You are on page 1of 47

Ca Dao V Cm

n bt cm chim

n bt cm y nh ngy gian kh

n bt cm do nh no ng i

n bt cm nh cng n cha m

n cm ba chn lng lng (*)


Ung nc cm chng d thng em

n cm cha bit tr u a
Cn di, cn con nt
n cm cha ma ti ngy

n cm cha ngng ming

n cm c canh nh tu hnh c bn

n cm c canh tu hnh c vi

n cm g gy, ct binh na ngy


Hnh s chm chp
n cm ht

n cm ht thin h

n cm hom ng ging hm

n cm khng rau
Nh nh nhau khng ngi g

n cm khng rau nh au khng thuc

n cm la thc n cc b gan

n cm lm c chng b i u

n cm mi ni chuyn c

n cm ngui nm nh ngoi (nh sau)

n cm nh lm chuyn thin h

n cm nh n kho c nh kia

n cm nh thi t v hng tng

n cm nh vc bi ng cho quan

n cm nh vc ng voi

n cm Pht t ru thy cha


1
n cm Pht lt t c nmgy
n cm nh bay thng tay m ng

n cm sao ng m mi
Nc mt lnh lng r ri ht cm
Mnh i ng ng c qun nm
i ta g ngha danh thm i
Cc nghin rng cn ng n lng tri
Sao mnh chng tng my li em than

n cm tm m rm

n cm Tu nh Ty ly v Nht

n cm trn ni ht

n cm vi cy th ngy o o
n cm tht b th lo ngay ngy (A great fortune is a great slavery)

n cm vi mm phi ngm v sau

n cm vi rau phi ngm sau ngm trc

n cm vi tht b th lo ngay ngy

n cp cm chim

n ht c phn cm ch

n mm lm cm

n mm phi nhm chn cm

n my chnh thc l ta
i cm rch o ha ra n my

n qu nh k trng cy
C bt cm y, nh n nh nng
ng i cch bn cch sng
Mun qua ging nc, nh ng li !

n r cm a r cm

n tri nh k trng cy
n cm nh Thn Nng cy rung

c mt ba cm ngi mt mi ba cm nh

c ma th ch cm hm
Mt ma th n cm thiu
n: l n (phng ng Tha Thin, Hu)
c ma th ch cm hm mt ma th lm cm thiu

a anh ra ti b h (ng H)
2
Em mua tri mt, em v tri thm
Anh v nui c thn bn
Trng khoai, trng sn, thay cm c ngy

u ngun tri tri bong boong


Cha thc m cn, chu cnh m ci
M ci kh lm con i !
i cm ai bit, l li ai phn ?

n ba dn cm ngi i chng bc
Bng k nh chc i

t than nng c cho vng


Ly tin mua ru cho chng ung ch
Gp khi c khch n chi
Mi cm, mi ru cho vui lng chng.

n rng c cung thm cay


n cm bt s ra tay chu ng

n rng ngoi tnh Hng Yn


C c con gi tri duyn l chng.
Trng cm ai kho v nn vng
Mt n con vt li sng i tm.
Rng ngy mai con mt lim dim
Chn i tht thu nh chim tha m

m qua ma bi gi bay
Gi rung cnh trc, gi lay cnh bng
Em vi anh cng tng khc lng
No em c bit ng chng l u
Mt thng, hai nh, ba su
Cm n chng c n tru ngm hi
Thng chng lm lm chng i
Bit u thanh vng m ngi th than
Mun than m chng gp chng
Ka nh bn ngn H Ty
cn c khi y
Thng chng bit tha no khuy hi chng.

i vua Thnh T, Thnh Tng


Cm ngui y ni tr ch bun n.

i vua Vnh T ln ngi


Cm ngui y ni m chng ai n

a i chng bc cho bng a chc ni cm

ng ch bn ri tanh hi,
C nh bn ri mi ri ba cm.

ng ham go trng thm tho


La tr cng vi la co (1) chc lng
(1) La tr v la co c ht go , c ngi lao ng a thch, v khi nu chn n nhiu v
ngon cm
3
a a u nhnh cy a
Chng gn khng ly em ly chng xa
Mt mai cha yu m gi
Bt cm ai , chn tr ai dng?

tng n bt cm y
tng nhn i by ngy khng n

tng n bt cm y,
tng nhn i c ngy chng n.

tng trn thm di su


Di chn a cn, trn u sng bay
Trng cho thng thng ngy ngy
o m du v mong y cm con

i cm hu nc

n b chng phi n b
Thi cm cm kht, mui c c chua

n ng u thch n qu
n qu li v nh n cm
Nhai cm nh th nhai rm
Cho nn c phi va cm va qu
ni n ng c v ri vn cn i lng nhng ngoi

ang khi la tt cm si
Ln i, con khc, chng i tm tem
By gi la chy ri
Ln no, con nn, tm tem th tm

nh nhau chia go cho nhau chia cm

i b th khip (s) Hi Vn
i thuyn th khip (s) sng thn Hang Gi
i vua Vnh T ln ngi
Cm ngui y ni m chng ai n

i ch em hay n qu
Chng yu chng bo v nh cm

nh cm hm, mui rang,


Ba n c thip c chng vn vui.
Con th n khc ngi ngi thm cha ?
Anh ra i trng nh c a,
Con th, v di ni cha ht li.

C quan tng c H Ninh (Cu 1)


Quan qun c ch bnh tm
Ca ng, ca Bc vn cm vng binh
Chm cha ci l hi tanh!
Phen ny qut sch snh sanh mi l
No ng thu ti ta
4
Vn rng thng trng, ha m thua c
Ni cng phi nhng bao gi
Thy kho thuc chy, ngn c ng theo
Quan qun s cht thy u
Thng Ty, bch qu nh liu tro ln
No ai cm o dc n?
No ai cm vng cho bn ba qun?
No ai cn ch kinh lun?
No ai ngh n thnh qun trn u?
Mt cn gi thm ma su
Nu nung gan st, di du lng son
Ch trung cn cht con con
Quyt em gi ci tn hn gc cy
Tri cao, bin rng, t dy
Ni Nng, sng Nh, chn ny lm ghi

Nh xa lit s bn ngi (Cu 2)


Php qun d hi my li thy chung
Rng: - Anh l k c cng
V n Nh nc cng khng bc g
C sao mu phn lm chi?
Nhng ai ng ng ni th tha ngay!
Nghe li nghin li cau my
Mng rng: - Php tc ni hay lm g
My nghn vn c my th nh khng?
Tao n mt thng mi ng
Cng l da tht ca trong ton k
Cm tha canh cn ra chi
Hy cn kho ni, k g lm n
Da Nam nhn, git Nam nhn
Mt nm lng thu ton k
My nghn vn c my th nh khng?
Tao n mt thng mi ng
Cng l da tht ca trong ton k
Cm tha canh cn ra chi
Hy cn kho ni, k g lm n
Da Nam nhn, git Nam nhn
Mt nm lng thu ton k (Cn Tip Cu

Nh xa lit s bn ngi (Cu


My nghn vn c my th nh khng?
Tao n mt thng mi ng
Cng l da tht ca trong ton k
Cm tha canh cn ra chi
Hy cn kho ni, k g lm n
Da Nam nhn, git Nam nhn
Gi to mt ting ng bo!
Hn thing theo trn gi o ln my
i thng thay! i thng thay!
K sao cho xit cht ly nhng ngi
Vn minh tht l i
n b git c n ngi hng cm
Thi thi tru bo c rm
Trm nghn ph mt mi gm l ri
Khen cho lit s bn ngi
5
Mt lng v nc mun i ting thm

i cm cn hn no rau

i cm lt mm km hem
No cm m o li tm n kia

i cm lt mm tm hem,
No cm mn mm li thm n t.

i cm rch o m gy
No cm m o cng ty v anh
Km m km mc m xanh
No cm m mc v anh no ty
i cm rch o m gy
C n c mc n by ra y

i lng n t ch l
cm nui m, m gi yu rng

i lng n t ch l,
cm nui m, m gi yu rng.

i lng n bt chu mn
cm nui m cho trn hiu trung

i lng n ht ch l,
cm nui m, m gi yu rng.

i lng n tri i non,


Nhn cm nui m cho trn ngha xa.

i no mt v mt chng
Mt niu cm tm, du lng n chi

i th thm tht thm xi


H no cm t th thi mi ng

om m bay ra trng c tra


Tua rua bng mt ct bt cm chm

ng l ng oi
n cm th t, n khoai th nhiu.

ng Thnh l m l cha
i cm rch o th ra ng Thnh

cha ci t x oi
Cm n th t, ng khoai th nhiu

n tri ma nng phi th (thi)


Ni th ba cn ni th (thi) cy su
Cng n (Ra cng) chng qun bao lu
Ngy nay nc bc, ngy sau cm vng
Ai i ch b rung hoang
6
Bao nhiu tc t tc vng by nhiu

y ngy mng tm thng ba


n cm vi c i hi Cha Ty.

