ANO 4 | Edición nº 37 | Xaneiro de 2018 | Prezo 2 euros

Compostela
licita
700.000€ en
obras
Nova cita con Xantar en
Páxina 5
Expourense
A Coruña
plantará 1500
novas árbores

Páxina 8

Adegas da
Ribeira Sacra
reciben
medallas
Páxina 9

Ourense
encarga
medicións de
gas radón
Páxina 10
Páxina 16
Investimentos
da Xunta nos
Peares
Ramón Reimunde
Entrevista

Páxina 12 escritor e presidente de PROMAGAL

Gold List Traveler
“A mala prensa do
Internacional
destaca a
eucalipto viría por non
Balneario de
Mondariz
favorecer a biodiversidade”
Páxina 20 Páxina 14
2 NOVAS DE TURONIO | Xaneiro de 2018

Opinión
Cadernos da viaxe Por Xoán Antón Pérez-Lema

PSC-e canda él o PSOE-han pasar páxina unha reforma consti-
A cuestión catalá e Galicia

O
da suicida colaboración co PP e con tucional que podería
Cs e buscar un espazo propio, quizais limitarse a re-
partillado parcialmente cuns Comúns coñecer máis
s partidos soberanistas obtive- a falta dunha maioría absoluta de votos desterrados á irrelevancia. E será Pedro competencias (e
ron a maioría absoluta nas independentista e a grave derrota da Sánchez quen primeiro requirirá de blindalas de
eleccións catalás, cun 47,5% CUP (que baixa de 10 escanos a só 4) Rajoy unha oferta de negociación. Por eventuais inicia-
de votos e 70 escanos sobre 135. O re- achega certas particularidades a esta outra banda, a situación evoluirá no tivas recentralizadoras) e un mellor fi-
sultado é aínda máis rechamante se vitoria electoral. Junts x Catalunya e ámbito da Unión Europea, onde as nanciamento ou incluir tamén a vía
temos en conta que a convocatoria ERC non van precisar deles para gobernar simpatías do soberanismo catalán co- para un referéndum catalán vencellante,
electoral dende o Goberno do Estado e interpretarán o seu 43% de votos tizarán á discreta alza, sendo probábeis con regras máis ou menos ríxidas, na
era ilexítima , por mor dunha incons- (fronte ao 39,5% de Junts x Si do as presións ao Goberno do Estado para liña da lei da claridade canadiana.
titucional aplicación do 155 e que os 2015) no sentido dun mandato cidadá que abandone o inmobilismo e abra Galicia non habería ficar á marxe
partidos non desfrutaron das mesmas para continuar co procès, malia que unha negociación para unha reforma desta reforma constitucional. Porque
posibilidades, cos principais candida- afastándose dunha vía unilateral que constitucional en termos de federalismo a ampliación e blindaxe do autogoberno
tos de Junts x Catalunya e ERC no cár- semella arquivada polo de agora. asimétrico, para garantir o encaixe da é a única vía factíbel para o noso be-
cere ou no exilio. Agora é, pois, a hora da política. O singularidade catalá. nestar, tendo en conta que os nosos
Mais o feito de obter Cs o primeiro tripartito dinástico do 155 non conti- Podería ocorrer, xa que logo, que intereses económicos non adoitan coin-
posto en votos (máis do 25%) e escanos, nuará unido como até de agora. O este inverno se abrise a vía para negociar cidir cos intereses economicos xerais.

colectivos tamén precisan de afouteza. diante dos individuais. Unha nación
Afouteza

A
Precisan saber onde veñen, o seu pa- é afouta cando é maior de idade para
sado, e onde queren ir e precisan de rachar co dependentismo e comprende
seguridade en si propios. E a seguri- que require no mundo de socios, mais
fouteza foi a verba do ano moito máis aló da reactiva teimudez dade dunha nación esixe sempre a non de titores. Un país é afouto
2017 escollida pola maioría que, porén, poderá constituir unha súa autonomía, o seu self government: cando sabe construir relacións per-
dos votos do público no Portal das cualidades da persoa afouta en va- pouco pode dar Galicia no contexto manentes de comunidade con outros
das Palabras da RAG. Afouteza ten rias das etapas da súa acción. estatal, europeo e universal senón é países dende a igualdade, o compro-
dous sentidos segundo o Dicionario da A seguridade en si propio da persoa consciente da súa identidade, coñe- miso e a voluntariedade.
RAG: disposición de espirito para ac- afouta esixe sabermos quen somos, cedora do seu pasado e autónoma á Si, é ben significativo que a verba
tuar sen temor aos perigos e a seguri- de onde vimos e onde imos. É esa se- hora de decidirmos o futuro. máis votada da lingua galega este
dade que alguén ten en si mesmo. Xa guridade a que fai posíbel actuar con Un pobo será afouto se vive nos ano fose afouteza. Sen dúbida os seus
que logo, unha persoa afouta non é consciencia e xestión dos perigos e valores cívicos e democráticos e pro- votantes, coma centos de milleiros
temeraria, porque dirixe a súa acción dificultades, mais sen amedoñarmos duce politicos con data de caducidade de galegos, estaban a formular a súa
consciente deses perigos e non en- por eles, sen que a dificultade da e suxeitos á revogación cidadá que arela dun País próspero e seguro de
fronta o que non pode conlevar. A tarefa nos faga recuar. sexan quen de tecer consensos, propór si. Un País autònomo, aberto ao
afouteza é un concepto proactivo, Os pobos, as nacións, como entes obxectivos e pór os intereses colectivos mundo e solidario.

de agora constitúe feito non con- tamén da responsabilidade de Jun-
Dereito penal do inimigo

U
trovertido, mesmo internacionalmen- queras e integrarían ese elemento
te, o carácter esencialmente non de violencia que esixe o devandito
violento do procès. Os propios ma- artigo do CP para que exista o delicto
nha corte de apelación do Tri- trinal dende as desaqueladas teses xistrados do TS recoñecen que non de rebelión.
bunal Supremo (TS) consti- da Fiscalía Xeral do Estado e do ma- consta que Junqueras participase en Velaí a revirada aplicación da Lei
tuída para resolver o recurso xistrado Llarena a respecto da apli- feitos violentos nin dese ordes di- que fai o TS, impropia dun Dereito
de O. Junqueras contra a prisión cación do delicto de rebelión aos lí- rectas para desenvolver esa caste Penal dos cidadáns, o único posíbel
preventiva acordada polo maxistrado deres do procès, nunha interpretación de accións. Pero para a corte de nos Estados democráticos. Semella
instrutor do mesmo Tribunal, P. Lla- dos feitos e aplicación dos tipos pe- apelación do TS a violencia existe máis ben que se está a aplicar un
rena, rexeitou o recurso do líder ca- nais mais propia dunha sentenza de- dende o intre no que Junqueras, Dereito Penal do inimigo, propio dun
talán, por considerar que existía finitiva ca do limitado coñecemento como vicepresidente catalán, debeu estado de excepción non declarado.
risco fundado de reiteración delic- propio dunha resolución cautelar e pensar que o desenvolvemento do E a aplicación do concepto de inimigo
tiva, malia o compromiso de res- provisional. procès podería causar reaccións de no Dereito interno sempre foi o xerme
pecto á legalidade expresado polo O artigo 472.5 do Código Penal violencia lexítima por parte do Es- da destrución autoritaria do Estado,
preso político. (CP) castiga como rebeldes aos que tado. Para o TS a pacífica ocupación segundo o profesor Raúl Zaffaroni.
Porén, o verdadeiramente grave declaren a independencia dunha parte dos colexios electorais constituiu a Como ven de escrebir o constitu-
desta resolución xudicial son as súas do territorio do Estado alzándose de causa das violentas actuacións poli- cionalista J. Pérez Royo “esto no
conclusións constituíndo corpo dou- xeito público e violento. Mais até ciais do 1-O que, xa que logo, serían puede acabar bien nunca”.
NOVAS DE TURONIO | Xaneiro de 2018 3

Editorial
Por: Guillermo Rodríguez Director

Que tal recibiron o novo ano?

O
pasado ano 2017 tívonos preo- contas de nada. Cando saia do guión civil tiveron un retroceso do 60% respecto Tamén acudiu, animado por Felipe Gon-
cupados polo que pasaba en Ca- político e para que a Rajoy se lle enchera ao ano 2007 e un 80% respecto ao ano zález, o mexicano Carlos Slim para facerse
taluña. Dende o goberno Central a boca e presumira da boa marcha da 2009. O investimento dos concellos e co emporio de FCC e de Aqualia (a maior
(léase Rajoy e satélites) deuse un puñe- economía. Claro que as cousas non eran, deputacións segue fundida; igual que distribuidora de auga de España). Din
tazo na mesa e mandaron parar. Suspen- non son así como nolas pinta. en aeroportos e zonas urbanas con que nestes momentos tenlle botado o
deron a autonomía, practicamente, Imos darlle, queridos lectores, uns caídas do 80% sobre 2007. En investi- ollo a Repsol.
meteron no cárcere un montón de diri- cantos datos que veñen a confirmar que mentos viarios a caída superou o 40%. En poucos anos e a prezo de saldo os
xentes políticos e sociais (outros fuxiron “España no va bien”, nin nos tempos de Son datos oficiais, non inventados fundos estranxeiros fixéronse co control
e non puideron botarlles a luva) , puxé- Aznar nin agora. por ningún friki que lle teña manía ao de 19 das 35 empresas do IBEX. Por non
ronse ao timón da Generalitat e convo- Vexamos pois, unha cantas guindas: Goberno. falar do control practicamente total que
caron eleccións que se celebraron o Acordo cos sindicatos e patronais Para ir rematando, estes días o Sr. as multinacionais estranxeiras exercen
pasado día 21 de decembro. sobre o novo soldo base. Subirá un 20% Montoro (o que ten a hucha dos cartos nas máis importantes empresas do sector
A intención era que con estas medidas de aquí ao 2020 sempre que a economía, públicos) ameazou os Gobernos Autonó- industrial, así como os fundos nortea-
os cataláns, como nenos asustados, ían o PIB suba un 2,50 %. Caso de non ser micos con non ingresarlles nada a conta mericanos sobre o patrimonio inmobiliario
meterse debaixo da mesa e pedir así o Goberno non terá ningún compro- neste anos mentras non lle aproben os herdado das Caixas de aforros. Recente-
perdón.Non foi así, obviamente. Os cál- miso para aumentar o soldo base.Curioso; Orzamentos do Estado. Si claro; sóalles a mente o BBVA vendeulle as fondos USA
culos do goberno só lle funcionan cando Montoro non da puntada sen nó. El re- unha chantaxe, non si? Obviamente, é o seu patrimonio inmobiliario de 70.000
os dirixe Montoro; aí non hai fallo. partirá máis diñeiro se hai unha maior unha asquerosa chantaxe. Claro que ao inmobeis a prezo de ganga.
Logo, os outros, as decisións políticas cotización de traballadores e empresarios. País Vasco isto non lles preocupa. Eles, As eléctricas Endesa, Enaás ou Iberdola
rematan sendo un cúmulo de erros que Falar de repartir a riqueza de maneira como deberamos ter nós tamén, teñen xa pasaron a mans estranxeiras. Blackrock
como di o refrán “daquelas augas veñen máis xusta non se contempla no acordo. realmente competencias como Goberno. é o primeiro accionista dos bancos San-
estes lodos”. E a xente aplaude coas orellas!! O soldo É o Sr. Montoro quen ten que esperar a tander e BBVA. Tamén controla DIA, Fe-
Celebráronse as eleccións convocadas base español non chega aos 800€. que a Caixa dos Cartos vasca lle transfira rrovial, Repsol e Iberia. En canto a
por Rajoy pero o seu particular “ungüento Pero fíxense nos soldos base dos o que ao Goberno Central lle corresponda CEPSA xa pertence total mente ao fundo
de fierabrás” (léase artigo 155 da Cons- países de Europa dun nivel semellante polo seu investimento naquela Comuni- IPIC de Abu Dhabi.
titución) non lle funcionou. Os chamados ao noso: Francia=1.480€; Alemania= dade. Era isto, precisamente, o que pedían Non se escapan a esta rapiñada os
secesionistas, independentistas, sobe- 1490€; R. Unido= 1100€; P. Baixos=1.550 os cataláns nos últimos anos; pero, cla- medios de comunicación como Mediaset,
ranistas (segundo conveña) non só non Bélxica=1560 Luxemburgo=1.988 €. ro…quen manda manda e así lles vai. Antena 3 con PRISA á cabeza.
desapareceron do mapa político senón Somente teñen o soldo base máis A pregunta que todos nos facemos é: Toda esta venda en forma de saldo do
que voltaron conseguir maioría de De- baixo Portugal, Grecia e alguns máis. por que non nos din a verdade?, por que país comezou con Felipe González (lem-
putados para o próximo Parlamento Ca- É que nesta España que vai coma un non nos din a que petos vai parar esa bran ao seu Ministro de Economía, Sr.
talán. A marca branca do PP, léase Cida- tiro temos o 20,33% da poboación en mellora da economía española? ; porque Solchaga, que afirmaba que España era
dáns, conseguiu un moi bo esultado. O risco de exclusión social; a metade dos está claro que á maioría da poboación o país europeo no que se podían facer
PP (partido matriz din algúns) quedou fogares galegos non superan os non; porque está claro que se aumenta os mellores negocios), continuou con
no último lugar, a punto de desaparecer 1700€/mes; dous de cada dez residentes o nivel de familias en exclusión social é Aznar, seguiu con Zapatero e, claro,
da política catalá. ingresaron en 2017 menos de 634€. porque aos seus petos non chega esa Rajoy non ía ser menos.
Agora estamos á espera do que poida En Galicia 30.000 fogares están sus- abundancia. Pregunta do millón: quen manda re-
ocorrer. Nada bo, polo que estamos tentados grazas ás axudas e subsidios. Pero así seguimos; á Sra. Merkel, á almente neste país?, de que somos
vendo, pero…é de supoñer que en Sen embargo os bancos recuperaron Banca e aos Fondos de Buitres hai que donos os españois? Vostedes mesmos
Madrid, que son tan listiños eles, saiban 7.700 millóns de euros. telos contentos. poden darse a resposta.
sair do charco, da chapuza política que Tampouco nos informou o Sr. Rajoy Diante da chamada desesperada de Que o 2018 poidan ser felices coas
nos ofreceron en Cataluña. que dende o ano 2009 o investimento Luis de Guindos acudiron como hienas a pocas cousas que nos permiten desfrutar.
Mentras todo o País estaba pendente en Educación caeu un 37%; en Sanidade meterlle o dente ao capital español. O Ás veces, cando realmente somos felices,
do caso catalán, o goberno non daba un 12%. Que as infraestruturas de obra máis insaciable foi o fondo Blackrok. de poucas cousas precisamos.

FUCO PRADO
4 NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018
5

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción

O Goberno de Compostela inicia a O Concello aproba a creación de

A
licitación de obras orzamentadas en máis 44 novos postos de traballo

O
de 700.000 euros Xunta de Goberno vén
de darlle luz verde á
traballará con colectivos e
asociacións de persoas con
Goberno local apro- Oferta Pública de Em- discapacidade intelectual para
bou o venres 29 o ini- prego do 2017, que inclúe a que a Oferta de Emprego sexa
cio do procedemento creación de 44 postos de tra- inclusiva na adaptación de
de licitación de catro actua- ballo e a convocatoria de temarios e na organización
cións longamente demanda- dúas prazas de promoción in- do proceso de selección.
das en Santiago, cun terna para uxieres. O Concello Quenda libre
investimento de máis de continúa así dotando de re- Dentro das novas prazas
700.000 euros. O concelleiro cursos humanos á Administra- convócanse como persoal fun-
Xan Duro, encargado de dar ción local, a pesar das cionario dous técnicos/as de
conta dos acordos da Xunta de restricións marcadas polo Go- xestión, un administrativo/a,
Goberno, salientou o "elevado berno central coa taxa de re- un letrado/a, un arquitecto/a
volume de investimentos que Xan Duro deu conta dos asuntos tratados na Xunta de Goberno posición. técnico/a, dous oficiais alba-
se está a licitar nas últimas Dentro da Oferta Pública neis, tres bombeiros conduto-
reunións do Executivo, e que das obras de mellora da acce- Por último, tamén se iniciou de Emprego destaca a reserva res, dous policías locais, dez
fará que o 2018 sexa o ano da sibilidade na rúa Bispo Diego o procedemento de licitación dunha praza para unha persoa auxiliares administrativos, tres
obra pública en Compostela". Peláez, cun tipo de licitación do proxecto de reparación da con discapacidade intelectual, músicos/as (clarinete, trombón
Das obras licitadas, a pro- de 230.000 euros. Os traballos, calzada da rúa do Espírito sendo a primeira vez na his- e frauta) e un técnico en in-
posta da concellería de Medio cun prazo de execución de Santo. A actuación ten un or- toria do Concello que se realiza formática.
Rural, Mantemento e Obras cinco meses, permitirán di- zamento de 75.000 euros, e esta reserva. Sumaríase a ou- Como persoal laboral con-
para o Equilibrio Territorial, minuír os desniveis entre a un prazo de execución de dous tras tres prazas que se reservan vócanse tres psicólogos/as,
as de maior orzamento serán rúa e os portais dos edificios meses. O obxectivo das obras para persoas con diversidade dous educadores/as familiares,
as da rexeneración do pavi- para salvar as escaleiras exis- é "afrontar o deterioro xeral funcional, superando o número tres traballadores/as sociais,
mento da calzada dos viarios tentes na actualidade. Tamén do pavimento de lastras da mínimo que marca a lexisla- un axente de desenvolvemento
de acceso ao Palacio de Con- se ampliarán as beirarrúas, re- rúa, que presenta rotura de ción estatal. Así, ofertaranse local, un técnico de orientación
gresos (Miguel Ferro Caaveiro novaranse as redes de servizo pezas e afondamentos en zonas un total de 44 novas prazas laboral, un coordinador/a de
e Fernando Casas Novoa). A e saneamento, e instalaranse puntuais, e que constitúe un ás que se lle suman dúas de centro sociocultural e seis ani-
actuación ten un tipo máximo novos colectores soterrados, risco para a seguridade viaria". promoción interna. O Concello madores/as socioculturais.
de licitación de case 274.000 elementos de alumeado e mo- O proxecto prevé retirar todo
euros e un prazo de execución biliario urbano. Con este pro- o pavimento existente para
de tres meses, e permitirá re- xecto, completarase a reno- construír unha nova capa de
O BNG de Brión pide solución aos

O
novar por completo o firme vación integral do barrio de rodadura de formigón, e per-
do viario. Ao tempo tamén se Vista Alegre. mitirá afrontar a reparación problemas no abastacemento de augas
acometerán reparacións pun- Outra actuación longamente das zonas de sumidoiros de
tuais nas beirarrúas e mello- agardada é a do acondiciona- pluviais. Tamén se reporán as BNG de Brión a través mesma e apta para o consumo
rarase a accesibilidade nos mento do aparcadoiro público pezas de madeira rotas, ou do seu portavoz muni- xa que pasa os “seus” controis,
pasos de peóns existentes. en superficie da avenida de excesivamente deformadas, na cipal, Xosé Penas, pre- outras veces a resposta e que
Ademais, iniciouse o pro- Ferrol, no que se van investir pasarela situada na zona cen- sentou esta mañá unha posiblemente sexa cuestión de
cedemento de contratación uns 110.000 euros. tral da rúa. proposta vía escrito ao goberno dias, ou que se debe a algún
municipal solicitando actúe produto “químico”. O problema
con todos os mecanismos le- xa ven de fai tempo, de feito o
gais ao fin de instar a compa- BNG de Brión presentou varias
ñia Espina e Delfin a solucionar veces preguntas nos plenos no
dun xeito definitivo todos e referido a este tema, tendo
cada ún dos problemas que se sempre a mesma resposta: todo
repiten de forma regular no é normal.
abastecemento de augas en di- E por iso polo que instamos
versas zonas e aldeas do Con- ao concello a que cumpra a
cello. Dende o pasado 22 de súa función de control, verifi-
decembro moitas vivendas de cación e inspección sobre un
diversas zonas volven ter pro- tema tan importante para toda
blemas na calidade da auga, a veciñanza e que xa fai moito
sendo sempre a resposta por tempo agarda por unha solu-
parte da compañía de que a ción a tan delicado tema.
6

Opinión
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Por Baldomero Iglesias Dobarrio. Mero

P
Puidera ser un agasallo dos Magos? postos máis elevados. A nosa sanidade
foi boa, moi boa. Hoxe xa non é tan boa
condenar ou re-
primir aos que
e está tamén moi privatizada, masificada loitan. Cómpre,
obres de nós! Non podemos darnos cego, e todos contaban non vía! Parado- e restrinxida. Fixeron hospitais de titula- por salubri-
pena! Pobres de nós! Onde nos xos da vida, que equivocados estamos. A ridade pública que xestionan empresas dade social e
trae esta condena! Pobres de nós, mesma banca que nos fendeu en mil ana- privadas. É todo unha ousada manipula- para que non
traídos aínda pola cadea! Estamos en cos, esa que houbo que rescatar a base ción chea de acordos dixitais, boicots, se poida re-
mans de quen máis nos estafan. Estamos dos nosos cartos, esa que os políticos de- extorsións, ocultacións, roubos, presións, petir o dano que nos fixeron, que nos
en mans de quen nos sacou a propiedade cidiron salvar a custo da emigración de mediadas por fiscais e xuíces nomeados están facendo. Debémonos rebelar contra
pública dos servicios básicos e necesa- tantos, a custo das nosas privacións, a a dedo –amigos e próximos-, tribunais as situacións de humillación que contem-
rios. E con eles fan negocio, só negocio. custo da nosa saúde e educación, a custo paralelos, casos múltiples de corrupción. plan, por un lado, xente facendo colas
Aí están en mans privadas as eléctricas, do “noso todo” que nos roubaron. E os Podería dicirse que un caos. A que agar- nos contedores do lixo para buscar co-
e sángrannos todos os días. Mesmo men- políticos actuaron como se foran os car- damos, logo? Que máis temos que saber mida e, mentres, outros –nesa concilia-
tindo o prezo e aumentando beneficios. tos deles, déronlles crédito aos que non para botalos! Falo de todos eles, os que ción de traizóns- levando a sacas cheas
A luz é de quen a paga, anque os encoros dan crédito, porque sempre que prestan, gobernan e os que os deixan gobernar. e subindo os prezos dos servizos básicos,
e as augas, e as terras polas que os ríos venden a altos prezos! Foron os mesmos Pois confío que desta vez e por todas, cobrando por xestionar os nosos escasos
pasan, sexan nosas, de todos! Deles son políticos que resgardan aos empresarios saibamos a diferencia entre o “B” e o “V” cartos mentres abusan e, por riba, logo,
os muros, nosas son as pedras e algún corruptos, aos cómplices da súa mesma e os arredemos da posibilidade de seguir imos pagar os seus desfalcos. Son cóm-
día teremos que usalas para defendernos. corruptela, aqueles mesmos que degra- empeorando as cousas. Apousentaron e plices os políticos que todo isto consen-
Malia tanto sosego precisamos de ira para dan a sublime dignidade do traballo, das nada fixeron ben, compracidos, mirando tiron, xunto con aqueles que apuran a
erguer en digna medida dos roubos que condición xustas do esforzo e do salario. como todo se perde. Outros deixáronse sacar o 155 para paralizar vontades de
nos perpetran. Así pasa con case todo, Os mesmos que ameazan con despidos, mercar dalgún xeito, calaron e non se re- tantos que están-estamos cansos da ig-
coas farmacéuticas que explotan a nosa con horas abusivas, con ridículas nómi- belan contra tanta soidade e pobreza, nominia de saber que non se correspon-
saúde en base ao mesmo negocio, á ren- nas que humillan a calquera. Aqueles contra a tristura que nos embarga, contra den os feitos co que din, nin coas
dibilidade económica, unicamente é o amigos destes políticos que decretan á a ruindade manifesta dos que enriquece- palabras divulgadas polos medios de
egoísmo duns poucos que chega mesmo forza, que compran vontades para sacar ron á nosa costa. É un dereito a reclamar, presión social, que aceleran teimosa-
a crear deficiencias para despois minori- adiante os orzamentos e logo gobernar necesario, o dereito de poder loitar con- mente a mentira. Sería un bo agasallo
zalas. Así pasa cos bancos, nós pagamos contra de nós. Así nos vai. Temos a ener- tra as leis inxustas, tan manifestamente dos Magos porque, certamente, non re-
sempre! Aínda tamén os pufos e as fuxi- xía máis cara, os prezos máis abusivos, inxustas ou de retorta aplicación. Debe- solven a situación. E o novo ano sería
das a paraísos fiscais, ou con pagos blin- as pensións máis baixas, as autopistas mos loitar contra a inhumana condición moito máis bo, tan só depurando res-
dados. Nós pagamos sempre. Así dicía un máis caras, o leite máis barato, os im- do sometemento sen que por iso se poida ponsabilidades!

