
Obezbjeenje i priprema krim. Tehn. Opreme za vrenje uviaja ine
- Statika faza uviaja
- Dinamika faza uviaja
- Priprema tehnike dokumentacije za uviaj
- Posebne metode fiksiranja LM
- Rekonstrukcija dogaaja na LM.
Statika faza uviaja zadatak ove faze je da se fiksira zateeno stanje a poslovi koji se
obavljeju su prostorno odrediti granice uviaja ( granice se prostiru do take na kojoj se
mogu pronai tragovi KD). Razlikuje se LM u zatvorenom i otvorenom prostoru.
Zatvoreni prostor je mjesto koje je potpuno fiziki odvojeno od okoline a otvoreni je
mjesto koje nije odvojeno od okoline.
UE lice mjesta gdje se sam dogaaj odigrao a IRE gdje se mogu nai i tragovi KD.
Obezbjeenje LM je potpuno sa dolaskom uviajne ekipe. Sredstva za obezbjeenje LM
mogu da budu priruna i namjenska
Kriminalistiko tehniki pregled i fiksiranje zateenog stanja LM:
- pregled lica mjesta ( prvi vizuelni pregled LM slui za uoavanje lako vidljivih
tragova kao i njihovog meusobnog rasporeda a to omoguava misaonu
rekonstrukciju KD ili dogaaja. Tek poto je pregled izvren ulazi se u na LM i to
prvi Krim. Tehniar. Pravilo ruke u depovima. Pregled LM se vri preme
odreenoj metodologiji a ne stihiski i ne neplanski. Imamo spiralnu metodu i
metodu kretanja od take do take i metoda podjele na sektore.
- obiljeavanje tragova na LM vri se specijalnim oznakama, brojevima ili
slovima, oznake se stavljaju pored traga ako je trag mali postavlja se strelica.,
takoe se mora voditi rauna da svaki trag ima svoju oznaku i da se oznake
nesmiju duplirati
- Fotografsko fiksiranje -
Skica grafiki prikaz LM, a uslovi za izradu skice su:
- Neogranien broj grubih skica
- Na skici jasno naznaena razmjera
- Oznaiti pravac sjvera
- Oznake tragova i predmeta iste kao na zapisniku i fotografijama
- U legendi navesti meteo uslove
- Eventualno ucrtati sav bitna rastojanja.
Vrste skica:
- gruba ili kroki skica
- razmjerna skica
- skica ogranienog prostora
- razvijena skica
- skica presjeka.
Sadraj skice:
- LM mjesta dogaaja
- Stalne fiksne take
- Crte ueg LM
- Nastradala lica ili ivotinje
- Svi relevantni tragovi i predmeti
- Oznake tragova i predmeta
- Kljune take
- Poloaj vanijih svjedoka
- Mjesto sa kojih je vreno fotografisanje
- Naznaiti meteo prilike u legendi
- Ostale relevantne injenice.
Formalni elemnti skice:
- naziv organizacione jedinice
- broj spisa-predmeta
- dan,mjesec i god. Skiciranja
- potpis lica koji je radio skicu
- kratak opis dogaaja
- upotrebljeni razmjeri
- oznaka za pravac sjevera.
Osnovne metode za izradu skica:
- ortogonalna njena osnova skiciranja je pravougaoni Dekartov kordinatni sistem
odreivanja poloaja takeu ravni odreivanjem dvije nezavisne kordinate
meusobno upravne.
- Trougaona ili metoda lunog prjesjeka kada je potrebno izraditi situacioni
plan LM na otvorenom prostoru a ne postoje uslovi za primjenu kordinatne
metode. Ovaj postupak je brz i jednostavan
Izvedene metode:
- metoda unakrsnih linija
- metoda bazne linije
- metoda polarne kordinate
Mjerenje nagiba pomou drvene letve sa mjernom skalom, zidarskom libelom i metrom.
Posredna mjerenja koriste se kada ne postoji mogunost neposrednog mjerenja.
DINAMIKA FAZA UVIAJA obuhvata sledee radnje:
- Uzimanje i pakovanje u predhodnoj fazi fiksiranih materijalnih tragova
- Izazivanje latentnih tragova pap-linija
- Naknadni pregled i fiksiranje lica mjesta nakon uzimanja tragova.
Uzimanje i pakovanje materijalnih tragova je vano da bi se tragovi zatitili od neeljenih
promjenna naruito ako se tragovi nalaze na otvorenom prostoru.
TEHNIKA DOKUMENTACIJA UVIAJA:
- Izvjetaj o krim.teh.pregledu LM
- Foto-dokumentacija
- Situacioni plan LM.
Sve poslove koji se provode na LM pie se izvjetaj o krim. Teh. Pregledu lica mjesta.
Ovaj izvjetaj nema nikakav procesni znaajali ima krim.operativni zanaj i koristan je za
brzo stjecanje uvida o tragovima na licu mjesta. Sainjava ga krim.tehniar.
Foto dokumentacija ima izuzetno vaan procesni znaaj jer vizuelno predoava sve to se
pisanjem u zapisnik unosi.
Situacioni plan ili skica lica mjesta predstavlja procesni dokument bez kog nijedan
zapisnik o uviaju nije kompletan.
TRAG- je svak namjerno ili nenamjerno izazvana materijalna promjena, vidljiva ili golim
okom nevidljiva, koja je u uzronoj vezi sa KD ili bilo kojim dogaajem ije je
razjanjavanje vezano sa krim.tehn.poslovima.
Pionir forenzike nauke Edmond Lokard uvena kontakt teorija, svaki kontakt
ostavlja trag, kad dva predmeta dou u meusobni dodir dolazi do uzajamnog prenosa
estica sa jednog na drugi predmet. Dobijeni tragovi nazivaju se kontaktni tragovi. Trag
je materijalna promjena u objektivnoj stvarnosti ili nosilac informacija koji upuuje na
neku injenicu. Nain ostavljanja tragova odraavanje, separacija ili njihova
kombinacija.
VRSTE TRAGOVA:
- PRIRODI
- PORIJEKLU
- ZNAAJU
Prema prirodi:
- Makrotragovi
- Mikrotragovi
Prema prijeklu:
- ljudskog, ivotinjskog, biljnog, orua, dejstvo sile na staklo, vatrenog oruja,
poara i exsplozija, saob. Nezgoda, zatite ivotne sredine, odjee i vlakana,
razliitih supstanci, vjeanja, predmeta i na predmetima, unitenih oznaka na
metalima, droga idr.
Prema znaaju:
- tragovi koji ukazuju na postojanje ili nepostojanje KD, na identitet uinioca, na
sredstva izvrenja, na mjesto izvrenja, vrijeme izvrenja, motiv izvrenja.
TRASEOLOGIJA je nauka koja razrauje metode, naine i sredstva utvrivanja grupne
pripadnosti i identiteta objekata po njegovim tragovima putem izuavanja obiljeja
vanjske strukture objekta.
Kriminalistika traseologija bavi se problemima mehanizma nastanka tragova. Dijeli se
na postupak traganja za tragovima, osiguranja tragova, fiksiranja tragova i njihovim
koritenjem u otkrivake i dokazne svrhe. Prouava prirodu sudske i kriminalistike
identifikacije.
MAKROTRAGOVI
Tragovi veih dimenzija koji se lako uoavaju bez ikakvih pomagala a lako uoavanje
omoguava i njihovo lako fiksiranje. Posebna vrsta makrotragova su tzv. Megatragovi
Pojavni oblici makrotragova
- vidljivi i nevidljivi tragovi
- povrinski i reljefni.
Obrada makrotragova podrazumjeva:
- procesno-pravno oformljen trag
- otkrivanje tragova
- obiljeavanje tragova
- fotografsko fiksiranje
- fiksiranje tragova unoenjem u skicu
- zapisniko fiksiranje tragova
- izuzimanje tragova sa LM i slanje na vjetaenje.
MIKROTRAGOVI
Zajedniko kod svi mikrotragova je nain njihove obrade na terenu i u labaratoriji.
Nemogue je navesti ta sve spada u mikrotragove, prisutni su svuda, poinilac ih ne
uspjeva uvjek da ukloni a njihov pronalazak zavisi od sposobnosti i vjetine krim.teh.
Ovdje dolazi do izraaja kontaktna teorija i prvenstveno se upotrebljava misaona
rekonstrukcija dogaaj. Potrebno je obratiti veliku panju da nedoe do zamjene, da ne
nastane promjene ili kontaminacija mikrotraga.Relevantnost mikrotragova je u njihovoj
povezanosti sa uiniocem. Operativna i dokazna vrijednost zasniva se na uzrono
posljedinoj vezi. Redosljed nastanka ovih tragova doprinosi misaonoj i realnoj
rekostrukciji dogaaja.
Mikrotragovi mogu da ukazuju na Modus operandi i tok KD te odgovor na pitanje da li je
KD.ukazati na uzrok svog nastanka i omoguiti misaonu rekonstrukciju, ukazati na
dopunske tragove i mjesta na kojima ih traba traiti., ukazati na bitne injenice i okolnosti
za otkrivanje i traganje za poiniocem KD, ukazati na alibi, lanu odbranu. Veliku pomo
pri otkrivanju mikrotragova pruaju makrotragovi.
Obrada mikrotragova na terenu:
- otkrivanje mikrotragova misaona rekonstrukcija, vizuelni pregled lm, vizuelni
pregled optikim pomagalima, predpostavka o moguem mjestu nalaenja
mikrotragova.
- Fiksiranje mikrotragova u principu kao i makrotragovi.
- Pakovanje mikrotragova oni imaju osobine koje oteavaju pakovanje, poseban
problem je statiki elektricitet, ne pakovati u PVC ambalau, pakovati u metalne
kontejnere je nepraktino zbog neporoznosti kontejnera, jedina mogunost je
pakovanje u staklenke. Izuzimanje ovih tragova vri se skalperima, pincetama, sa
metalnih povrina magnetima, odnoenje itavih predmeta na vjetaenje na
kojima se nalaze mikrotragovi, upoterba specijalnih usisivaa.
- Slanje mikrotragova na vjetaenje u staklenoj ambalai, dobro je zatititi od
lomljenja, epruvete se pakuju u vrste kutije ili se nalaze u posebnim patronima.
Obrada mikrotragova u labaratoriji:
- Pronalaenje i fiksiranje na razliitin predmetima na kojima se nalaze, mnogo su
vee mogunosti u labaratoriji nego na terenu, nikad u isto vrijeme i na istom
stolu raditi sa dva uzorka. Labaratoriska obrada podrazumjeva otkrivanje,
fiksiranje pripremu mikrotragova za vjetaenje.Koristi se stereomikroskop za
pregled materijala. U labaratoriskim uslovima tragovi se fiksiraju iskljuivo
pomou fotografisanja, zapisniki opisati. Komparacijom se donosi zakljuak.
TRAGOVI LJUDSKOG PORIJEKLA
- tragovi pap-linija
- tragovi ruku
- tragovi stopala
- tragovi krvi
- ljudskih izluevina
- zuba
- usana
- noktiju
- mirisa
- ostalih dijelova ovjeijeg tijela
- kose i dlake.
TRAGOVI PAPILARNIH LINIJA
Poslovi vezani za tragove pap-linija
- nastanak tragova pap-linija (mogu nastati kao posljedica reljefnog kontakta kao
posljedica znojenja i direktnog kontakta.
- Vrste tragova:
Tragove dijelimo na vidljive (nastaju nanoenjem materijala na podlogu, odnoenjem
materijala sa podloge i kao reljefni tragovi) i nevidljivi ( najee se nalaze na LM,
nastaju zahvaljujui procesu znojenja i iamju veoma veliki znaaj).
- Metode otkrivanja papilarnih linija:
Vrenjem uviaja otkrivama pap-linije i to metodom ruke u depovima, vidljivi tragovi se
vizuelno otkrivaju, a nevidljivi se otkrivaju uz posebnu opremu:
- koso svjetlo
- misaona rekonstrukcija
- lasersko svjetlo u UV spektru
- uspjeh zavisi od podloge na kojoj je trag
Trajnost vidljivih tragova pap-linija zavisi do vrsta traga i okolnosti nastalih
naslojavanjem, odslojavanjem i reljefnim tragovima. Trajnost latentnih tragova pap-linija
od atmosferskih faktora, toplo i suho brzo unitavaju tragove pap-linija, hladno i vlano
produavaju trajanje, mnogo se krae zadravaju naporoznim podlogama. Za odreivanje
starosti traga nema nauno verifikovane metode.
Postupak sa vidljivim tragovima pap-linija, klasino postupanje kao i sa svim
tragovima:
- otkrivanje
- obiljeavanje
- zapisniko opisivanje
- skiciranje
- fotografisanje 1:1
- izuzimanje i pakovanje
Fiksiranje tragova papilarnih linija nastalih odslojavanjem
- obiljeavanje
- unoenje u zapisnik
- skiciranje
- fotografisanje se vri u labaratoriskim uslovima
Fiksiranje reljefnih tragova pap-linija
- fotografisanje
- mulairanje
- fiksiranje u labaratoriji, ako se moe donjeti, koso svjetlo i fotografski
- mulairanje se vri odmah na LM
- mulairanje silikonskim pastama
- trag je negativ mula pozitiv napraviti otisak na osnovu mulaa.
POSTUPAK SA LATENTNIM TRAGOVIMA PAP-LINIJA
- Pretvaranje vidljivih tragova u nevidljive
- Metode za vizuelizaciju
1. fizike metode
2. hemiske metode.
Kod fizikih metoda vizuelizacija latentnih tragova mehanikim nanoenjem tankog sloja
neke materije na mjesto gdje se predpostavljada se nalazi trag. Najee prakaste
supstance. Uslovi za koritenje ove metode:
- odabrati adekvatnu metodu
- odabrati tehniku vizuelizacije
- odrediti metode fiksiranja
Kod fizikih metoda imamao metodu zapraivanja i naparavanja.
Za primjenu metode potrebno je
- etkica za zapraivanje
- raspriva za zapraivanje
- magnetne etkice
- obini praci
- specijalni praci
- magnetni praci
- praci u spreju
- flurescentni praci
etkice za zapraivanje: Zefir-sintetika etkica, skye jumbo sintetika etkica, etkica
od dlake krzna vjeverice, etkica od kamilje dlake, marabu etkica, magnetna etkica,
magneti specijalnih oblika koji koritenjem magnetnog praka postaju specifina vrsta
etkice, raspriva za zapraivanje.
Kod obinih praaka imamo ugljeni praak i aluminiski praak, koji se naziva argentorat.
Tamni praak-svijetle povrine, svijetli praak tamne povrine i argentorat svijetle i tamne
povrine.
Specijalni praci: dvije vrste estica krupne i sitne, najvei dio praha hvata se za pap-
linije a meuprostor bude neobojen ili slabo obojen.
Imamo razne tipove argentorata: specijalne zlatne bronze, grafitne i bijele prake.
Magnetne prake dvokomponentni praci jedna komponenta sitni prah, dvije
komponente krupnije estice sa feromagnetnim sposobnostima. Prave su u nijansama
crne, sive i svijetlo sive boje.
Praci u spreju: obini i specijalni praci u komercijalne potrebe mogu se nabaviti i u
spreju, prednost ekonominost, koriste se za vee povrine
A mana im je mogunost da pritisak spreja uniti trag.
Flurescentni praci upotreba na povrinama sa vie boja, gotovo su nevidljivi pa se
koriste UV lampe, izazvani tragovi su veoma vidljivi.
METODA IZAZIVANJEM NAPARAVANJEM
Metoda naparavanjem sagorjevanjem organskih rastvaraa(komfor,benzol gust aav
dim a se vee za latentne tragove, viak se uklanja etkicama a koristi se samo na
svijetlim povrinama.
Metoda izazivanja pomou jodinih para substanca direktno iz vrstog prelazi u gasovito
stanje(SUBLIMACIJA) molekule joda se mnogo jae veu za znoj nego za
meupapilarni prostor a za ovu metodu potrebno nam je: ureaj za direktno naparavanje,
naparavanje u staklenoj komori i naparavanje pomou jodofula.
Tehnika izazivanja latentnih tragova
- praaka i etkiza, rasprivaa, sprej boica sa pracima.
Metode fiksiranja izazvanih tragova papilarnih linija:
- izazivanje, oznaavanje, fotografisanje, zapisniko opisivanje, izuzeti upakovati i
poslati na vjetaenje.
HEMIJSKE METODE IZAZIVANJA LATENTNIH TRAGOVA PAPILARNIH LINIJA
OVDJE IMAMO DVIJE FAZE izbor hemiske metode i fiksiranje latentnih tragova.
Vrste hemiskih metoda:
- upotrebom srebr-nitrata (objekat se namoi srebro nitratom, dolazi do reakcije
natrijum hlorida iz znojapap-linije postaju vidljive, izlaganje svjetlosti, mogue je
izazvati tragova stare i do 3 mjeseca, najee se koristi na materijalima od
celuloze.
- Izazivanje upotrebom ninhidrina(reagens za amino kiseline, reakcija je intezivno
ljubiasta boja, najee na materijalima od celuloze, umakannjem ili praskanjem
sprejom, relativno je spora reakcija, sui se zagrijavanjem.
- Izazivanje upotrebom cijanokrilatnih estera(osnovna komponenta super ljepila,
kombinacija fizike i hemiske metode, specijalna komora sa 80 posto vlage grije
se, sipanje cijanokrilata u posebnu posudu, bijelo isparenje hvata se na povrine u
komori, na tragovima pap-linija vie se nahvata nego na ostalim povrinama,
teko se moe unititi).
- Izazivanje upotrebom osmijum tetroksida(primjena ove metode je veoma rijetka,
hemikalija se teko nalazi na tritu, hemikalija je veoma otrovna, izaziva
opekotine na oima u nosu, grlu, izazivanje se vri direktnim naparavanjem)
- Izazivanjem upotrebom radio-aktivnih metoda(izuzetno komplikovana metoda,
pap-linije na ovaj nain praktino postaju izvor zraenja, postupak se moe
primjeniti samo u radiolokim lalabaratorijama.
Jedini nain fiksiranja latentnih tragova hemiskim metodama je razmjernom fotografijom
i specijalnim fotografskim metodama.
VJETAENJE TRAGOVA PAPILARNIH LINIJA
Obiljeja pap-linija nazivaju se minicije. crte pap-linija jednog prsta moe raspolagati sa
oko 80 karakteristika, dovoljno je pronai 12.
TRAGOVI RUKU
DIJELIMO IH NA TRAGOVE GOLIH RUKU I TRAGOVE U RUKAVICAMA
Tragovi golih ruku, fiksiraju se na klasian nain a podaci koji se mogu dobiti su veliina
ake, duina prstiju i raspon izmeu prstiju to je od znaaja za eliminaciju kao i indicija.
Tragovi ruku u rukavicama moemo dobiti podatke o ruci osobe koja ostavlja tragove i
podatke o rukavicama.
TRAGOVI STOPALA
Dijele se prema: nainu otkrivanja, nainu fiksiranja, nainu identifikacije i krim.
tumaenju
Fiksiraju se oznaavanjem, unoenjem u zapisnik o uviaju, fotografisanjem, skiciranjem
fiksiranjem povrinskih tragova, fiksiranjem reljefnih tragova i fiksiranje latentnih
tragova.
Kod fiksiranja reljefnih tragova stopala razmjernom fotografijom, mula mora da
savreno odgovara tragu, gips, silikonske mase dental stone.
Kod podloge za mulairanje moe da bude
- meka zemlja
- pijesak i praina
- snijeg
- reljefni tragovi stopala ispod povrine vode.
Tragovi stopala nose:
- opte karakteristike-OPTE KARAKTERISTIKE POJEDINANIH TRAGOVA
stopala(duina stopala i ara na onu obue) i opte karakteristike grupnih
tragova(nain hoda, ugao hoda i duina koraka)
Mjerenje duine stopala vri se izmeu dvije najisturenije take, dok je kod reljefnih
tragova stopalo uvjek neto malo due a visina osobe se dobija mnoenjem duine
stopala sa faktorom 6,876, ali to je samo orjentaciono.
Identifikacija tragova bosog stopala mogua je kada su na licu mjesta naeni vizuelni
latentni tragovi stopala, dok pap-linije stopala imaju svoje individualne karakteristika kao
i tragovi pap-linija prstiju.
Identifikacija tragova stopala u arapama se veoma rijetko sree, a moe se vriti samo
kada na arapi postoji odreene individualne karakteristike
IDENTIFIKACIJA TRAGOVA ONA OBUE
Ove karakteristike mogu da se jave samo kod noene obue.
Identifikacija traga obue koji je nastao naslojavanjem rije je o otisku, vri se
fotografsko snimanje REPRODUKCIJA NA POZITIV NASTAJE MATERIJAL
PODOBAN ZA VJETAENJE. Fotografija se poredi sa otiskom uzetim sa spornog
ona .
Identifikacija traga obue koji je nastao odslojavanjem trag predstavlja negativ ona
obue. Foto obradom trag treba dovesti u poloaj podoban za vjetaenje, kao kod
tragova pap-linija.
Identifikacija reljefnih tragova obue - mula predstavlja pozitiv, komaparacija mogua
direktno ili preko fotografije.
Sa krim.teh. tumaenja tragovi stopala mogu da ukau na:
- broj poinilaca KD
- kako su tragovi stopala nastali
- pravac ili pravac kretanja
- visina osobe
- eventualni pol ili uzrasta osobe
- postojanje odreenih patolokuih promjena
- karakteristika profesije.
TRAGOVI USANA ONI MOGU DA BUDU VIDLJIVI I LATENTNI izazivaju se
kao i tragovi pap-linija. Kod identifikacionog znaaja bore na usnama su individualna
karakteristika i daju mogunost identifikacije, nesporni uzorak se uzima na papir, trag se
makrofotografie ili mulaira, kod pakovanja mora se voditi rauna da nedoe do
zamrljanja ili oteenja.
TRAGOVI KRVI
Krv je tjelesna tekuina kimenjaka i slui kao transportni mehanizam u organizmu za
prenoenje hranjivih materija i kisika do elija a slui za odnoenje iz njih produkata
metabolizma do organa koji e te produkte neutralisati, razgraditi i izluiti.
Arterije prenose istu krv iz plua organa i tkiva, a odakle se putem vena ponova vraa u
plua. Ukupna koliina krvi u organizmu iznosi 1/13 ovjekove ukupne teine a to znai
da ovjek teine 70 kg, ima oko 5.5 l krvi.
Krv se sastoji od crvenih krvnih zrnaca-eritrocita, bijelih krvnih elija leukocita,
trombocita i krvne plazme. Krvotok krvne ile-arterije i vene. Krvarenje je prekid krvnog
suda, nastaje direktnim prekidom zida krvnog suda i isticanjem krvi. Isticanje krvi izvan
organa je vanjsko krvarenje, isticanje krvi u tjelesne upljine predstavlja unutranje
krvarenje
Krim.tehnika obrada tragova krvi:
- otkrivanje tragova krvi
- utvrivanje da li trag potie od krvi
- fiksiranje tragova krvi
- prikupljanje i pakovanje tragova krvi
- labaratorisko ispitivanje, analiza i vjetaenje tragova krvi.
Nastanak tragova krvi:
- slijevanjem
- kapanjem ili padanjem
- prenoenjem
- tragovi koji mogu nastati nakon ispiranjem
tragovi nastali slijevanjem slijevanje prema dolje usljed zemljine tee, zavisno od
poloaja tijela trag moe biti dugaak, ako rtva stoji ili kratak, ako rtva lei, promjena
pravca curenja ukazuje na promjenu poloaja tijela. Ukrteni tragovi ukazuju na razmak u
vremenskom nastanku ili na postojanje dvije rane nastale u odreenom vremenskom
intervalu. Ako se rana nalazi ispod odjee, tada dolazi do natapanja odjee obim
natapanja zavisi od poloaja tijela. Usljed slijevanja krvi kada se vea koliina krvi
nakupi na jednom mjestu, tada nastaju lokve. Tragovi slijevanja mogu veoma brzo mogu
izmjeniti svoj izgled zbog ega treba brzo i paljivo pregledati LM, opisati ih i
fotografisati.
Tragovi nastali kapanjem kapanje krvi sa razliite visine, na razliite povrine i pod
razliitim uglovima ima razliit oblik. Ako kap krvi padne na kosu povrinu, razlie se u
obliku nagiba, poetni dio kapi je zaobljen, a drugi je u obliku jednog ili vie zupastih
nastavaka.
Kapanjem krvi moe da se utvrdi pravac kretanja, ovdje treba biti oprezan ako je krv
kapala sa ruke koja zamahuje pravac kretanja moe biti suprotan, pa se smjer kretanja
odreuje na osnovu vie kapi a ne na osnovu jedne.
PRSKOTINE oblik tragova nastalih kapanjem ali iz arterije, vea sila krv se rasprsne u
vie manjih kapljica. Prskotine nastaju pri arteriskom krvarenju zamahom okrvavljenog
tijela ili predmeta. Vano je tano fiksirati veliinu, oblik i smjer prskotine, prskotine
treba traiti i na poiniocu a raspored prskotina zavisi od veliine sredstava izvrenja.
TRAGOVI KOJI NASTAJU PRENOENJEM rije o brisotinama i otiscima. Brisotine
nastaju povlaenjem zakrvavljenog dijelatijela po povrini, ili bilo kog drugog dijela
tijela po povrini, ili bilo kojeg drugog dijela tijela preko ve nastalog traga krvi- dakle
dodirom. Krvavi otisci nastaju odslojavanje i naslojavanjem.
TRAGOVI KOJI MOGU NASTATI NAKON ISPIRANJA
- indirektni tragovi
- kontamirani predmeti isprani u vodi
- krv se moe nai u vodi koja je koritena za pranje
- krv moe ostati u sitnim dijelovima i upljinama u koje voda nije zahvatila
- lako se otkriva limunolom
- problem sa opranim uzorcima radi analize.
Krim.tehnika obrada tragova krvi:
- relativno lako uoavaju se na licu mjesta, rtvi i poiniocu, mogue pranje ali i
detekcija opranih tragova krvi
Kao preliminarni testovi koriste se:
- Benzidinski test komadi filter papira se presavije i uglom se protrlja sumnjiva
krv, papir se rairi i nakapa otopina benzedina doda se 2-3 kapi vodikovog
peroksida. Kod pozitivne reakcije javlja se intezivno tamnoplava boja. Lana
pozitivna sok od svjeeg paradajiza, biljnog zelenila, kvasca idr.
- Tetrametil-benzidinski test poto je benzidin kancerogen, primjenjuje se
jedinjenja: tetrametilbenzidin, reakcija je svjetloplava boja a princip isti kao
benzidinski test.
- Fenolftalein Kastle-mayerov reagens na tapi sa vatom se nakapa
fizioloka otopina, protrlja se po sumnjivoj mrlji, kapne se jedna kap fenoltaleina i
kap 3 posto vodik peroksida. Pozitivna reakcija je ruiasto crvena boja za 15 sek.
Lanopozitivna krompir ili hren.
- Leuhomalahit zeleno radnja slina predhodnim a pozitivna reakcija
zelenoplava boja.
- Gvajko test tintura gvajka i nekoliko kapi ozoniranog ulja ukaste boje,
ispitivana materija se nakapa destilovanom vodom a reakcija daje plavu boju, do
lane reakcije dolazi sa materijama koje sadre jake oksidanse i biljne
peroksidaze.
- Limunolsak proba koristi se u mraku, prskanjem po predmtu za koji se
predpostavlja da je krv, flurescencija za 15 min. A lanopozitivna reakcija sa
uljanim bojama.
- Hemastiks trake na mrlju se stavi kap vode, reaktivna na jednom kraju trake
dolazi u kontakt sa vodom a pozitivna reakcija je zelena boja.