Ai i bng bt cm y
Do thm mt ht ng cay mun phn

Ai ai cng tng bu hin (*)


Cn cm khng b, cn tin b hai

Ai v nh vi nh Ha
Nh cau H Bi, nh c an N
Nh da Qung Hn, Lu Kh
Nh cm ch Bn, tht d qun Lo

Anh n cm cng thy nghn


Ung nc cng thy nghn
Nghe li em bu hn, ra bi ng trng
Bin xanh bt ngt, nhn khng thy ngi
Mnh mng sng nc xa vi
Bit rng cn nh nhng li th xa
Trng ai nh c trng ma
Ngy m tng nh, nh a trng nm
Bu i! bu c nh khng?
Anh trng ngng bu, nh rng ngng ma.

Anh i hi anh
C cm n tm trn ng th vo?
Cm tm cn i di ao
Ng th cha b anh vo lm chi ?

Anh i n th i quan
Cm vua o lnh, c hn mc em

Anh i b l mt mnh
Pht ph cho o ging hnh tr Ba
Tr Ba i hc trng xa
Cm canh ai nu m gi ai coi

Anh nghing tai di gi, em k cng kh cho anh nghe


T thu anh au ban cua, li ng, ming trng cm hi
Cng em ng bng ngi
By gi anh bc tri no anh.

Anh v B ch, Ging Vung,


No cm, m chiu lung tung b em.
B ch, Ging Vung: Ni sn xut chiu v mnh trc, mnh tre ni ting, thuc huyn Ph M,
Bnh nh
Anh v B ch, Ging Vung,
No cm m chiu lung tung b em

Anh v lm r n cm vi c
Em v lm du n rau m vi rm ng

7
Anh v lm r di ng
n cm bt bt, tm rn kho tiu

Anh v tha vi ta em
M anh gi yu xin em v nu cm.

Anh xa em n cm vi c
Em xa anh chan nc mt thay canh

Bc ln ba bc li ngng
Tui em cn nh cha tng lm du
Lm du kh lm ai i
Vui chng dm ci bun chng dm than
(Lm du kh lm anh i
Bt cm i a cng nh ting anh.)

Bao gi cho n thng hai,


Bao gi cho n thng nm,
Thi ni cm np va nm va n.
Bao gi cho n thng mi,
Thi ni cm np va ci va n.
Bao gi ng rng thnh thi,
Nm tru thi so vui i Thun Nghiu.

Bao gi cho n thng Mi


Thi ni cm np va ci va n

Bao gi cho n thng Nm


Thi ni cm np va nm va n (chi)!

Bc sao bc chng va thi


cho nc chy hoa tri l lng
Tui sang chng thy ngi sang,
Hn ba bn hn lng cng xt xa.
on trng phi bc chn ra
Gi xun hiu ht sng sa lnh lng.
Chn n gi chic lnh lng,
i hng chu l, i hng cha chan.
Gp chng thip phi th than,
Di khe nc chy, trn ngn thng reo,
Cm n tht thu t nhiu

Bch u nh tn
Ti gi ri vn cha nn cm cho g
Bc K vui nht H Thnh (Cu
Bn ny c L trng ra B H
K xem ph x by gi
Phn hoa nht kinh Bc K
Vn minh n in sng le
Thng thng k ngh mi b chn hng
Ch cnh o ngn khn cng
Lm lng sut thng vn khng dng
Ba cm, ba cho nht nhng
Thi nh nheo nhc bc m ly nhau.
Tip theo
8
Bt cy cu mi hai tm vn
Lp ci qun chn mi hai tng
Cm si go nhy tng bng
Bn bun nui m cm chng i anh.

Bng em i do vn c
C non chm mm, c gi lm da (*)
Mn da ba ba da chua
Ch kia xch a li mua ba ng
Ba ng mc lm ch i
Xin thm tri n cho ri ba cm
C bn khc: Tri non b mm, tri gi lm da.
Bt n bt mc mnh
m ly phc hin vinh lu di
o cm c hn th thi
Ca i ri li tr i v khng
Sao bng tch phc ly cng
Nhn duyn thot khi ci vng trn ai

Bi thng nn m nn gy
Cm n chng ng gu y ba trng.

Bi thng nn m nn gy,
Cm n chng ng gn y ba trng.
Ng ln sao mc nh ging,
Thng em anh ngh my trng cng ch.

Ba n (cm) c c cng canh


Anh (Cng) cha mt d bng anh thy nng

Ba cm ba cho

Ba cm mc nc ra ru
Hu cm, hu ru, hu tru, hu tm
m m dt c i nm
Than thn phn gi, m lng lo gi
ng i, ng bung ti ra
Ko ngi trng thy, ngi ta ch ci
Tc n tru c hu ht cc nc ng Nam ; Xem: Tru Cau Trong Ca Dao
Ba b m giang chn ra
Mt ng ng gia m tra C. vo
ba ng u rau v ni cm
Ba gian nh khch
Chiu sch ging cao
Mi cc thy vo
Mun sao c th
Mm Ngh lng gin
Ru ngon cm trng
Cc thy d chng s vo
Hy dng chn li em cho ci nao
m qua em mi chim bao
C nm ng C bc vo nh em
Cau ti b, tru cay tm
ng trong a s em em knh mi
Nm thy tt s hn ngi
9
Khoa ny tt , nh li em y.

Bt m hi i ly bt cm
To work one's fingers to the bone
C cm ln tin

By gi tui bit phn tui


Ch l cm ngui phng khi i lng

Bit nhau chi cho thip thng, chng nh,


Hay chi hi xa thip ch, chng ng..:
iu chung tnh thm lm chng i!
V nh cm dn, cn ngi khoanh tay.
Khng n th cha nh, m ry,
n th nc mt nh y bt cm.

Bnh dn phn im
Qun cm bnh dn
B khi xon vy quai cng
Cm niu nc l cho chng i thi

Bun v mt ni thng Ging


Con chim ci c nm nghing th di
Bun v mt ni thng Hai
m ngn ngy di thua thit ngi ta
Bun v mt ni thng Ba
Ma du nng la ngi ta l
Bun v mt ni thng T
Con mt l cm chng mun n
Bun v mt ni thng Nm
Cha t mnh nm g gy ku
Bc sang thng Su li u
Hin tng thin nhin thi tit
Cm n o mc

Cm n ba vc ba lng
Ri u m gin ngi dng thm gy

Cm n ba ba th cho
Go mn st chn xch mo i i

Cm n ba bt khng ni
Go mn st chn i hai khng tha

Cm n cm p u gi

Cm n chng c l tin chn

Cm n chng ht th treo
Vic lm chng (khng) ht th ku lng ging (xm

Cm n mi ba mi niu
Ti g bt c cho ru bm L..

Cm n mi ba ba (mi) lng
10
Hi u m gin ngi dng thm phin

Cm n mi ba ba b
Ly chng La Thng ch lo eo ginh
Cm n mi ba mt vi
Bao gi gnh cho ri ng ng ?

Cm n mi ba mt lng
Bao gi gnh ng ng cho ri ?

Cm n mi ba ni nm (*)
n i n kht m cm ly hi
Cm n mi ba ni mi
n i n kht m nui ly chng
C bn khc: Khng chng n ba ni nm
Cm n mt bt sao no
K v ngi , sao cho nh lng

Cm n mt bt sao no ()
Rung cy mt v sao cho nh lng.
Su cy la, cn gieo bng
Chng m c th trng ng khoai

Cm n tin ly

Cm n vo d chng sm th tra
Nn i trn u, khng ma cng nng

Cm p u gi

Cm r c da

Cm u no bng ch, l u no bng g


L l la (Ting min Trung)
Cm u no ch thc u no g

Cm en vn tng

Cm ai ny n vic ai ny lm

Cm bng nc rt

Cm bng tn ming

Cm bc a ng

Cm ba bt o ba manh

Cm ba bt chiu ba manh
i chng xanh rt chng cht

Cm c r c c ni

Cm cc chm cm ri

11
Cm c ch chim

Cm c l nh c phc

Cm chng n go cn y

Cm chng lnh canh chng ngt


D cho chn n mi con cng la

Cm ch canh i

Cm cha o m ch thy
Gng cng m hc c ngy thnh danh

Cm cha o m ch thy ()
Ngh sao cho b nhng ngy c ao

Cm cha cm m tng
Con i lm mn kim lng cm ngi
Cm ngi kh lm, m i !
Ch nh cm m va ngi va n

Cm cho khng n chng mnh thy

Cm cho ln lo

Cm chin n vi c ve
Anh v nc bin m nghe cu h

Cm chn ti ci ngng non


Gi mt con g mi

Cm chn ti ci vng non


Gi mt con g mi nh

Cm chn ti, ci ngng non, gi mt con, g nhy

Cm chn vn ra

Cm c ba ch c chiu

Cm cn dnh k rng

Cm g c gi

Cm ghe b bn

Cm hu nc dn (Nc tip)

Cm hm n vi c kho
Chng xu v xu nhng lo m gy

Cm hm n vi rau da
Quan h lm khch em cha bng lng.

12
Cm hm c thiu

Cm hai bt, bt n bt ,
Nc hai bnh, bnh ung bnh mang.
Anh a em v chn Li Giang ()
Lui chn tr li, nc mt trn nh ma.
Li Giang : Sng Li Bnh nh.
Cm hng cho ch

Cm hng cho ch ai l th n

Cm ht nht chua

Cm k ming chng n

Cm k ngy cy k bui

Cm kh l cm tho
Cm nho l cm h tin

Cm khng n go cn

Cm lnh canh ngui

Cm l go o l tin

Cm lnh (Cm do) canh ngt

Cm lnh canh ngt

Cm m va ming
C l m cho va ming g

Cm ma treo chi cha cng chn

Cm nm n vi mui vng
Ly chng H Thit xin ng ch en
Mt nm ba ci lt lin
Ly g lm th gii phin chng i!

