Nº11

Novembro de 2017
Prezo: 2 euros

XORNAL CULTURAL PARA O LECER

O regreso da
Filosofía,
máis cerca nas
aulas galegas
Páxina III

A Deputación da
Coruña nomea
Fotógrafo
Histórico a
Carlos Valcárcel
Páxina V

Cineuropa 31:
cinema,
xuventude e
revolución
Páxina VI

Festival de
Jazz de Lugo

O
Páxina IX

Castro Caldelas
Fins de Semana Gastronómicos de Porto e Norte
será sede do s X Fins de Semana Gastronómicos pais e máis de 1.000 restaurantes que se Trátase dunha deferencia dos organiza-
Museo celébranse desde o 3 de novembro sumaron a este proxecto durante cada fin dores para permitir que todas as cámaras
Antropolóxico ata o 27 de maio. Haberá eventos de semana, excepto os días 3 e 4 de fe- que o desexen poidan participar no salón
nunha ou varias das 77 cámaras munici- breiro, que son as datas de Xantar. internacional de Expourense.
da Ribeira Sacra
Páxinas XII Páxinas XXII
II

Miscelanea
O FARELO | Novembro de 2017

Por Rafael José Adalid Rodríguez

Nelas, é notable
O patrimonio da auga no Carballiño

C
a presenza da reli-
xión, que non só
deixa a súa im-
ando falamos da comarca de O Car- torias sobre mouros, pasadizos con trabes Bañiño de Arcos, coñecida a raíz da máis pronta nestas histo-
balliño, aparte de referírmonos ó ou a existencia dunha serpe, están presen- que popular lenda do cazador e o can. rias como liberadora
concello que porta ese nome, in- tes nas fantasías de diversas narracións Noutras historias, aparecen tamén diver- do mal. Existen ou-
cluímos a Beariz, Boborás, O Irixo, Maside, orais que trascorreron de boca en boca du- sos personaxes mitolóxicos que gardan re- tras narracións
Piñor, Punxín, San Amaro e San Cristovo rante anos. lación coas augas, como son: A Loureiriña como a de San Martiño do Lago ou a da
de Cea. Ó longo do territorio galego, dende a de Beariz; en Cabanelas a aparición das la- Fonte de San Fagundo, da que é o elemento
Situada na provincia de Ourense, pre- antigüidade e aínda no presente desta co- vandeiras a un veciño que con posteridade central e se observa a creación de auga por
senta un espazo privilexiado sobre a visua- marca, preséntasenos a auga como po-
lización do patrimonio cultural, dado os suínte de propiedades e poderes. Chama
legados que se conservan por parte da súa especialmente a atención, a cantidade de
sociedade. Ó falarmos da materialidade do historias que circulan sobre ela, crenzas,
patrimonio cultural, atopámonos cunha supersticións ou capacidades veraces que
gran relevancia de moitas infraestruturas rodean ás augas, ás fontes e ó termalismo.
antigas, como o Mosteiro de Oseira que Características das que os romanos, deixa-
data do S. XII, a ponte medieval de Man- ron a súa impronta ó longo do noso espazo
drás ou máis actuais como o templo ou xeográfico, crentes das propiedades mine-
igrexa da Vera Cruz, do arquitecto galego romedicinais das augas, como canle para
Antonio Palacios. Destaca tamén o Parque conseguir a curación ou como terapia con-
Etnográfico do Arenteiro onde, ademais de tra males.
gozar do sendeirismo, se observan muíños Preséntasenos desta forma a importancia
recuperados. Tampouco nos debemos es- da auga do balneario do Carballiño, boas
quecer da torre do Reloxo, os pazos seño- para infeccións instestinais, gorxa... unha Gran Balneario do Carballiño.
riais de Pazos de Arenteiro e dun dos vez inxestada. O de Caldas de Partovia para
castros máis importantes do territorio ga- tratamento de pel, reuma ou outros proble- presentaba síntomas de fatiga de tanto parte diviña. Desta forma, ante unha seca
lego: o Castro de San Cibrao de Las. Habi- mas de ósos. A fonte de Brués para trastor- axudarlle a lavala a roupa, liberándose desa de auga, Fagundo por mor a chegar tarde
tado dende o S. II a.c., non so presenta nos dixestivos, pel e reumatismo. Incluso carga grazas ó consello e intervención do el e mailo seu irmán a ouvir misa, implorou
grandes achados que o público pode con- dende a tradición oral da que circulan moi- sacerdote; os mouros coa construción e de- a Deus que brotase auga dun penedo para
templar. Dentro do maxín popular garda tos contos, lendas e mitos, móstrasenos rrubo, ata que intervén o catolicismo, da que bebesen seus bois; unha vez creados,
tamén unha rica tradición oral na que his- como milagreira e curadora como é así a de Ponte de Ponteboa... nunca se secaron eses regos.

Por Jesús Témez Fernández

A deslealdade histórica de presentante da coroa en territorio arago-
nés) e coa secesión e futura anexión a
ciais xa non eran
coincidentes e
Francia e ao seu monarca Luís XIII que se non podían ser

E
Cataluña con España e con Galicia converterá durante doce anos en conde de
Barcelona.
defendidos coa
mesma fruición
Toda esta situación producíase no pola monarquía
n pleno proceso de deriva indepen- tista en Europa onde precisamente o cen- medio da desintegración e fragmentación hispánica. Des-
dentista en Cataluña están a aflorar tralismo era a corrente modernizadora e do imperio hispánico que empezara a des- pois da crise do
numerosos artigos e información na vertebradora que outorgaba unha maior moronarse como un castelo de naipes pero 98 e a perda dos
que se fan eco dos sucesivos momentos organización e benestar para os súbditos que na súa outrora etapa de bonanza e es- últimos territorios coloniais de Cuba,
históricos onde a ruptura estivo a piques daquelas monarquías modernas. Pois ben, plendor tantos bos réditos xerara nas eli- Porto Rico e Filipinas a operación volveu
de producirse mediante declaracións uni- gozando dunhas cortes independentes, tes burguesas catalás. Cabe mencionar que poñer en marcha por todos eses antepa-
laterais de independencia ao modo Puig- dunha lingua propia, de institucións locais o resto de reinos que conformaban a coroa sados dos Forcadell e Mais coa nobre
demont / Junqueras e asociados. A nota que velaban polo cumprimento dos seus de Aragón mantiveron unha fidelidade e causa de que o seu casaríos quedaran
común é que todos eles fan referencia a foros e outras bondades que a causa inde- lealdade á coroa indiscutible o que faría baixo o paraugas doutra soberanía e os
sucesos ocorridos na contemporaneidad pendentista esgrime historicamente, a fe- que a felonía catalá estivese máis que pre- seus intereses xa non estaban igualmente
como o de 1873 baixo o paraugas da I Re- lonía consumouse no episodio que se sente na retina dos burócratas que traba- protexidos. Consígnaa era que España es-
pública e os de 1932 e 1934 no período da coñece como a revolta dos segadors. E, en llaba para a coroa francesa coa que tiveron taba devaluada e en franca decadencia es-
II República. E quizais está a pasar desa- que consistiu? Básicamente nunha revolta doce anos de matrimonio de disputas piritual e material. Como vemos en
percibido que o episodio máis representa- instigada e urdida pola nobreza e alta bur- constantes e amargo final. O centralismo repetidas ocasións a historia demostrou
tivo desta relación de deslealdade guesía catalá que se manifestaban en europeo que trouxeron despois da guerra que a deslealdade é unha impostura que
histórica produciuse na idade moderna con aberta oposición ao acantonamiento de de sucesión os borbóns mediante os archi- se adoita repetir e reiterar perennemente
Felipe IV Habsburgo como rei da monar- tropas imperiais no seu territorio e á im- famosos decretos de nova planta e a su- en quen a práctica. Por iso chámame po-
quía hispánica, que naquel entón englo- plementación do proxecto estrela do presión dos históricos foros cataláns é en derosamente a atención a defensa ardo-
baba a coroa de Aragón e a de Castela tras conde duque de Olivares, valido de Felipe moitos casos utilizado pola intelectuali- rosa que desde puntos e focos da nosa
a unión dinástica de 1469 propiciada polos IV que se coñeceu co nome de “unión de dade e clase política catalá como “causus comunidade faise da causa nacionalista.
Reis Católicos. Prácticamente toda a his- armas” e que consistía en repartir de belli” e orixe da disputa secular entre Esa mesma causa que cando outorgan a
toriografía adepta á causa secesionista forma máis equitativa e xenerosa os es- ambas “entidades”. Pois ben, sesenta anos Galicia algunha pequena concesión a
acepta que o dominio Habsburgo de dous forzos fiscais e de tropas entre as dúas co- antes gozando duns foros que protexían modo de infraestrutura sexan os primeiros
séculos significou para Cataluña e polo roas xa que o desequilibrio na achega das as súas peculiaridades linguísticas e polí- en saír para vociferar o inxusta e despro-
tanto para a Coroa de Aragón un grao de mesmas era máis que evidente e o bene- ticas como ningún outro estado moderno porcionada que é para os méritos dunha
autonomía e de federalismo sen parangón ficio da mesma máis que discutido. Todo facíao, a rebelión púxose en marcha igual Galicia infradesarrollada e xamais acredora
para aquela época de predominio absolu- iso terminou co asasinato do vicerrei (re- porque os intereses económicos e comer- de tamañas bondades.
III

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Por Pilar Martínez

O regreso da Filosofía, máis cerca nas aulas galegas
O colectivo “Filosofía Si” logrou que o Parlamento
galego respaldara a volta desta materia ao Bacharelato


como materia troncal

Emoción, fito histórico, ob- Parlamento galego, os voceiros unha educación
xectivo cumprido...”. Así se e voceiras de Educación de que nos ensine a
expresaban as integrantes BNG, En Marea, PSOE e PP re- pensar e non a
do colectivo Filosofía Si despois saltaron a importancia da filo- obedecer”, con-
de que o Parlamento de Galicia sofía na formación das persoas cluíu.
aprobase por unanimidade, o pa- como parte intrínseca delas, así Luís Álvarez,
sado 18 de outubro, que a His- como elemento fundamental deputado do
toria da Filosofía sexa materia para entender e interpretar o PSdeG, criticou o
troncal no Bacharelato. Trátase que acontece no mundo que mercantilismo do
da primeira vez que unha Inicia- nos rodea. sistema educa-
tiva Lexislativa Popular é asu- Deste xeito, a deputada do tivo actual, que
mida polos catro grupos con BNG, Olalla Rodil destacou a "incrementa
representación parlamentar, e necesidade da Filosofía en mo- horas en mate-
que precisamente fose en de- mentos que definiu como “in- rias optativas en detrimento da tancia da pervivencia da filoso- profundidade sobre a situación
fensa da filosofía, despois de mensamente convulsos" xa que formación básica en cultura", e fía. “¿Queremos cidadáns e cida- da Filosofía no sistema educa-
que esta ILP conseguise o res- supón un “estímulo chave para avogou pola volta da filosofía dás ou súbditos? Queremos tivo e a necesidade da súa per-
paldo de máis de 8.200 sinaturas entender o que rodea ao alum- “ao lugar do que nunca debeu reforzar os alicerces fundamen- vivencia”, tal e como recolle a
en tres meses, posúe unha carga nado. Rodil defendeu que non saír por culpa dunha lei perni- tais da cultura ou só as festas proposta de Filosofía Si.
simbólica que non se lle escapa basta con recuperar a filosofía, ciosa e innecesaria". do cocido?", formulou. Asemade Dada a relevancia da xor-
a ninguén. senón que cómpre ir “máis alá” A deputada de En Marea, pola Ánxeles Cuña defendeu a Filo- nada, no Parlamento presencia-
No debate que tivo lugar no e derrogar a LOMCE. “Queremos súa banda, destacou a impor- sofía como “alicerce fundamen- ron a sesión os integrantes do
tal para o futuro deste país, colectivo Filosofía Si, encabe-
para o futuro da democracia”. zado por Carme Adán, Jorge Ál-
Finalmente, o deputado do PP varez e Eva Garea, ademais de
César Fernández asegurou que a profesorado e alumnado che-
filosofía non vai desaparecer, gado de diferentes IES galegos.
independentemente do lugar no Tamén estiveron presentes o
que a sitúen as normas educati- decano da Facultade de Filoso-
vas. “Cando se argumenta e se fía, José Miguel Sagüillo, e
poñen enriba da mesa razóns, a parte do profesorado, como
propia filosofía é a que nos en- María Xosé Agra, Conchi Martí-
sina a comprender e consensuar nez e Luis García Soto.
para chegar a acordos”, desta- A actriz Marta Pérez, licen-
cou na súa intervención. ciada en Filosofía e directora da
Ademais de aprobar que His- Compañía de teatro Inversa, e
toria da Filosofía sexa troncal no da obra “Té con Kant”, puxo a
Bacharelato, a Cámara galega nota de cor ao asistir á sesióm
tamén acordou instar ao Minis- caracterizada como “filósofa
terio de Educación “a propiciar kantiana” chegada ao Parla-
nos traballos para o denominado mento galego directamente da
Pacto educativo un debate en Prusia do século XVIII.

Colaboradores:
GALIZA: Rocio Rodríguez – Montserrat Rodríguez – Porto Ucha – Raquel Vázquez – C. Méixome – M.
Director: Guillermo Rodríguez Fdez. Imprime: Publicaciones Tameiga S.L.

Xiraldez – M. Rguez. Alonso – X. Maure – Uxío Breogán – Pérez Lema – X. Glez. Mtnez. –
T. 658 58 50 49 Publicidade: Departamento propio e axencias

M. Bragado – B. Iglesias (Mero) – Nemesio Barxa – Andrea Goro – Anxo Mena – I. Otero Varela – Susi
guillermo@novasdoeixoatlantico.com publicidade@novasdoeixoatlantico.com

Rodríguez – Jesús Témez Fernández – Isidoro Gracia – Roberto Carlos Mirás – Rafael José Adalid – Laura
Edita: Editorial NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO S.L. Fotografía: Hernández e departamento propio

de Cáceres – Kiko Neves – Ramón Mariño – Manuel Estévez – PORTUGAL: Viale Moutinho – Manso
Avda. Sarmiento Rivera, 4-4ºD Deseño e maquetación: Fran Eiró

Preto – Isabel Varela – Manuel Gonçalves – João Martinho – MADRID: Juan Louzán – BARCELONA:
36860 PONTEAREAS - GALIZA - T. 986 64 12 69

Fdez. Valdeorra – PAIS BASCO: Nicolás Xamardo – CANARIAS: Fco. Puñal – NOVA IORQUE: Fco. Álvarez
redaccion@novasdoeixoatlantico.com

(Koki).
Fotografía: Hernández – A. Gutiérrez – M. Preto – Jesús Losada Dorado – Dpto. Propio.
Humor: Tokio, Martirena – Pepe Carreiro – X. Marín – Xosé Manuel Fernández Montes (Hermanager
Producións) – Ignacio Hortas – Francisco Puñal –Felix Ronda – Fuco Prado – Sex – Ortifus (España) –
Omar Pérez (Galicia) – Mauricio Parra (Colombia) – Cébula (Polonia) – J.Bosco e Fernández (Brasil) –
Xornal Cultural
para o Lecer Marlene – Pohle (Arxentina) – Guy Badeaux (Canadá).
Depósito legal: VG-14/2017
IV