HEXAGON OBTI
-test koji detektuje ljudsku krv a test se radi iz dva dijela
- uzorak se uzima u epruvetu i miksa
Nakapava se na test, pojava jedne plave linije, negativan rezultat a pojava dvije olave
linije pozitivan rezultat.
Fiksiranje-procesno pravno oformljen trag krvi:
- otkrivanje
- oznaavanje
- opis u zapisnik
- fotografisanje
- skiciranje
- izuzimanje i pakovanje.
Prikupljanje i pakovanje tragova krvi:
- vlani targovi krvi i krvni ugruci
- tragovi krvi na podlozi koja ne upija krv i koja upija
- krv podlona trulenju
- suhi tragovi pogodni za skupljanje
- vlana krv-razrjediti u epruveti
- tkanine osuiti
Kiminlaistiko tumaenje tragova krvi:
Potrebno je odgovoriti na pitanja
- da li se radi o tragovima krvi
- ako je krv da li je ljudskog porijekla
- kojoj krvnoj grupi pripada
- iz kojeg dijela tijela
- koliko je mrlja stara
- ima li primjesa drugih tkiva.
Tragovi krvi na LM mogu pomoi da se locira mjesto gdje se odigrao dogaaj,
identifikuje sredstvo kojim je izvreno KD, utvrdi veza izmeu poinioca i rtve i njih sa
mjestom dogaaja, potvrdi ili negira alibi osumnjienog, dobije priznanje osumnjienog
nakon dobijanja rezultata ispitivanja tragova krvi.
TRAGOVI LJUDSKIH IZLUEVINA
- sjemena tenost sperma
- pljuvaka
- sline
- znoj
- vaginalni sekret
- mokraa
- povraani eluani zadraj nije izluevina
- izmet nije izluevina.
SJEMENA TENOST
Najee je vezana za seksualne delikte, moe da se pronae na rtvi, licu mjesta,
poiniocu. Sasuen trag je sivkast, lako se stapa sa okolinom. Kisela fosfaza. Otkrivaju se
vizuelno ili pomou UV lampe. Fiksiranje kao i kod svakih drugih tragova. Pakuju se
suhi, odjea osuena. Briseve uzima iskljuivo ljekar, znaaj je utvrivanje krvne grupe i
identiteta. Acid phosphatase test- preliminarni test za utvrivanje sjemene tenosti
zasnovane na testiranju kisele fosfaze. Pozitivan rezultat je ljubiasta boja, nije potvrdan
jer moe i da reaguje sa vaginalnim sekretom, kontraceptivnim sredstvima.
VAGINALNI SEKRET
Izluevina lijezde materice, elija sluzi iz materice i bakterije, lako se moe zamjeniti sa
tragovima sjemene tenosti, najee se mogu nai na donjem rublju, fiksiranje je
standardno i labaratoriska obrada.
TRAGOVI ZNOJA
Rijetko se mogu nai na licu mjesta, vezani su obino za odjevne predmete, svaki
predmet na kojem se mogu nai predmeti znoja ima identifikacionu vrijednost.
SLINA
Najee se mogu nai na maramicama, pakuju se u papirne kese, pakujemo momou
rukavica, od znaaja su za utvrivanje krvne grupe, utvrivanje identiteta te povezivanje
osobe i LM.
PLJUVAKA
Veoma znaajna, najee se nalazi na opucima, mora se biti oprezan kod pakovanja,
uzimanje brisa iz usta, od znaaja je za utvrivanje broja lica na LM za utvrivanje krvne
grupe i na kraju identiteta.
TRAGOVI MOKRAE URINA I IZMETA FECESA
Tragovi mokrae su produk filtracije bubrega, esto se nalaze na licu mjesta-posljedica
osvete ili potpisa uinioca, utiu na sagledavanje psihologije linosti. Tragovi fecesa
produkt je varenja hrane, nema veliki identifikacioni znaaj, na LM se nalazi kao potpis
poinioca, ukazuje na psihologiju uinioca.
TRAGOVI POVRAANOG ELUANOG SADRAJA
Mogu se nai na LM, vezani su za trovanje, veoma su rijetki tragovi, mogue je utvrditi
kakvu je hranu uzimala osoba, a fiksiraju se na uobiajen nain.
TRAGOVI ZUBA
Prema prirodi nastanka tragova zuba imamo
- tragove odgriza(dio zagrizenog predmeta odvaja se od cijeline)
- tragovi ugriza (na ugrizenom predmetu uoavaju se prednji i zadnja strana
sjekutia, a ugrieni dio se ne odvaja od cjeline.
Tragovi zuba na ljudskom tijelu najee se pronalaze kod rtve i poinioca KD. Na rtvi
kod sex delikata, kod ubistava motivisanih mrnjom i kod KD u kojem je dolo do borbe.
Na poiniocu kao odbrambena povreda, tzv.ljubavni ugriz. Tragove zuba moemo nai na
raznim predmetima kao okoladi puteru, siru suhomesnatim proizvodima, na predmetima
koje je uinilac drao i ostavio na LM kao mutikla. Tragovi zuba se otkrivaju vizuelno,
na rtvi sudski medicinar a na poinioci krim.tehniar. fiksiranje na tijelu oznaava se
fotografski, opisivanjem i u zapisnik, a na predmetima mulairanjem.kriminalistiki
znaaj tragova zuba zavisi od individualnih karakteristika, pare zuba, plomba idr.
TRAGOVI USANA
Tragovi raznih oblika i tragovi karmina, nalaze se na aama, maramicama, fiksira se na
standardan nain, alju se komplatni predmeti u labaratoriju, kod silovanja karmin se
nalazi na poiniocu, moe da se vri vjetaenje karmina fiziko hemiska vjetaenja.
TRAGOVI NOKTIJU
Najee se nalaze na tijelu rtve ili poinioca, mogua identifikacija putem DNK a
ukazuju i na mogunost konog tkiva ispod niktiju, mogua je i posredna identifikacija, a
pomou odlomljenih noktiju mogua je i mehanoskopska identifikacija.
TRAGOVI MIRISA
Javljaju se u vrstom ili u tenom stanju, a u tragove mirisa ubrajaju se vrste i tene
materije koje ovjek lui ili na drugi nain otiu od njega, i predmeti koji su povremeno
bili u kontaktu sa njim, ovdje dolazi do uloge posebno dresiranih pasa.
TRGAOVI KOSE I DLAKE
To su ronate tvorevine na tijelu ovjeka. Fizike i morfoloke osobine dlake su veoma
relativne relativna je i identifikacija. elije kose i dlake identifikacija DNK. Sastav
kose od 100-150 hiljada vlasi, 30-100 dnevno otpada, raste do duine oko 1 m, dnevni
rast 0.4 mm. Uzorci dlake uzimaju se upanjem, sjeenjem i eljanjem, uzorci se
posebno pakuju, obavezno uzeti uzorke kose i dlake sa mrtvog tijela.
Tragovi dlaka najee se nalaze kod silovanja ali i kod drugih kontaktnih delikata,
mjesto gdje se mogu nai je rublje, posteljina, tepih, vozila, odjea, tijelo rtve i
poinioca. Nerjetko se mogu nai i kod provala. Kod krvnih delikata na koi i ustima
cijevi vatrenog oruja, kod saobraajnih nezgoda na otrim dijelovima vozila. Trae se
pomou kosog svjetla i uz pomo optikih pomagala, na mjestima gdje se4 mogu
predpostaviti, uzimaju se pincetom, pakuju se u papirne vreice.
TRAGOVI IVOTINJESKOG PORIJEKLA
Javljaju se u sledeim sluajevima kada je ivotinja
- predmet KD
- sredstvo izvrenja KD
- pomaganje izvrenju KD
- sredstvo dolaska ili odlaska sa LM
- sredstvo transporta
- sredstvo pratnje poinioca KD
- u zaprezi uesnik saobraajnog delikta

