Вы находитесь на странице: 1из 459

-

OPBHTUfl:



- 63.3(2)41 14
- . .
..

: . . , . . . (.-
. . -);
. . . . (.-.
. -)

-
-

. .

14 :
/ . . ..
. .: - .-. ,
2006. 209 .
ISBN 5-288-03948-8

VII

,
.


,
, .

, ,
.
-,
,
.

63.3(2)41

, -1665.2006.6

:
, .
( )

2
0
0
6










.- , 2006
.- ISBN 5-288-03948-8 ,
200
...............................................................................................................................5
. , ...:

...................10
1.
........................................................................................................11
(. 11).

(. 14). BeXoxfxop&xoi Velochrobati:
(.
19).
2.
........................................................................................................24
(. 24).
(. 28). -
(.
31).
(. 36). -
(-) (. 38).
3.
................................................................................................43

(. 43).
- (. 45).
(. 49). ,
(. 54).
4. ..........................................62
X . -
(. 64). (. 67).
- (.
71). (. 76).

.
................................80

5. :

81
(. 81). II-III .
(. 85).

(. 90).
(. 94).
(. 97).
. ..........................................102
- (. 102).
- (.
104). (.
107). (. 109).

(, )
(. 113).
7. -:
. ..................................................118
Venadisarmatae : (. 118).
-
(. 120). -
( -
) (. 124). -
(. 127).
8. - ..........................133
:
(. 133). -
(. 137). -
(. 142). -
(. 147). IV .
- -
(. 150).
9.
.........................................................................155
,
(. 155). -
(. 158). -

(. 161). -
(. 166). -
,

(. 169).
..................................................................................................174
.......................................................................................................................................181

Summary ......................................................................................................185

Zusammenfassung..............................................................................................................................188

..................................................................................................................................191
200
,
-
,

- .
-
1. ,
,
2.


,
( - ) (
) . ,
-
,
,
3.

1.: a f a f i k . J. Slovanskd staroiitnosti. . I. Praha, 1837.


2 . H. // V
-. , 1988. . 4; JI . .
. JI., 1968. . 5-22; . . i 1-
! . , 1988. . 29-34.
3 . . 1) // , ,
. VIII . ., 1978; 2)
XII-XIII . ., 1993. . 12-46; . . : ,
i . ', 1972. . 202-215; H n s 1 W. 1) From Studies of the Eth-
nogenesis of Slavs // ES. 1975. T. 7; 2) Sk^d przyszli Slowianie. Wroctaw, 1984; U d 1 p h J. Studien zu
den slawischen GewSssemamen und GewSsserbezeichnungen. Ein Beitrag zur Frage nach der Urheimat
der Slawen. Heidelberg, 1979; . . 1) . ., 1979; 2)
. ., 1994. . 136-221; 3) : - .
., 2002. . 69-141; . . 1) I . . . // .
, 1978; 2) . ', 1998; z a k W. Praojczysna Slowian. Wroclaw, 1981; V ft
a Z. Svet davnych Slovianii. Praha, 1983; S t r u v e K.-W. 1) Die Ethnogenese der Slaven aus der Sicht
der Vor- und Frtlhgeschichte // Ethnogenese europ&ischer VOlker. Aus der Sicht der Anthropologie und
Vor- und Frtlhgeschichte. Stuttgart; New York, 1986; 2) Zur Ethnogenese der Slaven // Starigard
Oldenburg. Neumttnster, 1991; L e m p r e c h t A. PraslovanStina. Bmo, 1987; P l e t e r s k i A.
Etnogenesa Slovanov. Obris trenutnega stanja arheoloSkih raziskov. Ljubljana, 1990; G o e h r k e C.
FrllhzeitdesOstslaventums. Darmstadt, 1992. S. 48-102.
1


,

. ,
.
, X .
,
1086 .,
, ,
4.


VII , .

,
,
5.

-
,


.

,
,
,
.

/ -
. , -
, , , -

4 .: L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. . II. Warszawa,


1964. .: . 1) ? //
. . 1. 1, 1998; 2) // . . 2. 2005. . 1; N 1
a J. Lemkowie, Wolosi i Biali Chorwaci. Uwagi dotych^ce kwestii genezy osadnictwa Ruskiego na Polskim
Podkarpaciu // AAC. 1997-1998. T. 34.
5 .
.: L e m e r l . Le premifcre humanisme byzantin. Paris, 1971;
T o y n b e e A. Constantine Porphyrogenitus and His World. London; New York; Toronto, 1973; H u n g e
r H. Die hochsprachliche profane Literatur der Byzantiner. MUnchen, 1978. Bd I. S. 360-367; Constantine
VII Porphyrogenitus and His Age: Second International Byzantine Conference. Delfi, 1987. Atena, 1989;
. . // ; e v e n k o I . 1) Re-reading Constantine Porphyrogenitus //
Byzantine Diplomacy. Aldershot, 1992; 2) // . 1993. .
54; . . . ., 1995; . . 1)
. ., 1998. . 94-98; 2) Byzantinorossica.
. . I. ., 2004. . 222-236; H o v a r d - J o n s t o n J . The De administrando
Imperio: A Re-examination of the Text and a Re-evaluation of its Evidence about the Rus // Les centers
proto-urbains russes entre Scandinavie, Byzance et Orient. Paris, 2000.
2

, , -
, -
6. -
.


-
- ,

7.


-
,
- .

,
.


, ,
,
.

6.: H a u p t m a n n Lj. Dolazak Hrvata // Zbomik Kralja Tomislava. Zagreb, 1925; G r a -


f e n a u e r B. l)Prilog kritici izvjeStaja Konstantina Porfirogeneta doseljenju Hrvata // HZ. 1952. G. 5;
2)Zgodovina slovenskoga naroda. . I. Ljubljana, 1994; L a b u d a G. Studia nad pocz^tkami patistwa
polskiego. T. 1-2. Poznan, 1988; T u r e k R. Die frtthmittelalterlichen StSmmegebiete in Bohmen. Praha,
1957; H a v 1 i k L. Tfi kapitoly z najstarSich Cesko-polskych vztahii // SHS. 1961. T. 4; 1 a i 6 N.
Povijest Hrvata u ranom srednjem vijeku. Zagreb, 1975; a t i i 6 R. 1) Die Anfange des kroatischen
Staates // Die Bayem und ihre Nachbam. . I. Wien, 1985; 2) Uz po6etke hrvatskih poietaka. FiloloSke
Studije naSem najranijem srednjovjekoviju. Split, 1993; H a v l i k o v a L. Slavic Ships in 5th 12th
Centuries Byzantine Historiography//BS. 1991. Vol. 52; u d a k N. Prva stoleda Hrvatske. Zagreb, 1994;
G 1 d s t e i n I. Hrvatski Rani Srednji Vijek. Zagreb, 1995.
7CM.: Etnogenesa Hrvata / Ur. N. Budak. Zagreb, 1995; P r l e n d e r I. l.Kongres hrvatskih povjesniCara
// HZ. 1999. G. 52; Europa i nacionalizam. Nacionalni identitet naspram nacionalnoj netrpeljivosti.
Zagreb, 2000; r u n i . 1) Fenomen nacije: porieklo, integracija i razvoj // HZ. 2000. G. 53; 2)
Nacija i nacionalni identitet: uz porijeklo i integraciju hrvatske nacije // Ibid. 2002. G. 55.
3


8.

.

,
.
(- )
,
,
.

-

. , -

, ,
,
9.

10.


, , -
.

,
.

.

8' . . . , 1988; 1. . 1; I. .
: i . -, 2000; P a r c z e w s k i . Poczqtki
ksztaltowania si? polsko-ruskiej rubieiy etnicznej w Karpatach: U zr6del rozpadu Slowianszczyzny na
odiam wschodni i zachodni. Krak6w, 1991; - 1
1 ! I II . . , 1994;
rpaaie VIII-XIV . 1 i . 1, 1994; Pocz^tki
sqsiedztwa. Pogranicze etniczne polsko-rusko-slowackie w redniowieczu. Rzesz6w, 1996; Quellen zur
slawischen Besiedlung im Karpatengebiet. Bd I / Hrsg. von M. Parczewski. Krak6w, 2001.
9 .. . . .,
2003; h . > je3HK. , 1981; . .
1-1 (- 1
-uni). , 1981; K u n s t m a n n H. Die Slaven. Ihr Name, ihre Wanderung nach Europa und die
Anftnge der russischen Geschichte in historisch-onomastischen Sicht. Stuttgart, 1996; a t i i 6 R. Uz
poCetke hrvatskih poCetaka; N a 1 e p a J. Granice Polski najdawniejszej. Krak6w, 1996; M a k a r s k i
W. Pogranicze polsko-ruskie do polowy wieku XIV; Studium j?zykowo-etniczne. Lublin, 1996; L m a A.
Serbisches und kroatisches Sprachgut bei Konstantin Porphyrogennetos // . 1999-2000. ,. 38.
10 .: G 1 u h a k A. Porijeklo imena Hrvat. Zagreb, 1990.

. , ,

,
, , -
, , ,
.


-
,
- . , , -

,
,
.

,
,
.

, ,

,
.

, ...:

-
, ,
, . . .
: , , .
.
, -
, . . VI-VII .11

11' . .
. ., 1979. . 229; . . : -
. ., 1990. . 19.
5

,
,
, 12.

-
,
, ,
, ,
.


.

, , . .
.

/ , ,
.
,
, ,
, , 13

12 . . : . ,
1991. . 81.
13 -
1970-1980- : -
. ., 1972; . ., 1979;
. ., 1984; . . . ., 1988 .
. 1

. -
.
Velochrobati: -
.


VII .
30- ,
, , , :

( .
. .) (. . .), -
. , ,
: , , , ,
- , ,
.
;
, ...14
( . . .)
, . . ,
. ,
( ) ,
(. .
.)...15 , ,
, ,
...16

31-
, :

[], , ,
, ,
, ,
. []
.
14'. . 131.
15 .
16 . . 131-133.
1. 7

,
, , ,
, <...> ,
, ,
,
, ...17
[], , ,
, .
, ,
,
, , .
, , -
, ,
30 . , 30 ,
18.

, , ,
,
19. ,

, ,

.
,
:
,
20.

17 . . 135-137.
18 . . 141.
19 .: N i d 1 L. Slovanskd staro2itnosti. Praha, 1906. D. II. Sv. 1. S.
250-261; L o w m i a A s k i H. Pocz^tki Polski. Warszawa, 1964. T.II. S. 114-130; L o n 6 a r M.
Porfirogenetova seoba Hrvata pred sudom novije Literature // Dd. 1992. T. 14. S. 375-443.
20M a r q u a r t J. OsteuropSische und Ostasiatische Streifztlge. Ethnologische und historisch-
topographische Studien zur Geschichte des 9. und 10. Jh. Leipzig, 1903. S. 129-139; JI.
. ., 2000. . 76-78; H a u p t m a n n Lj. Dolazak Hrvata // Zbomik Kralja
Tomislava. Zagreb, 1925; H r u b y V. Puvodni hranice biskupstyi pralskego a hranice Fige Cesk6 v 10
stoleti // fiMM. 1926. T. 50. S. 95 .; . H. . .; JI.,
1948. . 252; L e w i c k i T. Paristwo Wislan-Chorwat6w w opisie Al-Masudiego // SCP. 1948. Styczen
grudzien. S. 2434; D v r n i k F. The Making of Central and Eastem Europe. London,
P. 268-297; . . X // . 1952. 9;
P a s z k i e w i c z H. Pocz^tki Rusi. Krak6w, 1996. S. 394-396; L a b u d a G. Chorwacja Biala // SSS.
1961. T. I. Sz. 2. S. 255-256; L o w m i a t i s k i H. Poczqtki Polski. T.II. S. 130-200; G a c z y n s k i J. Z.
Zarys dziejow plemiennych Malopolski // RP. 1968. T. 12; M p . .
. ., 1978. . 78; D i 11 n H. Bemerkungen zu den ersten Ansatzen zur Staatsbildung bei Kroaten
und Serben im 7. Jh. // Beitrage zur byzantinischen Geschichte im 7. 11. Jh. Praha, 1978. S. 443-447;
e . I. i . VI-XIIICT. ', 1980. . 163-
164; B e c h c i c k i J . Wok61 problematyki etnogenesy Bialej Chorwacji // PS. R. 1986/1987. T. 36/37.
S.249.; . //
.( VIXII .). ., 1991. .
8081; . . 1) : . ., 1995. . 165-175; 2)
// . 1995. . 5; . . . , 1998. . 125-126;
8

, ,
.

, . . ,
,
, , ,
,
21.


, . . , -
(Phantasielander),
, ,
- ,
,
, 22.

. .

-
. , . .


( , JI.
. ). ,
, ,
.
,
, ,
,
. . . , ,
- ,
,
.

JI. 1) ? //
21. 1, 1998. . 1. . 50; 2) -
-1 // . 2004. . 4. . 105 .; G 1 d s t i n I.
Hrvatski rani srednji vijek. Zagreb, 1995. S. 87 sl.; P a n t e 1 i d S. Die Urheimat der Kroaten in
Pannonien und Dalmatien. Frankfurt-am-Main etc., 1997. S. 20-28; N a 1 e p a J. Lemkowie, Wolosi i
Biali Chorwaci. Uwagi dotych^ce kwestii genezy osadnictwa Ruskiego na Polskim Podkarpaciu // AAC.
1997-1998. T. 34. S. 160.; . KapTi // . 2000. . 1.
. 152 .; F k t . Chorwacja p61nocna midzy rzeczywistoci% hipotez^ a legenda // AAC. 2003.
T. 38.
8R a k i Fr. Biela Hrvatska i biela Srbija // RJAZU. 1880. T. 52.
J agi V. Ein Kapitel aus der Geschichte der stldslavischen Sprachen // AfSPh. 1895. T. 17. S. 47-48.
22l 0 B r t t c k n e r A. Wzory etymologii i krytyki 2r6dlowej//Sl. 1924-1925. T. 3. S. 209-211. " .
. . ., 1995. . 326.
1. 9

. . .
,
,
,
, .
. , ,
,
, , ,
- ,
.

JI. ,
. : ,

. ,
, , 23.
,
,
.


, -, -
,
, -
24.

,
, , ,
.
* * *
, 30- 31-
, , X . (
) , ,
.

: , .

, (-
) , :
<...> ,

23 JI. . . 77-78.
24 . . 1) . ., 1964. . 23; 2)
XII-XIII . ., 1993. . 375, ; . . 1) -
V-IXCT. , 1976. . 138-139; 2) ... . 173; . . ,
. . . ., 1983. . 22; . . 1)
. - . , 1987. . 32, ; 2)1 . ,
1996. . 32, ; . . VIIIIX . // 1. T. I. . 339-340.
10

. ,
, ,
:
, . . .

,
:
,
.
?
,
.

,
, ,
,
. , ,
BsA,oxpcoPaToi (),
;

.
,
25. ,
,
, , 26.


: -
(... ,
. 31), ( ,
).
( ,
, . 32). ,
(-) (-) (-)
.
?


, (-, -),
,
( ).
,

25S . Die Ortsnamenstudien zu De administrando imperio des Kaisers Constantin


Porphyrogennetos // ZfOF. 1928. Bd 4. Hft 3. S. 241.
26L u d a t H. Farbenbezeichnungen in Veikemamen. Ein Beitrag zu asiatisch-osteuropaischen
Kulturbeziegungen // Sc. 1953. T. 4. Hft 2.
1. 11

27.
,
, ,
.
, .
, ( )
, 28.

,
, -
,
, , 29.
, , .
, ,
, 30.

, ,
, , ,

.

,
( ) \
. ,
, ,
, ,
, ,
31.

(-, -) , -,
. ,

().
.
. *stan> (-, -), *stan>jb (-aja, -oje)

27 .: . .
( ) //
. 1980. ., 1981; i 6 J. Red Sea Black Russia: Proligomena to the History of North Central
Eurasia in Antiquity and the Middle Ages. New York, 1995. P. 112-273.
28L u d a t H. Farbenbezeichnungen... S. 154-155; G a b a i n A. Vom Sinn symbolischer
Farbenbezeichnungen // AH. 1962. No 1; A. H.
// . 1978. 171-172; a u r V. pdvodu ndzvfl sv&ovych stran // Sl. 1985. R. 54.
Ze. 1. S. 49 sl. . : Z p a n i N. ZnaCenije barvnego atributa v imenu Crvena Hrvata // Et.
1937-1938. T. 10/11; BIN. S. 171, Anm. 362.
29" .: . .
. ., 1965. . 56-57.
30, 9 M a f t c z a k W.Biala,czamaiczerwonaRu$//IJSLP. 1975. Vol. 19.No2.
31 . . ? // . 1970. . 81.
12

, , , .-. storr ,
, , 32 .-. *sta-r(o)- 33.

!
. .
, magnus, maior, maximus
, ,
. .-.-.
groothere, grootvrouwe; . grand-pere, grand-mere; . grandfather, grandmother.
. GroBvater, GroBmiitter.
,
34.

,
, ; ,
,
35, () XI-
XVII . , , 36.


,
, , ,
( ) ()
.
, ,

,
,
37. =
, ,
- -
29
.

, , .
,
,
32 p . : 4 . . III. ., 1996. . 747.
33 . . - : 2 . . II.
., 1994. . 199.
34K u n s t m a n n H. Wer waren die WeiBkroaten des byzantinischen Kaisers Konstantinos
Porphyrogennetos? // WS. 1984. Jg. 29. Hft 1. S. 115.
35. 1975. . 1. . 287; . 1988. . I. . 290.
36. 1975. . 2. . 63; . . I. . 384.
37M a n o j l o w i 6 G . Studije spisu De administrando imperio cara Konstantina VII Porflrogenita //
RJAZU. 1911. T. 186; M d e 1 s k i T. Z onomastyki i terminologii Sredniowiecznej // KH. 1920. T. 34; Z
u p a n i <5 N. ZnaCenije barvnego atributa...; S a k S. Iranische Herkunft des Krnatisrhen
Vnlksnamens // OChP. 1949. T. 15. S. 313-340; L u d a t H. Farbenbezeichnungen...
1. 13


- .

, -
.

-
( = ,
, ).

. ,
, , ,
,
,
.

,
,
:
()38.
: .
,
, ,
. ,
( ).
,
39.

, , ,
-
, , , , ,
.

.

,
,

, -
, -
40.
* * *

-
-
38T T H. . // . 1995. . 1. . 151.
39 . . 153.
40i. n i d N. ZnaCenije barvnego atributa..
14

. , . ,
(-) Elbe/Albis (=albus),
( /) 41.

,

-
, ,
,
, .

BsA.oxpcoPaxoi ()
.
,

. 32- : ... ,
42. -
: sp|3Ax)i aajtpoi. ,
.1
.

, .
,

. 1- vel-.
, v
. . , . 1-
() velb- () ,-
43.


,
.
: BioXa, Bapva, II ;,
BeveTia, II Bepcova, BevePevSoq, II ,
: II , , II

Aip<xvo<;, 1, II , 'Efipaioi, II .144.

- b
v, . , BeX-oxpcopaxoi
Velochrobati,
Belochrobati, .

41S k k P. Die Ortsnamenstudien... S. 241 f.


42. . 140-141.
43S k k P. Die Ortsnamenstudien... S. 241 f.
44 .: . .
1. 15

, BsA,oxpcoPaioi
, ,
(mieszkancy pierwotnej, macierzystej Chrobacji)45.
. 1- velb- .
, . megale
Chrobatia46.

. , ,
. . Velochrobati,
.1, velii (-ija, -ije) < *velijb
*veli(jb). -
, *velikb (
*vel-) . ,
, *veli(jb),
, . . , velijb
velikb47.

-,
, velii ,

;
vel- 48.
. . velii.

, . , ,-
, velb-, . - , -, ,
- . -.
-, a Ps\s-49.

, . ,
-, - II -, -8 , -

50. , 1-
-.
: Bdl(b)grad BeAiypaSov,
^51.

,- // velb- , .
, ,
45R o s p o n d S. Struktura pierwotnych etnonym6w slowianskich. II // RS. 1968. T. 29. Sz. 1. S. 26.
46N a 1 e p a J. Lemkowie, Wolosi i Biali Chorwaci. S. 165.
47K u n s t m a n n H. Wer waren die WeiBkroaten... S. 114. .
(BIN. S. 161. Anm. 326).
48Z a r e b a A. Zur Geschichte und Geographie der slavischen WOrter *velijb, *velikbjb groB // WS.
1976. Jg. 21.
49K u n s t m a n n H. Wer waren die WeiBkroaten... S. 114.
50V a s m e r M. Die Slaven in Griechenland. Berlin, 1941. S. 278 f.
51. . 138, 140, 164, 170.
16

-

- -52.

, ,
BEXoxpooPaxoi

Velochrobati ,
, Velii Chrobati , .

, .
. , BsA.oxpa>Paxoi,
: BsA.oxpa>Paxoi rfyaov Xpa>P<xxoi (
, . . ),
--,
53. ,
|,1 | ( ) |
XpcaPaxia ( ), : .| Xpcopaxia, q (
acsnpr\ ^! ( , ), . -
, . ,- (
velo-) , velii ()54.

, , . , . , . -
. ,
BsXoxpcoPaxoi (),
.

.

, Xpa>Paxoi )
Xpcopaxia. , . ^- BeXoxpoopaxoi
. 1- ().

, , ,
- .
.
, ,

.

-
,
.
,
52^ K u n s t m a n n H. Wer waren die WeiBkroaten... S. 114.
53L m a A. Serbisches und kroatisches Sprachgut... C. 91.
54Ibid.
1. 17

-
, ,
55.

,
,
56.
,
.
,
,
,
-- -
49
.


: ,
,
,
57.

.
, ,
,
( , , ,
). , ,
58.

,
:

, ,
,

59.
.
:

55M o r a v c s i k Gy. Byzantinoturcica. Berlin, 1958. . II. S. 1-3; T S p k o v a - Z a i m o v a V.


Quelques remarques sur les nonis ethniques chez les auteurs Byzantins // Studien zur Geschichte und
Philosophie des Altertums. Budapest, 1968. P. 403-405.
56JI p . . //
: .
., 1976. . 216.
57JI . . ... . 215.
58 . . // . ., 1970. . 24.
59. . 141.
18

<...> ,
. .
<...> <...>60

<...> <.> ,

, <...>
61.


, ,
.

,
. . . , -
-
62.

. . : ...

-
63. , ,
, , ,

64.

, BsXoxpcoPaioi
(), ,
. ,
?

?
?

60 . . 131.
61 . . 135.
62 . . : . ., 1990. . 147.
63 . . ... . 163.
64K n o b l o c h J. SpracheundReligion. Heidelberg, 1979. BdI. S. 16-17; . .
... . 163.

,

.
. 2

. -
. -
. -
. (-).


.

:

,
.
, . ,
, ;
. :
65.

, -
. . . , ,
,
XII .,
1093-1095 .,
66.

, -
.
, ,
.
.

, -
,

65. . 144.
66.: . . . ., 2003. . I.
20 . , ...

, ,
,
. ,

, .

- .


, ,
,
, , . 67
, -

- ,
, ( )
. ,
, ,
.
,
72
,
68.


,
, 69.

( )
70.
. 6406 (898) .,
.

,
,
, ,
. ,

67.: . . . ., 1998. . 171-180.


68 . . // . . 385.
69.: . . . . . . ., 1963. . 219-247;
. . . ., 1977. . 297-326.
70 . . // JagiC Festschrift.
Berlin, 1908; . . // . 1908. . 13.
. 1; . .
// . . - . 1968. . 27, . 1; .
// . 1974. 2 ; M o s z y n s k i L.
Skazanije prielozenii knig II SSS. 1975. . 5; p . . -
: , // BS. 1985. . 46, 1.
2. 21

, ,
, , .

71,
72
, -
X .73

,
.
, . .
. ,
74.


. ,
.
.

, :
: .
, , , ,
; , ,
: ..., ,
.
, .
,

.

,
, ,

, ( , - )
.


,
, .
:
. ,
, ,
71 . . . . 222-236.
72 . : -
// . 1993. 2.
73 ..
// : . ., 1993.
74" . . ... . 314.
22 . , ...

, ,
, ,
,
. , , ,
. ,
.
75.

,
.

( , ,
). ( )
, (, ,
), (, .).

, , -
, .
, 870 871 .,
Carantani ,
,
76.

,
VII . .
( ).
, VIII .
.
. 811.

, 77.

820-
. IX . Carantani
, -
. . -
,
78.

, -
Carantani, Carentani, Carentini, Camii, Camiolenses, Camia,
75 . . ... . 19.
76V i 1 f a n S. Rechtsgeschichte der Slowenen. Graz, 1968. S. 40.
77M G r a f e n a u e r B. Zgodovinaslovenskeganaroda. Ljubljana, 1978. Zv. I. S. 347-359.
78 e . . . ., 1995. . 280-282.
2. 23

Camiola, Carantania -
, , ,
, , Sclavi,
Sclavani, Sclavinia79.

,
.
, . ( )
. ,
.
.-.- . Charanta .-.
Carantani , VII .80

,
,
. ,
- -
, ,
,

.

,
, , ,
, ,
-
,
.


,
. ,
-
, .

,
,
.
* * *
( )
,
XII ., .

79.: s Fr. Gradivo za zgodovino Slovencev. Ljubljana, 1903. Zv. I. S. 390-391; Ljubljana, 1906. Zv.
II. S. 451, 455,491; N i e d e r 1 e L. Slovanske staroZitnosti. Praha, 1906. D. II. Sv. 1.
80 p . . . IV. ., 1996. . 269.
24 . , ...

X-XII .
( .).

,
,
.
. ,
,

. ,
81.

1150-1170-
( )
,
.

, ,
.
82.


. -
: (Maritima),
(Transmontana) . ,
, , ,
() (Croatia Alba, que et inferior Dalmatia dicitur)
(),
() (Croatia Rubea, que et superior Dalmatia dicitur)
.
-83.

-
. .
IX ., -
- .
, ,
,
.
IX-X .

.

81 JI.. //
. [. 1.] ., 1996. . 343-345.
82| 9 . >. , 1971. . 263- 268;
H a v 1 i k L. Dukljanskd kronika a Dalmatski legenda. Praga, 1976.
83 h . . , 1928. . 16-18.
2. 25

, : , ,
84.


. ,
, ,
, ,
(),
. VII .
, IX . ,
. X-XI .
,
85.

-
.
, ,
( .
1366 .) , ,
X . 86.

: -
, 87,

,
88.

,
,
, ,
89.

841 a i d V. Povjest Hrvata od najstarijih vremena do svrSetka IX stoljeda. T. 1. Zagreb, 1899. S. 48; i
i d F. Geschichte der Kroaten. T. 1. Zagreb, 1917. S. 109-114, 175; N v a k Gr. ProSlost Dalmacije.
Zagreb, 1944. S. 95; Historija Naroda Jugoslavije. T. 1. Zagreb, 1953. S. 241-242,254.
85.: . . X-XIV . ., 1972; h .
: ^- . , 1978; . .
1. , 1981; . .
// VI-XII . ., 1985;
. , X. IX-XII . //
( VI-XII . ., 1991.
861 a i 6 V. Povjest Hrvata... . 1. S. 48.
87 i i 6 F. Geschichte der Kroaten... . 1. S. 109-114.
88H a u p t a n n Lj. Konstantin Porfirogenit porijeklu stanovniStva Dubrova6kog zaluda //
ReSetarov zbomik. Dubrovnik, 1931. S. 17-31.
89P a f l o j 4 H h H. XI XII JoeaH
, JoeaH ? // . 1927. .. II. . 1 ; - -
. ( X .) // -
. ., 1987. . 120.
26 . , ...



,
,
.


- , ,
, ,
-
,
.
* * *

-
. ,
(1008 .) 90 .
, ,
91.


, - .

.
92, -
, 93. ,
,
94.

, -

.
, ,
, ,
95. , ,

90MGH. SS. 1888. . XV, vol. 2. . 726.


91. . 10.
92 . . - IX . // XVII
. ., 1961. . 174-176.
93M o r a v c s i k Gy. Zur Geschichte der Onoguren // M o r a v c s i k Gy. Studia byzantina. Budapest,
1967. S. 115; L i s z 16 Gy. A kettos honfoglalis r61 // . 1970. T. 97, No 2. 161-1901.; A v e n a r i u s A.
Die Awaren in Europa. Bratislava, 1974. S. 187, 262; . //
. 1973. . 92-102; t h a A. Hungarian Society in the 9th and lOth Centuries. Budapest, 1975. P.
47-48, 67.
94.: S w o b o d a W . W?grzy Biali // SSS. 1980. . VI, Cz. 2. S. 402.
95T 61 h S. A feh6r 6s fekete magyarok k6rdsdhez // AUSAJ. Acta historica. 1983. T. 75. 7-81.
. . ,
.
2. 27

,
96.
: XII . -
97.

40-
. ,

,
, 98.

-
. , XIV-XV .,
, ,
99. , ,
, XIII .,
- , -
. -
, ,
. -
,
100. , ,
,
101.


.

102. , -

96N m t Gy. l)Zur Kenntnis der Petschenegen // Kor&si Csoma Archivum. 1921-1925. . I. 219-225.1.;
2)A honfogldl6 magyarsdg kialakuldsa. Budapest, 1930. 34.1.; K n i e z s a I . , G y 6 r f f y Gy.
Besenyok 6s magyarok // Szdsadok. 1943. T. 77. 4741.; H a r m a t t a J. Szines lovii ndpek // MN. 1946. T.
42. 30 1.
97 .. 1154. // . 1952. .43; .
. . ., 1990. . 101.
98 61 h S. A fehdr fekete magyarok kdrdisdhez. 7-8 1.
99M a n c z a k W. Biala, czama i czerwona Ru$ // IJSLP. 1975. Vol. 19, No2. P. 19; . .
(
) // . 1980. . 163.
100 . . 1) : . ., 1990. . 142-143; 2)
-? : . ., 2000. . 71.
101 , ,
.: XVIII 1. , 1936;
. . 1) ( - ) // . 1940. . 4; 2)
Weiss-, Schwarz- und Rotrussland. Versuch einer historisch-politischen Analyse // JfGO. 1959. Bd 7. Hft
1. . : . Pyci - XVI-
XVIII . , 1975; H. .
// ., 1982; E.
. : , . , 1991.
28 . , ...

, -
103. .
,
,
104.


(
981,1018 1031 .), .-
. .-. , 105.
XIII ., (.Russia
Rubra)
XV . ,
.
, . . , ,

,
- - 106.

. . ,
, , .
:
; ,
. XV .
- ,
( ,
- XII .).
, ,

102 ' .. : . . I.
, 1904. . 117; . . . I. . 149.
,
; .: . // . , 1968. 1; 1 . 1,
1991; . . ( ). , 1994.
103 . . // S1. 1927. . 6. ZeS. 2-
3. . 390 .
104 p i i . . , i //
. . . 1956. 3. . 58.
105.: . . ... . 142; K u t y l o w s k a I. Grody Czerwienskie
wymienone pod 1018 i 1031 rokiem // . 2002. . 6. . 36. -
. . XIX .
,
.
XX . -
,
; .:
1 . i : ui // . 1
. . ; JlbBie, 2004. . I. . 723, 724725.
106 . i ... . 724.
2. 29

(. . )
, 107.

,
, ,
, ,
,
.


108.

, . .
, .
,

., ., () , .109.

.
- . . ,
-
, ,
110. ,
-
111.

,

,
.

,
,
- : -
, ,
.

:

107 . . // . 1891. . 3. . 118 .; . .


, // . 1947. 7. . 33; . .
: , . ., 1944. . 121; - . .
. , 1948; . . ... . 143.
108. 1975. . 2. . 78-79.
109T . . : .
., 2003. . 260.
110 . . ... . 177.
111 .
30 . , ...


112.

-, ,
,
, -
,
, , , . -
( ) XIII .
(
, -
)113.

, -
, ,

.
, ,
, -
, - -
-
- .



. , -,
(), .

.
, . *seu, *sew .

,
, . -
(Severi, ), ,
,
, ,
114.