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción A CORUÑA

O Concello da Coruña destina 250.000 euros á Xornada de
representantes

A
IV convocatoria de Deporte Solidario e Inclusivo municipais nos

A
concelleira de Igualdade e Diver- Consellos escolares
sidade, Rocío Fraga, e o titular de
Culturas, Deporte e Coñecemento, concelleira de Xustiza Social e Coida-
José Manuel Sande, presentaron as bases dos, Silvia Cameán, participou na xor-
da IV convocatoria de Deporte Solidario nada de representantes municipais
e Inclusivo, que desenvolve a Fundación nos Consellos escolares que se desenvolveu
Emalcsa e que pretende promover a in- no centro cívico da Cidade Vella, un encontro
tegración social a través da práctica de no que a responsable municipal, que ten as
distintas disciplinas de base. Cunha do- competencias na área de educación, deu
tación de 250.000 euros, as entidades traslado dos principais programas que o go-
deportivas e sociais que o desexen po- berno local impulsa nesta materia, como o
derán presentar os proxectos cos que op- recente ‘Ao meu xeito!’, dirixido a favorecer
tarán a subvención até o próximo 10 de a participación e o autogoberno dos centros
novembro. Por primeira vez, este pro- educativos en accións educativas, propostas
grama abriuse á colaboración de tercei- destas actividades se xeraron 5.288 máis de 30 entidades sociais, así como e actividades, co respaldo económico do
ras entidades que realizan un labor de novas licenzas federativas, o 34% delas con algúns departamentos e servizos mu- Concello.
patrocinio, como é o caso de Gadisa. femininas". "O número de persoas bene- nicipais que traballan coa muller, a saúde “Este goberno ten unha concepción da
Sande insistiu no éxito colleitado por ficiarias dos proxectos sociais foron infantil e os servizos sociais a través de educación como un dereito público e como
Deporte Incluso e Solidario en anteriores 3.425, contabilizándose 1.115 persoas acordos de colaboración, establecendo un ben común. Temos a obriga e o compro-
edicións. Así, indicou que segundo os con algún tipo de diversidade funcional canles de coordinación para a derivación miso de impedir que se converta nunha mer-
datos da Fundación Emalcsa, o pasado ou intelectual, 893 menores de familias dos e das participantes", explicou Fraga, cancía e para iso é preciso investir nos
ano, entre persoas beneficiarias e parti- en risco de exclusión social, 146 menores que subliñou que esta convocatoria centros público,como única garantía que
cipantes, 13.700 veciños e veciñas da de unidades familiares de persoas mi- conta cunha serie de melloras, como que asegura a igualdade de oportunidades”, ma-
Coruña se viron implicadas no programa. grantes ou en asilamento, e 790 mulleres o prazo de execución de actividades se nifestou a edil.
"Dende o Concello outorgamos subven- e cativas que decidiron coñecer e prac- amplía até o 31 de agosto do próximo
cións a 26 entidades deportivas da ci- ticar deportes con subrepresentación fe- ano. "A contía mínima de axudas a dis-
dade para o fomento de 19 disciplinas minina", comentou o concelleiro. tribuír por proxecto é de 3.000 euros,
como baloncesto, fútbol, waterpolo, vo- "O que pretendemos é fomentar o tra- sendo a máxima de 20.000 euros", indi-
leibol, esgrima, halterofilia, tenis, nata- ballo en rede entre as entidades depor- cou, á vez que recordou que "este pro-
ción, pádel, tenis de mesa, fútbol sala, tivas e as organizacións sociais da grama se complementa co de Cultura
triatlón, natación sincronizada, pira- cidade. Na pasada convocatoria de De- Accesible e Inclusiva, que busca favore-
güismo, patinaxe, equitación, buceo, xa- porte Inclusivo e Solidario non só se be- cer a igualdade e o acceso á cultura de
drez, escalada e rugby", comentou o neficiaron 26 entidades deportivas da todos os sectores da sociedade que pre-
edil, que tamén salientou que "a raíz cidade, senón que estas colaboraron con sentes distintas diversidades".

Premio Picadillo 2017
O alcalde da Coruña, Xulio Ferreiro, e o concelleiro de Emprego e Economía Social, Alberto
Lema, presidiron a entrega de premios do Concurso de Tapas Picadillo.
Palmarés Premio Picadillo 2017
Á mellor tapa tradicional: Cúrcuma, pola tapa 'mollete de Illa de San Simón'; 
Mención especial na modalidade de tapa tradicional: Restaurante Oído Cocina, pola tapa
'polo en pepitoria';
Á mellor tapa creativa: Eclectic, pola tapa 'pan de porco';
Premio da cidade da Coruña (por votación popular): Mesón Serrano, pola tapa 'lasaña en cunca'; 
Premio na categoría maridaxe con viños da Denominación de Orixe Ribeiro: Gastroteca, coa
tapa 'emigración encuberta', maridada co viño 'Renacido' de Pablo Vidal.
V

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción A CORUÑA

A Deputación da Coruña nomea O programa de ocio alternativo
Nocturnia ofrece máis 1.200

A
Fotógrafo Histórico a Carlos Valcárcel prazas para actividades no

N
Deputación da Coruña último trimestre do ano
nomeu a Carlos Valcárcel
Gay como Fotógrafo His- octurnia, o programa lates, clown e zumba; ademais
tórico, en recoñecemento a súa de ocio gratuíto para de asistir a roteiros sobre per-
traxectoria de máis de medio sé- mozas e mozos de 12 sonaxes coruñesas ou rutas de
culo de creación fotográfica. a 30 anos da Concellería de sendeirismo en Rois e Muxía.
O Salón de Sesións da Deputa- Participación e Innovación No mes de decembro as ac-
ción da Coruña acolleu o acto en Democrática, abre hoxe o tividades terán lugar na pri-
que a responsable da Área de Cul- prazo de inscrición para as ac- meira e na terceira fin de
tura e vicepresidenta da Deputa- tividades que se desenvolve- semana. Así, mentres os días 1
ción da Coruña, Goretti rán nas fins de semana entre e 2 as rapazas e rapaces pode-
Sanmartín Rei , fixo a entrega do os meses de outubro e decem- rán crear os seus cadernos de
diploma honorífico co que se re- bro. Serán 1.225 prazas as viaxe, gorras ou axendas, na
coñece a dilatada traxectoria do dispoñibles para esta nova seguinte fin de semana reali-
fotógrafo lucense. edición da iniciativa munici- zarán obradoiros de animación
Sanmartín, destacou o traballo pal, que ofrece, nesta oca- en debuxo, repostería sauda-
de Valcárcel calificandoo como sión, 60 propostas que van ble sen azucre ou de arquitec-
“un artista cunha mirada singular obra que nos fala do noso pa- súa modernidade ao continuar a desde as actividades deporti- tura para interpretar a cidade.
e específica”, coa que foi quen de sado mais tamén se soubo adap- publicar as súas imaxes a través vas até as formativas, pa- Neste mes tamén haberá acti-
captar “imaxes de Galicia en tar aos novos tempos”. da rede instagram. sando por culturais ou vidades deportivas, como de-
blanco e negro que nos transmi- Pola súa parte, o coordinador Finalmente, o galardonado recreativas coa finalidade de fensa persoal ou rutas de
ten a historia das súas persoas e do programa de actividades do agradeceu o recoñecemento da favorecer unha educación sendeirismo.
mailos seus sentimentos”. premio Luis Ksado da Deputación Deputación da Coruña nunha in- para o lecer saudable e xerar A inscrición --que é gra-
“Sen ningunha dúbida, pode- da Coruña, Xurxo Lobato, apro- tervención en que destacou o hábitos que favorezan o de- tuíta-- para as actividades de
mos dicir que Carlos Valcárcel é veitou a súa intervención para re- “orgullo” que sinte polo nomea- senvolvemento integral da Nocturnia pode realizarse a
o decano do fotógrafos contem- pasar a traxectoria fotógrafo mento. “Eu só sei falar coas fo- xuventude. través da páxina web www.co-
práneos de Galicia”, sinalou San- nado en Lugo en 1929, subli- tografías”, dixo Carlos Valcarcel Nesta primeira fin de se- runa.gal/cmix con periodici-
martín ao tempo que fixo ñando que, malia non se ter de- para explicar a brevidade do seu mana de actividades, o pro- dade semanal. Así, as persoas
fincapé na “humanización” das dicado profesionalmente ao discurso nun acto en que algun- grama ofrecerá propostas interesadas en participar nos
imaxes que asina Carlos Valcár- oficio, “a fotografía sempre foi has dos milleiros de fotografías como iniciación ao surf, un obradoiros dunha fin de se-
cel. En concreto, a vicepresi- súa vida”. Lobato reparou, pola que ten tirado se proxectaban bootcamp roller derby, rutas mana, poderán realizar a súa
denta da Deputación detívose na súa parte, na imaxe tomada polo en dúas pantallas do salón de de sendeirismo ou un taller de inscrición desde o luns anterior
fotografía “A nai do emigrante” fotógrafo dun grupo de mulleres sesións. deseño e estampación en á actividade, desde as 16.00
en que se retrata unha muller ao vestidas de negro en Muros, “viu- Carlos Valcárcel pasa a engro- papel. Xa de cara ao mes de horas, ata as 12.00 horas do
fondo dunha estancia repleta de vas de mortos” pola que dixo sar unha listaxe de ilustres ar- novembro, celebraranse obra- xoves anterior á actividade --
obxectos enviados polo fillo nun sentirse impresionado. “As súas tistas gráficos galegos que xa doiros tan diversos como de ou que se esgoten as prazas
escenario cheo de ruído mais a fotografías ademais de mostrar a foron recoñecidos como Fotó- cociña tradicional e caligrafía dispoñibles para cada activi-
través do que “é quen de trans- inmensa creatividade son tamén grafo Histórico pola Deputación chinesa, break dance, danzas dade--. Para máis información,
mitir a inmensa soidade desa documentos da nosa historia. da Coruña, entre os que se en- polinesias ou de bixutaría; así pódese visitar a páxina web
muller”. Con este premio, finali- Vemos un pasado, unha mirada contran nomes como Virxilio como sesións de introdución a www.coruna.gal/participacion
zou, a Deputación da Coruña etnográfica”, dixo Xurxo Lobato Viéitez, Mary Quinteiro, Alberto disciplinas deportivas como o así como as redes sociais --Fa-
“quere contribuír ao recoñece- quen falou da condición de “his- Martí, Julio Mayo ou Ramón piragüismo, boxeo sen con- cebook e Twitter-- deste pro-
mento da súa grande obra, unha tórico” de Carlos Valcárcel e da Caamaño. tacto, fútbol gaélico ou esca- grama, ademais de consultar o
lada en rocódromo. Tamén novo número da revista 'Coruña
haberá ocasión de participar Mutante', dispoñible nos diver-
en actividades de capoeira, pi- sos equipamentos municipais.
Novo punto de Servicio de Préstamos das

O
Bibliotecas Municipais
alcalde da Coruña, Xulio
Ferreiro, presentou esta
tarde no Centro Cívico de
Novo Mesoiro o novo punto de
Servizo de Préstamos das Biblio-
tecas Municipais no barrio, e a
programación cultural específica participativo levado a cabo no cultura, ao saber, e ao coñece-
asociada ao mesmo. O rexedor, barrio, á fin de coñecer as nece- mento. Hoxe é tamén un día de
que estivo acompañado polo edil sidades culturais da veciñanza. esperanza, porque non hai nada
de Culturas, José Manuel Sande, “Este é un día de futuro e de máis gratificante que poder dar
e a concelleira de Participación e democracia, xa que damos cum- resposta a un pobo que pide
Innovación Democrática, Claudia primento a unha vella demanda saber máis e estar máis prepa-
Delso, lembrou que este servizo de Novo Mesoiro, a de contar con rado”, sinalou Ferreiro, neste Día
nace como resultado do proceso recursos que faciliten o acceso a Internacional das Bibliotecas.
VI

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción SANTIAGO

Cineuropa 31: cinema,
xuventude e revolución

D
o 7 ao 28 de novembro, Compos- timo ano no circuíto de festivais, cos últi-
tela acolle a trixésimo primeira mos traballos de cineastas como Robin
edición do festival Cineuropa. 264 Campillo (Gran Premio do Xurado e FI-
filmes e 17 seccións nun certame que PRESCI en Cannes 2017), Pedro Pinho
medra este ano en proxeccións, en número (Premio FIPRESCI en Cannes), Mathieu
de premiados, en xornadas e espazos de Amalric (Premio Un Certain Regard en Can-
exhibición, e que mantén a aposta pola nes 2017), Roberto de Paolis (One Future
calidade cinematográfica dos anos ante- Prize no Festival de Cine de Múnic 2017),
riores. Será o filme La Villa, do realizador Léonor Serraille (Mellor ópera prima Un
francés, Robert Guédiguian, o escollido Certain Regard en Cannes 2017), Xavier
para a apertura desta edición nunha se- Legrand (Mellor ópera prima e mellor di-
sión inaugural que terá lugar o martes, día rector en Venecia 2017), Philippe Garrel cia Martel son só unha parte das grandes cobradas, alén de concertos en colabora-
7 de novembro, ás 20:00 horas, no Teatro (Premio SACD ao mellor filme francófono figuras cinematográficas que congrega ción con outras iniciativas culturais de
Principal. no Festival de Cannes 2017), Andrei Zvya- esta sección dedicada á contorna interna- Compostela, como a tempada de abono da
O alcalde de Santiago, Martiño Noriega, gintsev (Gran premio do xurado en Cannes cional. Nela, destaca a estrea estatal de RFG, as Xornadas de Música Contemporánea
conduciu esta mañá a rolda de prensa de 2017), Amanda Kernell (Nomeada aos Pre- Napalm (2017), o último traballo do xor- e o Ciclo de Outono da Banda Municipal.
presentación da mostra, que contou coa mios LUX e Mellor directora novel no Fes- nalista e realizador Claude Lanzmann, no Premios Cineuropa e Premios Xurado
presenza da vicepresidenta da Deputación tival de Venecia 2016), Kantemir Balagov que o reconstrúe a súa traxectoria como Novo
da Coruña, Goretti Sanmartín; a conce- (Gañadora da sección Un Certain Regard activista en Corea do Norte durante Guerra Costa-Gavras, Manuel Martín Cuenca,
lleira de Acción Cultural, Branca Novo- no Festival de Cannes 2017), Ruben Ös- Fría, e o filme Lucky (2017), de John Ca- Leonardo Sbaraglia e Carla Simón recibirán
neyra, e o director de Cineuropa 31, José tlund (Palma de Ouro á mellor película no rroll Lynch, o último traballo interpreta- os Premios Cineuropa 2017 e protagoniza-
Luis Losa. Festival de Cannes 2017), Joachim Trier, tivo do finado actor Harry Dean Stanton. rán varias sesións de proxección con en-
Noriega puxo en valor a colaboración Outras seccións e actividades trada libre previa retirada de invitacións
das diferentes institucións e entidades pri- Alén dos programas mencionados, o no Teatro Principal.
vadas que apoian a 31ª edición do festi- festival inclúe seccións ben coñecidas polo Entre as novidades deste ano, figura a
val, que definiu como unha das máis público de Cineuropa como LatidoAmeri- convocatoria para seleccionar a un Xurado
ambiciosas das ofrecidas até o momento. cano, Fantastique Compostela, Docs Ci- Novo, que comporán sete mozas e mozos
O alcalde agradeceu, neste senso, a cola- neuropa; Panorama Audiovisual Galego, de entre 18 e 25 anos e que entregarán
boración da Deputación da Coruña, que se Cinefilias: Cult Movies e o tradicional Ma- Premios á Mellor Película, Mellor Director,
suma en 2017 ao corpo de organismos que ratón. Como novidade, en conmemoración Mellor Guión, Mellor Interpretación Femi-
posibilitan o crecemento do festival. do 100º aniversario da Revolución de Ou- nina e Mellor Interpretación Masculina. O
Goretti Sanmartín amosouse compra- tubro de 1917, a 31ª edición propón un convite a participar neste xurado non se
cida porque o festival Cineuropa entre a ciclo temático que, baixo o título Nove- limita ao estudantado universitario, senón
formar parte da rede de certames que con- cento: o século das revolucións, reúne que procura achegarse a toda a mocidade
tan con apoio da Deputación da Coruña e unha ampla escolma de filmes capitais interesada no cinema. Alén do requisito de
parabenizou á organización do festival para a unha reflexión crítica do devir in- idade, esíxese dispoñibilidade para ver a
pola escolla da "revolución" como eixo te- ternacional do século XX. Así, ao longo do selección de filmes que se someten a ava-
mático desta edición que, considerou, nos mes de novembro, Cineuropa 31 ofrécenos liación nas sesións de #Cineuropa’31. O
"achega episodios que teñen ver coa a posibilidade de redescubrir clásicos proceso de selección do Xurado Novo fina-
épica, a utopía, a xuntanza de vontades como O Acorazado Potemkin (1925), de liza hoxe, e a súa composición farase pú-
para facer real cuestións que nos parecían Sergei M. Eisenstein; La Chinoise (1967), blica mañá.
imposibles". de Jean Luc Godard; La Batalla de Chile Sedes do festival
A concelleira de Acción Cultural, Branca (1975-79), de Patricio Guzmán, ou Le fond Canda o Teatro Principal, o Salón Tea-
Novoneyra, salientou a aposta do festival de l’air est rouge (1977), de Chris Marker, tro, o Centro Galego de Arte Contemporá-
pola visibilidade do cinema do país a tra- Katarina Zrinka Matijevic, Claire Denis pero tamén garda lugar para outro tipo de neo, a sede da Afundación, o Auditorio de
vés do Panorama Audiovisual Galego, e (Quincena dos realizadores ‘ex-aequo’ no aproximacións a estes momentos históri- Galicia e o cinema Numax, a rede de pan-
puxo en valor a interacción do certame Festival de Cannes 2017) e Agnés Vardá e cos, como a que ofrecen as pezas Nicholas tallas do festival amplíase en 2017 coa in-
con outras iniciativas culturais da cidade, JR (Mellor documental no Festival de To- and Alexandra (1971), de Franklin J. corporación dos Multicines Compostela. As
como os concertos da RFG, a Banda Muni- ronto 2017). Schaffner, ou Marie Antoinette (2006) de entradas e abonos estarán á venda a partir
cipal de Música e as Xornadas de Música A sección inclúe unha sesión especial Sofia Coppola. da tarde do venres, día 3, tanto nos des-
Contemporánea. coa proxección en pre-estrea do filme A O obxectivo é achegarse ao proceso re- pachos de billetes como por internet.
A seguir, o director de Cineuropa 31, estación violenta, da realizadora galega volucionario dende perspectivas diversas, Apoios e colaboracións
José Luis Losa, detallou a programación Anxos Fazáns. A proxección da película, ao tempo que reivindicar a dimensión co- Cineuropa é un festival organizado
desta nova edición, e incidiu na súa rei- baseada na novela homónima de Manuel lectiva no cinema, a súa práctica en socie- polo Concello de Santiago coa colabora-
vindicación do cinema como experiencia Jabois e rodada entre Compostela e a Illa dade, como pracer e como feito subversivo ción do Consorcio de Santiago, a Deputa-
colectiva e na especial atención que o cer- de San Simón, contará coa presenza da au- nun momento no que as fórmulas e ten- ción da Coruña, o CGAC, Afundación e o
tame presta este ano á mocidade para con- tora pontevedresa, que manterá un colo- dencias de ocio incitan, cada vez máis, ao ICAA. Conta tamén co apoio do Instituto
tribuír á xeración de novos públicos. quio co público asistente o sábado 25 de seu consumo individualizado e acrítico. Camões, os Multicines Compostela, a Aso-
37 filmes na Sección Oficial Europea novembro ás 20:30 horas. O catálogo desta edición inclúe tamén ciación de Actores e Actrices de Galicia, o
O filme de Robert Guédiguian abre unha 22 fitas do Panorama Internacional unha sección dedicada ao Cinema e Derei- Hostal dos Reis Católicos, Autos Rayma,
das seccións máis esperadas de Cineuropa, Juliana Rojas, Marco Dutra, Frederick tos Humanos, unha ollada retrospectiva ás María Castaña, Café de Altamira, o Curro
coas propostas máis recentes e anovadoras Wiseman, Naomi Kawase, Michel Franco, obras de Pedro Pinho e Claude Saudet; un da Parra, Moha, Icelandic Film Centre, Te-
do cinema europeo. Ofrece unha ampla se- Cristiane Oliveira, João Moreira Salles, ciclo para a rapazada, Cineuropa Miúda; o rratreme, Stilmoving e Meikincine Enter-
leccións dos filmes máis aplaudidos do úl- Chloé Robichaud, Javier Izquierdo e Lucre- Foco Islandia e o programa 10 Sombras Re- tainment.
VII