Cm nm cm vt

Cm nm mui vng

Cm nng o dy

Cm ny l ngc l chu
Khng bc ma tm bit u cm vng.
Cm ny l ngha vng
Chng em vn i my chng bng mm.

Cm ny na sng na kh
V m chng nm chng ch cm ny

Cm nem tri tay tranh tng


13
Cm ngui chan canh

Cm nh n ngon, con nh d khin


Ba b bn truyn kho chuyn nng du

Cm nh Cha ma ti ngy

Cm nh L..v

Cm nh ng voi cng toi roi b

Cm nh qu v

Cm nh vic ngi

Cm nh, cho ch, ln v nc sng


C bn khc: Cm nh, o v (hay c ch) ..
Cm niu nc l

Cm no o m

Cm no b ci

Cm no c i (*)

Cm no ru say

Cm ro cho d (cho nh)

Cm si bt la chng gin bt li

Cm si c la th kh
Vic lm hay hng l l th gian

Cm si cht nc b mnh
ng cho cm nho m ry n anh.

Cm si th y la vo
Chng gin th nh tay ao vi chng

Cm sung cho dn

Cm sung cho rn

Cm t l m rut

Cm t m rut

Cm t ngy hai

Cm t no xi v chng thit
Mun thn thit phi thit n ta
Nh giu yu k tht th
Nh qua yu k vo ra nnh thn
14
Cm thy cm c

Cm tha canh cn

Cm tha go thiu

Cm th chia hai rau th tho khon

Cm trng n vi ch chim
Chng p v p nhng nhn m no
Cm hm n vi c kho
Chng xu v xu, nhng lo m gy

Cm trng c bo

Cm trng c ti

Cm tri nc ging

Cm treo mo nhn i

Cm Vn Gip Tp Cu Rn

Cm vi c nh m vi con

Cm v cho hp

Cm vo d nh v vo mnh

Cm vo ming cn ri

Cm vua o cha

Cm vua n dn

Cm x ng cm Bng Hi

Cu lu qu c
Thng ba cu cht
Thi ni cm np
a cu ra ng
nh ba ting cng
Cu i l cu !

Cu lu qu c ()
Cu gi cu cht
Thi ni cm np
em ra ngoi ng
nh ba ting cng
Cu i l cu

Cn cm khng b

Cc cc lai rai
15
Tht g x hai
Thy lm ming mt
Cm m st st
Thy mn tm lng
Con mt trng trng
Thy v c a

C m c nc c hom
C soan c chp c cam c nhng
C tu d c hng
C bng c b lng rng c heo
C h bng mi c keo
C hanh c lit c cheo c x
Bng th tai tng c tra
C ng c i bc m c km
C tr c lc c chim
Thn bn c nga c chnh c cm
C lan c c c ngom
C da thu o cm than c
C chm nc chui c r
C ngn c sc c h c khoai
C mi thc lc c mi
C chy c gy c voi th
C da c nc c thu
C chun c x lia thia r hng
C heo c nnh lng tong
C linh c tiu c ong c phn
C knh c tranh bng kn
C mai c su c cn c chy (Cn tip)
Xem tip
C phi c h c chai
C tru c dic c mai c sng
Li tru c trch lc bng
C rua c mc c sn c tru
C ho c kh mi du
C chp cm bc b tru c ng
C song c d cng d
Thp n i bt v ch my th tm
Tm hm tm bc tm cng
Tm tt tm s tm rn tm te
Tip theo
C r Bu Nn kho vi nc tng Nam n
Go thng mi cm mi, nh trn khng bit no

Cch nhau c mt bc tng


Mun n cm np chm ng sang y

Ci o t thn ci qun nm l
Em hi anh rng ai v cho anh?
Mt ngy hai ba cm canh
Ly ai lo liu cho anh mt
Thy chung c by nhiu li
Anh v lo liu ly ngi lm n
Mi thng c na tun trng
Mong cho y cho bng lng y
16
Chng v gic gi khuyn my
Chn ln my u cha ty i t

Ci bng i ch Cu Cn
Thy ba ng bt ci trn nu cm
ng th xi xi m m
ng th h, ni cm khng cn (*)

Ci bng l ci bng bang


n cm bng sng, bc mui bng vung.
M gin m vt (y) xnng sng,
Bi ra ca (Con ra ng) bin ly chng li bun.
Kht nc th ung nc ngun,
Lc ng th bo li bun a v.

Ci bng l ci bng bnh


Thi cm nu nc mt mnh m thi
Rng ngy c khch n chi,
Cm n ru ung cho vui lng chng.
Rng ngy n ung va xong,
Tay nhc mm ng, tay tri chiu ho
Nhn ming i khch ng xa,
y l ca gi chng ta n ng.

Ci bng l ci bng bnh ()


Thi cm nu nc mt mnh m thi
Trong nh cho ch ngai sn
Mi vic thu xp t ln mi thi
Rng ngy c khch n chi,
Cm n ru ung cho vui lng chng.
Rng ngy n ung va xong,
Tay nhc mm ng, tay tri chiu ho
Nhn ming i khch ng xa,
y l ca gi chng ta n ng.

Ci c l ci c k
n cm nh d, ung nc nh c
m nm th ngy o o
Cha i n ch lo n qu
Hng bnh hng bn by ra
C t khoai s, n b cho k
n ri cp t ra v
Thy hng ch ch, li l chn vo
Ch ny b bn ra sao
Ba ng mt gp, th no ti mua!
Ni di rng mua cho chng
V n qung ng, ng nn ra n
n ri au qun au qun
Chy v cho kp, nm ln c ngy
em tin i bi ng thy
Bi ra qu ny: nhng ch cng nem
ng thy (Thy bi) ni di quen
No ai n ch n nem bao gi!

Ci ho l cn cu cm
17
Ci kin m kin c khoai
My ch tao kh, ly ai cho giu
Nh tao chn n mi tru
Li thm ao c, bc cu ra chn
Cu ny l cu i n
Mt trm con gi ra chn cu ny
C ra th ra chn tay
Ch ra lng my cht c ao anh
Nh anh c mt cy chanh
N cha ra nhnh n ra hoa
Nh anh c mt m gi
Thi cm khng chn, qut nh chng nn
n c kh i ngi trn
Mm son bt s em ln hu b

Ci qut mi tm ci nan
gia pht giy hai nan hai u
Qut ny anh che u,
m m i ng chung nhau qut ny
c g chung m chung thy,
em gi ci qut ny lm thn!
Ri ta chung gi chung chn,
Chung qun chung o chung khn i
Nm thi chung ci ging tu,
Dy thi chung c hp tru ng v
n cm chung c mt ni,
Gi u chung c du hi nc ho
Chi du chung c lc ng,
Soi gng chung c ngnh hoa git

Cha m sanh ra tui nn tm,


cng ngi chng dm than van.
Cm ngy ba ba nhn nhng,
Bit bao gi c lai hon cu ?

Cha m sanh thnh to ha


Nhai cm la c nhai c l cm
n cha n, ngha cha tr
Biu thng anh sao nh

Canh ngt ch ng cm trng ch hi

Cy mm c qum, Cy x c que
Tht lng cho cht m theo anh v
n cm vi c mi he
Ly chng Cm Ph un xe sut i
Ngi n b Cm Ph thng phi gip chng xe than m than
Cy rau m trch cy rau thm:
Trch chng qun t n cm chng cho
n cm ng ca chng cho
n cm tr go th vo m n

Chng nn cm cho g u
Tr v t (cuc) bi trng du nui tm
18
Ai i, Tri chng trao quyn
Ti th ng nh do min th qu

Chng nn cm cho g u ()
Tr v t bi trng du nui tm
Giang sn ph mc hng mm
Sm chp m ph mc Thin Li

Chng nn cm cho g u (
Thi v cuc bi trng du chn tm
Trng du cho bit trng du
Th du n qu th du nui tm
Mt nong tm l nm nong kn
Mt nong kn l chn nn t
Anh thng em nm i thng ch.

Chng th ln xung ging ci chm


Cht ngm ri i
Sng chi y chu ch m ci
Loan xa phng cch, bit ng ngi vi ai?
Chng tham ci bt ci nghin
Chng tham rung c ao lin g u!
Phi duyn, phi la cng nhau
Du m o vi, cm rau cng mng.

Chng tham ci bt ci nghin


Chng tham rung c ao lin g u!
Phi duyn, phi la cng nhau
Du m o vi, cm rau cng mng.

Cht cha n cm vi c
Cht m lim l u ng

Ch Liu Kim Hu con nh danh gi


i xung hang gp ngi tnh
Anh Tit Nhn Qu cu nhn cu o
Bn nhn i go nui thn
Anh thng em thm thit mi phn
Cho cm anh khng tng, tng ngi ngha nhn.

Chc bt cm m bt cho

Chng gn em khng ly
Li ly chng xa
Na mai cha yu m gi
Bt cm, a c,chn tr ai dng?