112M a n c z a k W.Biala,czamaiczerwonaRui
113 . . : , , , // ,
XVI-XVIIIBB. -, 1983; . . . ., 1987.
114 . . 1) // -
. ., 1987. . 16-22; 2) . ., 1999. . 80;
3) : - . ., 2002. . 414; . .
- //
: . ., 1986. . 112-113;
. . ... . 42. . : .
VI . // - . , 1986. . 56-61; . .
602 . // . ., 1989. . 27-31.
2. 31

,
, -
, ,
, -
() , ,

, .


( , , ,
),
,
,
: ,
, .


.


-
.
* **
,
,
(-). (f) <|
)115, (| .| ) ,
(| ] Iaraxvm)116 ( ,| )117.


, ,
, .
: (- ),
, (), , .

, , -
?
-
, -
, -
?

, -
(-)
115. . 52, 53, 54, 55,160,161,164,165.
116 . . 90,91.
117 . . 96, 97, 98, 99, 118, 119.
32 . , ...

.
, ,
, -
, . ,

,
,
(-),
.
2. 33

,
,
, , , , ,
,
, 118.

-
(-) .
, (Polonia Maior)
1257 . -
: (dux Maioris Polonie);
- .119

. , -
, ,
, , XII . XIV . -

- ,
.
,
120.

,
, ,
.
, , .
.

Veli Vrh, Veie Polje, Vela Vrata, Vela Luka121.

, (-)
,
. ,
, , -
-.

(BeAsye^frai, .) (^).
-
122, , - ,

118 . . 413-414. . 13.


119G ^ s i w s k i A. Wielkopolska // SSS. 1980. . VI. Cz. 2. S. 440.
120 . . 1) , ; 2) Der Begriff Russland im Mittelalter //
SAGOE. 1956. Bd I; 3) // . 1957. . 12; . . , ,
// . 1972. 2; W ? d z k i A. WielkoruS // SSS. 1980. . VI. Cz. 2. S. 441-442; . . 1)
... . 141; 2) -? . 266.
121Geografski atlas Jugoslavije. Zagreb, 1961. S. 246.
122. . II. . 124, 125,154, 155,158, 159.
34 . , ...

799 . 123. Provincia Belegesitia


- .
Velechative,
1204 .124

,
;

125.
,
. -
+^ < *Vele+gostici, < *Velij+gostb, <
*Vele-jSzb < *Velej6zdb+jb; . - ^^, Betaye^fjxai
, velijb, velii , 126.
* **
,
, , ,
(-)
, ,

-
, ,
.

, -

, , 127.

.
X .
, 128.

, ,
,
X . , , 129.

123 . . 288,289.
124 i 1 e A. Patritio terrarum Imperii Romani // Studi Veneziani. 1965. T. 7. P. 222.
125.: . . 1. . 188-189, . 5; . . II. . 192, . 74.
126 u J. . A history of the later Roman empire (395-800). London, 1889. Vol. I. P. 457, n. 1;
P e r w o l f B. Slawische Volkemamen II AfSPh. 1884. Bd7. S. 593; J i r e 6 e k C. Geschichte der Serben.
Gotha, 1911. Bd I. S. 94. Anm. 3 ; V a s m e r M. BeitrSge zur slavischen Altertumskunde. XVI // ZfSPh.
1942. Bd 18, No 1. S. 56; R s p n d S. Slowianskie Imiona w zrodlach antycznych // LP. 1968. Vol. 12-
13. S. 105; D i t t e n H. Die Slawen im byzantinischen Heer // Studien zum 7. Jh. in Byzanz. Berlin, 1976.
S. 80; M al in go ud i s Ph. Studien zu den slawischen Ortsnamen Griechenlands. Wiesbaden, 1981. S. 149
f.
127. . 414. . 13.
128 . . 354. . 5.
2. 35

(-
). ,
, () 10.

(-) -
,
.
(), , .
. ,
( IX .) :

... [] , (. .
.), ,
(. . .),
(. . .) .


. ,
, 30- VII .
,
. ,
.

130.


. , ,
, ( XIII .) (Magna
Hungaria). ,

, , 131.

, 1235 1236 .,
-
, , .
(), -
, ,

129. . 393. . 23; BIN. S. 89. Anm. 87. . : K r i s t 6 Gy. Levedi t8rzssz6vets6gdt61
Szent Istvan dllam&ig. Budapest, 1980. 1621; S e n g a T. Mor&via bukasa 6s honfoglal6 magyarok //
Sz&zadok. 1983. No 2. 317 1.; H a v 1 i k L. ,He megale Morabia und .he chora Morabia // BS. 1993. Bd
54. S. 76, 79.
130JI T p H . .
( VII XI .) // VIIXII . ., 1985. .
1 3 7 ; - . , : -
VIIIX . //
... . 44.
131 . . ,
1955.
36 . , ...

132.

( 1246 1253 .)
133. , -
,
134.

, ,
(magna Scythia, Scicia Maior), -
, 135.
, ,
, (Iordan. Gettca. 62).

78
.

,

-
, 136.

, ,
.

, , ,
, , . . ,
, .
,

137.

132 . . XIII XIV .


// . 1940. . 3. . 81.
133 . ., 1957. . 48, 57, 72.
134 . .
// . 1924. . 39;
. . // . 1961.
. 8, No 1-4; . . IV-VII . . . //
. ., 1972; F o d o r I. Ou le dominicain Julien de Hongrie retrou- va-t-il les
Hongrois de lEst? // Les anciens Hongrois et les ethnies Voisines 4 1Est. Budapest, 1977. P. 9-20.
135 . . : ,
, . ., 2002. . 191,193; JI. . -
VIIIXIII .: , , . ., 1999. . 166, 169, 170.
136 ., .: i . . 1
// III 1 . 11. . I. , 1996;
. . . // . 1997. 3.
137* . . ... .215.. 52; 246. . 253.
2. 37


.
, (Strabonis.
Geographica. VII, 4, 5; Iordan. Gettca. 62).

. ,
,
, III . . .138


139. ,
, , ,

.

,
, - -
. . . , -
.
-
.
() .

,
. ,
,
,

, ,
. !,
, ,
,
,
.
,
= ', -
__ 84
.

138 . . VI I . . . , 1995.

H. . (
) // . 1958. 64; . .
( ) // . ., 1971;
. . - . , 1972; . .
(III . . . III . . .) // -
. ., 1989.
139>3 .: . . : . . ., 2000. . 188
!
.

.

, : Dervanus dux gente Surbiorum; cum
Wallucum ducem Winedorum140. . - ,
*dervbnb , ,
*velbkb , ; , , ,
: Wallucus dux = velbkb
dux141. 3

.
.
. ,
.

,
,

. ,

30- 31- ,
, , -
.

30- -
. ; - . ,
, , 29-

31- : , 30- -

, 29- 31-36-
.

140. . II. . 368, 370.


141.: K u n s t m a n n H. 1)Samo, Dervanus und der Slovenenfiirst Wallucus // WS. 1980. Jg. 25. Hft
1; 2) Uber die Herkunft Samos // WS. 1980. Jg. 25. Hft 2.
. ,
,

3.

.

39
,
, 142.

. , 30-
143. , ,
30- 144. ,

. , ,
, .
, : -
145.

30-
-.
, , 29- 31-
. 31-
, ,
146.

30- ,
, ,
,
,
147.

30- ,
, , I,
148.
. 31-
, :
<...> , *. 30- -
, , : -
149.

142' M o r a v c s i k Gy. Byzantinoturcica. . I. Berlin, 1958. S. 361-367. . : i i 6 F. Povijest Hrvata u


vremije narodnih vladara. Zagreb, 1925. S. 254-265; G r d g o i r e H. Lorigine et le nom des Croates et des Serbes //
Byz. 1944-1945. T. 17. P. 88-90.
143B u r J. B. The Treatise De administrando imperio // BZ. 1906. Bd 15. S. 523-525. . : H a u p t m a n n
Lj. DolazakHrvata//ZbomikKraljaTomislava. Zagreb, 1925. S. 96nn.
144.: . .. II. . 26-36; DAI. . II. P. 97-99; . C. 368-369; BIN. S. 158.
145< t > e p j a H 4 H h . 30. De administrando imperio // . 1978. .. 18. . 76.
146G r a f e n a u e r . Prilog kritici izvjeStajaKonstantina Porfirogenita doseljenju Hrvata // HZ. 1952. G. 5. S. 15-
18; 1 a i 6 N. Najnoviji radovi 29., 30. i 31. poglavju u djelu De administrando imperio // SHP. Ser. III. Split, 1985.
Sv. 15. S. 31-60; W 1 f r a m H. The Image of Central Europe in Constantine VII Porphyrogenitus // Constantine VII
Porphyrogenitus and His Age. Second International Byzantine Conference. Delfi, 1987. Atena, 1989. P. 5-14;
< t > e p j a H 4 n h . ( .) // . 1996.
.. 35. . 119-120. .: u d a k N. TumaCenje podrijetla i najstarije povijesti Hrvata u djelima
srednjovjekovnich pisaca // Etnogenesa Hrvata. Zagreb, 1995.
1471 a i 6 N. Najnoviji radovi... S. 45 n.
148 . > 29. 30. De administrando imperio // JH4. 1972. .. 19. . 52.
149 . . 370. . 14; . 371. . 16.
. , 31-
, ,
,
40

. , ...
, () .
,
.
, 150.

, 30- , ,
.
( ). ,

, ,
(-).

, , ,
,

. , , ,
, (. 31) ,
, (. 32),
, ,
. ,
.

30- ,
,
,
,
, , , , ,
151.

, ()
,
. .
(-
). 31- 32-
.
* * *

, .

, 30- 31- . , 30-
, . 31-
: ,
, .

150L o w m i a n s k i H. Pocz^tki Polski. . . S. 165-167.


151 JI. . ., 2000. . 78,482, . 7; . :
. ., 2004. . 133; . . : - . ., 2002. . 484.
, -, ,
I, . . 152.
, 3.


,
41

, . . . ()
, , : , ,
- .

, .
, ,
, X .
() ,
: , .

, :
. .
, . -
. 32- , :

, ,
,
. , , ,
. - 153.

,
I,
(! , . . ); , ,

154.

33- , -, ,
155. ,
,
156. (
32- ),
, ,
, 157.

, ,
, ,
- ,
. . . . . ,
158. . ,
152 X . -
IX . . . 371. . 16.
153 . . 141.
154. ,. II. . 46. . 145; DAI. . II. . 130 f.; . . 379. . 4.
155. . 149.
156. >. II. . 47. . 146; . .. I. , 1967. . 292-293. | 7 .
. , 1978. . 362,
157386-387; D i 11 e n H. Bemerkungen zu den ersten Ansatzen zur Staatsbildung bei Kroaten und Serben
im 7. Jh. // Beitrage zur byzantinischen Geschichte im 7. 11. Jh. Praha, 1978. S. 441; F i n e J. V.A. Jr. The Early
Medieval Balkans. A Critical Survey from the Sexth to the Late Twelfth Century. Ann Arbor,
P. 56-58. . : IN. S. 172. Anm. 364.
158. C. 370. . 14; . 375. . 1.

I, , ,
159

42
. . , ...
. ,
. , - , -
, , ;
.
,
. X .
: ,
, ,
, , 160.

, X .
I, 161.
,
.

,
,
. ,
1086 ., ,
; 1108 . . ;
X . -- , 162.

IX .,
,
(872-899 901). (Choroti, Choriti, Chorithi),
163
:

, ,
. - ,
,
, ...164


,
165, , ,
IX . 166,

159L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. . II. S. 169.


160B e c h c i c k i J . Wok61 problematyki etnogenesy Bialej Chorwacji // PS. R. 1986/1987. T. 36/37. S. 255-256.
161.: P H H . . - VII
// . 1983. . 44.
162N i e d 1 e L. Slovansk6 staro2itnosti. D. II. Sv. 1. Praha, 1906. S. 244, 271; D v r n i k F. The Making of Central
and Eastem Europe. London, 1949. P. 270-271; . :
. ., 1998. . 69.
163 B o s w o r t h J. King Alfreds Anglo-Saxon Version. London, 1859. P. 37; M . .
IXXIII .: , , . ., 1979. . 27. . 12.
164L a b u d a G. 2r6dla skandynawskie i anglosaskie do dziejdw Sfowiariszczyzny // Zrddta objaSniaj^ce pocz^tki
Panstwa polskiego. Zridla nordyckie. . I. Warszawa, 1961. S. 19, 83.
165N i e d e 1 e L. Slovansk6 staroiitnosti. Praha, 1919. Dii. III. S. 12, 29 ().
, ,

3. 43
167

X .
44
.

,
, ...

, 930- ,
168*. ( X .)

3. 45
(Karvati) (Morava), (Sorbin)

46 . , ...
(Lufianin)169. , - 170.

3. 47
, ,
,
48 . , ...
, XIV . , 171.


3. 49

, ,
(-).

, ,
, (. . ).
,
172.
,

50
, , -
. , ...
. ,
. ,
( ) ,

3. 51
173.

,
52
.

,

...

,

3. 53
, 174.
* * *
54
:
.
, ,,
...

,
, 31- . , ,
: 1) ; 2)
, 30 .


, ,
,
, ,
175. . . JI. 176
.
3. 55
. .


177. . . , . . . 178
.
56
. . .
, ,

...
,
, -
,
, , 179.
, ,
3. 57
180.


58
.
,

...
,
.
, 181. ,

3. 59
, 182.

60 . , ...
, ,

3. 61
- 183.
: , ,
62 . , ...
Chordab, Chravat, Chrvat,

3. 63
IX-X .184

,
64
. .
, -
... ,
, kbs$zb,
^; ( )
. ksi^dz185.
, ,

3.

65.


. :

, XIX ., ,

66 . , ...
, 186.

. 3. ,
3. 67
V-VIII .
, .
, ,

, .
,
VIII-IX . . IX .

48
.

, ,
. ,
:
.

,
.
,
, -
Boimi ,
. ,
1086 .

68 . , ...
- 187.

, .
3. 69
. , ,
, , ,
,
, . - 620-630-
, , VII VIII .
,

70 . , ...
- 188.

3. 71
. .

72 . , ...
189 30-
,


3.
, ,

73

,
. -
,
, X . ,
,

74 . , ...
IX .190

. .
3. 75

, ,
, ,
, , ,

76 . , ...
191.

.
3. 77
.
. , ,
, 550 .
, .
,
35.

,
. , .
,
, 192.

78 . , ...
-

3. 79
193.

80 . , ...

3. 81
194.

82
(
. , ...
30- )
,

3. 83
195.
* * *
84
.
,
... ,

,


196. ,
,
3. 85

86 . , ...
197.

. ,
3. 87
, 31- 32- ,
, ,
, , 198. ,
, ,
88 . , ...
199.

, -
3. 89
. X . , .
, , , , ,
200.
, -

90
, .
. , ...
= .

, . ,
(-) ,
, . .

- . ,
. ,
, . .

3. 91
201.

JT. . , , VI .
92

.
,
...

, X . .
, , , .

3. 93
, 202.


94
.
,
. ...


.


,
. IIIIV .
. ,
( ) 203.

3. 95
-

96 . , ...
, , 204.

IV-V . -, ,
3. 97
.
( ,
)
() ,
. ,
, 448 . ,
, , 205.
medb strava

98
.
. , ...
, , 10.

3. 99
VI .206 ,
. VI-VII .

100
,
. , ...
207.
.

3.




101
599 611 .

,

. JI. ,
, (
. . .), , ,

VI 208.
. . . ,

102
<...> ,
. , ...
, ,

3. 103
209.

.
104
, .
. , ,

...

, ,
, .
,
. -
, ,
. ,
,

3. 105
210.


106
.

,

...

, .
.

, ,
. , ,
, i
(610-641), .


, , .
,
,
.
, ,
.

,
-, 211.
,
3. 107
212.

108 . , ...
, VI .213

.
3. 109
, ,
. , ,
(, )
, ,
,

110 . , ...
214.


3. 111
,
- ,

112 . , ...
215.
,


3. 113
82
, .

, ,
,
.

. .
60- VI .,

, .
, .
622-623 .,
,
216. .
, .
114 .
,
...

.
, ,
.

3. 115
. Jlep- . 217.

. , ,
116
.
,
... .

614 .,
,

3. 117
218.

, JI.
118
, .
,

... 626 .,


. ,

219. ,
630 .8
3. 119
,
. JI. .
X ., . .
, VI
VII ., . . . X . -
- ,
-
89
.

. ,
30- ,
,
,
.
, , ,
.
IX . ,
,

120 . , ...
VI-VII .220

,
3. 121
( ,
), ,
,
. -,
.
VI ., ,
.


,
.
, ,
, VI . ,

122 . , ...
, 221.

60- VI . ,
3. 123

, ,
222.
,

124
,
. , ...
, -
223.

3. 125
(, - , ,

126 . , ...
) VI VII ., 224.

, VI-VI1 .
3. 127
,
. ,

, .
,
,

128 . , ...
225.

,

3.
.
,

129
,
, ,
, ,

. 4

X . .
. - .
.

,

. ,
, ,
.

, ,
.

, , , .

( , ), , ,
, ,
, , .



, ,
. X .
,
.
- ,
.
,
(948-952),
226

130

.
. , ...
IX .,
, 227.
-
, . ,

166L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. . II. S. 150-152. . : G a c z y A s k i J. Z. Zarys dziejow


plemiennych Matopolski //RP. 1968. T. 12. S. 54-56.
167L a b u d a G. Zr6dia skandynawskie i anglosaskie... S. 83; . H.
//
. ., 1981. . 98; N 1 e p a J. Lemkowie, Wolosi i Biali
Chorwaci: Uwagi dotych^ce kwestii genezy osadnictwa Ruskiego na Polskim Podkarpaciu // AAC. 1997-1998. T. 34. S.
166.
168 . ., 1970. . 38.
169MMFH. 1969. . III. . 380.
170 i m e k E. Dudlebi, Volyn&id, LuCane, CeSti Chorvatd a Cechovd // SA. 1948. T. 1. S. 249 n.; N a 1 e p a J.
Lemkowie, Wolosi i Biali Chorwaci. S. 167.
171P a n t e 1 i 6 S. Najstarija povijst Hrvata. Mainz, 1993.
172. . 15-16, 31-36 .
173L u d a t H. Farbenbezeichnungen in VOlkemamen. Ein Beitrag zu asiatisch-osteuropaischen Kulturbeziegungen //
Sc. 1953. T. 4. Hft2. S. 154-155; G a b a i n A. Vom Sinn symbolischer Farbenbezeichnungen // AH. 1962. No 1;
A. H. // . 1978. . 171-172. . : Z u p a
n i 6 N. Znafienije barvnego atributa v imenuCrvena Hrvata//Et. 1937-1938. T. 10/11.
174T . . . , 1982. . 53; .
// . 2000. . 1. . 153.
175 XIX . .: I . . XIX
Pyci. 1 i -
//1. 1997. . 1. . 163-176.
176 a f a f i k . J. Slovansk<5 staroZitnosti. . . Praha, 1837. S. 254, 406; N i e d e r l e L .
Slovanskd staroiit nosti. D. II. Sv. 1. S. 262-271; D. III. Praha, 1919. S. 184; D. IV. Praha, 1924. S. 155; 2)
. . 76-79.
177 . . . , 1885. . 9495.
178 . . . ., 1919. . 32-33; . .
. ., 1916. . 148-152; i . . - nepnioi' I .
. . 1, 1960. . 151-152.
179 . . VIXIII . ., 1982. . 125.
180 . I. i VIXIII . , 1980. . 162-165;
i . . - Pyci // : , .
, 1982; . . , . . . ., 1983. . 22;
. . : . ., 1995. . 174; . .
icropiio X-XIII . // Poczqtki seysiedztwa. Pogranicze etniczne polsko-rusko-slowackie w
iredniowieczu. Materiaty z konferencji. Rzeszow, 1996.
181W o j c i e c h o w s k i T. Chrobacya. Krak6w, 1873; M a r q u a r t J . Osteuropaische und Ostasiatische
Streifztige. S. 119 f., 129-139; D v r n i k F. The Making of Central and Eastem Europe. P. 268-297; V 1 a h v i d P.
Current theories about the settlement of Slavs in the contemporaiy Yugo- slavian countries and their anthropological
conformation // ES. 1972. T. 4. P. 25-41; JI. Bini ? //
. . I. Jlbeie, 1998. . 62.
182S z e l ^ g o w s k i A. Kwestia ruska w Swietli historii. Warszawa, 1911. S. 53 n.; H a u p t m a n n Lj. 1) Dolazak
Hrvata // Zbomik Kralja Tomislava. Zagreb, 1925. S. 88-120; 2) Das Regensburger Priwileg von 1086 fiir das Bistum
Prag // MlfOG. 1954. T. 62. S. 147; Z u p an i 6 N. Prvobitni Hrvati // Zbomik Kralja Tomislava; H r u b V. Pfivodni
hranice biskupstvi praiskdgo a hranice fi3e 6esk v 10 stoleti // . 1926. T. 50. S. 95 n.; R u s J. Slovanstvo in
vislianski Hrvatje 6. do 10. stoletje //Et. 1933. T. 6 ; V e r n a d s k y G. Great Moraviaand White Chorvatia// JAOS.
1945. Vol. 65. T. 3. P. 257-259; J a m k a J. Uwagi badaniach lingwistycznych nad przesztoSci^ Stowian w Swietle
archeologii protohistorycznej // PS. 1952. T. 3. S. 34; S a k a 6 S. The Iranian Origins of the Chroata. The Chroatian
, 228.
-

3.
-
229.
131
(XVI .) Silva
Pieczyngarum, , ,
, , , ,
230.

Nation. Chicago, 1955; . . . 69; M a n d i 6 D. Hrvati i Srbi


dva stara razliCita naroda. MOnchen, 1971. S. 13 f.; H e r e s T. Dugo putovanje od Irana do Jadrana // Poljica. Gata,
1982. Sv. I; V dfta Z. The World of the Ancient Slavs. London; Praha, 1983; B e c h c i c k i J. Wok61 problematyki
etnogenesy Bialej Chorwacji. S. 247-249.
183G r a f e n a u e r B . Prilog kritici izvjestoja Konstantina Porfirogeneta... S. 34-37; K r o - n s t e i n e r O. Gab es
unter den Alpenslawen eine kroatische ethnische Gruppe? // WSJ. 1978. Bd 24. S. 141; F i n e J.V.A.Jr. The Early
Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sexth to the Late
184Twelfth Century. Ann Arbor, 1983. S. 56-57, . : DAI. . 116; . . 370. . 14; . 375. . 1;
BIN. S. 161. Anm. 326.
^ . // SO. 1930. . 9; L e w i c k i . Paftstwo WiSlan- Chorwatdw w opisie Al-
Masudiego // SCP. 1948. Styczen grudzien. S. 24-34; Historija naroda Jugoslavia. Zagreb, 1953. S. 91;
L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. T.II. S. 130-200; S k o w r o - n e k J . , T a n t y M . , W a s i l e w s k i T.
Historia Slowian poludniowych i zachodnich. Warszawa, 1977. S. 23; R e p e t a J. Przegl^d badan nad etnogenez^
Lemk6w // Wierchy. 1993. T. 57. S. 194-195.
185L m a A. Serbisches und kroatisches Sprachgut bei Konstantin Porphyrogennetos // . 1999-2000. KH,. 38.
C. 149.
186B e c h c i c k i J. Wok61 problematykietnogenesy... S.248.
187W e s t b e r g F . Ibrahim ibn Jakubs Reisebericht Uber die Slavenlande aus dem Jahre 965. SPb., 1898. S. 99 f.;
C h a l o u p e c k y V. Stard slovensko. Bratislawa, 1923. S. 31; W i d a j e w i c z J.
1) Panstwo WHlan. Krak6w, 1947. S. 13-30; 2) Pierwotne dzieje Polski // PZ. 1952. 11-12. S. 374- 380; L a b u d a
G. l)Pierwsze panstwo slowianskie. Panstwo Samona. Poznan, 1949. S. 194n.;
Polska,Czechy, Rus i kraj L^dzian w drugiej polowie X wieku // L a b u d a G. Studia nad pocz^tkami panstwa
polskiego. Poznan, 1988. T. 2. S. 193; L e h r-S p) a w i n s k i T. Zagadnienie Chorwatow nadwi&anskich // PS. 1951. T.
2; Tu e k R. Die frtthmittelalterlichen Stammegebiete in B6hmen. Praha, 1957. Passim, Mape 3; H a v 1 i k L. Tfi
kapitoly z najstarSich Cesko-polskych vztahii // SHS. 1961. T. 4. S. 17-26; N a 1 e p I. Lemkowie, Wolosi i Biali
Chorwaci. S. 163-165.
188M a r g e t i 6 L. 1) Konstantin Porfirogenet i vrijeme dolaska Hrvata // ZHZJ. 1977. Sv. 8; 2) JoS
dolasku Hrvata // HZ. 1985. G. 38; 3) JoS pitanju vremena dolaska Hrvata // ZC. 1988. Let. 42. St. 2; 4) Neka
pitanja etnogeneze Hrvata // RZHP. 1995. Sv. 28.
189 1 a i 6 N. Povijest Hrvata u ranom srednjem vijeku. Zagreb, 1975. S. 139 n.
1901 a i 6 N. 1)0 problemima stare domovine, dolaska i pokrStenja dalmatinskich Hrvata // z.
Let. 38. St. 4; 2) Poganska Stara ili Vela Hrvatska cara Konstantina Porfirogeneta // CChP. 1988. G. 12. B. 21; 3)
Povijest Hrvata u ranom srednjem vijeku. Zagreb, 1990. S. 18-27.
191K u n s t m a n n H. I)Uber den Namen der Kroaten // WS. 1982. Jg. 27. Hft 1; 2)Kamen die westslavischen
Daleminci aus Dalmatien? // WS. 1983. Jg. 28. Hft 2; 3) Die Hydronyme Nitra, Cetinka, Zitava und Ipel Zeugen der
slavischen Stld-Nord Wanderung // WS. 1988. Jg. 33. Hft 2; 4) Beitrage zur Geschichte der Besiedlung Nord- und
Mitteldeutschlands mit Balkanslaven // SB. 1987. Bd 217.
1921 a i 6 N. Eine erfolgreiche neue Theorie (iber die Frtlhgeschichte der Slaven // Ars philologica Slavica.
193M u 2 i 6 1 . 1 ) Podrijetlo Hrvata. Zagreb, 1989; 2) Podrijetlo i pravjera Hrvata. Split, 1991.
194.: S u i 6 M. Ocijena radnije L. Margetida // ZHZJ. 1977. Sv. 8; S 6 a k V. 1) Pripadnost isto6ne obale
Jadrana do splitskih sabora 925-928 // HZ. 1980-1981. G. 33-34; 2)0 nekim pitanjima hrvatski povijesti u ranom
srednjem vijeku // HZ. 1984. G. 37; 3) Dolazak Hrvata // HZ. 1987. G. 40. Sv. 1; S t i h P. 1) Karantanija = stara
domowina Hrvata // ZC. 1987. Let. 41. t. 3; 2) K polemiki vpraSanju Casa prihoda Hrvata // Z<5. 1990. Let. 43. St.
1; 3)Novi pokuSaji rjeSavanja problematike Hrvata u Karantaniji // Etnogenesa Hrvata; K at i Sic R. Kunstmannovi
lingvisticki dokazi seobi Slavena si uga na sjever // SHP. 1990. Ser. III. Sv. 20; e p j h .
...
195 a t i S i R. Uz poCetke hrvatskih poCetaka. Split, 1993. S. 250-261; G o l d s t e i n I . Hrvatski rani srednji
vijek. Zagreb, 1995. S. 87-89,96.
, .
, . :
132
... . ,
, ...
-
, , -
, , , -
231.

, ,
232. , ,
, ,

196. .. II. . 37-38. . 115; p e . . . ., 1964. . 8-10;


D i 11 e n H. Bemerkungen zu den ersten Ansatzen... S. 441; H E. .
//
. ., 1982. . 167.
197P o p o w s k a - T a b o r s k a H. Wczesne dzieje Stowian w Swietle ich j?zyka. Wroclaw, 1991. S. 66-67; M a k a r s
k i W. Pogranicze polsko-ruskie do polowy wieku XIV. Studium j?zykowo- etniczne. Lublin, 1996. S. 42-43.
198 . C. 377-378. . 18.
199 . //
( VI-XII .). ., 1991. . 80.
200R e p e t a J. Przegl^d badan nad etnogenez^ Lemkow. S. 196.
201N 1 e p a J. Lemkowie, Wolosi i Biali Chorwaci. S. 162.
202 JI. Bini?. 62.
203. . I. . 69-76.
204 . . , . . IIII
. . . ( ) // . 1976. . 17. S. 79-80; . . 1)
. ., 1979. . 31; 2) . .
. 186-198; . . , . . -
// -
: . ., 1979. . 41-42; . ., . ., .
. //
. ., 1982. . 13; . . 1) . , 1998. . 81-84; 2)
// icropin . , 2000. . 3. . 83-85; . .
. ., 2000. . 78.
205. . I. . 87.
206G o l d s t e i n I. Hrvatski rani srednji vijek. S. 79-81.
207V i n s k i Z. Rani srednji vijek u Jugoslaviji od 400. do 800. Godine // VAMZ. Ser. 3. 1971. Sv. 5; e 1 e v i 6 J.
Materijalna kultura Hrvata od VII do IX stoljeca. Zagreb, 1980.
208 JI. . . 78.
209M a r u S i 6 B. Prilogpoznavanjukaznoanti6kogNezakcija//SHP. Ser. III. 1986. Sv. 16. . :
. : . . 128; G 1 d s t e i n I. Hrvatski rani srednji vijek. S. 86-87.
210J a g i t V. Ein Kapitel aus der Geschichte der sildslavischen Sprachen // AfSPh. 1895. Bd 17. .
(.: M a r g u 1 i s A. Historische Grundlagen der
siidslawischen Sprachgliederung // AfSPh. 1926. Bd 40. S. 199; i S i 6 F. Povijest Hrvata... S. 249).
, , ,
,
(.: L o w m i a n s k i H. Pocz^tki Polski. . II. S. 119).
211.: . . XII-XIV . //
. ., 1989.
212FRB. 1884. D. III. . 1.
213.: N 1 e p a J. Slowianszczyzna pdfnoczno-zachodnia. Podstawy jedno&i i jej rozpad. Poznan, 1968. S. 99 n.
214V a n W i j k N. Les lanques slaves du Sud // Le Monde Slave. 1937. . IV. S. 76-101; L a b u d a G. Pierwsze
partstwo stowianskie. S. 194-262; N a h t i g a 1 R. Slovanski jezyki. Ljubljana,
S. 6 sl.
215 . . . ., 1961. . 42-52;
. . . .; ., 1962. . 99-110; .
// : VII
. . , 1973; L e m p r e c h t . PraslovanStina a jeje chronologickd 1 //
Ceskoslovenskg pfednSSky pro VIII mezin&rodni sjezd slavisu v Zahrebu. Lingvistika. Praha, 1978; P o p o w s k a -
, ,
, .
, ,
3.


,
133
, 233. -

, .

,
234.
.

T a b o r s k a H. Wczesne dzieje Slowian w Swietle ich j<?zika. Wroclaw, 1991. S. 88 n.