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

A CORUÑA / SANTIAGO

Iniciados os traballos de consolidación

O
do xacemento do Castro de Elviña
Concello vén de poñer en intervención ambiciosa, unhas ferente de restauración. Dese
marcha os novos traballos obras que teñen unha partida de xeito, e como expón o responsa-
de consolidación do xace- máis de 800.000 euros e que ble municipal de Culturas, o ob-
mento arqueolóxico do Castro de afondan na que é unha liña estra- xectivo é rematar de escavar as
Elviña, unhas obras que afectarán téxica da Concellería de Culturas zonas que están iniciadas, para
aos 6.300 metros cadrados de su- para o ano que vén, como é a realizar a súa consolidación, con-
perficie escavada para recuperar posta en valor do patrimonio", solidar as estruturas que saíron á
e dignificar esta peza do patrimo- destaca Sande, quen incide "na luz na década dos anos corenta,
nio da cidade. O alcalde da Co- aposta do executivo municipal e corrixir algunhas restauracións
ruña, Xulio Ferreiro, acompañado por recuperar para a cidadanía un que non funcionaron da maneira
do concelleiro de Culturas, De- enclave de grandísimo valor, pero esperada. O proxecto contempla
porte e Coñecemento, José Ma- que foi inxustamente esquecido e tamén intervencións nas tres en- presenta evidencias de distintos durante os períodos nos que a es-
nuel Sande, e de Rexeneración apartado do circuíto cultural e tradas documentadas do castro, e graos de poboación segundo as cavación estivo detida. Este
Urbana e Dereito á Vivenda, Xiao patrimonial e ao que cómpre de- rematar a escavación da terceira épocas, así como amosa indicios mesmo luns darán comezo os tra-
Varela, visitou esta semana o volver a dignidade". entrada, que foi documentada no das distintas fases construtivas, ballos de restauración e escava-
Castro para supervisar o inicio Esta nova campaña, que se re- ano 2013, de cara a deixar á vista "para poder dar ao público que o ción nas partes que aínda non
das actuacións, que se prolonga- aliza baixo a supervisión do ar- o pavimento de pedra, que pre- visita unha narración máis com- foron sometidas, co obxectivo de
rán durante cinco meses e que se queólogo municipal, vai dirixida senta un bo grao de conserva- pleta da súa historia". deixar os muros á vista. Unha vez
completarán, na primeira metade "a consolidar e dar dignidade ás ción, e os dous torreóns, ademais Nestas primeiras semanas, o concluídos, realizarase unha pro-
do ano que vén, cunha segunda estruturas arquelóxicas" que da praza de acceso. xacemento foi sometido xa a posta de restauración e consoli-
fase de estudo dos materiais ex- foron descubertas no Castro entre Os traballos, como salienta o unha limpeza da superficie xa es- dación para cada un dos sectores
traídos e a elaboración dunha 1947 e 2013 nas distintas áreas concelleiro de Culturas, servirán cavada, coa retirada de maleza e do Castro, que deberá recibir o
memoria, para o seu tratamento de escavación, e que recibiron, tamén para axudar a comprender dos depósitos de area que foron visto bo da Dirección Xeral de Pa-
e musealización. "Falamos dunha en cada caso, unha estratexia di- a evolución do xacemento, que colocados a modo de protección trimonio.

Volve o programa "Boas Noites" con
máis actividades para a mocidade

A
compostelá nas noites de novembro
concelleira de Mocidade,
Noa Morales, xunto con
Nerea Couselo, de Xando-
blea, e Hadrián Rei, da Asociación
Cultural e Xuvenil Itaca, presentou
a segunda edición do programa
Boas Noites. Grazas a esta inicia-
tiva, as noites de xoves a sábado
do mes de novembro volverán
estar cheas de actividades para a Hadrián Rei, Noa Morales e Nerea Couselo.
mocidade de Compostela. "Moitas das ideas propostas foron incorpora-
Boas Noites nacera no marco do proceso pi- das este ano como novidade respecto ao ano
loto de Orzamentos Participativos do 2016, pasado", apuntou Nerea Couselo, ademais de
posto en marcha na área de Mocidade. Á vista recordar que este ano as actividades durarán
do éxito, a iniciativa celebra a súa segunda serán nas noites de xoves, venres e sábado.
edición, con música, cociña, roteiros ou danza, Pola súa parte, Hadrián Rei, de Ítaca, recalcou
entre outras propostas. que o programa está crecendo, tanto en de-
O venres 3 de novembro comezaron as acti- manda como en participación.
vidades, 30 en total, que se repartirán por es- As propostas inclúen obradoiros de cociña,
pazos coma o Centro Xove da Almáciga, a xogos na rúa, roteiros participativos, fotogra-
Asociación Brañas de San Andrés ou o Centro fía, cultivo de cogomelos ou teatro amador.
Sociocultural de Conxo. Ao respecto, a conce- Os días 9, 16 e 23 de novembro serán noites
lleira sinalou "que é un programa máis amplo temáticas, dedicadas cada unha delas a un
que o do ano pasado e por iso animamos aos lugar diferente e terán lugar no Matadoiro.
mozos e ás mozas de Compostela a participar Así, o día 9 será a noite de Brasil, o 16 estará
e a apuntarse naquelas actividades que requi- dedicado a África e o do 23 será a noite da
ren reserva previa a través da dirección de co- India.
rreo boasnoites@itaca.gal". O programa Boas Noites tamén repetirá o
Desde Xandobela fixeron un convite este ano que vén, xa que resultou elixido no pro-
agosto pasado para xente moza que quixese ceso de Orzamentos Participativos para o
participar e a convocatoria resultou positiva. exercicio 2018.
VIII

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción LUGO

A Deputación pecha a tempada da rutas fluviais O turismo na
Ribeira Sacra
e o sector hosteleiro protesta

O
incrementouse

O
presidente do Consorcio de Turismo
en outono
Ribeira Sacra, Luis Fernández Gui-
tián, remitiu á Deputación de Lugo turismo nos concellos da
un escrito solicitando que se reconsidere a área xeográfica da Ribeira
decisión de poñer fin á tempada de rutas Sacra (Sur de Lugo e
fluviais o domingo 29 de outubro e se am- Norte de Ourense) incrementouse
plie a tempada, alomenos, ata o 10 de de- neste outono e superou as expec-
cembro. tativas previstas en xullo polo
A decisión da Deputación de acurtar en Consorcio de Turismo.
dous meses (novembro e decembro) a A ocupación media no mes de
tempada de navegación en catamaráns setembro foi do 68% (+7% na
pola Ribeira Sacra non sentou nada ben comparativa co 2016). Por cate-
neste territorio aos responsables de nego- goría e tipo de establecemento
cios turísticos. Os hostaleiros que teñen (fins de semana e días laborais):
os seus locais na contorna do embarca- Hoteis 3 e 4 estrelas: 95% e 85%.
doiro de Doade (Sober. Lugo) e Ponte da Media total: 88%. Turismo Rural:
Paradela (Castro Caldelas. Ourense) son os 85% e 64%. Media total: 70%.
que se consideran máis directamente pre- Catamaráns no embarcadoiro de Doade. Outros: 75% e 35%. Media total:
xudicados, pero sinalan que as consecuen- 46%. As previsións que se reco-
cias do peche afectarán tamén a outros.Os tou. “Se Monforte vese agora cheo de fluviais" dos ríos Miño e Sil. Segundo os llían a finais de agosto eran lixei-
responsables do restaurante A Cantina, en xente no verán e no outono, hai que ter en populares, a Deputación de Lugo informou ramente inferiores. Polo tanto,
Sober, cualifican de “nefasto” o peche das conta que iso se debe nunha parte moi de que os catamaráns deixarán de funcio- superáronse as expectativas e
rutas e din estar moi preocupados porque grande ás rutas do Canón do Sil”. Os pro- nar "con dous meses de antelación sobre o mellorouse en relación ao pa-
xa contaban cun bo número de reservas pietarios de todos estes negocios sinalan calendario previsto". Os populares, que sado ano, seguindo a tendencia
para o mes próximo e cren que as van a que este outono está a ser especialmente preguntarán no próximo pleno da corpora- habitual no que vai de exercicio.
perder. “Unha parte moi grande dos clien- concorrido nas rutas de catamarán grazas ción provincial polos motivos desta "deci- A ocupación na ponte do 12
tes que temos son os usuarios dous cata- ás condicións meteorolóxicas. “Están os sión tan pouco acertada" e que "tanto de outubro foi a seguinte. Hoteis
maráns e se os barcos non funcionan barcos cheos todos os días e se houbese pode danar ao turismo na Ribeira Sacra", 3 e 4 estrelas: 98,5%. Turismo
durante esa tempada xa non van querer máis barcos irían igual de cheos”, din na recordan que o propio goberno da Deputa- Rural: 96%. Outros: 82%. Os
vir”, afirman. Cantina. “Este mes está toda a zona a lume ción informou de que había unhas 10.000 datos non son comparables aos
Fernando González, propietario de de biqueira e en novembro pode seguir reservas confirmadas ata final de ano. Ao do pasado ano, pois non houbo
Adega Algueira e do restaurante O Castelo, igual se o tempo non cambia moito”, in- seu xuízo, tendo en conta de que as previ- ponte en 2016 ao caer a mércores
dispón da súa propia embarcación turística dica pola súa banda Fernando González. sións de ocupación ata final de ano crecen o 12 de outubro. Pero a ponte
pero pensa que o peche dos catamaráns Queixas do PP en relación con 2016, o "servizo debe se- máis próxima para facer unha
afectará igualmente aos seus negocios. O grupo provincial do Partido Popular guir operativo", como "mínimo durante os comparativa aproximada foi a do
“Isto prexudica a todo o turismo da zona e sumase ás queixas do sector turístico da fins de semana e festivos". O PP asegura 1 de novembro na que se rexis-
non só nos lugares máis próximos aos em- Ribeira Sacra logo de coñecer que a "De- que esta decisión do goberno provincial trara un 7% menos de ocupación.
barcadoiros, porque tamén se vai a notar putación de Lugo pechou por anticipado o provocou "un enorme malestar no sector As reservas para o mes de ou-
moito nos negocios de Monforte”, manifes- servizo de catamaráns que cobre as rutas turístico" da comarca. tubro sitúan a ocupación no 63%
para a totalidade de días e esta-
blecementos. Desglosando a in-
formación, rexistranse os
seguintes datos: Hoteis 3 e 4 es-
Ciclo de música e teatro trelas: 81% na totalidade de días
da semana. Turismo Rural: 62%

O
en Sober na totalidade de días da semana.
Outros: 45% na totalidade de
días da semana. O pasado ano
Goberno local do Con- Airiños de Orbazay, organizado pecharase o mes de outubro
cello de Sober iniciou, polo 20 aniversario de O Trícole cunha ocupación media total do
en colaboración coas e o 16 de decembro será o Fes- 58%.
Xuventudes Musicais de Sober, tival de Nadal da Escola Muni-
o ciclo Música no Outono, que cipal de Música.
achega á localidade ata decem- O Concello tamen progra-
bro cinco concertos. O primeiro mou o Outono Teatral que
deles foi o de David Antigüedad levou a Sober tres representa-
coa súa guitarra. O seguinte cións. A primeira delas foi a
será o 18 de novembro con Su- actuación de Debulla Escenika
sana Gómez ao piano. O 25 de “PerverSons” no Centro Socio- Antón Valcarce ante o público.
novembro para celebrar Santa cultural. A seguinte actuación
Cecilia, actuación do Coro no marco do programa Buxi- bientada en Sober. tinande. Acompañouno Conchi
Berea, O Trícole e outra agru- ganga foi o 28 de outubro pero Pola súa banda, Antón Val- Vidal Abelaira coa lectura dun
pación musical. O 2 de decem- ante, presentouse unha obra carce, falou dos seus contos no novo relato, co que agasallou á
bro actuará Trio Ayren. O 9 teatral de Xosé Lois García am- Club de Lectura Pintor de Cas- biblioteca. Hotel turístico en Castro Caldelas.
IX