Prefiren ser donos de si, ou isto descontento, a humillación dun pobo
que non se deixa asoballar. De momento
“en plantilla” e dado o número de impe-
dimentos que poñen para que se investi-

T
non entra na nosa democracia? o que si está garantido, é o desapego.
Non se trata de invadir a Generalitat e
gue a verdade, o número de casos
abertos, a teima das forzas da orde para
gobernar desde os ministerios españois, acalar a voz da xente cando pide pan e
odos aceptaron estas eleccións for- ben traxeados. Todo iso sumado a un cu- como algúns quixeran facer. Volvendo que morre de fame, ou daqueles que cada
zadas. Aínda non sei moi ben por- rrículo cheo de mentiras, de transgre- atrás, á involución contable. Trátase de vez nos sentimos máis pobres, máis pa-
que. Todo o aparato do estado e sións, tramas, corrupción e todo canto xa ausentar provocacións, de saír desta in- rados, máis en precario e que miramos
das amplas redes de convicción, estive- sabemos. Pois, moi ben, agora pode terminable lista de catástrofes, de deixar como os ricos son máis ricos nun reparto
ron a dar o quite, a facer que todo seme- pasar de todo. Pode suceder que estes as chulerías de certos mandatarios que, desigual e mesmo inmoral, que rebaixou
lle normal dentro da enorme volvan insistir no 155 como panacea da por un puñado de votos, son quen de o beneficio social e os servizos públicos,
anormalidade. Foron unhas eleccións for- súa orde democrática, que exclúe, que venderse ao demo. Uns barallan o cum- evitando responsabilidades para poder
zadas nas que ninguén buscou outras po- non deixa expresar, que forza eleccións e primento da lei, coma dun dogma. Sa- favorecer á Banca. En realidade ganaron
sibilidades, algunha na que imperase a lembra tempos ingratamente sabidos, bendo que esa lei que lles enche tanto a os desautorizados a gobernar por este
razón, o entendemento. Quero dicir que estarán novamente errados. Sucedeu que boca e que eles –na súa práctica- perver- goberno, os que meten os narices onde
non foron unhas eleccións abertas, que gañaron os que non poden gobernar, nin ten, precisa de actualizacións e de mo- deben e atopan uns modos que lembran
viñan de despois de depoñer un goberno deben, pois na súa efervescencia deixa- dernidade, que é caduca, decadente e tempos de escuras pedras. Darase o caso
enteiro e legalmente constituído, que ron ver as intencións bastardas de tem- enfermiza. Non contempla casos que que formen goberno persoas destituídas,
non se escoitou ao primeiro protago- pos miserables e non precisamente antes non se sabían ou non querían aínda fuxidos ou no cárcere. Menudo es-
nista. E o peor, convocounas quen non democráticos. Os resultados non gustan saber. Mentres, no outro lado máis débil, perpento está servido. E entón que? Vol-
debera, alguén que non ten prédica, que a ninguén. Virán ríos de tinta, dos xenu- defenden a liberdade a decidir o seu fu- verán os tribunais paralelos, coa forza
non o escoitan. Ese alguén que convoca flexionados de sempre, que son case turo, condenados a vivir a intervención tomar o goberno desde os ministerios?
aproveitou sibilinamente a situación para todos. Silencio e unha certa decepción. do estado, algo nada democrático por Volverán boicotear produtos cataláns?
darse bombo xunto con outras forzas de Aquela represión aínda latente foi o ver- moito 155 que lles veña a pano. Non dei- Volverán animar ás empresas en buscar
semellante calado e teorías xordas. A dadeiro fracaso, o de non saber unha so- xamos de evocar un goberno intelixente, novo destino, volverán destituír cargos,
eses foilles ben, quixeron aproveitar de lución que puxese freo á caída no que fale e que goberne, pois este non pa- expedientar funcionarios, vociferar men-
novo “a forza da súa razón” para impoñer abismo. Non hai comunicación. Só saben rece ser o máis axeitado. Cómpre dialo- tiras? Algún día en Moncloa deberán
as súas solucións, que forzan rexeitamen- facer que interveña a xustiza en temas gar, mentres se pode, e saír desta facer autocrítica da nefasta xestión que,
tos e a non integración, a fuxida de ca- que non son de trato xudicial senón po- situación con certa dignidade. Digo que desde logo, baixo o meu humilde re-
pitais, a fuxida de empresas, de boicots lítico, de acordos que fomenten o apego. non parece o máis axeitado porque para canto, non é democrática. Fáltanlles ade-
e redención de foros, de especulacións E estes, mandan forzas de orde para calar invitar á dignidade hai que tela e non pa- mais luces e primaveras, ventos de
artísticas e culturais, de espolio, e van o berro diante a desconsideración e o rece, dado o número de corruptos que hai anovado osíxeno.
7

Opinión
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción Por Ramón Coira Luaces

dida pero os homes tamén se prostitúen importante, cada
Capitalismo e patriarcado

S
con outros homes ou con mulleres. E iso persoa toma as
non é culpa do patriarcado. E o peor é súas propias deci-
a estigmatización da parte máis débil sións e apeituga
egún di Interviu, a CUP apoia ás dín, pero entre unha feminista da alta neste tipo de relacións. Na sociedade, e coas consecuen-
prostitutas en Cataluña, o cal se burguesía (que igual explota a súa em- non só nestes ambientes, lamentable- cias. O machismo
é certo, paréceme moi ben. Aínda pregada doméstica) e unha prostituta, mente, é moi frecuente pisotearse uns mata e o femi-
que entendo a quen di que a prostitu- coido que simpatizo máis coa segunda; a outr@s como cabichas. Cando a nismo non, por
ción humilla ás mulleres en xeral e, pois esta non lle fai mal a ninguén, só un/unha lle afecta unha cousa intensa- iso trato de aportar o meu grao de
desde logo, non hai que alentala, máis a si mesma. A pornografía tamén é moi mente ou está sometido a moita presión area. Se unha prostituta ten a autoes-
ben todo o contrario. Porén coido lem- machista (debería feminizarse bastante con frecuencia deixa de ser obxectivo e tima destrozada (e destrózalla a socie-
brar que moitos soldados da II Repú- pasa a ser apaixonad@, visceral e dade) non vai saber defenderse, nin vai
blica ían a putas e que a República pouco precis@. A min tenme pasado ser capaz de deixar de exercer a prosti-
Española organizaba estes “servizos” ás bastantes veces. Téñenme tamén criti- tución aínda que o desexe fervente-
súas tropas; ou que en Cuba tamén hai cado por antepoñer os animais aos seres mente. Lembro unha película baseada
prostitución, pois a Revolución non aca- humanos, pero é que os animais a min en feitos reais sobre unha streper nor-
bou con ela. No entanto, penso que o nunca me fixeron ningún mal e algúns teamericana -de pais esquerdistas que
capitalismo e a inxustiza social e inter- seres humanos si. Ademais da cuestión renegaban dela- que liderou unha pro-
nacional que este xenera, agrandan o conservacionista en si -que é moi im- testa de strepers coa que acabaron con-
problema e así vemos como no Estado portante- eu gosto dos animais, pero seguindo certas melloras na súa
español a prostitución e o seu consumo non son sensibleiro cos animais nin os situación real. A dignidade é impor-
alcanza cifras alarmantes. Algúns cida- antepoño á especie humana. Trátase de tante e hai que loitar por ela, na me-
dáns exemplares e con responsabilida- máis) e esta é a educación sexual que avanzar e de buscar un equilibrio máis dida das nosas posibilidades; pero non
des públicas son clientes habituais. Hai recibimos e reciben moitos mozos. Cou- xusto e armonioso, tanto nisto como en esquezamos que só con dignidade e co-
clientes que mallan e maltratan ás pros- sificar á muller e convertila nun obxecto todo. Acabo de ver na prensa o vestido herencia non sempre se consigue vivir.
titutas; porén, afortunadamente, non de consumo non está ben; pero o máis da Pedroche de fin de ano: a verdade é Pásanos a moitos; pero non por iso dei-
todos son iguais e tamén os hai que de- hipócrita é que xeralmente é a vítima a que é moi sensual e elegante, unha de- xamos de ser persoas e parte da socie-
nunciaron tramas de trata de persoas que se sinte culpábel e a que acarrea co licia visual. Porén tamén hai mulleres dade. As prostitutas tamén o son e os
nos clubs de alterne. A violencia contra estigma social. Os homes buscan sexo e que saben seducir sen poñerse un ves- poderes públicos deben escoitalas,
as prostitutas tamén é violencia de xé- tamén exercer dominio sobre a muller tido así e poden resultar incluso máis atendelas e axudalas. O peor que pode
nero e así debe ser tratada. Coido que (o que pode ser un xogo inocente, peri- interesantes... Aínda que a presión do pasar é que algunha coñeza e recoñeza
me metín e me estou metendo nun xar- goso ou un drama). En moita menor me- ambiente e das circunstancias sexa moi a certas autoridades.

Por Petrus de Gundisalvi

H
súen, escórase pra banda do castelán. posibilitando que chegase a nós; e
Coherencia, por favor ¿Cal é a causalidade que provoca este nós... avergonzándonos de imitalos.
fenómeno tan de...¿acomplexados?? ¡Non merecen a ingratitude que moitos
ai algún tempo, a pouco de se emitidos en galego, como poderían ser ¡Que persoas exercendo a política activa amosan!
instalar en TUI a SER (sucursal os intervalos de desconexión da cen- en partidos galeguistas saian pola radio Voltaire deixou escrito que o vicio
de Radio Vigo para o Baixo- tralidade madrileña. Cadenas da compe- cun idioma impostado non parece humano que peor soportaba era o da
miño), este escribidor, sensibilizado tencia menos proclives a este tipo de nadiña coherente e un chisco frustrante; ingratitude: “Se o diaño me fixera un
polos problemas que desmotivan o sensibilidades, emiten curtos espacios por moito que, en Madrid, lle colgaran favor, veneraría os seus cornos”. ¡Sexa-
aprecio dos cidadáns desta Terra pola no idioma daquí. Alguén me retrucará ó castelán o apelido de cooficial para mos gratos ós nosos antergos!
cultura propia, nomeadamente no que que é unha empresa privada e, non lle aquén do Padornelo e para que nós si- Hoxe, no noso mundo tan “ficticia-
ó idioma natural do país atinxe, pre- faltarían argumentos convincentes: “O gamos dicindo que chove cando mexan mente satisfeito”, escoitar a un meniño
guntoulle ó traballador da SER en Tui, corazón non vai lonxe da carteira”. por enriba de nós. falar no noso idioma, ademais de
Sr. J.L. Álvarez, se ían emitir algún O que parece menos razoable é que, Moitos dos nosos antergos laboraron resultar unha ledicia engaiolante, sig-
programa na lingua propia (en galego, unha morea de persoas do común que e sufriron por defender o que máis nos nifica todo un... milagre.
para os non iniciados). Respondeume na súa vida cotía viven en galego, así caracteriza como pobo fóra de Galicia, A especie humana padece eivas non
que non. Que el, se lle falan en galego, como algúns próceres da cultura e da o noso idioma. Loitaron por axudar a superadas a pesar dos séculos poboando
fala en galego e se lle falan en caste- política, mesmo licenciados universi- superar o chamado: autoodio dalgúns esta “aldea”; entre outras, resalta a de
lán, fala en castelán. Nada que obxetar; tarios que, asimesmo viven case en galegos ¿desleigados? e o papanatismo que: cando carecemos dun ben, anhe-
el é un traballador que realizará o seu galego, cando se lles presenta outra que polo alleo padecen algúns. lámolo; cando o posuímos, ignorámolo;
traballo aplicando a normativa que a persoa (anque sexa galega) falando Innúmeras xeracións de galegos que cando o perdemos, chorámolo.
política empresarial establece. Xa sería alleo e se, ademais, lle poñen un mi- nos precederon (ata a de nosos pais), Cando o idioma galego morra, Galicia
máis obxetable a política da empresa, crófono diante dos beizos, toda a súa moi pobres en cartos, pero moi ricas morrerá con el e, entón, chorarana
que non establece uns programas, sensibilidade pola nosa cultura (o en autoestima e non afectadas polo coma xa choramos polo canto do cuco.
anque fosen breves, confeccionados e idioma é o seu cerne), se é que a po- xerme do papanatismo, falárono a cotío ¡Sentidiño e... cante o merliño!
8

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción A CORUÑA

Campaña “Coruña Viva + Natural + Abre a inscrición da VII
maratón Coruña42, que se

A
Saudable + Comprometida”

A
celebrará o 15 de abril
concelleira de
Medio Am- Conce-
biente, María llería
García, presentou a de Cul-
campaña Coruña turas, Deporte
Viva + Natural + Sau- e Coñece-
dable + Comprome- mento vén de
tida , que busca abrir o prazo
informar á poboa- de inscrición
ción dos beneficios para partici-
da existencia e am- par no VII
pliación das zonas Maratón Co-
verdes e espazos de ruña42, proba
arborado urbano da na que as e os
cidade, tendo en atletas percorrerán, o vin- goría de atletas en cadeira
conta que a previ- deiro 15 de abril, un circuíto de rodas, na que poderán
sión deste departa- de 42.195 metros que trans- participar persoas nacidas
A concelleira de Medio Ambiente, María García
mento municipal corre polo centro urbano da no ano 1998 e anteriores
pasa por que o ano 2018 re- plantando son adultos, xa novos na contorna de Pablo cidade e que está homolo- A inscrición para parti-
mate con 1.500 novos exem- grandes, cunha copa, na súa Picasso. Ademais disto, o plan gado pola Real Federación cipar no Maratón Atlántica
plares arbóreos na cidade. En maioría de máis de 2 metros”. contempla que antes de fina- Española de Atletismo, a pode realizarse, a través
rolda de prensa, a edil recor- Estas árbores deben cumprir lizar o ano tamén se aborde RFEA. A carreira coincidirá, da web da Federación Ga-
dou que o goberno local “se cunha serie de requisitos, un proxecto de reposición de un ano máis, coa celebración lega de Atletismo www.ca-
marcou o obxectivo de incre- como é o caso de que xa arborado en 61 rúas da cidade, do Campionato de Galicia Ab- rreirasgalegas.com. Esta-
mentar ao longo do ano que teñan pasado por procesos de con 200 exemplares. soluto e de Veteranos Indivi- bleceranse dous prazos de
vén o arborado urbano nun transplantado anteriores, para O obxectivo é que contra A dual e de Clubs. inscrición para as e os at-
10%”. Coas plantacións xa en asegurar un bo sistema radi- concelleira recordou datos Na proba, coñecida como letas populares. Até o 1 de
marcha, a cidade rematará o cular, algo que contribuirá a como que a Organización Mun- Maratón Atlántica, poderán abril, ou ata acadar as
ano con 541 novos exempla- súa perdurabilidade no espazo dial da Saúde (OMS) recomen- participar todas aquelas per- 1.500 persoas inscritas, o
res, número que se incremen- urbano. da 3 habitantes por árbore soas maiores de 20 anos, e prezo será de 25 euros. A
tará ate as 700 árbores de A segunda fase de expan- para unha cidade cunha boa estableceranse as seguintes continuación abrirase un
cara ao inicio de ano, para, sión, que se está a levar a calidade de aire, “sendo a categorías: Sub 23 (nadas prazo, extraordinario, do 2
de cara a final do exercicio cabo nestes momentos, con- ratio é moito maior na Coruña, en 1996, 1997 e 1998), Sé- ao 8 de abril, no que as
vindeiro, dar por cumprido o templaba a plantación, entre onde falamos de unha árbore nior (desde 1995) e até sete persoas que se inscriban
obxectivo das 1.500 novas outros, de 130 árbores en Novo por cada 16 persoas segundo modalidades de veteranos, deberán abonar de 40 euros
árbores. Mesoiro, 111 en Eirís, máis de os datos de 2015”. “Coa plan- coñecidas como Máster, se- con bonificacións do 50%
Prévese para isto unha in- 80 na zona dos Rosais, 30 en tación destas 1.500 novas ár- gundo o ano de nacemento para persoas desemprega-
versión de 800.000 euros. Se- Oza e outros 30 tanto no Ven- bores damos un paso impor- --desde 35 até 65 anos cum- das, posuidoras do Carné
gundo salientou García, “os torrillo como en Cances, ade- tante para camiñar cara o pridos no día da proba en Xove ou maiores de 65
novos exemplares que se están mais de preto de 10 exemplares noso obxectivo”, recordou. diante--, ademais da cate- anos.

Director: Guillermo Rodríguez Fdez. Imprime: Publicaciones Tameiga S.L. Colaboradores:
T.658 58 50 49 Publicidade: Departamento propio e axencias GALIZA: Rocio Rodríguez – Montserrat Rodríguez – Porto Ucha – Raquel Vázquez – C. Méixome
guillermo@novasdoeixoatlantico.com publicidade@novasdoeixoatlantico.com – M. Xiraldez – M. Rguez. Alonso – X. Maure – Uxío Breogán – Pérez Lema – X. Glez. Mtnez. –
Edita: Editorial NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO S.L. Fotografía: Hernández e departamento propio M. Bragado – B. Iglesias (Mero) – Nemesio Barxa – Andrea Goro – Anxo Mena – I. Otero Varela –
Avda. Sarmiento Rivera, 4-4ºD Deseño e maquetación: Fran Eiró Susi Rodríguez – Jesús Témez Fernández – Isidoro Gracia – Roberto Carlos Mirás – Rafael José Ada-
(36860 PONTEAREAS - GALIZA) - T. 986 64 12 69 lid – Laura de Cáceres – Kiko Neves – Ramón Mariño – Manuel Estévez.
redaccion@novasdoeixoatlantico.com PORTUGAL: Viale Moutinho – Manso Preto – Isabel Varela – Manuel Gonçalves – João Martinho.
MADRID: –Juan Louzán – BARCELONA: Fdez. Valdeorra – PAIS BASCO: Nicolás Xamardo.
CANARIAS: Fco. Puñal.
NOVA IORQUE: Fco. Alvarez (Koki)
Fotografía: Hernández – A. Gutiérrez – M. Preto – Dpto. Propio.
Humor: Tokio, Martirena – Pepe Carreiro – X. Marín – Xosé Manuel Fernández Montes (Her-
manager Producións) – Ignacio Hortas – Francisco Puñal –Felix Ronda – Fuco Prado – Sex.

Depósito legal: VG-138-2015
9

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción LUGO

A Federación de Piragüismo asina un A voceira de Agroma dimitu no

A
Concello de Sober

A
convenio cos clubs lucenses
voceira de Agroma Parlamento de Galicia por En
Federación Galega de Sober, Paula Vázquez Marea como diputada e na
Piragüismo e os sete Verao, presentou a comisión de Sanidade, Política
clubs desta modalidade súa renuncia como conce- Social e Empleo e secretaria
deportiva da provincia, asina- lleira na Corporación de da Comisión de Control da
ron un convenio que suporá a Sober no Pleno ordinario de CRTVG. Na Corporación mu-
contratación de sete técnicos, decembro. nicipal será substituída por
un por cada equipo. No acto Paula Vázquez foi conce- Esteban José Sánchez López,
interviñeron o presidente da lleira durante os pasados dous natural de Canabal e número
Federación Galega, Alfredo mandatos na Corporación local tres da lista de Agroma Sober
Bea García, e representantes e seguirá a ser membro do ás eleccións do ano 2015.
dos sete clubs lucenses: Club
Deportivo San Ciprian; Cidade
de Lugo; Club Fluvial; Club
Kayak de Foz; Club Piragüismo que o Executivo destina de propios clubs, pois unha das
Viveiro; Club Altruan de Riba- 212.500 euros, divididos en súas demandas era a contrata-
deo e Club Montaña Quixós de tres anualidades: en 2017 des- ción de persoal para reforzar o
Monforte de Lemos. tináronse 42.500 euros; en servizo que prestan, engadindo
A sinatura destes convenios 2018 serán 85.000 euros, e novas tarefas como o segui-
enmárcase na iniciativa do Go- en 2019 outros 85.000 euros. mento dos resultados competi-
berno provincial, a petición O deputado Rivera Capón su- tivos e académicos aos pade-
dos propios clubs da provincia, bliñou que “hoxe damos un xeiros da provincia, a través de A parlamentaria galega Paula Vázquez Verao.
para o desenvolvemento do paso máis no pulo do piragüismo visitas aos clubs e concentra-

A
Programa de promoción pro- na provincia de Lugo, e facémolo cións, o que sen dúbida redun-
vincial do piragüismo, para o respondendo ás peticións dos dará no beneficio de todos”. Infraestruturas para Sober
conselleira de Infraes- Travesía de Belán é unha vía
truturas e Vivenda, que une dúas estradas pro-
Adegas da Ribeira Sacra recibiron medallas de Ethel Vázquez, vén de vinciais, a que vai de Sober a

C
asinar co alcalde de Sober, Lama dos Campos e a que co-
ouro e prata Luís Fernández Guitián, o necta Sober e Ferreira e per-
convenio de colaboración mite desviar o tráfico do
elebrouse no Parador de para a mellora do firme na centro do núcleo urbano. A
Monforte de Lemos a travesía de Belán e na rúa do Rúa do Colexio ademais de
tradicional comida de Colexio, cun investimento de ser unha das máis transitadas
Nadal á que asistiron numero- case 80.000 euros. Estas por emprazarse nela o centro
sos adegueiros, representantes dúas vías do centro urbano médico, a residencia da 3ª
do pleno do Consello Regulador de Sober atópanse deteriora- idade, o colexio público, a
e representantes da adminis- das e co firme en mal estado, gardería e o pavillón depor-
tración local e autonómica. O polo que se proxectan as tivo, une as estradas provin-
presidente do consello regula- obras necesarias para rehabi- cias Sober – Doade e Sober –
dor Ribeira Sacra destacou que litar a capa de rodadura. A Vilachá.
“tras 25 anos a gran familia de
Sara Inés Vega, alcaldesa de Castro Caldelas, entregando un dos premios.
Ribeira Sacra formada por ade-
gueiros, persoal e representan- máis prestixio internacional” en rexións de montaña ou pro-
tes da administración, Neste acto entregáronse catro cedentes de cultivos heroicos.
principalmente, séguese reu- medallas de ouro e cinco de Na edición de 2017, foron
nindo nunha mesa para com- prata obtidas polos viños da 28 as adegas acollidas á de-
partir opinións e experiencias. Ribeira Sacra nunha edición de nominación Ribeira Sacra as
O importante destes premios é récord do concurso internacional que participaron no concurso
que cada ano os viños de Ri- “Mondial deas Vins Extrêmes achegando 48 mostras nas di-
beira Sacra teñen unha gran 2017” organizado polo CERVIM, ferentes categorías dun total
presenza cunha elevada parti- o concurso enolóxico máis im- de 740 viños presentados de
cipación e que implica que es- portante a nivel mundial, re- 306 empresas provenientes de
tean presentes nas guías de servado aos viños producidos 15 países. Ethel Vázquez e Luís Fernández Guitián.
10