216 G r a f e n a u e r . 1)Nekaj vpraSanj iz dobe naseljevanja Juinih Slovanov // z. 1950. T.4; 2) Prilog kritici
izvjestaja...
217L h r-S p 1 a w i s k i T. Zagadnienie Chorwat6w nadwiilanskich. S. 111; Z & s t 6 r o v & B. Hlavni probldmy...
S. 42.
2181 a i 6 N. Povijest Hrvata u ranom srednjem vijeku. Zagreb, 1975. S. 139.
219H a u p t m a n n Lj. Dolazak Hrvata. S. 127.
20-30- VII .
. .: . . //
VI-XII . ., 1985. . 192-193; . .
// . . 219 .; a n . Povijest hrvatskog naroda.
Zagreb, 1992. S. 15-16.
2201 a i 6 N. problemima stare domovine... . 260-262.
221 JI. . . 79, 483. . 11; . .
XIIXIII . ., 1993. . 236-237. . . ,
: . . VI-IX
. // . . I. ., 1971. . 75.
222 .: A v e n a r i u s A. Die Awaren in Europa. Amsterdam; Bratislava, 1974; J.
. , 1977; P o h l W. Die Awaren. Ein Steppenvolk im Mittelalter. 567-822. MUnchen, 1988.
223 a r a d a M. Hrvatska dijaspora i Avari // SHP. Ser. III. 1952. Sv. 2; K o r o S e c J. ArcheoloSki siedovi slovansko
naselitve na Balkanu // z. 1954. Let. 8; Z s t 6 r o v a B. Avafi a Slovan6 // VPS. 1958. T. 2; V i n s k i Z. Rani
srednji vijek u Jugoslaviji...; . . //
; . . . - . . 235-243.
224^ . . //
: 3 . . I. ., 1967. . 339-350; . .
. . 88-95.
225G o l d s t e i n I. Hrvatski rani srednji vijek. S. 91. . : B u d a k N. Prva stoljeda Hrvatske. Zagreb,
1994. S. 12.
226 .: .
// . 2000. . 1. . 153.
227D i a c o n u . Les Petchenegues au Bas-Danube. Bucuresti, 1970. P. 11; . , 1981. . 2.
. 313; Mal a m u t E. Limage byzantine des Petch6ngues // BZ. 1995. Bd 88. S. 109; K H . . 1)
. ., 1996. . 29; 2) , - ( IX
XIII .). , 1997. . 1; . . X-XIII .: , ,
// . ., 2002. . 38-39.
.: . . 279-281. . 1.
228 . . - . , 1986.
. 24, 100 .
229^ . . - . ., 1975. . 131 .
230s L e w i c k i . Panstwo Wi31an-Chorwat6w w opisie Al-Masudiego // SCP. 1948. Styczen grudzien. S. 32;
K u c z y r t s k i S. M. Nieznany traktat polsko-ruski roku 1039 // SA. 1956. T. 5. S. 274. . :
P a r c z e w s k i M. PoczQtki ksztaltowania si? polsko-ruskiej rubiezu etnicznej w Karpatach. Krak6w, 1991. S. 42-43.
231. . 157.
232G y 0 r f f y Gy. Sur la question l6tablissement des Petch6n6gues en Europe // AOAH. 1972. T. 25. P. 289-291;
P r i t s a k O. The PeCenegs: A Case of Social and Economic Transformation // AEMA. 1975. . I. P. 12 f.
233.: . . ( XI XII
.) // . ., 1981; - . .
XII-XIII . ., 1993. . 60 .; . . XI
37- 9- ,
, -
134 . , ...
235.

,
3.


135

136 . , ...
-236.

3. 137
,

138 . , ...
() 237,

3. 139
238,

140 . , ...
239 240.
, -
3. 141
, , , 241. ,
,
142 . , ...
242,

3. 143
, . *l$d- (l^da ; ()

144 . , ...
lfd)243.

3. 145
- ,

146 . , ...
, , 244. ,
, ,
3. 147
,

148 . , ...
245.


3. 149
X . ,
, ,
, , , .
945 . ,
, -

150 . , ...
246.

,
3. 151
, -
247.
, ,

152

, .
. , ...
, ,
, ,
248. ,
.
3. 153
,

154 . , ...
249.

, ,
3. 155
, ,
, . .
. ,

156 . , ...
- 250.

,
3. 157
, ,
, . ,
, , X .
.

158 . , ...
251. , , .

, 907 .
3. 159

() :

, ;
, , , , , , -
, , , , , ,

160 . , ...
: 252.

, ,

3.
,

161
.

, ,
, ,
253. ,
, - ,
162 . , ...
, ,

3. 163
254.


164

.

,
, ...

. , ,
(Silva Pieczyngarum), ,
, .
. , , . ,

3. 165
255.

, , X .
166

.
,
,
...

. . . ,

3. 167
- 256.

,
168
.

,

...

. ,
, ,
, -
, ,
.

* * *

,
X ., 13- ,
, ,
:

[], .
, , <...> ,
. . (. . .),
.

3. 169
257.

13- 40- ,
170
.
, ...
:
,
, , ,
3. 171
, 258.

,
172
.

,

...

X .,
,

3. 173
259.

,
174
.

,
. ... ,
,
. , ,
, . 40
. 13.3-18 , ,
, -, -

3. 175
260.

13-
176
.
,

, ... 40- ;
,
261. ,
13- ( ...), , ,
.
3. 177
, . , | ]
,
: .

178 . , ...
...262. . . , 13-
, , . . ,
3. 179
40- 263. . .

180 . , ...
264.

. 13-
3. 181
.
, ,
, 948 . ()
,

182 . , ...
265.

13- 40- ,
3. 183
, .

, , , .
13- , .
- ,

184 . , ...
266.

, ,
3. 185
, , ,
.
IX
X . 13-
40- IX
X ., , 40- ,
.

. 13-
, .
X .
, 40-
, - , 894 .

,
,
IX X . . . ,

.

899-900 .267 , , -
, IX .,
186 . , ...
, - 268.

13- ,
3. 187
.
.
40- :
. 13-
: , . . -
, , .
,
, , ,
.

, 13-
, .
, ,
. , . ,
,
. , ( )
, , .
13- 40- ,
.

.

-
, -
269.
,

188

. , ...
.

,
, X .
,
270.
. 42-

3.
: 189

, , -

190 . , ...
, 271.

3. 191
, 42- ,

192 . , ...
272. 40- ,
. , ,

3. ,




193 ,
948 .

13-, ,
, .
, 20- 30- X . 273
. . ,

194

. , ...
, ,

3. 195
- , IX X . ( )274.

, . . , ,
196

.
40- , ,

, ...
13-
,
275.
, :
40-3.



13-
,
197

, , , .

. , . . , ,
, , ,
276. , ,
, 13- 40- .
198
, .

,
...
,
,
. , 13-
,
. IX
X . ,
X . .

, ,
. ,
, .
, , ,
, .
* * *

( 1160-1223).
1 (992-1025),
:

(. . .) ,
277.

3. 199
,

200 . , ...
, , , 278.

3. 201
, ,

202 . , ...
279.

, ,
3. 203
.
.
,
, ,
, 280. ,
, .
204
, , .
, ,,

...

, ,
, .
, , .
,
, -
.
, , 281. ,
,

3.



205
282.

206 . , ...
283.


3. 207
, , , ,

284.
XI .

208
, ,
. , ...
( 1013 1017
.)285.
:
3. 209
... (. . .) ,
, 286.

,
210
.
,

...

, . ,
, ,
, .


, . .
, ,

3. 211
287.

:
212 ,
.
, ,

...
,
, . . ,
.

,
, ,
X . .
, , .
, 288,
. I . . .

,
3.


213

- 289.

I . . .
214
.

,
...

, ,
290.
I . . .
3. 215
-,

216 . , ...
291.

,
3. 217

, , - , -
292. ,

218 . , ...
, IX-X .

3. 219
(), 293.

X . , ,
220
.
,
...
,
.
- ,
X .
- , .

. , X .
: ()
( ), (
) .
,
.
, lovo
, Besenyod , Szekely , Varsany
, Kercs, Ladany,

3. 221
, 294.

, X .,
222 , 60-80
.
,
- ...
,
XIII . XII .
, 200 295.

3. 223
, ,

224 . , ...
, 296.

-,
3. 225
,
, .
,
.

,
, ,
297.

226 . , ...
,

3. 227
Jla- 298.

,
228
.
, ,
...

. , -
(VII VIII/IX .)

3. 229
, 299 .

IX . , ,
230
. .
,
( XII ...
XIII .),
, ,
(homines fuissent Salani ducis)300.

3. 231
(893-927)301.
,

232
( 30 - ),
. , ...
, , (996/997-

3. 233
1060/1061) 302.

,
234
.
,
, ...

.
, , , ,
, 303.

,
3.





235 ,
.

, ,
,
,
,
304. - -
XI-XII . . .
236 . , ...
,

3. 237
305.

JI. . ,
238
.

,

, ... ,

306. ,
-
XIV
3. . -
239
84
.
* **
,
, 30 ,
. , 30
.

,

, ,

240 . , ...
307. . ,

3. 241
, , ,

242 . , ...
30 , , 308.

, , , ,
3. 243
, .

. | CTKoreivrj
0< *1. , ,
, novrog,
.
(-)
, | ! QaXaaoa
- , .
;, ,
, , .

, ,

, ,
.

, ,
,
. , :
... ; -
(. . .) [],
244 . , ...
, 309

3. 245
246 . , ...

. -
, ,
310.

, ,
, , . .
. , -
() 311.
( 'fiiceavog) ,
312.

, , ,
, ,

XIII. // . 1992-1993; - . .
XII XIII . // .
234. . 10, 11, 14,16,27, 28.
235DAI. . 35.
236. . 390. . 15.
237L e 1 e w e 1 S. Narody na ziemiach przed powstaniem Polski. Poznan, 1853. S. 512; .
. ., 2000. . 169-170; . . . ., 1956.
. 322; . .
. ., 1979. . 186-187.
238W i d a j e w i z J. Pierwotna nazwa polak6w // PS. 1952. T. 3. S. 43-48.
239W a s i l e w s k i T. Dulebowie L?dzianie Chorwaci: Z zagadnien osadnictwa plemiennego
stosunk6w politycznych nad Bugiem, Sanem i WisI^ w X wieku // PH. 1976. T. 67, No 2.
240L a b u d a G. 1)Der Zug des russischen Grossfiirsten Vladimir gegen die Ljachen im Jahre981: Ein
Beitrag zur Ausbildung der polnisch-russischen Grenze im 10. Jahrhundert // Ostmitteleuropa: Berichte
und Forschungen (FS Gotthold Rhode). Stuttgart, 1981; 2) Polska, Czechy, Rus i kraj L?dzian w drugiej
polowie X wieku // L a b u d a G. Studia nad pocz^tkami panstwa polskiego. , 1988. T. 2;
P a r c z e w s k i M . Pocz^tki s^siedztwa polsko-rusko-slowackiego w swietle danych archeologicznych //
Pocz^tki s^siedztwa. Pogranicze etniczne polsko-rusko-stovvackie w sredniowieczu. Rzesz6w, 1996. S. 75-
76.
241 . . Aevi^avrjvot ? // SI. 1925-1926. . 4;
. . . ., 1964. . 98-99.
242P a r c z e w s k i . Pocz^tkiksztaltowaniasi?polsko-ruskiej rubiezu... S. 38.
243.: L e h r - S p i a w i n s k i T. l)L?dzice Ledzanie Lachowie // Opuscula Casimiro
Tymieniecki septuagenario dedicata. Poznari, 1959. T. 4; 2) Lachowie // SSS. 1967. . III. Cz. 1.
244T y m i e n i e c k i K. Sprawa Ledzian // SA. 1964. T. 11.
245L w m i s k i H. 1) L?dzianie // SA. 1953. T. 4; 2) Pocz^tki Polski. Warszawa, 1973. . V. S. 495-
501; . . IX-X . //
; L e c i e j e w i c z L . Stowianie zachodni. Z dziej6w tworzenia si?
Sredniowiecznej Europy. Wrodaw etc., 1989. S. 45123..
246P o t k a n s k i K. Krak6w przed Piastami // RAU. WydziaI historyczno-filozoficzny. 1898. T. 35. S.
242; D v o r n i k F. The Making of Central and Eastem Europe. London, 1949. P. 298; . .
IX-X . . 165-166.
247L o w m i a r i s k i H. 1) L?dzianie. S. 112-114; 2) Pocz^tki Polski. Warszawa, 1967. . III. S. 128-
136; P e r s o w s k i F. Studia nad pograniczem polsko-ruskim w X-XI wieku. Wrodaw etc.,
S. 31; S k r z y p e k I. Studia nad pierwotnym pograniczem polsko-ruskim w rejone Wolynia i grodow
czerwieriskich. Warszawa, 1962. S. 126-127; K u c z y n s k i S. M. Wschodnia granica panstwa Polskiego
w X wieku (przed rokiem 980) // Pocz^tki Panstwa Polskiego. Poznart, 1962. . I. S. 238-240.
248 p . . //
. 1995. . 275-276; i . . !
(X XI .) // 1. 2000. 4. . 129-130.
4. 247

, ,
, ,
. , f) ] QaXacaa
,
.

. ,
()
, -
, 313.
.

.
249.: , , ,
(. . 10).
250 . . . ., 2003. . 25.
251 .
252. . 152.
253L o w m i a l i s k i H. Pocz^ki Polski. Warszawa, 1964. . . S. 107-108; . .
VIXIII . ., 1982. . 96; . . VIIIIX . // icrropifl
'. , 2000. . 3. . 96.
254 . . V-IXCT. , 1976. . 138, 139; . .
... . 126, 127 ( 18).
255 . . VIIIIX.//1. . I. . 340.
256 . . , // SK. 1933. . 6. . 3.
257. . 53.
258 . . 165-167.
259DAI. . 7,62; . . 337. . 1; BIN. S. 89. Anm. 89.
260. . 336.
261DAI. . 7.
262Ibid.
263. . 338. . 5.
264BIN. S. 89. Anm. 89.
265M o r a v c s i k Gy. Studia byzantina. Budapest, 1967. P. 328-330.
266l o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. . II. S. 161.
267^ . . . -
. ., 1997. . 64-65.
268DAI. . 62; . . 338. . 4.
269E r d 1 i I. Zur Frage der ethnischen Grenzen des landnehmenden Ungamtums // MAIUAW.
Bd 6. S. 77.
270M e 1 i h J. A honfoglaldskori Magyarorszdg. Budapest, 1925.1 k. 175.1; a p . .
... . 68-69,186.
271. . 171.
272DAI. . 153-154; . . 400.
273 .: Moravcsik Gy. Byzantium and the Magyars. Budapest, 1970. P. 53-54.
274 . . ... . 138.
275. . 339. . 8.
276DAI. . 63. . : R k i Fr. Biela Hrvatska i biela Srbija // RJAZU. 1880. T. 52. S. 145; F e
h r H. Ungars Gebietsgrenzen in der Mitte des 10. Jahrhunderts // UJb. 1922. Bd 2; H a u p t m a n n Lj.
Dolazak Hrvata // Zbomik kralja Tomislava. Zagreb, 1925. S. 102; D e a n I. T. Prispevok k otiizke
politickych hranic Velkej Moravy // HS. 1947. T. 5. S. 207.
277 e e a H. . : , ,
. ., 1990. . 98.
, -
novcoq 'A^eivoq ( ), -
, .-. *- 314.
6<; Eu^eivoq315.
| oKOTeivfj -
,
, ().

6| Qakaaaa316.

,
r| aKOTevvf| Qahxaaa

278. NS. 1952. . II. . 41. . : .


/ ., . . JI. . . ., 1961 (. I, . 6).
279 . . ... . 113. . 3.
280M i s t r z a WincentegoKronikaPolska/Tlum. K. Abgarowiczi B. KOrbis; wst?p i komm.
KOrbis. Warszawa, 1974. S. 106. Prz. 64. . : B a l z e r . Studium Kadlubku: Pisma
p6smiertne. . I. Lw6w, 1934. S. 250, 317. . . (-
... . 113. . 5).
281 . . ... . 22-23.
282 .: B o o r H. de. Das Attilabild in Geschichte, Legende und heroische Dichtung. Bem,
1932; M a c a r t h n e y . A. The Origin oftheHunChronicleandHungarianHistorians. Oxford, 1953. P.
141; . . 1. ., 1971. . 275.
283M i s t z a W i n c e n t e g o Kronika Polska. S. 201. Prz. 156.
284M a g i s t r i V i c e n t i i episcopi Cracoviensis Chronica Polonorum / Ed. A. Przezdziecki.
Cracoviae, 1862. S. 76; B u j a k F . Studia geograficzno-historyczne. Warszawa, 1925. S. 80;
P a s z k i e w i c z H. Pocz(tkiRusi. Krak6w, 1996. S. 395.
285 . : 8 . / . . . . . ., 2005. .
128,177-178. . : . . 1) 1017 . XI .
// . 1980. . 181-182; 2) // JIX. 1984. . 18-19.
286 . . . 128.
287M P a s z k i e w i c z H. Poczqtki Rusi. S. 396.
288 . 13 (
1 ' ) //
11 , i 1, 1993.
289 . . I . . .
// V -. , 1988. . 4.
290.: i . . , . I. . , 1976. .
135-136, 153-155; . . VIXIII . ., 1982. . 126; P a r c z e w s k i
. Pocz^tki seysiedztwa polsko-rusko-slowackiego... S. 74, 75.
291 . . VIIIIX. . 313.
292W ? d z k i A. Slowacja // SSS. 1975. . V. S. 253, .
293 JI. . 1) -
1 // . 2004. . 4. . 122; 2) // .
. 2. 2005. . 1. . 140.
294G y 6 r f f y Gy. 1) Az Arp&d-kori Magyarorszig t0rt6neti fSldrajza. I. k. Budapest, 1966. 521.1.; 2) A
csatlakozott / / G y f l r f f y Gy. A magyarsdg keleti elemei. Budapest, 1990. . :
. // .
., 1972. . 211, . 2.
295 . . (X XIV .). , 1982. . 86.
296 . . - X-XIV . JL, 1967. . 176.
297 . I. i VIXIII . , 1980.
. 164. . . , , . .
4. 249

( ), ,
317.

. ,
30 , 30
900 ,
, 318. . .
,
25-35 , 80 , ,
50 .
, 30
- 319.

( . . : . ., 1995. . 173).
298 . . -
1 . , 1981. . 198.
299$ a l k o w s k y . vyvoju a Struktiire osidlenia v dobe slovanskej na Slovensku // SIA. 1988. T.36-1;
P r o f a n t o v i N . Awarische Funde aus den Gebieten n6rdlich der awarischen Siedlungsgrenzen // AF.
1992. Bd 2.
300SRH. . I. P. 51.
301Magyarorsz&g rt6nete. E16zmnyek 6s magyar t6rt6net 1242-ig. F5szerk. Szdkely Gy. 2. kiad. 1/1.
585.1.
302T k a d 1 i V. Cyrilsky ndpis v Michalovcich // Sl. 1983. 1. S. 121-123; . .
// .
. , 1989. . 45.
303. . 141.
304 I. icropii' roeopie. , 1958. . I. . 33
41; . . \" ! // . 1992. . III.
. 104-105.
3051 . . 1) 1 1 1 XI-XIV . // . 1967.
2. . 73; 2) 1 //
1 . . i : , 1, . , 1996. . 66.
306 JI. . 1) -
... . 125; 2) . . 142.
307DAI. . 130; . . 378. . 19.
308L m a A. Serbisches und kroatisches Sprachgut bei Konstantin Porphyrogennetos // . 1999-
2000. KH,. 38. C. 92.
309. . II. C. 17.
310 . . 255.
311H e r r m a n n J. Byzanz und die Slawen am aussersten Ende des Westlichen Ozeanz // Klio. Berlin,
1972.Bd54. S . 3 1 7 - 3 1 8 ; . .. 131.
312. . 92-93.
313L m a A. Serbisches und kroatisches Sprachgut... . 92.
314V a s m e r M. 1) Osteuropaische Orstnamen. Dorpat, 1921. S. 4 f.; 2) Untersuchungen Uber die
Sltesten Wohnsitze der Slaven. I. Die Iranier in SfldruBland. Leipzig, 1923. S. 20. . : BSL. T.
25. P. 61; T. 30. P. 61; ZfOF. Bd 12. S. 253.
315I r m s c h e r J. Die Benennung des Schwarzen Meeres bei den Byzantinem // BS. 1962. T. 23. S. 16 f.
316* . : 4 . . IV. ., 1996. . 345.
317.: . .
// . 2005. . I. . 111-112.
318L e w i k i . Polska i kraje s^siednie w swietle Ksi?gi Rogera geografa arabskiego w XII w. w al.
Idrisiego. Warszawa, 1954. Cz. II. S. 120n.; G a c z y n s k i J. Z. Zarys dziejow plemiennych Malopolski.
S. 57.
319" JI. B. Bini?. 51.
, ,

, . -
, ,
, ,
X .

.


, . ,
,
. ,
.
,

320.

-

( II V .),
-
321.

,

.
.

320 h . > je3HK. , 1981. . 16 . . : G r a f e n a u e r .


Nekoj vpraSanj iz dobe naseljevanja juinih Slovanov // ZC. 1950. T. 4; L e h r - S p l a w i n s k i T.
Zagadnienie Chorwat6wnadwiilanskich//PS. 1951. S. 17, 31-32; JI. B. RUZZI
// . 2000. 1. . 97-99.
321' . . : - . ., 2002. . 193.
4. 251

-.
, 322.

-
-. ,
,
,

323.

322 . . 1) . 1 . ,
1981. . 163-165; 2) I . . . // icTopia . , 2000. . 3. . 46.
. : I. . 1) IcropiR 1 - -inpoBCbKoro
1 IIV . . . , 1972; 2) 1 : i . -
, 2000; . . 1) -
. , 1987; 2) : . Lublin, 2001 (Monumenta
Studia Gothica. . I).
323 e . . 1) . ., 1994. . 233-286; 2) : --
. . 186-189.

, ,
,
- . 5

.
II-III . .
.
.
.


- (V-VII .),

.
,
.
-
.
, , , , - ,
, -, .324
- ,
325.

324' . .
// . , 1983; J 1 . . , .
.
I . . . . . , 1984; 2) -
-
// S1A. 1985. . 33; p I. . 11 -
. 1; , 1985. . 78-80; I. ., p i . . : -
. -, 1994. . 311-321.
325 . . , . . VI-VII . -
// - , 1969; . .
V-IX . , 1976; . . 1) 1 i
. , 1972; 2) ( .
). , 1988; i . . VI-V1I . . .
. , 1972; . . 1) VI-IX .
// . 1973. . EI-25; 2) VIVII .
. ., 1976; . . , . . -
VVIII . . . ., 1984; P a r c z e w s k i . 1) Poczqtki kultury wczesnostowianskiej w
Polsce. Krytyka i datowanie zrodel archeologicznych. Wroclaw etc., 1988; 2) Najstarsza faza kultury
wczesnostowianskiej w Polsce. Krak6w, 1988; L e c i e j e w i c z L. Slowianie zachodni. Z dziej6w
5. : 253


VI-VII .326
, .
, ,
V-VI .
327.

,
-
,
328.
- .
, ,
329.
,
330.

,
331. , -
, ,
, .
IV-VII .332


,
VI .
- 333.
tworzenia si? sredniowiecznej Europy. Wroclaw etc., 1989. S. 42-43; Stan i potrzeby badari nad wczesnym
Sredniowieczem w Polsze. etc., 1992; Quellen zur slawischen Besiedlung im Karpatengebiet /
Hrsg. von M. Parczewski. Krak6w, 2001. Bd I.
326 . . . ., 1995. . 30.
327 . . // icropin . , 2000. . 3. . 83;
. . . . 24.
328 I . . . , 1985. . 88-89;
- . , 1990. . 251 .; . .
. ., 1994. . 316-318.
329 . . 1) (VI-VII . . .). 1, 1975; 2)
VI-IX . . . , 1980; . . VI- IX
. . , 1972; X . .
// . ., 1974.
330 . . . ., 1981;
. . , . . , E. . I
. . ( 1976 ) // -. ,
1991; . . , . .
// .
331 .. 1) // . 1985. . 24; 2)
// . , 1989.
332 . . . . 81-82. .: . .
. , 1998.
333M a r e t i . Slaveni u davnini. Zagreb, 1889; . . ., 2000. .
168-169; H a u p t m a n n Lj. Politische UmwSlzungen unter den Slovenen vom Ende des sechten
254 . ..

,
, , -
334.


,
( , -
),
335.
,
.
, , ,
336.

,
-
, V . , -
- , , .
:
VI . ,
,
337.

,
, , ,
. - .
V VI .,
VI . 338
- - ,

Jahrhundert bis zur Mitte des neunten // MIfOGF. 1915. Bd 36. S. 234, 249; m $ a M. Die Slawen im
Karpatisch-Donaul3ndischen Raum im 6. 7. Jahrhundert // ZfA. 1974. Bd 7. S. 218.
334" . . //
( VI-XII .). ., 1991; . . : -
. ., 2002. . 235-243.
335.: . . // . 1953. . 17. . 73-89; P e k a r s a j a L. V., i d d D.
Der Siiberschatz von Martynovka (Ukraine) aus dem 6. und 7. Jahrhundert. Innsbruck, 1994.
336K o r o S e c J. ArcheoloSki sledovi slovansko naselitve na Balkanu // ZC. 1954. Sv. 8. S. 7-26; V i n s k
i Z. nalazima 6. i 7. stoljeca u Jugoslaviju s posebnim obzirom na archeoloSku ostavStinu iz vremena
prvog avarSkog kaganata // OA. 1958. Sv. 3. S. 13-67.
337| 4 .., . H . , . . . ',
1991. . 77, 81-82; . . . . 89.
338 i 1 e w d D. 1) Nov6 vfiasnoslovanske ndlezy z juhozipadneho Slovenska // SIA. 1962. T.
10-1. S. 134-136; 2) Zur Datierung der oberen Grenze des Prager Typus in der Siidwestslowakei // AR.
1968. T. 20-5. S. 619-625; F u s e k G. Slovensko vo vCasnoslovanskom obdobi. Nitra, 1994. S. 41-115; 1
a n i a Z. PoCatky slovanskdho osidleni naSich zemi. Praha, 1986. S. 215; Z e m a n J.
Zu den chronologischen Fragen der altesten slawischen Besiedlung im Bereich der Tschechoslowakei //
AR 1966. T. 18-2; 2)NajstarSi slovanskd osidleni Cech // PmA. 1979. T. 67. S. 210-212; 3)K problematice
asn slovanske kultury ve Srfidni Evropfi//PmA. 1979. T. 70; .
// icropifl : HOBi 1 !
: . !. , , . 1, 2001.
5. : 255

VI .
339.

, - ,
,
, . . , , .

, -
.

. . , ,
, - , ,
,
- 340.

-
, -
341. . .
342.

, -
,
, ,
, . . 343. ,
,
.
- , ,
, -
, 344.

,

VI . VI-VII .
,
, .

, ,
. , -
. ,

339H e r r m a n n J. 1) Siedlung, Wirtschaft und gesellschaftliche Verhaltnisse der slawischen Stamme


zwischen Oder/Neisse und Elbe. Berlin, 1968. S. 21-30; 2) Die Slawen in Deutschland. Geschi- chte und
Kultur der slawischen Stamme westlich von Oder und Neisse vom 6. bis 12. Jahrhundert. Berlin, 1985. S.
21-32; B r a c h m a n n H. J. Slawische Stamme an Elbe und Saale. Berlin, 1978. S. 57-60.
340 e . . . . 30-31.
341T u r e k R. Cechy v ran6 sfedovdcu. VySehrad; Praha, 1982. S. 40-41.
342 e . . . . 312.
343T u r e k R. Mohyly Ceskych Charvatti // SA. 1956. . 5.
344 a p . . . . 89.
256 . ..

345.

.

, ,
, -
, . ,
, . ,
V, , , IV .,
.

, ,
: ,
, ,
,
-, - .

-
, , -
, -
. ,
.
,
.
* **
.
, , , ,
, ,
.

,
. ,
,
[0$] 0<;.
, .
(175-211)
, , . ,
220 . , , 9<;
EavSap^iou (, )
23.

A. JI. , -<;,
. -
-
. ,

345 . ., 1902. . 156.


5. : 257

24.
:
, ,
, .
346.

-
. . . ,
, , ,
, -at,
.
347.

. ,
, , xbrvatb
: -, . (fsu)-haurvatar
(Viehhuter)
; -,
Chorvatos 348.
. ,
,
349.

346 u d i m i r M. Hrvat // SiSidev zbomik. Zagreb, 1929. S. 616-617.


347 . . - // . 1921. . 26. . 8.
348V a s m e r . l)Untersuchungen Uber die Sltesten Wohnsitze der Slaven. I: Die Iranier in
SttdruBland. Leipzig, 1923. S. 56; 2) Die Urheimat der Slaven // Der ostdeutsche Volksboden. Breslau,
1926. S. 118 ff.; 3) Schriften zur slavischen Altertumskunde und Namenkunde. Berlin, 1971. Bd I. S. 44.
349H a u p t m a n n Lj. 1) Dolazak Hrvata // Zbomik Kralja Tomislava. Zagreb, 1925; 2) Kroaten, Goten
und Sarmaten // GS. 1935. Vol. 3; Z u p a n i d N. 1) Prvobitni Hrvati // Zbomik Kralja Tomislava. S.291
296; 2)Prvi nosilci etniCkich imen Srb, Hrvat, Cech i Ant//Et. 1928. T.2. S.74-79; M e i 11 e t A. Le slave
commun / Ed par A. Vaillant. Paris, 1934. P. 508; V i n s k i Z. Uz problematiku starog Irana i Kaukaza s
osvrtom na podrijetlo Anta i Bijelih Hrvata. Zagreb, 1940; G r e g o i r e H. LOrigine et le Nom des
Croates et des Serbes // Byz. 1944-1945. T. 17. P. 116; S a k a 6 S. 1) Iranische Herkunft des Kroatischen
Volksnamens // OChP. 1949. T. 15. S. 330 f.; 2) The Iranian Origins of the Chroata. The Chroatian Nation.
Chicago, 1955; . . . .; ., 1949. . 168; V a i l l a n t A.
Grammaire comparde des langues slaves. Paris, 1950. . I. . 16; Z g u s t a L. Die Personennamen
griechischer Stadte der nOrdlichen SchwarzmeerkOnste. Praha, 1955. S. 169-170 ( 256); S h e v e l o v
G. Y. A Prehistory of Slavic. Heidelberg, 1964. P. 483; P p v i d I. Geschichte der serbokroatischen
Sprache. Wiesbaden, 1960. S. 347; G a c z y n s k i J. Z. Zaiys dziejdw plemiennych Malopolski // RP.
1968. T. 12. S. 62; M an d i d D. Hrvati i Srbi dva stara razlidita naroda. Mttnchen, 1971. S. 13 f.;
K o t l a r c z y k J. Siedziby Chorwat6w wschodnich // AAC. 1971. T. 12. S. 169; .
: . ., 2004. . 71-72; . H. 1)
// . 1974. 6; 2) :
. ., 2003. . 51; 3) Indoarica . ., 1999.
. 73; 1 a i d N. Povijest Hrvata u ranom srednjem vijeku. Zagreb, 1975. S. 61; D i 11 e n H.
Bemerkungen zu den ersten Ansatzen zur Staatsbildung bei Kroaten und Serben im 7. Jh. // BeitrSge zur
byzantinischen Geschichte im 7.-11. Jh. Praha, 1978. S. 441-443; H e r e s T. Dugo putovanje od Irana do
Jadrana // Poljica. Gata, 1982. Sv. I; F i n e J. V. A. Jr. The Early Medieval Balkans: A Critical Survey
from the Sexth to the Late Twelllh Century. Ann Arbor, 1983. P. 56; B e c h c i c k i J. Wok6t
problematyki etnogenesy Bialej Chorwacji // PS. 1989. T. 36/37. R. 1986/1987. S. 249 n.; G1 u h ak A.
Porijeklo imena Hrvat. Zagreb, 1990. S. 298 sl.; .
258 . ..


.

, , , ,
350.

, , ,
. , , -
(carpi, KapjnaOoi),
, .
XVIII . 351
. . , , . .
Cherbow // () ;
,
352.

-
. ,
chrb- chrv-,
- -v353. .
; opoq ( ) ,
354.

,
. . .
. ,
Harvada (fjoll),
355.