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción LUGO

Chega unha nova edición do Festival de Jazz
de Lugo máis feminino que nunca

N
a programación da XXVII edición - O sábado 11 de novembro ás 20:30 - O martes 14 de novembro
que organiza a Asociación de Ami- horas, terá lugar o concerto de Ricca. ás 22:00 horas, concerto de
gos do Jazz Escobijazz, haberá 22 - O domingo 12 de novembro ás 18:00 Pere Navarro Quintento, que
concertos, dos cales 20 deles serán inter- horas, sesión para toda a familia con Por será emitido en directo en
pretados por mulleres mí, Swing + o sister!. Radio 3. (concerto de balde)
Os concertos, terán lugar dende o 11 ao - O luns 13 de novembro ás 20:30 horas - O mércores 15 de novem-
19 de novembro en Lugo, no Círculo das actúa Ingrid Jensen & Christine Jensen bro ás 23:30 horas actuación
Artes, o Vello Cárcere, o Club Clavicém- Quintet. de Michael Olivera Group.
balo, a Casa do Saber, e no bar Ho! Gruf. - O martes 14 de novembro ás 20:30 - O xoves 16 de novembro ás
O prezo das entradas é de 10 euros (ou horas canta María Toro Project. 23:45 horas, turno para Alejan-
5 para estudantes), e o abono para tódo- - O mércores 15 de novembro ás 20:30 dro Vargas Trio.
los concertos será de 60€. Os tickets horas turno de Magos Herrera. - O venres 17 de novembro
poden adquirise nas mesmas salas dos - O xoves 16 de novembro ás 21:30 ás 23:00 horas, sesión de Odo-
concertos, ou online, na dirección horas actuación de Allison Miller "Boom jazz.
www.notikumi.com/channel/festival-jazz- tic boom". - O venres 17 de novembro
lugo. - O venres 17 de novembro ás 21:30 ás 23:55 horas, toca Mariola
A Asociación de Amigos do Jazz Esco- horas sesión de Dave Douglas & Chet Membrives "Omega 20.16"
bijazzten como principal actividade a or- Doxas: Riverside with special Guest Carla - O sábado 18 de novembro
ganización do Festival de Jazz de Lugo, Bley. ás 23:50 horas terá lugar o
que se celebra dende o ano 1991. O festi- - O sábado 18 de novembro ás 20:30 concerto de Los hot chocola-
val deu cabida nestes anos, tanto a estre- horas, actuación de Charennée Wade. tes. Queiro.
las e primeiras figuras internacionais como - O domingo 19 de novembro ás 20:30 Vello Cárcere.- A entrada a estes con- Ho!Gruf.- A entrada a este concerto é
a novos valores do Jazz mundial, o máis horas, toca Melisa Aldana Quartet. certos é de balde ata completar aforo. de balde ata completar aforo.
destacado do jazz estatal e tamén do me- Club Clavicémbalo.- A entrada a todos - O domingo 12 de novembro ás 13:00 - O sábado 18 de novembro ás 14:00
llor jazz galego. Cabe destacar que o Fes- os concertos será de 5 ou 10 euros. horas sesión de Sisters in the house. Orga- horas, actuación de Sesión Vermú con Ma-
tival de Jazz de Lugo é o decano dos que - O sábado 11 de novembro ás 23:45 niza a Concellería de Benestar Social, Igual- rian Ledesma & Tinaquero Brother.
se celebran en Galicia. horas, actuación do quinteto de Olga Reiz- dade e Inclusión do Concello de Lugo. Casa do Saber.- A entrada a este con-
Programación nichenko. - O domingo 19 de novembro ás 13:00 certo é de balde ata completar aforo.
Círculo das Artes (Escenario 1906).- A - O luns 13 de novembro ás 23:00 horas horas concerto de EJAZZ, con Carmen Rey, - O xoves 16 de novembro ás 20:00
entrada a todos os concertos é de 10 €. turno para Leira Castro. Ángeles Dorrio, Marga Ramos e Betty horas sesión con Guillermo Mcgill Quartet

Máis de mil persoas cubriron as rutas
guiadas do Románico en Ribeira Sacra

O
Por Sandra Seara a ser os días laborais os de maior de Baleares, Canarias, Navarra e
Consorcio de Turismo Ri- actividade. Houbo un total de 80 Extremadura. Aumentou a pre-
beira Sacra fixo balance rutas. A ocupación media por senza do público galego e da
da campaña de Rutas ruta é de 15 persoas. Están pen- propia veciñanza da Ribeira
Guiadas do Románico, que se de- sadas para pequenos grupos co Sacra. O público estranxeiro non
senvolveu desde o 27 de xuño fin de garantir unha boa expe- ten un maior peso no cómputo
ata o 7 de outubro. Foron 1.195 riencia na visita e unha atención total con respecto a anos ante-
os usuarios das cinco rutas esta- personalizada. Nas rutas guiadas riores e segue a ser pouco signi-
blecidas. O incremento en rela- que se puxeron en marcha nos ficativo. Portugal, Francia e
ción coa campaña de 2016 foi de meses de xullo e agosto nos Reino Unido destacan nese pe-
373 usuarios, é decir, un 45 por mosteiros de Santo Estevo de queno segmento. Mosteiro das Bernardas, en Pantón.
cento. A ruta máis visitada, con Ribas de Sil, Santa Cristina de Suxestións
385 pasaxeiros, foi a de mosteiro Ribas de Sil e San Pedro de Rocas En xeral, as queixas foron
das Bernardas (Pantón), San Mi- participaron 125 persoas en 8 menos numerosas que as recolli- fagan visitas guiadas, indepen- axentes involucrados. O incre-
guel de Eiré, San Fiz de Cangas, rutas. das en anos anteriores, pero se- dentemente de que os mosteiros mento ven a reforzar os datos que
Santa María de Proendos e mira- Procedencia guen a ser estes os temas que estean abertos ao público cun se levan rexistrando dende come-
doiro de Santiorxo. As rutas máis Madrid, Asturias, País Vasco, copan a maior parte delas: Sina- horario regular. zos de ano na globalidade do sec-
demandadas foron, novamente, Andalucía, Castela-León, Castela - lización e limpeza; horarios de Valoración tor. Trátase dun ano récord que
as que visitan igrexas de O Savi- A Mancha (incremento impor- apertura dos puntos de informa- Os resultados considerámolos agardamos que se manteña para
ñao, Pantón e Sober. Pero cabe tante), Murcia (incremento consi- ción turística dos Concellos. realmente satisfactorios e cons- avanzar cara a consolidación da
destacar o rexistro da ruta de derable), Comunidade Valenciana, Asuntos sobre os que se insiste tata a importancia de manter zona como destino turístico de in-
Carballedo-Chantada, que consi- Aragón, Cantabria (incremento permanentemente aos entes lo- abertos os cenobios e igrexas. A terior. De cara ao próximo ano, es-
gue un terceiro posto cando ou- considerable), Cataluña (menos cais e nos que trataremos de se- súa concentración é un elemento tudaremos fórmulas que sigan a
tros anos custou máis mobilizar que en anos anteriores). Tamén guir facendo fincapé. Ademais, distintivo que se debe atender con poñer en valor o románico de Ri-
ao público cara esa zona. Seguen participaron persoas procedentes valoran moi positivamente que se prioridade por parte de todos os beira Sacra.
X

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción LUGO

Piden a Paradores que límpe as fincas Manuela Barreiro Pico a

A
da contorna primeira muller galega

M
deputada autonómica e licenciada en Farmacia
voceira do grupo munici-
pal do Partido Popular, anuela Barreiro Pico. dita cidade e preparou o Ba-
Julia Rodríguez, púxose en con- Ribadense destacada, charelato no colexio de San
tacto coa presidenta de Paradores primeira licenciada en Luis. Esta ribadense foi a pri-
de Turismo de España, Ángeles Farmacia de Galicia (1900) é o meira muller en acadar o título
Alarcón, coa finalidade de trasla- título do libro editado pola De- de Bacharelato no instituto de
darlle a conveniencia de que se putación que recolle a vida e Lugo, en 1896; a primeira mu-
proceda a realizar as actuacións obra desta lucense a través de ller matriculada na Universi-
de limpeza da maleza que invade fotografías, recortes de prensa dade de Santiago de
os solares situados a beira do e documentos. Manuela Ba- Compostela, en 1896; e a pri-
monumento hoteleiro, así como a rreiro Pico foi a primeira muller meira licenciada en Farmacia
necesidade de acometer outro en acadar o título de Bachare- en Galicia e sétima de España,
tipo de accións de lucido dal- lato no instituto de Lugo, en no ano 1900. Para realizar os
gunha zona. Julia Rodríguez 1896; a primeira matriculada estudos universitarios tivo que
agradece o compromiso e a boa na Universidade de Santiago de solicitar numerosos permisos
disposición amosada por parte da Compostela, en 1896; e a pri- mentres que os homes o po-
presidencia que prevé realizar Parador de Monforte de Lemos. meira licenciada en Farmacia dían facer sen ningún tipo de
estes traballos nas inmediacións en Galicia e sétima de España, problema. Abriu a súa farmacia
do Parador de Turismo de Mon- rador o que impedía apreciar o grupo municipal do PP tamén no ano 1900. en Ribadeo no ano 1901, co
forte na maior brevidade posible. estado no que se atopa a parte anuncian que remitirán unha pre- Manuela Antonia Barreiro nome Farmacia Moderna, sendo
A voceira popular lembra que a que pertence a esta instalación gunta ao rexedor socialista co Pico naceu en Viveiro o 5 de noticia en numerosos diarios
maleza que invadía a muralla de hoteleira e, polo tanto, e agora obxecto de que aclare se realiza- xullo de 1887, aínda que a súa de prensa galegos. Traspasaría
Monforte impedía ver o estado cando se advirte da necesidade rán novas actuacións de limpeza vida transcorreu no Concello de a súa farmacia en 1931, des-
que presentan os solares nesta de limpar esta contorna. nos treitos da muralla que na ac- Ribadeo, onde o seu pai era pois de 30 anos de profesión.
zona do Parador de Turismo. Tras Julia Rodríguez destaca a im- tualidade presentan un conside- mestre. Estudou ensinanza pri- Morreu en Madrid o 29 de xa-
a presentación de varias iniciati- portancia de que dende a presi- rable estado de abandono e nos maria na escola de nenas de neiro de 1953.
vas por parte do Grupo Popular, dencia da cadea hoteleira estatal que, polo momento, o Concello
ás que votaron en contra o al- se acometan estas actuacións xa non acometeu ningún tipo de
calde e o seu equipo de Goberno, que o Parador de Monforte con- traballo. Os populares queren
procedeuse dende o Concello á sagrouse como un dos referentes saber se o alcalde continuará con
limpeza da muralla, sendo nece- turísticos da Ribeira Sacra, de aí este tipo de actuacións na mura-
sarios agora novos acometidos a necesidade de que se ofreza ao lla ou deixará as zonas, nas que
por parte de Paradores. É dicir, visitante a mellor imaxe posible non se realizou ningún tipo de
era a falta de limpeza que presen- tanto do monumento como das acción, no mesmo estado que
taba a muralla neste treito do Pa- súas inmediacións. Dende o ofrecen na actualidade.

Homenaxe a un profesor de Sober polos

O
50 anos de docencia Acto de presentación do libro en Lugo.

Goberno local do Concello que José Ma-
de Sober colabora na or-
ganización dunha comida
nuel López
levou a cabo
Premio á biblioteca de Sober
coa que os seus compañeiros e durante tantos
A biblioteca municipal de Sober gañou por segundo año con-
compañeiras queren renderlle ho- anos, xeración
secutivo o premio María Moliner que convoca o Ministerio de
menaxe ao ex director do CEIP tras xeración.
Educación por proxectos de animación á lectura. Na provincia de
Plurilingüe Virxe do Carme, José “Queremos re-
lugo tamén foron premiados O Saviñao e Xermade.
Manuel López Santos. coñecer a súa
O xantar será o vindeiro sá- entrega e dedi-
bado 18 de novembro ás 14:00 cación, polo
horas no pavillón do CEIP Virxe que agardamos
do Carme de Sober. A recollida de que sexa unha
entradas poderase facer na Casa homenaxe mul-
do Concello, na Oficina de Tu- titudinaria na
rismo e no Centro Sociocultural. que devolverlle
O prezo será de 24 euros para os parte do que José Manuel López Santos.
adultos e de 10 para os nenos nos ten dado”.
(ata 12 anos). Subliña o alcalde que se home- da localidade durante unha dé-
O alcalde de Sober, Luis Fer- naxea a unha persoa que ade- cada e sempre colaborou na or-
nández Guitián, explica que con mais de dedicar case medio ganización de múltiples
esta comida se pretende agrade- século da súa vida a docencia en actividades culturais e doutra ín-
cer e poñer en valor o traballo Sober tamén foi tenente alcalde dole, como a Feira do Viño.
XI

Guía Gastronómica
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción OURENSE

B
Afumados antes da voda Nova xerencia en Bar Greco
ar Greco,
na rúa ou-
rensá do
mesmo nome, no
barrio do Couto,
acaba de cambiar
de xerencia. Re-
beca e Adán
abren o local ás 8
da mañá de luns
a venres e desde
ás 9 as fins de
semana. Rebeca cos seus primeiros clientes.
Ademais da
bollería para os almorzos, ofrecen ca- bacadillos variados.

V
Pedro Casamayor, de Villarobledo (Albacete) foi o guía do grupo. llos, albóndigas, orella, rabo, empa- Os xoves as cañas son a 1 euro e os
nada, chourizos ao viño e tortilla. A venres e sábados os cubatas son a
oferta complétase con hambuguesas e 3,50 euros.
iñeron de víspera a Ourense desde “Mención aparte para o xamón asado.
Cuenca e Albacete á voda de Meme. Brutal a pulga, non tan pulga, co seu pan
Fixeron visita ao casco vello con tostado e juguito na faragulla. Está a
parada en bar Fuentefría onde fixeron os 1,75. Tamén ben pagos”.
seguintes comentarios: “Exquisita a an- “Hai empanada, callos e un tomate
choa. Boísimo o salmón marinado. Moi que tiña unha cara estupenda. Moitísimas
rica a mini hamburguesa de ibérico. Todo referencias en viño servidos en boa copa”.
preparado ao momento e moi fresco. “Hai que esperar un pouco pero cada
Inescusable visita na zona de viños”. petisco elabórase ao momento e adoita
“Afumados caseiros e xamón asado. haber boa concorrencia. Un sitio que de-
Atenden Alex e Nuno con dilixencia a bería coñecerse se se vai a Ourense de
barra deste pequeno local onde podemos tapeo.”
atopar unha carta de afumados caseiros “Dixéronnos que, tras moitos anos de
de peixe difícil de ver en moitos sitios. existencia, Pepe Callos segue mellorando
Atún, salmón, caballa, anguía, anchoa”. na súa oferta de petiscos e viños”.
XII

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción OURENSE

Castro Caldelas será sede do Museo Foro da Comunicación de

O
Antropolóxico da Ribeira Sacra Galicia punto de encontro

O
Museo Antropolóxico da
dos profesionais
Ribeira Sacra estará si-
tuado no edificio que al- Foro da Comunicación Ourense e da Secretaría Xeral
bergou o Centro de de Galicia chega a de Medios da Xunta de Gali-
Desenvolvemento Comarcal de súa quinta edición cia. Entre todos eles facilitan
Castro Caldelas, cedido pola Xunta consolidado como un punto que esta innovadora acción
á Deputación de Ourense, co ob- de encontro de referencia formativa sexa de acceso
xectivo de dispoñer dunhas insta- para os profesionais galegos gratuíto para profesionais do
lacións que contribúan a seguir vencellados á comunicación, sector, xa que o obxectivo é
promovendo e potenciando o tu- marketing, deseño, publici- fomentar a competitividade
rismo cultural e o valor histórico dade e edición, xa que lles das empresas galegas. A
e patrimonial da Ribeira Sacra. ofrece a oportunidade de asistencia a esta xornada
O presidente da Deputación, compartir experiencias con precisa de inscrición previa a
José Manuel Baltar, subliñou que grandes expertos do sector e través da web www.expou-
“será importante non só para Cal- con directivos de importan- rense.org, enviando un mail
delas senón tamén para Ourense tes empresas que marcan a comunicacion@expou-
e para Galicia, e desde a Deputa- O Museo ubicarase no edificio da dereita na foto. tendencia á hora de comuni- rense.org ou chamando ó
ción de Ourense sentímonos car. Esta cita celebrarase o 988 36 60 30.
ledos de colaborar para potenciar converterá, ademais, nun punto que se presentou o libro “Quin- venres 10 de novembro en Tanto o 5º Foro da Comu-
a rica oferta cultural da Ribeira de encontro de investigadores e tela de Mazaira. Terra e Xente”, Expourense e ofrecerá un nicación de Galicia como os
Sacra e da provincia de Ourense”. noutro referente turístico para os de Olegario Sotelo Blanco. O completo programa no que II Premios Paraugas da Co-
A alcaldesa caldelá, Sara Inés visitantes que cada ano acoden á Museo será un espazo para po- participan unha vintena de municación e o Marketing
Vega Núñez, destacou o orgullo Ribeira Sacra. tenciar o valor cultural e etnográ- relatores. foron presentados nun acto
que supoñerá para Castro Caldelas A nova sobre a localización da fico dunhas das comarcas de Comunicación e innova- no que participaron o presi-
contar con este novo espazo ex- sede do Museo Antropolóxico da Galicia máis importantes desde o ción, as novas tendencias en dente do Clúster da Comuni-
positivo para a cultura, historia e Ribeira Sacra deuse a coñecer punto de vista histórico e monu- redes sociais ou cómo as em- cación Gráfica, José Luis
tradicións da comarca, que se nun acto celebrado no castelo no mental. presas afrontan importantes Reza; o deputado de Cultura
cambios no modelo de nego- da Deputación de Ourense,
cio dende a perspectiva do Manuel Doval; o director de
marketing e a comunicación. Avante Medios, Alfonso Bou-
Tamén haberá unha mesa llosa e a directora adxunta de
A Academia Médico Cirúrxica sobre e-business na que par-
ticiparán destacadas empre-
Expourense, Emma González.
Todos eles destacaron que o