Podjela tragova ivotinjskog porijekla:


- mehaniki tragovi, tragovi krvi, tragovi tkiva, tragovi dlake, perja, krljuti,
pauine.
Mehaniki tragovi su najei a dijele se na tragovi nogu, tragovi zuba i tragovi
ivotinjskih kandi. Fiksiranje tragova obavlja se na standardan nain, mogua
identifikacija DNK.
TRAGOVI BILJNOG PORIJEKLA
Su svi tragovi koji imaju bilo kakve veze sa biljkama.
Vrste tragova
- tragovi cijelih ouvanih biljaka
- tragovi dijelova biljaka i tragovi biljaka
- mikrotragovi biljnog porijekla i mikrobilje. Veoma su podloni unitenju.
Tragovi cijelih biljaka imaju veliki znaaj, vizuelno se moe utvrditi koja je biljka,
utvrditi i DNK biljke, povezivanje osobe sa licem mjesta, standardno fikasiranje
procesno pravno oformljenje. Vjetaenje jedini validan dokaz. Mnogo ei se nalaze
drugi tragovi nego tragovi cijelih biljaka, jedan od tragova je piljevina, povezuje
poinioca i druge ososbe sa LM, eventualno profesijom. Najee se nau hlorofil, zelena
boja, polen i latica. Odsustvo hlorofila na odjei, osumnjieni nema veze sa KD.
Tragovi diejlova biljaka mikrotragovi i mikrobilje kao tragovi, odmah se alju na
vjetaenje. Mikrobilje alge, plijesan, gljivice. Povezivanjem sa LM. Otkrivanje i
prepoznavanje zadatak za struno lice vjetak biolog.

TRAGOVI ORUJA
Vatreno oruje je vrsta oruja u kojoj projektil dobija neophodnu kinetiku energiju od
gasova koji nastaju sagorjevanjem barutnog punjenja u komori i cijevi.
BALISTIKA nauka o kretanju projektila.
Osnovni elementi vatrenog oruja:
- cijev sa nianom
- tijelo oruja sa mehanizmom za opaljenje
- municija.
Cijev, kanal cijevi je vodite projektila i leite metka. Imamo uebljenu i glatku cijev.
Kalibar dijametar izmeu dva suprotna polja-parno ili suprotnog polja i lijeba-
neparno. Nian je fiksni ili podeavajui.
Kalibar lovakog oruja:
- kal. 10........................19.3mm
- kal. 12........................18.2mm
- kal. 14........................17.2mm
- kal 16.........................16.8mm
- kal 20.........................15.7mm
Kalibar oruja sa uebljenim cijevima:
- kratkocjevno-5.6, 6.35, 7.62, 7.63, 7.65, 9 kratka i duga i 11.43.
Tijelo oruja sa mehanizmom za opaljenje sastavni dio je svakog oruja, a osnovni
dijelovi su udarna igla, opruga i obara.
Municija metak dijelovi tijelo metka, aura, patrona-barutno punjenje i inicijalna
kapisla za kativiranje barutnog punjenja i projektila.
Dijelovi patrona su barutno punjenje, patron, kapisla olovne kuglice, filcani ep i
kartonski ep.
Barutno punjenje-baruti su explozivne materije kod kojih se proces hemiskog razlaganja
vri iskljuivo termikom provodljivou, pri emu je brzina sagorjevanja relativno
umjerena. Barute dijelimo na
- homogeni elatinacija nitroceluloze sa organskim rastvaraima,
- kompozitni srni barut-smjesa kalijum nitrata, drvenog uglja i sumpora.
aure su od mesinga-legura bakra i cinka, oblik je prilagoen leitu metka, a na vrhu
nosi projektil.
Patrona od kartona, mesingano dno u patroni se nalazi sama.
Sama dremlije i sitne kuglice.
Inicijalna kapisla barut se aktivira udarom igle u inicijalnu kapislu, inicijalni exsploziv-
ivin fulminat, azidna jedinjenja.
PODJELA VATRENOG ORUJA
PO NAMJENI vojno, lovako i sportsko
PO TEHNIKIM KARAKTERISTIKAMA neautomatsko, automatsko i
poluautomatsko.
PO KONSTRUKCIJI kratkocjevna i dugocjevna
PO VRSTI- pitolji, revolveri, puke, lovake puke automati derinderi.
PO KALIBRU lino 5.6-11.43 lovako 19.3-15.7mm
PO PROIZVODNJI industrisko i runo raeno.
REVOLVERI - runo oruje koje ima rotirajui dobo sa nekoliko cilindara za smjetaj
municije.
DERINDER varijanta pitolja sa jednim metkom u leitu za opaljenje. Rije je o
malim depnim pitoljima sa vie cijevi i odvojenim sistemom za ispaljivanje.
Tradicionalni derinder ima dvije cijevi.
AUTOMATSKI PITOLJI rije je o pitoljima sa dvije kategorije poluautomatski i
automatski.. Princip rada ovih pitolja je da rade na principu automatskog punjenja
municije iz magacina u leite metka i izbacivanje aure vani i ponovnog punjenja, a sve
na principu dejstva povratnih barutnih gasova, koji povratni i okida mehanizma ponovo
vraaju u poziciju za okidanje. Automatski pitolj korpion, automatski heklerkoch.
PUKE je vatreno oruje sa puanom cijevi koje je dizajnirano tako da se opaljenje vri
sa ramena autom-poluautomatske puke rade na principu povratnih gasova, imaju dugu
puanu cijev te koriste iskljuivo puanu municiju.
POLUAUTOMATSKE PUKE PAP M 59/66
SAMARICE puke koje kao streljivo koriste samu, tu spada i repetirano oruje sa
samom.
MITRALJEZI I PUKOMITRALJEZI-oruje opremljeno sa potpuno automatskim
mehanizmom opaljenja gdje omoguava rafalnu paljbu i zahtjeva opsluenje od vie
alnova posade.
Lovaka oruja dijele se na oruja sa uebljenim i sa glatkim cijevima.
Sa krim. Stajalita interesantno je da pitolji aure izbacuju u odreenom pravcu, i ako se
ne sakupe ostaju na licu mjesta, dok kod revolvera ostaju u burencetu.
Tragovi vatrenog oruja:
- vatreno oruje kao trag
- projektili kao tragovi i tragovi projektila
- aure
- barutna gare i polusagorjele barutne estice.
- Tragovi lovakog vatrenog oruja.
Vatreno oruje kao trag: pronalazak spornog oruja kao trag na licu mjesta oruje se
tretira kao trag, fiksiranje se vri nauobiajen nain, a nakon fiksiranja oruje se izuzima.
Na oruju se mogu nai tragovi:- pap-linija, krvi i tkiva. Oruje se nesmije dodirivati
golim rukama, prvo izvaditi spremnik samunicijom, oruje repetirati, zapakovati i poslati
na vjetaenje sa municijom.
Projektil kao trag pomou projektila moe se identifikovati vatreno oruje.
Njaouvanji projektil je u tijelu rtve, projektil u polumekoj materiji prodire do gubitka
svoje kinetike energije, Udar u podlogu bez rikoeta je potpuna deformacija. Projekrili
se otkrivaju vizuelno, misaonom rekonstrukcijiom i upotreba detektora. Svaki projektil se
posebno pakuje.
aure kao trag javljaju se kad pucano iz aut. Ili poluaut. Oruja, rijetko iz repetiranog.
Znaaj aura kao tragova je isti kao i kod projektila, mogua je identifikacija oruja.
BARUTNA GARE i polusagorele barutne estice poslije opaljenja metka izlaze na
cijev. Najee se nalaze na rtvi ili poiniocu fiksiraju se na odjei ili osumnjienom, na
vjetaenje se alje sva odjea kroz koju je projektil proao, mokra odjea se sui, a sa
ruku se skida pomou parafinske rukavice.
Tragovi lovakog oruja patron je punjen samoma ne samo jednim projektilom, broj
otvora i pogodaka na meti zavisi od krupnoe i broja same. Rasipa se snop zavisno od
udaljenosti. U patronu se nalazi kartonski poklopac i filc kao trag, mogue je na Lm
pronai odbaene patrone, standardan nain fiksiranja.