Chng gin th v bt li ()
Cm si nh la mt i khng kh
A soft answer turns away wrath
Chng gin th v lm lnh
Ming ci chm chm: tha anh gin g ?
Chng gin th v bt li
Cm si nh la mt i khng kh
A soft answer turns away wrath
19
Chng nh gi, v nh hom
vng chung d, cho cm chung lng

Cha cht sm n cm vi c
M cht sm lt l m nm

Con gi tri hng Hoa


n cm na ba ng nh na m.

D nh cm sn

Dn cm chng a m nhn
Mng su ngi ngha tht tnh qun n

Dn cm chng a ngi nhn,


Mng su ngi ngha, tht tnh qun n.

Chn nh cm np nt

Chng i nh cho lng Gh


Nh cm ph Ma, nh ch ng Vin

Chng i gin thip (ph thip) m chi


Thip nh cm ngui i () khi i lng
Chng vong thip c bng mng
Liu nh nm ht, vi gia rng chima(n
C bn khc: Xin ng ph thip lm chi
Chng i tri rng ng
Chng dy ra ng, thip dy nu cm

Chng vng m m la lp
Ra lt m ct dp da
Trai t m ly v gi
Nhai cm m s tha:"b nut i"!
Chng: ngh th mc; chng vng: chng bng g vng, nhe..
Chn cm i a nm ngang,
Thip thy mt chng i cng thnh no.

Chn cm bt nc

Chn cm manh o

Chiu chiu con qu lp nh


Con cu ch lt, con g a tranh (dng phn)
Cho bo nu cm nu canh
Cha vi i ch mua hnh v nm

Chiu chiu li nh chiu chiu (


Nh ni cm ngui, nh siu nc ch
Nh hi thng m, ln xe,
Nh bt nc ch, nh t ng non.

Chiu chiu my ph Sn Tr,


Lng ta thng bn nc mt v ln cm.

20
Chia cm s o

Chim a a u nhnh a a
Chng gn khng ly, ly chng xa
Mt mai cha yu m gi
Chn cm, i a, tch tr ai dng ?
C bn khc: Chn cm ai xi, b k tr ai dng; Xem S Tch Chim a a S Tch Chim a a

Chim su lt thm a
Em i cha h ng kha lit
Cho hai a mnh t bit ba bn thng nay
Cm n chng ng m o gi h bu.

Chim uyn chim n chim phng chim nhn


Bn con tng tam t ng (*)
u mai mai r, u liu liu tn
T ngy anh vi em xa cch i ng
Cm n chng ng bn vng bit chng ?
t tp li vi nhau
Ch gy h mt ngi nui (cu )
Ti gy, h mt cha ti chng l
Cha ti mang ting cha nh
Mn c thng kho l ng cay
M mt cha gi i cy
Pht b cuc gc na ngy cha tha
B ln th phi cuc ra
B b p li cho b con chi
Vic lm khp chn cng noiGic i ct c vai ti mn
i th li sui tro non
Ct c gnh c mn i vai
V nh gt co khoai
Xay thc gi go canh hai cha nm
G kia my gy chiu m
cha tao nm tao ngh cht nao
B chum cho ch b ao
Mn c thng l no chi
Cha n ri cha li ngi
Bt thng con dn ni dn niu
Ngy trc th cn yu yu
V sau chi mng ra iu tn cm
Trc kia cn cho m (Cn tip)
Xem tip cu
C m chng c thm
Nh hoa dm bt nn cm cho g?

C cm n cm c cho n cho

C cm c tin

C cm th vn ngi hu
C bc, c du th vn ngi khu

C c v cho cm

C c v cm
21
C kia m ht gho ai
Ci mm mo xch nh quai cho
Ti y anh nn li cho
Ngy mai cho n ht cm thiu

C kia nc l cm niu
Chng con chng c nm liu nui thn
- Chng con l ci n nn
Chng th vy nui thn bo mm !

C phc ly c v gi
Sch ca sch nh, li ngt cm canh
V phc ly phi tr ranh,
N n n ph tan tnh n i

C Th c Thi
C ang ng th, c ko vi ai ?
C t ko kt c cai
V chng thuyn chi ko kt di sng
Mm cm ko vi mm hng
Bt bt, mm ng ko kt mt ni
Mm tht ko vi mm xi
Tht bi xi do ko ni b gi
Ci da ko vi bnh a
Ci a tht g ko vi l chanh
Ni cm ko vi ni canh
Qu b trn cnh ko vi tm he
Bnh rn ko vi nc ch
C kia c k ko vi ai y ?
B ct ko vi ng thy
Con chim loan phng ko cy ng ng

C thc th rc ra go c go th no ra cm

Con a a u nhnh a a
Anh biu em ng ly chng xa
nh cha yu m gi
Bt cm ai , tch tr ai dng?

Con i ch ly v giu
Cm n ch hm, c canh (kho) bu ch tanh

Con c i nm trn ci ()
Chim a a u nhnh a a
Chng gn khng ly, bu ly chng xa
Mai sau cha yu m gi
Chn cm i a b k tr ai dng?
Xem S Tch Chim a a S Tch Chim a a
Con c i nm trong ci ()
Si ch xanh, si ch , b ln si ch vng
Chim en chim n, chim nhn chim nhn
Ba bn con tng tam t ng
u mai mai r, u liu liu tn
T ngy anh xa cch con bn vng
22
Cm n chng ng, nh Phng Hong b tn

Con chim so su
n cm nh cu
Ung nc nh c
nh v bt Ng
B c phi n
Bt Ng l bt lm bn Tu
Con gi mi v nh chng
Thi cm ni ng na sng na kh

Cn m n cm vi c
Cht m lim l u ng

Cn tin cn bc cn t
Ht cm ht go ht ng ti

Con ti bun ng bun ngh


Bun n cm np cho k tht g
Nh cn c mt qu c
Lm sao ming cm v cho con
Con ti khc ho khc hon
Khc i qu th mo trn u ma
Con thm phm on trn cha
Thm qu chui ng tin vua ca lng
Con thm go cm Lng Ngang
Con thm n qu da gang Lng Qui
Con thm c mt canh khoai
Con thm x mt, thm tai qu hng
Con thm ui c vy bng
Thm ru tm ro, thm lng b ao
Lng Ngang x Thy Dng, huyn Thi Thy, Thi Bnh; Ch Qui, X Thi H, Thi Thy;
Tm ro tm nhiu tht lm mm tm chua
Cng anh lm r lu
Ch n cm ht vi u c r
Bao gi anh ly c c
Cm ht phn ch, u r phn mo

Cng th thng ti th trng


ng khng mng, mt khng lo
n cha no, lo cha ti
n cm mi, ni chuyn c

Cng t ct rm, quy cm lun th

Dng cm va nc

Dng ch my coi cng xinh


Cm ngy ba ba cn rnh cm em

Em ti bun ng li bun ngh


Bun n cm np, cho k, tht g
Bun n bnh c, bnh a
Bun n khoai nng cng l ng rang!

23
Em l con gi nh giu ()
Cm cha, o m, chy ti i chi
Gia Lm, Ph Th chng i
nh D l chn n chi ra vo
Lc o cho ti Xun o
Trong ba ga y em vo c ba.

Em nay i cy ng su
Di chn a cn, trn u nng chang
Chng i! c thu chng chng
Mt bt cm vng bit my cng lnh

Em phn rng phi,


Anh bo rng tri,
Thit kh than th,
Cng kh phn trn.
Tc khng v m ri,
Rut khng dn m au.
Chu ry, em xa anh
Trm hoa cng ho, mi nhnh cng kh,
Bit ai tm s by gi,
Cm n khng ng, ch nc h dng thn.
Dang tay anh dt Chu Trn.
Ai xa c bit, ai gn c hay.

Gp cm Ba Thc thm ngon


Chan nc mm Hn n chng mun thi

Gp nhau y gi mui m cm
Thng nhau v bi qu hng mt nh

G cm lai cy cng G hunh n cy thm


Rc n ch rm, Nh c cm ght c ri

G lc by g ku lc ting
Phng la loan phng li bing bay
Xa em t my ba ry
Cm n khng ng, o gi h bu

Gi l thi bi ri nh cm ngui

Gi mt con ci ngng non cm chn ti

Gi cm bu nc

Gi danh gi gi
Mo lnh chng m
lnh chng hng cm

Gi o ti cm

Giu n cm ba ba

Giu n cm mt ngy ba ba
Kh la ba ln
24
Giu lo bc kh lo cm

Giu nh anh sng cm chiu c,


Ngho nh em sng r rau m, chiu tr cua ng.

Giu nh ngi ta n cm vi c
Kh nh em n rau m rm ng.
D cho ch i my ng
i no cng chu mn nng cng cam.