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

A
O Concello encarga medicións do gas radón
presenza de gas radón OUenComún “mala xestión” a sabendas da
en instalacións munici- Ourense en Común mani- alta concentración en diferen-
pais levou ao goberno festou a súa solidariedade e tes dependencias municipais
municipal a trasladar a funcio- apoio ás reivindicacións da e do impacto que supón nas
narios das localizacións que CIG e do sindicato maioritario persoas. “É un problema de
ocupaban, o mesmo que a da Policía Local, que reclaman saúde pública e especialmente
algún grupo político, pero non a ampliación das medidas pre- de seguridade laboral”. Ourense
ás traballadoras do servizo de ventivas sobre a exposición en Común esixe ao PP a ser
limpeza, segundo denunciou a ao gas radón a todo o persoal “transparente na xestión deste
CIG. En lugares como a Cár- municipal, e para que se in- problema”, aseguran que “vi- Consistorio de Ourense.
cere da Coroa ou o Centro de forme sobre os seus efectos xiaremos de perto as medidas
Iniciativas Empresariais “as no comité de seguridade do correctoras” e aclaran que de desta casa”, relataba a con- contáctase coa empresa Intera
mulleres encargadas do ser- Concello. non ser axeitadas, “animaremos celleira durante a rolda de (participada pola Universidade)
vizo de limpeza continúan Hai meses que o grupo vén a calquera traballadora a de- prensa, encargáronse medicións para establecer medidas de
cambiándose de roupa ou advertindo da “falta de dili- fender a súa saúde e os seus no Cárcere da Coroa, na Casa mitigación.
limpando nos mesmos lugares xencia do PP fronte aos alar- dereitos noutras vías, xudiciais do Concello, no Centro de Ini- A empresa propón dúas so-
onde vos aguacís foron de- mantes datos extraídos das pri- se é necesario”. ciativas Empresariais, no edi- lucións, que pasan por unha
saloxados”, asegura a organi- meiras medicións” e acusa ao Informe oficial ficio da praza de San Martiño ventilación forzada mediante
zación sindical. A CIG afirma goberno de “mover ficha agora, “Á vista do compromiso ad- e no Fogar del Transeúnte. O a instalación de condutos, ar-
que o Concello “só parece cando as medicións propias de quirido en sesión plenaria do gabinete de Prevención de Ris- quetas de drenaxe e extracto-
preocuparse polo persoal pro- OUeC revelaron que as con- sete de abril, e malia non ser cos contactou co Laboratorio res, ou pola ventilación do
pio, sexan funcionario ou gru- centracións duplican o permitido obrigatorio ata febreiro de de Análise de Radiacións de- edificio insuflando aire para
pos municipais, mentres que pola OMS, con picos de ata 2018, este Concello encargou pendente do Departamento de renovar o existente, mesmo
non séguese o mesmo criterio sete veces superiores”. Martiño un informe sobre as medicións Física Aplicada da Facultade incorporando aire quente no
co persoal de limpeza”. A or- X. Vázquez, declaraba que ade- de gas radón nas diferentes de Física da Universidade de inverno para manter a tempe-
ganización sindical reclama “o mais do traslado dos alguacís, dependencias municipais”, Santiago de Compostela para ratura no edificio. Calquera
mesmo trato e coidado” para “é necesario tomar medidas ur- anunciou o alcalde de Ourense, unha primeira estimación. solución debe aínda definirse
todo o persoal, e subliña que xentes en outras dependencias”, Jesús Vázquez. Os resultados, Esta primeira medición des- e desenvolverse a través do
“non hai niveis de protección en referencia á Cárcere da Coroa, que foron entregados o día 27 pois de Semana Santa, e deu correspondente estudo técnico.
preferentes”. En concreto esixe onde as concentracións tamén e comunicados na sesión de como resultado niveis por riba “Había un problema, tomáronse
á empresa Onet Seralia e ao son elevadas. xunta de goberno local pola dos recomendables nalgunhas as medidas ao noso alcance
Concello que garantan a segu- O voceiro do grupo aclara concelleira de Persoal e Re- dependencias deses catro edi- para atallalo, e agora seguimos
ridade das traballadoras e que o goberno non é culpable cursos Humanos, Flora Moure. ficios analizados. En conse- as directrices que nos marcan
tomen as medidas de protec- da presencia do gas, pero sí “Conscientes da necesidade cuencia, solicitouse unha de- os expertos para solucionalo”,
ción debidas para elas. responsabiliza ao PP dunha de protexer os traballadores terminación, máis fiable, e resumía Flora Moure.

O asociacionismo veciñal acusa ao alcalde

C
de discriminación
ase un centenar de per- mente contra o rexedor muni- ramente discriminatoria cara
soas das sesenta aso- cipal en concreto e sen citar a ás asociacións de veciños.
ciacións veciñais ningún concelleiro do seu "Nós estamos aí para facer
rexistradas en Ourense e englo- equipo, a portavoz do asocia- ou traballo que eles non
badas nas dúas federacións que cionismo veciñal, Lorinda Fer- fan. Pero vennos como ini-
as aglutinan, acudiron á cha- nánez, dirixiu as súas críticas. migos e están a dividir", si-
mada matinal na Praza Maior "Temos dereito a esas axu- nalou Lorinda Fernández en
desta cidade para protestar o das, estamos legalmente cons- alusión a que as federacións Manifestantes no Consistorio de Ourense.
comportamento discriminato- tituídos", reclamou a portavoz Miño e Limiar teñen claro
rio co asociacionismo veciñal da mobilización, quen insistiu que ao actual Goberno muni- correu polas canles previstas, centenar de asistentes en-
que entenden que leva a cabo en responsabilizar do alcalde, cipal moléstalle e incomoda sen incidente algún e co cadro trando no Consistorio para
o Goberno do PP do actual al- Jesús Vázquez, dunha situa- o asociacionismo veciñal. A de persoal reivindicativo xa entregar ao alcalde o escrito
calde, Jesús Vázquez. Precisa- ción que entende que é cla- concentración de protesta dis- anunciado, e concluíu co case coas súas reivindicacións.
Nº13
Xaneiro de 2018
Prezo: 2 euros

XORNAL CULTURAL PARA O LECER

Festa dos
Fachós en
Castro
Caldelas
Páxinas IV e V

Actuacións de
conservación
na Muralla de
Lugo
Páxina VII

Guía de Viños
de Galicia

Páxina VIII

Os mundos de
Carlos Casares
queda en
Xinzo Mondoñedo e Castro Caldelas entre as
Páxina X

Exposición
vilas máis bonitas de España Páxina V
sobre os
Suevos en Fernando López-Acuña. Musicólogo
Entrevista

Ourense
Páxinas XIII “O himno nace pola
Espectáculos necesidade de ter un
do Coliseum
da Coruña
símbolo identitario para
para 2018 Galicia” Páxina XVI
Páxinas XVII
II

Opinión
O FARELO | Xaneiro de 2018

Por Jesús Témez Fernández

A
importante activo artístico, literario en poñer en va-
Patrioterismo do cinema español e imperial español, pero do que nin- lor.
guén do sector audiovisual, e case De todo iso nin
nova película histórica espa- quistador e uns longos etcéteras re- ninguén do literario, preocupouse Trueba, nin Díaz
ñola “Oro” volve alimentar no- conocibles en canto un ponse a vi- Yanes nin Pèrez
vamente todos os mitos da sionar a mesma. Reverte coa súa
lenda negra e a rendibilizar de forma Todo iso non deixa de ser un calculada ambi-
torticera todos os tics e clichés que botón de mostra máis do dano que güidade chusca quixeron xamais sa-
sobre a historia de España viñéronse tanto o cinema como a novela his- ber, xa que é moito máis rendible e
vertiendo polo denominado sector tórica española proferiron de forma conciliador con determinados sectores
cultural deste país e que finalmente repetida ao noso pasado ata lograr e poderes fácticos do políticamente
adoptaron xa forma de categoría. crear unha sorte de conciencia co- correcto deste país sacar as miserias
E non cabe dúbida de que “Oro” lectiva negativa acerca da nosa his- e vergoñas históricas. Exorcizar os
volve ser unha mostra máis que evi- toria moderna. Foi ésta substituída, demos históricos é un exercicio moi
dente de iso, explicitando de forma inhibida e fagocitada no colectivo saudable e democrático, non cabe
máis que groseira os arquetipos máis identitario por un novo sinal cultural dúbida, e niso os españois somos
recorrentes sobre a conquista do novo máis exótico e ahistórico exportado cum laude pero tamén o seriamos
mundo. e altavoceado polo romanticismo se proxectásemos unha imaxe da
A cobiza e sede de ouro ata extre- decimonónico americano e británico nosa historia máis contextualizada,
mos repugnantes, o dominico sen es- que elevou o flamenco e as corridas menos ideologizada e máis rigorosa.
crúpulos, a traizón e deslealdade como de touros como os novos acenos de Aí deixo o reto. Seguro que ninguén
condición natural ao español con- identidade do país e amnesiando o o secundará.

Por Xosé González Martínez . Presidente do Foro E. Peinador

Os que queren non poden e bilidades do proceso. Refírome
ás organizacións políticas e
Cómpre artellar programas
participativos e anovadores
Peinador e
a Irmanda-
os que poden non queren

V
sindicais, por exemplo, que baseados na oferta positiva. de Galega
teñen notable influencia en Hai que converter o pesi- de Agroali-
cadanseu sector social. As súas mismo da razón no optimismo mentarios
elaí o dilema no que es- ciais é unha tarefa que incum- aportacións ao proceso rega- da vontade. Con esa filosofía chamando aos consumidores
tamos atrapelados be,en primeiro lugar a todos os leguizador son anecdóticas. actúan as asociacións do co- a preferiren produtos galegos
desde hai ben tempo. poderes públicos, sen excep- Mais hai un terceiro nivel, lectivo Galeguizar Galicia. Todas e entre eles aqueles que se
Para resolvelo debemos saír cións; pero tamén a todos os cunha base social moi ampla, elas, sen solapamentos nas etiquetan no noso idioma; la-
deste encerello admitindo que seus organismos autónomos. que tamén permanecen inac- súas actuacións, están a poñer bor complementado polos pre-
son moitos e diversos os Descargar toda a responsa- tivo, cando non indiferente en pé un relato novo de nor- mios Bacelos de Prada da Aso-
axentes causantes desta pará- bilidade da galeguización no cos valores patrimoniais que malización lingüístico movendo ciación Álvaro das Casas. Outro
lise. Nada de aplicar razóns entramado xurídico-institucio- nos definen: o variopinto mo- os ríxidos marcos que coutan tanto están a facer en cadanseu
cartesianas e simplificadoras, nal, que non é máis que unha vemento asociativo cultural e a expansión do discurso. ámbito a Irmandade Xurídica
porque a responsabilidade ao parte do problema, é negar a veciñal que vertebra a socie- Remata o ano 2017 e o ba- Galega e a Irmandade da Sa-
tempo que está xerarquiza, súa complexidade. dade civil, dirixido moitas lance que ofrecen todas as nidade Galega, ambas as dúas
tamén moi repartida e non Non debemos esquecer que veces por axentes pertencentes asocacións do colectivo ca- integrantes da Asociación de
admite maniqueísmos. existen, alén das administra- ás organizacións políticas ca- racterízanse pola progresión Funcionarios para a Normali-
A normalización da lingua cións públicas, outros poderes rentes de programas pedagó- nos avances acadados. Velaí zación Lingüística, e a Funda-
galega en todos os ámbitos so- que non asumen as responsa- xicos de galeguización. están as campañas do Foro E. ción L. Peña Novo.

Colaboradores:
GALIZA: Rocio Rodríguez – Montserrat Rodríguez – Porto Ucha – Raquel Vázquez – C. Méixome – M.
Director: Guillermo Rodríguez Fdez. Imprime: Publicaciones Tameiga S.L.

Xiraldez – M. Rguez. Alonso – X. Maure – Uxío Breogán – Pérez Lema – X. Glez. Mtnez. –
T. 658 58 50 49 Publicidade: Departamento propio e axencias

M. Bragado – B. Iglesias (Mero) – Nemesio Barxa – Andrea Goro – Anxo Mena – I. Otero Varela – Susi
guillermo@novasdoeixoatlantico.com publicidade@novasdoeixoatlantico.com

Rodríguez – Jesús Témez Fernández – Isidoro Gracia – Roberto Carlos Mirás – Rafael José Adalid – Laura
Edita: Editorial NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO S.L. Fotografía: Hernández e departamento propio

de Cáceres – Kiko Neves – Ramón Mariño – Manuel Estévez – PORTUGAL: Viale Moutinho – Manso
Avda. Sarmiento Rivera, 4-4ºD Deseño e maquetación: Fran Eiró

Preto – Isabel Varela – Manuel Gonçalves – João Martinho – MADRID: Juan Louzán – BARCELONA:
36860 PONTEAREAS - GALIZA - T. 986 64 12 69

Fdez. Valdeorra – PAIS BASCO: Nicolás Xamardo – CANARIAS: Fco. Puñal – NOVA IORQUE: Fco. Álvarez
redaccion@novasdoeixoatlantico.com

(Koki).
Fotografía: Hernández – A. Gutiérrez – M. Preto – Dpto. Propio.
Humor: Tokio, Martirena – Pepe Carreiro – X. Marín – Xosé Manuel Fernández Montes (Hermanager
Producións) – Ignacio Hortas – Francisco Puñal –Felix Ronda – Fuco Prado – Sex – Ortifus (España) –
Omar Pérez (Galicia) – Mauricio Parra (Colombia) – Cébula (Polonia) – J.Bosco e Fernández (Brasil) –
Xornal Cultural
para o Lecer Marlene – Pohle (Arxentina) – Guy Badeaux (Canadá).
Depósito legal: VG-14/2017
O FARELO | Xaneiro de 2018 III
IV

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

A festa dos Fachós en Castro Caldelas

P
Por Olegario Sotelo Blanco cabezada polos gaiteiros. lume e os máis atrevidos saltan
rimeiro celébrase a festa Ese percorrido cos fachós por riba del. Nas brasas ásanse
de San Amaro, o 17 de ardendo na escuridade da noite logo ducias de chourizos. Co-
xaneiro. Este santo dá á vila un aspecto fantasmal. meza entón a festa gastronó-
sempre foi coñecido no Castro Antigamente participaban nela mica tamén con música de gai-
como o avogado da reuma, e a só os homes; agora a festa de- teiros. Durante moitos anos
súa festividade é coñecida mocratizouse e todos poden do século pasado, e mentres
tamén como a “festa dos chou- intervir nela. Entre berros de non se popularizou a música
rizos”, aínda que agora este alegría e coplas, a procesión enlatada, a música destas festas
aspecto profano da festa se percorre a praza do Prado, as na comarca estivo a cargo do
desprazou á Festa dos Fachós, rúas empedradas de Cima da conxunto Os Trabazos.
tres días máis tarde. En cal- Vila pasando pola rúa Grande, O fachó Fachón de 35 metros de longo.
quera caso, a festa de San onde o século pasado a xente No tocante ó elemento di-
Amaro foi sempre e aínda máis berraba “Viva San Sebastián, ferencial da festa, o fachó, di- tiña 35 metros. que portar varios mozos en
hoxe unha celebración máis o bispo e o can”, “E a Marcela gamos que é un feixe de palla, Para facer os fachós, primeiro posición horizontal e, claro,
seria, máis contida e cunha e a cadela…”, xunto con outras ou unha homenaxe ós feixes selecciónase a palla máis limpa. xa cambia substancialmente a
presenza fundamental do ele- alusións a persoas da vila, ata de palla, pois para a festa Faise un mañuzo e vaise atando estética desa procesión.
mento relixioso. No transcurso chegar á antiga igrexa parro- soen facerse máis grandes do con atadallos feitos da mesma A orixe da festa
desta festa, a xente tiña na ca- quial de San Sebastián e Santa que era habitual no uso cotián. palla; estes atadallos fanse Pensemos que falamos dunha
beza a verdadeira festa profana Isabel, onde tocan as campás Na elaboración dos fachós (máis cunha separación duns cin- festa de orixe moi antiga res-
do 20 de xaneiro, e por iso e se xuntan finalmente o grupo de medio milleiro) compítese cuenta centímetros entre si. pecto da que hai tantas teorías
cando a xente regresaba á vila de portadores de fachós e a por ver quen consegue facelo Para ir facendo máis longo o coma estudosos. Hai quen a
cantando dicía: “Si vas ó San xente que non participa na máis grande, o que non sor- fachó, vaise solapando a palla sitúa na peste ou na epidemia
Amaro,déixalle dito ó gaiteiro procesión, antigamente mulle- prende nunha festa secular- sobre o xa feito e con novas do cólera que houbo no século
que veña tocar ó Castro o día res, nenos, vellos… mente protagonizada por ho- ataduras pódese chegar á lon- XVIII, cando o lume dos fachós
20 de xaneiro”. Báixase logo de Cima de mes. A gloria da grandeza. Ás xitude que se queira. Unha vez se utilizou como medida sani-
A festa do fachós celébrase Vila pola rúa do Sol, pásase veces alcanzaron os catro me- que xa está acabado o fachó, taria. Outros din que esta orixe
o 19 de xaneiro, véspera da pola Cubiarca e máis tarde vól- tros. Tan grandes que algúns préndeselle lume pola parte hai que buscala nunha proce-
festividade de San Sebastián, vese ó Prado, onde se queiman teñen que ser transportados máis frouxa e delgada e invér- sión pedindo axuda a san Se-
que é o patrón da igrexa de os fachós nunha gran fogueira na procesión por seis homes: tese o proceso de atar por ir bastián contra esa peste. Non
Castro Caldelas. Ese día, antes diante da igrexa. Logo de re- dous sostéñenos por abaixo afrouxando e desatando segun- falta tampouco quen relaciona
do anoitecer, a xente da vila mataren o percorrido da pro- para mantelos dereitos e os do se quere que vaia queimando esta festa coa mesma orixe da
xúntase na entrada do Castro cesión, os homes erguen os outros catro sostéñenos apon- con máis ou menos rapidez. agricultura: cos fachós quei-
pola estrada de Ourense levando borralleiros das pallas aínda toados con forquitas de ferro Pero na realidade os fachós mábanse bosques e restrollos
os fachós aínda apagados. Can- ardendo e as “moxenas” corren mentres arden. Como curiosi- para alumear o camiño adoi- para poder ser labrados e gañar
do escurece, bótase unha lu- por toda a praza facendo bulir dade, diremos que no ano 1978 taban ser duns dous metros e terreo para a sementeira. Vi-
minaria sinalando que é o mo- a xente do lado do lume. Os puido verse un fachó de máis levábanos prendidos en posi- cente Risco relaciona a festa
mento de prender os fachós e, gaiteiros tocan sen parar ata de doce metros, que tivo que ción vertical. Estes que agora coa mitoloxía grecorromana.
co estoupido do primeiro fo- que o lume se apaga. Os vellos ser transportado por dez mozos. constrúen para competir na
guete, arrinca a procesión en- e os mozos bailan ó redor do Hai dous anos o fachó grande procesión dos fachós téñenos continúa na páxina seguinte...
V

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción

Mondoñedo e Castro Caldelas entre as vilas máis bonitas de España

A
directora de Turismo de seu compromiso de manter e
Galicia, Nava Castro, mellorar a beleza dos seus
mantivo unha xuntanza centros históricos e patrimo-
de traballo cos concellos de nio cultural, das súas tradi-
Mondoñedo e Castro Caldelas, cións e da súa contorna
que acaban de incorporarse á natural. No encontro tamén
lista das vilas máis bonitas de participou Francisco Mestre,
España, integrada únicamente presidente da “Asociación de
por algo máis de medio cente- Los Pueblos más bonitos de
nar de municipios e que conta España”, á que se uniron os
só con dous membros galegos. ditos concellos das provincias
Nava Castro transmitiu a súa de Lugo e Ourense. Nava Cas-
felicitación ás alcaldesas de tro expresou a súa confianza
Mondoñedo, Elena Candia, e en que ambos sirvan de estí-
de Castro Caldelas, Sara Inés mulo a outras localidades da
Veiga Núñez. Nava Castro Comunidade na súa constante
amosoulles o seu apoio no mellora.
As alcaldesas de Mondoñedo e Castro Caldelas, as primeiras pola esquerda.
...ven da páxina anterior
Pola súa parte, Antón Fraguas relaxación, os ritos sobre todo como dixemos, xa folclorizadas,
sinala que é unha expresión de lume son típicos en toda a privadas do seu sentido trans-
da liberación da xente, unha xeografía peninsular (segura- cendente, neste mundo noso
transgresión da ríxida mono- mente herdados de pobos ado- tan científico, tan urbano, que
tonía e triste vida cotiá. radores do sol coma o ibero, perdeu xa toda vinculación cos
Ben, esta última interpreta- que coas fogueiras pretendían ciclos da vida. Superada a fase
ción explica en realidade cal- reclamar do astro rei un inverno de superstición, denigrada a
quera festa popular, mesmo na breve e cálido e unha pronta do simbolismo máxico ou reli-
súa manifestación máis folcló- primavera). Ritos de orixe pagá, xioso, xa non nos sentimos
rica. Mais, falando en concreto pois, aínda que conveniente- parte da natureza, senón os
desta festa dos fachós de Castro mente cristianizados, cos que seus simples explotadores, e
Caldelas, non hai dúbida de se pretendía protexer as collei- comprácemonos no noso poder
que é unha máis das expresións tas, os animais e as persoas absoluto sobre a terra, no noso
propias dun mundo, unha vida das inclemencias naturais pro- control das leis biolóxicas, que
e un tempo vinculados á terra, pias do inverno. En moitas vilas alteramos ó noso gusto, per-
quero dicir, ós ciclos naturais. e aldeas reuníanse e reúnense mitindo que sobrevivan eses
Fachós individuais pola Praza do Prado.
Lembremos que xaneiro é un aínda os veciños arredor das antigos rituais por interese pu-
mes característico en manifes- fogueiras, e nestas xuntanzas mento central, protector, pois Media e ó santo protector contra ramente evasivo, cando non
tacións populares relacionadas cántase, báilase, ásanse ali- dá luz, calor e destrúe o mal. elas, san Sebastián, permitiu económico, aínda que cumpren
co solsticio de inverno, ademais mentos e cómense, cada lugar A idea cristiá do “lume puri- que estas festas sobrevivisen a función de seguir creando
de que nesas datas a actividade cos seus matices diferenciais, ficador”, asociada ás pestes con renovadas mensaxes ata vínculos sociais na colectivi-
no campo permite unha certa mais sempre co lume como ele- que devastaron Europa na Idade hoxe en día, aínda que agora, dade, o que sempre é positivo.
VI

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción LUGO

O Premio honorífico Artesanía de Galicia A Biblioteca Pública de Lugo

A
2017 foi para Sober celebra o seu 30 aniversario
Biblioteca Pública a entidade abundaron na
de Lugo cumpre 30 historia do centro e puxeron
anos de existencia de relevo a súa evolución
e celebra esta efeméride ata chegar a ser “un centro
cun acto no que as distin- con procesos áxiles e in-
tas directoras da institu- novadores, que brinda ser-
ción ao longo deste tempo vizos de calidade aos seus
actúan como guías da súa usuario e á comunidade na
evolución. O secretario que se insire”, en palabras
xeral de Cultura, Anxo Lo- de Lorenzo.
renzo, presidiu un acto A Biblioteca Pública de
para o recordo, no que o Lugo, de xestión autonó-
futuro de biblioteca tivo mica, forma parte da Rede
tamén un papel relevante. de Bibliotecas Públicas de
Para o secretario xeral Galicia, coordinada pola