// . 1993. .. 43. . 121; B u d a k N. Prva stoljeda Hrvatske. Zagreb, 1994. S. 11-12;


S d a k V. Iranska teorija podrijetlu Hrvata // Etnogenesa Hrvata. Zagreb, 1995. S. 110 sl.; G 1 d s t e
i n I. Hrvatski rani srednji vijek. Zagreb, 1995. S. 23.
350.: 1 a i d V. Hrvati i Hrvatska (Ime Hrvat u povijesti slavenskih naroda). Zagreb, 1930; 2. izd.
Split, 1991; T r a u t m a n n R. Die slavischen Volker und Sprachen. GOttengen, 1947. S. 54f.;
G r a f e n a u e r B. Hrvati. I. Ime // Enciklopedija Jugoslavije. T. 4. Zagreb, 1960. S. 37-38; S k k P.
Etimologijski ijeCnik hrvatskoga ili srpskoga jezika. Zagreb, 1971. Sv. I. S. 690-692; F r a n c i d V.
Chorwaci // SSS. . I. S. 248; L o w m i a f i s k i H. Pocz^tki Polski. . II. Warszawa, 1964. S. 127-142;
K u n s t m a n n H. Ober den Namen der Kroaten // WS. 1982. Jg. 27. Hft 1; G1 u h a k A. Porijeklo
imena Hrvat; M a k a r s k i W. Pogranicze polsko-ruskie do potowy wieku XIV. Studium j^zykowo-
etniczne. Lublin, 1996. S. 36-43; P a n t e 1 i d S. Die Urheimat der Kroaten in Pannonien und Dalmatien.
Frankfurt-am-Main etc., 1997. S. 20-28.
351.: P a n t e 1 i d S. Die Urheimat der Kroaten... S. 27-28.
352.: L w m i an s k i H. Pocz^tki Polski. . II. S. 128.
353Z e u s s K. Die Deutschen und Nachbarstamme. Munchen, 1837. S. 608. Anm.; G e i 11 e r L.
Etimologija imena Hrvat // RJAZU. 1876. Kn. 34. S. 111; P e r w o l f B. Slavische VOlkemamen // AfSPh.
1884. Bd 7. S. 625 f.
354 e p . : 4 . . IV. ., 1996. . 262.
355H e i n z e l R. Ober die Hervarersaga // SBWAW. Phil.-hist. Klasse. 1887. B d l l 4 . S. 499;
. . - . . I. ., 1899. . 173.
. : N i e d - le
L. Slovanskd staroiitnosti. Praha, 1904. D. I. Sv. 2. S. 297, 428; N a h t i g a l R. Donesek k zgodovini
5. : 259


, -;

Chrvatjane -
(, , , , , ).

, . ,
,
Harvada fjoll Chrvati356.
, () ,
. . <; . Karpaten, . ,
, , shrep , 357.

,
.
358.

, . . ,

, ,
359.
, ;
, XVIII-XIX .:

ch // k // g; b // v,
chrv- chrb- < *chrb-, *gbrb- , 360.

-
.
,
,
,
.


.
, chbrv- . charviti se
, . servare, -

vpraSanja imenu Hrvat // Et. 1937-1938. T. 10/11. S. 399n.; L a b u d a G . Zr6dta skandynawskie i


anglosaskie do dziej6w Slowianszczyzny. Warszawa, 1961. S. 224. Prz. 6.
356B r f l c k n e r A. Wzoryetymologii ikrytyki zr6dlowej //SI. 1924-1925. T. 3. S. 211.
357 a c M e p . . . II. . 202.
358L o w m i a r i s k i H. Poczqtki Polski. . II. S. 128.
359 i . . ? I . ,
. 150-152; . I. VI- XIII .
, 1980. . 162.
360X . iMem -
// . 1998. 6; . : //
icropii . , 2003. . 6.
260 . ..

armare , . sarvas
. * chbrv-
. *hurwa-, *harwa- ; .
*kbrv- , , ,
. -at, -. -atas,
, : -', , g?b-aty,
rosoch-afy .361

.
-at ,
362.

. ,
, ,
, -
,
, .

:
, ,
,
. - -
- ,
, , - .

-
.

,
,
,
.
, -
,
363.

. ,
. XpcoPdxoi,
.

361G e i 11 e r L. Etimologija imena Hrvat. S. 112; P e r w 1 f B. Slavische V6lkemamen. S. 626;


B r i i c k n e r A. Wzory etymologii... S. 210 n.; L e h r-S p 1 a w i n s k i T. 1) Zagadnienie Chorwat6w
nadwiSlariskich // PS. 1951. T. 2. S. 108n.; 2)Chorwaci // SSS. . I. S. 248; P o p o w s k a - T a b o r s k a
H. Wczesnedzieje Slowian wSwietle ichj?zyka. Wroclaw, 1991. S. 65-66.
362.: N a h t i g a 1 R. Donesek k zgodovini vpraSanja imenu Hrvat. S. 398,410.
363.: L o w m i a h s k i H. Pocz^tki Polski. . II. S. 129-131.
5. : 261

*chorb-, - *- > .
chrobry charbry, .-. , . chrabar364.

. <
,

-v, *xbrvat-: .- .
( ), . , . ragus Crouuati (X
.), .-. Charvaty ( ), .

Chruvati, . Charwatynia, .-. Charwaty365.

,
, . *xbrvat-: Chrvati, Crouati,
Crauati, Chruati, Chrbvaty, Chrvate, Chorvaty.
, . , : Krabatoi,
Chrobatia, Corbatia366. -b
:
-v -,
( ).

, ,
, ,
, ,

,
.
* * *
,
, Crouuati, &, , -
(, , ) -
Horvati, ,
hor-.
0<;, [0<;].

Horvati, XopoaOoq, -
. , -
-v -, - -,
,
. . ,
,
:

364R o s p o n d S. stosunkach j^zykowych polsko-ruskich w Swietle onomastyki // RKJ WTN. 1973.


IX. S. 22.
365 e . . . IV. . 262.
366R u d n i k i M. Praslowianszczyzna. Lechia-Polska. . II. Pozan, 1961. S. 153.
262 . ..

[]
.

.
, : . %. , 367. -
. & , -
%>-

. , X .
,

, ,
,
, - ,
,
.
:
, , .

-
- ,
. ,
, -
. , , -
( ,
.)368.

,
,
.
.
. (- )
,
369.

' - ., ,
, ,

.

367. C. 375. . 2; BIN. S. 167. Anm. 351.


368 .. 1) . ., 1972. . 249;
II-III . . . -
// . 1974. 1 ; . . . ., 1977. . 45.
369 . . 1) . ., 1967. . 118; 2)
// . 1989. 3. . 51-52.
5. : 263

,
,
, ,

. .-. *(fsu-)hauruata , .
pasu-hauroa- : hauruaiti , haurbatat- , hara -
, huar . nat- -
, hra- < *sue- uroaGa- auroant-
370.

:
,
, . harama, .-.

haraiua ; . . hara, haraiti 371.



.-. Haraumtis ( , I, 6), Harauuatiya ( ,
, 12, 13) . .372 XopovaGoq,
XurvaG, .-. *hu-braQr- .

. huar
. - ,
,
. . .
- .,
373. /
(., , ), ,
, ,
, ,
.

,
, ,
. . . ,
*xar_va(n)t' (-
) *sar-ma(n)t- ,
; - -, . .
, (

370V a s m e r M . Untersuchungen Uber die aitesten Wohnsitze... S. 56; Z g u s t a L . Die


Personennamen... S. 169-170; S k k P. Etimologijski rjeCnik... Sv. I. S. 691-692.
371 . ., . .
//
: . ., 1976. . 121.
372 . ., . . . (
) // . . I: ( ). ., 2000. . 431.
.: H e r e s . Dugo putovanje od Irana do Jadrana.
373 . . 1) VII-X .: , , .
, 1999. . 15; 2) // . 2000. . 1. . 224.
264 . ..

);
() 374.

, -
.
, :
(Ktamicaq), (Aoj}eX.o<;), (Koaevrn<;), -
(^), (><<;) () ()375.

, .
,
,
.


.


, ;
800 . ,
, , , , 376.

.
:
.
- ,

377.

, -
,
, .

378. ,
-

374. 1981. . 8. . 149 . . : . .


III, IV 2- // e p . . . IV. . 860.
. : z v i 6-R n e v i 6 D. Na marginama novijih studija etimologiji imena
Hrvat//FOCr. 1993. T. 2.
375. . 131.
376 K r o n s t e i n e r O. Gab es unter den Alpenslawen eine kroatische ethnische Gruppe? // WSJ.
1978. Bd 24; a t i C i t R. Die AnfSnge des kroatischen Staates // Die Bayem und ihre Nachbam. Wien,
T. 1. S. 309; K o S l a k V. DolazakHrvata//HZ. 1987. G. 40(1). S. 362.
377P h 1 W. Das Awarenreich und die kroatischen" Ethnogenesen // Die Bayem und ihre Nachbam. .
I. S. 292-297. . : P h 1 W. Die Awaren. Ein Steppenvolk in Mitteleuropa. 567-822 n. Chr.
MUnchen, 1988. S. 265.
378.: a c M e p . . . IV. . 262; . . 8. .
151.
5. : 265

;
, 379.

, -
.
,
, 380.
(II . . .),
, ({) -
381, . . 382.


, , ,
,
- .
-
. ,

383. . *sbrb(j)i ,
, . soervcet 384.

-
, 385.
. . ,
,
,
: , sbrfrb, EepPoi .-
. *ser-v- , *xarv-, .
*xfvati386. . . , ,
, , (- )
,
387;

379 G r e g o i r e H. LOrigine et le Nom des Croates et des Serbes; M o s z y n s k i K. Pierwotny zasi^g


j?zyka praslowianskiego. Wroclaw, 1957. S. 147 .; . .
. .; JL, 1962. . 60; . ., . . . .
430-431.
380 .: S w o b o d a W. Serbowie staroiytni // SSS. 1975. . V. Cz. 1. S. 146.
381. . I. C. 53.
382 . . ( ) . . X.
. , 1909-1910. . 1-3. ( 1).
383 .: . .. II. . 48-49. . 150; D i 11 e n H. Bemerkungen... S. 446-447; HcTopnja
. , 1981. .. I. . 144. . 9; L m a A. Serbisches und kroatisches Sprachgut...
S. 93.
384 a e . . - . . III. . 88 .
385L a A. Serbisches und kroatisches Sprachgut... S. 93.
386M o s z y n s k i K.Pierwotnyzasi^gj^zykapraslowiaAskiego. S. 147n.
387T p e . H. Indoarica... C. 75.
266 . ..


388.
* * *
-
- .
, , ,
, ,

389. ,

.

, ,
(stecki)
390.

-
. ,

, 15.

, 1 .
- X-XIV .
,
391.

,
- ,
, , , , ,
. -
, kagan,
(kagan bajan ban)392,
, ,
, .-. -
, , , zupan
.-. aszurpan , 393.

, -
- (5 5), -
388 . H. 1)
// . 1978. 4. . 41-42; 2) ... . 51.
389G 5 i 6 . ObiCaj Ljelje-Kraljice kao historijski spomenik. Zagreb, 1967.
390H e r e s T. Dugo putovanje od Irana do Jadrana. S. 35; e c h c i c k i J. Wok61 problematyki
etnogenesy... S. 252.
391M a n d i 6 D. Hrvati i Srbi... S. 107-110.
392., .: i S i d F. Pregled povijesti hrvatskog naroda. Zagreb, 1916.
393B e c h c i c k i J. Wok61 problematyki etnogenesy... S. 250; K o S d a k V. Iranska teorija...
S. 114.
5. : 267

, ,
.
XI-X . . ., .

, ,
394.

(
hrvatski vuglec
),
(troplet ).
,
,
,
, .

,
: (Krapina) , (Krk) -
, (Velebit).
Tuskanac . tuszkan . -
: hudoba ,
, ; tamburica
; esma , '; Skornje
; Cipka ; Sokac
( . szok ).
,
395.

, ,

, -
.
, ,

.

,
,
, ,
,
, , ,

394H e s . Dugo putovanje od Irana do Jadrana. S. 35; e c h c i c k i J. Wok6t problematyki


etnogenesy... S. 252.
395H e r e s T. Dugo putovanje od Irana do Jadrana. S. 35; e c h c i c k i J. Wok6l problematyki
etnogenesy... S. 252.
268 . ..


396.


.
,
, , ,
, , ,

397.
* * *

.

1830-1840- . .
, ,
, 105 ,
.
I ,
519 . . .,
, .
- -,
398.

-
(Harauvatti,
Harauuatiya, Haraimatis), -
(Apa^coCTia), ,
.
. , .-. Harauvatti
Harauuatiy5, Harauuatis ,
399.

, . ,
.
, , -

3962 u p a n i 6 N. ZnaCenije barvnego atributa v imenu Crvena Hrvata // Et. 1937-1938. T. 10/11.
397S aus s u r e F. d e . Le systeme cosmologique Sine-Iranien // JA. 1923. Vol. 63; L u d a t H.
Farbenbezeichnungen in VOlkemamen. Ein Beitrag zu asiatisch-osteuropSischen Kulturbeziegungen //
Sc.
T. 4. Hft 2; G a b a i n A. Vom Sinn symbolischer Farbenbezeichnungen // AOAH. 1962. No 1; a u r V. K
piivodu ndzvii svgtovych stran // Sl. 1985. R. 54. Z. 1. . : S 6 S. Prevo znaCenje naziva
bijela i Cervena Hrvatska // Zivot. Zagreb, 1938. No 6.
398.: . . // . ., 1989. .
157-158.
399.: H e r e s . 1) Dugo putovanje od Irana do Jadrana; 2) Hrvatska povijest od 6. st. pred Krista do
10. st. poslije Krista // Poljica. 1990. Sv. 15; M a r i n k M. Podrijetlo i zna6enje imena Hrvat // Ka6i6.
Split, 1993. Sv. 25.
5. : 269

.
, ,
400.

. 401.
:

,
,
402.

-
,
. ,

, ,
.


Harauvatti Harauuatiya.
.
*- *harauv-, - Harauvatti
, - hbrvati. Harauvatti,
Harauuatiya XopoaGoq, Xopota[0oq] - ,
, hbrvati.

, .
, . . , . ,

, -
.
:
403, - 404.


, .
, ,
, ,

400S ak ai S. 1) Iranische Herkunft des Kroatischen Volksnamens; 2) The Iranian Origins of the Chroata.
401C M . : H e r e s T. l)Dugo putovanje od Irana do Jadrana;2)Hrvatskapovijest...;Bechcicki J. Wok6l
problematyki etnogenesy....
402.: V i d v i 6 . Hrvatski iranski korijeni. Zagreb, 1991. Sv. I; C u r i 6 N. M. Staroiransko
podrijetlo Hrvata. Zagreb, 1991; M a r C i n k o M. Podrijetlo i znaCenje imena Hrvat; P a n t e 1 i <5 S.
Najstarija povijest Hrvata. Mainz, 1993.
403 H a u p t m a n n Lj. Seoba Hrvata i Srba//JH4.1937. . 3. C. 59-61; a r a d a M. Hrvatska
dijaspora i Avari // SHP. Ser. III. 1952. Sv. 2.
404D v r n i k F. Les Slaves. Histoire et civilisation. Paris, 1970. P. 35-36.
270 . ..

,
, 405.

.
, ,
.
(6<;) , ,
, -
406.

,
,
(, , ). ,
. ,
.

,
, ,
, 407.

. . ,

, .
0<; (-
) (3<; ( ). , -
Xbrvat(in)b *-
( Sbrbinb), , ,
408.

. ,
,
.
.
, ,
, (Xpcopaxoq) .
, ,
,
.

405H a u p t m a n n Lj. 1)Dolazak Hrvata. S. 90 n.; 2)Kroaten, Goten und Sarmaten // GS. 1935. Vol. 3;
3) Seoba Hrvata i Srba. C. 30 sl.; V e r n a d s k y G. 1 ) Great Moravia and White Chorvatia // JAOS.
1945. Vol. 65. T. 3; 2) Das frtlhe Slawentum // Historia Mundi. . V. Bem, 1956. S. 265 f.; D v o r n i k F.
l)The Making of Central and Eastem Europe. P.268f.; 2)The Slavs, Their Early History and Civilization.
Boston, 1956. P. 25-29; a r ad a M. Hrvatska dijaspora...; K o t l a r c z y k J. Siedziby Chorwat6w
wschodnich. S. 169; 5 d a k V. Iranska teorija... S. 115-116.
406L o w m i a n s k i H. Pocz^tki Polski. . II. S. 139-140.
407Ibid. S. 140.
408L m a A. Serbisches und kroatisches Sprachgut... C. 95. %. C. 130, 131.
271 . ..

, ,

. , ,
, ,
, .
,
. ,
:
. ,
.
91.
, , ,
, XVI
.,
409.

-
. , ,

. , ,
,

".

, -
,
. ,
:
,
, . . .
,
410.

, -
.
.

, . , -

.


. ,

409H a b o v s t i a k o v a K. Medzijazykovd Kontakty pri rodnych menach v staroj slovendine // SS.


1975. S. 42.
410 . . 265.
II .,
:

(), ^ (, ) 411; 1^[]


Xopnyfwvos (, ), ? XO6EKIOV (, -
)412; 1|[]^ ^ (, )413.

, , ,
-1 .


, , -

. ,
,
- ,
.
6

- . -
- .
. .
(, ).

-

, ,
.
, ,
414.
411. . 666 ( 1134).
412 . . 677 ( 1140).
413 . . 697 ( 1179).
414.: . . 1) - : . ., 1965;
. . . II: . , 1995; . .
1) - // . 1960. . 28; 2)
GOLTHESCYTHA (Getica. 116): -
// : . ., 1983;
.. - //
5. : 273

, - ,
, -

y(h),
*g *gh415.
, - ,

416.

. ., 1962; . H. 1) - -
// . 1965. ., 1967; 2) : -
// : IX
(, 1983 .): . ., 1983; K i p a r s k y V.
Russische historische Grammatik. Bdlll. Entwicklung des Wortschatzes. Heidelberg, 1975. S. 5961;
X. : . ., 1987;
. . : . ., 2003.
415 . . 1 ) 0 y(h) // -
. ., 1964. . 115-121; 2) - . . 41-52;
.. . . . 332-342; . . - -
// -
. ., 2002. . 76-77.
416 . . 1) : -
. . 90-99; 2) - . . 54-68.
6. 274

,
417.

-
, .
,
, .
,
418. . . ,
,
, 419.

-
, , 420.
,
421. . . , / -
-
*xors / *xurs422. - -
,
I . . . -
423.

, -
., ,
,
424.

,
-
- ,
. -
, -

417 . . - . . 68-79; . . ...


. 85, 87.
4183 . . - ... .:
. . - ...
419 . . // . 1989. . 24.
420 . . . ., 1981. . 354-527; . . ,
. ., . . // -
. ., 1982. . 24-25;
. . ...; . .
. - . -
. ., 1999.
421' . . ... . 25 .; . .
... . 1 2.
422 . . ... . 71.
423 .
424 . . ( ) // . 1974.

1.
6. 275

, ,
425.

, ,
II . ,
. ,

, . ,
,
426.

- ,
.
, , ,
.
IVV ., -
I . .427
***
-
- -
(II . . . II . . .),
428. -
429. -
, I . . .
430.


- ,

425 . . 1) 1 . 1 .
, 1981. . 152-162; 2) -ri1 . . . // icropifl . . 3. ,
2000. . 49-50.
426 . . - 1 // . 2002.
2. . 36-40; . . // I
. [ 80-] . . ]. , 2003. . 68.
427 . . : - . ., 2002. . 191.
428 . . . ., 1970. . 28, 32-43; .
. ( ). , 1971. . 179-
187; . . . , 1972. . 129-133;
- . , 1990. . 118 153;
. . 1 . . . 1 . . . // icTopiH !
. , 2000. . 122-139.
429 . . - - //
. 1954. 19. . 120; . . -
// . 1978. 28. . 45-54; . I . , . . ,
.. - !// .
1987. 58. . 56-63; .., .. -
// . 1993. . 207.
.48-55.
430 . . . . 65-67.
276 . ..

431.
. I . . .
, . -
-
- 432.

, -
,
433.

-
I . -
, - ,
,
III

IV .434
. . . ,

,
435.

,
- -
(
).


.
,
436.

- -
, . . , -, .
,
, - .

431" . . , . . -
I . . . , 1991.
432.: . . ; X . I. -
1 // . 1975. 18;
. . I-V . . . ;
, 1991. . 139-140.
433.: . . -
: // . 2005. . 12.
434 - ... . 98-172.
435 . . ... . 139.
436 . . . ., 1994. . 273.
6. 277


- 437.

,
,
.
(

II . . V . . .), (
) 438.


,

.
-
.
I II . . . -
, -
439.


,
,
.
- , . . ,
-- -,

, ,
440.
. . 441.

-
. ,

.

437 . . 274, 275.


438 . . 1) . ., 1979. . 58-74; 2)
. . 166-200; . . 1) 1 i
, 1984; 2) icropia (I . . e. IV . . .). , 1991; 3)
// I . . I
. . ., 1993.
439 . . 1)-
// . 1970. . 121; 2) i
11 // I ; . . ,
. .
11 . . . // . 1986. 56. . 36-37.
440 p I. . ... . 277.
441 . . 1 . . . . 48.
278 . ..

,
442. - -
., I-II .443, .
- - .444, .
- ., II

III .445, III . . -


.446.

, ,
I III . -
-
.

, , -
, -
.
, . . ,
,
. ,
,
. -
,
447.
* **
- ,

, -
.

,
, , ,
448.

442.: .. 1) . // .
1973. . 15; 2) . -
III . . . I . . . . ., 1994. . 220.
443 . ., . . // .
1965. . 116. . 186-192; . . , JI. . I
II . . . // . 1967. . 112.
444 i . . i . 1 ! // .
1962. . 4.
445M . . // .
. 51.
446 e . ., i I. . . //
. 1973. . 12; . , .
// . 2002. . 8.
447 p I. . // . 2000. . 1. . 55.
448R o s p o n d S. Baza onomastyczna pie. *ser- / *sor- / / *sreu- (Sarmaci i Serbowie)// LP. 1965. T. 10. S.
20; . . // . 1975. . 143. . 46; T
6. 279

. . .

, .
, , ,
*Sbrm-
280 . ..

449. , ,
*su*matb (-, -),
6. 281

, , . . ,
282 . ..

, ( )450.

, . . ,
. *sbrmatb (-, -)
,
, , ....
*Si>rm- .-. ?
*Spn-. .-. *Sjma- tai
6. 283

*Sbrm-atai
284 . ..

-, - -451.

, . . , *Sbrmatb (-, -),


Sarmatai, Sarmatia , ,
6. 285

Sarmatai, Sarmatia , -
286 . ..

452.

.
. , -
, . . .


,
- ,
.
.

,
.
:
, ,
6. 287

.453 ,
,

288 . ..

454. - -
, -
6. 289

455,
290 . ..

456.
- .
,

, .
,
, , ,
, , , . ,

.
* * *
-
. (-)
6. 291

-
292 . ..

, , 457.

I . . . -
, , ,
.
, -
6. 293

,
294 . ..

458.

I . . . ,
.
( 18 .) ( 79 62 .),
, I .
48.
, -, 40- 50-

,
,
,
.


.
, .

-
( . .),
, -
,
50. ( )

, , -
,
51.

( -
), , ,
, 52.

,

3.

48 . . . . 71.

49 .: . . 1) I .
// . 1989. 1; 2) . . 204224.

. . . (
) // . 1957. . 68; . .

I . . . . ( .) // . 1974. . 40; . . -
. 1 // . 1978. . 25; . .
. . 229-231.
6. 295
51
z a k D. N. Eine Bestattung aus dem ersten nachchristlichen Jahrhundert am Oberlauf des
Dnjestr// Germania. 1982. Bd 60. Hbd 2.
52
S m i s z k o M. Kultury wczeSnego okresu epoki cesarstws rzymskiego w Malopolsce
Wschodnej. Lw6w, 1932; M a j e w s k i K. Imacz naczynia bronzowego z Kolokolina // WA. 1935. T. 13;
M . . // . 1957. 1.

53 M a j e w s k i . Klienci Rzymu i osr6dki wladzy ksiqzat plemiennych w Europie Srodkowej


w okresie cesarstws w swietle 2r6del archeologicznych // Archeologia. 1962. R. 13.
I . . .
.
,
.


- .
, .
,

, . ,
296 . ..

, ,
6. 297

, 459.
298 . ..

-
6. 299

- 460.

300 . ..

,
6. 301

, 461.

I . . . -
.

( , , ). -
, ,
302 . ..

, ,
6. 303

462.

I .
(- ,
304 . ..

, , I II .) 463.
, ,
( . ,
6. 305

, , , ).
306 . ..

464.


.
6. 307

465. - ,
.
,
308 . ..

466. -
6. 309

, 467.


I . . .
.
,
, -
310 . ..

468.
-
,
,
6. 311

, -
312 . ..

469.


.
- ,
6. 313

,
314 . ..

470.



-
,
, ,
. III . . . -
,
2-3 ,
6. 315

I . 2,5-3
316 . ..

471.

-

. -,
II .
, . ,
:
. -
6. 317

,
318 . ..

472.
* **
, -
, , ,
I . . .
, ,
.
, ,
- 68
.

,
.
.
, ,
6. 319


320 . ..

, , 473.

, , /,
:

<...>
-

. <...> []

6. 321
322 . ..

, , ,
6. 323

475. ,
III . . . ,
- .
324 . ..

, ,
6. 325

476.

,
.
. , , ,
.
, .
326 . ..

,
6. 327

, 477.

-
,
328 . ..

, ,
6. 329

478.

. . ,
, -
330 . ..

479.
, , ,
-
6. 331

, - 480, ,
, .
- ,
. . , , , ,
332 . ..

,
6. 333

481.


-
, . ,

334 . ..

- - 482.
I . . .
-
6. 335

, -
336 . ..

483.


,
, - -
. -
. , . . , -
,
w 6

,
-
, . .
, 248 . ,
6. 337

. 484. 269 .
338 . ..


6. 339

, 485.

-
. -
,
,
I . , . .

.
.
, ,
.
340 . ..

486. ,
, -
84
.


, ,
, ,
, .
.
, I . . .
6. 341

, ,
342 . ..

487.

, -

,
. , I ., -
6. 343

,
344 . ..

, , 488.

,
,
. , :
. ,
,
:
6. 345

. , ,
346 . ..

489.

,
, ,
, . -- ,

, -
- .
. 62 .
, ,
w DS

, .

, , , -
.
, . ,

.

, , -
- -
, -
-
. , ,
[] (. . .) . -,
6. 347

,
348 . ..

, 490.


,
. ,
, -
, (
6. 349

, , )491. ,


. 7
-:

Venadisarmatae : .
. -
( ).
.

. . (Apxa(r| ZKOGITI) (IV, 99) :


// . 1979. 4. . 40; . . 1 . Pyci.
, 1991. . 73.
449 . . , , // . 2004.
450 . . 261.
451 . . 263.
452 . . 264.
453 . ., . ., . .
: , , . ., 1982. . 363.
454.: . . - // : -
. ., 1979; . . . .,
1979.
455 . . 1) . . ., 1964; 2)
. ., 1984; . .
. --, 1983; . . 1)
- // - . .,
1989; 2) - II ; . .
. , 1992; i . . I . . . I
. . . // icropin . . 71 .
456.: . . - :
. ., 1977.
457 . . 1 ) , -
// . ., 1966;
2) // . 1973. . 15; . ., . .
//
I . . . I . .. ., 1993; 1 . ,
. axoi // . 1996. . IX.
458L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. Warszawa, 1964. . I. S. 215-277; 1 e n d J. Zrodla pisane
w badaniach nad strefami kulturowymi i etnicznymi Europy Srodkowej w okresie rzymskim // Problemy
kultury wielbarskiej. Slupsk, 1981. S. 70-78; . H. 1) ...; 2)
// I . . . I . . .;
. . 1) // V . -.
, 1988. . 4; 2) // :
. ., 1990; . . , . . ,
. . . , 1991. . 28 .; . . 1) . . 166-200;
2): - ; . 97-125; . .
. ., 2005. . 9-20.
459 . . // . 1964. . 1-19; . . 1)
; 2)
-

, 6,75 34
7. -: ... 351
.
, 492. . ,
, ,
365-366 . 493 ,
1 ., ,
,
IV
V .494

:
. , 1982; . . 1) . . 74-78; 2) . .
201-221; . . , . . // I
. . . I . . .; . .
// . 1984. . 25; E p . .
. ., 1997.
460 . . // . 1960. 1;
. . // . 1966. . 107;
. .
// . 1976. . 17. . 56-59; . . ,
. . . . 39; . .
. . . I . . . ( ) // icrropifl . - , 2000. . 3.
. 29-30.
461.: . . ... . 116-129; . ., . .
. . 38-39.
462 . . . . XIX. 8.
463 . . ...
464 . . 1)
// . 1972. . 14; 2) . . 232-239; . ,
1985. . 9.
465.: . . ...; . . ,
. . . .,
1991; X p . . - I . //
I . . , 1998.
466 . 1) 1 // . 1971. . 4; 2)
1 // . 1976. . 18.
467 . . icropia ...
468 . . ... . 46-47, 49; . ., . .
- // . , 1986. . .
469 . H. 1) icropia ... . 30-70; 2) -
I . . . // . 1996. 2; 3)
... . 139-146.
470 . . .. . 140.
471 . . 143.
472 . . 144.
473 . . . . 240-241.
474..1. . 39.
475 . . // . : 2 . . I. ., 1969. . 439.
. 116; W h i t a k e r I. Tacitus Fenni and Ptolemys Phinnoi // CJ. 1980. Vol. 75.
47612 p H . . - . I. V.
: . ., 1899. . 101, 104-107, 185-193; JI. . ., 2000. .
99; M u h R. Der Eintritt der Germanen in die Weltgeschichte. Wien, 1925. S.4; - . .
Ptol. Geogr. 3.5.5. // . ., 1976. . 63-65;
. . . ., 2000. . 101.
477.: . . , . . III.
., 1992-1993.
VII. 1 Venadisarmatae (= Venadi Sarmatae) VII.4
Venedi495.
352
. ..
. Venadisarmatae
-
(Alpes Bastamice), . . . , - -
, 496.

-
:

Lupiones Sarmate, Amaxobii Sarmate (, , ), solitudines


Sarmatarum ( ), Sarmate vagi ( )497.

, , , - .
- - 498.

478 a b . l)Die Frtthgermanen im Ostlichen Dakien in den letzten Jahrhunderten v. u. Z. Archaologische und
historische Belege // Frtihe VOlker in Mitteleuropa. Berlin, 1988; 2) Die Poienejti- Lukaevka-Kultur. Ein Beitrag zur
Kulturgeschichte im Raum Ostlich der Karpaten in der letzten Jahrhunderten vor Christi Geburt. Bonn, 1993;
. . , . . , . .
(III . . .) // . , 1974; . .
// . , 1985.
479 . . 1) . . 107-116, 227-235; 2) // SP. 1999.
5.
480 . . ; . .
... . 56-59; . . -
// Ziemie polskie we wczesnej epoce Zelaza
i ich powiqzania z innymi terenami. Rzesz6w, 1992.
481 . . -
- I . . . [ 70- 1 . . ]. KHIB; JlbBiB, 1999.
482 . . .
. // . , 1983; . .
// . , 1983.
483 . . . , 1975; .
Hoei // icTopifl : Hoei 1
1 . 1, 2001.
484 . (Getica) / . ., . . . . . ., 1960.
. 253-254.
485 . . III . .,
486. 129-133; . . . . 37.
487 . . ...
488 .. ... . 148.
489*7 . . I. . 39.
490. . I. . 39.
491' . . . . . .
. 230.
492 .: L o w m i a n s k i
H. Pocz^tki Polski. . 1. Warszawa, 1964. S. 183; . .
: , , . ., 2002. . 290- 295.
493Itineraria Romana / Ed. . Miller. Stuttgart, 1916. S. XXX-XXXII.
494 . . ... . 295.
495. . I. . 68, .
496 . . // . . I. . 69.
497. . I. . 68, .
498 .
,
,
( , , ). 353
7. -: ...

,
, -
499, , ,
- 500. ,
.

-
-
-. , -
, -, .
, -
-
, () ,

- ,
.

, -
,
-. Lupiones Sarmate.
, , ,
. . Lupiones Sarmate
Lugiones -,
1 .
. . , . . . ".

, .
501.
, , Lupiones, , ,
.
, , -
, -502.

. . -
.
:
, ,

499' . . : - . ., 2002. . 9-12.


500 . . . . 70.
, 0
N i e d e r l e L. 1 ) Slovanskd staroiitnosti. Praha, 1906. D. II. Sv. 1. S. 161; 2) . ., 2000. .
476. . 25.
501 .: S h n f e 1 d M. Lugii // REfKAW. 1927. Hbd. 26. S. 1715-1717; L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. . I.
S. 194-198; . . . . 78-79.
502 E. . . . 193; L o w m i a n s k i H. Pocz^tki Polski. . I.
S.181; . . 1) , ,
- - // . 1975. 4. . 104; 2)
I . . .
( ) // . .
. . ., 1985. . 156.
,
503.