TRAGOVI ORUA I ALATA


Orue je predmet podeen za vrenje kakvog rada, posla a mogu biti:
- fabriki proizvedena
- runo
- specialno
- priruna orua.
VRSTA TRAGOVA
- povrinski-najvei broj tragova orua, fiksiranje se vri primarno mulairanjem ,
mikroreljef dostavlja se cijeli materijal u labaratoriju, mulairanje se vri
silikonskim pastama, mula-pozitiv ukazuje na vrstu orua.
- Reljefni
Vrsta tragova razliitog orua sjeiva(konstrukcija je da je jedna ili obadvije strane
naotrene, noevi, sjekire, britve, kose, ileti, skalperi idr. Sjeivo razdvaja jedan dio na
dvije cjeline a rezultat sjeenja mikroreljef na presjeenim predmetima.Trag sjeenja
ukazuje na vrstu upotrebljenog orua, prilikom pakovanja paziti da nedoe do oteenja
sjeiva, pored spornih uzoraka na vjetaenje dostaviti i nesporne na kojim bi se pravili
probni tragovi.
- tragovi testere ( ista radnja ponavlja se bezbroj puta, a posljedica testerisanja je
stvaranje kanala i piljevine, ne postoji mogunost identifikovanja testere, samo na
osnovu piljevine.
- Tragovi buenja(posljedica buenja kanal i otpaci, piljevina, potrebno je utvrditi
naina nastanka buotine.
- Tragovi struganja( TURPIJA BRUS BRUSNI PAPIR, struganje se vri runo ili
mainski, potrebno je utvrditi tehniku bruenja.
- Tragovi odvaljivanja(
- Tragovi uboda
- Tragovi kopanja
- Tragovi udaranja
- Tragovi na staklu i od stakla sjeenja stakla, lomljenja i dejstvo projektila kroz
staklo.
Kod tragova sjeenja stakla-najee za ulazak u neku prostoriju,a sredstva koja se
koriste dijamant, posebni elici, u labaratoriji se utvruje posebno sredstva koja su
koritena. Lomljenje se vri upotrebom mehanike sile, a najee se lomi upotrebom
prirunih sredstava, prikupljaju se svi dijelovi stakla i sklapaju u jednu cjelinu te
dostavlajju u labaratoriju zajedno sa okvirom.
Kod tragova dejstva projektila na staklo-projektil ispaljen sa vee udaljenosti, gubitkom
kinetike energije udarom u staklo izaziva pucanje kao kod mehanike sile. Vetaenjem
se utvruje prisustvoelemenata karakteristinih za projektile. Po veoj kinetikoj energiji
projektili prolaze kroz staklo i prave otvor. Potrebno je utvrditi stranu sa koje je projektil
uao.

TRAGOVI VEZANI ZA UPOTREBU VOZILA U SAOBRAAJU


- tragovi tokova
- tragovi otpalih dijelova raznog materijala
- tragovi na vozilu i u vozilu
- tragovi na rtvi.
Znaaj ovih tragova u kriminalistici je kada je vozilo sluilo kao prevozno sredstvo u vezi
sa izvrenjem nekog KD, kada je vozilo bilo objekt nad kojim je izvreno KD, kada je kd
izvreno u vozilu, kada je vozilo uestvovalo u izvrenju kd protiv bezbjednosti javnog
prometa.
TRAGOVI TOKOVA dijele se na povrinske i reljefne.
Povrinski tragovi bitno su izraene dvije dimenzije-duina i irina a nastaju nanoenjem
ili odnoenjem materijala. Nanoenjem tragovi guma na kolovozu, odnoenjem
prelaskom tokova preko mjesta na kojem se nalazila neka materija.
Krim. Teh. Obrada:
- uoavanje
- obiljeavanje
- eventualno mulairanje
- zapisnik
- skica
- fotografisanje
- uzimanje nespornih otisaka guma.
Podaci koji se mogu dobiti su vrsta vozila na osnovu irine gazeeg sloja, rastojanje
izmeu tokova, meuosovinsko rastojanje, brzina i pravac kretanja, da li je dolo do
klizanja ili zanoenja.
Tagovi otpalih dijelova tragovi laka, boje i gita, pojedini djelovi sa vozila, tragovi
stakla, tragovi zemlje i materijala koji je prevoen. Tragovi boje laka i gita nastaju kada
vozilo udari u neku vrstu prepreku. Svaka vea ljuspica boje pomae u mehanoskopskoj
identifikaciji-uklapanje, a ako se ljuspe ne uklapaju posredna identifikacija.
Pojedini djelovi sa vozila mogu biti cijeli ili polomljeni, identifikacioni znaaj je slian
ljuspicama boje, ponekad je mogue utvrivanje tipa i marke vozila.
Tragovi stakla moe brzo da se otkrije vozilo koje je napustilo LM.
Identifikacija vjetrobranskog stakla:
- strukturnom analizom
- indexsom prelamanja
- nije mogue uklapanje.
Tragovi zemlje i materijala koji je prevoen:
- trgovi zemlje ispod blatobrana
- mogue odreenje mjesta udara
- mogue identifikovati vozilo
- metode Kirkovog gradijenta gustine
- mogu ukazati na pravac kretanja vozila
- fiksiraju se na standardan nain.
Trgaovi na vozilu i na vozilu:najee se tragovi na vozilu nalaze kod saobraajnih
nezgoda a prema vrsti: oteenja udubljenja i ogrebotine na limu, brisotine sa drugog
vozila, i polomljeni dijelovi na vozilu, a od zanaja su jer ukazuju na boju i vrstu vozila a
fiksiraju se standardnom procedurom. Oteenja u vidu udubljenja.
Posebna vrsta tragova su tragovi pjeaka:
- tragovi krvi i tkiva
- tragovi komada odjee, vlakana
- tragovi kose.
Ako se vozilo i oisti mogue je nai mikrotragove.
Trgaovi u vozilu koje je posluilo za izvrenje KD, kada se eli prikriti ko je vozio.
Tragovi vozila na rtvi udar, gaenje i kombinacija ova dva. Tragovi na odjei udar
odjea pocjepana, gaenje tragovi koji potiu od donjeg stroja vozila. Najznaajni tragovi
brisotine are i tokova. Tragovi na pjeaku ukazuju na boju vozila, vrstu vozila i tip
vozila.
KRIMINALISTIKA OPREMA
Najee se koristi:
- Univerzalni neseser
- Neseser sa foto-opremom
- Ostali neseseri prema specioalnostima (za saobraajne nezgode, posmortem
neseseri, neseser za latentne otiske, za mulairanje, UV neseser.
KALVIN GODAR ameriki strunjak koji je u krim. Teh. Praksu uveo u upotrebu
komparativni mikroskop za identifikaciju ispaljenih projektila i aura.
1923 konstruisan prvi komparativni mikroskop BALISTOOKOP.

METODE, TEHNIKE I SREDSTVA KOJA SE KORISTE U KRIM.TEHNICI IZ


OBLASTI SLEDEIH NAUNIH DISCIPLINA:
- Matematika razne mat. Metode odreivanje debljine dlake izraunavanjem
aritmetike sredine iz vie mjerenja.
- Kibernetika obuhvata relativno jednostavne programe za voenje evidencije ali
i najkomplikovanije programe za instrumentalne analize i za obradu dobijenih
podataka.
- Fizika - mjerne tehnike, mjerenje duine, mase, mjerenje pojedinih rastojanja na
uviaju.
- Hemija raznovrsna vjetaenja i koristi klasine hemiske analize kvalitativne i
kvantitativne.
- fizika hemija
- bilogija identifikacija tragova krvi, sperme pljuvake idr.
- Medicina utvrivanje uzroka smrti, tragova na leu, vrsta povreda idr.
- tehnologija, mainstvo elektrotehnika. kod teih oteenja fabrikih maina,
uzroka poara.
FIZIKE METODE
- metoda mjerne tehnike mjerenje duine SL. 1m, mjerenje duina manjih od
1mm vri se pomou: mjerne lupe nonijusa ili ublera i mikrometriskog
zavrtnja.Koriste se i metarske pantljike, metalne mjerne trake, drveni dvometar,
ureaj za mjerenje duine sa kotaem, razmjernici za fotografisanjem uraaj za
mjerenje manjih duina. Kljunasto pomino mjesrilo za preciznije od 0.05mm ima
dva dijela sa skalom linijar i pomini sa skalom nonijus.konstruisan je za
mjerenje debljine , irine i dubine. Mikrometarski zavrtanj mikrometar ima
tijelo, dobo, milimetarska skala ugravirana skala na dobou, prostor za predmet
koji se mjeri. Mikrometarski zavrtanj koristi se za mjesrenja ija je preciznost
vea od 0.05mm a najmanja mjeriva duina je 0.01mm.
- Mjerenje mase osnovna jedinica je 1 kg. Za mjerenje mase koriste se vage.
Klasina vaga predstavlja dvokraku polugu u stabilnoj ravnotei. Za labaratoriske
potrebe koriste se tehnika vaga ( max.osjetljivos je 0.01 odnosno 10 miligrama)
koristi se za mjerenje hemikalija i pravljenja rastvora i zaodmjeravanje koliine
baruta u lovakim patronima. i analitike vage (max.osjetljivost 0.001g ), imaju
prizmu od ahata i vazdune amortizere, koriste se za mjerenje u kvantitativnim
instrumentalnim analizama. AHAT je posebna vrsta kvarca proaran kalcedonom,
opalom, ametistom i hematitom. Osim ovih vaga postoje i elektronske i
mikroanalitike osjetljivost je 10-6 g.
OPTIKE METODE Optika je dio fizike koja se bavi zakonom prostiranja. Ove
metode se koriste u oblasti vidljivog i nevidljivog zraenja, a dijele se:
- optike metode u oblasti vidljivog spektra
- optike metode u oblasti nevidljivog spektra
Osnovne optike komponente i dijelovi su:
- Soiva
- Ogledala
- Prizme
Soiva se dijele na:
- ispupena ili konvergentna
- udubljena rasipna ili divirgentna.
Dejstvo soiva u odnosu na svjetlosne zrake A sabirnog, B rasipnog i C
kombinacija.
Sva soiva imaju svoje etiri karakteristike:
- centar soiva(uglaana povrina, najee metalnakoje dobro reflektuju svjetlost,
koriste se kod optikih ureaja koje trebaju da skrenu putanju svjetlosti).
- Optika osa soiva je zamiljena prava linija koja prolazi kroz centar soiva
pravoliniski ne prelamajui se.
- ia soiva taka u kojoj se zraci svjetlosti sakupljaju posle prolaska kroz
sabirno soivo naziva se njegovom iom.
- Ogledala mogu biti ravna i sferna.
Prizme je dio optikog instrumenta a koristi se kao element pomou kog je mogue
razloiti sloeni spektar na osnovne komponente ili dio koji slui za
reflektovanjesvjetlosnog zraka u odreenom pravcukad se odreena strana posrebri i
dobije osobine ogledala.
U forenzici najee se koriste optiki instrumenti koji slue za dobijanje uveanog lika.
- Lupa
- Mikroskop
- Stereomikroskop
- komparativni mikroskop
- polarizacioni mikroskop
LUPA je najednostavniji optiki instrument, a u forenzici se upotrebljava:
- obina lupa
- lupa sa osvjetljenjem
- mjerna lupa
- daktiloskopska lupa
MIKROSKOP optiki instrument koji je sastavljen od najmanje dva soiva, stim to se
jedno nalazi neposredno iznad objekta koji posmatramo (objektiv) a drugo ispred
ovjeijeg oka (okular).
STEREOMIKROSKOP - binokularni mikroskop koji daje 3D sliku, a upotrebljava se u
tumaenju mikrotragova, ciljanih tragova, tragova na odjei kod saob.nezgode,
mehanoskopska ispitivanja, ispitivanja dokumenata
KOMPARATIVNI MIKROSKOP optiki instrument za istovremeno posmatranje dva
objekta u istom vidnom polju, koristi se u balistici i u traseologiji.
POLARIZACIONI MIKROSKOP kombinacija klasinog i polarizacionog mikroskopa,
poseban sistem dobijanja polarizacione svjetlosti, kao polarizator koristi se kristal
KALCIT, svjetlost oscilira proputa samo jedna oscilacija dok se ostale apsorbuju.
Kombinaciom dva kristala kalcita, polarizator i analizator. Upotrebljava se za ispitivanje
vlakana, ljudska kosa ili ivotinjsak dlaka.

OPTIKE METODE U OBLASTI NEVIDLJIVOG SPEKTRA


- IC/IR zraenje
- UV Zraenj
- Rentgensko zraenje
IC/IR zraenje ima talasnu duinu od 100 000 do 700 nanometara, upotrebljava se za
fotografsko snimanje u potpunom mraku, ispitivanje dokumenata, termovizija.
UV zraenje talasna duina od 440-10 nm.
- 400-300nm dugotalasna
- 300-200nm kratkotalasna
- Ispod 200 vakumsko zraenje.
Izvor UV zraenja je sunce, elektrino pranjenje u cijevima sa ivinim parama. UV
lmapa kvarcna cijev sa odreenom koliinom ivinih para. Upotreba vjetaenja na
osnovu fluorescencije.
RENTGENSKO ZRAENJE X zraenje talasna duina od 10-0.01 n, zbog velike
energije x-zraci prodiru kroz sve materije posebno kroz organske materije, upotrebljava
se za posmatranje unutranjosti objekata i za analizu uzoraka radi utvrivanja
kvantitativnog i kvalitativnog elementarnog sustava uzoraka(rentgenska flurescencija) u
fiziko hemiskim metodama rentgenska difrakcija.