O
de Cultura, que puxo en Subdirección Xeral de Bi-
Acto de entrega dos Premios Artesanía de Galicia 2017.
valor o papel das bibliote- bliotecas da Secretaría Xeral
cas no desenvolvemento de Cultura. Os centros desta
s Premios Artesanía de formas xeométricas e orgánicas soas e que se está a consolidar dunha sociedade, a Biblio- rede constitúen un dos eixes
Galicia 2017 entrega- a base de louza e prata. como unha vía de dinamización teca Pública de Lugo ten culturais básicos da socie-
ronse na Cidade da Cul- Honorífico económica e turística, espe- como activos principais “os dade actual, xa que facilitan
tura e Francisco Conde, O Premio Traxectoria 2017, cialmente no ámbito rural. seus fondos documentais o achegamento da cidadanía
conselleiro de Industria, ase- un galardón honorífico, sen do- Tal e como manifestou Conde, e o persoal que nela de- á información e á cultura.
gurou que este sector, do que tación e que pretende recoñecer “o futuro da artesanía escríbese sempeña o seu labor”. Anxo Os servizos bibliotecarios
destacou o seu potencial e a carreira profesional, así como en clave de talento e innova- Lorenzo fixo fincapé en que permiten un acceso gratuíto
prestixio, está “máis vivo que a contribución do premiado á ción” e insistiu no esforzo que se trata dun “espazo aberto e en igualdade ao libro e á
nunca”. Tal e como lembrou, promoción da artesanía, foi a Xunta seguirá a facer en as- de convivencia, de comu- lectura e, cada vez máis,
estes galardóns naceron co ob- para Obdulia Rodríguez González pectos como a formación e a nicación e información, un son espazos centrais da di-
xectivo de consolidar o posicio- “Lula”, de Sober (Lugo). A ho- introdución das novas tecnolo- axente activo de promoción namización cultural de vilas
namento e prestixio da marca menaxeada dedicou 30 anos da xías para a adaptación do sector da lectura, e un lugar para e cidades.
Artesanía de Galicia -que conta súa vida a recuperar e dar a ás novas tendencias. a aprendizaxe autodidacta Asistiron ao acto o sub-
con puntos de venda en 42 paí- coñecer a olería tradicional de Neste sentido ratificou o com- e de apoio aos procesos delegado do goberno, Ra-
ses-, sensibilizar á sociedade Gundivós. promiso do Goberno galego co educativos”. món Carballo, a deputada
sobre a súa importancia como Por último, o Premio Bolsa impulso do prestixio deste sector As intervencións de Elena de Cultura da Deputación
motor económico e cultural da Eloy Gesto, que premia con a través de axudas para fomentar García, a actual directora; de Lugo, Pilar García Porto,
Comunidade; potenciar o relevo 4.000 euros a candidatura que a súa comercialización e com- Marisol González, que a a concelleira de Benestar
xeracional e impulsar a forma- presente unha proposta para a petitividade -este ano chegaron antecedeu no cargo, e Con- Social do Concello de Lugo,
ción e innovación no sector. súa formación nun centro de a 35 obradoiros, 12 concellos e suelo Meiriño, xefa do ser- Ana Abelleira e o delegado
O Premio Artesanía de Galicia, referencia no eido da artesanía á Asociación Galega de Arte- vizo do Sistema de Biblio- da Xunta na provincia, José
dotado con 6.000 euros e que e o deseño, entregouse a Paula sáns-; apoiando a formación coa tecas e que tamén dirixiu Manuel Balseiro.
recoñece a obra que representa Ojea, de Ojea Studio, en Vigo. organización de diferentes cursos;
unha artesanía competitiva polo Esta ceramista e enxeñeira com- buscando novas oportunidades
seu deseño, adaptación ou con- bina as súas dúas paixóns nas en feiras internacionais, inicia-
servación de técnicas e valores pezas que realiza a man de xeito tivas como o espazo Pop up.
tradicionais, a incorporación ás individual, o que as dota dunha Saberes e Sabores e Madrid, ou
tendencias actuais ou a inno- combinación de precisión e irre- eventos como Artesanía no Prato
vación, recaeu na peza “A cunca gularidade, exactitude e singu- e Corazón de Artesanía de Ago-
en minifundio” de Rodrigo Ri- laridade que as fai únicas. lada que este ano recibiu 9.000
veiro do obradoiro Ferraxe de Na súa intervención, o con- visitas, consolidándose como a
Prata, en Teo. Este artesán des- selleiro destacou que a artesanía cita anual de referencia no sector.
taca pola creación de pezas úni- galega está en auxe, con preto Conde finalizou referíndose á
cas e exclusivas dándolle unha de 3.000 artesáns rexistrados proxección e potencial do sector
nova oportunidade aos materiais, e máis de 60 tendas e 550 lembrando o Premio Nacional de
como a louza vella e rota. A obradoiros, un sector que dá Artesanía que vén de recibir
obra gañadora é un colar de emprego a máis de 5.000 per- polo proxecto Enredadas. Asistentes ao acto no que se falou de pasado e de futuro.
VII

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción LUGO

A Xunta realizará novas actuacións de Masterchef Celebrity na

A
Ribeira Sacra
conservación na Muralla de Lugo
Ribeira Sacra foi es- dieta atlántica, composto
cenario para o oitavo por empanada de zamburi-
programa de Master- ñas, troita con grelos, jarrete
chef Celebrity que emite de tenreira galega ao viño
TVE. Os concursantes parti- Mencía e bica mantecada
ciparon nunha das xoias na- con salsa de cereixas.
turais de Galicia, onde se dá A adega Regina Viarum,
a maior concentración de en Doade. Sober (Lugo) re-
igrexas e mosteiros románi- cibiu a visita dos membros
cos de Europa e cultívase a do programa, que tiveron o
uva Mencía nos seus viñe- Canón de Sil como pano de
dos milenarios. fondo ao longo do concurso
Os concursantes tiveron emitido o 7 de novembro.
que inspirarse nos pratos Ademais dos concursantes

A
dos seis chefs convidados habituais, ao programa uniuse
Intervención do conselleiro de Cultura. como xurado, todos eles o actor galego Francis Lo-
cunha nova estrela Michelin renzo. Tamén se uniu o chef
Consellería de Cultura tando pola vía da cooperación actuacións directas sobre a este ano: Óscar Quella, Ro- Jordi Butrón, que ofreceu os
ten previsto iniciar este para garantir a protección conservación e restauración drigo da Rúa, Juan Antonio seus coñecementos en re-
ano unha nova serie de deste monumento, con actua- do ben. Non obstante, o con- Medina, Fran López, Álvaro postería para que os aspi-
actuacións na Muralla de Lugo cións de conservación e restau- selleiro fixo especial fincapé Salazar e Joël Castanyé. O rantes reproducisen á per-
co fin de avanzar na súa con- ración planificadas, e a difusión noutro tipo de actuacións como menú era un exemplo de fección as súas sobremesas.
servación. Así o anunciou o dos seus valores patrimoniais. é a accesibilidade ao ben,
conselleiro de Cultura e Educa- Máis de catro millóns “unha cuestión fundamental,
ción, Román Rodríguez, du- As novas actuacións que se posto que o desfrute do patri-
rante a súa intervención con comezarán a desenvolver este monio tamén debe ser para
motivo dos actos conmemora- ano ano engádense ao conxunto todos”, sinalou. Precisamente
tivos do 17 aniversario da de- de obras de salvagarda levadas para mellorar a accesibilidade
claración de Patrimonio a cabo e que desde 2009 acadan habilitouse un ascensor na
Mundial deste monumento ro- un investimento de máis de 4 parte de atrás da Deputación.
mano. Segundo explicou, neste millóns de euros. Concretamente O conselleiro tamén aludiu á
2018, no marco das actuacións no pasado 2017 acométense necesidade de programar acti-
que se están a realizar nos obras nos cubos XIX, LXX, LXXI vidades de difusión do ben,
cubos LXX e LXXI, vanse exhu- e LXXX, a rehabilitación dun porque “para apreciar e res-
mar dúas escaleiras romanas. O lenzo nas traseiras da rúa Clé- pectar o Patrimonio, primeiro
obxectivo é resolver o problema rigos, as actuacións previas no hai que coñecelo”. Na mesa
de filtracións que presentan, túnel descuberto nas proximi- redonda dos actos conmemo- O programa televisivo gravouse no mes de xullo.
documentalas e volvelas a cu- dades do Instituto Xoán Montes rativos do 17 aniversario da
brir. Así mesmo tamén están que, xunto co contrato de man- Muralla de Lugo como Patri-
previstas accións específicas temento, supoñen máis dun monio da Humanidade tamén
para a posta en valor do túnel millón de euros. participaron os ex alcaldes de
do cubo VI e a consolidación O orzamento que, segundo Lugo José López Orozco, e
estrutural do cubo VII e o lenzo Román Rodríguez, se está le- Joaquín García Díez, e o ex
interior do seu contorno inme- vando a cabo “dun xeito pla- conselleiro de Cultura e deporte
diato. Román Rodríguez lem- nificado e eficiente”, e que Víctor Manuel Vázquez Porto-
brou o “clima de ilusión” e o conta, ademais de con recursos meñe. Tamén asistiu o delegado
traballo colaborativo das dis- propios, con aportacións do territorial da Xunta en Lugo,
tintas administracións que fixo Goberno do Estado e do Pro- José Manuel Balseiro. A axenda
posible articular un proxecto de grama Operativo FEDER Galicia desta celebración completouse
calado que deu visibilidade na- 2014-2020. Desde a Consellería coa inauguración dunha ex-
cional e internacional á candi- durante todos estes anos es- posición fotográfica, “Opera-
datura a Patrimonio Mundial tívose levando a cabo un con- ción Muralla Limpa.1972”, con
feito realidade o 30 de novem- trol constante da evolución fondos procedentes do Arquivo
bro do ano 2000. Nesta liña, do estado da Muralla, co groso Histórico Provincial; e cun per-
emprazou a continuar apos- do investimento destinado a corrido pola propia Muralla. www.todocondado.com
VIII

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción LUGO

A Guía de Viños de Galicia 2018 presenta

P
máis de 850 referencias catadas
resentouse no Centro minacións de orixe. No caso dicións específicas de cada te-
do Viño de Monforte de da Ribeira Sacra o marabilloso rruño. Desta maneira, a través
Lemos (Lugo) a Guía de é ver a diferenza dos chans de infografías infórmase o lec-
Viños, Destilados e Adegas de nos distintos concellos con tor da Guía de cómo se distri-
Galicia 2018, editada por Ser- esa veta de “ollo de sapo” buíron as choivas no 2016, da
vino Consulting e dirixida por que a cruza a Ribeira Sacra altitude de cada punto da de-
Luís Paadín. O acto de pre- longitudinalmente e cremos nominación, das temperaturas
sentación estivo conducido que o camiño ten que ir un máximas e mínimas no 2016 e
por Paadín, autor da Guía, ao pouco cara a apostar clara- mesmo da principal composi-
que acompañou José Manuel mente polos viños de parcela ción mineral de cada chan.
Luís Paadin e Xosé Manuel Rodríguez González.
Rodríguez González, presi- e por tanto cremos que isto é Un estudo pormenorizado que
dente da denominación de un primeiro paso a recoñecer busca resaltar a identidade e polo prestixioso concurso grazas ao apoio de máis de
orixe Ribeira Sacra. que o consumidor vaia valo- peculiaridade que cada terruño Gourmand Awards, de entre douscentos mecenas (restau-
Na súa edición máis com- rando non soamente que a Ri- confírelle ao viño. máis de 10.000 libros de 211 radores, catadores, distribui-
pleta ata a data, a Guía de Vi- beira Sacra en só unha, se Luís Paadín considera que países diferentes. dores e particulares) que cada
ños, Destilados e Adegas de non que son moitas e que son “a colleita de 2015 deu un Xosé Manuel Rodríguez, pre- ano adquiren os seus exem-
Galicia conta con 540 adegas moi variados os viños. “Se- paso grande para poder ex- sidente do Consello Regulador plares mediante un sistema
e destilerías de referencia; a gundo Paadín “este ano cata- plicar o que é realmente un Ribeira Sacra, sostén que “e de reserva en primicia e aos
totalidade das amparadas nas mos máis viños e si, cada vez merenzao e como se poden unha guía que ano tras ano máis de 40 catadores, enólo-
denominacións de orixe e II. hai máis grandes ouros e a elaborar os grandes brance- vai buscando o seu espazo e a gos, xornalistas e técnicos
GG de viños, augardentes e li- colleita de 2015, que son moi- llaos. Cada ano máis premios, súa estabilidade tanto dentro que axudan a confeccionala a
cores de Galicia. A través das tos dos viños que nos deron a máis viños e mellores elabo- de Galicia como fose. É un través das catas a cegas. Para
súas 384 páxinas a todo cor, probar, pasaron por barrica e rados. A colleita 2016 pronto formato de guía que pon a Xosé Manuel Rodríguez “nesta
pódese gozar de 850 referencias demostrouse a gran colleita desaparecerá do mercado e Galicia no mapa, a Galicia dos iniciativa Ribeira Sacra apostou
descritas e premiadas este ano do que probamos e sobre todo hai grandes expectativas de- viños, cun criterio serio e per- por ela desde o principio e
de máis de 1.500 que aparecen creo que se mostrou do que positadas para 2017.” soal dun grupo de xente amplo parécenos unha idea magnifica.
referenciadas, así como o me- son capaces as variedades mi- Grazas ao traballo realizado que veñen valorar estes viños Só cábeme desexar que siga
dalleiro histórico de cada viño noritarias como a Brancellao os últimos anos, a Guía de Vi- dunha guía sen publicidade nesa estabilidade co obxectivo
dos últimos cinco anos. e o Merenzao”. ños de Galicia conseguiu po- que dá unha idea xeral do que de estar presentes ano a ano
Luís Paadín manifestou que: Mapas sicionarse no máis alto da li- son os viños ano a ano. e irse asentando no mercado,
“este ano incorpórase infor- Como novidade, na Guía teratura gastronómica ao obter Tras seis edicións consecu- o mercado dese consumidor
mación relativa aos chans, 2018 incluíronse xenuínos ma- o Premio Especial do Xurado tivas, a Guía de Viños de Ga- fiel que valora estas iniciativas.
pluviometría e luminosidade pas de todas as denominacións 2017 como un dos 10 mellores licia segue consolidando a súa Só quédame dar o parabén e
nas distintas zonas das deno- nos que se descobren as con- libros de bebidas do mundo presenza e valor no mercado desexar que siga así.”

Cuba convidada ao programa

I
Culturas en diálogo
nagurouse o programa legas emigrantes, de todas Aquí e Dacolá”. Tamén ha-
“Culturas en diálogo as xeracións. É unha viaxe berá Guerrilla de palabras:
2018”, que promove a de ida e volta que está pre- “Palabreirxs de viaxe. Polo
Deputación. A deputada de sente nas nosas forma de mundo da man do Colexio
Cultura Pilar García, expli- entender o mundo”. das Gándaras”, que vai estar
cou que “este ano elixiuse Dentro das actividades exposta no museo. Ademais
Cuba como país convidado que conten o programa par- dunha mostra de murais so-
pola profunda pegada que ticipará o ballet cubano, bre a Diversidade na Ribeira
ten na nosa cultura; ade- "Telón Abierto", así como Sacra, do artista Iván Me-
mais non hai que esquecer a exhibición de filmes co rayo, e da Diversidade Lugo,
que foi un país de recepción Bloque documental de in- da autora Ticiana Ghiglione
dos miles de galegos e ga- vestigación: “Mulleres de Darriba. Inauguración do programa.
IX

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción

Carballo-Calero presenta unha monografía

N
sobre Maruja Mallo
a biblioteca municipal “Mallo é sen dúbida un dos Dende ese momento a súa pin-
do municipio do Landro, expoñentes máis importantes tura cambia radicalmente, in-
presentouse un libro das artes da nosa provincia, fluenciada polo surrealismo.
monográfico sobre a figura e unha veciña que levou o nome En 1937, debido á Guerra Civil
obra de Maruja Mallo editado de Viveiro alí por onde foi. É que se estaba vivindo en Es-
pola Deputación, a cargo da ca- por iso polo que durante todo paña, viaxa a América, onde
tedrática María Victoria Carba- este ano, ofrecemos ducias de pasará o seu exilio en Arxentina
llo-Calero, quen participou na actividades dirixidas a reco- e Estados Unidos. Regresou a
presentación. Esta iniciativa ñecer e pór en valor a súa fi- España en 1962, onde realizou
forma parte da programación gura, co fin de dar a coñecer varias exposicións. En 1982
García Bermúdez, García Porto, Carballo-Calero e Loureiro García, presentaron
de actividades que o Executivo as súas composicións artísticas recibe a Medalla de ouro das esta publicación.
ofrece con motivo de que a que destacan pola súa altísima Belas Artes, concedida polo
Real Academia Galega de Belas calidade”. Ministerio de Cultura. Finou do Museo Provincial de Lugo. máis destacados son: La ilus-
Artes decidiu homenaxear polo Maruja Mallo en Madrid en 1995, a idade de María Victoria Carballo-Calero tración en la Revista Nós
Día das Artes Galegas, á artista Maruja Mallo naceu en Vi- 93 anos. A artista viveirense A autora do libro é catedrá- (1983); Os Castelaos de Ou-
lucense Maruja Mallo. veiro, en 1902, co nome de mantivo unha estreita relación tica de Historia da Arte Con- rense (1985); Julia Minguillón
A deputada Pilar García Porto Ana María Gómez González e coa Deputación de Lugo du- temporánea da Universidade de y Maruja Mallo. El reencuentro
apuntou que “a través desta no seo dunha familia de boa rante varios anos da súa pro- Vigo. Académica de número da con la modernidad en la pos-
publicación poñemos en valor posición. Xa moza, trasladouse dución artística. A Mallo con- Real Academia de Belas Artes guerra (2001); Do realismo do
a vida e obra dunha das artistas a Madrid, onde mantivo relación cedéuselle unha bolsa para es- de Galicia. Correspondente das Álbum Nós ao expresionismo
máis importantes que viu nacer con artistas como Margarita tudos de pintura en Madrid Reais Academias de San Fer- das estampas de guerra (1916-
a nosa provincia. Maruja Mallo Manso, María Zambrano e Rafael que se ampliará máis tarde nando (Madrid) e Santa Isabel 1939); entre moitos outros.
foi pioneira nunha forma de Alberti. Durante a década de ata cumprir os 3 anos. Esa re- de Hungría (Sevilla). Decana Recentemente, realizou a edi-
entender a vida e o arte e un 1920 traballou para numerosas lación plásmase en obras co- da Facultade de Historia da ción da obra Castelao en el
modelo a seguir. Mallo segue publicacións literarias e realizou ñecidas como o estudo reali- Universidade de Vigo durante arte europeo de Siro López
a ser exemplo de valentía, li- portadas de varios libros, así zado en lapis sobre papel, da- 8 anos. Vogal do Padroado do (2015) e outros artigos como:
berdade e defensa dos dereitos como exposicións. En 1932 tado no 19 de outubro de Centro Galego de Arte Contem- “Caricatura e debuxo de hu-
das mulleres, nun mundo de viaxou a París, onde entrou 1927 e asinado co seu nome, poránea (CGAC). Premio Antonio mor”, en Castelao artista: Os
homes e nunha época de pro- en contacto co surrealismo, e Ana María Gómez, entregada López Ferreiro de Investigación fundamentos do seu estilo
hibicións e represión”. participou en parladoiros con ao organismo provincial e que Humanística 2010. (105-1920), Museo de Ponte-
Loureiro García subliñou que André Breton e Paul Éluard. hoxe forma parte da Colección Algúns dos seus traballos vedra, (2016).

XII Festival Internacional Rebulir

A
duodécima edición do miso coa cultura tradicional, continuamos a manter as ca-
Festival Internacional sendo ademais moi impor- tro xornadas de Festival pero
Rebulir (FIR), baixo o tante transmitila dunha xe- cunha implicación de activi-
lema “Bailar coa terra”, ofre- ración a outra”. Doval dixo dades de base, porque que-
ceu en decembro un pro- que a Asociación Cultural Re- remos chegar tamén as acti-
grama de actividades bulir “entende a cultura como vidades a outras áreas para
culturais que abrangueu ac- a ferramenta imprescindible levarlle un petisco do Festi-
tuacións de música e danza para transformar a sociedade val”.
de grupos de Ramirás, Cas- e que medre en valores, lo- Outra das novas apostas
tela e León, Portugal, Eus- grando que o FIR sexa xa un desta edición é o modo de
kadi, Ecuador e Ucraína. referente máis aló das nosas presentación da gala central,
Presentación de “Bailar coa terra”.
Manuel Doval, deputado fronteiras”. que correu a cargo de re-
provincial de Cultura, felicitou Alexandre Sotelino, director gueifeiros que “non son pre- Sotelino. para o municipio e agradeceu
a “todos os que conseguiron artístico do FIR, explicou que sentadores ao uso, senón que Carlos Rodríguez, alcalde á Asociación cultural, “que
que este evento acade a súa entre as novidades deste ano foi algo distinto que inter- de Ramirás, destacou a im- xa implantou as súas raíces
duodécima edición, froito dun destaca a “importante am- pelou ao público e aos propios portancia que ten o desen- alí, por movernos a moita
gran esforzo e dun compro- pliación do programa porque grupos”, sinalou Alexandre volvemento desta actividade xente moza”.
X

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

“Os mundos de Carlos Casares” queda no

A
Museo Galego do Entroido en Xinzo
exposición central das e a obra deste autor, nos ofre- Universo casariano
Letras Galegas 2017, ceu, da man de Casares, a Os mundos de Carlos Ca-
Os mundos de Carlos oportunidade de recordar e re- sares é unha oportunidade
Casares, pechou a súa itine- visar a nosa historia recente, para revisitar o universo ca-
rancia no concello ourensán por ser precisamente el un dos sariano e a escena cultural
Clausura en Xinzo do ano Carlos Casares.
de Xinzo de Limia, localidade promotores activos dos grandes galega ao longo das cinco
de referencia para o autor ho- cambios que viviron a lingua últimas décadas, para recu- Compromiso co idioma na vida cultural, social e insti-
menaxeado o 17 de maio. O galega, a literatura, a cultura, perar deste xeito unha visión Carlos Casares Mouriño (Ou- tucional do país, así como por
Museo Galego do Entroido - a sociedade ou a política no do escritor e dos seus lugares rense, 1941-Vigo, 2002) é unha unha laboriosidade incansable,
destino definitivo da mostra seu transcurso da Galicia do que aspira a conectar coas das figuras máis senlleiras e ao tempo intelixente e reflexiva,
que percorreu desde abril as franquismo á Galicia democrá- xeracións máis novas. Pero renovadoras da literatura galega sempre cun compromiso ine-
catro provincias galegas con tica do s. XXI”, destacou o se- máis alá diso, presenta dife- das últimas décadas do século quívoco co idioma galego.
paradas en Ourense, A Coruña, cretario xeral na súa interven- rentes marcos contra os que XX. Membro numerario da Real Xinzo de Limia tamén puxo
Ribeira, Arzúa, Vigo, Ponteve- ción. poder desenvolver as rela- Academia Galega (RAG) ata o fin ao ano Carlos Casares. O
dra e Lugo- acolleu o acto ofi- No acto inaugural da mostra cións do autor co mundo, seu falecemento no ano 2002, fillo adoptivo da vila foi o gran
cial no que participaron o participaron tamén o presidente nunha sucesión de territorios director da Editorial Galaxia e protagonista na gala celebrada
secretario xeral de Política da Fundación Carlos Casares, simbólicos: Paisaxes, Luzadas, presidente do Consello da Cul- no auditorio, na que José Gon-
Lingüística, Valentín García. Xavier Casares; o rexedor mu- a Viaxe, Conviña... e O re- tura Galega (1996- 2002) e zález Joga recibiu o premio de
“Conclúe o ano no que lle nicipal, Antonio Pérez; o vi- dondel van explicando as mais do Centro PEN Galicia, portadas para “Vento Ferido”.
rendemos xusta homenaxe a cepresidente da Deputación de cuestións fundamentais da Casares foi un intelectual de No acto tamén se entregou o
un ourensán, a Carlos Casares, Ourense, Rosendo Fernández; súa vida, da súa produción relevo extraordinario que des- premio de xornalismo literario,
un ano xeneroso que, ademais e o comisario do proxecto, literaria e do seu compromiso tacou polo seu talento literario que foi parar a Alfonso Vázquez
de achegarnos a figura, a vida Gustavo A. Garrido. co país e coa xente. e tamén pola súa implicación Monxardín.