354
,
-
. ..
- , , ,
504.

, - JT. . 505
-. , ,
, V . JI. . .
, ,
- , 506. . .
507 - .
* **

. VII.4 -
() (Agalingus),
508, ,
509.
:

Piti (, ), Gaete (), Dagae (), Venedi510.


. 511.
-
., -
.
512. . .
, . ( ) terminus post quem -
Venadi Sarmatae. , -
513.

? ,

503 . . . . 70.
504 .
505N i e d e 1 e L. Slovanskd staroZitnosti. D. II. Sv. 1. S. 123; Itineraria Romana. S. 613-614.
506 H JI. . - ( -
) // . ., 1981. . 66, 70-86.
507 . . XII-XIII . ., 1993. . 36.
508T o m a s c h e k W. Die alten Thraker. II. Eine ethnologische Untersuchung // SBWAW. 1894. Bd 131. Sp. 777;
. . // . 1962. . 4. . 227-228;
. . // . 1973. . 15. . 60-61; W e b e r E .
Tabula Peutingeriana. Codex Vindobonensis 324, vollstandige Faksimile-Ausgabe im Originalformat. Graz, 1976. S. 26.
509 . . ... . 36.
510. . I. . 68, .
511 .: . . ... . 331-337.
512L o w m i a r i s k i H. Pocz^tki Polski. . I. S. 274; . .
. ., 1975. . 306-307. . :
. . . . 73.
513 . . // :
, . 70- . . . ., 1988.
,
514.
,
7. -: ... 355

515.
, , ,
.

-
. 516.
-
517.
,
,
2 .

, (VII. 1 VII.4)
,
.
, .

. , ,
,

518.

-
. , ,
IIIIV .,
, 519.
,
,
.
,
- -
~32
.


.
,

514.: JI. . . ., 1961. . 206-209.


515 . . ... . 327.
516 Itineraria Romana. S. XIX, LI.
517 . . ... . 327.
518.: . H. // . 1974. 6. . 50.
519 . . . . 209; . . . .,
1979. . 31; . . -
// V . . : . . . ., 1985. . 42-43.
7. -: ... 356

50- .
520. ,
VII .,
,
- (286-305) 521.
, ,
, ,
- 522.


, -,
.


, .
, -
. . .
. . ,
I

VI . -
523.

. .
- 524. . . ,
-
, 525.
. . 526. . . , -

527.

-
-
, .
.
III IV ., . .

520 . . // . 1939. 1. .
298.
521. . II. . 515.
522 . . ... . 298; . . - -
I III . .. , 1990. . 19-20; - . .
// .
1996. 2. . 155.
523 . . , . . ... . 88.
524 . . //
. JI., 1967. . 46.
525 . . ... . 327-328.
526 . . . . 78-100.
527 . . . , 1968. . 70-71.
7. -: ... 357

, -
.
:
, , ,
528.

. . , (,
)
, - (-
)
.
- - ,

( ).

U-
I1I ., , . . ,
,
529.
:
IV .530
531 , , -
- .
**#

, ,
. - ,
, .
, ,
?

. . ,
, .
,
-. , ,
,
, .
528 . . // . 1990.
. 1: . ., 1993; . . :
, //
(V . . . V . . .). , 1991;
e . . I . . e. IV . . . , 1998.
529.: . . IIV . - ( -
) // SP. 1999. 4.
530 . . // - .
, 1991. . 78; . . ) -
I . . . IV . . . , 1993. . 118.
531.: . . . - . . 198.
358 . ..

, ,
- - . ,
. . ,
( ),
, 532.

.
I . . . ,

. 533.
,
. ,
, ,
, (IIIV .) ,
, , , , - 534.

, -
-
.
.
- ,
, -
535.

,

. , ,
-
, (),
, , .
536. ,
532 . . 1) ... . 104; 2) ... . 156.
533.: . . - .
, 1982; 2) 1 ...; . ., JI . .
- I . . . , 1991.
534 . . 1) . , 1967. . 15-27; 2)
... . 30-34.
535 . . - I . . // .
1960. 89. . 91; . . 1) .
, 1975; 2) ... . 317-323; . .
- . , 1987; . ., e
. . 1) IIV . . . , 1984; 2) i
1 // . , 1992.
536 . . - -
( ) // . 1954. . 19; . .
( ) // . 1958. 3; . . -
// -
. ., 1978; . . -
// . 100 . . :
, , . ., 1999; . . ?
7. -: ... 359


,
,
537.

.
, ,
,
(, , , )538.
, ,
, , -
;

539.

-
. -
540.
, ,
, ,

541.


III ., , ,
,
-.
,
.

, ,
-
- .

. -,

.

// - I . . [ 70-1
. ]. ; 1, 1999. .: . . ( Marepia-
") // . 2004. . 11.
537 . . . - . . 172-178.
538 .. - . ., 1972.
70-90.
539 . . . ., 1972;
. . . ., 1973. . 256-263.
540 . . - ... . 10; I. .
// . 2000. . 1.
541 p I. . . . 55.
360 . ..

, -,
- .
,
-.
, ,
. -

.


- , ,
, ,
. ,

( I .), ,
.

-
, - .

- ,
.
* **

?
. -

.

, -
Venadisarmatae,
, .
, ,
.
.

. , -
.
, -
, ,
, V .542

. . , -
-, -

542 JI. . . 51-52.


7. -: ... 361

, -
543.

. . ,
. ,
, ,
- ,
,

544.

. .
.
:
, ,
.
Venadisarmatae .
Amaxobiisarmatae, Suanisarmatae,
Sasonesarmatae.
Lupiones. Sarmate, solitudines. Sarmatarum, Roxulani. Sarmate 545.

, ,
,
? . . , ,
, -
,
546.

, -
, , -
. : Venadisarmatae [VII, 1] Venedi [VII, 4],
Dac[i]petoporiani [VII, 3-4] Dagae / Daci [VII, 4], Suanisarmatae [IX, 3-4] Suani [IX,
2], Divalimusetice [IX, 5] Divali [X, 2-3]. , , ,
.


,
,
,
, .

. . , -
. , -
, , ,

543 . . ... . 65, 332.


544 . . ... . 157.
545 . . ... . 328.
546 . . 322.
362 . ..

,
, ,
, 547.

, ,
, , :
, ,

.

, . . ,
, 1)
, ; 2) . ,
, . ,
- ,
- 548.

,
,
. XII .

,
549.

-
, .
JI. , , ,
, ,
, , ,

550.


.
-. ,

,
551.

547 . . 328.
548 . . ... . 156-157.
549 d 1 & k J. Poloninskd hospoddrstvo huculov v ukrajinskych Karpatach // SN. 1966. T. 14. S. 288-
289; . . //
. 1972. . 20.
550 JI. . . 354. . : . . .
., 1994.
551 . . // icTopii'
'! . , 1989. . 32.
7. -: ... 363


. , ,
,
, -
. -
, ,
552.

,
,
, . ,
, .
, ,

553.

-
.
. -
,
,
, 554.


.
,
.
555.


556.

,
, - .
,
,
.
, XV-XVII .
,

552 . ., . . 1 I
. . . // icropin : 3 . . 3. , 2000. . 115.
553 . . ( -
1 ! ). , 1974. . 51.
554" . ., . . //
I . . I . . ., 1993. . 32.
555 . ., . . // ... . 155.
556 . . . , 1998. . 223.
364 . ..

557.
7 .

,
, ,
.

.
,

,
. , ,
, ,
558.

,
, ,
,

559.


,
.
, ,
, ,
. , ,
,
, 560.

, -, -
, ,
, ,
. ,
, ,
, .
,
561.

557 . . , H. . //
. 1973. 6. . 65-66.
558 . . . . 224.
559 . ., . . // ... . 155.
560SRH. Vol. I. . 48.
561.: . . , , //
. . .
. ., 1985.
7. -: ... 365

, -
,
, ,
.

,
562.
, , -
.
, ,
.

562.: N i e d e 1 e L. 1) Slovanske staroiitnosti. D. II. Sv. 1. S. 128, 130, 133, 138; 2)


. . 51-52.
, ,
, ,
, ,
.

563. 8
-

: .
- .
. -
. IV . - -
.


.

. . . ,
,
.
564.
, .
.
,
, , 565.
. -
:
, .
. ,
:

... :
, , .
566.

, ,
, ,
, ,
,
.

563.: . : 4 . . IV. ., 1996. . 262,


860; M o s z y n s k i . Pierwotny zasi^g j?zyka praslowianskiego. Wroclaw, 1957. S. 147 n.; D i 11 e n H.
Bemerkungen zu den ersten Ansatzen zur Staatsbildung bei Kroaten und Serben im 7. Jh. // Beitrage zur
byzantinischen Geschichte im 7. 11. Jh. Praha, 1978. S. 444-446; . 1981. . 8. C. 151; G1 u h a
k A. Porijeklo imena Hrvat. Zagreb, 1990. S. 298 .; r z v i c-R n C e v i 6 D. Na marginama novijih
studija etimologiji imena Hrvat // FOCr. 1993. T. 2. . . 87 .
564' . . . ., 2000. . 15.
565 .
566 . (Getica) / . , . . . .
. ., 1960. . 59.
,
?
8. - 367
. . ,

567.

. . : , ,
, -
, ,
568.


-
,
- .

,
- ,

. . .
,
,
. ,
.

,
. , ,
. . 569. ,
, -
, 570.
,
, .

,
, , ,
- . , , -
-
- . -
, , . . ,
.

567H a u p t m a n n Lj. Seoba Hrvata i Srba // JH4. 1937. . 3. C. 59-61; a r a d a M. Hrvatska dijaspora i Avari //
SHP. Ser. III. 1952. Sv. 2.
568 . . . - . ., 2002. . 191-195, 202-213,216,218, 220-
224.
569 . . 1) . ., 1995. . 83, 124, 130, 312, 321; 2)
. ., 1999. . 37-38, 269; 3) : - . . 192-193, 236,484.
570. . 84-85 .
- ,
, 571.
368 .


..

,
. IIIIV .
, , ,
-, , 572.

:

'0.

.
,
, -
. :
,
. -
.

, .

, ,

, -
.
, , ,
, .
, - ,
, , I .573

,
.
. ,
, ,
, ,
. ,
, , -
, , .

,
574. ,

571 . . // I
. [ 80-> G. . ]. , 2003.
572 . . // icropifl . . 3. , 2000. . 83.
573" . . 1 I . . .
IV . . . , 1993; i . . I . . . I . . . //
icTopifl '1 . , 2000. . 78.
574, 2 JI. . ., 2000. . 78; . . :
. . 489-490; G o l d s t e i n I. Hrvatski rani srednji vijek. Zagreb, 1995. S. 81-83.
,
: ,
,
8.

- , 369

575.

, .

,

, . . IV VI .

, ,
,
, .
,
I . . .576


- ,
. -
577; ,
I . - 578;
. , ,
, , 579.

,
, .
.
IV . ,
580.

-,
- ,
, .
.
.

575B a r a d a M. Hrvatska dijaspora i Avari // SHP. Ser. III. 1952. Sv. 2; K o r o S e c J . ArcheoloSki siedovi
slovansko naselitve na Balkanu // ZC. 1954. Let. 8; Z a s t S r o v a B. Avafi a Slovand // VPS. 1958. T. 2; H e
. . // . . I. .,
1967. . 339-350; V i n s k i Z. Rani srednji vijek u Jugoslaviji od 400. do 800. Godine // VAMZ. Ser. 3. 1971. Sv. 5;
e a p . . // (
VI-XII .). ., 1991; . . : - . .
235-243; . . . . 88-95.
576M y p 3 i H . . ... . 78.
.: . .
. ( ) // - . , 2001. . 7.
577 . - // . ., 1971.
578 . . - I . . . // . 1994. 1.
579| 7 . . . , 1988. . 108; . .
- . , 1989. . 58.
580.: . . (
). ., 1993.
* **
. . , . ,

370
,
. ..
,
, .
, , ,

,
581.


, ,
582. , , , . JIep-
, ,
,
2.

, ,
, ,
, ,
.


. . ()
,
.
(logades), ,
, ,
583.

, , ,
. ,
,
, .
, ,
. II .
584. ,
, , , ,
585.

581V e r n a d s k y G. 1) Great Moravia and White Chorvatia // JAOS. 1945. Vol. 65. T. 3; 2) Das friihe Slawentum //
Historia Mundi. . V. Bem, 1956. S. 265 f . ; D v o r n i k F. 1) The Making of Central and Eastem Europe. London,
1949. P. 268 n.; 2) The Slavs, Their Early History and Civilization. Boston, 1956. P. 25-29; K o t l a r c z y k J. Siedziby
Chorwat6w wschodnich // AAC. 1971. T. 12. S. 169; S 6 a k V. Iranska teorija podrijetlu Hrvata // Etnogeneza
Hrvata. Zagreb, 1995. S. 115-116.
582C z e k a n o w s k i J. Wst?p do historii Slowian. Warszawa, 1953. S. 173, 187, 194, 205, 247, 252, 338.
583 S u l i m i r s k i T . Sarmaci wPolsce. XII//RPTNO. R. 1961-1962. S. 65-88.
584 . ., 1986. .280; . - I
II . . // . 1995. 1.
585.: . . : - ( I
II . .). .; ., 2003; . . : II .
. . II . . . .; ., 2004.
III . ,
III . , .
.
8. IV . -


371
, , 586.


. . ,
:

- -
587.


588.
,
589.

370- ,
.
IV .
.
- , V .
(), .

590.

,
, .
, ,
, , , -,
591.

. , ,
, ,
.
II III ., , ,
,
. -

586 . . ( ). ,
1999.
587 . . ., 1994. XXXI, 2, 14.
588 . . - , - ,
// - . ., 1989; . .
I . . . I . . . // icTOpifl ! . . 137.
589 i . . ... . 80.
590 . ., . . //
. 1961. 2; . . ( , ,
, 1V-V .) // : (Alanica I). ,
1992.
591 .: .. . ., 1960;
XVIII . ., 1988; . . .
, 1992; . X. : . , 2001.
. , .
, .

372

,
. ..
: ,
'.

,
.
VI-VII . IV-V .,
, ,
592.
.

, ,
, ,
.
, III ., ,
- 593. , ,
.
,
, ,
,
594.

-
, ,
. - :

, , <...>
, , -
;
-
...595

375 . -
,
, 596.

,
. ,
. . 376 .
, , 382 .
.
, .

592. . I. C. 109,127. . 102.


593 . . : - . . 100.
594 . . 106, 120-121. . : K o s t r z e w s k i J . , h m i e 1 e w s k i W . ,
J a 2 d 2 e w s k i K. Pradzieje Polski. Warszawa, 1965. S. 296.
595 . . XXXI, 3, 2.
596 .
, , ,
, , , 597.

IV
8. -
373
V .
,
.
, , , ,
. . -
, ,
,
,
, 598.

(434453).
,
, ,
599. ,
, , , ,
. ,
, , -, .
451 . ( )

, .
, 600.


. , . . .
:
, .
-
-, 601.
, II . - -
602.

,
- IV .,
597.: A l t h e i m Fr. Geschichte der Hunnen. BdlV: Die europftischen Hunnen. Berlin, 1962; W 1 f r a m H.
Geschichte der Goten. MQnchen, 1979; H a u s 1 e r A. Die Zeit der Veikerwanderung und ihre Bedeutung fur die
Geschichte Europas // Die Germanen: Geschichte und Kultur der germanischen Stamme in Mitteleuropa. Bd II.
Berlin, 1983.
598V & r a d L. Das letzte Jahrhundert Pannoniens (376-476). Budapest, 1969. S. 200-205; A.P.,
. (
VI .). ., 1984. . 112.
5991 1 u k J. Trybuty i donativa cesarzy rzymskich wyplacane plemionom barbarzynskim w V i w VI wieku // Eos.
Wroclaw, 1985. Vol. 73. F. 2. S. 331-347.
600 .: T h o m p s o n E. A. A History of Attila and the Huns. Oxford, 1948; A11 h e i m Fr. Attila und die
Hunnen. Baden-Baden, I 9 5 1 ; H a r m a t t a J. The Dissolution of the Hun Empire I: Hun Society in the Age of Attila
// AAASH. 1952. T. 2. P. 277-304; W e r n e r J. BeitrSge zur Archaologie des Attila-Reiches. Mfinchen, 1956.
601 e p H UIT A. H. . ., 1951. . 135; 11 h e i m Fr. Geschichte der Hunnen. Bd I: Von den
AnfSngen bis zum Einbruch in Europa. Berlin, 1959. S. 348-349; V 4 r a d L. Das letzte Jahrhundert Pannoniens. S.
22-24.
602 . . II . .. // . 1946. .2. . 46; . .
. . 135.
. ,
- (

374

II- .) .
. ..
, , V .
,
, 603,
, - ,
, ,
, .

,

, ,
, ,
.

* **

, IIIIV . -
.
,
.
,
, .

,
.
- -
604.
, ,
, 605.
, , ,
. ,
-
606.

,
, , -
.
, ,
I
603 . . ...
604 . . . - . . 203; I. .
: i . -, 2000. . 298.
605 p I. . 11 - - 1 IIV . .
. , 1972. . 143-161; . . 1 i . , 1972. . 97-130.
606^ . . -
// . 1964. 116. . 176-186; . . .
, 1967. . 42.
, -
, 607.
8. - 375

.
I , -
-
.

,
, I . . . ,
, 608.
-,
, ... 609.
610.

. ,
II .
, .
III .
611.
612.


,
. -
II .
IV .613
IIIIV .

607 i i . I. I . . 1 // . 1963. .
15; . . 1 I . . ! //
. IX 1 icT.-. . -- , 1995; I. .
1 . -, 1997.
608 . . . , . ., 2005. . 25-57.
609. . I. . 105.
610 .: . H. Oium (Getica 27-28) - -
// . ., 1984; .
. . ., 2001. . 94; . . : -
. . 143.
611.: X. . VI ( ). ., 2003.
. 69 .; . . ... . III.1. . : . .
: // . 1982; B i e r b r a u e r V. Archaologie und Geschichte der
Goten vom 1. bis 7. Jahrhundert // FMS. 1994. Bd 28. S. 98-105; . . . . 103-108.
612.: . . I-V . . . .; ,
1991; . .
- //

. ., 2004.
613 . i ! 1 - -
1 // icropifl : Hoei 1 . .
1. , , . JlbBiB, 2001.
614.
,

376
615.
. ..

, . , ,
:

, , ,

,
, 616.

. , (Spali) .-,
, 617.
, , . , ,
, - 618. .-, etna
enta ()619. -
620.


(Spalaei) (Plin. N. H. VI. 21-22) ()
(Proc. VII. 14, 29)621. , , ,
:

.
...622


, , ,

614 . H. 1) // . , 1986. . 3; 2)
// Kultura WielbarSka w mlodszym okresi? rzymskim. Lublin, 1988.
615 . H. i ! I . . . //
Pyci . [ 70-1 . . ]. , 1994; . .
i ! -! // 1 npaiii -
. 1 . -, 2005. . 14.
616. . I. . 105.
617. 1981. . 8. . 240-242. . : B e r n e k e r E. Slavisches etymologisches Worterbuch.
Heidelberg, 1908. BdI. S. v. Ispolin; . : 4 . ., 1996. .
III. S. v. ', . , 1963. . II. S. v. .
618 . . . ., 1883. . I. . 80-86.
619V e r n a d s k y G. Gotenund Anten in SUdrussland//SODF. 1938. Bd 3.
620 . . . ., 1865. .
120; . . . . JL, 1939. . 13.
621Z e u s s . Die Deutschen und Nachbarstamme. MUnchen, 1837. S. 58, 87; M a r q u a r t J. Untersuchungen zur
Geschichte von Eran. GOttingen, 1896. . I. S. 37; V e r n a d s k G. The Spali of Jordanes and the Spori of Procopius
// Byz. 1938. Vol. 13. P. 263-266; G r e g i r e H. Lhabitat primitif des Magyars // Ibid. P. 267-277; L o w m i a n s k i
H. Pocz^tki Polski. Warszawa, 1964. . II. S. 54-57; . . . -
. . 148. .: . . // .
. . 194. . 70; L w m i s k i H. 1) Spalowie // SSS. 1975. . V; 2) Sporowie //
Ibid.
622. . I. C. 185.
. ,
, , 623.
8. -
. 377
,
(. Gudas ).
-t -d ,
gut-, gud-624. ,
,
,
.

, -, ,
,
.
,
, ,
, , 63.

, , ,
, . ,

II-III .625
- -,
- 626. II III .
- , 627.

, ,
,
-
, , , -
.


. ,
,
,
, ,
, - ,
628.

623 e . . : - . . 148.
624 H e r m a n n E. Sind derNamen derGudden und die Orstnamen Danzig, Gdingen und Grudenz
gotischen Ursprungs? // NAWG. Filol.-hist. Klasse. 1941. S. 243-244, 287; Leituviq kalbos iodynas. Vilnius, 1956. . III.
P. 692; F r a e n k e l E. Litauisches etymologisches WOrterbuch. Heidelberg, 1962. Bdl. S. 174.
625X . . // Kultura Wielbargka...
626 . . . // . 1984. . 178. . : . .
i ... . 34.
627 . ., . . - II . . // . 1973.
. 133; . . . III IV . . . , 1986; I
n i t I. Unele probleme privind populatia autohtona din Moldova in secolele II-V e. n. // Crisia. Culegere de
materiale si studii. Oradea, 1972. P. 188-193.
628.: . . ! . 1 i . , 1981.

, , , -

378

,
. ..
629.

, .
* **
,
. ,
. . , IIIIV .
() (,
) , -,
- . ,
, , 630.

-
(347/351 . 375), . , -
, ,
631, , ,
, 632,
. ,
, :

<...> , -
.
[] ,
, : , -
, , , , , , , ,
, 633.
, -
, - [] ,
, . -
,
[] 634.


, .
; ()
( ) ',
(- ) - ;

629 . . . . 109.
630 . . i ... . 35.
631 . . IIIIV . . . , 1992.
632 .: . . 11 - 1 . . I.
1, 1991. . 545-546; p i . Pyci: (1
). . I. , 1997. . 262.
633..1. . 1 1 1 .
634 .
() ,
635.
8. - 379
, , ,
. ,
, ,
, ,
.
, .


. - 636.
, 637. , ,
,
- /.
, . -
-
638.
. . , arjan , , ,
Vinith-arius 639.

,
.
, , ,
:

635 . . . . 265-266. . 367; S c h r a m m G . D i e


nordostlichen Eroberungen der Russlandgoten (Merens, Mordens und andere Velkernamen bei Jordanes. Getica.
XXIII, 116)// FMS. 1974. B d 8 ; K o r k k a n e n I. The peoples ofHermanaric Jordanes Getica 1 1 6 / / STT. Sar. B.
1975. T. 187; e . . I - . .
// . ., 1978; W o l f r a m H. 1) Geschichte
der Goten. S. 98-102; 2) . . 131-133; .. GOLTHESCYTHA (Getica. 116):
- // :
. ., 1983; . . 1)
( ) // . 1983. . 178; 2) ... . 156-160;
. .
// . JI., 1984; . . 1 )
- I . . . (
) // -. ., 1985; 2) , ,
( - - I . .
.) // - : . ., 1988; .
. ., 1985. . 98; . . . ., 1987. . 30-34;
K a z a n s k i . Les Goths et les Huns. A propes des relations entre les Barbares sddentaires et les nomades // AM.
1992. T. 22; . . . . 208-209.
636 . . XXXI, 3,3.
637. . I. . 113.
638S m i d t L. Alteste Geschichte der Langobarden. Leipzig, 1884. S. 253-256, 368-374; . .
- . I: V . : . ., 1899. .
252. . 1; 233; E c k h a r d t . A. Die Nachbenennung in den Konigshausern der Goten // SODF. 1955. Bd 14. S.
41 ff; A 1 th e i m Fr. Geschichte der Hunnen. Bd I S. 76f, 320ff; E. . . C. 319-322,
325; H a c h m a n n R. Die Goten und Skandinavien. Berlin, 1970. S. 5 1 ; W e n s k u s R. Amaler // RLGAK. 1973. Bd
I. S. 247 f; W o l f r a m H. 1)Theogonie, Ethnogenese und ein kompromittierter Grossvater im Stammbaum Theo-
derichs des Grossen // Festschrift fllr Helmut Beumann. Thorbecke, 1977. S. 85 f; 2) . C. 359 .
639T p e . H. Germanica Pseudogermanica .
//. 1986-1987. ., 1989. . 51.
... (-. . .) <...> ,
,
, []
380
. .


, ..
,
[] 70
,
640

, -
. VI . ,
; IV
. .
, , Anticus (), VI .
641.

VI .,
. VI .
- ,
, IV .
, :
.
.


. ,
. .
,
,
, .

- .

.
.
***
IV ., , ,
VI .
642.

640.. I. . 113-115.
6412 W e r n e r R. Zur Herkunft der Anten: Ein ethnisches und soziales Problem der Spatantike // KHA. 1980. Bd 28.
S. 594, Anm. 42; X. . . 360. .: . . : -
. . 192.

IV . - ( )643.


8. - 381
IV . 644. , ,
. ,
, ,
, 645.

. . , .
<; Avre<;
, . ;, . . yiyavxei;; . . yiyavteq
. . yiyavrou;. , ,
Aq Avre<;,
, ;646.


647.
,
. , ,
, XIX . 648 ,
,
, .
, ,
,
, , 649.

, IV .
,
, ,
(
. anta- , , *ant-ya , 650).
,
.

, , ,
,
643 1 r i k A. Ragnardk: Die Sagen vom Weltuntergang. Berlin, 1922. S. 464 ff; S c h m i d t L. Geschichte der
deutschen Stamme bis zum Ausgang der VOlkerwanderung. Mttnchen, 1934. Bd I: Die Ostgermanen. S.255-256;
.. . ; ., 1996. . 111, 125-126; 11 h e i m Fr. Geschichte der Hunnen. Bd I.
S. 71 ff., 320 f.; W 1 f r a m H. 1) Geschichte der Goten. S.313; 2). C.360. .:
.. . . 321-322.
644 . . VI-VII . ., 1976. . 112.
645 . . XXXI. 3 , 3 .
646 . . . . 125.
647H e i n z e 1 R. Uber die ostgotische Heldensage // SBWAW. Phil.-hist. Kl. 1889. Bd 119. Abh. 3. S. 15; S c h n e i d e r
H. Germanische Heldensage. Berlin; Leipzig, 1928. (GrundriB germanische Philologie). S. 238, 387; G e n z m e r F.
Das Lied von der Hunnenschlacht // Thule. 1934. 1. S. 24; K r a u s e W. Handbuch des Gotischen. Mtinchen, 1968.
S. 13. Anm. 4; G s c h w a n t l e r O . Heldensage in der Historiographie des Mittelalters. Wien, 1971. S. 12,57,114.
648H a u p t m a n n Lj. Seoba Hrvata i Srba. C. 59-61.
649.: . . // : 5 . . I. ., 1995.
650 . . . I. ., 1996. S. v. ; . .
- . . I. .; JI., 1958. . 104 105.
, , ,
-
,
382

. ..
651.


, , ,
, .
,
652.
, ,
653.

, IV . - -
.
- ,
, , 654.

, -
, ,
655.


, . ,



,
656.

, ,
, ,
.
,

651 . . . - III .
. . I . . . . ., 1994. . 209; . .
// SP. 1997.
652M V e r n a d s k y G. The Origins of Russia. Oxford, 1959. P. 13-16.
653.: . . ...
654. . 6 .
655V a s m . Untersuchungen tlber die altesten Wohnsitze der Slaven. I: Die Iranier in SOdruBland. Leipzig,
1923; . H . , . H. .
., 1962; .. . ., 1968; . .
, // . 1986. 5.
656 ,
.: . . , . . , . .
// ( ). , 1990; . .
: , // I
. . I . . ., 1993; . . . .,
1994. . 233-286; . , 1999; I. . ...;
. . . . Lublin, 2001; . . . .
90-254.
, 657. ,
, - ,


8. ,

- - , 383

.

,
-,

: (- . . .) (. . .)

- 658.


. ,
: II . . .
, - 659.
. . , I . . .
, -
. -
-
_ 02
.

,
, ,
. , ,
. ,
, , ,
660.
, :

..., <...> . []
, <...>
, , ,
, , ,
[]...661

, , .
,
. IV V .
657 . . . - . . 203.
.: . .
I . . // . 1955. . 22. . 61-82; . .
// . 1956. . 6. . 84; T y m i e n i e c k i . Pocz^tki sachodnich
Slowian // RH. 1957. . 23. S. 48; M e p n e p H. . // . IIIIX
. ., 1958. . 162; L o w m i a A s k i H. Ze studi6w nad okresem w?dr6wek lud6w: inwazja Hundw na ziemiach
slowiaAskich // SPN. Wydz. Nauk Spol. 1960. T. 3. S. 18 nn.
658 . . XXXI, 3, 2.
65911 h e i Fr. Geschichte der Hunnen. Bd I. S. 348-349; V k r a d L. Das letzte Jahrhundert Pannoniens. S. 22-
24.
660. . I. . 113-115.
661 . . 115.
- , ,
, 662.
384 .



..
,
.

,
.
,
, ,
663.
.


.
( 80 )
, , I . . .,
IV . ,
664.

,
- ,
.

.


. , ,
[], 665.
,
, -
1

6623 . . . .,
1994.
663| 0 6 . . , . . :
. .; ., 2005.
664H . . ... . 58-59.
. . I. . .
665 . . . 127-128.
. 9

, .
.
.
. -
-
, .

, - ,
, , ,
.
. :

... ,
(. . .),
.
, ,
,
[]
, , ,
. ,
666.


667. ,
,
, 668.

666. . I. . 113.
667.: . . // .
(Getica) / . , . . . . . ., 1960. . 279-280, . 389;
G s c h w a n t l e r . Zum Namen der Rosomonen und an J6nakr // Die Sprache. Wiesbaden, 1971.
BdXVII. Hft2. S. 164; . . . ., 2001. .
167-168.
668 . // - .
, 1880. . 2; . . . ; ., 1996. . 127, 147;
. . . ., 1951; D %b w s k i ., N a g r o d z k a -
M a j c h r y k I . , T z y j a r s k i E. Hunnowie europejscy, Protobulgarzy, Chazarowie, Pieczyngowie.
Wroclaw, 1975. S. 44.
386 . ..

:
, ,

: , , ,
...669.

, -, -
V .:
670. ,
, 671.
-, , -
672.

-,
,
( ) 673.

: , ,
,
674.
, .
Sunihilda (Sunilda, Sunielh, Sunihil)
675.


, ,
.
, -
676.

669..1. . 113.
670.: M a r t i n d a l e J. R. The Prosopography of the Later Roman Empire (395-527). T. 2.
Cambridge, 1980. P. 978 f.
671M a e n c h e n - H e l f e n O. J. Die Welt der Hunnen. Eine Analyse ihrer historischen Dimension.
Wien, 1978. S. 17 f.; . . . , . ., 2005.
. 228.
672 X. . VI ( ). ..
2003. . 59.
673.: r a d . The legends of Ermanarich. Berkeley, 1943; . . :
// SP. 1997; . . . . 225-229. . : p i .
Pyci. . I. 1, 1997. . 242-276 .
674.: . . . , 1981; . .
[] // . . I. . 156, . 216.
675S o l m s e n F . , F r a e n k e l E. IndogermanichdeEigennatnenaisSpiegelderKulturgeschichte.
Heidelberg, 1922. S. 162,164.
676" H. . 1) . .; , 1941.
.84, 166; 2) VI . . . // . . -
. ., 1952; . . . . 127; . .
// . 1959. 4; -
. . . . 279.
9. ... 387

677,

.

. . ,
,
,
IV V .1 . .

,
IV
V .678 . .
, V .679

,
, . . .
,
, -
680.

, 681.


,
, ,
.