LABARATORISKA OBRADA TRAGOVA FIZIKO HEMISKIM METODAMA

MJERENJE GUSTINE
Gustina je osnovna osobina svake supstance, jedinica je kg/m3, a najee koritene
metode za mjerenje gustine:
- metode za mjerenje gustine tenih supstanci(analitikom vagom pomou
piknometra, pomou Morove vage i pomou aerometara) Piknometar posebna
staklena tikvica koja slui za odreivanje relativne gustine tekuine a kao temost
poznate gustine uvjek se uzima destilovana voda.
Operacije na mjesrenju piknometrom su mjerenje praznog piknometra, mjerenje mase
piknometra napunjenog tenosti poznate gustine i mjerenje mase piknometra napunjenog
tenou ija se gustina odreuje.
Pomou Morove vage mjere se vee koliine tenosti a princip rada zasniva se na
Arhimedovom zakonu na osnovu potiska nekog tijela koje se uroni u tenost. Tenost
mjerenja je tri decimale 10-3. mjerenje gustine tenosti pomou aerometara aerometar
je staklena cijev badarena za razne gustine tenosti, na dnu svake cijevi nalazi se posuda
sa olovnim kuglicama odreene mase u zavisnosti od oblasti mjerenja. Aerometar se
potopi u ispitivani uzorak koji se nalazi u pogodnoj posudi. Oitavanje vrijednosti gustine
vri se na izduenom dijelu skale. Njihova upotreba nije esta u krim. Zato to su
potrebne velike koliine uzoraka.
- metode za mjerenje gustine vrstih supstanci-najee se koristi metod
hidrostatike vage.
- mjerenje gustine prakastih supstanci Kirkovim gradijentom
MJERENJE INDEXA PRELAMANJA
Index prelamanja a-upadni ugao b-prelomni ugao s-upadni zrak l-prelomljeni zrak. Index
prelamanja je prelazak zraka svjetlosti iz optiki rjee u optiki guu sredinu i obratno.
Izmjerenom vrijednosti utvruje se istoa neke supstance. Utvruje se index prelamanja
kako za tvrde tenosti tako i za neke vrste supstance. Slui prvenstveno za mjerenje
index prelamanja tenih uzoraka, za koje je potrebna mala koliina uzoraka.
Ureaj za ovo mjerenje naziva se refraktometar, postoje razni ali je u upotrebi najee
Abeov.
MIKROELEMENTARNA SPEKTOGRAFSKA ANALIZA
Ona se zasniva na injenici kada se neki hemiski element unese u plamen a on se oboji
karakteristinom bojom. Mogue je identifikovati veliki broj elemenata. Razloeni
spektar se snima, identifikacija se vri itanjem spektra na osnovu linija snimljenih na
spektrogramu. Identifikacija spektralnih linija predstavlja identifikaciju hemiskih
elemenata koje ulaze u sastav posmatranog uzorka.
LASERSKA MIKROSPEKTRALNA ANALIZA
Mikroanalizator se dodaje kao dodatak spektrografu a sastoji se od inpulsnog lasera,
binokularnog mikroskopa i eletronapinjaa. Rezultat je isti kao kod klasine
spaktografske analizestim to je upotrebljena koliina materijala mnogo manja.
ATOMSKO APSORPCIONA SPEKTROFOTOMETRIJA
Atom moe da apsorbuje samo zraenje koje je karakteristino za odreeni hemiski
element, koristi se za odreivanje kvantitativnog sastava nekog elementa u uzorku.
Koristi se za ciljne analize odreenog unaprijed izabranog elementa. to se tie
preciznosti ona je bolja od svih ostalih spektrohemiskih analiza. Osnovni element ureaja
je lampa koja emituje zraenje karakteristino za svaki hemiski element. U krim. Se
upotrebljuje kad god se treba odrediti kvantitet nekog hemiskog elemnta. Naruito se
primjenjuje za odreivanje koncetracije olova kod tragova vatrenog oruja.
INFRACRVENA SPEKTROFOTOMETRIJA
Najvie se koristi za identifikaciju organskih supstanci, mana je sporost, a znaaj
komparativne analize.
UV I VIDLJIVA SPEKTROFOMETRIJA
Obuhvata oblast talasnih duina koje nastaju prolaskom elektrona iz pobuenog na
osnovu stacionarnog stanja. Koristi se u kriminalistici za identifikaciju uzoraka iji
molekulski spektri nastaju pobudom elektrona na molekulskim orbitama. Najira
primjena u krim. Je za vjetaenja vezana za zatitu ivotne sredine tj. Kod ispitivanja
uzoraka vode.
RENDGENSKE ANALIZE
U krim. Renntgenski zraci se najee koriste u oblasti:
- rentgenske defektoskopije
- rentgenske flurescentne analize
- rentgenske difrakcione analize
Rentgenska defektoskopija oznaava metodu upotrebe rentgenskog zraenja koja
omoguava pronalaenje skrivenih oteenja u raznim vrstama materijala, ispitivanje
materijala u sluaju havarija na raznim fabrikim postrojenjima.
Rentgenska flurescentna analiza RFA zasniva se na sekundarnom zraenju kao posljedica
pobude elektrona pod uticajem primarnog snopa rentgenskog zraenja. Talasne duine
flurescencije su specifine za razliite hemiske elementa. Talasne duine zraenja se
detektuju i tako identifikuju. Primjena ispitivanje industriskih proizvoda.
Rentgenske difrakcione analize proputanje rentgenskih x zraka kroz uzorke kristala
mogue je dobiti efekat difrakcije na vorovima kristalne reetke. Ovim metodom
mogue je ispitivati unutranju grau kristala. U krim. Se koristi radi ispitivanja svih
uzoraka koji imaju kristalnu strukturu, posebna primjena kod ispitivanja uzoraka poara
kad se sumnja na kratak spoj.
ELEKTRONSKI MIKROSKOP SA RENTGENSKOM MIKROSKOPIJOM sem/edx:
Elktronski mikroskop je ureaj koji koristi elektronske talase za dobijanje uveanog lika.
Mogua su uveanja i do nekiliko hiljada puta. Snimci su veoma jasni bez greaka koji se
javljajuu upotrebom optikih soiva. Upotreba rentgenske flurescencije omoguila je
konstrukciju hibridnog instrumenta. Hibridni instrument: elektronski mikroskop i
rentgenaska mikrosonda. Omoguava posmatranje uzorka sa njegovim elementarnom
hemiskom analizom.
NEUTRONSKA AKTIVACIONA ANALIZA
Bazira se na procesu koji se odigrava u atomskom jezgru.NNA je veoma osjetljiva
metoda i omoguava identifikaciju nemjerljivo malih koliina elemenata u uzorku.
U kriminalistici se primjenjuje za detekciju i odreivanje ostataka toksinih materija u
hrani, ljudskim tkivima, kostima, krvnoj plazmi i izluevinama. Individualizacija kose i
noktiju odreenom licu, lokalizacija narkotika, odreenje fabrikog porijekla razliitih
materijla. Analiza ostatka pucanja iz vatrenog oruja na koi, kostima i otvoru rane,
analiza autentinosti umjetnikih slika, ostataka praine na odjelu i zemlje na obui.
NUKLEARNA MAGNETNA REZONANCA NMR
U kriminalistici se upotrebaljavaju za ispitivanje sastava nepoznatih supstanci, istoe
sintetizovanij jedinjenja, kod ekolokih vjetaenja.
MASENA SPEKTROMETRIJA
Fiziko hemiska metoda koja se zasniva na pretvaranju ispitivanog uzorka u naelektrisani
snop fragmenata tog jedinjenja i razdvajanje snopa na sastavne komponente na osnovu
odnosa njihove mase i naelektrisanja. U krim. Se primjenjuje za sigurnu identifikaciju
nepoznatog uzorka, naruita vanost u identifikaciji kod ekolokih KD.
TERMOMETRIJSKA ANALIZA
Metoda kojom se prate promjene stanja u nekom sistemu prilikom apsorbcije ili
oslaobaanja toplote. U krim. Se koriste za ispitivanje uzoraka zemlje i drugih prakastih
supstanci.Najee koritene metode su:
- diferencijalna termoanaliza
- termogravimetrija i diferencijalna termogravimetrija.
ELEKTROHEMIJSKE METODE
- Potenciometrijska metoda analiza vode na prisustvo tekih matala u sluajevima
zagaenja vodotokova
- Elektrofereza ispitivanje rastvora se krupnije naelektrisanim esticama.
HROMATOGRAFSKE METODE
SMJESE- su hemiska jedinjenja koja se sastoje od vie komponenti slinih ili razliitih
hemiskih osobina ali koje meusobno ne stupaju u hemisku reakciju. Svaka se
komponenta razdvaja posebnim reakcijama a razdvajanje komponenti vri se
hromotografskim metodama.
Vrste hromotografskih metoda:
- tankoslojna hromatografija TLC
- gasna hromatografija
- tena hromatografija
Osnov svake hromatografije sistem na kojem se vri razdvajanje komponenti i sistem
pomou kog se to razdvajanje vri.
Tankoslojna hromatografija komponente se razdvajaju na tankom sloju slika-gela,
nanesene na staklenu plou, najee pomou smjese od raznih organskih rastvaraa. Ova
smjesa razvija hromatogram i naziva se razvija. U kriminalistici se upotrebljava za
identifikaciju droga i exsploziva, pesticida svih vrsta tinte. Jednostavna je i velika
osjetljivost, trajanje kratko.
Gasna hromatografija GC uzorci se prija hromatografisanja prevode u gasno stanje.
Osnovni uslov ispitivane supstance da budu u gasovitom stanju u temperaturnom
intervalu od -15 do 400 stepeni celziusovih. Postupk se obavlja u zatvorenom
sistemurazdvajanje se vri u hromatografskoj koloni koja je od eline ili staklene cijevi
ili kvarcne kapilare.
Tena hromatografija izvodi se u zatvorenom sistemu umjesto noseeg gasa koristi se
nosea tenost, kolona je znatno kraa, ovo je hromatografija velike moi razlaganja
koristi se u sluajevima kada je potrebna visoka osjetljivost.
PREDMETI KAO TRAGOVI

Predmeti kao tragovi vezani za izvrenje KD dijele se na :


- sredstvo izvrenja
- predmeti koriteni za prevoz lica
- predmeti na kojima se nalaze tragovi izvrenja KD
- predmeti nastali izvrenjem KD
- predmeti pribavljeni KD
- predmeti koji su pripadali poiniocu ili sauesniku a koji su ostavljeni na LM.
Opta podjela predmeta kao tragova:
- predmeti koji ostavlaju tragove-tragovi predmeta(sva orua ili oruja predstavlju
predmete koje ostavljaju naj razliitije tragove)
- predmeti kao tragovi(predmeti koje poinilac ostavlja na LM i predmeti koje
poinilac odnosi sa LM.
Svaki predmet koji je u vezi sa KD moe da bude nosioc traga. Kod krim.tehn. obrade
prvo se fiksira predmet pa onda trag, pa ostalo.
Pradmeti kao tragovi-ako nisu nosioci tragova tada se javljaju kao zasebni tragovi,
nemogue je nabrojati navedene predmete, krim.tehn. obrada je standardna.
Predmeti koje poinilac odnosi sa LM, kojim je KD izvreno, predmeti koje na LM
uinilac KD nae i prisvojio.
Mogua vjetaenja:
- identifikaciona
-Situaciska
-dijagnostika
Krim.tehniar i vjetak na licu mjesta.
Krim.tehn. na LM je posebno obuena lica, koja pronalaze i fiksiraju predmete i tragove
na LM, doprinosi procesno-pravnom oformljennju traga, preduzima odreene naine,
metode i korake na traganju za tragovima.
Vjetak moe se pozvati na uviaj, obavlja odreena vjetaenja na LM ima
savjetodavnu ulogu, stie uvid u sadraj LM i dinamiku dogaanja, predlae i trai da se
prikupe odreeni materijalni uzorci, organizuje pravilnu organizaciju sprovoenja,
odreenih aktivnosti, pravilna upotreba terminologije, ocjena prikupljenih informacija,
tehniko taktika pomo pri obavljanju uviaja.
LANAC KRETANJA DOKAZA PODRAZUMJEVA:
- mjesto izvrenja KD
- timski rad
- zatita mjesta dogaaja
- pregled i dokumentovanje mjesta dogaaja
- prikupljanje i uvanje dokaza
- pravilno obiljeavanje i oznaavanje dokaza
- prikupljanje, pakovanje i pohranjivanje dokaza
Lice mejsta primarno-sekundarno-tercijarno.
Timski rad- niko nemoe da djeluje nezavisno
Elementi krivine istrage
- uniformisani policajci
- kriminalista
- krim.tehniar
- forenziki strunjak
- tuilac
- druga posebna struna lica
- vjetaci po potrebi.
Zatita mjesta dogaaja najvaniji aspekt prikupljanja i zatita tragova, poinje
dolaskom prvog policajca, prisustvo u krugu LM samo ovlatenim subjektima istrage,
zabranjeno je konzumiranje jela, pia i cigareta, zatita istraitelja i cijelog tima.
Pregled i dokumentovanje mjesta dogaaja prikupiti to vie informacija o mjestu
dogaaja prije uviaja, spor, metodian i sistematian rad, plansko postupanje, biljeiti
sve aktivnosti, sprijeiti ostavljanje neeljenih tragova.
Dokumentovanje mjesta dogaaja snimanje video kamerom, fotografisanje, skiciranje i
opisivanje u zapisnik.
Prikupljanje i uvanje dokaza poinje kada se M/D detaljno dokumentuje i kada se
izvri obiljeavanje tragova, predmeta i drugih lokacija koje mogu biti dokazi,
prikupljanje u papirne spremnike, tekuine u nelomljive i vodonepropusne spremnike,
pakovati odvojeno predmete koji se mogu kontaminirati.
Svaka vrsta dokaza ima posebnu vrijednost u istrazi, bolje je prikupiti vie dokaza, nego
manje iste vrste, razvrstavanje dokaza se vri prema tipu, i podjeli tragova prema
klasinoj klasifikaciji.
Pravilno obiljeavanje i oznaavanje dokaza ona omoguava olakanu identifikaciju
dikaza. Lanac nadzora zapoinje kada se vri prikupljanje od strane krim. Tehn.
Forenziara na M/D.
Lanc nadzora utvruje:
- ko je imao kontakt sa dokazima
- datum i vrijeme manipulacije sa dokazima
- okolnosti vezane za dokaze sa kojima se postupalo
- koje promjene ako ih ima su napravljenje kod dokaza.
Koje info. Treba staviti na naljepnicu:
- opis predmeta-traga
- broj ili ID predmeta-sluaja
- datum
- lokacija gdje je prikupljanje izvreno
- ime i ID osobe koja je izvrila prikupljanje
- zatieno ime bar cod
- bilo kakav seriski broj ili info. O izgledu.
Informacije koje traba da se stave na ambalau u kojoj su upakovani dokazi:
- vrsta kutije
- datum
- lokacija gdje je prikupljanje izvreno
- opis predmeta
- broj ili ID sluaja-predmeta
- ser, br, ili info, o izgledu
- ime osobe koja je izvrila prikupljanje i ID
- gdje je predmet prosljeen na analizu.
Priprema za sud mogue svjedoenje u domenu sopstvenih aktivnosti i strunosti o
predmetima, dinamici, situaciji, tragovima. Ali prije odlaska na sud potrebno se paljivo
pripremiti, prouiti sluaj, izgledati ljubazno uredno i konzervativno, ponaati se ozbiljno
u sudnici, ne dozvoliti odbrani ili tuiocu, da nas natjera da kaemo neto to nije u
okviru nae strunosti i miljenja, i uvjek govoriti istinu.
RESTITUCIJA UNITENIH OZNAKA NA METALNIM PREDMETIMA znai
povraaj unitenih oznaka na tim predmetima. Spada u oblas traseologije.
Metode za oznaavanje metalnih predmeta:
- utiskivanje oznaka pomou numeratora u praksi se koriste dvije vrste klinasti i
etvrtasti. Kod klinastih brojne oznake ili slova su obiliku klina dok kod
etvrtastih su tupi.
- Oznaavanje pomou elektrine pisaljke vri se pomou specijalnog ureaja
koji se sastoji od visokonaponskog transformatora.
- Oznaavanje metalnih predmeta postupkom graviranja postupak se sastoji u
posebnom postupku grebanja povrine na kojoj treba neto izgravirati.
- Oznaavnje metalnih predmeta izlivanjem ovaj postupak se obavlja kada traba
kod vee serije proizvoda staviti istu oznaku, npr. Na kuitu velikog broja vozila
izlivaju se kubni cm motora.
Unitavanje oznaka obavlja se na razliite naine a najei su:
- unitavanje struganjem
- unitavanjem topljenjem
- unitavanjem udarcima
U praksi se vri vie metoda za izazivanje latentnih tragova, odnosno za restituciju:
- metoda ecovanja-nagrizanja hemiskim nagrizanjem povrine na kojoj su tragovi.
- elektrohemiska metoda zasniva se na djestvu el. struje na mjestu gdje je oznaka
unitena.
- metoda pomou magnetnog praha nanose se specijalni namagnetisani elini prah.
- metoda usijavanja predmeti se usijavaju.