Giu th tht c b bng


Ngho th cm mm li cng thm lu

Giu th tht c cm canh


Kh th rau mui cng anh ti i ly chng
Hi anh xu s, chng c ti i
C khn thing v hng a xi nhang n
Anh ht kip, xin ch ghen
cho ngi khc cm quyn th nhi
Ming em khc, tay bng ci thn v
Tay em gt nc mt tay th thp nhang
Bi v u gy ni xt xa mun vn
Em cm lng chng c nn sang ngang t ry

Gip a khng ai gip cm

Gip li khng ai gip ca


Gip a khng ai gip cm

G Bi c nc mm cm
Ai i cng nh c tm G Bi

Gp go thi cm

Hc chc bt cm m chng kp

Hc tr i hc v
Cm canh cha nu li tr mi ra

Hc tr i m cm ngui
L trt v da, t ci i, la tri

Hi nh ti vi cu vi m ()
M cho n cm ngui
Ung nc lnh, ng nh ngoi
m khuya au bng ti ln ti v
M nghe sc st, m hi: a m ?
Tha rng, au bng con v kim gng
Dang tay m rt mi dy lng
c thi con gii c, ch kim gng lm chi ?
thng thng k thp c b ming, a tru gho b trn, nh cu ht ca thn phn i mn sau
y:
Hay chi chc gi c chng
Cm chan nc l mn nng vo u
25
C bn khc: Lm trai gho gi c chng
Ht cm cn dnh k rng

Hi anh o trng qun l ()


c g sum hp mt nh anh i!
c g cm chung mt ni
Canh chung mt bt cng ngi mt mm.
c g chung chiu chung chn
Chung a ta cm, chung o chung d
Chung lu li con ra
D trai d gi u l con chung.
Sng th ta gi nh ng
Ti v ta n con chung ta v.

Hai nch nhng lng xm xm,


Chng yu chng bo mi t hng tri cho.
m ng th ngy o o,
Chng yu chng bo li cm canh.
n vng bng to ty thng,
Chng yu chng bo ci ginh ng cm.
Xem: Anh Chng D Tnh
H Bu vi qua g ngha chung tnh
Du n cm qun... ()
H ... Du n cm qun, ng nh cng cam

H Bun thay s kip con ngi


Cm n khng ... ()
H ... Ch cm n khng n ci m nhom

H Cho anh gt la cho nng em cm


H ... Ung cng anh se nh un cn
Un xong con c... ()
H ... Un xong con c n ln ra khi

H Tri ma cho la chn vng


Cho anh gt la... ()
H ... Cho anh gt la cho nng em cm

H ... (ch) Bu vi qua g ngha chung tnh


Du n cm qun... ()
H ... (ch) Du n cm qun, ng nh cng cam

H ... (ch) Bun thay s kip con ngi


Cm n khng ... ()
H ... (ch) Ch cm n khng n ci m nhom

H ... (ch) Tri ma cho la chn vng


Cho anh gt la... ()
H ... (ch) Cho anh gt la cho nng em cm

Hoa thm xung t cng thm


Em gin, rch o, i cm cng gin.

Hi cm tanh c

26
Hm nay c m gi gn
Trong bng bn thn, chng mun nu cm

Khng n th m th gy
n th nc mt chan y chn cm

K t ngy anh au bnh ban cua li


Trng ming ng cm hi
Em n y ng bng ngi
Sao gi anh bc
Duyn n i di khng vui

Ko ca la x
ng th no kho
V n cm tra
ng th no thua
V nh b m
Ko ca la x

Ko ca la x ()
Th kho n cm vua
Th thua cm lng
Th no do dang
V nh b ti'

Khn xanh khn m m hi


Ti xanh ti m ly i ming tru
Lc xanh th lc chi u
Gng sng lu lu sng c mi n
No khi i ngc v xui
Cm ng cm ngi than th cng nha
n tru li nh ti cau
Gng soi phn nh cng nhau tng.
Anh ng e ngi ngp ngng
thit th ng thm th th
Ca chng n mt tr i
n hai tr bn mnh ti chng chy
Ra i em hi ng thy
Ci s ln chng tht kh lm thay
Ai em dy buc th ny
Kh th ba thng chy th mt nm.
Tc n tru c hu ht cc nc ng Nam ; Xem: Tru Cau Trong Ca Dao
Kh ngho mt v mt chng
Mt ming cm tm m lng thnh th

Khng ht cm trong bng

King xa bn th king khng xanh


Anh su ngi ngha cm canh b liu

Lng cm bt nc

Ly tri ma xung
Ly nc ti ung
Ly rung ti cy
27
Ly y bt cm
Ly rm un bp
Cho ti i cy

Ly chng lm l khi lo
Cm ngui y r, da kho y ni

Ly chng th mc sng sao


Mt ca rm bp, v (Phoi) bo nu cm
V (Phoi) bo cn n hn rm
Mt ca rm bp cn thm hi trm

L mi em mi tm (th tm) gnh lng


Chng yu chng bo t hng tri cho
m nm th ngy o o
Chng yu chng bo ngy cho vui nha
i ch th hay n qu
Chng yu chng bo v nh cm
Trn u nhng rc cng rm
Chng yu chng bo hoa thm trn u
Xem gii Thch ti: Anh Chng D Tnh
Lt ngun tri tri ln bon
Cha thc m cn chu ch m ci.
M ci ti lm ai i,
i cm khng ai bit, l li khng ai phn.

Lm trai nh chng mi ng nn trai


n cm vi v cn ni vt niu.

Lm ng (Cy ng) ang bui ban tra


M hi thnh tht nh ma rung cy
Ai i, bng bt cm y
Do thm mt ht, ng cay mun phn

Lm du kh lm em i
Cho n cm sng chng thi cng va

Lm mi khng cm

Lm rung n cm nm
Chn tm n cm ng

Lm rung cm nm chn tm cm ng

Lm trai cho ng nn trai


n cm vi v li i (ni) vt niu
Con v n cng bit iu
Tht lng con cn cy niu vi chng (*)
C bn khc: Xn tay p ti, cy niu cng chng
Lm trai cho ng nn trai ()
n cm vi v li ni vt niu
Con v n cng bit iu

Lm trai cho ng nn trai (


Vt a cho di n vng cm con
28
Lo nho nh cho vi cm

Lao xao g gy rng ngy


Vai vc ci cy, tay dt con tru.
Bc chn xung cnh ng su
Mt nhm mt m ui tru i cy
Ai i! bng bt cm y
Nh cng hm sm cy cy cho chng?

Liu cm gp mm

Liu cm gp mm liu con g chng

Liu cm m gp mm ra
Liu ca liu nh em ly chng
Na mai qu la l th
Cao th chng ti thp th chng thng.

Mng vui cm tm rm
Tuy rng c k m thm sch lng
Hn ai cm tm lu hng
Vo lun ra ci trong vng li danh

Mng chua nu c ngnh ngun


Cm ngon canh ngt cn bun ni ch

My i cm ngui ln hi
Ci thn lm b thnh thi bao gi.

Mun n i xung mun ung i ln


Qun Ngng G Chim Cu Chm p
Vng Nm nhiu c, Vng Bc nhiu tm
Ch chiu bn cm, ch mai bn go

Mun n bnh t nhn m,


Ly chng Ha i ( p m en chn.
Mun n bnh t nhn tm
Ly chng Ha i n cm gh m.
Ha i : Thuc huyn Ph Ct, Bnh nh.
Mt tri h rng ng
Chng i! tr dy ra ng ko tr
Chng i! tr dy ra ng ko tr
Cm n bao qun mui da
Vic lm bao qun nng ma di d
Ngy m ta phi lo u
Chm sao cho c hoa mu tt t

Mt tri ln xung b ao
C con c m bay vo bay ra
C con i hc ng xa
Thn th ch n la c ch kia
Ti ri (i u) m chng chu v
Cm canh m i cn g l ngon

29
M em tham bc tham vng
p em vo chn cm rang go n
Ra ng em chng c ti
Ngh n thn phn, nc mt ri hng hng.

M em tham ln bo mi (ngi)
anh chnh mng nh ni cm ra
Vt tay m (nm) ngh trc sau
Tht ln chng chn, canh rau mt lng.

M ci cha n cm vi c

M ci ti lm b tri
i cm ai , l li ai bnh.

Mt ng mua mt mi chanh
Cm no nc on dnh ra tay

Mt ba cm cha bng ba ba cm r

Mt bt cm rang
Bng sng cm thi

Mt bt cm rang bng mt sng cm thi

Mt lt tt, mt bt cm

Mt ngy hai ba cm n
Ly g m phn rng en hi chng!
Mt ngy ba bn tro cn
Cn g l p l gin hi anh?
Mt ngy ba do qua o,
V u v xch lng eo hoi chng?

Mt nuc lt l mt bt cm

Mt thng hai nh ba su
Cm n chng c, n tru cm hi
Thng chng lm lm chng i
Tm ni (Bit u) thanh vng m ngi th than!
Tc n tru c hu ht cc nc ng Nam ; Xem: Tru Cau Trong Ca Dao
Mt thng, hai nh, ba su,
Cm n chng ng, n tru ngm hi.
Thng chng lm lm chng i ?
Bit ni u thanh vng m ngi th than

Mm cm mm cho mc o x tay

My n cm hay n khoai
Mt bi th y ngm hai ba ln

May my my may
Cm vu chn ti thy ngay b v

Mo lnh chng m
30
lnh chng hng cm

Mo lnh khng m
Gi lnh khng chung ch hng cm.
C bn khc: lnh khng hng cm.
Ming cm manh o

Ming tru gii ph cn su


n cm chng ng, n tru gii khuy
Tc n tru c hu ht cc nc ng Nam ; Xem: Tru Cau Trong Ca Dao
Mnh gy l thy cm

Mnh xanh tay bt ch


Cm lng vi mui sng th l may
Ngi i khc th ph du
Sm cn ti mt cng phu l lng

Mun n cm ngon bt con nh i mt

Mun n cm ngon ly ngi i mt Mun n canh n

Mun n cm tm canh cn
Th v Trnh Tit chn tm vi anh.