() -
, -

( ), -

677 . . . . JI., 1973. . 54-56;


678 []. . 155. . 216.
| 3
..
// . , 1992. . 194-195.
| 4
. . 1) ! ! //
. , 1999; 2) .
// SP. 2000. 4.
679 . . :
// SP. 1997.
680 . . 11 . . I. , 1991. . 165-166.
681R o s e n f e l d H. Ost- und Westgoten // Welt ais Geschichte. Stuttgart, 1957. Bd 17. Hft4. S. 247-250;
W e n s k u s R. Stammenbildung und Verfassung: Das Werden der frUhmittelalterlichen Gentes. K6ln;
Graz, 1961. S. 478-481; Vir ad L. Das letzte Jahrhundert Pannoniens (376-476). Budapest, 1969. S. 20-
24; . . , //
. 1970. . 121. . 67-73; W 1 f H. 1) Theogonie, Ethnogenese und ein kompromittierter
Grossvater im Stammbaum Theoderichs des Grossen // Festschrift flir Helmut Beumann. Thorbecke,
1977. S. 87-90; 2) Geschichte der Goten. Mflnchen, 1979. S. 308-321.
388 . ..

682. -
, - 683.

, Hungard,
684. ,
685.
,
XIX . ,
686.
* * *

,
.
,
, .
, ,
, .

.

,
, ,
. , -
,
.


, (
, , , .).
, XVI XX .,
, , , , , .,
, .
IV V .687

682PDP. 1970. . VIII. Cz. 2. S. 134-135; MGH. SS.. VI. P. 362. .: .


. ., 1871. . 59.
683 . . . ., 1837. . I, . 1. . 257-258.
684A d a m B r e m e n s i s gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum. Hannoverae; Lipsiae, 1917. P.
240.
685 . . ., 1963. . 33.
686 . . . . I, . 1. . 259.
687 . . 1) // . 1956. . 25; 2) // .
1960. 1 ; . . V . // -
V-VI . ., 1982; . . . BepxiBHi (
) // . 1993. 1; . . -
1 // - Geponi I . . [ 70-1
. . ]. ; 1, 1999.
9. ... 389

,
,
, - ,
. . . ,
, 375
.688
, , ,
20- V . , . ,

, 420- , ,
689.

, , ,
,
. ,
, ,
.
. . ,
, ,

690.


, . , -

. ,
, . -
() (,
691. , ,

(). , - -
28
.


,
692. , ,

688 . . IV . //
. ., 1960. . 215.
689T e j 1 J. Mahren im 5. Jahrhundert. Praha, 1973. S. 13,14,16-18, Abb. 10.
690 . H. OTCbKi ... . 91. . : . H. 1) -
i I . . . // . 1993. 1. .
3435; 2) 1 i 11 . . . //
Pyci . [ 70-1 . . ]. , 1994. . 35-36.
691. . 200-203.
692 E. . . . 323. . 314; e . . : -
. ., 2002. . 191.
390 . ..

(Danaper, magnus Danaper)693.


, - - ,
- ,
.

, -
, . -
,
() ,
()694.
. ,
.
, , .

, - ()
,
()695.

. . 696.
, . . . -
697. , ,
. 698.
- ,
699.

.
, ,
.
, .

, - , -
,
, , -
.
-
,

693..1. . 106,107.
694 - . . . -
// . 1988. 2. . 133.
6952 , ,
(. . .), (Plin., NH. IV, 82)
696 . . - . . I. ., 1899. . 206.
6971 u p a n i 6 N. Prvi nosilci etniCkich imen Srb, Hrvat, Cech s Ant // Et. 1928. T. 2. S. 79 n.;
. . . . 148.
698 . . 1) -
. , 1998. . 63; 2)
. ., 2005. . 165-166.
699 . . , . . //
I . . I . . ., 1993. . 86, 94.
9. ... 391

-
, - ,
.

,

, ,
, ,
, , -.
, -

-
, , -, .
* * *
,
, , -,
,
- ,
. , ,
,
.


, ,
700.
-
.
,
701. - -
, V, , -
, IV ., 702.


,
703.
.
, ,
.

700C z e k a n o w s k i J. Wst?p do histoni Slowian. Warszawa, 1953. S. 173, 187, 194, 205, 247, 252, 338;
V e r n a d s k y G. Das frUhe Slawentum // Historia Mundi. Bem, 1956. . V. S. 264 ff.; G a c z y n s k i J.
Z. Zarys dziej6w plemiennych Malopolski // RP. 1968. T. 12. S. 62. . : S u 1 i m i r s k i T. Sarmaci
w Polsce. XII // RPTNO. R. 1961-1962.
701K u c h a r s k i E. Zywid alanski (jaski) w Karpatach Wschodnich. Warszawa, 1938; K u c z y n s k i
S. M. Studia z dziej6w Europy Wschodniej X-XVII w. Warszawa, 1965. S. 43 n.
702K u n s z A. Grodziska w wojew6dztwie Rzeszowskim // MSROA. R. 1966. S. 52-53; G a c z y n s k i
J. Z. Zarys dziejdw plemiennych Malopolski. S. 69.
703. C. 138-139 .
392 . ..

, , ,
(8<;)704, , (1<;, ^, |
<;)705, (-)706.
()707.
, , ,
, , ,
708.

- , -, -
.
.
, -
. ,
, ,
, -
, , -
;
, 709.

, -
.
- . .
,

. , ,
. .
. , ,
434-454 .710 . 3.
, , , 445 .,
,
451 .711


,
V 712
( ), , . ,

704. . II. . 14, 15, 18, 19,20,21,22,23,254,255, 256, 257.


705 . . 34, 35, 59, 60,262,263.
706 . . I. . 316, 317, 332-336.
707V a s m e . Iranier. S. 37. . : . . . 859.
708 . . . . 174-175.
709^ L e h r - S p l a w i n s k i . Zagadnienie Chorwat6w nadwiSlariskich // PS. 1951. . 2. S. 111;
G a c z y n s k i J. Z. Zarys dziej6w plemiennych Malopolski. S. 63.
710L o w m i a n s k i H. Pocz^tki Polski. . II. Warszawa, 1964. S. 273.
711G z s k i J. Z. Zarys dziejow plemiennych Malopolski. S. 64.
712L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. . II. S. 273-275 nn.; K o s t r z e w s k i J . , C h m i e -
l e w s k i W . , J a z d z e w s k i K. Pradzieje Polski. Warszawa, 1965. S. 296, 301; K u n y s z A.
Osadnictwo wczesno&edniowieczne w dawnej Ziemi Sanockiej ze szczeg61nym uwzgl^dnieniem Sanoka
w Swietle 2r6del archeologicznych // RWR. 1960/61. T. 3. S. 70, ryc. 9.
9. ... 393

, ,
.
-, ,
( )
, , ,
713.

-
.

. . ,
:
,
. ,
, , . . ,
, 714.

, , -

. ,
V . ,

, , 715.


, . ,

. , ,
, ,
716. , ,
,
, . . 717.
, ,

, ,
.


, -
, .

713L o w m i a f i s k i H. Pocz^tki Polski. . II. S. 279; G a c z y n s k i J. Z. Zarys dziejbw plemiennych


Malopolski. S. 64.
714L o w m i a A s k i H. Pocz^tki Polski. . II. S. 112, 200,411; . III. Warszawa, 1967. S. 68-69.
715P e r s w s k i Fr. Srudia nad pograniczem polsko-ruskim w X-XI w. Wroclaw etc., 1961. S. 62; K u n
s z A. Osadnictwo wczeSnosredniowieczne... S. 91.
716. . 4 .
717B e c h c i c k i J. Wok61 problematyki etnogenesy Bialej Chorwacji // PS. R. 1986/1987. T. 36/37. S.
248.
394 . ..

, , IV .
,
.

, -
,
.
V .;
, , ,
718.

V-VI .
, . .
, 719.
, , FV-V .,
( ),
( ) 720. , ,

,
.


.
, , 721.

,
.
( II, ,

718C m i . . KapnaTCbKi nepuioi' I . , 1960;


.. 1) //
- . , 1976; 2) ! -
I . . . , 1977; 3) -
//
. ., 2004; . .
// , ,
: VIII . . .,
1978; . I. VIXIII . ,
1980. . 162-165; . . // ...
719 . ., . . V-VIII . . . .,
1984; . . , . . , . . . ,
1991. . 57; . . . . 181.
720T e j r a l J. l)Die donaulandische Variante der Drehscheibenkeramik mit eingegelatteter Verzierung in
MShren und ihre Beziehung zur Tschemjachower Kuitur // VPS. 1972. T. 7; 2) Fremde EinflOBe und
kulturelle VerSnderungen nOrdlich der mittleren Donau zu Beginn der V6lkerwanderungzeit // AB. 1986.
T. 7; 3) Zur Chronologie der frtihen VOlkerwanderungzeit im mittleren Donauraum // AAus. 1988. Bd 72;
4) Do otarzce pozdne rimskych zidlist Zlechovskego Typu // AMM. 1989. T. 74. S. 77-87. . :
P o u l i k J . , C h r o p o v s k ^ B. GroBmahren und die AnfSnge der tschechoslowakischen
Staatlichkeit. Praha, 1986. S. 90-101; . . - perioH V-VII . . e. //
1. . I. . 299; . . . . . 228.
721 JI.. // 1. .I. . 258.
9. ... 395

)
- 722.
, ,
V . (, I)723.
V-VI . ,
,
.
-,
724.

, , -
,
-.


V .,

.
,

, , ,
725.

, - -

. , V .,
.

, -
,
V ., -
VI .

, , ,
- 726.

722 . . ? V-IX .. , 1976. . 31-36.


723.: . . , . . ...
724T d r D. Gh. 1) La pdn&ration des Slaves dans les rdgions du S-E de 1Europe daprs les
donnles archdologiques des rdgions orientales de la Roumanie // BS. 1974. T. 1. P. 29-42; 2) Conceptui de
cultura Costi$a-Boto$ana. Consideratu privind continuita(ea populafiei autohtone la est de Carpafi in
secolele V-V1I e. n. // SAA. 1983. . I. P. 215-225; 3) Civilizafia romanica la est de Carpatf in secolele V-VII
e. n. A$ezarea de la Botoana-Suceava. Bucaret, 1984. P. 31-32; 4) Slavii la nordul DunSrii de Jos in
secolele Vl-VII d. Hr. // AM. 1994. T. 17. . : . . ... .
299; . . . - . . 312.
725 . . ... . 289.
726 . . 1) . , 1998. . 44-46; 2) ... . 290; 3)
! nirepaTypi //
icropifl : 3 . \, 2000. . 3. . 81.
396 . ..

V VI ., -
, VI .,
727.

,

, , ,
.
,
, ,
.

-
- ,
. , , .
- , ,
(-
) .
* * *
. . , ,
servi sarmatorum, , ,
728.
, , , .

, , -
-
,

, 729.
,
,
730.

,
,
.

727P a r c z e w s k i . Najstarsza faza kultury wczasnoslowianskiej w Polsce. Krak6w, 1988. S. 102-106.


728T . .
// . 1978. 4. . 41-42.
729.: R k i Fr. Biela Hrvatska i biela Srbija // RJAZU. 1880. T. 52. S. 188; N i e d e r 1 e L.
Slovanske staroiitnosti. Praha, 1924. D. IV. S. 155; D v o r n i k Fr. l)The Making of Central and Eastem
Europe. London, 1949. P. 273 n., 292 n.; 2) The Slavs, their early history and civilization. Boston,
P. 26-28; L a b u d a G . Pierwsze panstwo slowianskie. Panstwo Samona. Poznan, 1949. Rozdz. V;
G r a f e n a u e r B. Nekoj vpraSanj iz dobe naseljevanja juznih Slovanov // ZC. 1950. T. 4;
L o w m i a r t s k i H. Pacz^tki Polski. . II. S. 181,406-417.
730 . . 1) . , 1975. . 99; 2)
// . 1995. . 6; . . VIIIIX . // icTopifl .
, 2000. . 3. . 102; . . : - . . 484.
9. ... 397

, 731.

732.
,
, 733.


. , 992 .
734.
, - (20-
30- XI .), 992 . ,
( )
III, (),

731 H a u p t m a n n Lj. Dolazak Hrvata // Zbomik Kralja Tomislava. Zagreb, 1925. S. 88 sl.
732K o t l a r c z y k J. Siedziby Chorwat6w wschodnich // AAC. 1971. T. 12. F. 1-2. S. 179-185; L a b
u d a G. Polska, Czechy, Rus i kraj L?dzian w drugiej polowie X wieku // Labuda G. Studia nad
pocz^tkami panstwa polskiego. Poznan, 1988. T. 2. S. 193-200; P a r c z e w s k i . I ) Pocz^tki
ksztaltowania si? polsko-ruskiej rubiezu etnicznej w Karpatach. Krak6w, 1991. S. 37 n.; 2) Pocz^tki
s^siedztwa polsko-rusko-stowackiego w swietle danych archeologicznych // Poczc(tki s^siedztwa.
Pogranicze etniczne polsko-rusko-stowackie w iredniowieczu. Rzeszow, 1996. S. 75; F kt K. Zagadka
plemion znad Bugu, Sanu, Dniestru i Styru // PH. 2004. T. 95. Z. 4. S. 449-450.
733 . H. . ., 1953. . 47; . . -
. .; JI., 1962. . 9 ; P a s z k i e w i c z H. Poczqtki Rusi. Krakow,
1996. S. 394-396; L o w m i a A s k i H . Poczqtki Polski. T.II. S. 157-158, 180-181; H . .
. JI., 1978. . 78; i . . 1)
? // . 1959. . 2. . 22;
... . 150-152; . . -
X-XIII . // . 1961. 3. . 69; P e r s w s k i Fr. Srudia nad
pograniczem polsko-ruskim... S. 54-62; . . -
( IX
X .) // . ., 1972. . 119,
passim; S z y m a n s k i W. Siowianszczyzna wschodnia. Wrostaw, 1973. S. 37; . .
XII-XIII . ., 1993. . 237; . .
I . . . // -
. , 1972. . 32; . . 1) 1 -
V-IXcr. . 138-139; 2) : . ., 1995. . 168; .
I. ... . 163-164; . .
VIXIII . ., 1982. . 126; i . . - -
' Pyci (3 icTopii ! 1 V- ..) // : , . ,
1982. . 7-8; - . , 1990. . 315;
. . . . 125-126; . . :
. ., 2003. . 73; p . . - . '1, 1998. . 23-24,
253; Stan i potrzeby badari nad wczesnym Sredniowieczem w Polsce. Poznan etc., 1990. S. 240;
1 . icTopii . , 1994. . 128; M a k a r s k i W.
Pogranicze polsko-ruskie do polowy wieku XIV. Studium j^zykowo-etniczne. Lublin, 1996. Passim;
. . VIIIX . , 1997. . 105-118;
. . icropiio X-XIII . // Poczqtki sqsiedztwa.
Pograniczeetnicznepolsko-rusko-stowackie... S. 9 7 - 9 9 ; . . 1)
! - 1 // . 2004.
. 4; 2) // . . 2. 2005. . 1; . . Cxi-
VIIIIX . // 1. . I. . 340; . . X-XIV // . .
354, 360; . // . 2000. . 1.
398 . ..

735.
- 90- X . -
, ,
,
, , -
736.


X .
( - - --).
, ,
(Hurdab, Hurbad), (Ruta, Rutha),
, , , ,
737.
X .
( X .)738, ( XI .)739, (!)
- ( XI XII .) . ,
, ,
, H(o)rwat740.

-
. -

741.
Ruta () tjqa ()742.

734. . 54.
735MGH. SS. 1878. . VIII. . 25. . : :
. IX XII . / ., . . . . . .; ., 1989. . 1 1 1 .
736.: P a s z k i e w i c z H. Pocz^tki Rusi. Rozdz. IV; . .
X-XI . ., 1964. . 101-102; . .
- X XII . //
. . . ., 1972. . 147;
W a s i l e w s k i . Dulebowie L^dzianie Chorwaci: Z zagadnien osadnictwa plemien- nego i
stosunk6w politycznych nad Bugiem, Sanem i Wisl^ w X wieku // PH. 1976. T. 67. 2; . .
X XIII . , 1988.
. 13-14; . . .
, , IXXII . ., 2001. . 359.
737Hudud al-Alam. Ilie Regions of the World. A Persian Geography circa 372 . H.-982 A. D. / Transi,
and expl. by V. Minorsky; With the preface by V. V. Barthold transi, from the Russian. London, 1937. P.
67, 76, 159. . : . .
VI-IX . // . ., 1965. . 389,399.
738 . . ... . 388.
739 . . 390.
740 . . . ., 1870. . 266;
M a r q u a r t J. OsteuropSische und Ostasiatische StreifzOge. Ethnologische und historisch-
topographische Studien zur Geschichte des 9. und 10. Jh. Leipzig, 1903. S. 471; L e w i k i T. Panstwo
Wislan-Chorwatbw w opisie Al-Masudiego // SCP. 1948. Styczen grudzien. S. 30; .
. ... . 394.
741Hudud al-Alam. P. 5,430; L e w i k i T. Panstwo Wiilan-Chorwat6w... S. 30, prz. 6.
742Hudud al-Alam. P. 217. . : L a b u d a G. Polska, Czechy, Rus i kraj L^dzian...
9. ... 399

.
.
-, ,
. ,
X . , 743.
IX-X .,
744.
745.

-

,
, . . X XI .,
746.
* * *
-
, -
747.
, . . ,
*748. ,
VIII-X . 749.

-
-,
,
, ,
, .
. , , (
) , .
. ,
,
750.

743H a v 1 i k L. Uzemni rozsah Velkomoravske fiSe // SSt. 1960. T. 3. S. 42; L w m i a n s k i H. Poczqtki


Polski. . II. S. 157-158.
744 JI. . -
... . 121.
745 . IX-X . i ? // .
1993. . IV.
746. . 71-73 .
747 . . . ., 2000. .
71; P a s z k i e w i c z H. Poczqtki Rusi. S. 394-396; P e r s o w s k i Fr. Srudia nad pograniczem polsko-
ruskim... S. 62; T . . .
748 . . . . 94-95; L o w m i a n s k i . Pocz^tki
Polski. . . S. 198-199.
749 . . ... . 125-127, 18; . . ...
. 173.
750D v r n i k Fr. The Making of Central and Eastem Europe. P. 13, 280.
400 . ..


-. , , ,
,
,
. ,
;

IX X . ,
, 751. -
,
, .

-
, ,
, .

, 752.


,
. -
,
'.

- 753.



,
,

751. 4 .
752^ H a u p t m a n n Lj. 1)Dolazak Hrvata. S. 88-120; 2)Das Regensburger Priwileg von 1086 fiir das
Bistum Prag // MIfOG. 1954. T. 62. S. 147; t u p a n i 5 N. Prvobitni Hrvati // Zbomik Kralja Tomislava; H
r u b V. Puvodni hranice biskupstvi praiskdgo a hranice fiSe Cesk6 v 10 stoleti // . 1926. T. 50. S.
95 n.; Rus J. Slovanstvo in vislianski Hrvatje 6. do 10. stoletje // Et. 1933. T. 6; V e r n a d s k y G . Great
Moravia and White Chorvatia // JAOS. 1945. Vol. LXV. T. 3. P. 257-259; J a m k a J. Uwagi badaniach
lingwistycznych nad przeszlogci^ Slowian w gwietle archeologii protohistoiycznej // PS. 1952. T. 3. S. 34;
. . . 69; M a n d i d D. Hrvati i Srbi dva stara
razliiita naroda. Mttnchen, 1971. S. 13 f.; V 1 a h v i <5 P. Current theories about the settlement of Slavs
in the contemporary Yugoslavian countries and their an- thropological conformation // ES. Bratislava,
1972. T. 4. P. 25-41; V dii a Z. The World of the Ancient Slavs. London; Praha, 1983; B e c h c i c k i J.
Wok61 problematyki etnogenesy Bialej Chorwacji. S. 247-249; JI. Emi
? // . JlbBiB, 1998. . I. . 62.
753W i d a j e w i c z J. 1)Panstwo Wi$lan. Krak6w, 1947. S. 13-30; 2)Pierwotne dzieje Polski // PZ.
1952. 11-12. S. 374-380; L a b u d a G. l)Pierwsze panstwo slowianskie. Panstwo Samona. S. 194n.;
2)Polska, Czechy, Rus i kraj L^dzian... S. 193; L e h r - S p l a w i n s k i T. Zagadnienie Chorwat6w
nadwiSlanskich; T u r e k R. Die friihmittelalterlichen StSmmegebiete in B6hmen. Praha,
Passim, Mape 3; H a v 1 i k L. Tfi kapitoly z najstarSich iesko-polskych vztahil // SHS. 1961. T. 4. S. 17-26;
N a 1 e p a J. Lemkowie, Wolosi i Biali Chorwaci; Uwagi dotych^ce kwestii genezy osadnictwa Ruskiego
na Polskim Podkarpaciu // AAC. 1997-1998. T. 34. S. 163-165.
9. ... 401

.
, ,
,
. ,
,
.

,
- , . .
- , , ,
,

. ,
, ,
,
.



. ,
, ,
. ,
, , ,
.

, ,
.
, , ,

,
754.
,
, ,
, ,
755.

, .
,

,
. , ,
,
, -
.

754. . 15-16, 31-36 .


755 . . . , 1982. . 53; .
. . 153.
402 . ..


. (= ) ,
,
(= ) ,
,
.

,

, .

.
.


? ,
,
, , -
,
, .
,
756.

-
,
757.
,
,
. ,
, ,
XIX . ,
, 758.

(= ) ,
,
. ,

, ,
. ,
, -
.

756 . . 45-49 .
757% L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. .. S. 169; B e c h c i c k i J. Wok6l problematyki etnogenesy
Bialej Chorwacji. S. 255-256.
758U. S. Senate Reports of the Imigration Comission. Dictionary Races or Peoples. Washington, 1911. P.
40,43, 105.
9. ... 403

,
, ,

. -
-.
, -
,
,
- .

-
,
. ,
,
, *.

, ,
- -
, -
, IV V .

,

".
,
- .

98 p i . ., . I. . , 1976. . 139;
. I. ... . 164.

.: . . ... . 294 .


, ,
.
,
, ,
.

-
, ,
, .
, ,
,
.

,
, ,
.
,

. (-) (-)

.

-, ,
, (-
) .

-
-
.
( , ...)
.
- ,
.

, , -
.


406 . ..

.
, .
,
-
.
, ,
.

(-) -
,
.
,
,
.
, :
,
, 759.

()

, ,
, ,

.
,
. ,

, -
.

(-)
. ,
, , ( )
, . . .
,
, -
,
.



,
,
.

759 e p . : 4 . ., 1996. . I. . 289.


407

-
, .

.
,
, ,
, , . , ,
, X .
, ,
,
,
30 .



. (= ) , -
, (= ) ,

, .

,

, .

.
.

, , -
, VI
VII ., ,
760. ,
. ,
, ,
, , ,
, .

,
.
, - ,
.
, ,
.
,
.

760G o l d s t e i n I. Hrvatski rani srednji vijek. Zagreb, 1995. S. 91. . : B u d a k N. Prva


stoljeda Hrvatske. Zagreb, 1994. S. 12.
408 . ..

, -
,
, , -
, - . -
, -
, -, -
.
. -
(0<; EavSap^fou)

.

- ., ,
- , ,
(
).
.


.
. , -
,
, ,
. ,
, ,
, ,
.

,
761.
, ,
:
, ,
,
.

, .


,
, . .
IV VI .

761 JI. . ., 2000. . 78; . . . -


. . 489-490; G 1 d s t e i n I. Hrvatski rani srednji vijek. Zagreb, 1995.
S. 81-83.
409

, ,
V .
, , 762,
, -
, ,
, , ,
.

, -
-
, -
,
, ,
. ,
- ,

, ,
.
.

-

.
, - , -
. -
, ,
- -
, .

, ,
- , , -
-
, , .

,

, - ,
.

,
-
-
, , -,
. ,
762 . . ( , ,
, IV-V .) // : (Alanica I).
, 1992.
410 . ..


- ,

.

, , , .

- , -, -
.
.
,
.

, , -
, -
, . -
,
. ,
.

- ,
.

(-) (-)
.

-
-
.

. ,
.

V . , ,
,
(, ). - (
)
,
.
, . .
, .
,
.

, -, -
,
, - ,
-, ,
411

, .

, .

, -
, IV
V .


.
, ,
- .

.
,
, ,
,

. . ; .
. .; .
ApxiBH . '.
. .
- . .
. MiHCK.
. .
. .
. .
: .-.
. . . .
. .
JyrocnaBHje. .
- . .
. .
. .
/ . .
1. .
1 icropifl . i, 1999. . I:
.
. .
. .
. .
. .
. .; .
. .; .
. .; .
. .
1 1- . .
JH4 . . .
/ . . . . . .; ., 1965.
. .
. .
. .
412 . ..


. .; .
. .,
. .
. .
1 i i . ; 1.
. .
1 . 1.
. .
. : , ,
/ . . . . . . ., 1989.
: 2- ., . ., . . . / . , .,
. . . ; . . . -. ., 1996.
. .
. .
. .
. .
. .
. .
. .
: . .
. . III. ., 1994-1995.
. .; .
(XI-XIV .). . 1-7. ., 1988-2004.
XI-XVII . . 1-26. ., 1975-2002.
. .
. .
i . 1.
. .
. .
1 . ?.
' . ; 1.
- .
. . .
1-28. ., 1974-2003.
Acta archaeologica
AAASH Acta Archaeologica Academiae Scientiarum Hungaricae. Budapest.
Acta archaeologica carpathica. Krak6w.
AAus Archaeologia Austriaca. Wien.
Archaeologia Baltica. L6dz.
Archaeologiai Ertesittt. Budapest.
Archivum Eurasiae Medii Aevi.
AF Awarenforschungen. Wien.
AfSPh
Archiv filr slavische Philologie. Berlin.
Acta Hungarica. .
Archdologie M6di6vale.
1 Archeologia Moldovei. .
Acta Musei Morawiae. Casopis Moravskego Muzea. Bmo.
Acta Orientalia Academiae Hungaricae. Budapest.
Acta poloniae Historica. Warszawa.
AR Archeologick6 rozhledy. Praha.
AUSAJ Acta universitatis Szegediensis de Attila J6zsef nominatae. Szeged.
413

BIN Die Byzantiner und ihre Nachbam. Die De administrando imperio gennante Lehrschrift des
Kaisers Konstantinos Porphyrogennetos filr seinen Sohn Romanos / Ubersetzt, eingeleitet und
erklSrt von K. Belke und P. Soustal. Wien, 1995.
BIS Balcanoslavica. Prilep; Beograd.
BS Byzantinoslavica. Praha.
BSL Bulletin de la Socidtd de Linguistique. Paris.
Byz Byzantion. Bruxelles.
BZ Byzantinische Zeitschrifl. MUnchen.
CChP Croatica Christiana Periodica. Zagreb
CJ Classical Journal. London.
Casopis Matice Moravskd. Bmo.

DAI C o n s t a n t i n e P o r p h y r o g e n i t u s . De administrando imperio. London, 1962.

Vol. II / Comm. by F. Dvomik, R. J. Jenkins, B. Lewis, Gy. Moravcsik, D. Obolensky, S.


Runciman.

Dd Diadora. Glasilo ArcheoloSkog muzeja u Zadru. Zadar.

ES Ethnologia Slavica. Bratislava.

Et Etnolog. Glasnik Slovenskega etnografskega muzeja. Ljubljana.

FMS FrOhmittelalteriche Studien. Jahrbuch des Instituts fllr FrOhmittelalterforschung der Uni-
versitat Mttnster. Berlin; New York.

FOCr Folia Onomastica Croatica. Zagreb.

FRB Fontes rerum Bohemicarum. Praha.

GS Germanoslavica. Bmo.

HS Historia Slovaca. Bratislava.

HZ Historijski zbomik. Zagreb.

IJSLP International Journal Slavic Linguistics and Poetics.

JA Journal Asiatique. Geneve.

JAOS Journal of the American Oriental Society.

JfGO Jahrbttcher fllr Geschichte Osteuropas. Wien.

KH Kwartalnik histoiyczny. Lw6w.

KHA K6lner Historische Abhandlungen. Kfiln.

LP Lingua Posnaniensis. PoznaA.

MAIUAW Mitteilungen des Archaologischen Instituts der Ungarischen Akademie der Wissen-
schaften. Budapest.

MGH. SS Monumenta Germaniae Historica. Scriptores. Hannoverae etc.

MIfOG Mitteilungen des Instituts fllr Osterreichische Geschichtsforschung. Wien.

MMFH Magnae Moraviae Fontes Historici. Brunae; Pragae.


414 . ..

MN Magyar Nyelv. Budapest.

MPH. NS Monumenta Poloniae Historica. Nova series. Krak6w; Warszawa.

MSROA Materialy i Sprawozdanie Rzeszowskiego OSrodka Archeologicznego. Rzecz6w.

NAWG Nachrichten der Akademie der Wissenschaften in Gettingen. GOttingen.

OA Opuscula archaeologica. Zagreb.

OChP Orientalia Christiana Periodica.

PmA Pamdty Archeologickd. Praha.

PDP Pomniki dziejowe Polski. Warszawa.

PH Przegl^d historyczny. Warszawa.

PS Pami?tnik Slowianski. Krak6w; Wrociaw.

PZ Przeglqd Zachodni. Poznan.

RAU Rozprawy Akademii umiej^tnosci.

REfKAW Real-EnciclopSdie fllr die klassische Altertumwissenschaft. Stuttgart.

RH Roczniki Historyczne. Poznan.

RJAZU Rad Jugoslovenske Akademije Znanosti i Umjetnosti. Zagreb

RKJ WTN Rozprawy Komisji j^zykowej Wroclawskiego towarzystwa naukowego. Wrociaw.

RLGAK Reallexikon der germanischen Altertumskunde. Berlin.

RP Rocznik Przemyski. PrzemySl.

RPTNO Rocznik Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyznie. London.

RS Rocznik slawistyczny. Wrociaw etc.

RWR Rocznik Wojew6dztwa Rzeszowskiego. Rzesz6w.

RZHP Radovi Zavoda za hrvatsku povijest. Zagreb.

SA Slavia Antiqua. Poznan.

SAA Studia Antiqua et Archeologica. Iasi.

SAGOE Studien zur alteren Geschichte Osteuropas. Graz.

SB Slavistische Beitr&ge. MUnchen.

SBWAW Sitzungsberichte der Wiener Akademie der Wissenschaften. Wien.

Sc. Saeculum. Jahrbuch fur Universalgeschichte. Miinchen.

SCP Sprawozdania z czynnoSci i posiedzen Polskiej Akademii Umiej?tno$ci. Krak6w.

SHP Starohrvatska prosvjeta. Split.


415

SHS Slovanskd historickd studia. Praha.


SK Seminarium Kondakovianum. .
Sl. Slavia. Praha.
SIA SIovenskA archeol6gia. Bratislava.
SN Slovensky ndrodopis. Ljubljana.
SO Slavia Occidentalis. PoznaA
SODF Stldostdeutsche Forschungen. Mtlnchen.
SP Stratum plus. etc.
SPN Sprawozdania z prae naukowych Polskiej Akademii Nauk. Warszawa.
SRH Scriptores rerum Hungaricarum tempore ducum regumque stirpis Arpadianae gestarum /
Ed. E. Szentp&ery. Budapestini, 1937 1938. Vol. III.
SROA Sprawozdanie Rzescowskiego OSrodka Archeologicznego. Rzesc6w.
SS Slavica Slovaca. Bratislava.
SSS Slownik stroiytnosci stawiariskich: Encyklopedyczny zaiys kultury slowian od zcas6w
najdawniejszych. Wroclaw etc.
SSt Slovenske studie. Bratislava.
STT Suomalaisen Tiedeakatemian Toimituksia. Helsinki.
UJb Ungarische Jahubflcher. Budapest; Wien.
VAMZ Vjesnik Arheoloskog muzeja u Zagrebu. Zagreb.
VPS Vznik a poC&tky Slovanu. Sbomik pro studium slovanskyh staroZitnosti. Praha.
WA Wiadomoci Archeologiczne.
WBKL Wiener Beitrage zur Kulturgeschichte und Linguistik. Wien.
WS Die Welt der Slaven. Halbjahresschrift flir Slavistik. Mtlnchen.
WSJ Wiener Slavistisches Jahrbuch. Wien.
z Zgodovinski Casopis. Glasilo Zveze zgodovinskih druStev Slovenije. Ljubljana.
ZfA Zeitschrift fllr ArchSologie. Berlin.
ZfOF Zeitschrift fiir Ortsnamenforschung. Milnchen; Berlin.
ZfSHG Zeitschrift f(lr Schleswig-Holsteinische Geschichte.
ZfSPh Zeitschrift fttr slavische Philologie. Heidelberg.
ZHZJ Zbomik Historijskog zavoda Jugoslovenskei Akademii znanosti i umjetnosti. Zagreb.
ZNZOJS Zbomik za narodni 2ivot i obiiaje Juinih Slavena. Zagreb.
SUMMAR
Y
The permanent contacts with the Iranian-speaking peoples, mostly Sarmathians, were
the important feature of the ethnogenesis and the early history of the Slavs in the region
near the East Carpathians during the period of their coexistence for several centuries.