A
Concerto de Cristina Pato e Nicholas Cords
ourensá Cristina Pato (piano) e
o norteamericano Nicholas
Cords (viola) ofreceron en Ou-
rense, no marco do V ciclo Enclave de
Cámara, un recital centrado na idea de
transformación e espiritualidade. In-
terpretando obras de compositores do
século XX, achegarán unha visión fas-
cinante e orixinal da música de cámara
na actualidade. Un exercicio de explo-
ración musical que xorde da experien-
cia profesional de dous grandes
artistas e que pretende revisar a idea
do que significa un concerto de cá- Nicholas Cords, a concelleira Belén Iglesias e Cristina Pato.
mara na sociedade do século XXI.
Unha das experiencias que comparten os dos teatros máis emblemáticos, coma o
dous músicos é o traballo que dende hai Lincoln Center de New York, a Ópera de París
anos desenvolven no Silk Road Project do ou o Concertgebow de Ámsterdam.
violonchelista Yo-Yo Ma. Un proxecto e un Horas antes do concerto, no Teatro Principal,
colectivo musical que aspira a crear un mundo os dous artistas asistiron a un encontro
mellor a través dunha radical e transcultural aberto co público no Conservatorio Profesional
colaboración musical entre artistas. Nicholas de Música de Ourense. Estudantes e amantes
faino coma codirector artístico e Cristina da música en xeral preguntaron, aprenderon
como asesora de educación. Pero tamén coma e compartiron inquedanzas musicais con dous
intérpretes e, xunto a Yo-Yo Ma, percorreron grandes representantes da música de cámara
o mundo en xiras que os levaron a moitos contemporánea.
XI

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

Portugal na misión empresarial de A exposición “Quessada, Sociedade

A
e Represión” homenaxea ao pintor
deporte náutico
sala de exposicións de esta mostra preténdese recu-
Afundación na cidade perar a memoria das súas ache-
das Burgas acolle ata o gas estéticas para a proxección
vindeiro mes de marzo unha es- cultural e a renovación da arte
colma da obra do artista ouren- galega contemporánea. Pode-
sán que inclúe máis de 50 ranse ver algunhas das pezas
pezas de diferentes estilos e menos coñecidas do artista,
técnicas, propiedade de insti- pero que amosan o seu com-
tucións como Afundacion, o promiso “co mundo e co seu
Concello de Ourense, o Museo tempo desde unha perspectiva
Quiñones de León de Vigo, a galega e universal”.
Universidade de Santiago, Esta exposición constitúese,
Abanca e a Fundación Quesada. ao tempo, como un repaso da
Foto de familia no balneario de Laias (Ourense).
O secretario xeral de Cultura, obra de Quessada para apreciar
Anxo Lorenzo, destacou que a complexidade estética dun
O Instituto Ourensán de Esta oficina técnica de dentro das accións previstas as obras expostas revelan “o artista que se definiu como
Desenvolvemento Económico cooperación constitúe unha no proxecto, e ten como ob- compromiso de Quessada contra “multiforme” e que testemuñou
(Inorde) acolle unha misión estructura formal transfron- xectivo aproximar e aumentar a tiranía”, sendo por tanto a a guerra, a fame, a inxustiza
empresarial de deporte náu- teiriza que será capaz de au- a cooperación empresarial mellor maneira de homenaxealo ou a represión do seu tempo.
tico, dentro do Proxecto Eu- mentar a eficicencia nas ac- neste territorio. dez anos despois da súa morte. No plano estético a escolma
ropeo de Cooperación Trans- tividades de cooperación en- Coa recepción do presi- No acto inaugural estiveron é, tamén, un compendio das
fronteiriza 230 CTC Limia. tre as entidades para o de- dente do Inorde, Rosendo presentes tamén Jesús Vázquez obsesións do autor, tanto como
Lima-Cavado 1P, para dar a senvolvemento económico e Fernández, e do xerente, José Abad, alcalde de Ourense; Mer- un percorrido polos acontece-
coñecer o Cerlac e o proxecto territorial deste espazo trans- Manuel Rodríguez, comenzou cedes Rozas Caeiro, patroa de mentos do convulso século XX
“Estaciones”. O proxecto Co- fronteirizo. Este proxecto a visita ás instalacións do Afundación; María Jesús Blanco e as súas consecuencias.
munidade Territorial de Coo- cunha duración de dous anos Centro de Entrenamento de Piñeiro, viúva do pintor e pre- O interese de Quessada. So-
peración Transfronteiriza ten un custe total de Remo (Cerlac) no Balneario sidenta da Fundación Xaime ciedade e represión vén defi-
(CTC), ten como obxectivo 532.467,82€, cofinanciado de Laias, no que actualmente Quesada Blanco; e José Gómez nido pola importancia deste
o desenvolvemento do terri- nun 75% con fondos FEDER, entrena a Federación Bielo- Alén, vicepresidente da Fun- recoñecido pintor, cunha obra
torio a través da cooperación e no que o Inorde conta con rrusa derRemo. dación Xaime Quesada Blanco pictórica exposta durante máis
transfronteriza entre as re- 206.734,31 €. Pola tarde para rematar a e comisario da exposición. de 50 anos por diferentes paí-
xións que abranguen os so- Esta acción empresarial na xornada, visitaron as esta- Figura prolífica ses de Europa e de América. A
cios do proxecto, a Comuni- que participaron trinta em- cións rehabilitadas dentro “Quessada foi un virtuoso Xunta de Galicia, a través da
dade Intermunicipal do Cá- presarios e asociacións de- dos proxectos europeos “Es- do debuxo e do emprego dra- Secretaría Xeral de Cultura,
vado (CIM Cávado), a do portivas de Portugal da zona taciones” e “Estaciones Vi- mático da luz e da cor”, apun- colabora con este proxecto
Alto Minho (CIM Minho) e de Val do Cávado e Val do vas”. tou Lorenzo, engadindo que expositivo que se completa
do Inorde. Minho-Lima, está incluida se revelou como “unha das coa edición dun catálogo para
personalidades artísticas máis poñer en valor a obra dun dos
prolíficas e universais da his- artistas máis salientables da
toria da arte en Galicia”. Con historia da arte en Galicia.

Sala de exposicións de Afundación en Ourense.
XII

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

A
Deputación impulsa riquecer a palabra, e para
estes proxectos edito- A Deputación presenta tres obras sobre quen a palabra era como o
riais, titulados: Home- respirar”, explicou o membro
naxe a unha Amizade. Carlos Carlos Casares do Centro de Cultura Popular
Casares; Lethes, (Cadernos do Limia Na publicación ta-
culturais do Limia) nº 13 de- mén se recolle ademais desas
dicado a Carlos Casares, e O colaboracións ensaísticas, o
legado dun escritor. O autor roteiro dos espazos limiáns
Carlos Casares é o protago- polos que máis a miúdo tran-
nista das tres últimas publi- sitou a vida de Carlos Casares,
cacións. A presentación das unha versión dramatizada do
publicacións tivo lugar no relato A Galiña Azul e os tra-
centro cultural “Marcos Val- ballos premiados no II Cer-
cárcel”, acto no que partici- tame Escolar Carlos Casares.
pou o vicepresidente da O libro Homenaxe a unha
Deputación, Rosendo Fernán- Amizade. Carlos Casares –
dez; o director da editorial Ir Marcos Valcárcel, xorde por-
Indo, Bieito Ledo; o membro que Afonso Vázquez-Monxar-
do Centro de Cultura Popular Bieito Ledo. Delfín Caseiro. Xullo Fernández Senra.
dín propúxome a idea de que
do Limia, Delfín Caseiro, e o o texto “Ourense, de auga e
director da revista Raigame, formato libro, “a cal vimos a da Deputación de Ourense A publicación conta con pedra”, pouco coñecido se
Xulio Fernández Senra. presentar hoxe pero coa in- que fixo posible a publicación traballos de escritores “de xuntara con dous textos nos
Xulio Fernández explicou clusión de dúas novidades: dos últimos dous números da primeira liña como a poeta que Carlos Casares fala de
que a obra Carlos Casares unha achega de Delfín Caseiro revista, explicou co contido Chus Pato, o narrador Antón Marcos Valcárcel e Marcos
(1941-2002). O legado dun sobre as colaboracións de Car- deste número reúne 16 tra- Riveiro Coello e o director da Valcárcel fala de Carlos Ca-
escritor nace do número 40 los Casares co Liceo e a bi- ballos relacionados coa figura Revista Tempos Novos, Luís sares. É un libro que recolleita
da Revista Raigame que foi bliografía máis completa que e obra de Carlos Casares, Álvarez Pousa. Unha publi- de preto de cen ilustracións
dedicado a Carlos Casares. Xa existe de Carlos Casares”, si- “ven a ser como un tributo a cación con traballos de alta que fan referencia ao texto
na súa presentación no pasado nalou o director da revista quen tanto contribuíu á cul- valía que queren render ho- e axudan a reinterpretar a
mes de maio, o presidente Raigame. tura e á dignidade de Galicia, menaxe de palabras a quen cultura de Ourense e a cidade
da Deputación de Ourense va- Pola súa parte, Delfín Ca- e en particular, á cidadanía tantas palabras nos deixou, de Ourense”, explicou Bieito
lorou editar a publicación en seiro, quen agradeceu o apoio da Limia. a quen tanto contribuír a en- Ledo.

Melloras para unir os principais focos
turísticos de Cenlle

A
Xunta, a través de Tu- Galicia e o concello co ob- turística de Cenlle”. Ademais,
rismo de Galicia, está xectivo de recuperar un ca- a delegada territorial subliñou
a desenvolver no con- miño tradicional, que xa que as obras da pasarela peo-
cello ourensán de Cenlle tra- existía con anterioridade ao nil permitirán por en valor a
ballos de recuperación no encoro de Castrelo de Miño, paisaxe característica da co-
paseo fluvial xunto ao Miño, pero que debido á dificultade marca ourensán do Ribeiro
nunha contorna na que des- dos accesos en algúns tramos con viñedos nas beiras do
tacan os seus recursos ter- foi abandonado. río, camiños tradicionais en-
mais e enoturísticos, que Díaz Mouteira indicou que marcados con muros de pedra
quedarán desde xeito unidos. Cenlle combina a posibilidade e bosques de vexetación au- Supervisión das obras realizadas.
Esta intervención conta cun de gozar da natureza, dos re- tóctona moi ben conservada.
investimento de 74.000 cursos termais e do enotu- As obras previstas, que res- ferrocarril é insuficiente, cons- rísticos do concello, entre os
euros. A delegada da Xunta, rismo, “singularidades que pectarán a contorna natural truirase unha pasarela voada que salientou o enoturismo
Marisol Díaz Mouteira, acom- esta actuación axudará a apro- do lugar, recuperarán ditos sobre o río, mediante unha e o termalismo, e a súa a ca-
pañada do alcalde, Gabriel veitar, pois o paseo fluvial elementos para o uso e goce estrutura de madeira en har- pacidade de incrementar os
Alén, supervisou a execución unirá as adegas co Balneario dos mesmos por partes dos monía coa contorna. fluxos turísticos, desestacio-
das obras executadas ao de Laias e a Área Termal de veciños e os turistas. Ao exis- Marisol Díaz destacou que nalizar a demanda e crear
abeiro dun convenio de cola- Barbantes que son os tres tir un tramo onde o espazo con esta actuación se poten- unha imaxe de destino de
boración entre Turismo de focos principais de atracción entre o río e o terraplén do cia a riqueza dos recursos tu- calidade.
XIII

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

“In Tempore Sueborum”, primeira exposición monográfica
sobre os Suevos en Galicia

A
exposición In Tempore goroso “que lle brinda ao pú-
Sueborum. O tempo blico a oportunidade de des-
dos suevos na Gallae- frutar nesta cidade de pezas
cia. O primeiro reino medieval de gran valor ás que sería
de Occidente (411-585) difícil acceder doutro xeito”,
achega a Ourense a visión re- así como “a posibilidade de
visada e actualizada sobre o aproximarse de forma amena
tempo dos suevos en Galicia. e accesible” ao que acabaría
Trátase da primeira iniciativa sendo o primeiro reino medieval
monográfica abordada na co- de Occidente.
munidade galega sobre este Desde o 15 de decembro e
tema, impulsada pola Deputa- ata o 4 de marzo de 2018, po-
ción e apoiada pola Conselle- deranse visitar as 200 pezas
ría de Cultura e Educación. repartidas en tres espazos ex-
O secretario xeral de Cultura, positivos de Ourense, o Centro
Anxo Lorenzo, participou na Cultural Marcos Valcárcel, o Mu-
presentación da mostra, sobre seo Municipal de Ourense e a
a que destacou o seu interese Igrexa de Santa María Nai, nas
“para afondar no coñecemento que se fai un repaso polo lapso
do noso pasado a través de Detalle da exposición na Igrexa de Santa María Nai (Ourense). de século e medio no que os
numerosas pezas de relevante suevos configuran no noroeste
valor histórico-arqueolóxico”. nos límites territoriais do Im- traballo “de cooperación no gal; xunto con centros doutros peninsular o primeiro reino me-
Os comisarios da mostra, Jorge perio romano de Occidente nos que participan entidades cul- puntos do mundo –como San dieval de Occidente. As mostras
López e Artemio Martínez, primeiros séculos da Idade Me- turais galegas de referencia Petersburgo e Washington–, estás aberta de martes a sábado
achegan un novo relato sobre dia, coa actualización e revisión como os museos arqueolóxicos que achegan pezas únicas pro- de 11 a 14 horas e de 18,30 a
os suevos que abrangue máis dos coñecementos e hipóteses provinciais de Ourense, de Lugo cedentes das súas coleccións”. 21,30; os domingos de 11,30
de século e medio do noso que ata agora se manexaban e da Coruña; ou o Museo de Para o secretario xeral de a 14 horas. As visitas guiadas
pasado e que “ofrece nova sobre esta etapa. Pontevedra; museos do resto Cultura é este un proxecto his- son tódolos días ás 18,30. A
luz” sobre os pobos asentados Anxo Lorenzo destacou o do Estado español e de Portu- tórico-artístico ambicioso e ri- entrada é de balde.

I
“Laxeiro sobre papel” no Museo Municipal
naugurouse no Museo Mu- vía ao seu redor. se completa coa aplicación da
nicipal de Ourense a expo- Durante os anos de barbeiro cor, modulando así as relacións
sición “Laxeiro sobre ambulante, ao seu regreso de de volumes, perspectivas, pe-
papel” que achegará algún Cuba na segunda década dos sos, masas e demais elementos
aspecto concreto da obra de anos vinte, Laxeiro aproveitaba compositivos que conforman
José Otero Abeledo, Laxeiro os seus periplos por romarías, a obra rematada.
(Lalín, 1908 - Vigo, 1996), un festas populares e mercados, Esta relación tan íntima e
dos membros máis destacados para plasmar todo aquilo que inmediata co debuxo, será xa Debuxos de Laxeiro na Museo Municipal de Ourense.
da Vangarda histórica galega. vía. Traballa o retrato, mais ta- algo característico nel e xa
A mostra permanecerá aberta mén grupos de persoas, feiran- non poderá prescindir dese da idea de ilustrar o proceso ción que, lonxe de mostrar o
ata o día 4 de febreiro. La- tes, tratantes de gando, paisaxes método de traballo durante o no que o artista ensaia por máis coñecido do artista, se
xeiro foi un artista dotado dun rurais, vacas, cabalos, etc. resto da súa vida. Laxeiro, o primeira vez un tema ou un centre nunha faceta concreta
particular talento para o de- Nalgunha ocasión, o artista debuxante compulsivo, pensa motivo, que pode ou non levalo do seu traballo, aportando así
buxo, debido a que nos albo- de Lalín afirmou que o debuxo directamente coa man, apli- finalmente ao lenzo, ou ao certa novidade ao público vi-
res da súa traxectoria, adoitou era na pintura, o equivalente cando a liña sobre o papel e papel dun xeito xa rematado. sitante que terá a oportunidade
o costume de ir sempre equi- ao pentagrama na música. Re- solucionando así problemas É a partir desta idea, como se de achegarse a un Laxeiro cen-
pado cun caderno e lapis, feríase a que a liña, organiza- técnicos, mediante a práctica vai articulando todo o proxecto trado no proceso debuxístico,
pluma ou pincel, o que lle per- dora do espazo pictórico, es- continuada do debuxo. expositivo, e conseguir así lonxa na meirande parte dos
mitía reproducir todo o que trutura a composición que logo Este proxecto nace a partir traer a Ourense unha exposi- casos, do traballo final.
XIV

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

C
Lembranza de Prado Lameiro no xardín do Posío
oral de Ruada e a Fun- do alcalde Jesús Vázquez Abad
dación Otero Pedrayo e a actuación da Coral de Rua-
lembraron a Xabier da pecharon o acto celebrado
Prado Lameiro polo 75 cabo- en Ourense.
dano do seu pasamento. Unha Xabier Prado Rodríguez, bau-
cita á que se sumaron algun- tizado como Javier David Leon-
has das fundacións vencella- cio Prado Rodríguez e máis
das aos persoeiros da Xeración coñecido polo seu alcume Prado
Nós como as que levan o Lameiro , naceu en Ourense o
nome de Vicente Risco e Cas- 12 de setembro de 1874 e fi-
telao. Samuel Lago, presi- nou na mesma cidade o 26 de
dente de Coral de Ruada, decembro de 1942. Foi veteri-
lembrou que o homenaxeado nario, autor teatral e poeta,
foi fundador do colectivo e ademais de destacado prota-
agradeceu o traballo desen- gonista do rexionalismo galego
volvido por Delfín Caseiro á de principios do século XX,
hora de reivindicar ao escritor dentro das Irmandades da Fala.
e xornalista. Lago emprazou á Colaborador de Lamas Carvajal,
Real Academia Galega, depo- Coral de Ruada actuou na homenaxe celebrada o 23 de decembro de 2017. intentou recupera-la publica-
sitaria do legado do ourensán, ción “O Tío Marcos d'a Portela”,
a que faga xustiza co mesmo como “un dos grandes do xor- “aos galegos que adicaron a unha débeda co ourensán Saco en 1917, aínda que desapareceu
e “adique o Día das Letras Ga- nalismo galego no primeiro súa vida á creación do discurso e Arce, autor da primeira gra- finalmente en 1919. A súa obra
legas a Xavier Prado Lameiro terzo do século XX”, referiuse identitario da sociedad galega mática galega. é costumista, humorística, iró-
para que toda a sociedade ga- á súa amizade con Vicente como pobo, como nación e Ofrenda floral nica e ruralista. Sabe reflectir
lega coñeza a súa figura e o Risco e á súa condición de re- como país”. Lembrou que logo Na homenaxe tamén inter- perfectamente os modos e com-
seu compromiso con Galicia”. dactor xefe na primeira etapa de celebrar o centenario das viñeron Miguel Ángel Seixas portamentos dos campesiños,
O profesor Delfín Caseiro da Revista Nós. Juan Luis Saco, Irmandades da Fala a próxima (Fundación Castelao) e Javier de modo que semella que trans-
sumouse á demanda de Lago presidente da Fundación Otero cita histórica “para a cultura Prado Méndez, neto do home- cribira unha gravación dos diá-
e amosouse convencido de que Pedrayo, está convencido de de Galiza será a celebración naxeado. O representante da logos e pullas que se dan tó-
“xa vai sendo hora de que que “faise necesario superar o do centenario da revista Nós - familia referiuse á “satisfacción dolos días no mundo rural ga-
ocupe o lugar que se merece menor coñecemento que se que se cumpre no 2020- e e agradecemento” aos orga- lego. Cando escribe en galego
na literatura galega, sobre ten de Prado Lameiro en rela- terá que ter continuidade logo nizadores do acto de homenaxe o fai recollendo fielmente a
todo pola súa obra dramática”. ción a outras figuras como La- co do Seminario de Estudos ao escritor e salientou o feito fala ourensá, tanto a do labrego
Fixo un percorrido pola súa mas Carvajal”. Luis Martínez- Galegos, proxecto que tamén de que se manteña viva a súa galego como a do señorito que
vida, lembrando a súa condi- Risco, da Fundación Risco, Prado Lameiro compartiu”. memoria logo de pasados 75 presume de fala-lo castelán.
ción de creador -xunto a Hixi- dixo que actos como o cele- Afonso Vázquez-Monxardín, anos “cinco máis dos que el En Ourense ten una rúa ao seu
nio Ameixeiras- da Irmandade brado no xardín do Posío son mantener do acto, lembrou viviu”. A ofrenda floral das nóme no barrio do Couto e un
da Fala de Ourense, definiuno necesarios para homenaxear que as Letras Galegas teñen institucións, a intervención busto no xardín do Posío.

A
Agafe captará feiras foráneas para Galicia
Asociación Galega de reuniron a 5.500 expositores, que promocionar ao conxunto
Feiras e Eventos ocuparon preto de 600.000 de asociados" declarou Ale-
(AGAFE) celebrou en m2 e convocaron a 2.255.000 jandro Rubín, presidente de
Expourense a súa sexta asem- visitantes. Os obxectivos son AGAFE e director xerente de
blea xeral anual, asociación a captación de eventos forá- Expourense.
da que forman parte 60 so- neos que poidan executarse O medio especializado
cios das catro provincias ga- en Galicia, do mercado nacio- “Mundo Feiral” fixo entrega
legas. Este conxunto de nal ou do internacional. Para dun recoñecemento a Alejan-
entidades promoveu en Gali- iso a asociación "analizará dro Rubín, como destacado
cia, ao longo de 2017, máis que canles e organismos in- Director de Institución Feiral
de 85 feiras e 500 eventos, ternacionais serán os máis do ano 2017. Sinalando os Alejandro Rubín recibindo a distinción.
contribuíndo con estes a di- adecuados co fin de proxec- logros na internacionalización
namizar distintos sectores tarse a nivel global e incre- de TERMATALIA, e a súa tra- tenciando no exterior a Ex- través das súas feiras nacio-
produtivos. Estes certames mentar o número de foros nos xectoria promovendo e po- pourense, Galicia e España a nais e internacionais.
XV

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

Acisclo Escultor un libro dinámico sobre

A
o artísta ourensá
Deputación de Ourense mos a un dos nosos fillos máis características”.
edita un libro que reco- ilustres”, explicou Baltar, quen Mercedes Gallego dixo que
lle a faceta artística e lembrou os numerosos recoñe- para ela, escribir esta obra,
humana do escultor ourensán cementos que recibiu o escultor tivo unha dobre honra: “non
Acisclo Manzano, “porque a ourensán como o premio “Otero só por poder escribir sobre un
súa obra e a súa traxectoria Pedrayo” 2016, que o xurado dos escultores representativos
merecían que o goberno pro- concedeu por unanimidade ex da arte galega desde os anos
Luís Tosar, Manuel Baltar, Acisclo Manzano, Mercedes Gallego e Mani Moretón.
vincial fixera realidade esta pu- aequo aos escultores Acisclo 60 do século pasado ata agora,
blicación que leva por título Manzano e Manuel Buciños. senón por poder traballar con gráfica escrita por Pilar Corre- miñas formas e o meu camiñar
Acisclo Escultor”, destacou o “Trátase dunha publicación Acisclo Manzano”. “O plante- doira e un texto literario de neste libro” e sinalou que non
presidente da Deputación, Ma- de luxo á altura do protago- xamento do libro non responde Luís González Tosar. ten unha obra definitiva “por-
nuel Baltar, na presentación da nista do libro, un ourensán a unha publicación tradicional Mani Moretón destacou que que non sei cando empecei
obra. No acto participou o es- universal que non para de xa que parte da clave que nos Acisclo é “unha persoa cunhas nin cando terminarei”. O pro-
cultor, Acisclo Manzano; a au- crear e que continúa metido deu Acisclo ao querer subliñar mans prodixiosas que axudan tagonista da obra explicou que
tora dos textos do libro, nesa faceta de imaxinar en as esculturas que chove por a que tódalas ideas que lle non ten un método de traballo,
Mercedes Gallego; e o autor escultura todo aquilo que pre- elas, é dicir, as esculturas pú- pasan pola cabeza sexa capaz “teño un método de vivir porque
das fotografías, Mani Moretón. tende exteriorizar”, sinalou blicas que están na rúa, aínda de plasmalas” e salientou ta- eu chámome escultor e de es-
Para a Deputación de Ourense Baltar, quen engadiu que “esa que hai certas excepcións, mén a capacidade que ten o cultor acabarei. A miña misión
a publicación deste libro é “un achega que Acisclo fixo durante obras que non son públicas, escultor de dotar de expresi- é chegar a facer unha peza do
acto de xustiza para con un a toda súa vida ao mundo da pero que son de difícil acceso vidade as súas obras “incluso tamaño dunha noz que repre-
dos “bos e xenerosos” porque escultura e ao mundo da cul- ao público”, explicou a autora de representar nelas a fe”. sente tódalas esculturas que
esta obra é un símbolo da ho- tura de Ourense está de nora- da publicación. O libro com- Acisclo Manzano agradeceu saíron das miñas mans, da miña
menaxe permanente que debe- boa cunha publicación destas plétase cunha introdución bio- “a quen soubo recoñecer as cabeza ou da luz”.