Mun n cm trng c chim


Th l tht b i rn vi anh.

Mun n cm trng c kho


Trn cha, trn m xung cng (thm) anh

Mun n cm trng c m
Mun i nn tt th v lng Chung.

Mun n cm trng c ngn


Th v lng Bi cm cn bun ng.

Mun n cm trng c r
Th ln lng Qunh quy b cho anh.

Mun n cm trng c thn


Th v a Bt i rn vi anh
Mt ngy ba ba cm canh
Ti v qut mt cho anh ngi rn

Mun n cm trng c thu


Ly chng xm B lm du Gm M.

Mun n cm trng c tri


Th v Mn X dt si vi anh.

Mun n cm trng c tri ()


Th v lng Bi nh ni vi anh.

Mun n cm trng canh cn


Th v ng Lng an gin vi anh
31
Mun n cm trng nc trong
Em ln ph Ct i ng cng anh.

Mun n mng trc mng giang


Mng tre, mng na, cm lam th cho
Ngc xui ln thc xung o
Chim ku bn n, vn tro bn kia

Mun n mng trc mng giang ()


Mng tre, mng na, ch bng, cm lam.
Mun n th phi ln ngn,
Tro non ln sui, mun vn cng lao!

Mun n th phi bn ba
Mun n th thi cm nh m n!

Mun nh th con ra
Mun n th thi cm nh m n

Mun cho c thip c chng


Ba su mi tm cm hng c canh.

Mun rng on bt cho thm


Cn nh cm np th nm trong nh!

Mun trng th gng ly cm

Mui no chui lt mng quy


Mi no xng c m chy kim cng
Chng em b nh cha tng
Vn anh khi trc cng phng i Lao
i Lao ta tp lu
Tn cm, tn o, tn du m cha.
gn hay l xa
Cch ph, cch huyn hay l cch sng
Xa xi cch my qung ng
anh b vic, b cng i tm.

Mun vng nh ly sng oi


Cm go th t Ng khoai th nhiu!

Nm cm by cho

Nc l cm niu

Nm thi ly t lm ging,
Ly tri lm chiu, ly sng lm mn.
Xu lng bt xung, gi ln,
Try da, trc tht ci tn vn hoi.
n th nhng c cng khoai
Ba m kim c th vi ming cm

Ni ng thi go tm xoan
M ra cm trng thm vang c nh.
32
Nc ci cm chy qu tha
Anh cm duyn em li, cho gi rng rng

Nem ch Ha Vang
Bnh T Hi An
Khoai lang Tr Kiu
Thm (Cm) ru Tam K

Nn cm nn cho

Ngy th cm trng c ti
Canh khuya m vng ai ngi tnh chung ?

Ngy xa n l c cm
Ngy nay c lp, xng sn li ra
Ngy xa n l trong nh
Ngy nay c lp, i ra chin trng!

Ngi gy thy cm

Ngi hin ti mo trng go ti cm

Ngi sng v cm c sng v nc

Ngi ta v nc xng pha


Chng ti nh v mt bt cm!

Ngc ln bi ph th xa
Xui v bi mc trng c ly d
i chng mt ba cm tra
Liu chng c i c ch c chng?
Cm em cn thiu mt bt canh mng
Em ln Cao Bng p nm trng tr
Ht ci em i bun b
Ba nm c ci em v thi cm.
Ht mm em cn i m
Ba nm mm ngu, thi cm i chng.
D chng trm gin nghn hn
Th chng cng phi xi cm ba ny

Ngm cm v bng

Ngc sa xung ging ngc bin thy tinh


Anh vi em kt ngha chung tnh
Du n cm qun ng nh cng ng.

Ngi bun ngh cng thm


Ht cm tm cn lm hai
Rau lang ba liu vi mai ng la
Em vi anh nh kha vi cha
ng cho ng lit, kha vi cha la nhau

Ngi bun nh m ta xa
Ming nhai cm bn, li la c xng
33
Ngn nh cm np

Ngn nh cm np nt

Ngy no em b cn con
By gi em ln khn th ny
Cm cha, o m, cng thy
Ngh sao cho b nhng ngy c ao

Ngy ngy n bt cm rang


n con tp mi d cng long ong.
Chim su ct cnh bay rng
Em nh nhn ngi dc lng ra
Chng ng trch em n bt ngh
Cha cm m gi chng i c n
Chng i vc thm non cao
Em mong tm vo n ni Tn Vin.
Bao gi l ni Tn Vin
Cn sng T Lch thip mi qun li chng.

Ngy ngy hai ba cm n


Cn g m phn rng en hi chng

Nghe v nghe ve, Nghe v bi ti,


Cm cha kp bi, Tru cha kp tm,
Ti nh mt m, Thua ba tin ri,
V nh chng chi, Thng mc thng qun,
nh sao khng n, M thua lm by,
Ti ly tin cy, Cho mi ngy,

Ngho n ni c ging khng chiu


Lo ni cm sm li thiu ni cm chiu

Ng ln tri, tri cao lng rng,


Ng xung bin, bin rng chi vi,
Rng ngy mai mi a mi ni,
Bng chn cm ln xung, khng vi ht no.
m nm mng m chim bao
Tic vn hng n ling, vn o qunh hiu.

Ngon cm ngt canh

Nh cm ba

Nhng cm nhng o khng ai nhng chng

Nhng cm s o

Nh cm vy tc

Nht ngon l u c gy
Nh ngon l cm chy ni gang.

Nht ngon l u c gy ()
34
Nht thm l chy cm np

Nh ai cm chng bun n
C ngy than th, lng xng nh hoi

Nh ai cm chng bun nhai


Chng a th di ht chn ln xi
Ti xin bt na l mi
i phc cng tri c sng c chng ?

Nh ai cm chng mun nhai


Mi tm bt lt, c hai ming v
Em cn s m, nhi cha
Mi tm bt lt, ming v chng thng

Nh ai nh mi th ny ()
Nh m khng ng nh ngy qun n.
Nh ai cm chng bun n
H bng ly bt li dn xung mm.

Nhng ngi i rch rc ri


Bi ph ca tri lm chng nn cho
i cm hn k no rau
Ngho m qun t hn giu tiu nhn

Nh ai y cm ai ny n

Nh ai chng qu v ma
H ng n ch th b n nem
i cm kht nc tm lem
No cm m o li thm n kia

Nh anh c mt cy chanh,
N cha ra cnh, n ra hoa
Nh anh c mt m gi
Thi cm chng chn qut nh chng nn
n c th i ngi trn
Mm son, bt s em ln hu b
n ri b cht gia nh
Gi con gi chu dt b i chn
C chn th chn cho su
hai con mt coi tru coi b
C chn th chn cho xa
ng chn gn nh b nht tr con

Nh em cnh cu ao
Chng i xui ngc, chng vo ngh chn
Chng ngi chng ngh ngoi sn
Cm th nh ba, canh cn nu sung
Rau ci cha rc, rau mung cha leo
Cm em mi c lng niu
La em tt mt t chiu hm qua
Ngc ln bi Ph th xa
Xui v bi Mc trng c ly da
i chng mt ba cm tra
35
Liu chng c i c ch c chng
Cm em cn thiu mt bt canh mng
Em ln Cao Bng p nm trng tre
Ht ci em i bun b
Ba nm c ci em v thi cm
Ht mm em cn i m
Ba nm mm ngu, thi cm i chng
Du chng trm gin nghn hn
Th chng cng phi xi cm ba ny

Nh sch th mt bt sch th ngon (ngon cm)

Nhai cm khng v i r vic quan

Nhai cm khng v cn ming snh v i

Nhn hin ti mo
C trng go mi ngon cm
A good face is a letter of recommendation Ngi hin lnh hin ln trn nt mt
No n (cm) m ct dm dt mi ni

No cm m o

No cm m ct

No cm m ct dm dt khp ni
Qun o t ti Mi ni chng dt

No cm m ct dm dt mi ni
Qun o t ti mi ni chng dt.

No cm m ct dm dt sut ngy

No cm m ct rm rt mi ni

No cm dng hng mao

No cm lnh o

No cm rng m

No cm tm m rm

No ch cm ngui
i nh c cm thi

No ch cm t i nh cm thiu

No lng cht d (cu )


L con c cm
Khng p m thm
L con c ngt
Bay cao bay thp
L con c chim
Ht cng cht chm
36
L con c ui
Lu nm nhiu tui
L c bc u
ch xng cu
L con c i
N mai tn ti
L c v hai
Trng mut li di
L c t tht
Di lng hp kch
L c lng tong
m yu hnh dong l con c nhi
ng li van vi
L con c linh
(Cn tip)
Xem tip
No lng ph d l con c cm,
Khng p m thm l con c ngt.
Ling bay thp thong l con c chim,
Ht cng cht chm l con c ui,
Ln nm nhiu tui l c bc u,
ch xng cu l con c i,
N mai tn ti l c v hai,
Trng mut bo da l c t tht,
Di lng hp kch l c lng tong,
m yu hnh dong l con c nhi,