FIZIKO HEMISKE EKSPERTIZE


Tragovi prirodnog i sintetskog prijekla.
Prirodne materije su one koje u svom hemiskom sastavu sadre ugljik C i vodik H, te
njihove kombinacije sa jednim ili vie hemiskih elemenata iz grupe O, N, S, P, Cl, Br.
Sintetske metaerije obuhvataju hemiske elementeO, N, S, P, Cl, Br, ako se ne
kombinuju sa ugljikom C i vodikom H.
Prirodni spojevi-organska jedinjenja
Sintetski spojevi-anorganska ili neorganaska jedinjenja.
TRAGOVI VLAKANA
VLAKNA tanka nit animalnog, biljnog ili sintetskog porijeklaod koje se prave tkanine i
drugi materijali.
Prirodna vlakna:
- vlakna animalnog porijekla njihova osnova su proteini to su svila, vuna, vlakna
od dlake
- vlakna biljnog porijekla celuloza vlakna dobijena iz sjemena pamuka, iz
stabljike, savitljiva vlakna, konoplja kudelja i vlakna dobijena iz listova-manila.
- vlakna mineralnog porijekla asbesti ili umjetan vlakna sintetika polimerna
vlakna, preraena polimerna prirodna vlakna viskoza, umjetan vlakna i ostala
vlakna-karbonska, staklena metalna idr.
- Tragovi vlakana mogu da se prikupljaju runo, usisivaem i samoljepljivim
folijama. Prikupljaju se u papirnu i staklanu ambalau a za prikupljanje male
koliine preporuuje se izrada tzv. Ljekarskog omota.
Ispitivanje i identifikacija vrei se u labaratoriskim uslovima:
- vizuelni pregled vlakana
- tehnika spaljivanja i analaiza pepela vlakana
- mikroskopski pregled
- mikrohemiske probe
- instrumentalne tehnike.
Mikroskopskim pregledom odreuju se
- dimenzije
- oblik i tip tkanine
- broj niti
- boja
- nain tkanja
- pravac sukanja
Polarizacionim mikroskopom odreuje se :
- disperzija
- ugao usukivanja
- prozirnost
- izduenje
- lom svjetla.
Instrumentalnim metodama za identifikaciju organskih vlakana
- IC/IR spektroskopiju
- Gasna hromatografija.
Instrumentalne metode za identifikaciju organskih vlakana:
- SEM/EDX
- ATOMSKA APSORPCIONA SPEKTROMETRIJA

DROGE prirodne ili sintetike supstance koje djeluju preteno na CNS mogu u poetku
izazvati prijatno duevno stanje, a pri nekontrolisanoj upotrebi stvaraju ovisnost to
prouzrokuje posljedice tetne na linost i drutvo.
Psihotropne supstance stimulatori ili depresori rada CNS te halucinogene supstance kao
psihostimulatori posebnog karaktera.
Prekursori materije koje se koriste pri preradi ili proizvodnji droga.
Tipovi i vrste narkotika
- opijum
- morfin
- heroin
- kanabis
- kokain
- barbiturati
- antiparkinsonici
- amfetamini
- lsd
- ecstasy.
Ispitivanje i identifikacija droga tragovi droga u sredstvima za prenos droga, tragovi u
priboru za konzumiranje droga, tragovi droga u bilokim tekuinama.
Kod prikupljanja droga biljni materijal dostaviti na ispitivanje u labaratoriju
najee marihuanu, tablete prebrojati, popisati i poslati sadraj oznaka na njima,
pakovati i poslati. Uzorci mokrae u prisustvu OSL, a kod praha obavezno vagati
tehnikom vagom.
IDENTIFIKACIJA DROGA imamo preliminarne i potvrdne testove.
Preliminarni testovi tzv. Narcotest:
- Marquisov reagens
- Dillie Kopanyjev
- Duquenios-Levinov reagens
- Scotov reagens
Potvrdni testovi:
- hromatografske metode
- IC spektrometrija
- Masena spektrometrija
- Kombinacija navedenih metoda.
PLASTINE MASE predstavljaju umjetne-sintetske materijale sastavljene od vrlo
velikih organskih molekula koje se nazivaju polimeri. Polimeri sastavljeni od vie
monomera, meusobno se umreavaju i povezuju oblikujui plastine mase.
Polimeri-prirodnog porijekla-celuloza
Polimeri sintetskog porijekla polietilen, poliester, polistiren.
Plastine mase se mogu podjeliti na:
- termoplastine materijale
- termoaktivne materijale-duroplasti.
Plastine mase prerauju se :
- valjanjem u foliji
- istiskivanjem pod pritiskom
- ubrizgavanjem
- tlaenjem.
Zajednika svojstva plastike su:
- otpornost na hemikalije
- odlina toplinska izolaciska svojstva
- manja masa u odnosu na iste materijale slinih svojstava.
Plastine amse kao tragovi:
- tankoslojne plastine mase-vreice za smee, trgovinu folije omotnice
- proizvodi od plastike-djelovi orua,igrake
- plastine trake za povezivanje-izolacija u elektrotehnici, medicinski materijal
- ostali materijali dugmad, djelovi automobila, cijeli plastini predmeti
Labaratorisko ispitivanje tragova
- morfoloko uklapanje
- makroskopski pregled
- mikroskopski pregled
- mikrohemiske probe
- IC spektrofometrija i rentgenska flurescencija.

VJETAENJE U KRIM. TEHNICI


BALISTIKA VJETAENJA
Nain utvrivanja tipa vatrenog oruja:
Veoma rijetko se nalaze na licu mjesta, ali se moe pronai ahure. Mikroskopskim
pregledom ahura tragova udarne igle.
Ako se ne nau ahure postoje dvije mogunosti, da su nakon pucanja sakupljene, ili su
ostale u burencetu-dobou. Kod pronalska patrona kod lova mogue je pronai i filcani
ep. Prilikom pronalaska projektila, mjesto gdje je udario a to nam govori na vrstu i tip
vatrenog oruja, kalibar, specifini tragovi na projektilu ispaljenog iz vatrenog oruja sa
uljebljenim cijevima.
IDENTIFIKACIJA ORUJA NA OSNOVU TRAGOVA ISPALJENIH NA
PROJEKTILU I AURI identifikacija ima smisla ako se doe do spornog vatrenog
oruja, a za identifikaciju su potrebni aura ili projektil ili obadvoje, ovo vrijedi za oruja
sa uebljenim cijevima.
IDNETIFIKACIJA ORUJA NA OSNOVU TRAGOVA NA PROJEKTILU svaki
projektil ima opte i individualne karakteristike.
Opte su-kalibar, broj polja i ljebova, irina i dubina ljebova, dok su individualne
tragovi mikroreljefa cijevi koji su nastali na projektilu uzdune linije brazde.
Metode utvrivanja individualnih karakteristika:
- Baltazarova metoda-veoma stara metoda i nije vie u upotrebi.
- Poligrafska metoda-stara metoda karakteristina za zemlje SSSR i iistonog
bloka.
- Komparativna metoda-najea i danas u velikoj upotrebi.
Za primjenu komparativne metode potreban je komparativni mikroskop, istovremeno
vizuelno posmatranje spornog i nespornog projektila, uklapanje mikroreljefa, ovu metodu
nije mogue sprovesti na sami.
IDENTIFIKACIJA ORUJA NA OSNOVU AURA-GDJE MOEMO NAI
TRAGOVE OKVIRA, TRAG LEITA METKA, trag od izvlakaa, trag od izbacivaa-
relativno je slabo izraen kod neispaljenog metka i rijetko se koristi za identifikaciju
vatrenog oruja.
Tragovi koji nastaju na auri nakon opaljenja su izraeniji:
- trag udarne igle
- trag ela zatvaraa
- trag izvlakaa, ova vjetaenja se sprovode komparativnim mikroskopom
UTVRIVANJE DALJINE SA KOJE JE PUCANO
- odreivanje daljine pucanja kod oruja sa uebljenim cijevima i sa glatkim
cijevima.
- Faze opaljenja metka idar igle u kapislu, aktiviranje inicijalnog punjenja, prenos
inicijalnog na barutno punjenje, sagorjevanje barutauz razvoj velike koliine
gasova bez exsplozije, izlazak projektila iz cijevi uz nesagorjele barutne estice.
Ispaljenjm metka isparavaju i mjeaju se sa gasovima i ne sagorjelim barutnim
esticama i jedinjenja antimona i barijuma. Analiza i uzorak barutnih estica,
primjer posljedica opaljenje projektila iz vatrenog oruja.
Za utvrivanje daljine kod uebljenih cijevi najee se koristi.
- domet nesagorjelih barutnih estica
- projektilna brisotina
Najee koritene metode su:
- Valkerova metoda pri izlasku iz cijevi barutne estice se ire u obliku lijevka,
prenik lijevka zavisi od udaljenosti, prilikom udara u prvu prepreku obrazuje
krug, a barutne estice max. Dostiu daljinu i to kod: vojnikog oruja 120 cm,
pitolji 80-90 cm, ako nema barutnih estica daljina je vea
- Metoda Lisinskog-on je primjetio da su polusagorjele barutne estice
kontaminirane tragovima olova, tako da se izaziva slika oreola barutnih estica,
omoguava izazivanje barutnih estica i sa vlane odjee.
- Metoda dr. Hofmana modifikacija radi poboljanja metode Lasinskog, poboljan
prenos olova sa barutnih estica na celofansku foliju, drugo hemiski postupak
upotreba kalijum dihromatoma, tree suenje ureaj za suenje fotografija.
- Metoda DR. entaga antimon, barijum i olovo, projektilna brisotina,
spektografskom analizom. Koliina antimona i barijuma opada obrnuto
srazmjerno sa daljinom, do odreene granice kada dobija konanu vrijednost,
utvrivanje daljine povealo se i do 5 m, u zavisnosti od vrste tkanine na koj se
nalazi brisotina.
Odreivanje daljine pucanja kod oruja sa glatkim cijevima na osnovu rasipanja
samenog snopa. irina snopa zavisi od oruja, vrste i veliine same i udaljenosti.
Mogue je vizuelno odrediti daljinu kod svijetle odjee. Kod tamne odjee koristi se
entagova metoda.
ODREIVANJE KADA JE ZADNJI PUT IZ ORUJA PUCANO
Cijev se ispira destilovanom vodom, sadraj ispirane materije se hemiski analizira, a
hemiski sastav zavisi od vrste baruta, dok se starost pucanja moe odrediti u intervalima
od 2-24 h, 1-6 dana i preko 6 dana.
Praenje boje barutne garei imamo dviej metode:
Pomou internoskopa (internoskop je dugaka cijev na principu periskopa kod koga se na
principu ogledala dovodi osvjetljenje na vrh cijevi koja se uvlai u cijev oruja a odbijena
svjetlost drugim sistemom ogledala dovodi do okulara), i ienje cijevi pomou tampona
vate. U zavisnosti od protoka vremena izgled barutne garei je sve svjetliji, dok pojava
hre zavrene su promjene na barutnoj garei. Odsustvo barutne gari u cijevi oruja
nemora znaiti da iz tog oruja nije pucano postoji mogunost da je cijev oienja nakon
pucanja.
UTVRIVANJE INJENICA DA LI JE ODREENA OSOBA PUCALA
Definilaminski test na nitrate, detekcija elemenata antimona, olova i barijuma na ruci
koja je pucala. Difenilamin je organsko jedinjenje rastvoreno u etanolu, etru i kiselinama,
a slui kao reagens za dokazivanje nitritnih soli, ali nije specifian. Prvi put primjenjen je
1911 god. Reagen za reakciju na nitrate specifian je na oksidaciona sredstva.
Dokazivanjem nitrata posredno se mogu dokazati i nesagorele barutne estice, za
skidanje estica koriten parafin a danas se koriste silikon. Test se izvodi u labaratoriji u
dvije faze:
- vizuelni pregled
- hemiska reakcija pozitivan rezultat intezivno plava boja.
Nije potvrdan test jer reaguje sa azotnim ubrivima i oksidacionim jedinjenjima.
Za detekciju efikasne su sledee instrumentalne metode:
Atomska apsorpcija relativno jeftina, rezultat brz, a mana rezultati na barij.
Neutronska aktivaciona analiza-rezultati nakon nekoliko dana najosjetljivija je na olovo.
UTVRIVANJE PRAVCA IZ KOJEG JE PUCANO
Putanja projektila.
Duina pravoliniske putanje zavisi od poetne brzine.
Utvrivanje pravca najmanje dvije fiksne take. Viziranje se izvodi vizuelno i laserom.
Povlaenjem konopca. Povezivanjem taki na slici runo i automatski.
UTVRIVANJE MJESTA SA KOJEG JE MOGUE
Direktno je povezano sa predhodnim
U zatvorenom prostoru kombinovati daljinu pucanja, mjesto pronalaska rtve, ulazna
eventualno izlazna rana.
UTVRIVANJE POLOAJA RTVE U TRENUTKU KADA JE POGOENA
Ne mora da bude mjesto gdje je rtva pronaena, krv kao indikator, tragovi na LM
karakteristini za poinioca.
UTVRIVANJE ISPRAVNOSTI VATRENOG ORUJA
ISPRAVNOST OBARAA jedna od osnovnih karakteristika bilo kog oruja je
osjetljivost obaraa. Ova osjetljivost mjeri se silom koju treba upotrebiti da bi se
mehanizam za opaljenje metka oslobodio. Sila koja je potrebna za aktiviranje obaraa
kree se u rasponu od 2.5-4. KILOPONDA za pitolje, 2.5 K za puke samarice, 3 K za
karabine i za revolvere oko 4.5 K.
Mjerenje sile poterbno za aktiviranje obaraa vri se dinamometrom ili direktnim
optereenjem obaraa tegovima.
ISPRAVNOST UDARNE IGLE I OPRUGE ogleda se u sposobnosti aktiviranje kapisle
metka, udarna igla prilikom aktiviranja kapisle uvjek iz svog leita izlazi u jednakoj
duini. Ovo utvrivanje ispravnosti udarne igle i opruge obavlja se rastavljenjem
mehanizma za opaljenjem i mjerenjem duine udarne igle i elastine sile opruge.
ISPRAVNOST ZATVARAA.
ISPRAVNOST IZVLAKAA I IZBACIVAA
ISPRAVNOST LEITA I CIJEVI ORUJA istroenost cijevi je normalna pojava i ona
posebno dolazi do izraaja kada se cijev ne odrava, a oteenje cijevi dolazi do izraaja
kada polja u cijevi gube svoju funkciju.
Pritisak koji se koristi prilikom sagorjevanja baruta koji se koriste za punjenje pitoljske i
puane municije iznosi oko 2500 kiloponda po cm2, a temperatura sagorjevanja iznosi
oko 2650 stepeni celzijusovih.