The appearance of the ancient tribal union of the Croats with the name of proba- bly
Iranian origin had become one of the results of ethnical and cultural synthesis of the Slavs
and the Iranians. The Slavs of the Upper Dniester having become the part of the Croatian
tribal group inhabited the new territories in Central Europe and the Bal- kans during the
process of the Great Slavonic settlement.

De administrando imperio by Constantine the Porphyrogenitus is the first written test


containing the information on the origin and the history of Croats settling, Great and
White Croatias. Both the names, Great and White Croatia, correspond to the
traditional geographical nomination known to the contemporary Science. Decoding of the
symbols of the colour in the names of the peoples and the lands is based mostly on the
analogies in the Sino-Tibetan, Iranian, Turkic and Mongolian languages, while the closest
parallels for the names with the adjective great are found in the European toponymy.

And stili, the simultaneous use of several symbolical names to produce the ethni cal
and geographical names must be accepted as artificial one. The case of Constantine the
Porphyrogenitus Great and White Croatia (Great Croatia, called White...) is explained
by the intention to agree the contradiction between different, sometimes competitive,
versions of the histoiy of the Croats.

The name Great Croatia origins in the common Slavonic and European tradition
connecting the meanings great and old to indicate the territory the people had lived before
at, pre-motherland, sometimes having been already abandoned and kept only in memory.

Byzantine emperors information on the early Croatian histoiy corresponds to and


concems the meaning of Great Croatia as the territory of pre-motherland of the Croatian
people the following migrating resulted in new names, that of the land White Croatia,
and that of the people White Croats, took place from.

The ideas of Great and White Croatia differ not only as the historical and typo- logical
ones, they do not mean the same geographical place. This conclusion is based on the direct
indications of Constantine himself compared with the other sources. If one can surely put
White Croatia with its White Croats on the Upper Elbe and the Upper Vistula, the land of
Great Croatia, the historical pre-motherland for the Croats must be looked for to the East of
the Carpathians and may be in Transcarpathia
417

.The ancient Croats cannot be connected with tribes of the Ants group, repre-
sentatives of the Penkovo archaeological culture only. The region the Croats lived in
covers the Sclavenian area of the Prague-Corchak archaeological culture including the
Smaller Poland. This testifies the Croatian union having formed in the epoch preced- ing
the first reliable Slavonic archaeological cultures in the Chemyachovo time.

The earliest written evidence of the name connected directly with the ethnonym
Croats in the form of the anthroponym Croat is seen in the inscriptions dated back to
the 1-2 c. found in the ancient Greek city of Tanais in the mouth of the Don. The
anthroponym Croat, probably, belonged to the members of the Alanian-Sarmathian tribe
living in this region. Their leaders had certain position in the town community of Tanais.
The fact, that Croats belonged to the Sarmathian-speaking environment is shown by the
morphological similarity of the names: Sarmatae and Croats (slav. horvatU, Lat.
Chroates).

Stili there are no traces of the Croats living to the West of the Don river in the first
centuries A. D. This situation could have changed only in the process of the Great
Migration. The ethnonym Croates seems to be slavonized, as well as its first bearers, after
the tremendous ethnic processes had taken place during the Huns invasion.

In ali probability, the Croats appearance in Central Europe and in the Balkans was
connected with the Avars invasion. According to the archaeological and linguis- tic data
the Croats had been already slavonized that time. It means that the Slavs had taken the
name of Croats earlier. Since the greater part of the Alans who took part in the Huns
conquest broke off and moved to the West together with the Goths and other German
tribes in the beginning of the 5th c., the proposed contacts of the Alans and the Slavs of
South-Westem Europe and the Carpathian region particularly could have taken place in the
beginning of the Huns expansion only, therefore they could not be long.

The suggestion that the Slavs adoption of the Iranian name Croats (horvatU) re-
sulted not from the process of the multiethnical synthesis but from the intensive politi- cal
interaction having influenced strongly the Slavonic peoples in the turbulent epoch of the
Great Migration seems the most probable.

The important role played by the Alans in the Slavic wars with the Goths and the
overthrowing of their power resulted in the spreading of the name Croats among the
Dniester Slavs. Having become the allies of the Huns, the Alans-Tanaites appeared the
main force of their army acting against the Goths in the south of Eastem Europe.

The decisive battle of the river Erax (localized in the basin of the Dniester) where the
Goths were finally defeated by the joined Slavs and Alans acting as the part of the Huns
army and forced out off Eastem Europe was undoubtedly the tuming-point in the ancient
Slavic history.

It is naturally to propose the Slavic inhabitants of the Dniester-Carpathian region to


be strongly influenced just the same as the Slavs of the Ants group by the Alans and be
govemed by the chiefs of the Alans who apparently represented the Huns author- ity. Just
as the Ants the union of the Alans and the Slavs had formed on the ground of the
prolonged ethnic synthesis of the Slavs and the Iranians so did the Croatian group form on
the ground of the previous centuries-long interaction of the Slavs and the Sarmathians in
the Dniester region.

The Alanian Croats must have ruled the Dniester Slavic lands for some time. They
could have married some of the local Slavic chiefs to make their authority legal. The name
Croats gained among the Slavs the sacral importance since it was connected with the
victory over the Goths and their yoke shaken off.
The Upper Dniester region together with the nearby territories between the Dniester and the
Pruth are considered to be the primary territory the ancient Slavic tribal formation appeared at.
Afiterwards it gradually extended and covered both sides of the Carpathians. For example the Croats
inhabited the upper current of the Tyssa riverSummary
behind the Carpathians. 418

In the last quarter of the 4th middle of the 5th cc. the Croats probably reached the Upper
Vistula and settled in Smaller Poland (however, it could have happened later). Stili the region of the
Upper Vistula (unlike the territories to the East of the Carpathians) cannot be the initial territory of the
Croatian ethnogenesis the pre- motherland of the Croats, afterwards called Great Croatia. The
Slavonic population of Smaller Poland identified themselves as White, i. e. West Croats. Only that
very part of the Croatian ethnos that had appeared as a resuit of occupying new territories could bear
such a name.

The appearance of the tribal union of the ancient Slavs in the Carpathian region who took afterwards
the name of Croats, could be dated back to the last quarter of the 4th middle of the 5th cc
ZUSAMMENFASSUN
G
.Als wichtige Besonderheit des Ethnogenesis und Friihgeschichte von Slaven des
Ostvorkarpatenlandes treten die standige Kontakte mit iranosprachigen, vor allem
sarmatischen Bevolkerung, die unter Bedingungen des Zusammenlebens wahrend einigen
Jahrhunderten verliefen, auf.

Einer der Resultaten des slawisch-iraner ethnokulturellen Syntheses wurde die


Entstehung der alten Stammesvereinigung von Kroaten, deren Name wahrscheinlich die
iranische Ursprung hat. Die slawische Bevolkerung des oberen Dnjestr, die in
Stammesgruppierung von Kroaten hineinging, besiedelte eine Reihe der neuen Territorien
in Zentraleuropa und auf dem Balkan wahrend der GroBen slawischen Aussiedlung.

Der alteste schriftliche Denkmal, der die Angaben uber die Entstehung und
Aussiedlung von Kroaten, Uber GroB- und WeiBkroatien enthalt, ist das Traktat von
byzantischen Imperator Konstantin Pohyrogennetos De administrando imperio. Die
Namen Grofi- und Weifikroatien entsprechen den Traditionen der geographischen
Nominierung, die moderne Wissenschaft kennt. Entschlusselung der Farbensymbolik der
ethnogeographischen Bezeichnungen beruht sich im groBen MaBe auf Analogen in tibeto-
chinesischen, iranischen, ttirkischen und mongolischen Sprachen. Die Namen, die das
Predikat grofier(-e) haben, haben die Analogen in europaischen Toponymik.

Daneben muss die gleichzeitige Verwendung einigen symbolischen Bezeichnungen


bei der Erzeugung der ethnogeographischen Namen als kunstlich anerkennen. Der Fall,
der bei Konstantin Porphyrogennetos inbeziiglich des GroB- und WeiBkroatiens
(GroBkroatien, das WeiBes genannt wird...) vorkommt, wird erklart als Bestrebung die
wiedersprUchliche Angaben Uber Kroaten zusammenzufassen. Diese Angaben sind aus
verschiedenen Quellen die manchmal konkurierenden Versionen der historischen
Ereignissen darstellen, entnommen.

Der Namen GroBkroatien kommt zur gesamtslawischen und europaischen


Tradition vor. Diese Tradition verbindet Begriffe grofi und ait bei der Bezeichnung des
Territoriums des ehemaligen Aufenthaltortes des Volkes der Urheimat, manchmal schon
verlassenen und nur im historischen Gedachtnis gebliebenen.

Die Mitteilungen von Imperator des Byzanz uber Friihgeschichte der Kroaten
stimmen vollig uberein und bestatigen die Bedeutung von Choronim GroBkroatien als
Territorium von Urheimat des kroatischen Ethnos, wovon ihres weiteres Ansiedeln an
neuen Landem geschehen hat. Als Resultat war das Entstehen der neuen Namen des
Choronims WeiBkroatien und des Ethnonims WeiBkroaten.
ZUSAMMENFASSUN
G
Die Begriffe GroB- und WeiBkroatien unterscheiden sich nicht nur im historisch-
thypologischen Sinne, die Stimme nicht auch geographisch ein. Zur solche
Zusammenfassung 421

nSchluBfolgerung kommt man bei dem Vergleich der Angaben von Konstantin selbst und
der Angaben von anderen Quellen. Wenn man WeiBkroatien und WeiBkroaten mit
GewiBheit im Oberlauf der Elbe lokalisieren kann, so muB man Gebiet von
GroBkroatien, historische Urheimat von Kroaten, in Ostvorkarpatenland und vielleicht
auch in Transkarpatenland suchen.

Die Altkroaten darf man nicht nur mit Stammen von Antengruppe, fur die die
Merkmale von Penkower archeologischen Kultur eigen sind, verbinden. Das
Ansiedelngebiet von Kroaten umfaBte auch Areal von Sklawenen, die durch Prager-
Kortschaker Kultur vertreten sind, einschlieBlich auch Gebiete von Kleinpolen. Das
bedeutet, daB die Kroatenvereinigung sich in der Epoche gebildet hat, die vor der
Gestaltung ersten echt slawischen archeologischen Kulturen ging also in der Periode
von Tschemjachowsker Kultur.

Zum ersten Mal wurde Anthroponim Kroate schriftlich in Text von Inschrifiten, die
in der altgriechischen Polis Tanais in der Donmundung gefunden wurden und gehoren zu
2.-3. Jh., fixiert. Die Anthroponomtrager von Kroate waren hochstwarscheinlich die
Mitglieder des gleichnamigen alan-sarmater Stammes von diesem Gebiet. Die Anfiihrer
dieses Stammes hatten bedeutende Lage in der nichthellenischen Teii von Stadtgemeinde
in Tanais. Auf die Zugehorigkeit von Kroaten zu Sarmater ethnischen und Sprachgebiet
zeigt auch die morfologische Gleichheit von Ethnonimen Kroaten und Sarmaten.

Aber die Fakten des Aufenthaltes von Kroaten westlich von Don in den ersten
Jahrhunderten n. Chr. sind nicht festgestellt. Die Lage konnte sich in der Zeit der
Volkerwanderung andem. Wir denken, daB die Slawjanisierung von Ethnonim Kroaten,
vielleicht zusammen mit ihren urspriinglichen Trager, wahrend der sturmischen ethnischen
Prozesse nach der Hunneninvasion in Europa geschehen hat.

Wahrscheinlich ist das Erscheinen von Kroaten in Zentraleuropa und auf Balkan mit
den Ereignissen von Awareneinbruch verbunden. Aber nach archeologischen und
linguistischen Angaben war zu dieser Zeit der Prozess der Slawjanisierung schon
abgeschloBen. Das bedeutet, daB die Aneignung durch Slawen des Ethnonims Kroaten
fruher geschen soli. Die Mehrheit von Alanen, die in Hunneneroberungen teilgenommen
hat, hat schon am Anfang des 5. Jh. mit Hunnen gebrochen und mit Goten und anderen
germanischen Stammen ging nach Westen. Die voraussichtliche Kontakte Alanen mit
Slawen, die auf dem Territorium Siid-West-Europa und insbesondere in Vorkarpatenland
wohnten, konnten nur im Anfangsstadium der Hunnenexpansion geschehen. Sie konnten
demzufolge nicht dauerhaft sein.

Deswegen konnten wir hochstwahrscheinlich annehmen, daB Aneignung durch


Slawen des iranischen Ethnonims Kroaten durch intensive politische Zusammen-
wirkung wahrend der Volkerwanderung und nicht durch Evolutionsprozessen der
zwischenethnischen Synthese geschah.

Die wesentliche Voraussetzung fur die Verbreitung des Ethnonims Kroaten unter
Dnjestrslawen war die Sonderrolle von Alanenstammen in Kriegen von Slawen mit Goten
und in Sturz der Macht von Goten uber Slawen. Die Alanen-Tanaiten ais Verbiindeten von
Hunnen waren Hauptstosskraft der Hunnenarmee, die gegen Goten im Suden Osteuropas
kampfte.

Die entscheidende Schlacht auf dem FluB Erak, der in Beidnjestrland lokalisiert
wurde, wurde eindeutig Bruchereignis in der Geschichte Altslawen. In dieser Schlacht hat
slawisch-alanisches Heer in der Hunnenarmee den Goten die Endniederlage gebracht und
hat ihnen gezwungen, Osteuropa zu verlassen.
Unter diesen Umstanden ist nicht schwer anzunehmen, daB slawische Bevolkerung Beidnjestr-
Karpatenregion wie Slawen von Antengruppierung unter den starken politischen EinfluB von
AlanenanfUhrer
422
die warscheinlich auch Statthalter von Hunnen waren, standen. Die Anten

zwischenstammige Gruppierung auf Alanen und Slawen entstanden auf dem Grund
vorausgekommener langer slawisch- iranischer ethnischer Synthese, so auch die Kroatengruppierung
auf dem Grund frtiheren hundertjahrigen Zusammenwirken von Slawen und Sarmaten in
Vorkarpatenland entstand.

Die Vertreter von Alanensippe der Kroaten regierten warscheinlich irgendwelche Zeit auf den
slawischen Beidnjestrlandem. Fur die Ligitimisierung ihrer Macht konnten sie mit ortlichen
slawischen Adel verwandschaftliche Beziehungen knupfen. Die Name von Kroaten hatte fiir Slawen
besondere sakrale Bedeutung, weil den mit dem Sieg Uber Goten und mit der Befreiung von
gotischen Joch verbunden.

Das Gebiet von oberen Dnjestr und beiliegende Territorien von Prut-Dnjestr- ZwischenfluBland
kann man ais urspriingliches Territorium der Formierung der altslawischen Stammesbildung von
Kroaten bezeichnen. Femer hat sich ihres Areal allmahlich verbreitet und um faBte neue Territorien
bei der seits von Karpaten. Imbesondere wurden die Hinterkarpatenlander im Oberlauf von Tissa
angeeignet.

Im zweiten Viertel Mitte des 5. Jh. erreichten Kroaten wahrscheinlich Gebiete von OberwiBla.
Sie haben sich auf der Teii von Territorium von historischen Kleinpolen niedergelassen (iibrigens
konnte das auch spater geschehen). Aber Gebiet von OberwiBla (zum Unterschied von den Gebieten
Ostvorkarpatenland) kann man ais Urheimat von Kroaten, die spater ais GroBkroatien genannt
wurde, nicht betrachten. Die slawische Befolkerung von Kleinpolen auf der Dauer von Jahrhunderten
identifizierte sich mit weiBen, d. h. West-Kroaten. Solcher Name konnte nur solche Teii von
kroatischen Ethnos tragen, die im Zusammenhang mit der Aneignung der neuen Territorien wahrend
des ethnischen Ansiedelns entstand.

Die Entstehung der Stammesvereinigung der Altslawen von Beikarpatenland, die den Namen Kroaten
angenommen haben, kann man das letzte Viertel des 4. erste Halfte des 5. Jh. datieren
*

. . . 86,92, 94,102-103,108, 151 153,156 , 140


. (. Avenarius .) 26, 60, . 29
83,136
1 . 109 . (.
. . 10,23, 32-33, 35, 37 Barada .) 134 . . 5, 7, 12, 55, 66, 80-
, 158 84, 104, 106,

, 109, 130-131, 135, 142, 146, 150, 152, 164-


31 167,173 . 56 . . 49-50, 169
, 34 . .
. . 47, 57, 59 137,151 , 95
( ) 72,147 . 68 . 115 . . 82
. . 126 . 136 . . 141, 155 . . 58
. (. Bechcicki J.) 47
, 6, 47, . . 6, 22,25, 56, 150 . .
(1 . I.) 109, 143 . (.
48 Birnbaum .) 53,102 . . 107
. . 114
, 148
. (), 149-150,152
, 138, 140, 148, , 48
150, 152-153 , , 37 I
155 . . 41 . , 47, 71- 73,167, 169
. 39 . . 137 . . 156 35 . . 94 ,
, 161 29, 93 . . 156
. . 123,152 .. 87,114,148, 160
, 72,75
. . 54, 60, 130 . 155
. . 91 . . 119, 123
, 35 , , -
55, 72, 131, 141, 31
157,162 . (. Bruckner .) 13, 88
. . ( . .) 50, 81, 167 , . . 55,60, 114-115, 133, 136,143, 148,
97 -, 155
97 , . (. Budimir .) 85
141 -, , -
2
38 , 151
.. 74,173 ,
9

* .
424

(), 68 . . 3. (. Gaczynski J. Z.)


. 129 . 138 51,162
. (. J. .) 43
. . 125, 130-131, 152 ,
. . 81,107, 163-164 ,
158
140 ,
41-42 , 110
. . 40 . 58
. . 103, 150 , 48
. . 64 . . 63,126
. . (. Vernadski G.) 98, , 25
137, 150, 155-156,160, 162 . . 145 ,
, 148 , 123 (, ,
148-149, 152-154, 158- - ), 140, 142,
159,178 . . 40 . . 147-148, 149-151, 153, 155-156,158,178 ,
137 40,108 .
45, 56, 78, 86 . . 56,120 . .
. . ( I. .) 7, 80, 81, 106 168 147 . . 81
107,126,142-144,150,152 .. 152 . . 65
(. Wincentij Kadlubek) 6, 71-73, 169 . . 82
(-),
140, 148-149,178 . (. Grafenauer .) 58- 59
, 103,167
, 29 , H. . 130 . . 30
93 , . 97
93 . . 6, 12, 50, 55, 74, 76, 77,
79, 167,169-170 ,
123 X. 143, 149, 156 , . . ( . .) 147,157
11, 93 .. 41 , . . 104-105,124-125 . X. 139
93 . 141

. . 138 , 57,89
. . 97 I,
97 . . 41
, 70
. (. Dvornik F.) 13, 71, 98,
. . 29 137, 169

, 72 , 41-42 .
. 33 . (. Gydrffy Gy.) 74
. 83 . 67, 68

. . ( . .) 124
. . 158

125, 135
, 168 . 30
. . 168 , 37
. . 63 . . 108
161 , 113,115
, , -
. (. Hauptmann Lj.) 59, 28 , 48 ,
98,134 93 , ,
23,28-29, 57 ,
68 . . 82
425

. . 34 . . 121 , 161
. . 111
, 156
. (. iupanic N.) 160 . (. Klaic N.) 52,59
. . 102-103 . 167
. . 153 3. (. Klanica Z.) 56

. (. Zasterova .) 59 . . 130
. . 144 . . 160

, , 11,92
168
. . 113
,
76 . . 16, 23, 32,34,92-93 . . 63,66
. 8, 79

, 56 -, .. 10
31
. . 139, 142,177
. . 32, 51, 64,170 ,
137 ,
25 , . 73, 76
156
, 68 J. 60
, 59
, 40, 82,
115, 133, 144-145, 147-160 , . . 83, 104-106, 109-110, 112, 115-
11-12, 44, 52, 54, 57, 116,135,138,144,146-147,158-159, 164
59 . . (1 . .) 33, 65, 76, 167
1 . . 49 . . 107-108 . . 41
. . 126 . . 16,49
. 109
,
. 6, 10-11, 13-15, 17-21, 23-24, 28,
30, 36, 38, 43-47, 49, 51-54, 57-59, 62- 71, 73,
. . 157
76-79, 84, 89, 90, 92-93, 99, 155, 159-160, 163,
169, 171-172, 174-175,179 . .
. . 108 152

. . 12, 55, 64, 103, 120, 122, 124-


, 97
125, 128-129,131, 168
,
. . 141 ,
27
11, 92 .
, 27 . 167

. . 32 , 51

KpanieiH . . 32
. . 137
. . 110,158159
. . 111,114,160
. . 139
426

. 169 . (. eMoravcsik Gy.) 43,71


. . 167
. I. 104
. (. Moszynski .) 94
. . 109,138 . . 40,109,135-
, 39
136, 139 , 29
. . 122 , 11,92

. . 73,168
. . 139
. (. eNalepa J.) 20-21,54
. . 25-26
. 33
. (. Kunstmann .) 17,
20,21,42,53 . 88 . .
. . 60,136
8, 33, 75 . . 104, 111, 125, 158
. . 64
. . 30, 54, 55, 59, 122
. . 114 . . 114
. . 148, 156 . (. , 30
Lewicki .) 79 - . (.
Lehr-Spta- winski .) 59, 137 . . 150 . 74
, 114 .
. 6,22,35,39,55,68,71,103,122 . . 25 . . 37
. . 105,125 , 11,
92 . (. Lowmiartski .)
44, 47, 67,88,99, 119, 162-163 . (. , 24-25
Loma .) 21,77-78,86,99 , . . 138, 154 . (.
156 . . 25 . 169 Niederle L.) 12-14, 45, 49, 56, 60, 64, 82, 87, 114,
. . 82 , 119-120, 127, 129, 136, 177 ,
93 . . 5

, 77 95

. . 12,167 . . . . 16,22,100 . . 154


80,125-126, 130, 152 . . 63, 79,105 . . 114,146 . 44, 46
. . 109 . . 168 ,
24-25
. . ( . .) 104-105,
111,122,130,160 . . . 104-105, 112, 144
. . 107 . 47, 50,170 . 13,49,62,92,167,171
, 66,166 .
, 156 - 144 . . 50,167 . . 108
, . . 152 , 123 ,
168 114 I,
11, 44,46-47
-, III, 167
47 X. 30 . . 48
. . 5
. 55, 109, 111, 114, 116, 121 123,
148 . . 107 . 152
. 157
. 25 . 144 .
118,120-121 . . 79 . .
167 . . 123 . 39 I. 76
427

. . 114115,130 . . 109

. (. Paszkiewicz .) 73 . 30

(), 161 . . 75

C.J. 12, 50,73-75, 88, 164, 167, 173


. . 67
. 31
. . 82, 146
E. . 82
. (. Radici Fr.) 13
. . 25
. . 115
. . 12,121,157
. (. Repeta J.) 54
. . 150
, 85
. . 156
. . 121-123,125,127,135,143,146

. . 145 . . 32

I. . 107 . . 64

, - . . 114
117
. . 47
.,
40 . . 65 . .
31 . (. Rospond S.) 20-21,89
. . 97
, 110,114,
119,145
, 40
, 114 . . 138 .. 126
. . 104 . . 85 H.
. 41 . . 40, 118-121,128 . . 14, 50, 81, 109, 111, 130, 150, 164
. . 104 . . 109 . . . 5,14, 25-26,31, 60, 64,83,103, 120-
(. Pohl W.) 93 . . 37,156 121,148,156, 167
. . 33,145 ,
. (. Sakac S.) 97 ,
76 ,
75 . . 151 ,
55-56
58, 99 ,
. . 14, 67, 74, 81, 82, 157, 167 .
85 ,
147,151,156 ,
155-156 (,
145 ,
), 85,100-101
47
, 95,179
, 87, 94,
. . 26-27,168 . .
119, 121,160 . . 139 . . 33
110,117 (),
Padojuuh . 30 67,69,168 ,
65 . . 5, 13, 27,
428

35, 45, 50, 55-56, 60, 66, 74, 80, 82-84, 103-106, 54, 56 . . 5, 8, 16, 34, 86, 92, 94, 102-
109, 111, 119, 122- , 107,109,122,148,152,166 . .
151 , 11,93 -
126, 129,134, 136,140,142-143, 145, 148- 150, . (. Tdpkova- Zaimova V.)
152,159, 164-167,169,177 , 30,39
103 . .
6 . . 50 , . 32 . . 141 .. 32
100 , 75
. . ( . .) 104105,
, 110,137 .
(. Vasmer .) 17, 20, 28, 32, 78, 86-88,
107, 125
90,92-93,109,132,144,151,
. . (.
175
Skok .) 19-21 . . 119-
120, 122, 145, 147 148, 150, 155-156,159
. . 125126 ,
. . 136 . . 147,167
140 ,
. . 108
25, 37, 39, 77
,
. . ( . .) 50, 88, 107,

110,112, 163,167 . . 86
. . 32-33,37 . 68
77

, 108, 110, ) . 44, 53

114, 119
. (. Feher .) 71
. . 107

. . 58, 93, 167


. (. Sulimirski .) 138
139 . . 25,47-48, 55, 103,122

, - . . ( . .) 124-125
155 . . 16 .
. 130-131,164 , 57
, 41
,
, 113-117, 124-125, 127, 129 . . 10,64 . . 82, 105,
112,146 . 148
. (. Tejral J.) 159 .
. 40
. (. Heinzel R.) 87
(, , ?),
. . 83, 106, 109, 112,157, 164 85-86, 90-92, 99-100, 142, 176- 177
. . 129 . . 167
, - 162
. . ( . .) 12,14,49-50,
66,75,81,92,107,164,166-167,169,171 , 11,93,99
,
, 51
73 . . 55, 116,122-123, 158
. . 64 . . 14, 167 , 100
. . 18 . . 104
, 29 . . , 100
92-93, 102-103, 143, 148,152 . (.
Toth S.) 31 , 113 , 162, 169, 178
. . 12, 104, 167 . 12,
429

, 9 1 , 1 5 6 Barada M. 60, 98, 134, 136 Bartha A. 31

(), 92,103 BechcicMJ. 12,47,50-51,86,95-97,163,170,172

. . 112 BeloUevic J. 56

Xydaut . 88 Berneker E. 144

. . 154 Bialekowa D. 83

. . 109 . . 115, 143


Bierbrauer V. 143
.. 40
Birnbaum H. 53
, 95
.. 17 . . 116 Boor H. 72

. . 156
Bosworth J. 48

. . (. Safarik . J.) 49, 86,


88, 157-158 . . 2425, 50 Brachmann H. J. 84
. . 91 - . . 114, 160
E. . 32 Brady C. 156

. (. SiSic F.) 29 . Brozovic-Roncevic D. 92, 132 Briickner A. 13, 88-


. 108 , 95 89 Budak N. 7,44, 86, 176 Budimir M. 86 Bujak F.
. . 41 . . 31,69,70-71 72 Bury J. B. 38, 43

. . 71-72 , Carile A. 38 Chaloupecky V. 18, 52 Chmielewski W.