No xi thi cm

ng Ging ng Ging ()
Xung chi vi ti
C bu c bn
C bt cm xi
C ni cm np
C p bnh chng
C lng h ru
C chiu nh u
B cu vy chi (*)
Bt trai b gi
Ci b em (*)
i xem nh c
Ci r vo go
Ci go mc nc
Ci lc chi u
C tru cy rung
C mung th ao
C sao trn tri
Ci ting gi a con gi; C bn khc: Thng cu x xoi
ng Tin ng Tin (cu )
ng c ng tin
ng git mang tai
ng ci mang kh
ng ra ch ph
ng mua ming tru
ng nhai tp tp (nhp nhp)
37
ng mua con tp
V ng n cm
ng mua m rm
v ng thi
ng mua ci chi
ng qut nh
ng mua con g
V n nht thc
ng mua con cc
ng thagm ging
ng mua nn hng
V th ng Bt
ng mua ci bt
ng vit ng chi
ng mua con di (Cn tip)
Xem tip cu
Nuc lt bt cm

Nui con khng php k tin cm

Nui con tr nh vn cm chn

Nui ln n cm nm Nui tm n cm ng

O ny c tnh d ngi
Nu cm ra cho, nu khoai ra bn

On tao my on cho i
t vua tao , cm tri tao n

Qun t l qun t Tu
n cm th t, n rau th nhiu

Phn ch u tru
n cm nh Pht, t tru nh cha

Phn ch u tru n cm nh Pht


t tru nh cha

Phn gi cm hm rau da
Gi quen vic nng, gi a nu (*) sng

Qu bo n cho gy rng
n cm gy a, xa rng gy chy

Qung Nam ni ting bong boong


Ch vin Bnh nh va ngon va lnh
Chn mi da vn cn xanh
Mi thm cm np v thanh ng phn

Qung Nam ni ting ln bon


Ch vin Bnh nh va ngon, va lnh (
Chn mui da vn ti xanh,
Mi thm cm np, v thanh ng phn.

38
Ln bon: Mt c sn ca rng Hi Khch (huyn i Lc) xa c gi l "nam trn" tin
vua. Tri ln bon hnh trn, v mu vng, ci c nhiu mi, khi chn c v ngt thanh. Xin lu
dy l loi ln bon mc t nhin trn ni, cn ln bon trng vn th khng th no c c
hng v thm ngon y. Ch vin: (hay tr vin) mt th c sn vng Bnh Kh, khng ni no
c c. Tri ch vin to bng ngn tay ci, hnh bu dc, mu xanh trong nh ngc, c bit khi
chn vn xanh, ci thm mi np hng v ngt. Quan nim dn gian cho loi tri ny rt b v
lnh. Ht c cha nhiu du.
Qung Nam ni ting ln bon (
Ch Vin Bnh nh va ngon, va lnh (
Chn mui da vn ti xanh,
Mi thm cm np, v thanh ng phn.
Ln bon : Mt c sn ca rng Hi Khch (huyn i Lc) xa c gi l "nam trn" tin
vua. Tri ln bon hnh trn, v mu vng, ci c nhiu mi, khi chn c v ngt thanh. Xin lu
y l loi ln bon mc t nhin trn ni, cn ln bon trng vn th khng th no c c
hng v thm ngon y. Ch Vin : (hay tr vin) mt th c sn vng tri ny rt b v lnh.
Ht c cha nhiu du.Bnh Kh, khng ni no c c. Tri ch vin to bng ngn tay ci, hnh
bu dc, mu xanh trong nh ngc, c bit khi chn vn xanh, ch thm mi np hng v ngt.
Quan nim dn gian cho loi
Ru con gia bui chiu ng
m tt nc gia ng m nay
Cu giai m lun tay
Cho lnh manh o cho y cm con
Cho lng m h'eo hon
Cho gng mt tr p trn nh gng
Qun g mt nng hai sng
Qun g gi bi trn ng con i
Ru con m ht my li
Ng i cho m cn ri gi tay

Rng ngy vc cuc ra ng


Tay cm ni la, tay dng thng tru
Rung m nc c bn su
Sut ngy cng vi con tru cy ba
Vic lm chng qun nng ma
Cm n p i mui da thng ngy
Ai i, bng bt cm y
Bit cng k cy ngi cy mi nao

R nhau ln ni hi ch (
Hi dm ba m xung khe ta ngi
Ta ngi cho ro m hi
Xung sng tm mt thnh thi ta v.
Ta v thm qun thm qu
Thm ch B , thm ging Long
B hp ch mng mi
Trn nh c ngi, di thi cm thi
Ba bn nm nay anh d vic g
em bt chch, thi cm thi mt mnh.

Rng th bin thnh khn d


Nh m khng hc, ln m sao ra
Sn sng o m cm cha
C vn, c sch mi ra con ngi

Rau Lnh Nam nu sung m ngt


39
Bng bt cm m mt mun hai
Tra nay va bc va oi
Hi nhanh cho kp gi ni trn tin
C mui xi, rau dn, ci trng
Tuy n s nhng thm tnh dn
Sm chiu em ti em chm
Cho rau mt l, anh n mt lng
Anh gi sng phng khng vng chc
Em trng rau xanh ngt trn ng
Rau tip lung, n ln nng
Gic no thot khi trong vng tay ta.

Sch nh th mt sch chn bt ngon cm

Sng v m m khng sng v c bt cm

Sm mai em xung Qun Cm, thy hn Ni H


Chiu v ng C, nhn ngn Ni Trn
V nh than vi chng con
Ra i gan nt d mn v u

S bt cm y khng s thy ln ting

So c b mng
Liu cm gp mm
Tng s tnh bc ny hai sp
Chng ai ng ni li sp ba
By gi quan tng thua ra
o qun c ht tr ra v trn
V gia sn vch qun bt rn
V nh gin chng nu cm
By gi tng chi rm
Chng dm hch nc, hch cm, hch tru

Tt duyn ly c v gi
Va sch ca nh va do cm canh
Hoi hi m ly tr ranh
n vng x bp, a quanh u nh

T khi anh cch bn vng


Cm n chng ng nh chim phng hong bi.tn

Ti trai u ng ti trai
T tm xc a, dng di c m!
Canh trc tng hy cn tin
Canh sau thua ht, ngi bn l hCi ngonh i th
Ci ngonh li ra b chn say
Cn tin nh ci cng hay
Ht tin i ng, cng hay git mnh
Tng s tnh, bc ny hai sp
Chng ai ng, n li sp ba
By gi quan tng thua o qun bn ht, tr ra v
V gia sn, vch qun ra bt rn,
trong nh v gin, chng nu cm
Bc mnh, tng chi rm
40
Chng dm hch nc, hch cm, hch tru
V thng chng ra mu rt mt
em tin i chuc o v
T nay tng mi xin th
Cn i nh bc, chng v chi y

Tam T Kinh l rnh cm ngui

Thng Cui ngi gc cy a ()


n cm vi c, n c vi da
Xem:
T ngy em v nh ny
Tng ngy mt kh ha ngy mt h.
i ch n nhng qu tr
i tm mt vy kh kh chy v.
Nu cm trn sng di kh
c t b nh th cho hoa.
Ba n ni by ni ba
Quanh nm ngy thng chng ra ng no.
Ra bt ng gt cu ao
Ng tra chng gi ku sao nhc u.
n ni cu nhu cu nhu
Sai em rinh nc vo tu khoai.
Vic n em chng km ai
H m n gnh th vai st h.
Vic lm chnh mng th
Li thm mt cht lm th vi chng.

T ngy gp g gia ng
Nhng li bn ni nh thng v chng.
Tng l thnh cm thnh cho, ti b bng mng
Hay u c b chim rng vi bay!

T ngy qua vi em xa cch i ng


Cm n chng ng, con bn vng bit chng?

T ngy T c ln ngi
Cm chng y ni, tr khc nh ri
Bao gi T c cht i
Thin h bnh th, li d lm n

T ngy T c ln ngi,
Cm chng y ni, tr khc nh ri.
Bao gi T c cht i,
Thin h bnh th () mi d lm n.
Bnh th: thi bnh; Th l l hy ca Vua T c (Nguyn Phc Th) .
T ngy tht th kinh
Ty qua ging dy thp, ha a nc Nam
Ln dinh t To Khm
Chn cm m ph o dm m hi
Ngy m Hn Hu: Tc T m Hn Hue
Tai nghe c m gi gn
Trong bng bn thn, chng mun n cm

Thng anh bng st tn da


41
Anh th khng bit tng rng (l) i cm

Thng anh th c thng anh


C bt cm ngui trt chan canh mt ri
Nut i th nng anh i!
Nh ra th s ti tri ai mang
- Ti tri c ngi mang
Ti u n thip n chng m l

Thng anh trong bng i ku


Cm tra ang i bng na chiu mi n.