VJETAENJE MEHANIKIH TRAGOVA ORUA I ALATA.


Vjetaenje sjeiva identifikacija se zasniva na tri oosobine sjeiva:
- opte karakteristike nastale tokom proizvodnje
- sluajna obiljeja na otrici nastala tokom proizvodnje
- sluajna obiljeja na otrici nastala tokom upotrebe.
Vri se mikroskopski snimak otrice sjekire, uklapanja traga sjeiva po komparativnim
mikroskopom. Idnetifikacija se moe samo izvriti kada se doe do spornog sjeiva, a
vri se na osnovu individualnih karakteristika.
Detaljno se upozanti sa aspektima KD
Sainiti razmjernu fotografiju
Probno sjeenje
Uporeivanje
Fotodokumentacija.
VJETAENJE TRAGOVA TESTERE Ogranieno je na utvrivanje optih
karakteristika irina reza i veliina zubca, postoji mogunost i posredne idnetnifikacije.
VJETAENJE TRAGOVA BUENJA samo opte karakteristike, nije mogua
identifikacija, mogua samo posredna identifikacija.
VJETAENJE TRAGOVA BODENJEM samo opte karakteristike, nije mogua
identifikacija, mogua je samo posredna identifikacija.
VJETAENJE TRAGOVA ORUA ZA STRUGANJE ovdje se pojavljuje veliki broj
piljevine, moe se nai na odjei poinioca, ientifikacija jedino posredno.
VJETAENJE ORUA ZA ODVALJIVANJE uvjek ostaju tragovi, radi se na
principu poluge, opte karakteristike prisutne su uvjek, mogue je odrediti nekad i
individualne karakteristike. Ako doe do oteenja mogue da ostanu komadii orua na
LM. Fiziko-hemiska identifikacija na osnovu tragova ora naenih na oruu.
Mulairanje tragova odvaljivanja i mulairanje tragova od alata za odvaljivanje.
VJETAENJE ORUA ZA KOPANJE
VJETAENJE ORUA ZA UDARANJE.
Obijanje odvaljivanjem brava.
Provaljivanje posebni alati.
Treba razlikovati
- nedozvoljeno otvaranje brava
- obijanje brava.
TRAGOVI ORUA I ALATA KOD PROVALNIH KRAA.
Klasine brave otvaranje pomou kalauza.
Cilindar brave otvaranje pomou eljeva, zmija (igala, trakavica), podesnog kljua.
Potrebno je obezbjediti demontirati cilindar i obiljeiti stranu koja je bila okrenuta unutra
i vani. Nikada nita ne stavljati naknadno u bravu.
TRAGOVI ORUA ZA OBIJANJE I PROVALJIVANJE
Zmije igle, trakavice sa posebnim sirovim kljuem, eljevi sa podesnim kljuem za
ealj, komplet alata za provaljivanje. Obijanje-poseban alat-lomilice. Vrsta alata TOP
francuski kljuevi , papagajke kljeta, na vjetaenje alje se polomljeni cilindar. Obijanje
kasa - alati balerina, uter kuter, podeeni kljuevi, prasea noga, vajs aparati,
dinamit. Obijanjem podeenim kljuem tragovi su samo u bravi. Obrada se radi na
standardan nain.

VJETAENJE BRAVA
BRAVA je mehanika naprava koja onemoguava slobodan ulaz u neki prostor. Brava se
sastoji od: mehanizam brave, klju za otvaranje ili sistem elektronskog otvaranja.
Dijelovi su dio za zatvaranje, dio za zakljuavanje.
Najee brave u upotrebi su klasine i cilindrine. Klasine su jednostavne i lake za
otvaranje a cilindrine su sa veim stepenom sigurnosti..
Brave za kase sf brave, tehnika tajna firmi koje ih izrauju. Katanci poseban vid brava.
Kod vjetaenja brava utvruje se da li je brava otvorena originalnim kljuem ili na naki
drugi nain. Vjetaenje se vri uvjek u labaratoriji, ovom prilikom potrebno je poslati
najmanje jedan originalan klju.
VJETAENJE KLASINIH BRAVA
Obavezno se obiljeava spoljna i unutranja strana, fotografisati u razmjernoj fotografiji,
nakon toga rasklopiti bravu, skinuti poklopac brave, utvrditi tragove na kljuaonici, ako
je barav otvorena kalauzom, javljaju se ogrebotine.
VJETAENJE CILINDRINIH BRAVA
Kod normalnih uslova klju dodiruje sve epie, cilindrini uloak rastaviti i pravilno
obiljeiti, u cilindar umetnuti original klju, jeziak dovesti u poloaj otvoreno, epii se
vade i po redosljedu stavljaju u plastelin a pregled epia vri se stereomikroskopom.
VJETAENJE BRAVA ZA KASE
Teko je otvoriti bez original kljua, ili napraviti duplikat. Vjetae se kao i ostale brave,
svi uoeni tragovi se dokumentuju sa mikro i makro fotografijom.
STAROST MEHANIKIH TRAGOVA
Apsolutna starost odreivanje ukupnog vremena proteklog od nastanka nekog traga do
njegovog nalaenja i konanog fiksiranja.
Relativna starost odreivanje koji je od dva ili vie tragova stariji, ovo odreivanje se
moe da odredi u veoma malo sluajeva.
VJETAENJE TRAGOVA STAKLA
Utvrivanje vrste alata kojim je staklo sjeeno lako se uoavaju od koje vrste alata
potiu tragovi, tragovi imaju razliite izglede kod dijamantskog sjekaa finija struktura
tragova od elinog sjekaa sa tokiem.
- pravca dejstva sile na staklo prvo ukalapanje dijelova u cjelinu, utvrditi vanjsku
i unutranju stanu stakla, ovdje imamo dvije vrste prskotina radijalne i
koncetrine, drugo utvrivanje dejstav pravca sile pregled bridova prskotina na
osnovu konhoidalnih linija.
- pravca prolaska projektila kroz staklo- okolina otvora je okruena velikim brojem
radijalnih i koncetrinih prskotina, otvor je ui na onoj starni na kojoj udara
projektil, na suprotnoj starni od udara odvaljuje se pare stakla, otvor ima izgled
konusa.
- utvrivanje redoslijeda prolaska projektila kroz staklo radijalni lomovi prostiru
se slobodno kod prvog udara, dok kod drugog udara radijalni lomovi rasprostiru
se do lomova predhodnog udara, i tako kod svakog drugog.

BIOLOKA VJETAENJA
Bilogija je nauka o o ivotu jedne od tri fundamentalne prirodne nauke. Biloka
vjetaenja ispitivanje svih materijalnih tragova koji potiu od ivih bia, ljudskog,
ivotinjskog ili biljnog porijekla.
VJETAENJE KRVI vjetaenje krvi obuhvata nekoliko faza i to:
- preliminarno ispitivanje tragova krvi ima za cilj da razjasni odreene dileme i to
da li fiksirani trag potie od tragova krvi, da li je krv ljudskog porijekla.
- Utvrivanje starosti tragova krvi nije 100% ali imaju dvije metode: promjena
boje krvi(sasuena krv mjenja boju i tokom vremena postaje sve tamnija) i brzina
rastvaranja krvi( u troprocentnom vodenom rastvoru kalijum-hidroksida).
- Odreivanje identifikacionih karakteristika tragova krvi odreivanje krvnih
grupa i odreivanje DNK otiska.
Odreivanje krvnih grupa Globulini jednostavne bjelanevine, sastavni su dio krvi
imaju veliki zanaj kod odreivanja karakteristika krvi. U krvi se javljaju pod dejstvom
antigena kao poznatih antitjela. Antitjelo u globulinu moe da se oslobodi ako se spoji sa
antigenom. ABO sistem ima 4 krvne grupa A, B, AB, O. Osnovni preduslov je svjea ili
sasuena krv.
Zastupljnost krvnih grupa:
- A-43%
- B-16%
- AB-7%
- O-34%
VJETAENJE SPERME najsigurniji dokaz da neki trag potie od sperme je
mikroskopski nalaz spermatozoida, ovo je nemogue ukoliko tenost nema
spermatozoida ili su oni uniteni. Takoe je mogue dokazivanje prisustva kristala
sperme, kisele fosfataze ili hromatografsko dokazivanje spermina.
VJETAENJE PLJUVAKE ako pljuvaka potie od sekretora te se iz nje moe
odrediti krvna grupa.
VJETAENJE DLAKE I KOSE vri se morfolokim i fiziko hemiskim
identifikacionim metodama.
VJETAENJE POARA vatra je hemiski proces kod kojeg dolazi do burne oksidacije
materije, pa materija trpi bitne promjene u hemijskom i strukturalnom pogledu.
Vjetaenje poara obavlja se uvjek na mjestu gdje je poar zapoeo a sadri nekoliko
faza:
- vjetaenje na LM dok poar traje-utvruju se spoljane manifestacije, vremenski
uslovi koji vladaju dok poar traje, registrovanje boje plamena, dima, koliine
ai kao i mirisa, registrovanje zvukaova i lociranje mjesta odakle dolaze.
- nakon gaenja poara.
Nain izazivanja poara:
- nehat i nepanja
- el. Energija
- djeija igra
- graevinski nedostaci
- namjerno izazivanje poara
- ostali nain izazivanja poara.
Prirodne pojave kao uzroci poara atmosferskog pranjenja eliktriciteta, zemljotres,
sunana energija.
Samozapaljenje kao uzrok poara
- oksidacija kao uzrok samozapaljenja
- hemiska reakcija kao uzrok samozapaljenja
- mikrobiloki procesi.

VJETAENJE EKSPLOZIJA
Tragovi koji nastaju nakon eksplozije zavisi od naina na koji je do eksplozije dolo, tako
da bi se moglo podjeliti na
- vjetaenje exp. Kao posljedica hemiske reakcije
- vjetaenje exp. Nastalih usljed fizikih promjena.
Kod exp hemiskog porijekla razlikujemo:
- exp exsplozivnih materija.
- Exp para i lako zapaljivih tenosti i gasova
- Exp praine
Vjetaenje exp explozivnih materija.
Prema nainu upotrebe exp se dijele na
- Inicirajue vrsta exp koja se koristi za aktiviranje i veoma su osjetljivi na
plamen, udar i trenje, a koriste se iskljuivo za pravljenje inicijalnih kapisli i
detonatora.
- Brizantni exp hemiski su veoma stabilni i imaju veliku razornu mo a
najpoznatiji su dinamit-nitroglicerin, trotil-trinitrotoluol, nitroceluloza,
dinitroglikol i amon-nitrat.
Pirotehnike smjee za punjenje vatrometnih raketa, protivgradnih raketa.
Baruti specijalne exp materije koji ne detoniraju, ve veoma brzo sagorjevaju, a
najpoznatiji su crni barut i malodimni barut.
Hemiske sirovine sa explozivnim svojstvima su one koje iako mogu da exsplodiraju
nisu finalizirane u krajnji produkt-exsploziv. U takve spadaju visokokalorini metali kao
to su magnezijum, cink i aluminijum u obliku praha, koji u smjei sa tenim gorivima
daju supstance sa izuzetno visokim temp sagorjevanja-napalm, fosforne smjee, aktivni
oksidansi.
Kod vjetaenja vjetak treba da utvrdi da li je razaranje posljedica exsp ili je u pitanju
neki drugi uzrok, drugo je otkrivanje centra expl-kretar, a nakon toga pristupa se
prikupljanju tragova expl i ventualno djelova expl naprave.
Analiza exsp vri se instrumentalnim analitikim metodama, posebno gasnom
hromatografijom, tankoslojnom hromatografijom, infracrvenom spektrafotometrijom i
masenom spektrometrijom.

KRIM TEHN VJETAENJA SAOBRAAJNIH NEZGODA


Vjetaenje saob nezgoda dijele se na:
- sudsko medicinska obavlja sudski ljekar na osnovu tragova na usmrenim
osobama.
- saob tehnika ova vrsta vjetaenja obuhvata utvrivanje tehn ispravnosti, stanja
kolovoza, brzina kretanja idr.
- krim-tehnika utvrivanje mjesta kontakta dva vozila, kao i vozila i pjeaka,
ident vozila koje je napustilo LM i identif vozaa koji je u momentu nezgode
upravljao vozilom.

VJETAENJE DOKUMENATA
Dokumenti su svi pisani, tampani, ili nekim tehn postupkom slubeno ili privatno, izdati
ili zabiljeeni zapisi o bilo kakvim faktorima i okolnostima.
PREMA VRSTAMA INFORMACIJE DOKUMENTE DIEJLIMO NA
- Pisane
- Grafike
- Foto-dokumente
- Fono dokumente

Ispitivanje krivotvorenih rukopisa: u ovu grupu spadaju


- ispitivanje vjetaenja rukopisa
- ispitivanje i vjetaenje potpisa
- ispitivanje i vjetaenje brojeva i pisanih velikih slova
Ispitivanje i vjetaenje rukopisa: vri se uvjek kada postoji sumnja u vjerodostojnost
rukopisa. Rukopis predstavlja individualnu karakteristiku svake osobe.
Ispitivanje i vjetaenje rukopisa obuhvata:
- identifikacija skriptora
- utvrivanje krivotvorine teksta
Identifikacija skriptora:
- identifikacija pisca anonimnog teksta
- identifikacija autora na osnovu teksta
- elementi na kojima se zasniva analiza:
1. izgled pisanog teksta
2. pismenost autora
3. intelektualni nivo autora
4. individualne karakteristike rukopisa.
Izgled pisanog teksta:
- nain na koji se zapoinje pisanje tksta
- oblik margine
- veliina uvuenih redova
- pravac pruanja redova od jedne ivice prema drugoj
- rastojanje izmeu pojedinih redova i rijei
- mjesto ispitivanja datuma i potpisa.