A Ponte Nova terá un selo polo seu
centenario

A
Comisión Filatélica do 2018 cumprirá cen anos, re- a máis visible a emisión por
Estado vén de notificar presentou a chegada da mo- parte de Correos dun selo con-
que na súa reunión do dernidade a Ourense, posibili- memorativo dedicado ao cen-
día 6 de novembro de 2017 tando unha nova comunicación tenario desta ponte. Na soli-
acordou incluír no programa viaria sobre o río Miño que ata citude refería que se trata
de emisións de selos de correo entón só era posible por medio dunha ponte dunha extraor-
e demais signos de franqueo da histórica Ponte Romana. O dinaria categoría da enxeñería
para o ano 2018, a emisión Concello de Ourense, está a e estética. A Ponte Nova en primeiro termo. Detrás a ponte do ferrocarril.
dun selo conmemorativo do elaborar un programa de actos, Historia
Centenario da Ponte Nova en colaboración co Ministerio E para avalar a petición ptas. Adxudicáronse as obras 6 de xullo de 1917 por seis
sobre o río Miño en Ourense. de Fomento, co Colexio de En- facía unha breve recesión his- o 14 de maio de 1910 a Don meses. As obras deberon ter-
Atende así o Ministerio a xeñeiros de Galicia e con outras tórica: “Formou parte do pro- Luís Gomendio Saleses pola minar o 13 de xaneiro de 1918,
petición, formulada en xuño persoas interesadas”. xecto da chamada “Estrada de cantidade de 1.157.000 ptas.( como así se verificou facéndose
polo deputado nacional e pre- A petición solicitaba entón Primeira Orde”, desde o Campo a baixa foi de 54.996,20 ptas) a recepción definitiva o 21 de
sidente da Comisión de Fomento ao Ministerio de Fomento a de San Lázaro de Ourense ata O prazo inicial de execución xuño do mesmo ano 1918.”
do Congreso dos Deputados, súa participación na conme- a Estación de Canedo (ferro- de obras foi de cinco anos O alcalde, Jesús Vázquez,
Celso Delgado Arce, quen á moración do Centenario da carril de Ourense a Vigo)· O que empezaron a contarse a agradece a cooperación amo-
súa vez canalizou a demanda Ponte Nova, que é de titulari- seu proxecto foi aprobado de- partir do 13 de xullo de 1910 sada polo deputado Celso Del-
do alcalde do Concello de Ou- dade estatal, e intégrase na finitivamente por Real Orde debendo terminar por tanto gado Arce e polo Ministerio
rense, Jesús Vazquez Abad, estrada nacional 120 desde o do 22 de febreiro de 1909. en igual data de 1915. Pero de Fomento, “dada a súa sen-
promotor da iniciativa. O re- P. K. 569,225 ao 569,637. Poxáronse as obras o 7 de houbo que solicitar varias pró- sibilidade cunha efeméride
xedor ourensán sinala que “esta Unha colaboración que se ex- abril de 1910. O orzamento rrogas que foron concedidas clave para a modernidade da
Ponte, que o 21 de xuño de presaría de varias formas sendo de contrata era de 1.211.996 pola superioridade, a última o nosa cidade”.
XVI

Entrevista
O FARELO| Xaneiro de 2018

Por Moncho Marinho

Fernando López-Acuña. Musicólogo

“O himno nace pola necesidade de ter un símbolo identitario
para Galicia”

O
pasado 20 de decembro celebráronse os 110 anos da primeira in-
terpretación do himno de Galicia no Centro Galego de La Habana. A
historia desta peza musical composta por Pascual Veiga e con letra
de Pondal, reserva sorpresas que aínda están por descubrir. Falamos sobre
algúns puntos con Fernando López-Acuña, musicólogo que no aniversario
desta interpretación, fixo un percorrido pola vida do poema “Os Pinos”.

-Hai xa máis de cen anos do pasa- como o que lle pide a Pondal. Ese
mento de Eduardo Pondal e tamén texto “debe ser a expresión fiel do es-
máis dun século da estrea na Habana pírito desta rexión, coa maneira dunha
de “Os Pinos”, musicado por Pascual marcha real, Marsellesa, etc., sexa can-
Veiga. Considera que hoxe en día tado en toda Galicia co entusiasmo
tanto a historia do autor como do que esperta no ánimo o sentimento
himno son coñecidas dabondo? da patria”.
Polos eruditos si, mais o que é -E aí é como nace o himno?
sobre o himno hai algúns erros que Non, realmente nace en 1890, cando
conviña ir aclarando. Un deles é que o Veiga decide crear un certame musical
himno, aínda que se interpreta en e entre os diferentes premios, crear
Cuba o 20 de decembro de 1907, non un para a mellor marcha rexional co
é realmente esa a data da estrea, pois fin de que Galicia teña un himno de Era un home de carácter difícil e demia Galega, era un home moi preo-
“Os Pinos” vaise interpretar a partir seu. Esta época é a de maior intensidade complicado. O mesmo himno, que nace cupado pola simboloxía de Galicia.
do ano 1892. Nese ano Pascual Veiga por parte do rexionalismo galego. Nese para o certame de 1890 ao que se pre- Daquela traballa e está en contacto
deixa A Coruña ao ser nomeado profesor ano de 1890, Veiga será nomeado sentan dez compositores. Nese ano de con Curros e Murguía para dotar a
da Escuela de Música de Madrid e vogal da Asociación Rexionalista Ga- 1890, pensouse en facer un grande Galicia de simboloxía nacional, escudo
dirixir dous orfeóns, entre eles o Orfeón lega,no comité de Santiago presidido concerto coas pezas presentadas para e bandeira. Tamén era un grande co-
do Centro Galego creado en 1893. por Murguía. Como xa dixen, Veiga as Festas de María Pita. Mais Pascual leccionista de libros e partituras de
Veiga, era presidente do certame e música galega. É sabedor naquel mo-
non podía presentarse. Aínda así escribe mento que Veiga ten a composición
un tema de acordo coas bases. Isto fí- xa feita. Fontenla Leal pídelle a partitura
xoo coa idea de que se o premio ao compositor para poder editala na
quedara deserto, puidese interpretarse Habana e que sexa para piano e orfeón.
o que el fixo. Resulta que houbo un No momento que chega a partitura á
gañador e desde que se recibe a co- capital cubana tamén chega a noticia
municación do premiado, porque o xu- que Veiga morrera días antes. Por razón
rado está reunido en París, pasa unha disto, fíxose unha homenaxe ao com-
semana e pico. Con isto non dá tempo positor e trasladáronse os seus restos
a preparar o himno. Veiga esperaba desde o cemiterio de La Almudea a
que se interpretase a súa composición, Mondoñedo. Para homenaxear a Veiga,
xa tiñan ensaiado e todo. Pero as a banda municipal de La Habana in-
bases non permitían o que desexaba o terpreta o himno en versión para banda
-Cales foron as innovacións que quería un himno que reflectise o músico mindoniense e rifa cos membros militar. O importante é que Fontenla
aportaron tanto Pascual Veiga como espírito de Galicia, e para iso recorre do Orfeón e logo abandónao. Pouco pide que se declare o himno do centro
Eduardo Pondal, tanto coa música a Pondal que é o grande poeta desa tempo despois en 1892 vaise para Ma- galego de La Habana e tamén o fará a
como coa letra. época. Rosalía xa morrera, Curros xa drid e alí os seus orfeóns interpretan asociación impulsora da Real Academia
O himno nace pola necesidade de non está, e Pondal é a grande figura. a música que leva para alá. Galega. Logo imprímese tanto a parti-
ter un símbolo identitario para Galicia. Veiga buscaba unha letra por riba dos -Por que precisamente en La Habana tura como a letra no libro “Historia
Entón Pascual Veiga pídelle a Pondal a localismos. se interpreta, teoricamente, por pri- del Centro Gallego” de La Habana, que
letra do texto. Hai unha letra na pri- -Polo que se di, Pascual Veiga era meira vez “Os Pinos” e o seu texto é distribuido por numerosos centros
meira carta de Veiga a Pondal que é unha persoa de moito carácter, é repartido por centros galegos de galegos e en Galicia. Personalmente
sumamente explicativa do que é en mesmo tiña enfados por non ser el América Latina? creo que estes puntos son os máis im-
canto quere Veiga facer co himno o gañador de certames. Fontenla Leal, impulsor da Real Aca- portantes da historia do himno.
XVII

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción A CORUÑA

A Casa-Museo Emilia Pardo Bazán acolle a O Circo do Sol, Ringo Star,
presentación dun relato da autora ilustrado Shakira, Pablo Alborán, Fito e
por alumnado de Quiroga Fitipaldis e Vetusta Morla no

O
Coliseum en 2018
concelleiro de Cultu- certo de Shakira, que chegará
ras, Deporte e Coñe- á cidade o domingo 1 de
cemento, José xullo, tras a suspensión da
Manuel Sande avanzou, xunto súa actuación este ano por
co director do Coliseum, Ja- motivos de saúde da artista.
vier Rodríguez, as liñas prin- As entradas adquiridas para a
cipais da programación deste data inicial serán válidas para
recinto para o ano que vén, o concerto de xullo. Ademais,
"un dos espazos culturais desde hoxe mesmo e ata o día
máis significativos da cidade, 17 de xaneiro ábrese o prazo
tanto pola súa capacidade para a devolución de entra-
como pola súa condición mul- das, a través dos puntos de

E
tidisciplinar e tamén pola súa venda oficiais onde foron
tradición", e que acollerá no compradas. Xa en outono, o
2018 espectáculos de gran de Dani Martín, que volverá
milia Pardo Bazán pu- blioteca, Eva Teijeiro; a direc- turalismo que ten unha maneira formato. Deles, Rodríguez ao Coliseum o 27 de outubro.
blicou en 1914 Las me- tora-conservadora da Casa-Mu- de escribir e de achegarse á re- destacou o que ofrecerá en A estes eventos sumaranse,
dias rojas. Este seo, Xulia Santiso; e a acadé- alidade da época dunha maneira decembro o Circo do Sol du- en próximas datas, novos es-
pequeno relato é hoxe é un mica Marilar Aleixandre. A idea moi vívida”, engade. rante dúas fins de semana, "a pectáculos musicais así como
dos máis empregados para foi de ambos os docentes cando A académica Marilar Alei- grande aposta, tanto por ci- as propostas dirixidas a pú-
poñer a mocidade en contacto se propuxeron traballar da man xandre e a directora-conserva- fras como por calidade e polo blico familiar, "o que fai que
coa autora. A historia prota- para propoñer na aula unha dora da Casa-Museo Emilia Pardo tremendo valor engadido, e nos plantexemos como ob-
gonizada por unha adoles- tradución da literatura á lin- Bazán felicitaron ao IES de que porá A Coruña como a xectivos superar as 140.000
cente, Ildara, maltratada polo guaxe plástica. O relato de Quiroga pola iniciativa de ilus- única cidade de España na entradas vendidas e os 5
seu pai (tío Clodio), permite Emilia Pardo Bazán foi escollido trar Las medias rojas e o resul- que o espectáculo Ovo estea cheos absolutos", indicou o
abordar temas como a violen- porque, ademais de ser esta tado. “Agradecemos ao IES de en representación", antes de director do multiusos.
cia de xénero e a emigración, unha autora que se estuda no Quiroga esta iniciativa que su- anunciar os primeiros eventos Como tamén resaltou o di-
todos eles un século despois curso en que se desenvolveu puxo traballar cun texto dunha musicais. Neste ámbito, a rector, o Coliseum pechará
aínda de actualidade. Isto foi a iniciativa, se presta moi ben escritora que foi pioneira na axenda ábrese o 24 de marzo, este 2017 con máis de 97.000
o que fixeron o curso pasado para traballar o tema da vio- denuncia dos malos tratos, da con Fito e Fitipaldis na súa asistentes e un total de 18
estudantes e profesorado do lencia de xénero, unha pro- violencia de xénero. O profe- xira de 20º aniversario, un eventos anuais, e 13 funcións
IES de Quiroga (Lugo), apli- blemática que tamén se quixo sorado soubo ver tanto o valor concerto que xa ten vendidas de pago. Deles destacou os
cando unha perspectiva inter- abordar cadrando coa celebra- literario como o contido social todas as localidades a día de espectáculos musicais como
disciplinaria que deu como ción do 25 de novembro, o e feminista, e tamén as posi- hoxe. O 12 de maio chegará "os grandes protagonistas",
froito unha adaptación do re- Día Internacional contra a Vio- bilidades plásticas deste relato”, Vetusta Morla, que ten ven- con máis do 40% do peso
lato ilustrada por alumnas e lencia cara ás Mulleres. resume Marilar Aleixandre. “O dido xa 4.000 entradas, case global, con nomes interna-
alumnos de 4º da ESO. O li- “É un relato moi duro, pero éxito da experiencia fainos pen- o 50% do aforo de venda, e cionais como Carlos Vives e
briño, editado polo propio ao mesmo tempo resulta abso- sar en continuala, propoñendo entre xuño e xullo estarán, Gente de Zona a inicios de
centro coa colaboración da lutamente crible”, apunta Eva un premio de ilustración anual entre outros nomes, Pablo Al- ano e os concertos de Ricky
Casa - Museo Emilia Pardo Teijeiro. Máis novo é para os entre os centros escolares que borán o 22 de xuño, e Ringo Martin e Juan Luis Guerra en
Bazán, foi presentado esta alumnos e alumnas descubrir a nos visiten”, apunta Xulia San- Star o 29 dese mesmo, que xuño e xullo, ademais "dun
tarde na que foi a residencia vida de Emilia Pardo Bazán. tiso. "Os cerca de 700 contos chega cun formato de 6.000 protagonista único musical-
familiar da autora na rúa Ta- “Normalmente chámalles moito que Emilia escribiu darannos localidades, e que é, segundo mente falando, como é Joa-
bernas da Coruña. a atención a súa vivencia bio- base para facer propostas fe- subliñou Rodríguez, "a aposta quín Sabina, que conseguiu
O alumnado que creou as gráfica, é unha das primeiras cundas e estimulantes”. diferencial do Coliseum, un o que ninguén conseguira
ilustracións participou no acto mulleres escritoras que estudan As ilustracións seleccionadas concerto no que se leva tra- nesta cidade, como é vender
xunto aos profesores que coor- e iso xa lles resulta moi sor- son autoría de Aarón Esteves ballando máis de 14 meses e 12.000 entradas para un con-
dinaron o proxecto, o docente prendente. Quizais tamén agar- García, Paula González Martí- que supón unha oportuni- certo en xira, e primeira vez
de Debuxo, Francisco Jaure- dan un texto diferente vindo nez, Luis Emilio Núñez Morales, dade única, como é ter un que o recinto acolle un do-
guizar; e a profesora de Lite- dunha muller, cando en realidade Mario Quiroga Puga e Pedro beatle na cidade e en Gali- blete musical", salientou Ro-
ratura e responsable da bi- é unha autora do realismo-na- Sánchez Suárez. cia". A eles unirase o con- dríguez.
XVIII

Galicia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Brais Lorenzo e a esixencia de ser fotorreporteiro


Por Francisco Puñal Suárez en Foco, que organiza o Club de Prensa unha gran responsabilidade, tento ter
A primeira cámara que tiven foi un de Ferrol, onde recibiu Mención Especial moito coidado e mimo co que lle fago
regalo que me fixo meu pai cando pola súa reportaxe “A nosa lacra”, tres chegar ó espectador. Nós temos que
tiña 9 ou 10 anos. Regalouma para imaxes que reflicten os incendios orixi- proporcionar e facer accesible informa-
“fotografiar o mundo” tamén unha nados por mans criminais en Galicia, e ción gráfica, non imos cambiar o mundo
pluma para “describilo” e uns prismáti- por outros factores que propiciaron que pero sí podemos axudar a que a xente
cos para “observalo”, o único que usei miles de hectáreas queden devastadas. esté ben informada e tome posicións
foi a cámara. Esa primeira cámara era El ten unha mirada especial capaz de frente a determinados temas. Debemos
unha máquina que facía unha compo- reflectir o drama da vida. tentar fuxir sempre que poidamos da
sición de catro imaxes diferentes para “Ser fotorreporteiro non é un oficio, foto “oficial” e tentar molestar coas
captar movemento. Dende esa primeira -di Brais- é unha forma de vida. Eu es- nosas imaxes. Por desgraza, no Estado
toma de contacto sempre estiven inte- pero poder adicarme a esto todo o español últimamente a liberdade de
resado na fotografía e xoguei con dife- tempo que me quede neste planeta. É prensa e a calidade da información Brais Lorenzo premiado en Galicia en Foco
2017. Foto Francisco Puñal Suárez
rentes cámaras fotográficas que foron unha paixón coa que teño a sorte de deixa moito que desexar. Creo que
caendo nas miñas mans pero ningunha poder subsistir. Creo que a orixinalidade nunca tivemos tanto volume de infor- como antes. Moitos medios xa prescinden
delas foi profesional ata que estudei vai algo ligada a esixencia. Son moi mación e sen embargo estamos peor dos profesionais da imaxe e ilustran os
foto”. esixente conmigo mesmo e sempre informados que nunca”. seus xornais con fotos de axencias, ga-
“Cando comecei a ter autonomía e afronto cada día de traballo tentando En Galicia, como desenvolves o teu binetes, cedidas ou roubadas das redes.
vehículo propio dinme conta que cada facer a mellor imaxe posible na situación traballo? Vexo que os incendios son Agora todo o mundo co seu dispositivo
vez que viaxaba precisaba dunha cámara que estou vivindo, sexa unha rolda de un tema constante na túa obra… móvil pode chegar e facer boas imaxes,
para plasmar o que vía en cada viaxe. prensa ou un lume forestal. Se teño “Facendo coberturas de lumes forestais antes era un tema moito máis profesio-
Encantábame viaxar pero sen cámara que destacar cousas positivas do foto- teño vivido episodios de moita tensión nalizado e para empregar unha cámara
non o disfrutaba da mesma forma, foi xornalismo, quédome ca versatilidade nos que a xente chega a temer pola fotográfica tiñas que ter unhas nocións
entón cando decidin estudar fotografía” e a ausencia de monotonía. Cada día súa integridade física. Tristemente en técnicas básicas aínda que foras auto-
de traballo é dife- outubro de 2017 tivemos que ser testigos didacta. É complicado moitas veces
rente, pódense vivir de falecementos por mor desta lacra. loitar contra a inmediatez que demandan
moitas experiencias Calquer situación na que existe un su- os medios porque cando chegas a un
e aprender moitas frimento humano é moi complicada de suceso xa hai centos de imaxes circu-
cousas en contextos fotografiar, precisas illarte un mínimo lando nas redes. Hai que adaptarse aos
moi diferentes gra- para poder traballar e manter a cabeza novos tempos, reinventarse e saber con
zas a traballar nes- fría aínda que é imposible non empatizar qué podes diferenciarte do resto.
to. Pode soar exce- coa xente que sufre”.
sivamente apaixoa- “Moito do meu traballo desénvolvese
do pero para min a de forma autónoma, os medios cos que
clave e amar o que colaboro habitualmente pídenme co-
fas. Se traballas berturas gráficas de determinados temas
nunha profesión case a diario pero en outras ocasións é
Incendios en Galicia, zona de Abelenda das Penas, 2017 que aborreces é de vital importancia ter os teus propios
máis complicado facer contactos e moverte pola túa conta
- afirma Brais Lorenzo Couto (1986 - cousas orixinais. Son da idea de que para chegar a tempo a un feito noticia-
Ourense) un talentoso fotorreporteiro todos temos unha virtude ou unha fun- ble. Algunhas veces o que aconteceu
galego, freelance que desenvolve o seu ción que poderíamos facer ben dentro non foi excesivamente relevante e non
traballo para diversas axencias de prensa, da sociedade, dar con ela e realizala vendes o material, outras, consigues
e é colaborador do Faro de Vigo. pode ser a clave para ser feliz ou algo potente.
Brais é Técnico Superior de Fotografía infeliz”. Ogallá os lumes non foran unha
pola Escola de Arte e Superior de Deseño Que condicións debe ter na túa opi- constante no meu traballo pero triste-
Antonio Faílde de Ourense. Na actuali- nión un fotorreporteiro? mente son unha lacra que asolaga os
dade está estudando Xoegrafía e Historia “Para min resultan vitais a honesti- nosos montes tódolos anos”.
no campus de Ourense. Galardonado dade e a veracidade. Os fotorreporteiros Valora actualmente a prensa o traba-
cos premios SINIF 2012 e 2013 de fo- debemos tentar ser transmisores da re- llo do fotorreporteiro? Que pasa con
tografía “Firepress" que se outorgan alidade da forma máis fiel posible. A esta profesión en España?
anualmente no Simposio Nacional sobre nosa mirada sempre vai ser subxetiva e A profesión no Estado español está
Incendios Forestais. ten unha incidencia directa na sociedade moi mal valorada xa que as tarifas son
Alberto Núñez Feijóo en Celanova, Ourense,
A Brais coñecino recientemente na que consume medios de información. unha vergoña en moitos casos e a tras a clausúra do XI Pleno do Consello de Co-
apertura da exposición do 26º Galicia Cada vez que traballo sinto que teño figura do fotógrafo xa non é tan relevante munidades Galegas, 2017
XIX

Novas da Raia
O FARELO | Xaneiro de 2018

Redacción

O
Nova estación de arte rupestre en Taboexa
Concello de As Neves e de modelos 3D resaltando as antropomorfos sexuados, ade-
o Instituto de Estudos principais características e sin- máis de algo máis dunha vintena
Miñoráns (IEM) presen- gularidades do conxunto de pe- de zoomorfos orientados en di-
taron o pasado 29 de decem- tróglifos descuberto. reccións diverxentes ocupando
bro, no Centro de O remate desprazáronse á toda a pedra. Trátase, na súa
Interpretación do Patrimonio zona do descubrimento para gran maioría, da representación
Cultural de Taboexa, a nova es- completar as súas explicacións. dun conxunto de équidos e al-
tación de arte rupestre descu- O petróglifo: a confirmación gún cánido, dada a presenza
berta en Taboexa,un conxunto dun novo paradigma na maior parte das figuras de grande dos atopados en Galicia o animal case exclusivo e mul-
de petróglifos que constitúen Os lumes do pasado mes de colas espesas, orellas, e a au- e posiblemente un dos máis tirepresentado non é o cervo
o achado máis importante no outubro deixaron á vista esta sencia de cornas. grandes de toda a península. como se ten afirmado ata agora,
eido da arte rupestre galega xoia da arte rupestre descuberta A escena de caza de cabalos Neste tipo de representacións, senón os équidos. Nesta ex-
dos últimos 20 anos. hai case un mes e que ven aparece confirmada pola pre- un só trazo define a liña cérvi- tensísima área xeográfica só
Estiveron presentes na mesa confirmar un novo paradigma senza de alomenos un équido co-dorsal do animal e dela saen coñecemos dez superficies claras
Xosé Manuel Rodríguez, alcalde de representación das escenas ferido por unha lanza e a pre- as catro patas do mesmo. con cérvidos, delas só unha,
de As Neves; Cándido Verde, de caza na arte rupestre galega senza humana. Un conxunto A presenza de arte figurativa quizais dúas en Portugal, pe-
Xosé Álvarez "O Buraco" e Xil- e portuguesa. A descuberta de cuadrúpedes cunha boa fac- no concello de As Neves cons- gadas ó río Miño (Verdoejo), e
berte Manso, descubridores do deste petróglifo constitúe, pola tura, conservación, grande ta- titúe, ademáis, unha gran no- máis de cen con équidos co
petróglifo, ademáis de Xosé súa riqueza iconográfica, factura maño e diversidade técnica, vidade no mapa da arte rupestre mesmo comportamento que os
Lois Vilar e Eloy Martínez, ar- técnica, conservación e locali- dado o emprego de alomenos galega, dada a preponderancia cérvidos. Persguidos, cazados,
queólogos, e Manolo Ledo, pros- zación xeográfica, un dos gran- tres técnicas diferentes (balei- da arte abstracta nesta área. ou simplemente representados
pector, da sección de arqueo- des fitos da investigación ar- rado, dobre trazo e trazo simple) Por outra banda, o novo petró- na pedra. Os équidos cazados
loxía do IEM, acompañados queolóxica dos últimos tempos nos gravados das rochas. glifo de Taboexa confirma o vivos ou matados co ser humano
polo presidente da Comunidade en Galicia. Nun afloramento granítico novo paradigma que dende hai como dominador da natureza,
de Montes de Taboexa. Nunha gran laxe inclinada situado a carón do panel prin- máis de dous anos propoñemos perseguindo a pé ou dacabalo
Os participantes apoiaron as atopamos varias coviñas ben cipal, atopamos un cuadrúpede para a arte rupestre galega e e axudado ou non por cánidos
súas intervencións na proxección repartidas pola superficie, al- esquemático dun metro de lon- portuguesa: que dende o fondo e co équido liado nunha trampa
de fotografías e renderizados gunha figura abstracta, varios xitude; ata o de agora, o máis da Ría de Vigo ata o río Lima, ou ferido por unha arma.

