You are on page 1of 1

Kruis van goud

De Zuid-Europeanen hebben zwaar te lijden onder de barre


economische omstandigheden. In Spanje is de werkloosheid 25
procent, de jeugdwerkloosheid zelfs 52 procent. Normaliter zijn
er twee uitwegen uit een structurele crisis: ofwel jarenlang
wachten tot loondalingen en deflatie het land weer concurrerend
maken, ofwel eenmalig de waarde van de munt verminderen.
Gezien de catastrofale vernietiging van kapitaal en menskracht
waarmee de eerste uitweg gepaard gaat, verdient de tweede
uitweg de voorkeur ware het niet dat devaluatie onmogelijk is
vanwege de gemeenschappelijke munt, de euro.

Het is in de geschiedenis vaker voorgekomen dat volken onnodig


lijden onder de hardheid van hun munt. Eind negentiende eeuw
was de waarde van de Amerikaanse dollar gekoppeld aan de
goudvoorraad. De groei van de goudvoorraad bleef echter achter
bij de economische groei, waardoor Amerika terechtkwam in
een neerwaartse spiraal. Sommige politici wilden koste wat het
kost vasthouden aan de goudstandaard, anderen pleitten voor
een waardevermindering van de munt door een gecombineerde
goud- n zilverstandaard in te voeren. Tijdens de Democratische
Conventie van 1896 riep William Jennings Bryan de president
toe: U mag de mensheid niet kruisigen op een kruis van goud!

Hebben latere regeringsleiders hiervan geleerd? Helaas niet.


Zoals oudere lezers zich wellicht kunnen herinneren beging de
Nederlandse premier Hendrik Colijn in de jaren 30 dezelfde
fout. Hij weigerde de goudkoppeling los te laten, waardoor de
werkloosheid jarenlang op 25 procent bleef hangen. Econoom
John Maynard Keynes duidde het probleem met de volgende
metafoor: politici hebben de neiging om de munt als dictator aan
te stellen, terwijl de munt idealiter een constitutioneel monarch
is. Eenvoudig gezegd: geld moet dienstbaar zijn aan de economie,
nooit andersom.

Veel hangt dus af van de wijsheid van de huidige politici. Willen


zij rcksichtslos vasthouden aan de euro? Dan wacht de Zuid-
Europeanen een verschrikkelijke tijd. Of regelen zij een ordelijk
vertrek van Zuid-Europese landen uit de euro? Dan kan de
schade beperkt worden. De tijd zal het leren

Paul Schenderling
Hoofdredacteur Christendemocraat.nl