A
abrese á sociedade sas que xa naceron na era
dixital.
obxectivo destes dous evento
é “O obxectivo é poñer en
Para organizar o programa valor a calidade e innova-
Academia Médico Cirúrxica deste 5º Foro, Expourense ción do traballo das empresas
de Ourense iniciou a pro- conta coa colaboración ac- galegas nestes sectores, in-
gramación do curso 2017- tiva do Clúster da Comunica- cluíndo tamén experiencias
2018 cuxa actividade principal é ción Gráfica de Galicia e co punteiras de empresas de
o curso científico que organiza patrocinio da Deputación de fóra da nosa comunidade.”.
anualmente. O colectivo médico
elaborou un programa con dez
sesións científicas que abordan
temas de revisión e actualización
moi vinculados a temas de actua-
lidade sanitarios. O programa de-
senvolverase entre outubro e
maio. As sesións extraordinarias
(inaugural, de clausura e a aberta Joaquín Cubiella e David Simón, presidente e secretario da Academia.
ao público), desenvolveranse no
Centro Cultural Marcos Valcárcel, exercicio físico que será impar- tuou á Academia nas redes so-
e as restantes ordinarias no salón tida por José Manuel Vázquez ciais: twitter (AMQ_Ou) e face-
de actos do Colexio Oficial de Mé- “Casiano”. A sesión de clausura book (Academia Médico
dicos de Ourense. A sesión Inau- será o 24 de maio e a conferencia Cirúrxica de Ourense). Gravarán
gural foi o xoves 26 de outubro a será impartida polo Prof. Juan as sesións científicas para que es-
cargo do Dr. Dionisio López Be- Jesús Gestal Otero quen falará de tean dispoñibles na canle de You-
llido, xerente de Xestión Inte- “A vinganza do terceiro mundo. tube propio da Academia (AMQ
grada de Ourense, Verín e O Barco Novos desafíos para as saúde pú- Ourense). O curso obtivo o Re-
de Valdeorras co título “Novos blica”. coñecemento de Interese Sanita-
perfís profesionais para a sani- Como principais novidades rio e solicitouse a acreditación á
dade ourensá do futuro”. para este bienio, a xunta direc- Comisión de Formación Conti-
O 12 de abril celebrarase a se- tiva decidiu abrir a Academia á nuada das Profesións Sanitarias
sión divulgativa aberta ao pú- sociedade e sacala das salas de da Comunidade Autónoma de Ga- Intervención de Emma González na Confederación Empresarial de Ourense.
blico: “O mellor medicamento: conferencias. Neste sentido, si- licia (Saga) e a SEAFORMEC.
XIII

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción OURENSE

Entregados os premios Convocado a concurso
do Certame Fotográfico gastronómico Cociñar con viño

A
Viña do Campo degas Docampo convoca o VI
Concurso Gastronómico Viña do
Campo “Cociñar con viño”, edi-
ción 2018, nas modalidades de afeccio-
nados e alumnos de centros e escolas de
Hostalería de Galicia e cuxo prazo de ad-
misión conclúe o 11 de xaneiro de 2018.
Cada participante deberá facer cons-
tar o nome da receita coa que parti-
cipa, especificación de ingredientes,
cantidades e forma de elaboración
(descrición do proceso). Os pratos de-
berán ser de creación propia. Tanto a
receita como os datos do concursante,
enviásese ben por correo postal a Ade-
gas Docampo, Sampaio-Ribadavia, es-
pecificando no sobre VI concurso

N
gastronómico Cociñar con viño ou por
Xosé Luis González, Anxo Atanasio e Jerónimo Docampo. correo electrónico á secretaría técnica
do concurso: hola@globaleventosco-
o Café Bohemio (rúa da men correspondeu a José Manuel municacion.com indicando como
Paz), onde está montada a Maíquez Mijares, de La Línea de la asunto: Concurso Gastronómico Cociñar O xurado, coas receitas recibidas, ava-
exposición fotográfica, cele- Concepción-Cádiz, pola foto titu- con Viño “Viña do Campo”. liará aquelas finalistas que participarán no
brouse o acto de entrega de pre- lada “Pisando a uva” dotado con As opcións de propostas de receitas obradoiro instalado no certame gastronó-
mios aos galardoados do XXI 785 euros e diploma. “Viño” é o tí- terán dúas modalidades: prato principal mico XANTAR de 2018 e que se celebrará
Certame Fotográfico Viña do Campo. tulo da foto que obtivo o terceiro e sobremesa. Cada concursante elixirá do 31de xaneiro ao 4 de febreiro en Ex-
Estivo presente o gañador desta premio, sendo o seu autor Juan Ma- unha delas, podendo presentar unha pourense onde levará a cabo o fallo dos
edición Anxo Atanasio Recuncho, nuel Maroto Romo, de Ogíjares-Se- única receita pola opción seleccionada. premios. Haberá tres finalistas por cada
de Alcázar de San Juan (Ciudad lecta quen recibirá 350 euros e Os concursantes durante a presentación modalidade.
Real), pola súa foto titulada “Alma diploma. Ademais, o xurado decidiu do prato ante o xurado deberán explicar A organización comunicará aos finalistas
de viño” quen recibiu 2.000 euros outorgar un accésit á foto titulada a súa composición así como as súas ca- a hora de inicio do concurso e cada parti-
e o correspondente diploma acredi- “Unha mirada ao pasado”, presen- racterísticas. É obrigatorio maridar os cipante dispoñerá de 60 minutos para a
tativo. No acto tamén estiveron tada por Antonio Atanasio Recun- pratos con calquera viño, branco ou elaboración e presentación do prato e pos-
presentes o representante de Ade- cho, de Villarrubia dos Ollos-Ciudad tinto, de Adegas do Campo. terior degustación por parte do xurado.
gas Docampo, patrocinadora do cer- Real. Cada concursante achegará os ingredien- Leste puntuará considerando a elaboración
tame, Jerónimo Docampo e tamén Na XXI edición participaron preto tes, así como aqueles utensilios de cociña do prato, a presentación, degustación da
da organización do Outono Fotográ- de trecentas fotografías de autores necesarios para elaborar o prato, por tanto, mellor maridaxe do prato cun máximo e uti-
fico, Xosé Lois González en cuxa de Galicia, País Vasco, Cantabria, Na- deberá achegar materias primas e materiais lización de ingredientes da zona.
programación se inclúe este vete- varra, Cataluña, Andalucía, Castela a necesarios para a súa elaboración. Adegas Os premios establecidos para ambas as
rano certame. Tamén asistiron os Mancha, Madrid, Asturias, A Rioxa, Docampo concederá aos concursantes unha modalidades son os seguintes para ambas as
membros do xurado calificador. Murcia, Canarias, Aragón, Valencia, axuda económica de 50,00 euros. As recei- categorías: primeiro premio 400 euros e di-
300 fotografías Estremadura e Castela León, así como tas serán seleccionadas por rigoroso orde ploma; segundo premio 180 euros e diploma
O segundo premio deste certa- de Portugal e Hispanoamérica. de recepción. e terceiro premio 125 euros e diploma.
XIV

Galicia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción OURENSE

O poeta Víctor Campio Pereira Os escultores Buciños e

O
homenaxeado no Ateneo Manzano recibiron o

O
Centro PEN Galicia e
premio Otero Pedrayo
mais o Ateneo de Ou-
rense homenaxearon ao s escultores ourensáns Xunta, de solvencia científica e
escritor Víctor Campio Pereira Manuel Vázquez ‘Buci- literaria.
González, na sede provisional do ños’ e Acisclo Manzano Estilos diferenciados
Ateneo. A Consellería de Cultura recibiron en Amoeiro, na casa Manuel García Vázquez
representada no seu secretario natal de Otero Pedrayo o premio naceu en 1938, no lugar de Bu-
xeral de Política Lingüística, Va- homónimo concedido pola ciños, (Carballedo.Lugo) do
lentín García, sumouse ao acto Xunta de Galicia, a través da que toma o seu nome artístico
de homenaxe. Consellería de Cultura, e as e vive en Ourense desde 1950.
No marco deste tributo, Gar- catro deputacións galegas. O Acisclo Manzano nace no 1940
cía Gómez loou o traballo a secretario xeral de Cultura, na cidade das Burgas. Os dous
prol das letra galegas que Víc- Anxo Lorenzo, participou na en- déronse a coñecer no relatorio
tor Campio realizou “tanto trega dos galardóns e lembrou de Risco, na cafetería do Hotel
desde o ámbito da creación que os homenaxeados son Parque e foron amigos de
como desde a prensa ou o en- “dous grandes artistas que fixe- Ramón Otero Pedrayo, do que
sino”; un traballo que, en pa- ron evolucionar a arte galega mereceron eloxios “visibles nos
labras do secretario xeral, “ben durante estas últimas décadas”, catálogos das exposicións e
merece o recoñecemento de O homenaxeado, Víctor Campio, segundo pola dereita. traendo “aires de liberdade e nas colaboracións de Otero na
todos cantos estamos aquí e, renovación ao panorama artís- prensa”, como lembrou Anxo
tamén, de todos os galegos Víctor Campio, poeta voces. II. tico e cultural de Galicia”. Lorenzo.
que aman a súa lingua”. O docente xubilado e escritor Colaborador habitual das ac- O galardón ten por obxecto Con creacións e estilos moi
Tomaron a palabra no acto a Víctor Campio Pereira González tividades culturais da cidade poñer en valor a vida e a obra diferentes, Buciños e Manzano
presidenta do Ateneo de Ou- (Garabás. Maside (Ourense), das Burgas nos últimos anos da do escritor Otero Pedrayo, ao traballaron durante máis de dez
rense, Isabel Salgado Parada; o 1928) ten publicados catro poe- ditadura e na democracia, es- tempo que premia o labor de anos no mesmo taller, en Ou-
presidente do Centro PEN Gali- marios (O ar que nos leva; Per- cribiu en revistas e en xornais, persoas ou institucións pola súa rense, onde naceu unha ami-
cia, Luís González Tosar; o aca- dida luz, O aire, a luz e o canto. nomeadamente en La Región. contribución á difusión e ao de- zade que perdura ata hoxe. A
démico da lingua galega Xesús Poesía reunida 1987-2006 e Foi nomeado membro corres- senvolvemento da cultura ga- presenza da xeración Nós e de
Alonso Montero e os poetas Quince sonetos de amor e once pondente da Real Academia lega. Ten carácter anual e Otero Pedrayo na súa obra, así
Edelmiro Vázquez Naval e Ma- poemas máis), así como unha Galega no 2010, fillo predi- rotativo, polo que cada ano lle como a entrega dos dous artis-
nuel Outeiriño. Durante o en- novela (Baixo o sol do Magreb) lecto de Maside no mesmo ano corresponde convocalo a unha tas a Galicia e a súa cultura
contro escoitouse o acordeón de e ensaio (Escritos en do menor). e membro de honra da Asocia- das deputacións, en colabora- foron algunhas das razóns para
Celia Adrián Rodríguez, así como Colaborou ademais en obras co- ción de Escritores en Lingua ción coa Consellería. serlles concedido este presti-
poemas de Víctor Campio recita- lectivas como Sete poetas ou- Galega no 2011. No 2012 ob- Ademais de representantes xioso galardón.
dos por Marisa Calvo e por Car- rensáns, Poesía dos aléns e tivo o Premio Sete Carballas da desta entidade e da Consellería, Figuras destacadas como
men e Isabel Pereira Nolasco. Poetas e narradores nas súas Insua dos Poetas. no xurado participaron mem- Isaac Díaz Pardo e Carlos Casa-
bros das tres universidades ga- res e institucións como o Museo
legas, da Real Academia Galega, do Pobo Galego, que cumpre 40
e do Instituto Padre Sarmiento, anos de vida, e a Fundación
ademais de cinco persoas inde- Otero Pedrayo tamén foron ga-
Los Suaves reciben a Medalla de Ouro da pendentes designadas pola lardoadas con este premio.

O
provincia
s integrantes do grupo
musical ourensán Los
Suaves recibiron na ci-
dade das burgas a Medalla de
Ouro da provincia, que outorga
a deputación ourensá, "como
homenaxe e recoñecemento do
noso pobo a toda unha longa Acisclo Manzano.
traxectoria musical, chea de éxi-
tos, nos que nunca faltou a per-
manente manifestación da súa
ourensanía". Este recoñece-
mento súmase á Medalla de Ouro
de Galicia, máximo galardón ou-
torgado polo Goberno galego,
que recibiron no ano 2016. Ao
acto asistiu, en representación
da Consellería de Cultura, o se-
cretario xeral de Política Lingüís-
tica, Valentín García. Medalla de Ouro para Los Suaves entregada na Deputación. Manolo de Buciños.
XV

Miscelanea
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción

Pilar García Negro presenta en Madrid Doazón de documentación do

A
o libro "Himno Galego: unha historia arquivo de Tomás Barros á RAG

A
parlamentar (inconclusa)" Real Academia Galega
recibiu unha impor-
alizada hoxe polos seus fillos
inclúe milleiros de pregos ma-
tante doazón de docu- nuscritos e mecanoscritos que
Fundación Galiza Sempre mentos do arquivo persoal do constitúen unha importante
presentou hoxe na Delega- pintor, escritor e académico fonte para investigar a vida e
ción da Xunta de Galicia correspondente Tomás Barros a obra do propio creador, mais
en Madrid/Casa de Galicia o libro Pardo (Toledo, 1922 - A Co- tamén doutros intelectuais e
“Himno galego: unha historia ruña, 1986). Os fillos do autor artistas, tanto a través da co-
parlamentar (inconclusa)”, da e doadores, Araceli e Tomás rrespondencia persoal que
profesora lucense da Universi- Barros Cao, presentaron a mantivo con eles como a re-
dade da Coruña e exdiputada no doazón acompañados polo ferida ás revistas de poesía
Parlamento de Galicia María do académico Xesús Alonso Mon- Aturuxo (1952-1960) e Nor-
Pilar García Negro. Nel, García tero e o presidente da RAG, dés, fundada en 1976. Entre
Negro defende que o Himno volva Víctor F. Freixanes. os documentos que custodiará
á literalidad do texto orixinal de Tomás Barros foi un dos in- a RAG, figuran textos inédi-
Eduardo Pondal e explica os ava- telectuais antifranquistas que tos de Tomás Barros, borrado-
tares que tivo unha proposta par- ficou en Galicia mais compar- res da súas obras publicadas e
lamentaria súa nese sentido. tiu inquedanzas con outros tamén cartas de persoeiros
Interviñeron no acto, ademais que marcharon ao exilio e cos como Gabriel Celaya, Gerardo
A profesora Carme Fdez. Pérez-Sanjulián, o delegado da Xunta, José Ramón
da autora, a escritora e profesora que colaborou, como Luís Diego, Celso Emilio Ferreiro,
Ónega, e a profesora e escritora Pilar García Negro.
da Universidade da Coruña Carme Seoane, Celso Emilio Ferreiro Valentín Paz Andrade ou Ri-
Fernández Pérez-Sanjulián e o de- Sanjulián afirmou que “a singula- himno xa en 1890. O escritor e Rafael Dieste. A doazón re- cardo Carballo Calero.
legado da Xunta en Madrid e di- ridade principal do Himno Ga- cumprimenta esta petición e es-
rector da Casa de Galicia, José lego, tal e como ela ocúpase de cribe a letra do poema ´Os Pinos´,
Ramón Ónega López. resaltar, é que revela unha ex- cargado de significación metafó-
Fernández Pérez-Sanjulián traordinaria calidade literaria, ao rica e simbólica. Non puido es-
lembrou que o 8 de marzo deste ser un poema dun dos mellores trearse como tal ata 1907, na
ano 2017 cumpriuse o centenario escritores clásicos galegos”. “Di- Habana, e desde entón quedou
do falecemento de Eduardo Pon- fundir ao máximo a letra verda- establecido como tal e ampla-
dal, autor da letra do Himno Ga- deira e levala á ´Lei de Símbolos mente difundido na sociedade
lego e que leste mesmo ano de Galicia´ é o propósito actuali- galega. A Lei de Símbolos do Par-
cumpriranse cento dez anos da zador deste libro, no entende- lamento Galego (Lei 5/1984) pro-
súa estrea na Habana, o 20 de mento de que se corresponde cedeu á súa oficialización, xunto
decembro de 1907. “Estas efemé- cunha dos acenos de identidade coa bandeira e o escudo”, expuxo
rides levaron á profesora García galega máis asentadas e preci- a autora.
Negro -con amplo historial inves- sas”, engadiu. “Ao longo do tempo, consoli-
tigador e bibliográfico na litera- García Negro observou que o dáronse transcricións erróneas da
tura galega do século XIX- a Himno Galego, con letra de súa letra, que o profesor Ferreiro
lembralas nun libro que fai histo- Eduardo Pondal e música de Pas- detectou e corrixiu para ofrecer a
ria da genésis desta peza funda- cual Veiga, “tivo unha historia versión xenuína e fiel que
mental da historia de Galicia, da azarosa” que documentou “o Eduardo Pondal escribiu”, expli-
súa transmisión ao longo dos maior especialista na obra do es- cou, sinalando que o libro recolle
anos e da necesidade de restaurar critor, o catedrático da Universi- a historia “desas visicitudes na Alborexar do Ribeiro e
a súa letra auténtica, que sufriu dade da Coruña Manuel Ferreiro”. transmisión do Himno e insta a
certas deturpacións debidas a
unha incorrecta transmisión”, ex-
“O compositor Pascual Veiga,
autor de bellísimas pezas da mú-
que as institucións públicas ga-
legas repoñan a letra verdadeira
Queixos Hoxe, Premios