Atalaia classificada como Monumento de

F
Interesse Público ao fim de 40 anos
oi publicada, em Diário nando Nogueira, acrescentando: mento de Interesse Público re-
da República, a portaria “Esta é uma das formas de con- flete os critérios constantes do
emitida pela Ministério seguir avançar com uma pre- artigo 17.º da Lei n.º 107/2001,
da Cultura que classifica a Ata- servação e valorizarão digna e de 8 de setembro, relativos ao
laia, em Vila Nova de Cerveira, efetiva da Atalaia como merece. caráter matricial do bem, ao
como Monumento de Interesse Para além de ficar legalmente seu interesse como testemunho
Público. Iniciado há quase 40 protegida, abrem-se janelas de notável de vivências ou factos
anos, o processo fica assim con- oportunidade para recorrer a históricos, ao seu valor estético,
cluído, com o reconhecimento fontes de financiamento para técnico e material intrínseco, à Lovelhe. Em conjunto com este século XVII, sendo mesmo pos-
nacional do enorme valor patri- sua reabilitação”. sua conceção arquitetónica e forte e com o Castelo medieval sível que a intervenção sete-
monial daquela estrutura loca- Assinado pelo Ministro da paisagística, à sua extensão e de Cerveira, esta atalaia cons- centista tenha reformulado uma
lizada no Alto de Lourido. Cultura, Luís Filipe Carrilho de ao que nela se reflete do ponto tituiu o sistema defensivo da estrutura de origem medieval.
Para o autarca cerveirense, Castro Mendes, o documento de vista da memória coletiva, e vila e da fronteira do rio Minho A estes modelos corresponde
esta é uma valiosa notícia para refere que o Fortim da Atalaia à sua importância do ponto de ao longo do período da Guerra o torreão cilíndrico de pouca
Cerveira e para os Cerveirenses. “possuiuma grande relevância vista da investigação histórica da Restauração. altura, rematado em cordão e
“Foi um percurso longo e difícil histórica e patrimonial, desta- ou científica. Embora se atribua a cons- parapeito preparado para peças
mas, consciente da sua impor- cando-se a originalidade da sua Localizada no Alto do Lourido, trução ao esforço militar de de artilharia, levantado sobre
tância, a Câmara Municipal, em estrutura, a sua importância no em posição elevada, a meia en- meados do século XVII, a sua plataforma quadrangular ro-
estreita colaboração com a âmbito da arquitetura militar e costa, e detendo um amplo sis- tipologia denuncia ainda os deada por fosso, centrado por
União de Freguesias de Vila da defesa da raia minhota, e a tema de vistas, funcionaria como modelos renascentistas, de in- uma cisterna e envolvido por
Nova de Cerveira e Lovelhe, cronologia da sua fundação”. complemento da defesa de Vila fluência italiana, que caracte- bateria vazada por porta em
nunca desistiu”, assegura Fer- A classificação como Monu- Nova de Cerveira e do Forte de rizaram a primeira metade do arco apontado.
Editorial NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO S.L.
Avda. Sarmiento Rivera, 4-4ºD
(36860 PONTEAREAS - GALIZA)
T. 986 64 12 69
redaccion@novasdoeixoatlantico.com

Os Bolechas presentaron en Salvaterra de Miño o seu libro
“Salvaterra Vila Milenaria”
O pasado 23 de decembro mais cativos, no acto organi- de Promoción Lingüística pro-
os Bolechas, Carlos, Loli e zado polo Concello co fin de vincial.
Pili, Braulio, Sonia, Tatá e presentar un dos seus últimos Os Bolechas contan con
Chispa, achegáronse a Sal- libros “Salvaterra Vila Mile- máis de 550 títulos e mais
vaterra de Miño, e xunto o naria, libro editado polo Con- dun millón e medio de exem-
seu creador Pepe Carreiro fi- cello e que contou coa cola- plares distribuídos. Foi no 2012
xeron a ledicia de todos os boración da Deputación de cando deron un gran salto,
presentes, sobre todo dos Pontevedra a través do Plan traspasando as fronteiras lite-
rarias para chegar a todos os
ámbitos culturais e de ocio,
relacionados coa infancia e co
noso idioma, o galego, coa
súa serie de televisión e di-
versos espectáculos. xa que tanto o podemos en- naria” queren que os máis pe-
Foron moitas as familias contrar na disciplina de ilus- querrechos da casa coñezan a
que se desprazaron ata a Praza tración, de publicidade, deseño súa historia, a historia da súa
do Concello para sacarse unha gráfico ou debuxo, a súa gran Vila, que conta con máis de
foto cos Bolechas e levarse paixón, e que gracias o cal mil anos,e ao mesmo fomentar
un exemplar deste libro asi- fixo que moitos nenos e nenas, a lectura, a lectura en galego
nado polo seu autor, Pepe pais e nais leran en galego. de toda a familia. O libro será
Carreiro, un home do que din Con este novo libro dos Bo- distribuído entre todos os Cen-
que é moi difícil encasillar, lechas, “Salvaterra Vila Mile- tros de Infantil do Municipio.
11

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

Reuniuse en Celanova a Comisión A Xunta incrementou a axuda
Delegada do XI Pleno do Consello de no fogar en Castro Caldelas

O
Comunidades Galegas
presidente do Goberno empeora cada día, o titular da Exterior destináronse a galegos
galego, Alberto Núñez Xunta resaltou o incremento de Venezuela.
Feijóo, garantiu o re- das axudas extraordinarias ao O presidente do Goberno ga-
forzo do compromiso coa emi- retorno que, en 2018, para Ve- lego concluíu destacando e
gración coa aprobación, no nezuela se incrementarán. agradecendo o labor das co-
primeiro trimestre do ano que Clausura munidades galegas no exterior,
vén, do Plan estratéxico da Durante a clausura da Comi- “sen as que non sería posible

O
emigración ata 2020, cuxo sión Delegada do XI Pleno do conservar a nosa identidade e
principal obxectivo será “ade- Consello de Comunidades Ga- a nosa cultura fóra do territorio José Manuel Rey Varela e Sara Inés Vega Núñez.
mais de seguir protexendo a legas, Feijóo insistiu en que galego”, aseverou, incidindo
nosa lingua e a nosa cultura, a outra das prioridades do Go- en que os máis de medio millón conselleiro de Polí- Ademais deste servizo, as
proxección exterior da Comuni- berno galego de cara á emi- de galegos que residen no ex- tica Social, José Ma- persoas maiores contan cun-
dade e fomentar o retorno a gración será seguir traballando terior serán unha prioridade nuel Rey Varela, ha residencia no municipio
Galicia”. para mellorar a situación dos para a Xunta, como reflicte o entrevistouse no seu despa- de titularidade autonómica
No tocante ao este último galegos residentes no exterior incremento dun 20% do orza- cho de San Caetano coa al- de 36 prazas e para a que a
punto, Feijóo subliñou que en con necesidades máis urxentes. mento da Secretaría Xeral da caldesa de Castro Caldelas, Xunta achega máis de
2018 a Xunta continuará de- E, ao igual que no caso dos Emigración para o 2018, ata Sara Inés Vega Núñez, con 540.000 euros en 2017. No
senvolvendo tres liñas de ac- programas de retorno, tamén chegar ata os 11 millóns de quen abordou asuntos de ámbito de atención aos máis
ción: con novas Bolsas Exce- neste eido, os galegos que euros. índole social que afectan a pequenos e da conciliación,
lencia Mocidade Exterior, co fin viven en Venezuela seguirán a Con este acto púxose fin a esta localidade ourensá, Castro Caldelas conta con
de axudar a que os cen mellores ser o principal grupo destina- dúas xornadas nas cales os entre outros a ampliación unha escola infantil unitaria
expedientes académicos de ga- tario das axudas. Deste xeito, membros da Comisión Delegada do Servizo de Axuda no de cero a tres anos perten-
legos residentes no exterior á asistencia en forma de medi- do Consello de Comunidades Fogar (SAF). Neste sentido, cente á rede Galiña Azul.
poidan cursar un mestrado nun- camentos sumaranse outras in- Galegas tiveron oportunidade o responsable da área social Este recurso oferta 20 prazas
ha universidade galega. E, en dividuais e de emerxencia social de coñecer tanto o balance da do Goberno galego lembrou e na actualidade hai 10 nenos
segundo lugar, incrementando que, en conxunto elevarán o Secretaría de 2017, como as que a Xunta de Galicia in- e nenas matriculados polo
as axudas ao retorno empren- investimento da Xunta para ga- previsións para 2018. Unha vez crementou entre 2015 e que non hai lista de agarda.
dedor, “para guialos na andaina rantir o benestar dos galegos que se expuxeron as liñas bá- 2017 as horas de SAF nun Ambos mandatarios abor-
de iniciar unha actividade en de Venezuela, tanto residentes sicas, ábrese un prazo para que 24,6%, o que se traduce en daron outras cuestións de
Galicia ou crear unha empresa”. no país suramericano como re- as distintas entidades de gale- 1260 horas anuais máis. interese para optimizar e
Así mesmo, e co obxectivo de tornados. De feito, o 80% das gos residentes no exterior fagan Deste xeito, os veciños e dinamizar os recursos dos
dar resposta, especialmente, á axudas extraordinarias ao re- as súas suxestións e achegas veciñas da localidade, teñen que dispoñen as adminis-
demanda procedente de Vene- torno, o 42% das axudas ao de cara a elaborar o documento á súa disposición un total tracións coa finalidade de
zuela, cuxos habitantes están retorno emprendedor e o 25% definitivo do Plan estratéxico de 6384 horas de servizo. acadar todas as melloras
a atravesar unha situación que das Bolsas Excelencia Mocidade da emigración ata 2020. Rey Varela destacou que o posibles na calidade de vida
obxectivo é conseguir todas dos galegos e galegas e es-
as melloras posibles na ca- tablecer unha política social
lidade de vida das familias e que se adapte ás necesidades
das persoas dependentes. de cada concello.

Foto de clausura da Comisión Delegada do Pleno do Consello de Comunidades Galegas.
12

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

Ourense en Común considera ésta a peor O PSOE critica os salarios dos concelleiros do

O
BNG en Castrelo de Miño

C
Alcaldía da historia de Ourense
grupo socialista de Cas-
ando van case mil días do actual go- trelo de Miño pregun-
berno do PP, con Jesús Vázquez como tase a qué destinará o
alcalde, o Concello de Ourense ini- seu plan provincial o Concello
ciou 2018 con orzamento prorrogado por ao cuestionar o baile de crite-
cuarta vez, o de 2014 que foi o último que rios e finalidades que manexa o
aprobou o anterior goberno municipal do so- goberno municipal do BNG de
cialista Agustín Fernández con Vázquez Bar- Xurxo Rodríguez Méndez. Os so-
quero como concelleiro de Facenda. Así o cialistas lembran que o goberno
lembra Ourense en Común, que asegura que dixo que destinaría a partida a
a cidade ten en Jesús Vázquez “a peor Alcal- investimentos sociais, o que
día da historia deste Concello”. sería a confirmación dunha
Xurxo Rodríguez Méndez, alcalde de
Unha situación da que os de Martiño mala xestión levada a cabo polo Castrelo de Miño.
Vázquez responsabilizan tamén a Democracia goberno de Rodríguez Méndez.
Ourensá e ao grupo socialista de Vázquez O Concello renunciou aos in- salarios. O alcalde percibe
Barquero. Cualifícaos de "irresponsables", vestimentos da Deputación de 40.000 euros anuais en 14 pa-
acúsaos de "priorizar ou seu propio beneficio" Ourense para destinalos a gasto gas (2.857 euros/mes), aos que
e pon como exemplo a modificación de corrente. hai que sumar os 20.000 euros
gasto operado no persoal dos seus propios Para o grupo socialista a si- anuais do concelleiro de De-
Jesús Vázquez, alcalde de Ourense.
grupos "promovido por DO, consentido polo tuación é froito dunha mala si- portes e Cultura. Pero ademais
goberno e aproveitado polo PSOE", asegura Os orzamentos de 2014 foron aprobados tuación económica e unha xes- outros tres dispoñen dun salario
Ourense en Común. en xunta de goberno (entón era posible se tión que “choca coa actitude de 5.000 euros ao ano por
Decretos fracasaban en Pleno, o que ocorreu) o 15 de do alcalde e dous membros da unha hora ao día de traballo
Sen orzamentos actualizados, Ourense en novembro de 2014. O 19 de xuño, o PP, Corporación, que cobran unhos cada un, 5 á semana.
Común asegura que o 40% dos fondos que entón oposición, arremetía contra os orza- salarios desorbitados, vos máis En Castrelo de Miño cobran
manexa o Concello "están sendo desviados mentos aos que cualificaba de ser os da "in- elevados por veciño da provin- do Concello tantos concelleiros
ao antollo do Partido Popular a golpe de submisión". O seu portavoz, Rosendo Fer- cia”. Os socialistas inciden en como no Barco de Valdeorras
decreto" do alcalde. En moitos casos con nández, cuestionábaos de partir dun déficit “salarios desorbitados” dos con- ou Barbadás para gobernar unha
informes desfavorables de Intervención, en- orzamentario recoñecido, non acatar a Lei celleiros do BNG no Concello poboación de 13.761 habitantes
gade, e coa finalidade de "salvar os números de Estabilidade Orzamentaria, pasar o teito de Castrelo de Miño, que supoñen o primeiro e de 10.638 o se-
vermellos derivados da ineptitude deste de gasto a propósito e, dicía, porque se re- unha media de 50 euros por ve- gundo. O do Carballiño, con
equipo de goberno". Segundo a marea ou- belaban contra o canon de Sogama, que nin ciño e ano para pagar salarios 13.913 habitantes, paga a menos
rensá, "Ourense vive unha progresiva ruína", aplicaban nin recoñecía, ademais de que " ao alcalde e catro concelleiros. concelleiros que Castrelo de
á vez que lembra que o equipo de Jesús falsean" o capítulo de investimentos, dicía Para gobernar un concello Miño, 3, que lle custan menos
Vázquez foi incapaz de aprobar uns orza- Rosendo Fernández. Difícilmente entón podía cun censo de 1.490 habitantes, diñeiro en nóminas, 71.281
mentos desde a súa chegada ao goberno en augurárselles tanto percorrido como o que o Concello de Castrelo de Miño euros ao ano fronte os 75.000
xuño de 2015. logo lle facilitou o propio PP. paga 75.000 euros ao ano en de Castrelo de Miño.

A
Investimentos da Xunta nos Peares minación da zona
con lámpadas led.
conselleira de Infraes- fraestruturas, asume o com- Peares coa terminal, así como Ademais repararan-
truturas e Vivenda, promiso de financiar a actua- dos camiños que se atopan na se as luminarias
Ethel Vázquez, acaba ción, coa achega da totalidade súa contorna. Nesa contorna que na actualidade
de asinar co presidente do do investimento preciso para actuarase tamén para mellorar se atopan en esta-
consorcio local dos Peares, executar o proxecto. O Consor- a seguridade, substituíndo o do deficiente, tanto
Manuel Seoane Rodríguez, o cio dos Peares elaborará o do- actual muro de cachotaría de na marxe dereita
convenio de colaboración para cumento técnico necesario contención por un muro de do río Miño coma
a mellora dos accesos á esta- para as obras e será o encar- formigón armado con varanda na esquerda do río
ción de ferrocarril e a amplia- gado da súa execución. de aceiro para protección. Na Búbal. Esta actua-
ción na marxe dereita do río Os traballos centraranse na marxe dereita do Miño, prevese ción completa a xa Sinatura do convenio de actuación.
Miño nesta localidade, cun in- pavimentación do acceso á es- ampliar o paseo existente e o realizada en 2016 pola Xunta mellorar a comunicación dos
vestimento autonómico duns tación de ferrocarril, rehabili- muro de cachotaría sobre o de Galicia no mesmo enclave, núcleos urbanos da marxe de-
300.000 euros. A Xunta, a tra- tando o firme da estrada que que se asenta a plataforma do onde se construíu unha nova reita coa estrada N-120 e a
vés da Axencia Galega de In- une o centro de saúde dos camiño e a instalación de ilu- ponte sobre o río Miño para estación do ferrocarril.
13

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción OURENSE

O Plan Especial de actuación en situación
de alerta sai a consulta pública

F
rancisco Marín Muñoz, auga. Mentres que, o Consello Este novo Plan potenciará
presidente da Confede- da auga da Demarcación (CAD), o vixente sistema de indica-
ración Hidrográfica do presidido polo presidente do dores e permitirá diferenciar
Miño-Sil ( CHMS), organismo Organismo de conca, conta cun- con claridade as situacións
autónomo dependente do Mi- ha Vicepresidencia primeira eli- propias de secas hidrolóxicas
nisterio de Agricultura e xida polos vogais que repre- das de escaseza. Tamén se me-
Pesca, Alimentación e Medio senten ás Comunidades Autó- llorarán as medidas para adop-
Ambiente (MAPAMA), reuniu á nomas e una Vicepresidencia tar para loitar contra a seca
Xunta de Goberno e ao Conse- segunda elixida por e entre os grazas á experiencia adquirida Reunión en Ourense da Xunta de Goberno e do Consello da auga.
llo da auga da Demarcación do vocais representantes dos usua- nestes dez anos desde a súa
Miño-Sil para analizar e valo- rios. O CAD constitúe o máximo entrada en vigor. por seca na que nos atopamos. logo e consenso.
rar con ambos os órganos co- órgano de colexiado de parti- Plan de emerxencia Como último punto da orde Este Pacto Nacional pola
lexiados a situación cipación eplanificación. Francisco Marín lembrou a do día, o presidente da CHMS auga recollerá as propostas
hidrolóxica da conca que, na En ambos os encontros in- obrigación dos concellos de informou da rolda de contactos, técnicas para facer un uso
actualidade, atópase en alerta formouse do contido do novo máis de 20.000 habitantes de iniciados polo MAPAMA o pa- máis eficaz, solidario e inte-
por seca. Plan Especial de actuación en dispoñer dun plan de emer- sado mes de xullo, que a CHMS grado dos recursos existentes,
A Xunta de Goberno como situacións de alerta e eventual xencia ante situacións de seca, realizou durante o mes de ou- tomando como punto de refe-
máximo órgano de goberno co- seca que saiu a consulta pública como establece o Plan Hidro- tubro na demarcación, co ob- rencia os temas identificados
lexiado da Demarcación Miño- durante o mes de decembro e lóxico Nacional que deberá es- xectivo de involucrar no Pacto nos plans hidrolóxicos do se-
Sil, está composta por vogais que incorpora melloras, con tar en consonancia co plan de Nacional pola auga a todos os gundo ciclo, para a preparación
das tres Administracións: Cen- respecto ao Plan Especial do seca da demarcación. Por outra axentes implicados na xestión dos plans hidrolóxicos do ter-
tral, Autonómica (Galicia, Cas- 2007, que permitirán a antici- banda, analizouse o informe ou o uso da auga, para dar ceiro ciclo, de acordo co ca-
tela e León e Asturias) e Local, pación e mellor xestión ante de satisfacción de demandas resposta aos principais retos, lendario establecido na Direc-
así como polos usuarios da fenómenos extremos. ante esta situación de Alerta coa máxima participación, diá- tiva Marco da auga.

J A
Xuntos polo Nadal no Carballiño O Pereiro fará obras en varios núcleos
xunta de Goberno local travesía en Cortiñas, cun orza-
osé Manuel Rey Va- do Concello do Pereiro mento de execución por con-
rela, conselleiro de de Aguiar aprobou tres trata de setenta mil euros.
Política Social, estivo proxectos técnicos de obras do Tamén se aprobou a obra de
cos participantes no pro- municipio por valor de máis de mellora na travesía de Boei-
grama Xuntos polo Nadal, 284.000 euros. Entre o acondi- ros, neste caso cun orzamento
que desde o 23 de decem- cionamento atópase a amplia- de execución de cen mil
bro ata o 7 de xaneiro des- ción da iluminación pública na euros. Os proxectos estarán
frutan na Residencia de Derrasa, Cortiñas, Boeiros e definitivamente aprobados a
Tempo Libre do Carballiño, Cachamuíña, que conta cun or- inicios de xaneiro, unha vez
en Ourense. zamento de execución por con- remate o prazo de exposición
Rey Varela sinalou que a trata e 114.77 euros. Tamén se pública e se non hai ningún
finalidade de Xuntos polo atopa o acondicionamento da tipo de alegacións.
Nadal “é que os maiores pa-
sen acompañados unhas da- O conselleiro e o alcalde cos participantes no programa.
tas tan sinaladas como es-
tas, reforzando ou tecendo cipal novidade que presenta (Ourense) acolle a 120 maio-
novas amizades e ocupando o programa este ano é a res que teñen o seu domi-
o seu tempo libre facendo ampliación da estancia nas cilio nas provincias de Pon-
distintas actividades, como residencias ata despois da tevedra e Lugo; mentres que
talleres de manualidades, festividade dos Reis Magos, na residencia de Panxón
saídas ou cenas especiais ata o 7 de xaneiro, cando (Pontevedra) participan ou-
amenizadas con música en en edicións anteriores re- tras 120 persoas con domi-
directo, entre outras”. Ade- mataba o día 2. cilio nas provincias de A
Na Derrasa ampliarase a iluminación pública.
mais, destacou que a prin- O centro do Carballiño Coruña e Ourense.
14

Entrevista
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Por Moncho Marinho

Ramón Reimunde escritor e presidente de PROMAGAL

“A mala prensa do eucalipto viría por non favorecer a biodiversidade”

R
amón Reimunde é o presidente de PROMAGAL, Produtores de Madeira de Galicia. Unha
asociación que tenta unir a pequenos e medianos produtores forestais para defenderen
os seus intereses fronte ao que consideran unha política de prezos arbitraria por parte
da industria pasteira. Por outra parte, para PROMAGAL a mellor defensa contra os incendios é
unha xestión do monte que implique tanto a propietarios e propietarias, como á mesma industria
do papel e ás autoridades. Isto necesitaría dunha nova visión e actitude fronte o actual sistema
produtivo madeireiro, como subvencións para a limpeza do monte, creación de corta lumes e
investimentos en infraestruturas que valoricen e revaloricen a silvicultura.