Thng con i th thng bng cm


Con i: Con
Thng nhau nh nh su su
Cm n n c, ly tru ngm hi
Tc n tru c hu ht cc nc ng Nam ; Xem: Tru Cau Trong Ca Dao
Th a ba ba
Ch bt n b
Phi ti n ng
Cm trng nh bng
Go tin nh nc
mm mui
chui ht tiu
niu ct g
v nh no
Nh y phi chu
Xem thm: Tr Chi Dn Gian
Thy si thy sai
Ni hai cm np
Thy ngi nh ht
o trng ngi trng
Tn ch ngi ng
Xin thy ming chy

Th gian mt v mt chng ()
Mt niu cm tm du lng n ch

Tht thn cm r

Thng Ba cm gi ra hn
Mun n trng nhn phi ln hang Mai
Trm tnh ai d hn ai
Mun n trng nhn, hang mai phi ln

Thng ging la mi chia v


Thng t la hoe y ng.
Ch em i sp gnh gng
n cn tay hi ta cng ra
Kh ngho cy mn gt thu
Ly cng i ca ch h luy a
Thng hai cho ch thng mi
Nm mi hai thng em ngi em suy
V chim em cy la i
V ma la r, sm th ba ging.
42
Th qu rau c tng
Go thm cm trng chi bng tm xoan.
Vic nh em liu lo toan
Khuyn chng hc tp cho ngoan ko m.
Thng su em cy anh ba
Thng mi em gt anh a cm chi

Thng nm (Ging) au mu
Thng su au chn (lng)
Thng tm ngi dng
n cm gi ba
Cm n cm d
M ng i u
Tm tp gi u
i xem voi a

Thng nm cho ch thng mi


Nm mi hai thng em ngi em suy:
V chim em cy la i
V ma, la d, sm th ba trng,
Th qu, rau c tng
Go ngon, cm trng chi bng tm xoan
Vic nh em liu lo toan
Khuyn chng hc tp cho ngoan ko m

Tha m th bn ch c ly rm n cm

Th chu i no rau cho


Ly chng ngho gi go nu cm

Th rng n bt cm rau
Cn hn c tht ni nhau nng li

Tham cm ngui c kho b cm vua o cha

Tham giu em ly thng b t t ti (hoc)


Lng trn xm di thiu g trai t,
Em phi em thn cho n giy v,
m ng thng gi n nm co trong lng,
Cng mang danh l gi c chng
Mi ng p cnh ging khng c mi,
Em ni ra y s chng ch em ci,
M hng b qu thit i xun xanh!
Em cng liu cho thng b tr ranh,
S m qua qut nm canh cho bun,
Em bun, em li nhc thng b ln hn.
N cn b di, ch nn cm cho g!
N ng n ngy kh kh
Mt gic n sng, cn g l xun!
Hi ch em i hoa n my ln.
C bn: M em tham giu g em cho thng b t t ti
Tham giu em ly thng b t ti
Lng trn tri di thiu g trai t
Em em thn cho thng b n dy v
Ma ng thng gi n nm co trong lng
43
Cng a mang l gi c chng
Chn m trc tit, nm khng c mi
Ni ra s ch em ci
M hng b qu thit i xun xanh
Em cng liu mnh v thng b tr ranh
m nm r m qun quanh cho bun
Bun mnh em li b thng b n ln
N cn b mn chng nn cm cho g
N ng n ngy t t
Mt gic n sng cn g l xun
Chi em i hoa n c my ln

Thn anh kh nhc trm phn


Sng i rung la, ti nm rung da
Vi i qun c cm tra
Vi v qun c tri ma t u

Thnh th ch no cng x x x xo khch tr


Em n cm by ph, do khp ni
Bn bun mt vn ba bn tin li
Ch anh dn rung, chn mc ci quanh nm
Khch tr: Ngi hoa
Tic ni cm trng i
Tic con ngi lch m soi gng m.

Thnh thnh chic bnh gia dng,


Thng thn ga ba phng khng l th.
Gi a cy trc ng qu,
Ba nm chc tit cn g l xun.
Giu th tht c cm canh,
Kh th lng rau a mui cng anh ti i ly chng.
Hi anh chng c ti i!
Anh c khn th xin anh tr dy n xi nghe kn.
Thi anh v nghip y xin anh ng ghen,
cho ngi khc cm quyn th nhi.
Ming em khc tay em b m ng thn v,
Tay em gt nc mt tay em thp nn nhang,
Bi v u m nn ni xt xa mun vn.

Thc u no g cm u no ch

Th qu rau c tng
Go thm cm trng chi bng tm xoan
Vic nh em liu lo toan
Khuyn chng hc tp cho ngoan ko m

Tic ni cm trng h hi
Tic duyn em gin gi ng ni b th

Ting n con gi Ph Trung


Nu cm khng chn m vung xem hoi
Ting n con gi Ph Ti
Nu cm khng chn t hoi cm kh

Tm duyn m chng thy duyn


44
Mt niu cm tm chn tin c r

Ti bit tnh chng ti


Cm no th nc, nc thi th tru
Tc n tru c hu ht cc nc ng Nam ; Xem: Tru Cau Trong Ca Dao
Trm ht cm trnh sao c mt vi ht ri

Trng cm kho v nn vng


Mt by con t li sng i tm
Thng ai con mt lim dim
Mt by con nhn i tm ging t
Thng ai duyn n tang bng

Tri t hng hoa ngi ta cm ru

Tri ma cho la chn vng


Cho anh i gt, cho nng em cm
em thi bt s mm son
Ch em mm g anh hn khng n

Tri sinh ra ng tng ti


C bc xc a dng di c m
Canh trc tng hy cn tin
Canh sau thua ht ngi bn l h)
Ci quay i th tay mc l
Ci ngonh li gi b chn say
Cn tin nh ci cng hay
Ht tin i ng li hay git mnh
Tng s tnh bc ny hai sp
Chng ai ng n l sp ba
By gi quan tng thua ra
o qun c ht tr ra mnh trn
V n sn vch qun bt rn
V trong nh tc gin khng cm
Tng vo tng ng rm
Thy con kt ca dn cm tng mng
Khi tng i cm g c gi
Khi tng v cm thi vi khoai (*)
Tng ngi chp ming th di
Bng i ct rt nh hai bt lin
n xong v n nghin n chi
Th cm m cho lo hi n n (Cn tip)
L h l l ng tiu xu; (Thi l nu)
Tri sinh ra ng tng ti (Cu )
Tha qun tha o tha khn
Lm tao i chuc my ln my phen
Chng th tao c ng tin
Tao vt xung ging tao lin thy tm
- Bc thi canh canh en
No ai c di mang tin vt i
Ngy mai bu my th i
Xem bc Tng nh vy th lm sao
M canh xc a c bao tin y
V tng mi i v ngay
Ming ci hn h nh cy sanh tin
45
V nh em ra m lin
Gi con ly li x tin cho tao
Th tho m ct tin vo
ai bn rung cho tao tu dn

G u con nht vo bu
B c ung ru th mua my ng

By gi Tng chi rm
Chng dm hch nc hch cm hch tru (Cn tip
Xem tip cu
Trai tri gi hng cm

Tri b hn trong trn ngoi mo,


Tri su u (su ng) trong ho ngoi ti.
Anh ngi trng hc,Ngh ti chuyn nh,
M anh th gi, Con anh th di,
V li nghn thai.
Mai kia nhy n, khai hoa
Ming cm, bt nc, bit ai cy nh.

Trai tn ly gi n dng,
Cm chan nc lnh, mn nng g u ?

Xay la ng Nai
Cm go v ngi tm cm v ti

Tro ln cy bi hi hoa
Bc xung vn c hi n tm xun.
N tm xun n ra cnh bic,
Em c chng, anh tic em thay
Thot vo anh nm c tay,
Sao trc em trng m ry em en?
Hay l ly phi chng hn,
Cm sng canh mn n en mt ngi.
- Ba ng mt m tru cay
Sao anh khng hi t ngy cn khng?
By gi em c chng,
Nh chim vo lng nh c cn cu.
C cn cu bit u m g,
Chim vo lng bit thu no ra?

Trung Mu chut nht xo da


K Ln nu cho c cua ln cng
ng Vin mc c khoai lang
Ph ng cm tm gin sng khe gh
ng Xuyn mi ngi mi ngh
Ln th nh xic, b th m tm
Ph Dc i bn vi non
Cha i n ch ma don y lng
Tm gc, tm ngn phn chng
Cn bao tm gia vo lng m n.
Cng nh ca x quen
T Xuyn bt r ly tin mua nhiu
Nhn L th c li cy
46
To Kh Vin Ngoi th hay hn ni
Xa Long lm chui mnh i
Ph Ninh dt vi ngi ngi thu m.

Ti cm gi o

Vn ti c mu au hm
Cm n th vic lm th au

V anh nh bt cm xi
Anh cn chng chung na ti cm hng
V anh tay bc tay vng
Anh cn chng chung na nng tay khng.

V anh nh ngc nh ng
Anh cn chng chung na l thn ti
V anh nh th a xi
Anh cn ph bc, na ti cm m.

Vi ng T mt chu bnh trng


Vi b Nguyt mt tn ng inh
i ta g ngha chung tnh
Du n cm qun ng nh cng ng
ng T hay Nguyt Lo xem chi tit: Nguyt Lo
Vi ng t nm ba chu ht
Vi b nguyt nm by cun kinh.
Cho vi y c ngha chung tnh,
Du n cm qun ng nh cng ng.
ng T hay Nguyt Lo xem chi tit: Nguyt Lo
V du cu vn ng inh ()
Cu tre lc lo ghp ghnh kh i
Kh i mn chn n cm
Mn ly ung ru, mn n ko chi
Ko chi ba ting n c
t dy t nh qun h s sang
V du thip chng yu chng
Xin a thip xung ngang thip v

V duyn ly phi v gi
n cm phi t : Xin b nut nhanh !
V phc ly phi tr ranh,
Va chi, va ph tung honh t tung

Yu anh hay chng yu anh ?


Bt cm em trt chan canh mt ri
Nut vo ng lm anh i
Nh ra th s ti tri ai mang ?

47