A
plicou.
A profesora Fernández Pérez-
sica galega, solicitoulle ao poeta
Eduardo Pondal a letra para un
e a divulgen en toda a sociedade
galega”.
Bacelos de Prata
Asociación Álvaro das
Casas fixo públicos os
O Concello e a Fundación Telefónica formarán a galardoados da undé-

E
cima edición dos Premios
25 vigueses na linguaxe de programación JAVA Bacelos de Prata, pensados
para recoñecer o labor de
ste itinerario de emprego tos e habilidades necesarios para áxiles, desenvolvemento con empresas que apostan polo
é gratuito e formará a 25 desenvolver aplicacións web mul- Java Enterprise Edition ou Frame- galego como marca de cali-
mozos e mozas da cidade tiplataforma, empregando unha works para JAVA EE, entre outras. dade na etiquetaxe dos seus
de ata 35 anos nunha das lingua- das linguaxes máis demandadas Os inscritos reciben unha for- produtos.
xes de programación con máis polas empresas. mación teórico-práctica sobre As empresas galardoadas
demanda no sector tecnolóxico: Algunhas das habilitades a im- tecnoloxías e metodoloxías de nesta edición foron a queixe-
o JAVA. partir nesta formación será a ar- programación utilizadas na in- ría lalinense Hoxe e a adega
O intelectual e galeguista Álvaro
A formación arrancará o 24 de quitectura de app para web, dustria e validadas polas empre- O Alborexar, ubicada en Cas- de Casas.
novembro e prolongarase durante deseño e integración web, desen- sas colaboradoras. Conta coa trelo de Miño. A entrega dos
cinco meses. O curso proporcio- volvemento na capa cliente, base dirección de expertos e referentes premios celebrarase o vin- Pazo dos Ulloa, en Espo-
nará ao alumnado os coñecemen- de datos MySQL, metodoloxías no sector da programación. deiro 18 de novembro no sende, Ribadavia.
XVI

Miscelanea
O FARELO | Novembro de 2017

De Alfredo Guisado ao património cultural da
emigração lisboeta do Condado

P
Por Carlos Pazos-Justo O lisboano Alfredo Guisado tanos, entre os quais os (republi- e coesão, assim como de relacio- sempenha na ideação e desenvol-
Professor da UMinho Nascido lisboeta, Alfredo Gui- cano-)agraristas da década de 10 namento físico e simbólico com vimento do agrarismo. Necessi-
sado (1891-1975), como se e dos galeguistas da década de o espaço da emigração e com o tado de apoios, financiamento e,
arece consensual admitir sabe, chegou a ter em vida uma 20. Factos estes, sublinho, não da imigração. Deste modo, o as- igualmente importante, agentes
que a emigração galega a posição destacada no campo li- menores para um filho da colónia sociativismo ou as empresas jor- que atesourem um capital simbó-
Lisboa assim como a sua terário português ao participar galega que, como tal, está vital nalísticas despontam nas últimas lico reconhecido entre a comuni-
colónia na capital portuguesa no surto do primeiro modernismo e simbolicamente inscrito nas ló- décadas do século XIX –Juventud dade, o agrarismo serve-se das
tem recebido, comparativa- português -ao lado de Fernando gicas -não apenas, é certo- pró- de Galicia de 1908, a mais signi- redes sociais que os galegos de
mente, uma atenção bem es- Pessoa ou Mário de Sá-Carneiro- prias da comunidade de ficativa. Neste contexto, o per- Lisboa vão e pouco e pouco te-
cassa; nem para a filologia, nem cendo.
para a história, por exemplo, A valorização assim como a
significou um objeto de estudo, identificação sentimental com o
em geral, definido ou desejável. espaço de origem explicita-se
Os motivos de tal desatenção noutra direção no caso, por
prendem-se, na minha interpre- exemplo, de Alejo Carrera
tação, com dois fatores. Por um Muñoz. Desde 1907 em Lisboa,
lado, o facto de os enclaves ga- aonde tinha chegado com 14
legos de América acabarem por anos, conseguirá ter um sucesso
ser, no pós-36, o destino de sig- importante enquanto proprietá-
nificados agentes da emergência rio de empresas jornalísticas e,
cultural galega -Castelao à como os Guisado, significar-se-
frente-, fez com que o espaço á nas fileiras republicanas na
americano ganha-se uma dimen- metrópole -foi o primeiro al-
são central para os galeguistas, calde republicano de Mondariz.
entre outros, e, por seu turno, Graças aos capitais de vária es-
uma ampla visibilidade em pécie acumulados no espaço da
meios académicos, até o pre- emigração, Alejo Carrera ad-
sente; a colónia galega de Lis- quire, reconstrói e dignifica o
boa, no seio do Estado Novo Castelo do Sobroso, hoje patri-
salazarista -apoio fundamental mónio público. De modo similar,
dos golpistas espanhóis de 36-, outro lisboano oriundo de Mon-
deixará de ser uma referência dariz, Ramiro Vidal Carrera, terá
destacada para os galeguistas um protagonismo não menor em
metropolitanos e, especialmente várias dimensões, como alcalde
a partir de meados de século, por exemplo, na sua terra de
perderá capacidade de atração origem.
migratória ao mesmo tempo que Um património a (re)conhecer
vai enfrentar uma crescente in- Este estado da questão aqui
visibilidade. Acresce a isto, em rapidamente descrito não me im-
segundo lugar, o facto não pede afirmar a relevância quanti-
menor de a fortaleza institucio- tativa e qualitativa que a colónia
nal do campo de estudos gale- galega de Lisboa teve durante
gos coincidir com a tendência períodos extensos. Os galegos
analítica de secundarização da foram durante séculos, anoto, a
referencialidade portuguesa; por comunidade imigrante maioritá-
outras palavras, a portugalidade ria na capital lusa, e como tal ex-
do colónia galego de Lisboa tem perimentaram uma evolução
sido um obstáculo a travar o seu notável, também no que diz res-
(re)conhecimento, a sua perti- peito aos modos de se relaciona-
nência enquanto objeto de es- rem material, física e
tudo. simbolicamente com a Galiza.
Paralelamente, nas terras do Do mesmo modo, o património
Condado, origem de grande O Notícias Ilustrado, 1929. material e imaterial vinculado a
parte dos emigrantes galegos esta migração, particularmente
com destino em Lisboa, a aten- e no campo político, pois depois emigrantes galegos de Lisboa. curso de Alfredo Guisado mostra nas terras do Condado e na capi-
ção a este fenómeno tem sido, de ser deputado à Assembleia da A análise da trajetória de Al- como para os membros da coló- tal portuguesa, está necessitado,
no geral, escassa e dispersa. Republica em 1925-26, signifi- fredo Guisado, com origens em nia nascidos portugueses -ele acredito, de um plano ambicioso
A seguir, com base na trajec- cou-se no seio de grupos repu- Pias, Ponte Arêas, mostra como a assim se posiciona- a Galiza pode de (re)conhecimento, capaz de
tória do escritor e político Al- blicanos de oposição tolerados comunidade galega de Lisboa, representar um conjunto de ele- esquivar as lógicas localistas –o
fredo Guisado, traçarei algumas ao regime salazarista. Paralela- imersa num crescente processo mentos -materiais, simbólicos, fenómeno não é exclusivo deste
das linhas de força da colónia mente, significou-se igualmente de complexificação determinado etc.- aos quais se associar. ou daquele concelho- e de digni-
galega de Lisboa, mormente dos entre a comunidade galega a re- pelo sucesso económico dos lis- O percurso guisadiano espelha ficar uma memória ainda viva nas
lisboanos, a elite económica e sidir na capital lusa, assim como boanos, ensaia desde finais do igualmente o papel relevante que populações locais, tanto do Con-
cultural da mesma. perante vários grupos metropoli- século XIX formas de organização o enclave galego de Lisboa de- dado como em Lisboa.
XVII

Novas da Raia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción

Turismo de Galicia mellorará o espazo histórico Lacteos nas
da contorna do Santuario de A Franqueira aulas de

O
Salvaterra
No Consello da Xunta de Galicia do 11 Concello de Salvaterra de
de outubro aprobouse a subscrición Miño, ven de presentar
unha Campaña de Con-
dun Convenio para o acondicionamento sumo de Lácteos dentro das
do interior do núcleo de A Franqueira aulas, organizanda dende fai

O
anos e que se pon en funciona-
por un importe de 137.834,42 €. mento normalmente co inicio do
Curso Escolar.
Consello da Xunta cele- de luminarias existentes. Máis de 800 nenos e nenas de
brado o pasado 11 de Con estes traballos porase Infantil, Primaria e do Centro
outubro aprobou o en valor un gran atractivo tu- Rural Agrupado serán os benefi-
acordo polo que se autoriza a rístico da provincia de Ponte- ciarios desta campaña de consumo
subscrición do convenio de co- vedra, onde se erixe o de lácteos que busca crear hábito
laboración entre Turismo de Ga- santuario de Nosa Señora ente os nenos e nenas do munici-
licia e o Concello de A Cañiza Santa María de A Franqueira, ademais de acoller ano a ano impulso turístico do concello e pio, co consumo neste caso de io-
para o acondicionamento inte- que rende culto á imaxe da miles de peregrinos, tamén da comarca. gures bebibles, apostando dende
rior do núcleo da Franqueira, Virxe da Fonte. Son coñecidas conta cunhas magníficas vistas Enmárcase no traballo da Ad- un primeiro momento polo con-
que ano a ano reúne a milleiros as romarías, declaradas de in- desde os miradoiros da Para- ministración autonómica pola sumo de produtos galegos, neste
de peregrinos e visitantes nas terese turístico de Galicia, e danta, con extensas áreas pano- posta en valor dos recursos ma- caso leite 100% galega.
romarías da Virxe da Franqueira, por ser unha das imaxes maria- rámicas e recreativas. teriais e inmateriais de Galicia Organismos Internacionais re-
festa de interese turístico de nas máis antigas de toda Gali- De relevancia turística. e para fomentar o seu coñece- comendan os lácteos como ali-
Galicia. cia, xunto coa Virxe da Barca e A sinatura deste convenio – mento e desenvolvemento turís- mento indispensable para a
Ao abeiro deste acordo, Tu- das Ermidas. cuxo investimento total as- tico, como así se recolle na nutrición humana, xa que son es-
rismo de Galicia levará a cabo O santuario, xunto co de cende a máis de 130.000€, dos Estratexia do turismo de Galicia pecialmente ricos en proteínas e
actuacións que se centrarán en Santo André de Teixido, forma que Turismo de Galicia achega 2020, a folla de ruta que inclúe calcio de fácil asimilación, nu-
todo o conxunto de rúas inte- parte da experiencia turística o 100%- responde a unha ini- os compromisos da Administra- trientes moi importantes nas eta-
riores do núcleo para completar impulsada ao abeiro do produto ciativa de relevancia na oferta ción autonómica para desenvol- pas de crecemento, así como para
así o proceso de remodelación cabeceira de marca de Turismo turística galega vinculada aos ver un modelo turístico o mantemento da masa ósea e
que xa se está executando. Os de Galicia "Santuarios Máxicos" recursos singulares entre os responsable e sustentable e muscular. O seu consumo ten
traballos centraranse no firme, (que propón a visita a diferen- que se atopan as festas de in- construír un destino único grandes beneficios xa que é un
detalles de encontros entre rúas tes santuarios galegos). terese turístico de Galicia e o cunha oferta especializada e di- excelente aporte de proteínas,
e vivendas, sumidoiros e cambio O Santuario de A Franqueira, patrimonio, e que persegue o versificada. unha fonte natural de calcio,
axudando a formar e manter
óseos e dentes sans, contén fós-
foro, magnesio, potasio e vita-
mina A.

A Coral do Centro Artístico Sportivo recoñecida nos
Alfabetización

O A
premios “Gallegos del Año”
de inmigrantes
Alcalde de Ponteareas, Fundación Radio ECCA, coa
Xosé Represas, asistíu ao colaboración do Concello
acto de entrega dos pre- de Salvaterra de Miño, está
mios “Gallegos del Año” que levando a cabo a execución da ac-
concedeu o xornal El Correo Ga- tividade formativa Alfabetización
llego. Neste acto celebrado no de persoas inmigrantes. Unha ac-
Pazo de Congresos en Santiago tividade enmarcada dentro da Es-
de Compostela foi recoñecida a tratexia de Inclusión Social de
coral do Centro Artístico Spor- Galicia e que está dirixida a usua-
tivo que recolleu da man do seu rios derivados polo Equipo comar-
director, Ángel Viro Caamaño, o cal de Inclusión Social e Servicios
galardón. Sociais de Salvaterra.
O traballo do director da coral A actividade realízase na aula
e dos compoñentes en xeral foi formativa da Casa de Cultura de
aplaudido polos presentes, entre 0.30 a 13.30 e rematará o 29 de
os que estaba o Alcalde de Pon- novembro. Formación que se en-
teareas quen destacou a traxec- contra regulada pola Orde do 12
toria da coral afirmando que o de maio de 2017 e cofinanciada
recoñecemento da coral do Centro Artís- Represas engade que o traballo destes polas artes, un gusto que forma parte do parcialmente polo Fondo Social
tico Sportivo é unha satisfacción para colectivos é sempre moi valorado por trans- patrimonio inmaterial de Ponteareas e que Europeo e polo Fondo Europeo de
toda a veciñanza. mitir o gusto pola música, polas voces e é unha das señas de identidade da cidade. Desenvolvemento Rexional.
XVIII

Novas da Raia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción PONTEVEDRA

Un patio escolar ideal é
posible
O alumnado presentou o seu proxecto

O
“O Patio que queremos” enmarcado na
bienal de arquitectura Ludantia
Concello de Pontea- tas. Dirixidos pola licenciada
reas recibíu ao alum- en Belas Artes, Alba Muñoz e
nado de sexto e a arquitecta Natalia Campos e
primeiro de primaria do CEIP supervisados por Xosé Manuel
Santiago de Oliveira que Rosales Noves do Colexio de
Dezaséis tramos constitúen a Asociación de acompañados dos seus profe-
sores Elisabeth Pregal, Almu-
arquitectos de Galicia, estes
alumnos convertidos nun
dena Doallo e Xabier Gómez grupo de aparelladores, deli-
Alfombristas do Corpus Christi de Ponteareas presentaron no salón de ple- neantes, deseñadores e arqui-
nos do Concello o seu pro- tectos adicaron horas de
Aberta a novas incorporacións, a Asociación Presidida por Miguel Ángel xecto “O Patio que Queremos”. traballo a detectar as necesi-

D
García Correa, a Asociación xes- Dentro do proxecto presen- dades, recoller ideas, seleccio-
traballará conxuntamente co Concello tionará os dereitos de autor e de- tador a I Bienal Xuvenvil de nar prioridades, deseñar
fensa da propiedade intelectual Arquitectura (Ludantia), os accións e confecionar maque-
ezaseis tramos constitúen Entre os seus obxectivos már- das alfombras do Corpus Christi alumnos de Santiago de Oli- tas que plasmaran os seu
a Asociación de Alfombris- canse estimular a participación ve- de Ponteareas. veira desarrollaron un com- patio escolar ideal.
tas do Corpus Christi de ciñal, favorecer as relacións entre A Asociación, que ven de soli- plexo planeamento que O proxecto permitíulles
Ponteareas co obxectivo de ser o alfombristas de o fomentar a unión citar a inscrición na Comisión Ges- recovertirá o seu patio esco- unha intensa práctica de ex-
órgano oficial que represente a tó- para fortalecer os valores que sem- tora Internacional de Alfombristas lar nun lugar que acolla unha ploración do terreo e conver-
dolos alfombristas de Ponteareas pre caracterizaron aos alfombristas Arte Efímero, está aberta a novas pista de patinaxe, unha xona téndose case en topógrafos
antes as institucións. de Ponteareas: a xenerosidade, o incorporacións. de graffitis, un observatorio aprenderon a interpretar pla-
Depositarios do legado cultural voluntariado, o respecto, a diver- Dende o Concello de Pontea- de aves, unha pista de baile nos e escalas.
e tradicional da festa do Corpus sidade de habilidades, a amizade e reas traballarán de xeito conxunto con espellos e unha barra Defendendo diante da Con-
Christi de Ponteareas, os alfom- a creatividade, entre outros moitos coa Asociación de Alfombristas e para estiramentos, un meren- celleira de Ensino, Cristina
bristas da Asociaicon protexerán, valores que afloran cada ano con con aquelas asociacións de tramos deiro, un rocódromo, unha Fernández, e do Alcalde, Xosé
difundirán e transmitirán o sen- motivo desta festividade. non asociados para a promoción e zona de cabanas para lectura Represas o seu proxecto con-
tido tradicional da arte popular de Xestionar de xeito conxunto as recoñecemento desta festa de in- e un espazo de descanso con seguiron que o Concello co-
facer alfombras florais insistindo necesidades e compartir técnicas terese internacional que hai uns bancos, todo protexido cunha mece xa a encargar o proxecto
na necesidade de deixar en her- e coñecementos é outro dos ob- meses comezou a andaina para rede que evite que cheguen da pista de patinaxe e avan-
danza aos máis novos este legado xectivos da recentemente consti- obter a declaración BIC (Ben de os balóns de fútbol. zar na zona de graffitis na que
para asegurar a súa continuidade. túida Asociación de Alfombristas. Interese Cultural). Convertir o barranco nunha se comezou a traballar nada
zona de gradas naturais tamén máis iniciarse o presente
está dentro das súas propos- curso escolar.