Pismenost autora:
- nain pismenog izraavanja
- upotreba svakodnevnih jezikih izraza
- gramatika, leksika, stil.
- Operativni zanaj.
Intelektualni nivo autora:
- tretiranje neke teme iz nauke, sporta, kulture, obrazovanja.
- Uoavaju se detalji koji su poznati samo malom broju ljudi.
- Mogua i intelektualna identifikacija.
Individualne karakteristike rukopisa dijele se na opte i posebne.
Opte su:
- izraenost rukopisa
- sloenost rukopisa
- gabarit
- razvuenost
- nagib
- povezanost
- pritisak.
Posebne su:
- oblici pokreta
- smjer izvoenja pokreta
- poloaj i oblik poetnih i zavrnih poteza
- sloenost pokreta
- oblici spajanja poteza i slova
- mjesto poinjanja i spajanja poteza i slova
- koliina pokreta
- redosljed izvoenja pokreta
- odnos duine pojedinih poteza u slovu
- raspored pritiska.
Pribavljanje rukopisa za uporeivanje:
- slobodan nesumnjiv rukopis
- rukopis uzet po diktatu.
Slobaodan nesumnjiv rukopis:
- napisan istim pismom, istim jezikom kao sporni
- priblino isto vrijeme pisanja
- isto sredstvo pisanja
- birati iste rijei kao u spornom
- prilagoditi pisanje eventualnim posebnim okolnostima
- to obimniji materijal za uporeivanje.
Rukopis uzet po diktatu:
- prije diktata napisati slobodnom rukom dui tekst
- zahtijevati to bee da se pie, ako se primjeti namjerno brljanje
- stvoriti prisnu atmosferu
- stvoriti iste uslove pisanja
- sporni tekst diktirati
- isti format papira
- obuhvatiti sve podatke sa spornog teksta
- zahtjevati isti nain pisanja
- krai tekstovi-pisati vie puta
- nikakve primjedbe drugih lica na uzetom tekstu
- nespajati uzorke uzetog teksta.
UTVRIVANJE KRIVOTVORINE TEKSTA
Flsifikati se zasnivaju na :
- imitiranju rukopisa
- podeavanju rukopisa
vjetaenje se zasniva na predpostavkama o individualnim karakteristikama.
Vjetaenje potpisa:
- precrtavanje pomou prodorne svjetlosti
- precrtavanje pomou pritiska
- precrtavanje pomou indigo papira
- precrtavanje pomou kopir aparata
- precrtavanje pomou skeniranja.
Krivotvorenje slobodnom rukom:
- potpisivanje druge osobe slobodnom rukom
- imitiranje potpisa slobodnom rukom
- falsifikovanje potpisa slobodnom rukom
- falsifikovanje potpisa uvjebavanjem.
Vjetaenje brojeva i velikih slova:
- ograniena mogunost
- delikatna i tea identifikacija.
Postupak i mogunost vjetaenja dokumenata pisanih rukom:
- naredba za vjetaenje
- obezbjediti sporni i nesporni materijal
- na vjetaenje obavezno dostaviti sporni materijal
- uz naredbu o vjetaenju obavezno dostaviti to vei broj nespornih dokumenata.
- Utvrivanje individualnih obiljeja rukopisa
- Izmjena stila pisanja
- Namjerna promjena otrih karakteristika
- Pisanje lijevom rukom ili desnom za suprotno
- Izmjena rukopisa imitiranjem tueg,
- Imitiranje velikih slova
- Da li je sporni potpis originalan ili krivotvoren
- Ko je potpisnik krivotvorine
- Da li su cifre originalne ili krivotvorene
- Da li su cifre namjerno izmjenjene
VJETAENJE MAINSKI PISANIH DOKUMENATA
Konstruisane su krajem XVIII V .U iroj upotrebi do kraja XIX V, sredinom XX V
konstruisane su maine sa promjenjivim slovima. Konstruisane su elektronske, PC sa
printerima.l

Kriminalistiko tehniki znaaj:


Potrebno je utvrditi:
- marku i model pisae maine
- identifikaciju pisae maine
- identifikaciju daktilografa
Razlike u izvedbi kucanog teksta, razlike prvog otiska kod kopije, razlike u frontu.
Marka i model pisae maine, karakteristike i oznake
- korak pisae maine 254 US i 260 EU
- crtice na malom slovu t simetrine:2, aismetrine 1
- oblik brojeva klasian a, moderan b, crtice kod slova F, f simetrine 2, asimetrine
1.
- Srednji dio velikog slova M skroz sputen do dna:A srednji dio uzdignut :B.
nebergerova formula primjer 260/2b1A, duina mm u odnosu na 100 otkucaja.
Obaveza proizvoaa da uz novi model objavi karton sa karakteristikama. Problem kod
elektronskih maina-korak-odreivanje formule neprecizno. Odreivanje formule kod PC
ispisa je nemogue-primjenjuje se vjetaenje printera.
Identifikacija pisaih maina
- obavlja se na osnovu individualnih karakteristika, potpuno nove maine rijetko
imaju oteenja, posljedica istroenosti slova, uglavnom su pisae maine
prevaziene.
Uslovi za vjetaenje:
- dostaviti vjetaku sporni tekst
- dostaviti vjetaku ako je mogue spornu mainu ili printer
- uzeti tekstove za poreenje
- prikupiti vei broj spornih tekstova
- ako je sporni tekst kopija za ID se koristi kopija
- mikroskopski pregled i komparacija tekstova.
Identifikacija daktilografa
- postavljanje lijeve margine
- pozicija uvlaenja prvog reda
- veliine desne margine
- permutacija pojedinih slova u rijei
- jaina pritiska samo za maine
- nain koritenja znakova interpunkcije.
Razlikuju dve grupe dokumenata i nain utvrivanja starosti:
- utvrivanje starosti dokumenata pisanih rukom mastilom razlikuju se dva vida
utvrivanje apsolutne i relativne starosti. Kod apsolutne starosti podrazumjeva se
vrijeme proteklo od trenutka pisanja dokumenta do trenutka ispitivanja. U praksi
se koriste dvije metode: Ozbornova i Hesova metoda.
- utvrivanje starosti tekstova kucanih pisaim mainama.takoe se utvrije
relativna i apsolutna starost.
Vjetaenje peata, tembilja i igova:
Peat najee je okruglog oblika, napravljen od vrste gume, naziv ustanove, amblem,
slue za ovjeru dokumenata.
tambilj skoro uvjek etvrtast podaci o ustanovi, otiskuje se u gornjem lijevom uglu,
ne zlui za ovjeru.
ig slui za utiskivanje i ovjeru prave se od tvrdog materijala, ostavljaju reljefni trag,
upotrebljavaju se za ovjeru, ponitavanje i obiljeavanje.
Krivotvorenje se vri precrtavanjem, kopiranjem, skaniranjem, sklapanjem od dijelova
isjeenih sa drugih peata, izrada peata od strane peatorezaca najvjernija kopija.
Vjetaenje
- primjena komparativnog mikroskopa
- stereomikroskopa
- makrofotografije
- primjena raznih izvora osvjetljenja
- primjena raznih ureaja
djelimino krivotvorene dokumente su svake izmjene na originalnoj ispravi koji su
sainjeni u namjeri prevare. Nain izrade je uklanjanjem, dodavanjem i kombinacijom
ova dva.
Uklanjanje: brisanje, rediranje, upotreba hemiskih sredstava,
Rediranje, brisanje vri se gumicom i hemiskim sredstvima, izazivanjem i ubacivanjem.
Brisanje gumicom povrinsko i dubinsko. Povrinsko otkriva se kondezacijom,
mikrokristala i izuzetno finim obojenim prahom tre vlakna.
Brisanje hemiskim sredstvima:
- sredstva mineralnog porijekla oksidi i jedinjenja hlora i organska jedinjenja-
otopine
Metode:
- potpuno brisanje
- djelimino brisanje
- brisanje tano odreenog dijela dokumeta
- otkrivanje UV svjetlom.
Izrezivanje i ubacivanjem primitivna metoda, najee se koristi kada je u pitanju
fotografija.
DODAVANJE
- precrtavanje
- dodavanje u praznine
- kopiranje
- upotreba skenera i kompijuterskih tehnika
- kod otkrivanja treba se usmjriti na tintu i toner
- ispitivanje UV i IC svjtlom
- odreivanje krive refleksije mikrofotometrijom
- hromatografska analiza tinte
Zamjena ili nadomjetanje teksta:
- tragovi pokuaja brisanja
- tragovi originalnog sredstva pomou UV zraka i stereomikroskopa
- optike i hemiske analize tinte.
Djelimino krivotvorenje dokumenata pod zatitom:
Papir pri proizvodnji se ugrauju tekstilna vlakna, svilene niti, papirni obojeni odresci,
ponekad snadbjeveni mikrotampom, tancane obojene niti, tanke metalne ice, posebno
melirane niti, metalni listii, dodavanje boje u ljepljivu masu.

Vrste vodenih znakova:


- jednostepeni tamni vodeni zanka-vlaknasta materija se dodaje na tamnim
mjestima
- jednostepeni svjetli znak-vlaknasta materija se razvodnjava na svijetlim mjestima.
- Viestepeni svijetli ili tamni vodeni znak-na kojem postoje predjeli sa gustom ili
razvodnjenom papirnom masom.
Vodeni znak ugrauje se u toku proizvodnje. Optiki sigurnosni elementi-ne vide se pri
dnevnom svjetlu ve samo pri UV svjetlu. Crtei i filigrani, seriski broj, nain uvezivanja
dokumenata, tampa duginih boja.
Tisak u duginom spektru boja-iris tisak.boje se kontinuirano mjenjaju od jednog tona boje
do drugog, kopirani ureaji u boji nemogu reproducirati ovaj efekat, zahvaljujui tome
mogu se raspoznati kopirane krivotvorine.
Latentni dokumenti:
- osvjetljenje kosim svjetlom
- otkrivanje ureajem ESDA.
ESDA:
POSEBNO KONSTRUISANA LUPA ZA PREGLED DOKUMENATA
Potpune krivotvorine predstavlja potpunu imitaciju dokumenata.
Materijali koji se koriste za izradu zatienih dokumenata:
- papir
- vodeni znak
- aktivna zatita
- zatitni znak
- dodatni elementi
Vodeni znakovi se oponaaju:
- masne oznake
- znakovi izraeni kiselinom
- radirani znakovi
- znakovi izraeni od mase za dobijanje papira
- reljefni znakovi
- tampani znakovi
- krivotvoreni vodeni znakovi.
Aktivna zatita dokumenata:
- obijena vlakna
- obojene ploice
- zatitne niti.
Zatitna tampa:
- posjeduje svoj postupak, dizajin i boju
- duboka tampa-bakrotisak
- krivotvorenje offset tampom, vjernost krivotvorine je loa u odnosu na boju jer
se ne koristi ista kvalitetna boja.
Krivotvorenje slijepa tampa, krivotvorenje tehnika tampa.
Duboka tampa-bakrotisak, prepoznavanje, ispupenja ostvarena nanosom boje. Masa
slina plastici i izraeni mjehurii kod termikog tiska.
Zatitni elementi na linim dokumentima:
- natpisi motiva i tekstova u boji
- iridizirajui natpisi
- OVI-natpisi
- ifrovani natpisi
- Retroreflektujue folije
- Foliska tampa
- Predvieni pregibi
- Laserske gravure
- Holografske folije
- Kinegramske folije
HOLOGRAMI su 2-i -3-dimenzionalne pojavne slike koje se nanose na povrinu
kartice i primjenjuju se na mnogim kreditnim karticama. Postoje hologrami opremljeni
obiljeima koja se mogu strojno itati i koji se itaju uz pomo vrlo specijalne opreme.
HOLOGRAFSKA TRAKA moe sadravati logotipove, znakove ili druge podatke
individualne za klijena. Ona se pod transparetnim laserom uvodi u karticu horizontalno ili
vertikalno.
KINEGRAM- se sastoji od mikroskopski sitnih elementarnih podrujakoji djeluju kroz
mikroprofile lomei svjetlo. Promatranjem iz raznih kutova postaju vidljivi razliiti
dizajni ili strukture. Kinegrami takoe mogu biti transparentni ili metalni i laminiraju se u
strukturu kartice.
TKO FOLIJE je osobito tanka transparentna folijakoja sadri holedarske kinegrame i
nerazdvojivo se laminirana karticu itavom povrinom kartice.informacija koja se nalazi
ispod nje ostaje itljiva.
OVI TISAK sastoji se od specijalnih pigmenata koji u ovisnosti o kutu gledanja
proizvode drugaiji ton boje. Ovi boja se mora uvjek tiskati sa tamnim tonom boje kako
bi se postigao puni efekat.
SKRIVENE SLIKE se pomicanjem rastera u tisku producira skrivena slika koja postaje
vidljiva tek uz pomo specijalne dekoderske lee.
SKRIVENA SLIKA IPI Kod Hidden Image-a, se uz pomo specijalnog softvera,
primjerice u fotografiju, unosi skrivena slika. Obiljeje postaje vidljivo tek upotrebom
specijalne dekoderske lee. Sigurnosno obiljeje je zatieno od kopiranja.
Pozitiv-negativ otisak otiska se u specijalnom postupku laminiranja na povrinikartice
izrauje primjetna struktura visoko duboko. Ova struktura moe takoe sadravati
mikro pisma i moe se realizirati samo na jednoj strani kartice.
MIKROTEKST- sastoji se od redaka koji su opcinalno sastavljeni od vrlo sitnih otisnutih
znakova ili itavih rijei. Bez naprava za uveanje ove se fine strukture uoavaju tek kao
linije. Kod regularne kopije sadrani se znakovi ne reproduciraju.
GILJOE-spletovi ara-su otisnute sigurnosne linije ija su sjeciva i giometrije
jedinstvene
Elementi zatite na novanicama uglavnom su isti kao i na ostalim dokumentima.
Prikupljanje dokaza praviti zabiljeke, zatititi ispitivani dokument, ispitati dokument
na tragove prstiju, ne smije biti izloeni uticaju svjetlosti ni vlage, original stajati u
organu zaduenom za uvanje tragova, voditi rauna o tome ako su ugljenisani tragovi da
su lako lomljivi, ako su dokumenti pocjepani, ispitati da li postoje mogunosti njihove
reparacije, labaratorije radi ispitivanja moraju biti snadbjeveni spornim i nespornim
uzorcima.