-A explotación do eucalipto é 2010 mantivéronse unidas me- trarias ao eucalipto sono polo
polémica desde que se plan- diante o uso dos estatutos, efecto de crear riqueza. Por
taron as primeiras áreas para pagamento de 5€ por socio e tanto, nunha zona que é un
consumo das papeleiras. As todo iso para manter a activi- eucaliptal como a que vai de
voces que están en contra dade de PROMAGAL. Logo foron Ribadeo a Ferrol, a paisaxe é
desta árbore levan décadas cada unha polo seu lado, con uniforme. Non é unha paisaxe
pedindo a erradicación total diverso resultado. Hai algunhas tan bonita e biodiversa como
desta planta. Acúsana con setecentos ou con mil so- unha fraga, pero debaixo do
mesmo de favorecer só aos cios. Pero o normal é ter cento eucalipto medran carballos, cas-
intereses neoliberais que e pico. Logo houbo outras que tiñeiros, toxo, felgos ou esvedro.
buscan eliminar outros culti- se disgregaron dependendo dos Os eucaliptais tratados ade- sería falta de iniciativa em- os prezos. Isto é así ou xa
vos a favor do eucalipto. directivos que tiñan. Algúns cuadamente son montes como presarial, abandono ou des- non?
O neoliberalismo inclúe em- deles o que querían era quedar outro calquera. Pero a maioría leixo de funcións por parte Segue sendo. Hai unha em-
presas cunha maneira de actuar como persoas con influencia dos casos son montes que desde das diferentes administra- presa emisora de tarifas de pre-
determinada, e isto provoca na súa zona. O que buscamos a súa plantación ata a corta, cións? zos. Esa emprea é Ence. Esas
que quen protesta vaia direc- agora é darlle volta á cousa e non se lles toca. A mala prensa Custa diñeiro, uns traballa- tarifas cambian todo o ano. Os
tamente á fonte, á materia pri- poñelas a funcionar. A idea era viría polo feito de ser un mo- dores poden custarche setenta prezos para as asociacións eran
ma. Eu diríalles a quen está en que se fixese un couto redondo, nocultivo contrario á biodiver- euros hora. Iso podía solucio- de algo máis de 30€ por tone-
contra da plantación de euca- cun grupo de propietarios ven- sidade. narse con algunha caste de in- lada de eucalipto sen pelar,
lipto que sexan prudentes, da dendo ao mesmo tempo e coa -Pero estase a plantar en centivo para limpeza do monte. pero se vai sen codia o prezo é
mesma maneira que en Jaén mesma empresa. Os prezos que moitos lugares onde había Nalgúns lugares hai empresas de seis euros máis. O prezo da
non se pode dicir oliveira non. tiveron desta maneira non os outras especies, mesmo sen con maquinaria e xente, pero tonelada de pasta de papel au-
Isto é moi complexo. terían doutra. reparar na súa repercusión. debería haber algún incentivo mentou durante o 2017 algo
-PROMAGAL é unha asocia- -E toda esa mala fama do eu- Hai que ter en conta onde que permitise limpar as pistas, máis de 300 dólares, co que
ción de pequenos e medianos calipto como árbore pirófita? se planta, é certo. As mesmas cargadeiros e faixas de seguri- temos un prezo por tonelada
produtores e produtoras que Como elemento que deixa re- doenzas do eucalipto como o dade. Os lumes de Portugal e de máis de novecentos dólares,
inclúe toda a costa norte de siduo altamente inflamábel goníptero, come as follas e a das Rías Baixas chegarán ata o en euros anda sobre os 820. A
Galicia. Cales foron as ideas no chan e como planta que árbore non respira. Por que esa norte e todo por falta de lim- materia prima non subiu case
detrás desta asociación? consume unha grande canti- planta foi colocada nun lugar peza e coidado do monte. Por nada de prezo pero a pasta de
Promagal nace entre o 2005 dade de auga? onde non lle corresponde. Por outra parte, non todo é bene- papel si que o fixo. Entón, os
e 2006 nun momento no que o Na natureza non hai árbores iso agora están a substituir o ficio co eucalipto. Porque plan- madeireiros que se rexen polos
prezo da madeira era baixo e boas e malas. Todas son boas eucalipto globulus polo euca- tar unha hectárea xa custa prezos de Ence, as outras em-
cos propietarios desunidos e en xeral. O eucalipto veu de lipto nitens. As pragas indican 2000€ entre todas as opera- presas en España déixanse levar
desinformados. A idea que se fóra e porque tiña mercado, onde é acaído plantar ou non. cións, aos catro anos hai que por eses mesmos prezos. Podes
espuxo foi crear asociacións tiña prezo e unhas grandes me- Por outra parte, habería que limpar que son 1000€, e todo chamarlle monopolístico, pero
locais en cada concello, con dras, hai concellos con 350 to- delimitar os lugares onde plan- iso réstase do beneficio final. hai unha empresa que pon ta-
produtores concienciados para, neladas por hectárea cada quin- tar. Non se podería plantar ao A xente é reacia a gastar. Tamén rifas fixas, se queres vendes e
por exemplo, facer unha venda ce ou vinte anos. A iso sacá- pé das casas, dos ríos, das fon- se poderían plantar outras es- se non, pois non.
de madeira en común, conseguir baselle unha rendibilidade que tes, das vías de comunicación pecies, pero non teñen mercado. -Hai alternativas?
dereitos e melloras ou xuntarse a día de hoxe pode ser 9000€ ou estruturas. Outra cousa serían A xente ve o que lle dá diñeiro As asociacións que son de
para plantar e facer traballos por hectárea cada dezaoito os lugares nos que nunca houbo e aí está a principal explicación. Ortegal e Ferrol mandan polo
en común. Nun ano estas aso- anos, por exemplo. Produciuse nada, como montes altos, onde -A canto se paga o ecualipto porto de Ferrol e poden enviar
ciacións espalláronse moi axiña, entón un efecto imitación entre si podería desenvolverse euca- e como se paga? Porque polo a Portugal por tren ou barco. A
desde Ribadeo a Ferrol con quen plantou. Por outra parte, lipto. que sei, ata o de agora había Mariña luguesa non pode enviar
trinta asociacións. Ata o ano penso que moitas voces con- -Entón a limpeza dos montes unha soa empresa marcando a Ferrol por tren nin exportar
15

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción

Alcaldes piden unha xuntanza
coa Xunta para evitar os

O
despidos en Maderas Iglesias
s alcaldes de Salceda, trasladaron aos rexedores que a
Marcos Besada, Pontea- empresa comunicoulles a aper-
reas, Xosé Represas, tura dun expediente de extin-
Mondariz, Xoán Carlos Montes, ción de 140 contratos-ou de
As Neves, Xosé Manuel Rodrí- todos eles, preto de 300- o vin-
guez, a alcaldesa do Porriño, deiro día 12 de xaneiro.
Eva García de la Torre, e o te- Ante esta situación, os al- ou da totalidade deles-e o destes empregos, considerando Iglesias, piden ao Goberno de
nente de alcalde de Mos, Camilo caldes e alcaldesa veñen de peche dunha empresa que con- que a a empresa recibiu no seu Galicia que nesta situación de
Augusto Martínez, mantiveron solicitar un encontro ao máis sideran parte dun sector estra- día fondos públicos por medio extrema gravidade para a con-
este luns unha xuntanza, no alto nivel, con representantes téxico para a economía galega do IGAPE e lembrando que tinuidade desta firma, fagan
Concello do Porriño, con repre- da Xunta de Galicia, acompa- como é o da madeira. todos os grupos do Parlamento efectivos os termos desta ini-
sentantes do Comité de Em- ñados polos membros do Comité Os alcaldes e a alcaldesa, de Galicia aprobaron unha ini- ciativa e preste as garantías
presa de Maderas Iglesias, e dos de Persoal, de cara a evitar a coñecedores do interese da ciativa apoiando tomar a ini- posibles e necesarias para man-
sindicatos CIG, CCOO e UXT, que eliminación destes empregos- Xunta en evitar a eliminación ciativa para facer viable Maderas ter os empregos.

...ven da páxina anterior
por barco, só lle queda enviar mandar a Ferrol ou a Pontevedra, sacan unha marxe de beneficio na operación. facer a demanda. O que fan é
a Ence-Navia ou País Vasco e pois o prezo do transporte sube e unha empresa que está po- -Este ano pediron explica- estirar ata onde poden para
mesmo algunha a Zaragoza, fa- a 24€ por tonelada. Eles, Ence, ñendo as botas. Se compro por cións sobre a paralización non subir os prezos. O malo de
cendo trasbordo por tren. Podía xogan con iso, coa suba no 200 euros madeira, podo sacar nas exportacións de madeira Navia é que cotiza en Asturias.
regularse a corta, pero como transporte. Por tanto temos 970 euros por tonelada de pasta ao exterior. Que lles dixeron? A pasta é enviada logo ao porto
cortan nun sitio e logo noutro, miles de produtores e un só de papel. A quen menos lle Déronnos desculpas, que non de Ribadeo.
van conseguindo un fluxo de comprador. Ence con PROMAGAL queda é a produtor. lles sae rendíbel, que é mellor -Hai outros lugares en Europa
madeira importante. No porto tivo ata o ano 2012 un acordo -Que pasos están dando por tren e por tren lévano que lle podan facer compe-
de Burela, o exportador portu- polo que lle temos enviado unha desde PROMAGAL para frear desde Ferrol, A Susana en Com- tencia a Galicia na produción
gués Estima Reis, envía sobre grande cantidade de madeira, ese monopolio de Ence? postela ou desde o Ceao en de madeira?
todo para o País Vasco algún pero agora negocia puntualmente Estamos negociando con ou- Lugo. Esa desculpa non serve, Aquí prodúcense trece millóns
barco con eucalipto. Por tren con cada asociación local e ao tras empresas para termos tres porque o flete por barco desde de metros cúbicos de madeira
temos que en dirección a Euskadi mesmo prezo. Que problema ha- ou catro sitios a onde enviar a calquera porto, sería de once dos que se cortan oito millóns
van quince vagóns con sesenta bería en comprar a todas pola madeira e ter unha concorrencia, euros por tonelada. Pedímoslle e catro quendan sen cortar. En
toneladas de madeira cada un, mesma cantidade? O caso é que para que a quen interese máis a diferentes organismos de piñeiro non podemos competir
percorrendo máis de 500 quiló- cada concello do norte de Galicia pague mellor. Ence pola súa competencia, mesmo da Unión con Aquitania, países nórdicos
metros, pero cada o porto de ten un stock moi alto de madeira banda, tenta neutralizar estas Europea, que investigason por ou Rusia. En frondosas non po-
Ferrol que son menos de 200 madura lista para vender. Ence negociacións mediante contrao- que non se exporta a Portugal demos competir co carballo
quilómetros non hai tren. en Navia tamén usa interme- fertas. Haber hai alternativas desde o ano 2014. Polo de francés, por exemplo. O noso é
-E cales son os intereses crea- diarios, madeiristas, que reciben para a exportación a través de agora non houbo resposta. Des- máis caro e ten peor calidade.
dos para que isto sexa así? sesenta euros por tonelada, portos como Ribadeo, Cariño, de Ortegal expórtase algo a Só somos competitivos no eu-
Mira, pola Ponte dos Santos prezo fixo, e eles mercan por Burela ou Ferrol que a día de Portugal e A Mariña vende calipto, sobre todo no eucalipto
en Ribadeo, pasan cada día 30 euros tonelada e transporta hoxe non son viables. O motivo moito a Euskadi por tren desde branco ou glóbulus. Non só se
máis de douscentos camións por 15 euros, por exemplo. Por é a dificultade para formar coo- Xove á empresa Zikuñaga e o pode competir con eucalipto
con madeira galega en dirección iso hai uns intereses creados. perativas fortes entre produtores resto para Ence en Navia. Esta para pasta, senón tamén ma-
a Navia. A cuestión é que mandar Por tanto, hai un número moi por exemplo, para que deixe última empresa ten reservas deira de eucalipto para estru-
esa madeira por camión custa alto de vendedores de madeira de haber intermediarios que moi limitadas de madeira, por- turas e contralaminada e ma-
10€ por tonelada. Se a queren barata, uns intermediarios que saquen un terzo de beneficio que non dan abasto para satis- deira técnica.

Xornal galaico-portugués busca xornalista e comercial para ALTO MINHO
Condicións excelentes. Precísase curriculum e experiencia
Dirixirse a: redaccion@novasdoeixoatlantico.com
16

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción

Nova cita con Xantar
en Expourense

X
antar ofrece unha ex- máis iniciativas que suceden
periencia para viaxar durante cinco días de intensa
polo mundo a través actividade.
dos sentidos o que a converteu Showcookings de cociña en
en referente para os destinos directo cos mellores chefs, ca-
enogastronómicos máis pun- tas comentadas, maridaxes,
teiros de España e Portugal ao degustacións, conferencias de
que se foron sumando outros expertos, presentacións de pro-
países de Iberoamérica. De- dutos innovador. Para dar ca- O alcalde do Barco de Valdeorras cortando o botelo que preparou Carlos Parra na edición de 2017.
fende a calidade da Gastrono- bida a este amplo programa
mía e o Turismo Sustentable e de actividades, Xantar contará nunha motivación turística de- rismo a través da gastronomía oportunidade de establecer
Saudable fusionando tradición con tres aulas gastronómicas, senvolvendo accións que di- baseada en produtos autócto- contactos con novos clientes
e innovación propia dos terri- unha de Cata, un Túnel do namizan o turismo interno e nos de calidade. Esta cita é o que leva un aumento de vi-
torios representados a través Viño e outro do Queixo. de proximidade reforzando así un perfecto exemplo de coo- sibilidade da súa empresa, in-
de exhibicións, catas temáti- Tras os seus 19 anos de un dos obxectivos principais peración público-privada na crementado así a oportunidade
cas, cociña en directo e moitas historia, Xantar converteuse desta cita: promocionar o tu- que os expositores teñen a de negocio.
17

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción

Expourense organizará este ano trece feiras,
tres internacionais

A
organización por parte A.C.A.U.T.O.) As dúas feiras de
de Expourense de dúas antigüidades son as novas
Feiras de Antigüidades citas dun calendario que in-
será unha novidade no calen- clúe a celebración de trece
dario feiral da Fundación para feiras, tres delas internacio-
este ano 2018. Estas citas ce- nais (Xantar e Funergal, ade-
lebraranse no mes de maio e mais de Termatalia que se
no de novembro e contan co celebra en Brasil), que unha
apoio dos empresarios do sec- vez máis foron incluídas no
tor en Ourense tal e como o calendario de feiras interna-
ratifica o convenio asinado cionais publicadas no B.O.E. o
entre Expourense e os anti- 29 de decembro de 2017.
cuarios José Antonio Ferreiro Calendario feiral
Ferrares e Gerardo Manuel XANTAR, 19º Salón Inter-
Román Iglesias. Estas dúas nacional de Turismo Gastro-
citas estarán organizadas di- nómico – 31 de xaneiro a 4 de
Ferreiro Ferrares e Román Iglesias con Rubín Carballo, no centro.
rectamente por Expourense febreiro.
coa creación do correspon- PREVISEL, 13º Salón da Pre- en Foz do Iguaçu, Brasil. 10º SALÓN DO AUTOMÓBIL – 16 a 18 de novembro.
dente comité. Nesta feira apli- vención e Seguridade Laboral CELEBRA, 19º Salón de Vodas, - VEHÍCULO DE OCASIÓN – 26 MEGAXOVE, 19ª Salón da Xu-
carase o modelo de – 11 e 12 de abril. Comuñóns, Bautizos e Actos ó 28 de outubro. ventude - 5 e 6 de decembro.
cooperación co tecido empre- GALISENIOR, 11º Salón In- Sociais – 13 e 14 de outubro. FUNERGAL, 10ª Feira Inter- Este calendario compatibi-
sarial ourensán que ten dado ternacional das Persoas Maiores BEBEGA, 2º Salón do Bebé nacional de Produtos e Servizos lizarase coas distintas probas
moi bos resultados en citas - 9 e 10 de maio. de Galicia 13 e 14 de outubro. Funerarios – 9 e 10 de no- e campionatos deportivos que
como, por exemplo, os salóns TERMATALIA BRASIL, 18ª 10º SALÓN DO AUTOMÓBIL vembro. se desputarán na pista de at-
do automóbil (coorganizados Feira Internacional do Turismo - VEHÍCULO N0VO – 19 ó 21 SPORTUR GALICIA, 2ª Feira letismo cuberta instalada no
en colaboración con Termal – 19 a 21 de setembro de outubro. do Deporte e Turismo Activo recinto feiral.
18

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción

Maceda repite con restaurante en Xantar,
o mellor valorado polo público en 2017

O
Concello de Maceda repetirá atractivos históricos do concello,
a súa participación en Xantar que data do século XII.
logo do éxito obtido na úl- A participación de Maceda en Xan-
tima edición na que participou por tar 2018 foi presentada nun acto
primeira vez cun restaurante. Ma- celebrado no castelo no que estiveron
ceda volve apostar por esta cita para presentes o alcalde Rubén Quintas
promocionar a súa oferta gastronó- Rodríguez, o restaurador Carlos Parra,
mica e turística. O menú presentado e a directora adxunta de Expourense,
por este concello conseguiu acadar Emma González.
o “Premio ao mellor restaurante en Ademais do restaurante, Maceda
Xantar 2017”, sendo o máis valorado terá un día adicado, o domingo 4 de
polo público. febrero. Contará cun stand dende o
Maceda ofrecerá un menú baseado que promocionarse como destino tu-
en produtos autóctonos e de calidade rístico completo e próximo. “Trátase
como o cabrito da Serra de San Ma- dun espazo aberto aos comerciantes
mede, o xamón de castañas e o xa- da vila aos que animamos a que nos
baril, maridado con viños da Ribeira acompañen”, explicou o acalde. Non
Sacra. O encargado de elaborar este faltará tampouco o seu entroido,
menú será de novo o recoñecido co- declarado Festa de Interese Galego,
ciñeiro Carlos Parra, quen na actua- e a súa personaxe única, o Felo, que Carlos Parra, Rubén Quintas e Emma González.
lidade ocupa o cargo de director xe- ocuparán un lugar destacado no pro-
rente do Hotel Monumento Castelo grama de actividades do salón. Tamén que se celebra durante a segunda carne de leitón é unha das protago-
Medieval de Maceda, un dos principais promocionarán a súa Festa Medieval, fin de semana de agosto, e na que a nistas.
19

Galicia
NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO | Xaneiro de 2018

Redacción

Sober ofrece a feira da rosca e a do viño de Amandi

C
omo entrante ou A feira do viño de Sober
como postre (sempre celebrase o sábado e domingo
acompañada de de Ramos. A primeira feira
queixo), para o almorzo, ou foi o día 12 de abril do ano
como simple larpeirada para 1980. Foi declarada de Inte-
os cativos as roscas de Sober rese Turístico no ano 2000.
(Lugo) sempre están ben. Os viños “Amandi” colleitanse
Nin o cambio nos hábitos cu- no sureste do municipio de
linarios, nin a introducción Sober, na ribeira do río Sil.
de novos alimentos conse- A súa orientación, unida ó
guirán desbancar a popular microclima mediterráneo des-
rosca que, dende 1995, ten ta zona e o cultivo en ban-
mesmo a súa propia feira o cais, así como a utilización
día 12 de agosto. Este día de variedades de alta calidade
ofrécese a degustación gra- fixérono merecedor de nume-
tuita de racións de rosca, rosas medallas a nivel inter-
con queixo do país, a tódolos nacional; ademáis de aparecer
A feira da rosca celebrase na Praza do Concello.
visitantes. recomendado nas mellores
guías gastronómicas. Desde San Vicente, nun excepcional
setembro de 1996 teñen de- paraxe natural, lindante co
nominación de orixe, e son Cañón do Sil está o santuario
unha das cinco subzonas da da Virxe de Cadeiras. Foi cons-
Ribeira Sacra. truido no século XVIII, que-
Entroido e Cadeiras dando a obra inacabada. O
O entroido celébrase en edificio dunha soa nave, é
todalas parroquias de Sober, de pedra granítica e sillería
destacando as comadres e ben labrada. Máis que polo
compadres das parroquias de interese arquitectónico, des-
Anllo Santo Estevo, Anllo San taca por ser un lugar de pe-
Martiño e Sober. Bonecas e regrinación, debido os mila-
bonecos de palla que repre- gres ca tradición atribue a
sentan a diversos veciños, Virxe de Cadeiras. Neste lugar
así coma tradicións populares celébrase, dende o século pa-
da zona. Respeto á gastro- sado, os días 7, 8 e 9 de se-
nomía é propio da zona o tembro, unha romaría popular
enchido, tripón ou vexiga, adicada a esta singular ad-
una sobremesa feita de pan, vocación mariana. Oficios re-
leite, azúcar e ovos. lixiosos, procesión e comida
Na parroquia de Pinol, a campestre son os protago-
Sober celebrou a XXXVII Feira do Viño de Amandi en 2017 medio kilómetro da igrexa de nistas desta romaría.
Editorial NOVAS DO EIXO ATLÁNTICO S.L.
Avda. Sarmiento Rivera, 4-4ºD
(36860 PONTEAREAS - GALIZA)
T. 986 64 12 69
redaccion@novasdoeixoatlantico.com

Gold List Traveler Internacional destaca a Balneario de Mondariz
entre os mellores destinos do mundo para 2018

B
alneario de Mondariz, blecimentos insignia dentro do
entre os mellores desti- termalismo europeo, valorando
nos do mundo, na Gold sobre todo a recuperación da
List Traveler 2018, que elabo- vila termal, seguindo o exemplo
ran anualmente os expertos de de grandes balnearios interna-
Conde Nast Traveler, a revista cionais como Bath (Inglaterra)
de maior prestixio internacio- ou Baden Baden (Alemaña), así
nal no sector de viaxes, na súa como a recuperación da súa
selección dos mellores hoteis, histórica desde a súa creación
spas e destinos, a nivel nacio- en 1873, cando foron declaradas
nal e internacional. A vila ter- as aguas dos seus manantiais
mal galega estréase en 2018 de Utilidade Pública e o plan
con outro recoñecimento ao de comunicación que se realiza
seu traballo termal, hosteleiro. desde o establecimiento. Un
Ata a data é o único destino traballo de recuperación que
turístico galego galardoado co lle serviu para ser convidado a
prestixioso Premio Internacio- formar parte, como socio exe-
nal Traveler Conde Nast, pre- cutivo, do selecto grupo de
mio recibido en 2012 cando foi Balnearios Históricos Europeos.
premiado como mellor Spa de Balneario de Mondariz tamén Palacio del Agua, spa del Balneario de Mondariz

España. foi recoñecido co Premio Na-
O novo recoñecimento de cional de Saúde por tres séculos termal galega. A elección do saúde, da prensa especializada, 2007, na X Gala do Turismo e
Mondariz fundaméntase en re- de apoio á medicina natural, Balneario de Mondariz para así como dos clientes que Gastronomía de Galicia.
coñecer o labor dun balneario proxecto basado no poder das este premio foi unánime por apoiaron a proposta que trata Estos recoñecementos com-
que representa a un dos esta- aguas mineromedicinais da vila parte do sector do turismo de de recoñecer así o traballo que plétanse co Premio Thermaspa
desde o século XIX desenvol- ao Mellor Balneario de España
veron os seus fundadores, os nous dous anos consecutivos,
Irmáns Peinador, que defen- 2005 e 2006, que otorgou o
deron a hidroloxía como a cien- sector hosteleiro ao Balneario
cia do futuro e o actual labor de Mondariz, coincidindo coa
en beneficio da medicina que inauguración do Palacio da
se desenvolve actualmente por Agua, un spa de máis de 3.000
parte do equipo que preside metros cadrados dedicados ao
Javier Solano Rodríguez-Losada. ocio termal.
‘Mellor balneario de España’ Balneario de Mondariz, ta-
por dous anos consecutivos mén foi elixido Mellor Proxecto
Non é a primera vez que o Turístico nos Premios Executivos
Balneario é destacado polo 2013 reforzando unha idea que
sector e os clientes, sendo re- naceu vinte e cinco anos da
coñecido o seu prestixio no man do empresario Javier So-
2005 como Mellor Hotel con lano e que supuxo o inicio da
Wellness do ránking da revista recuperación dun dos balnearios
especializada Bussiness Trave- máis antigos de Europa, adap-
ler. En 2007 foi premiado como tando o termalismo tradicional
Mellor Aloxamento Galego ás necesidades do século XXI.
Kiko Rial, director xeral, e Javier Solano, presidente de Balneario de Mondariz.

www.novasdoeixoatlantico.com