Novos cursos da aula CEMIT de Ponteareas
Os cursos serán de balde e hai quince prazas por curso

A
Cursos de deseño, maquetación e edición entre outros moitos
Concellería de Novas derán inscribirse nos cursos de balde e hai quince prazas por
Tecnoloxía do Concello corelDRAW, Autocad, Autocad curso que serán adxudicadas
de Ponteareas abre o avanzado, Deseño 3D con Sket- por orde de inscrición, aberta
prazo de inscrición para os chUp, Adobe Photoshop, Adobe dende hoxe ata o luns 13 de
novos cursos da aula CEMIT Photoshop Avanzado, Autoedi- novembro.
(Centro para a Modernización e ción:Adobe InDesign, Ilustra- Para máis información remi-
Inclusión Tecnolóxica) ubicada ción Dixital:Adobe Illustrator e tirse á aula CEMIT do centro
no centro social da rúa CATIA inicial, intermedio e social na rúa Oriente, teléfono
Oriente. avanzado. 673 794 883 ou no enderezo
Nesta nova convocatoria os Os cursos teñen unha dura- electrónico cemit.pontea-
interesados e interesadas po- ción de vinte horas, son de reas@xunta.es

www.novasdoeixoatlantico.com
XIX

Novas da Raia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción

Concurso de slogans contra XIX Festa do Viño Novo
a violencia machista en

O
de Arantei

O
Salvaterra de Miño
vindeiro 12 de novem- polbo, ourella, callos, empa-
bro, domingo, cele- nada, xamón, carne ao cal-
Concello de Salvate- este problema. brase en Arantei, deiro, lamprea rechea, etc.
rra, a través do seu O proxecto consistirá en Salvaterra de Miño, a deza- A lectura do pregón correrá a
Programa de Educa- confeccionar uns marcadores nove edición da Festa do viño cargo do poeta e veciño X.M.
ción e Intervención Familiar, de páxinas onde vaia o lema novo de Arantei. No Pavillón Xespi, e actuarán o grupo Xerme
convoca un ano mais un ou slogan gañador do con- deportivo desta parroquia xun- Pandereteir@s de Cabreira,
concurso de lemas ou slo- curso e algúns números de taranse familias e amigos a de- grupo de gaitas de San Xurxo de
gans para alumnos do IES de teléfono e enderezos a onde gustalo viño, gratis durante Salceda e a charanga Operación
Salvaterra, co fin de mello- se dirixir en caso de coñecer todo o día, e acompañalo con Pelícanos
rar a convivencia en socie- ou ser víctima dunha situa-
dade transmitindo valores ción de malos tratos. Esta
como a igualdade, a toleran- iniciativa constitúe un re-
cia, a non violencia e desmi- forzo a esta campaña de sen-
tificando estereotipos, sibilización. Ademais de ser
aspectos todos eles que un soporte atractivo, infor-
adoitan atoparse na base da mativo e moi útil ten unha
violencia machista. utilidade porque fai perdurar
O concurso de slogans non tempo a mensaxe, a tra-
busca frases que traten de vés a difusión entre os máis
transmitir un mensaxe e un novos.
posicionamento claro de non Con esta actividade de
aos malos tratos . Dentro das carácter educativo e pre-
iniciativas desta campaña de ventivo búscase erradicar a
sensibilización social, pre- violencia machista promo-
téndese reunir material para vendo un cambio de menta-
facer posteriormente unha lidade que contribúa a
campaña de difusión e publi- desmitificar estereotipos
cidade dalgúns dos recursos sexistas e transmitindo ou-
que existen para abordar tros valores.

II Talleres "Preparando
o Nadal en familia" en
A Cañiza

O
s domingos 5,12,19, Por segundo ano consecu-
26 de novembro terá tivo o Concello de A Cañiza
lugar na Casa da Cul- quere darlle un aire ecolóxico
tura da Cañiza unha activi- á súa decoración de Nadal e
dade que ten como principal aínda que se manterán os
obxectivo gozar en familia, xogos de luces tradicionais
preparando e creando a deco- como en anos anteriores,
ración Navideña que lucirá o preténdese innovar apos-
Concello neste Nadal. tando por este proxecto que
Este proxecto creativo, or- ademais ofrece a posibilidade
ganizado e dirixido desde a de pasar catro agradables
Concellería de Servizos So- tardes en familia, achegando
ciais e Cultura consta de va- as ideas de nenos, novos,
rios talleres de manualidades adultos e maiores que coas
nos que poderán participar súas suxestións crearán un
toda a familia, sen límites de ambiente do Nadal máis en-
idade nin límite de prazas e trañable.
ademais será totalmente gra- As persoas interesadas
tuíto. Está previsto que se poden anotarse na Biblioteca
desenvolva durante todos os de A Cañiza ou tamén na di-
domingos do mes de novem- rección de correo electrónico
bro en horario de tarde. info@caniza.org
XX

Humor
O FARELO | Novembro de 2017

Por Maitirena
XXI

Novas da Raia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción PONTEVEDRA

“Patada” ao patrimonio no A Biblioteca de O Porriño,

A
aparcamento detrás do concello de Mos premio María Moliner
O Bng non está de Biblioteca Municipal, que A Biblioteca Municipal do Po-
depende directamente da rriño foi galardoada polo con-
acordo con este cambio Alcaldía do Porriño, é xunto de actividades que
do cruceiro, e ademais unha das bibliotecas distinguidas desenvolve ao longo do 2017 que
considera que a nos Premios María Moliner 2017 teñen coma obxectivo tentar que
de animación á lectura. No con- a nosa biblioteca municipal se
presenza dos valados xunto de Galicia o número de bi- converta nun espazo de aprendi-
de formigón afea bliotecas seleccionadas foi de 14. zaxe, encontro e inserción social

X
enormemente a zona. Este concurso de carácter na- e acreditarse como un servizo de
cional, convocado polo Ministerio relevancia na sociedade actual.
de Cultura, ten por obxectivo pre- Cabe mencionar que a Biblio-
a levan tempo as obras miar a aquelas bibliotecas muni- teca Municipal do Porriño ten sido
na parte traseira do cipais que leven a cabo un seleccionada nestes premios 13
concello, coas que se proxecto que inclúa as accións de veces desde o ano 2002, conque-
intenta mellorar a zona de atopa. falto, leva a que, cun expe- animación á lectura, a eficiencia e rindo, en 2006 o 1º Premio Nacio-
aparcamento así como o en- Pero aínda se fixo unha fal- diente de obra distinto ao labor bibliotecaria, a integración nal María Moliner de Animación á
torno da igrexa do cemiterio e catruada maior. Ao principio o principal, se solicite o cambio social na súa comunidade, así Lectura e unha Mención Especial
da casa reitoral. cruceiro que se atopaba detrás de ubicación deste cruceiro. E como o uso das novas tecnoloxías. do mesmo premio no ano 2008.
O que se vende como algo do concello, ía quedar alí, dei- patrimonio de Xunta aplaude o
magnífico, demostra ser unha xándoo de tal xeito que desta- cambio. Está claro que para al-
vez máis, unha explanada de caría máis no lugar onde se gúns mandan os coches máis
asfalto, con muros de prefabri- atopaba, cunha iluminación que o patrimonio.
cados de formigón. Algo ho- para el só e respetándoo. Respetar ou non o noso pa-
rrendo que afea en gran Pero o desprezo do goberno trimonio demóstrase en cousas
maneira o entorno no que se ao patrimonio, e o amor ao as- coma estas.

Barbo e Enguia em destaque no

C
Aquamuseu até ao final do ano
Tomiño presenta o seu novo
om frequência trimes-
tral, o Aquamuseu do Programa socio educativo

É
rio Minho apresenta
uma diversificada e apelativa “É Aprender”
programação de exposições
que visam informar e desmis- Aprender ten como obxec- gando a uns aproximadamente 50
tificar conhecimentos relati- tivo principal a mellora de inscritos e inscritas o ano pasado,
vos a alguns peixes, bem capacidades e habilidades que este ano agardan superar.
como refletir sobre o presente dos alumnos e alumnas dos centros As sesións impartiranse de
e o futuro da sua existência educativos do Concello de Tomiño, 16:00h a 18:00h e de 17:30h a
mediante condicionantes hu- brindando apoio escolar dun xeito 19:30h, en función do grupo esco-
manas, atmosféricas, entre gratuíto. lar, abarcando dende o nivel de 5º
outras. Crecemento académico, persoal, primaria ata 2º da ESO. A actividade
Até 30 de novembro, à en- Barbo, nomeadamente das sula Ibérica. creativo e social son os diferentes ten unha periodicidade dun día á
trada do Aquamuseu está pa- suas caraterísticas morfológi- Mais alargada no tempo, escenarios baixo os que se encadra semana aínda que, coma novidade,
tente uma pequena, mas cas e descrição, habitat, re- até final de dezembro, está este Programa. O proxecto, busca este ano haberá un grupo con se-
muito interessante mostra em produção e ameaças desta igualmente disponível o peixe destinar horas tanto a tarefas es- sións dous días á semana.
painéis, onde se fala do espécie endémica da Penín- do trimestre, neste caso a En- colares e técnicas de estudo, como Trátase dun Programa exemplar
guia, abordando as suas ca- ao reforzo de outros aspectos que traballa a favor da infancia e da
racterísticas gerais, ciclo de psico-sociais: a autoestima, a mo- adolescencia, e acadou importantes
vida, distribuição, tendência, tivación, a dinamización cultural, recoñecementos no eido socio-edu-
fatores de risco, investigação o traballo en grupo, etc. cativo. É Aprender foi un dos eixos
e pesca. Novedade deste curso é que ade- principais que axudou ó Concello de
Em ambos os casos, a infor- mais das reunións de coordinación Tomiño á consecución do premio de
mação recolhida com as expo- cos centros educativos que xa se Unicef no seu VII Certame de Boas
sições pode ser complementada viñan realizando, tamén haberá reu- Prácticas, Dereitos da Infancia e Po-
com uma visita ao Aquário, nións individuais coas familias con lítica Municipal do ano 2014.
onde estão presentes cada uma carácter trimestral, o que permitirá As inscricións están abertas, e
destas espécies. unha atención aínda máis persona- poden facerse no edificio de servi-
Horário do Aquamuseu: De lizada e particularizada. zos sociais e cultura ou nos propios
Terça a Domingo das 10h00 às O proxecto É Aprender resultou centros educativos ao longo de
12h30 e das 14h00 às 18h00 un éxito en edicións pasadas, che- todo o curso.
XXII

Novas da Raia
O FARELO | Novembro de 2017

Xantar foi convidado especial na presentación
en Vila Nova de Gaia dos Fins de Semana

X
Gastronómicos de Porto e Norte
antar, Salón Internacio- e Norte, Melchior Moreira; do paña de dinamización da gastro-
nal de Turismo Gastronó- concelleiro de Gaia, José Guil- nomía e os viños de Porto e
mico, participou como herme Aguiar; e do director de Norte asistíu un centenar de
convidado especial na presenta- Xantar, Alejandro Rubín. Este persoas entre as que se atopa-
ción da 10ª edición dos Fins de lembrou que Portugal é o país ban alcaldes e representantes de
Semana Gastronómicos organi- convidado na próxima edición cámaras municipais que xa con-
zados pola Entidade de Turismo como mostra de agradecemento firmaron a súa presenza na pró-
Porto e Norte, o principal socio a este país que estivo presente xima edición de Xantar. Este é
estratéxico de Expourense en no evento desde o principio e o caso de Braga, Ponte de Lima, Representantes de Porto e Norte e de Expourense.
Portugal. Este acto tivo lugar en que cada ano aumenta o seu Montalegre, Vila Real, Ponte da
Vila Nova de Gaia e contou coa nivel de participación. Barca, Felgueiras e Alijó, entre cámaras municipais e máis de gastronomía e dos seus viños”,
presenza do presidente de Porto Á presentación desta cam- outros. Tamén participaron re- 1.000 restaurantes que se suma- obxectivo que coincide de pleno
presentantes de confrarías gas- ron a este proxecto durante cada cos de Xantar.
tronómicas e enófilas que cada fin de semana comprendido A presentación incluíu unha
ano teñen en Xantar o seu punto neste período, excepto os días 3 exposición e degustación dos
de encontro. Asistiron represen- e 4 de febreiro, que son as datas produtos gastronómicos e os
tes da Cebola de Maia e a do Sa- de Xantar. Trátase dunha defe- viños de 30 das cámaras muni-
rrabulho de Ponte de Lima. rencia dos organizadores para cipais de Porto e Norte adscritas
Durante este evento quedou permitir que ese fin de semana a esta campaña. Durante este
patente un ano máis a aposta todas as cámaras que o desexen percorrido pola mostra gastro-
que Porto e Norte realiza por poidan asistir e participar acti- nómica, o director de Xantar es-
Xantar como plataforma interna- vamente no salón internacional. tivo acompañado, ademais de
cional de promoción da súa gas- Melchior Moreira indicou que por o presidente de Porto e
tronomía e os seus viños. Os X esta campaña é “un dos maiores Norte, pola súa directora Isabel
Fins de Semana Gastronómicos proxectos de promoción turística de Castro; pola técnica superior
celébranse desde o 3 de novem- do país e que teñen a finalidade Cristina Mendes, e polo dele-
bro ata o 27 de maio. Haberá de impulsar o descubrimento gado de Xantar en Portugal, An-
Público asistente á presentación da campaña gastronómica. eventos nunha ou varias das 77 dun territorio a través da súa tonio García.

tes e mércores de 9:30 h a 13:30 h. Para Curso de operador/a de ponte grúa. O
Mondariz pon en marcha 10 actividades este curso, os e as participantes deberán su- curso impartirase os sábados 2, 9 e 16 de
perar unha proba de nivel que terá lugar o decembro, en horario de mañá e tarde, cun
do ‘Plan Municipal de Formación 2017’

