You are on page 1of 2

----------------------------------------------------------OPINIESTUK---------------------------------------------------------------

Afschaffen basisbeurs funest voor toegankelijkheid onderwijs


Door Paul Schenderling, lid van de CDA-programmacommissie

Verschillende politieke partijen en de ambtelijke heroverwegingsgroepen willen de basisbeurs afschaffen


en een sociaal leenstelsel invoeren. De pleitbezorgers van een sociaal leenstelsel gaan er voor het
bezuinigingsgemak aan voorbij dat afschaffing van de basisbeurs funest is voor de toegankelijkheid van
het onderwijs, extracurriculaire activiteiten van studenten en de solidariteit tussen generaties.

De basisbeurs in de verdrukking
Studenten hebben zich schrap gezet nu de basisbeurs doelwit is geworden van bezuinigingsvoorstellen. Op
allerlei plaatsen in het land worden protestacties uitgevoerd of voorbereid. Terecht, want steeds meer
politici, van onder andere D66, VVD en PvdA, pleiten voor het afschaffen van de basisbeurs en invoering
van een sociaal leenstelsel. Toen het CDA zich in haar concept-verkiezingsprogramma uitsprak vr het
handhaven van de basisbeurs en tgen een sociaal leenstelsel, klonken er meteen kritische geluiden. Het
CDA kiest voor een slecht systeem, betoogt bijvoorbeeld de JOVD, de jongerenorganisatie van de VVD. De
JOVD wil net als de bovengenoemde partijen onderwijsgeld vrijmaken door de basisbeurs geheel af te
schaffen. Echter, de basisbeurs is een essentieel onderdeel van ons onderwijsstelsel en de invoering van
een sociaal leenstelsel heeft grote nadelige consequenties.

De toegankelijkheid van het onderwijs


De belangrijkste nadelige consequentie is dat een sociaal leenstelsel de toegankelijkheid van het onderwijs
bedreigt doordat een deel van de potentile studenten een extra opleiding niet langer de moeite waard zal
vinden als zij zullen moeten opdraaien voor een steeds groter deel van de (schulden)lasten. Afschaffing van
de basisbeurs vergroot de schuldenlast van studenten namelijk met ongeveer 25.000 euro. Vooral jongeren
uit eenvoudiger sociaal-economische milieus die wellicht minder vanuit het thuisfront aangemoedigd
worden om door te leren zijn kwetsbaar voor deze leenaversie. Dit is een slechte zaak, omdat juist deze
jongeren de kans zouden moeten krijgen om hogerop te komen. En het ergste is nog: de afschaffing van de
basisbeurs bedreigt niet alleen de toegankelijkheid van het universitaire onderwijs (zoals veel mensen
denken), maar k de toegankelijkheid van het HBO en het MBO, want ook HBO en MBO-studenten van 18
jaar en ouder ontvangen een beurs.

Het sociaal leenstelsel is niet sociaal


Ten tweede gaat een sociaal leenstelsel ten koste van extracurriculaire activiteiten van studenten, terwijl
de sociale, maatschappelijke en bestuurlijke ervaring van deze activiteiten van groot belang is voor
werkgevers en de studenten zelf. Zonder beurs zullen studenten minder snel op kamers gaan en hun studie
zo snel mogelijk af willen raffelen zonder er iets nuttigs naast te doen. Ten derde is een sociaal leenstelsel
in haar bredere context helemaal niet sociaal te noemen: de solidariteit tussen generaties is gefundeerd op
het principe dat jongere generaties bijdragen aan de sociale voorzieningen van oudere generaties en dat
oudere generaties jongeren daarvoor toerusten door hun opleiding te bekostigen. Een sociaal leenstelsel
verbreekt deze wederkerigheid en zegt tegen jongeren: jullie mogen straks steeds meer gaan bijdragen
aan voorzieningen voor ouderen en je mag bovendien je opleiding zelf betalen.

Verantwoord investeren
Kortom, investeringen in het onderwijs financieren met de afschaffing van de basisbeurs is onverantwoord:
een paar stappen vooruit maar evenveel stappen terug. Dit betekent overigens niet dat er geen manieren
zijn om het onderwijs doelmatiger in te richten: in haar concept-verkiezingsprogramma pleit het CDA er
bijvoorbeeld voor om studenten die meer dan 1 jaar uitlopen met hun studie meer collegegeld te laten
betalen en om meer ruimte te scheppen voor specialisatie en differentiatie in het hoger onderwijs. Het
extra geld dat hiermee vrij komt kan in het onderwijs geherinvesteerd worden. Alleen als we op een
verantwoorde manier investeren in het onderwijs, kunnen we jonge Nederlanders optimaal klaarstomen
voor de toekomst. Laten we daar dan ook voor kiezen.

---------------------------------------------------------EINDE OPINIESTUK-------------------------------------------------------
Auteur: Paul Schenderling

Contactgegevens: Zocherstraat 42
3067 AT Rotterdam
Email: p.schenderling@gmail.com
Mobiel: 06 41 67 01 04

Aantal woorden: 605