156 . . 124 140, 162 Chropovsky B. 164 Comfa M. 82
. . 106, 109-110, 112-115, 117,143, Czekanowski J. 137,161 durie N. M. 98
146,148,151-153, 156

. . 102-103 . (. Dqbrowski . 155 Dekan 1. . 71 Diaconu . 63


Erdelyi /.) 40
Ditten H. 12, 38,46, 54, 86, 94, 122,132
. . 34
Dvomik 166,169
, 39 Dvornik F. 12, 47, 50, 65, 98, 137
. . 31
Eckhardt . A. 148 Erdelyi I. 70
, 72 . 32

. (. Jagic .) 13-14,56-57 Feher H. 71


. . 35
Fine J. V. 47,
50, 86, 170
Adam Bremensis 158 Fodor I. 13,40
Fokt K. 13, 166
AUheim Fr. 141, 140, 148, 150, 153, 159
Fraenkel E.
Avenarius A. 31,60
145, 156
Francic V 87
Babes M. 114 Badie J. 16 Balzer O. 72
Fusek G. 83
430

Gabain A. 16,49,97 Heres T. 50, 86, 92, 95-97 Hermann . 1 4 5


Herrmann J. 78, 83 Hordk B. 122 Hovard-Jonston
Gaczynski J. Z 12, 48, 51, 77, 79, 86, 161-162 J. 6 Hruby V 12, 50,170 Hunger H. 6

Gqsiorowski A. 37, 39 IlukJ. 141 lonifa I. 146 Irmscher J. 78

Geitler L. 87, 89 Jagii V. 13, 57 Jamka J. 50, 170 Jamka R. 51


Jazdzewski K. 140, 162 Jirecek C. 38
Genzmer F. 150
Karbic D. 98 Katiiic R. 7-8, 53-54,93 Kazanski M.
148 Kidd D. 83 Kiparski V 102 Klaic N. 7,44, 52-
Gluhak A. 8, 86-87, 98, 132 53, 86 Klaic V. 29-30,59-60,87 Klanica Z. 83
Kniezsa I. 31 Knobloch /. 16,23 Kolendo J. 109
Goehrke C. 5 Korkkanen I. 148 Korosec J. 60, 83, 136 Korunic
P. 1 Kos Fr. 27
Goldstein I. 7, 13, 54, 56, 61, 86, 98, 136, 176-
Koscak V. 53, 86, 93,95-96, 98, 137 Kostrzewski J.
177 140, 162 Kotlarczyk J. 86, 98,137, 166 Kowalenko
W. 84 Kozak D. N. 110 Krause W. 150 Kristo Gy. 38
Grafenauer B. 7, 27, 44, 50, 58, 79, 87, 166, 170
Kronsteiner O. 50, 93, 170 Kucharski E. 161
Gregoire H. 43, 86, 93, 145 Gschwantler O. 150,
Kuczynski S. M. 63, 65, 161 Kunstmann H. 8, 17,
155 GuSic M. 95 Gyorffy Gy. 31,63,74
20-21, 42, 53, 87 Kunysz A. 51, 161-163
Kutyiowska I. 33
Habovstiakova K. 100
Hachmann R. 148
Labuda G. 7,12,18, 48, 52, 58, 64, 77, 87, 166, 168,
Harmatta J. 31, 141
170 Laszld Gy. 31 Latyschev B. 85 Leciejewicz L.
65, 81
Hauptmann Lj. 7, 12, 30, 43, 50, 58, 71, 82, 86, 98,
134, 151, 166, 170 Hausler A. 140 Lehr-Sptawinski T. 52, 59, 65, 79, 89, 137, 162,

Havlik L. 7, 29, 38, 52, 168, 170 Havlikova L. 1 170


Heinzel R. 87, 150 Hertsel W. 5
Lelewel S. 64 Lemerle P. 6 Lemprecht A. 5, 58
Lewicki T. 12, 51, 63, 79, 168,170 Loma A. 8, 16,21,
51, 77-78, 93-94, 99 Loncar M. 12 Ludat H. 15-17,
49, 77, 97 Lowmianski H. 6, 12, 45, 47-48, 51, 57,
6566, 68, 77, 87, 89, 99, 109, 118, 120-122, 145,
152, 162-163,166-170, 172

Macan T. 59 Macarthney . A. 7
431

2Maenchen-Helfen . J. 156 Ra6ki Fr. 13,71,166


Majewski . 110 Repeta J. 51, 54, 170
Makarski W. 8, 54, 87,167 Rosertfeld H. 157
Malamut E. 63 Rospond S. 20, 38, 89, 107
Malingoudis Ph. 38 Rudnicki M. 90
Mandic D. 50, 86,95, 170 Rus J. 50,170
Manojlowic G. 17 Manczak W. 5,16, 32, 34 Safafik P. J. 5,49

Marcinko M. 97-98 Sakac S. 17, 50, 86, 97


Maretii T. 82 Salkowsky P. 75
Margetic L. 52 Sanjek T. 59
Marguliis A. 57 Saur V. 16,97
Marquart J. 12,18, 50, 145,168 Saussure F. de. 97
Martindale J. R. 156 Schmidt L. 148, 150
Marusic B. 56 Schneider H. 150
Meillet A. 86 Schonfeld M. 120
Melich J. 70 Schramm G. 147
Miller K. 118 Seman J. 83
Modelski T. Z. 17, 77 Senga T. 38
Moravcsik Gy. 22,31,43,68,70 Sevdenko I. 6
Moszyhski K. 25,93-94, 132 Shevelov G. Y. 86
Mush R. 114 Simek E. 48
Muzic I. 53 Simunovic P. 16
Nagrodzka-Majchryk I. 155 Sisic F. 29-30,43, 57,95 Skok
P. 15,19, 87, 91
Nahtigal R. 58, 87, 89 Skowronek J. 51,170
Nalepa J. 6, 8, 13, 20, 48, 52, 55, 57-58, 77, Skrypek I. 65
170 Smiszko M. 110
Nemet Gy. 31 Solmsen F. 156
Niederle L. 12, 27, 47-49, 56, 77, 87, 119-120, Stih P. 53
131, 166 Struve K.-W. 5
Novak Gr. 29 Strzygowski J. 96
Nowatny . A. 16 Suic M. 53
Olrik A. 150 Sulimirski T. 138-139, 161
Svab M. 52
Pantelic S. 13,48, 87,98 Swoboda W. 31,94
Szelqgowski A. 50
Parczewski M. 7,63-65,70,74,81,165-166 Szymanski W. 167
Paszkiewicz H. 12, 72-73,167-169 Pavlisic D. 59 Tanty M. 51,170

Peisker J. 95 Tdpkova-Zaimova V. 22
Pekarskaja L. V. 83 Tejral J. 159,164
Persowski F. 65,163,167,169 Teodor D. Gh. 165
Perwolf B. 38,87,89 Thompson E. A. 141
Pleterski A. 5 Tkadicik V. 76
Podolak J. 129 Tomaschek W. 121
Pohl W. 60,93 Toth S. 31-32
Popovic J. 56, 86 Toynbee A. 6
Poppe A. 41 Trautmann R. 87
Porowska-Taborska H. 54,58, 89 Turek R. 7, 52, 84, 170
Potkanski K. 65 Tymieniecki K. 65, 152
Poulik J. 164 Tzyjarski E. 155
Prilsak 0. 16,63 Prlender I. 7 Udolph J. 5

Profantova N. 75 Uli6ny F. 76
432

Vaillant . 86 Werner R. 149 Westberg F. 18, 52 W<>dzki A. 37,


74 Whitaker I. 114
Van Wijk N. 58
Widajemcz J. 18, 52,64, 77, 170
Vdfta Z. 5, 50,170
Wincentij Kadlubek 72
Vdrady L. 141, 153, 157
Wisniewski J. 39
Vasmer M. 20, 38, 78, 86, 91, 152,162
Wojciechowski T. 50
Vernadski G. 50, 98, 137, 145, 151,161,170

Vidovic M. 98 Wolfram H. 44, 140,148, 150, 157, 159

Zargba A. 20 Zastirova B. 58-60,136 Zeuss K. 87,


Vilfan S. 27 145 Zgusta L. 86, 91

Vinski Z. 56, 60, 83, 86, 136 Vlahovic P. 50,170 tvpanicN. 16-17,19,49-50,77, 86,96,160,17
Wasilewski T. 51,64, 168, 170 Weber E. 121
Wenskus R. 148, 157 Werner J. 141
0 () 31, 52, 58, 60, 75, , 111 52

82 () 11,14, 27-28, 44-47, 52


() *27, 47 , 81

11-12, 14, 16, 18, 44, 52, 56, 58-60, 77, 83- , 70
84,96, 136,177 56 , 120
56,70,96 7-8, 28-30, 35-37,43,
28-29 174 16 47,49, 53, 55-62, 83-84, 104 95-96, 98-
96 151 - 100, 104, 114, 136-137,
91 - 136,
141, 149, 153 74, 133, 136-142, 150-151, 166, 169,171-172, 174, 176-177, 179
153-156, 158-162,164-166, 177-179 52, 55, 77-78, 122
156 - 140-142, 120,143 111-112
152-155, 160-162, , 74 , 28-30
139
177-178 , 27
118,120 87, 113-116, 118-119, 160
58
108 172 40
, 160 ,
100 , 32

55, 82-83, 93, 98, 109, 133, 134, 139- 140, 32, 34, 143, 145
144-145, 149-153, 155, 157-158, 161,
, 32
176
, 48
- 139 110, 136,138-139
, 32
/ (, ), 159
(), , 19
92,97 , 97 ,
97 , 92 , 81
38,96,145 36, 38
37 (-) 150 97 .
147 , 81,165 46, 50, 52, 72-73
- 170 .
77-78 , 125-126
97 16 () 36, 39, 63
139,142,151,177 , ,
24, 35, 39, 75 109, 151
39 7

*
.
434

4, 158 14, 77,149, 171 ,


25, 28, 30, 37, 43, 52,
() 101, 137, 162 54, 58-60, 66, 69, 75, 90, 131,

, 164 141,149,172,176 (.
) 41 ,
(), 167 29
, 158 , 19, 26, 46, 48-52, 55, 57, 77, 81,
108, 119-120,140-141,165-166, 171-172
147
45-46, 49, 51-52, 81, 84, 98,
137,163, 170, 175-176,179-180 -
, 92 5,109, 111-112 27,47-48, 51,
55, 65, 88 (, ),
, 126 46,52 , 34, 39,94, 108, 141
147 139 ,
105,121,123-124, 127 157 26, 130-131 -
64-65 114 144 158 ,
32,60,65, 112-113, 124,143-
, 39, 67 141
144, 146, 158-159 65
119
106,109,145 64-66
, 82
, 107 141
102,104 - 161
97 115,139-140,148 , - (-
19 66 147 ) 28, 69 , 139 64, 66,
140, 143 , 96 99, 166
37-38 37 ,
37 , 37 , 97
() 38,
, , 32, 50,
65
56, 75-76,106, 146,158
175 21 49-50,54,69 , 109 139-
127 67 140,151, 156 60, 121,141,144
74 46, 102,113,116,119 109, 114117,
(), , 119-120, 128, 140, 143-144, 147-148, 156, 174
24, 46-47, 50, 67, 70- 71,73- () 141, 147 - 80,
76,119,157 31 107,109,112, 115, 125 72,121,135
36, 39-40 31
, 63
() 11, 31, 38-39, 46-47, 62, 64- 65, 139
67-73, 76, 131, 157-158,168-170, 176
32,35 32, 35 - , 63
157
147
/ (. ) 102, 104,
, 164
109, 112-129,133, 147-149, 158
158 - 118-120,
, 51
122,124127,129 , 19,37
60 74 , , 125 - 135
19
29, 48, 104, , 115, 124, 133, 137-139, 140-
66,80,133 147 150,153-162, 164-165,177-179
435

115 - 57 66, 83, 114, 118-124, 131, 135, 138,141, 164, 168
133 37-38 3.6 145 140 63,122-
16, 55, 71-72, 96, 131, 133, 136-142, 126,143 104,159
144,149-165,177-178 170 83
141-142 32

139 16, 49, 93, 175 20


121, 138
113 18, 53-55, 72, 78, 85, 119-120, 128- 129,
48,115, 131, 136, 139-142, 153-154, 158, 171- 172,
160 174,177, 179 5, 8-9, 12,
48 16, 31, 34, 39- 40, 53, 56, 60, 79, 83, 102-103,
106-108, 129, 131, 136, 139, 144-145, 147, 149,
11, 14-15, 24, 28-29, 44-45, 51-54, 56- 151,
57, 59-61, 68, 71, 84, 99, 171, 175,180
29 18 153, 155,157-158,160, 165-166, 171, 178
139 47
( ), (.
) 82, 159 , (. 5, 7-9, 14, 16, 30-31, 34,
) 82 - 32 36, 43, 45, 47, 53, 59, 85, 96, 100, 109, 111,
, 111 , 168 119, 129, 136, 139-141, 166, 169-170, 173-
174, 177,179 - 5, 80,
, 5, 40, 63, 66, 80, 82, 84, 105-106, 102, 111, 119, 123, 133-134, 137, 140, 142-143,
110, 116, 139, 143-144, 152, 157-159 146, 173,
141 82,157
, 32, 49, 55, 57, 63, 66-67, 76, 79- 178
81,84-85,105-106,109,111, 114-115,118, 120-125, 45 , 37 ,
139, 140, 142, 146, 152, 160, 163- 164,169 126

63, 66-67, 106, 124, 130, 135, 158


145-146,163-164,169-170, 173
82, 123-126, 141,143 67, 106, , 45-
116, 135, 145, 153, 164 48, 83-84 ,
96 ,
- 135 29
- 134,179 69-70
- 146 159
- 55, 104,
106,134,142 - 14,53,62,73-76,163,176
115,125 - 123- 76 107
124, 127 , 27
141 , 50, 66, 81,
41 106, 116, 124, 130,142, 170 (.
) 77-78
, 62, 85, 91, 112, 135, 138-139, 141, , 66 , 110
, 12S ,
144,166, 172,177 30
136-137,140, 154 ,
27,70-71 , 29 , 63,66

() 63-66 - 92,107
47 () 29-30
, () , 19
28-30 30
10, 50, 58, 60, 64-66, 99,109 , , 53
25-28, 39-40, 53, 55, 57, 60, 65, 67, 69-70, 80, 82-
436

147 16,18,96

107
147
, 27
96-97,136,179
, 121
95,96-97
114
95
, 164
80, 152, 174
147
139-140, 142, 151,177
, 110-111
36
, 67
, 67
, 27, 56, 70 , 68, 70,141
27,156 140 .
, 92

95 , 164

94,139 136 () 39
, 112 , 112
-, 146 ,
97 , 111 70-71 (), 74
, 27 27, 52, 59
75
27 27
28,90 , 27 - , 139
109 -
5 55,69,74,87-88,176 73
58, 75, 91,129
73-74 , 5, 7, 32, 46-47, 49, , 96
51, 53, 56-
97
57, 60, 62, 67, 69, 71, 73-77, 87-88, 108, 110,
118-122, 129-130, 140, 163-164, 168- 66
173,179
114
, 96
49 87-88,
163 , 92
141,162 , 158
, 40, 139
110, 119 107
31
109, 174
31
94 (), 39
, 97 (), 74-75
, 24,41, 63-66, 91,112,147 60
105
, 158
437

47-48,51,64-65 20,70, 72-73, 83, 164,169

- 65 6, 36, 38, 67-69, 168

147
63

147
, 107

19 , 33

19 (), 74
, 48
57
147 , 125 , 32
, 162 , 48, 50, 170 ,
, 112
32,114 158 , 29
145
145

119-120,128
, 46, 51, 77-78,140-141,165
- 120
63,125

() 139 143-144

-, 81 , 168

, 63,66 , 125

(), 64 , 110,137

48, 64 , 74-75
() 92, 110,146
27, 64 34

70, 74 ( ) 34 34
47 150 ,
145 60 71-72 107
() 29 119
- 139 , 158 140-141, 143, 149, 156, 159

, 40, 53, 60, 115 39, 46, 58, 60, 67, 119, 131, 138- 139,
117, 140 39 94 147 157 27 , 141
66,147 , 19 98 72 72
72,97 , 75
(. ) 12, 49, 67,
107, 110, 125-126, 143, 146, 164
76
- 34
, 114 102, 113-117
97
16, 18
, 79,169
, 24, 26,47 64 97 72,
95 98
() 24, 26-27,48, 88
438

(. ) 31, 44, 62- 49


63, 65-67, 69, 71-74, 76, 168-169, 176 , 5, 7-8, 92, 161-162, 165, 169,172, 174, 176
67 66 7-8, 14,49, 56, 67, 74, 79, 87, 92, 96,
, 111 94 106-107, 113, 115, 123, 126-128, 130- 132, 138,
142, 149, 155, 161-162, 166, 172,
112,146,166 122
178-179
65,163,179 65
112 82 14, 49-50, 60, 73, 76,
145
110, 112-113, 115, 125, 135, 155, 161, 163-
53,66, 151, 159
111 63, 82, 111- 167, 170-171, 173-174, 176, 178-179
112, 135, 157 5, 47, 50, 98, 109, 137,
172, 176
55, 102, 106, 111-113, 115-116,
142-143,159,161, 165, 167 - 5
81, 84, 91, 106, 109, 49,62,67,79,129
94 147
115, 124, 126-127, 135, 142-143, 149, 155,
160, 165,170, 173-174, 178-179 - 111 , 11 4
122,125 81, 84, , 5,64,66,111
106-107, 113, 115-117, 126, 135, 142-143, 155, 158, 116 40 101
160, 165, 178-179 105,144
116 - 35-36, 40-41, 55, 60,
80, 82, 105, 134-135 62, 80, 82-86, 93, 100, 102, 110, 124-
177
126, 134-139, 141-142,149, 153, 159
5, 26-27, 55-56, 60, 67, 71, 81, 83- 85, - 93, 98
96,131, 146, 165 83-84, 122- - 66, 107, 115-
123,125,131 83 116,126 61,176 72
55, 67, 69-71, 74, 82-83, 72

110, 131,140 53, 57 , 32, 49-50, 54, 67, 110, 120, 124, 163,
165,168,170-171, 173 164
111-112,116 31, 72
32 88 - 63, 114, 126,

47, 167 179


143 39, 50, 54, 57, 73, 109, , 74
111,165, 170 ()
36-38, 65 6, 51-52, 65, 73, 138, , (. ) 94
162-163, 170-172, 176, 179 84
64, 66, 99
84 -
165 139 47, , 112
65 65-66 72
29
, 78, 82,144 147
164 167 , 140
60, 76,140 111,122,152
98,139 94 , 160
39,97,135,143 -
91 114 , 29
83 160
- 161,178 12,110, , 1 3 1 , 1 3 3 , 1 4 1
66,160,178 147
439

115, 123, 129, 138-140 , 19, 56,70-71


97 11 ,
131 59 , 79,163
65
, 146 , 51
102, 119, 128, 139
, 125 94 -
165
158
41, 91-92, 102, 104-105, 107-109, 110-
147
112, 116-120, 124-129, 131-133, 135,
, 164 138,141,174,177-178 119
138
126,135,138,155 - 92 , 74
140
63
77-78 118,120
, 155-156 - 94
, 82,166 10,35 66
63 , 82 13-14
164 46
175 10-12, 14, 19, 22-24, 26-28, 30, 46, 48,

, 37 58, 93-94,96,109,137-138,161
56-58
- 33 16,19,46-47 16
13,57 - 30
, 116 - 46 , 66
45, 138-139, 162 94
, 112
110,138
146
, 32,50,67,163-164, 170
, 76 143 , 125
63 33 168
143-145
156
40-41
24, 32-34, 37, 55, 72-73, 75, 158, 167-
40
168, 175 16,32-35
() 36-37 - 40-41
37 25
34 41,65 - 103,105, 135
33
37 40-41, 55, 92, 108, 126,131
34
34 - () 82-83,134, 145, 149, 176
33
16,32-35 40,66
16,32-35
- 35 108
34-35, 103 ,
168 5,7-9,11,19-20,23-26,28,35-36,44, 46, 48,
51, 53, 55-61, 63, 66,75,77-78, 80- 81, 83-84, 86-
114 89, 93, 95, 98, 102-109, 113, 118-120, 122-127,
129-131, 133-137, 141- 147, 149-150, 152, 155,
440

157-166, 168-169, 173-174,176-180 , 29, 70


27 6, 28, 30, 56-
58, 61 9, 58, 64, 66, 74, 105- 145
106, 129,155-156 8, 80, 89, 103,
125-127, 129, 131-132, 144-145, 149, 151-152, 60,120
178-179 27
43 9, 58, , 74
74 160-161, 163,178
60, 118, 173 , 112
9, 37 74
, 63
50, 54, 83, 100, 110, 164
140 - 76 , 77
96 27
, 158
() 51,172 139

, 81 147

41
, 85, 91, 94, 101,135, 176-177

145 85, 91,139

, 87
144-145
, 81
, 126 107
441

66 , 160 , 12, 15, 20, 22, 29, 44, 47, 49-50, 54,
36, 120 , 160 60,62,68, 70, 90,96,98, 100, 170
6-8, 10, 12-15, 17-24, 28-30,
, (. ) 160 ,
49, 56, 67, 74-75, 120, 124, 138, 35, 43-50, 52, 54-55, 57, 59, 62, 67, 77, 84,
86,96, 99, 155,163, 171-172, 174-176
141,163
75,179 6-8, 10-15, 17, 21-22, 24,
120
32 36, 43, 45-46, 49-52, 54-55, 59, 62, 67, 71,
73,75-79,99, 155,163,169-176,179
() 29 () 29 55
, 125 70,83-84,96,171,179
, 29 62
() 29 83
(. ) 11-12,46, 67-71, 76 24,29-30, 35,96
68,71 6-10,
11,44,46,63 12-15, 17-20, 23-24, 27, 29- 30, 43-45, 47-54, 56-
62, 66-71, 73, 75, 79- 81, 84-90, 91-100, 109, 118,
141 132-137, 139, 142,155, 161-163, 166-179
, - 177
16 56-58, 61, 95-96, 101,

171
, 82
() 6, 11-21, 23- 28,
26 31 31 , 30, 43-49, 51, 54-55, 59, 71, 84, 86, 96,
74 , 75
50, 54, 63, 105, 143-144, 147, 157, 159, 163,166, 172,175-176, 179-180
165,169 50, 126, 145,170 66-67,155,166, 169,179-180
110,125 64-66 6, 52, 57-59, 70-71, 90,
63 39 , 92 171-172,176 60, 80, 98, 134,
, 81 138, 163,

113-114 176,180 57
16, 54, 84 59
38 7476, 172,176
137 5-
109,174 6,163 163
48 101
53,60,115,140
13,48, 57, 84 -
1 1 , 1 5 , 3 8 , 44-46, 67, 69, 175 169,173, 179 , 168
, 91 , 92 48
36,38
24,26-28, 88
11-12, 38,44, 52, 59, 67, 69,141,175 , 146
38 88
(), 87
74-75 31, 39 ,
97 , 112
, 97 () 47
, 63 , 33,64
111 , 168 , 33 ,
81,146 105 47,65
107
, 110
,
442 164
66
44, 49, 52, 62, 76-79, 95, 97, 100,
147 , 32 158
121,169,176 24,47, 84,
, 70
99
37 91
18,46-48, 50, 52, 54, 57, 83, 89, 170
, 19, 46, 50, 55, 58, 77-78, 82-84, 98,
45 139,169-171 48, 84,137, 172, 175-
176,180 , 153, 159-160,178 , 160
54 , 123

- 67,170-171 37
, 82, 105,112, 116, 153, 158
- 48 119

110,126, 135, 138 , 162 7


2

. . .
. .
. . - . .

05679 24.08.2001

29.06.06. 70 100 Vi6. . .


. . . 17,23. .-. . 17,7. 314
- . 199004, .-, .., 6- , 11/21. . (812)328-
96-17; (812)328-44-22 E-mail: editor@unipress.ru www.unipress.ru

:
.-, .., 6- , . 11/21, . 21 : 328-77-63,325-31-76 E-
mail: post@unipress.ru

.
199061, .-, ., 41
.-
., , -

,
,
,
,
,
,

, , ,
, , .

,
:
199034, .-, 6- . ., . 11/21, . 21 : 328-77-
63,325-31-76 E-mail: post@unipress.ru
-

:

1 Vita Nova:
., 7/9
. 328-96-91; E-mail: vitanova@itl3850.spb.edu

2:
, ., 28 . 428-45-91

3:
-
. ., 1- , 26 . 328-80-40

5:
, ., 1 ( )
6 :
.., , . 5
( )

7:
. ., . , 6 ( )
8:
., 11
( )




.
,
100 -.
( :
50051). .
.

( ).
.

2 .
30%
.
.
E-mail: post@unipress.ru
www.unipress.ni20 T p e . H.
// . 1974. 6.
. 51; S i m u n o v i d . IstoCnojadranska toponimija. Split, 1986. S. 25; L o m a
. Serbisches und kroatisches Sprachgut bei Konstantin Porphyrogennetos //
. 1999-2000. .. 38. . 91-92. Anm. 22.
21
P r i t s a k O. Orientierung und Farbsymbolik // Sc. 1954. T. 5. S. 376-383;
N o w a t n y . A. Beitrftge zur Geschichte des Weltbildes // WBKL. 1969. Bd 17;
K n b 1 h I. Sprache und Religion. Bd I. Heidelberg, 1979. S. 18-22.
2 9
W e s t b e r g F. Ibrahim ibn Jakubs Reisebericht tlber die Slavenlande aus
dem Jahre 965. SPb., 1898. S. 99 f.; M a r q u a r t J. OsteuropSische und
Ostasiatische Streifzuge. S. 119f., 129-139; C h a l o u p e c k y V. Star6 slovensko.
Bratislawa, 1923. S.31; W i d a j e w i c z J. Panstwo WiSlan. Krak6w, 1947. S. 13-
30; L ab u d a G. Pierwsze patistwo slowianskie. Panstwo Samona. Poznan, 1949. S.
194 n.
49
. . //
: , ,
. ., 1984. . 34.
3
- 1987. . I. . 339.
2
* MGH. SS. 1841. . IV. . 130-131.
54
. . 186,187,188,189.
60
H . . . ., 1983. .
104,120,150.
7 0
W i S n i e w s k i J. Nazwa Wielkopolska // Dzieje Wielkopolski. . I.
Poznan, 1969; G ^ s i o r o w s k i A. Wielkopolska. S. 440.
71
. . II. C. 275.
78
. . 10, 16.
190.
84
p . 1)0 tytule wielkoksi^zecym na Rusi // PH. 1984. . 75. Zs. 3; 2)
Words that Serve the Authority: On the Title of Grand Prince in Kievan Rus //
APH. 1989. No 60.
8
. . 375. . 1.
46
J a m k a R. Wyniki badan wykopaliskowych w Rzeszowskiem w 1962 r. //
SROA. 1962. S. 5-6; K u n y s z A. l)Osadnictwo wczesnoiredniowieczne w dawnej
Ziemi Sanockiej ze szczeg61nym uwzgl$dnieniem Sanoka w gwietle 2r6det
archeologicznych // RWR. 1960/61. T. 3. S. 55104; 2) PrzemySl w starozytnoSci i
gredniowieczu. Rzesz6w, 1966. S. 27.
48
G z s k i J. Z. Zarys dziejow plemiennych Malopolski.
-
50
.: v a b M. DanaSnje stanje historiografije pojavi Hrvata na istoCnoj
obali Jadrana / f Etnogenesa Hrvata.
S 5
B i r n b a u m H. Auf der Suche nach den Ursprttngen der Slaven // Ars
philologica Slavica. Festschrift filr Heinrich Kunstmann. MUnchen, 1988.
70
N i e d e 1 e L. Slovansk6 staro2itnosti. D. II. Sv. 1. S. 138; h
. HajcrapHjy // . 1958.
>. I. . 53-59; v i 6 J. Quel dtait le peuple pannonien qui parlait mddos et
strava? // . 1961. KH>. 7. C. 198; JI. A. 1)
- ( -
) //
; 2)
( ) // .
1983. . 26, 1. . 29-31; 3 . , .
//
; . . : - .
. 228-229; . . Byzantinorossica:
. . I. ., 2004. . 28-29, 37-38.
75
e . . : - . .
489-490. . : G o l d s t e i n 1. Hrvatski rani srednji vijek. S. 81-83.
82
.: Z i s t 6 r o v 4 B. Hlavni problemy z poCatku dejin slovanskych
narodii // VPS. 1956. T. 1 S. 42; N a 1 e p a J. Slowiariszczyzna p61noczno-
zachodnia.
8 4
G r a f e n a u e r B. Zgodovinaslovenskoganaroda. Ljubljana, 1994.T. 1. S.
44.
88
a n j e k T. Krscanstvo na hrvatskom prostoru. Zagreb, 1991. S. 15; P a v 1
i i 6 D. Povijest Hrvatske. Zagreb, 1994. S. 15.
89
1 a i 6 N. 1)0 problemima stare domovine...; 2) Poganska Stara ili Vela
Hrvatska...
9
.: . . 390. . 13-15.
31
. . ... . 96.
84
U1 i n F. Podiel Rusov, Rusinov na doosidlovani Slovenska v stredoveku
// SS. 1993. T. 28. S. 21-29.
87
N i e d e r 1 e L. Slovanske staro2itnosti. Praha, 1906. D. II. Sv. 1. S. 275;
M o d e l s k i T. Z onomastyki i terminologji Sredniowecznej // KH. 1920. T. 34. S.
16; Z u p a n i d N. ZnaCenije barvnego atributa v imenu Crvena Hrvata // Et.
1937-1938. T. 10/11. S. 355 n.; W i d a j e w i c z J. Panstwo WiSlan. Krakow, 1947.
S. 15; L w m i a A s k i H. Pocz^tki Polski. . II. S. 166; G c z fi s k i J. Z. Zarys
dziejow plemiennych Malopolski // RP. 1968. T. 12. S. 57; JI. .
Bini ? // . 36. . . 1,
1998. . I. . 51.
8
L a b u d a G. Pierwsze panstwo slowianskie. Panstwo Samona. Poznan,
1949. S.212; L u d a t H. Ostsee und Mare Balticum // ZfSHG. 1952. Bd 76. S. 1 f; N
I e p a J. Lemkowie, Wolosi i Biali Chorwaci. Uwagi dotych^ce kwestii genezy
osadnictwa Ruskiego na Polskim Podkarpaciu // AAC. 1997-1998. T. 34. S. 164.
22
.: wa 1 en W. ChorwacjaBiala// SSS. 1961. . I.
2 3
L a t y s c h e v . Inscriptiones antiquae orae septentrionalis Ponti Euxini.
Petropoli, 1890. Vol. II. P. 237, No 430 (8), P. 261, No 445 (5, 20, 220 p); . C.
736-737, 1245, C. 764, 1277.
A, JI. 1) // . 1901. . 46. .
3;
46
. C. 135.
53
a e . . 1) -
. . II. .; ., 1962. . 437 .; 2) - //
: . ., 1979. . 333.
" . 1) -
// 11 penirifl : . . IV .
'; 1, 1994; 2) KapTi // . 2000. . 1. . 159.
58
.: L m a A. Serbisches und kroatisches Sprachgut bei Konstantin
Porphyrogennetos // . 1999-2000. KH,. 38. S. 121-122.
59
DAI. P. 116 f.; BIN. S. 161, Anm. 327.
75
P e i s k e r J. Koje su vjere bili stari Slaveni prije krStenja // SHP. 1928; P i
1 a r I. dualizmu u vjeri starih Slovjena i njegovu podrijetlu i znaCenju //
ZN^OJS. 1931. Knj. 28. Sv. 1.
80
H e r e s T. Dugo putovanje od Irana do Jadrana. S. 34-35; B e c h c i c k i J.
Wok6I problematyki etnogenesy... S. 251; 5 d a k V. Iranska teorija... S. 1 1 1 .
. : S t r z y g o w - s k i J. razvitku starohrvatske umjetnosti. Zagreb,
1927.
89
G I u h a k A. Hrvatski iranski korijeni i staroiransko podrijetlo Hrvata? //
Kolo. Zagreb, 1992. Sv. 1; K a r b i d D. [Rec. na knj.:] Stjepan Pantelid. Najstarija
povijest Hrvata. Mainz, 1993, str. 97 // HZ. 1994. G. 47. Sv. 1; G 1 d s t e i n I.
Hrvatski rani srednji vijek. S. 26.
97
.: Leksik prezimena Socialisticke Republike Hrvatske. Zagreb, 1976.
" . . // ,
, : IX
. , 1983 . . .,
1983. . 268.
21
. . IIIIV . -
// -
-. , 1989.
-
45
e p . : 4 . .,
1996. . I. . 187, 551; . III. . 604; . IV. . 262; . 1979. . 5. . 147-
148; ., 1981. . 8. . 149-151; . .
// . 1974. 6.
68
.: . . . ., 1981.
. . .
. . I-
VI. // . 1976. . 1 7 ; . . , . .
IIII . . . (
) // . 1976. . 16. .:
. . (Germ. 46.2) // . 1991. 2. . .
... . 147.
88
. . . . 79.
" . .
// . 1940. . 6. . 5; . . //
.
(Getica). ., 1960. . 193; L o w m i a n s k i H. Pocz^tki Polski. . I. S. 184,
197, 274.
29
H o r & k . Gallove v deskych zemich. Kriticky rozbor historickych zprav.
Bmo, 1923. S. 29 sqq.; L o w m i a A s k i H. Pocz^tki Polski. . I. S. 183.
3 2
.. -

. ., 1957. . 3437; L o w m i a n s k i H. Poczqtki Polski. . I. S. 183;
. . ... . 4243;
. . , . . -
IIII . . . (
) // . 1976. . 16. . 79-80; . .
. . 31; . .,
. . ... . 41-42; . ., . .,
. . // -
. . 13; D i 11 e n H. Zu Fragen des Siedlungsgebietes der
Slawen in der Antike (1,-
6. Jh.) nach den schriftlichen Quellen // Klio. Berlin, 1989. Bd71, Hft 1. S. 203-204;
E. . // (
). , 1990. . 6-7.
71
. . .
. ., 1974.
10
. .
. ., 1975. . 319;
- - . , 1990.
. 19-20.
21
L e h r-S p l a w i n s k i T. Zagadnienie Chorwat6w nadwiSlanskich // PS.
1951. T. 2. S. 111.
31
.: S u l i m i r s k i . 1) The Sarmatians. London, 1970; 2) Sarmaci.
Warszawa, 1979.
65
. . icropin (I . . e. IV . . .).
, 1991.
92
p i . Pyci. i
1. . II. , 2003. . 796.
102
H . . 1) . . 201-224; 2) . . 223-224.
. . . ., 1985. . 186, 225;
. .
2
* A l t h e i m F. Geschichte der Hunnen. Berlin, 1959. B d l . S . 7 6 f , 351;
Wo l f r a m H .
1) Geschichte der Goten. S. 314; 2) . C. 360.
77
. . 391.
91
. // SO. 1930. . 9; L e w i k i .
Panstwo WiSlan- Chorwat6w... S. 24-34; G r a f e n a u e r B . Prilog kritici
izvjeStaja Konstantina Porfirogeneta doseljenju Hrvata // HZ. 1952. G. 5. S. 34-
37; Historija naroda Jugoslavia. Zagreb, 1953. S. 91; L o w m i a r t s k i H.
Pocz^tki Polski. . II. S. 130-200; S k o w r o n e k J., T a n t ., W a s i I e w- s k
i T. Historia Slowian pohidniowych i zachodnich. Warszawa, 1977. S.
2 3 ; K r o n s t e i n e r O. Gab es unter den Alpenslawen eine kroatische ethnische
Gruppe? // WSJ. 1978. Bd24. S. 141; F i n e J. V. A. Jr. The Early Medieval
Balkans. A Critical Survey from the Sexth to the Late Twelfth Century. Ann Arbor,
1983. S. 56-57; R e p e t a J. Przegl^d badan nad etnogenezei Lemk6w // Wierchy.
1993. T. 57. S. 194-195. . : DAI. P. 116; . C. 370. . 14; C. 375.
. 1; BIN. S. 161. Anm. 326.

Оценить