O
día 6 de novembro ás 9:30 horas. O prezo é total de 25 horas lectivas, das que 5 horas
de 20 € para desempregadas/os e de 30 € serán teóricas, 10 horas prácticas e 10 horas
para traballadores en activo. a distancia. O prezo é de 30 € para desem-
Concello de Mondariz vén de poñer tancia e as 20 restantes con carácter pre- Curso de operario/a de automoción. Ini- pregados e 40 € para traballadores en ac-
en marcha un total de 10 accións sencial. O horario das clases presenciais será ciativa formativa de 25 horas lectivas a im- tivo. O prazo de inscrición do 3 ao 27 de
formativas dentro do ‘Plan Munici- os días 4 e 11 de novembro de 9 h a 14 h e partirse entre o 27 de novembro e o 13 de novembro.
pal de Formación 2017’, iniciativa que ten de 15:30 h a 18:30 horas e, o 25 de novem- decembro en horario de 9:30 h a 13:30 h Curso de manipulador de alimentos. Este
como obxectivo mellorar a empregabili- bro, de 9 h a 13 h. As clases online serán os luns, mércores e venres. O prezo será de curso, que será totalmente gratuíto, cons-
dade das persoas en situación de desem- do 6 ao 22 de novembro. O custe do curso 20 € para persoas desempregadas e 30 € tará de 3 horas lectivas e impartirase en
prego empadroadas no municipio ou será de 40 € para veciños e veciñas en si- para traballadores en activo. O prazo de ins- dúas quendas, unha a desenvolver o xoves
mellorar as competencias laborais daque- tuación de desemprego e de 50 € para tra- crición remata o 20 de novembro. 12 de novembro (con inscrición do 23 de
las que son traballadoras en activo. Os balladores en activo. Curso de informática avanzada. Este outubro ao 13 de novembro) e unha se-
cursos, todos eles de actividades que Curso de atención socio sanitaria e apoio curso, que se impartirá entre o 29 de no- gunda quenda o martes 12 de decembro
teñen unha alta demanda no mercado do psicosocial domiciliario. Terá lugar do 3 ao vembro e o 20 de decembro cun total de 30 (con inscrición do 20 de novembro ao 7 de

tivas ─o máis longo de todo o Plan de For-
traballo, desenvolveranse nos meses de 20 de novembro cun total de 80 horas lec- horas lectivas, terá unha proba de nivel que decembro), ámbalas dúas en horario de
novembro e decembro. se realizará o xoves 23 de novembro ás 9:30 16:30 h a 19:30 horas.
Curso de mozo/a de almacén. A activi- mación Municipal de Emprego─ en horario horas. As clases serán os luns, martes e mér- En todas estas actividades formativas
dade formativa, de 40 horas lectivas, de- de 9 h a 13:30 h os luns, mércores e venres. cores, en horario de 9:30 horas a 11:30 propostas polo Concello de Mondariz, terán
senvolverase dende o vindeiro 2 de O prezo da inscrición 50 € para desempre- horas e o custe de 20 € para desemprega- preferencia as persoas desempregadas e em-
novembro ao 24 de novembro os mércores, gados e 60 € para traballadores en activo. das/os e 30 € para traballadoras/es en ac- padroadas no municipio, se ben, as que non
xoves e venres, de 16:30 h a 19:30 horas. Curso de monitor/a de comedor escola- tivo. A inscrición remata o día 20 de cumpran estes requisitos, poderán inscri-
O custe do curso é de 25 € para persoas res. Terá lugar do 7 ao 28 de novembro os novembro birse para pasar a unha lista de reserva e ser
desempregadas e 35 € para traballadores martes e xoves de 9:30 h a 13:30 horas para Curso de Primeiros Auxilios. Do 30 de no- chamados no caso de que queden prazas ba-
en activo. completar 30 horas lectivas. O prezo de ins- vembro ao 19 de decembro ata completar leiras ao rematar o prazo de inscrición. Para
Curso de prevención en Riscos Laborais crición será de 30 € para desempregados e 25 horas lectivas. As clases serán os martes máis información e para inscricións, as per-
(Nivel Básico). Este curso, que alternará a 40 € para traballadores/as en activo. e xoves de 9:30 h a 13:30 horas e o custe soas interesadas poden dirixirse á Omix de
formación presencial e online, impartirase Curso de informática básica. A desenvol- da inscrición 20 € para desempregadas/os e Mondariz, ao teléfono 986 664 306 aou ao
do 4 ao 25 de novembro, cun total de 60 ver do 10 ao 27 de novembro cun total de 30 € para persoas en activo. O prazo de ins- enderezo de correo electrónico, omix@con-
horas lectivas, das que 40 horas serán a dis- 30 horas lectivas. Impartirase os luns, mar- crición remata o 23 de novembro. cellodemondariz.com
XXIII

Novas da Raia
O FARELO | Novembro de 2017

Redacción

Sentida homenaxe aos asasinados polo

O
franquismo na Guarda
26 de outubro celebrouse Representando a unión comar- terizado polo ascenso dos fascis-
no cemiterio de Sestás a cal de CCOO de Vigo, Paco Carrera mos en Europa, no que se acome-
homenaxe anual aos asa- tomou a palabra fronte o preto do teron os asasinatos en
sinados durante o franquismo, centear de persoas congregadas Camposancos. “Eses sistemas
coa realización dunha ofreda flo- no camposanto para por en valor crearon un monstruo que levou a
ral e a pronunciación dun dis- a necesidade deste acto anual. guerra civil española primeiro, e
curso a prol da memoria “Cando unha sociedade perde a a guerra mundial despois” cau-
histórica, organizada pola Fede- súa memoria, perde unha parte da sando millóns de mortes durante
ración de Pensionistas e Xubila- súa biografía social e as referen- e despois dos conflictos, lembrou
dos de Comisións Obreiras da cias do que é e por que o é”, ase- Ucha. Con todo, asegurou, “o homes chegaron a convivir amo- zou a traballar no campo de con-
comarca de Vigo en colaboración gourou Carerra, que animou a antifascismo é a idea que une a reados e centos foron fusilados centración de Camposancos en
co Concello da Guarda. seguir “lotando pola liberdade e todos os que estamos aquí, polo ou morreron por enfermidade, ata 1938, chegou a celebrar unha
O acto comezou pasadas as a xustiza, pois nada é eterno e in- terror a que ese sistema se repita o levantamento do monumento media de catro consellos de gue-
17:30 horas fronte a fosa común mutable e nada se consegue bai- en Europa”. na fosa común. rra ao día cunha vintena de pri-
de Sestás, na que 48 homes, prin- xando os brazos e practicando a O acto de homenaxe trasla- Co título “Os Consellos de sioneiros en cada unha das
cipalmente procedentes de Astu- arte da indiferencia”. douse deseguido ao Centro Cultu- Guerra: a xustiza do revés”, Váz- sesión. Non todos os condena-
rias e León, foron “asasinados da Nesta mesma liña, o secretario ral, onde tivo lugar unha quez ofreceu aos asistentes mos- dos, segundo explicou Uris, ato-
forma máis cruel posible”, se- xeral de Pensionistas do sindicato charla-coloquio guiada polo in- tras dun bo número de paron a morte na Guarda, pois
gundo referiu o alcalde do Con- en Vigo, Roberto Ucha, rememo- vestigador e historiador vigués, documentos da época que dan moitos deles foron trasladados a
cello da Guarda, Antonio Lomba. rou o contexto histórico, carac- Bernardo Vázquez e na que tamén conta da represión acometida outras partes de Galicia, como
participou o guardés e estudoso polo sistema franquista dende a Vigo ou Pontevedra, para ser exe-
da historia local, José Antonio sublevación en 1936. Entre os cutados.
Uris. A el referiuse o rexedor mecanismos institucionalizados Con todo, sentenciou o guar-
como “unha das persoas que se de represión, destacou o historia- dés, “non debemos esquecer
preocupou por darlle dignidade dor, atopábanse os Consellos de nunca a estas persoas, que tiñan
ao cemiterio” de Sestás, no que Guerra, un “instrumento de xuris- como ideais a liberdade e a de-
dende agosto de 1986 figura un dicción militar aplicado a miles mocracia, e morreron por elas”.
monumento na lembranza das de homes e mulleres”. As conde- Nesta liña, Antonio Lomba inci-
persoas alí fusiladas e soterradas nas -de 30 anos, cadea perpetua diu na vontade por parte do Con-
“por defender as liberdades de- ou morte- “dependían directa- cello da Guarda de continuar
mocráticas” durante a Guerra mente do perfil político da per- contribuíndo á lembranza das ví-
Civil española. soa”, de xeito que aqueles timas do franquismo na vila,
Uris realizou un repaso á his- ligados ás institucións republica- malia que “todo o que fagamos
toria do campo de concentración nas serían fusiladas, namentres para honrar a súa memoria e a
guardés, dende a chegada dos unha “desafección á causa nacio- das súas familias será pouco”
primeiros prisioneiros asturianos nal” custaría a liberdade. dada a inxustiza froito da cal
en 1937, no que preto de 5.000 O tribunal militar, que come- estas persoas perderon a vida.

Aprobada en A Guarda a moción do

O
BNG sobre a lei de áreas sanitarias
pleno da Guarda apro- “Falamos de dotar aos cen-
bou por maioría a mo- tros de Atención Primaria con
ción presentada polo recursos económicos, técnicos
BNG na que se solicitaba un e humanos. Hoxe o PAC da
cambio na política sanitaria da Guarda ten graves carencias:
Xunta. A moción foi aprobada dende o mantemento do edifi-
co voto en contra do PP. cio até a falta de servizos bá-
A moción solicitaba a reti- sicos como Radioloxía,
rada do anteproxecto de Lei deficiencias no servizo de Ur-
polo que se modifica a Lei xencias ou unha ambulancia
8/2008, de 10 de xullo, de medicalizada que nos garanta
Galiza, dado que esta modifi- os traslados urxentes”, comen-
cación vai provocar máis de- tou Ángel Baz, portavoz muni-
terioro na sanidade pública, Outra das reivindicacións é cipal do BNG.
consolida a liña de recortes, a posta en marcha dun plan de O BNG considera que o ac-
prioriza o criterio económico Mellora de Atención Primaria, tual estado do PAC da Guarda é
sobre as necesidades dos como porta de entrada ao sis- resultado da falta de compro-
usuarios e usuarias e afecta tema sanitario, sendo un ele- miso dos sucesivos Gobernos
negativamente á calidade mento chave para o sistema do PP na Xunta e da inacción
asistencial. sanitario público galego. do Goberno municipal do PSOE.
Editorial NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO S.L.
Avda. Sarmiento Rivera, 4-4ºD
(36860 PONTEAREAS - GALIZA)
T. 986 64 12 69
redaccion@novasdoeixoatlantico.com

As crianças, o mais importante que
há no mundo
Por José Paz Rodriguez (Académico da AGLP e Presidente da ASPGP)

algumas colocadas em polos a sua sede e manter a sua hi- lares fundamentais (livros, cader-
opostos. Conheço Bangladesh, giene. Seria tão difícil organizar nos e lápizes). Mas, o mais grave
por estar em aquele lindo país uma campanha solidária popular é o baixíssimo índice de escola-
asiático por duas vezes durante para recadar fundos para com- rização das meninas. Tema da

O
um certo tempo. A última nos prar-lhes um camião que necessi- maior urgência em Índia, pois as
primeiros meses do ano 2012. tavam urgentemente? Neste mulheres continuam numa in-
Bangladesh não é, pela sua natu- momento encóntro-me na Ben- justa marginação. Inmerecida e
dia 20 de novembro é o leva à prática na vida de povos e reza e as suas matérias primas, gala indiana, na formosa locali- imoral, sendo como é tão impor-
dia internacional da De- pessoas, pelos diferentes cida- um país pobre. O que se passa é dade tagoreana de Santiniketon. tante que as meninas vaiam à es-
claração dos Direitos das dãos. Mas o mundo está mau re- que tem uma grande superpopu- Há muitos poucos anos que se cola e se alfabetizem. Aspecto
Crianças, aprovada pela ONU no partido, e quando falamos de lação, para a extensão do seu te- aprovou pelo Parlamento de Deli tão vital que também é um
ano 1989 e ratificada pelo Parla- crianças aínda mais. Em Oci- rritório habitável. Nascem uma lei geral pela que se estabe- grande problema na maioria dos
mento espanhol o 26 de janeiro dente, com uma perda de valores crianças como fungos, não há lece na Índia a escolarização países árabes e africanos. Outro
de 1990. Nos artigos 18, 19 e 20 galopante, com muita miséria qualquer controlo da natalidade. obrigatória e gratuíta de todas as dia teriamos que comentar a si-
da mesma diz-se: «Se um menino mental (que é a pior das misé- Os pais, muito ao seu pesar, têm crianças em idade escolar. Mas tuação extrema na que vivem os
não tem pais, tem que haver al- rias) enorme, os rapazes têm de que abandoar os filhos por não aínda hão passar muitos anos rapazes em países com conflitos
guêm que se ocupe de ele. Se os tudo, mas não valorizam nada, ter para dar-lhes de comer e
pais duma criança trabalham, al- precisamente por ter tanto. São poder manté-los. Não os vão
guêm tem que atende-la en- pouco felizes, não sabem jogar matar, como antigamente se fazia
quanto estão trabalhando. nem diverter-se. Como dizia a com os gatos tirados ao rio meti-
Ninguêm pode descuidar, aban- minha mãe Rosa, o que têm é dos num saco. Pelas ruas de Daca
doar, maltratar ou explorar uma muita naturria. Por outra parte, há infinidade de crianças que não
criança, nem atuar com violência há um problema que deveria conhecem seus pais. Hoje exis-
sobre ela. Se uma criança não preocupar-nos a todos: não nas- tem muitas ONGs que mantém es-
pode ficar com a sua família, tem cem crianças, porque, por como- colas e casas de acolhida para
que ir viver com alguêm que se didade ou outras rações, os pais estas crianças. Eu gostaria de
ocupe dela». Estes artigos tão não querem ter filhos. Alguns abrir lá uma escola para, com
significativos vão server para o preferem levar um cancinho ti- ajuda de nossas ONGs e pessoas
comentário deste meu depoimen- rado dum cordel, que um menino particulares, poder colocar o meu
too. Os 42 artigos que integram ou menina no seu colo. A baixa grau de areia, para ajudar a algu-
a Declaração, que foi aceite por natalidade, por exemplo, nas pro- mas crianças bangladeshis que
vivem esta grave situação. Crian- para que seja efeitiva na sua to- bélicos. Crianças que não conhe-
ças que, ademais de muito lindas, talidade, embora ser este país o cem, desde que nasceram, outra
e apesares de estar sem pais e que mais progressa economica- realidade que não fosse a da gue-
sem recursos, são agradáveis, mente do mundo. Aquí mesmo rra. Os filmes «A Pizarra» e
alegres, educadas, bondadosas e onde estou há muitas aldeias dos «Buda, exploriu por vergonha»
muito agradecidas. Com 300 povos primitivos Santales, nos são modélicos na apresentação
euros ao mês se pode manter uma que não chegam a ter escola mais destes problemas. E «Moolandé»
escola para mais de cem crianças. do 20 por cento dos meninos e é do senegalês Sembene Ousmane,
Com esta quantidade chega para necessário abrir muitas escolas exemplo da barbaridade que se
o pagamento do aluguer do local, para escolarizar a todos. O que comete com as meninas de al-
honorários dos mestres, comida e não teria muito custo, pois pode- guns países do centro da África.
alojamento dos rapazes e os gas- riam dar-se as aulas ao ar livre e Onde por desgraça aínda se pra-
tos correntes (luz, gas, água...). só haveria os gastos dos honorá- tica a ablação (eliminação do clí-
E logo em Europa queixamo-nos! rios do mestre e materiais esco- toris nas meninas).
Noutro país tão lindo e tão pró-
ximo, lingüísticamente falando,
como Cabo Verde, quase todos os
rapazes têm um posto escolar.
Mas o seu grave problema é não
muitos países do mundo, recol- víncias de Ourense e Lugo, no ter água potável ou ter muito
hem outros muitos temas relacio- caso da Galiza, é para mim o pouca. Na ilha de Santiago (na
nados com as crianças: a sua maior de todos os problemas que que está a capital da República
saúde, a sua educação, o seu temos. Ao que, com urgência de- caboverdiana), estivem no mês
bem-estar...Todos eles são inte- vemos pór remédio. de outubro de 2009 durante uma
ressantes e muito lindos se se Se comparamos o nosso grave semana. Alí comprovei que 17 es-
respeitam na prática, o que infe- problema de ínfima natalidade colas de primária de toda uma
lizmente não acontece em muitos com a realidade doutros países comarca necessitavam com ur-
recantos do Planeta Azul. É o em outros continentes, no que se gência ajuda para poder comprar
mesmo que o evangelho cristião, refere ao mundo das crianças, en- um camião-cisterna para levar-
que é muito mais formoso se se contramos situações diversas e lhes água potável e calmar assim

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful