You are on page 1of 151

Τιερί Σερφατί

Το αίμα της Γοργόνας

Μετάφραση: Γιώργος Κ. Καλαμαντής

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ
ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ
ΣΕΙΡΑ: ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Τίτλος πρωτοτύπου: Le sang des sirenes
Copyright © Editions Albin Michel S.A. - Paris 2000
Συγγραφέας: Thierry Serfaty
Μετάφραση: Γιώργος Κ. Καλαμαντής
Επιμέλεια: Γιάννης Κοτσιφός
Τυπογραφική διόρθωση: Ελένη Φτίκα
D.T.P.: Σύγχρονοι Ορίζοντες
Ηλεκτρονική σελιδοποίηση: Δήμητρα Δούμπλα

Όλα τα δικαιώματα ανήκουν στους ιδιοκτήτες του copyright και απαγορεύεται χωρίς
τη γραπτή άδειά τους να αναπαραχθεί ολόκληρο το έργο ή μέρος του, με οποιοδήποτε
μέσο.

ISBN 960-398-013-7

Copyright ©2001 ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ

Αθήνα: Κεραμεικού 93-95,


Τ.Κ. 104 35,
Τηλ.: (01) 3460224,
Fax: (01) 3460183,
e-mail: sa_orizontes@hellasnet.gr

Θεσσαλονίκη: Μοναστηρίου 139 & Χαλκίδος 3,


Τ.Κ. 546 27,
Τηλ.: (031) 543828, 501824 –
Fax: (031) 501824,
e-mail: s_orizontes@hellasnet.gr
«Αν οι άνθρωποι δεν πνιγούν», ρώτησε η μικρή Γοργόνα, «τότε μπορούν να
ζήσουν για πάντα, δεν πεθαίνουν, όπως εμείς, εδώ, στη θάλασσα;»
«Όχι», αποκρίθηκε η γιαγιά της, «πεθαίνουν κι αυτοί, και η ζωή τους διαρκεί πιο
λίγο από τη δική μας. Εμείς φτάνουμε τα τριακόσια χρόνια, όταν όμως πάψουμε να
υπάρχουμε εδώ, μεταμορφωνόμαστε σε αφρό πάνω στα κύματα, δίχως έναν τάφο στο
βυθό, ανάμεσα σ' αυτούς που αγαπάμε. Ούτε η ψυχή μας είναι αθάνατη, δεν ξαναζούμε
ποτέ, όπως οι πράσινες καλαμιές, που όταν τις κόψουν, ποτέ δεν ξαναπρασινίζουν!
Αντίθετα, οι άνθρωποι έχουν ψυχή που ζει για πάντα, που ζει και όταν το σώμα τους εις
χουν απελεύσει- η ψυχή τους λοιπόν υψώνεται στο διάφανο αέρα μέχρι τα λαμπερά
άστρα! Όπως εμείς αναδυόμαστε από τη θάλασσα και ανακαλύπτουμε τη γη των
ανθρώπων, έτσι κι εκείνοι εμφανίζονται σε μέρη άγνωστα και πανέμορφα, που εμείς δε
θα έχουμε ποτέ την ευτυχία να δούμε».
«Γιατί να μην είναι η ψυχή μας αθάνατη;» ρώτησε η μικρή Γοργόνα θλιμμένη
[...] «Θα πρέπει λοιπόν να πεθάνω και να πλανηθώ ως αφρός πάνω στη θάλασσα, να
μην ακούσω ποτέ ξανά τη μουσική των κυμάτων, ούτε να ξαναδώ τα υπέροχα
λουλούδια και τον ήλιο, πρωί και απόγευμα! Δεν μπορώ να κάνω τίποτα για να
κερδίσω την αθανασία της ψυχής μου;»
Η μικρή Γοργόνα
Χανς Κρίστιαν Άντερσεν
Πρόλογος
Είμαι Δανός και στη χώρα μου πιστεύουμε, θέλουμε να
πιστέψουμε, στην επάνοδο της ψυχής.
Ονομάζομαι Γιαν Χέλεμπεργκ, είμαι Δανός, επιστήμονας εκατό
τοις εκατό, γεννημένος επιστήμονας. Και δεν πιστεύω σ' αυτήν την
επάνοδο.
Είμαι γιατρός και ερευνητής στον τομέα της ιολογίας. Εργάζομαι
κάθε μέρα που δίνει ο Θεός -ή η επιστήμη- στο Ερευνητικό Ινστιτούτο
Εφαρμοσμένης Ανοσολογίας στην Κοπεγχάγη, με αντικείμενο την
έρευνα κατά των ιών. Εφόσον δεν πιστεύω στην αθανασία, ζητώ
συγγνώμη από τους συμπατριώτες μου: προσπαθώ να καθυστερήσω το
θάνατο. Οι έρευνές μου αποσκοπούν στο να βρεθεί ένα φάρμακο που να
μπορεί να εμποδίσει την εξέλιξη των ιογενών λοιμώξεων, ένα φάρμακο
που να εμποδίζει την είσοδο του ιού στο ανθρώπινο κύτταρο και
ταυτόχρονα να περιορίζει τον πολλαπλασιασμό του.
Η κοινή γνώμη, εκτιμώντας τη μεταμέλειά μου -οι συνάδελφοι
επιστήμονες τουλάχιστον- μου συγχώρεσε τούτη την έλλειψη
αλληλεγγύης: το αποτέλεσμα των ερευνών μου αναγνωρίστηκε ομόφωνα
παγκοσμίως. Το ινστιτούτο είναι διάσημο και εκπροσωπήθηκε, μέσω της
φωνής μου, σε όλα τα μεγάλα συνέδρια, στα οποία πρέπει να
παρουσιαστούν οι πρόοδοι στην ιολογία.
Για να είμαι ειλικρινής, το όνομα Γιαν Χέλεμπεργκ είναι ένα όνομα
που έχει ακουστεί αρκετά, ώστε να ξεπεράσει τα στενά όρια της
διασημότητας στον επιστημονικό κόσμο της ιατρικής.
Αυτή είναι η καλή πλευρά...
Ονομάζομαι Γιαν Χέλεμπεργκ και ο Γιαν Χέλεμπεργκ μόλις
πέθανε. Δεν είμαι η κυρά της θάλασσας, κατά συνέπεια δε
μεταμορφώθηκα σε αφρό, έγινα καπνός. Σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα,
αργά, κάποιο απόγευμα του Δεκεμβρίου του 1997, ενώ πήγαινα να
συναντήσω εκείνη που μου είχε τηλεφωνήσει πριν από λίγο: τη γυναίκα
που αγαπώ. Έφυγα πριν από ένα τέταρτο από το σπίτι μου, στο
Κλάμπενμποργκ, στα βόρεια της Κοπεγχάγης, και είναι ήδη βράδυ,
νυχτώνει τέτοια ώρα αυτή την εποχή του χρόνου. Ακολουθώ, όπως
πάντα, το δρόμο που περνάει δίπλα από τη θάλασσα για να φτάσω στο
κέντρο της πόλης, κοντά στο Τίβολι. Ο δρόμος δεν είναι περισσότερο
γλιστερός απ' ό,τι χτες ή προχτές. Πρέπει να πω ότι ο καιρός είναι
παράδοξα γλυκός για τούτη την εποχή και δεν έχει βρέξει. Ο δρόμος δεν
είναι καν υγρός· ωστόσο σ' εκείνη τη στροφή με την ελαφρά κλίση, τη
στροφή που ίσως πήρα πολύ γρήγορα, το αυτοκίνητο μου συνεχίζει την
ευθύγραμμη πορεία. Προσπαθώ να φρενάρω, απαλά στην αρχή, μετά
πατώντας το πεντάλ με όλη τη δύναμη του ποδιού μου. Ανεπιτυχώς.
Καμιά ανταπόκριση από τα φρένα. Το αυτοκίνητο πέφτει πάνω στο
κιγκλίδωμα ασφαλείας και το τσακίζει καθώς βγαίνει από το δρόμο,
κατρακυλάει στη βραχώδη πλαγιά, συντρίβεται πάνω στα βράχια και
εκρήγνυται, στέλνοντας μια βροχή από πυρακτωμένα θραύσματα πάνω
στη λεία επιφάνεια της θάλασσας.
Είμαι ένα απανθρακωμένο πτώμα, μη αναγνωρίσιμο, μέσα σ' ένα
φλεγόμενο μεταλλικό σκελετό.
Ονομάζομαι Γιαν Χέλεμπεργκ, είμαι ένας νεκρός ερευνητής.
Διάσημος, ίσως εξίσου χρήσιμος, αλλά οριστικά νεκρός.
Δεν είμαι γοργόνα και ο δίχως επιστροφή θάνατος δε με
στενοχωρεί. Αντίθετα, αυτό που ενοχλεί, που με εξοργίζει στο μέγιστο
βαθμό, είναι ότι δεν ξέρω γιατί είμαι νεκρός.
Μπορώ να πω ότι δολοφονήθηκα. Χωρίς να το περιμένω και χωρίς
να μπορώ να διευκρινίσω το κίνητρο, παρ' όλες μου τις προσπάθειες.
Κι εσύ, φτωχούλα μικρή Γοργόνα, πασχίζεις με όλη σου την καρδιά,
όπως κι εμείς [να κάνεις όσο περισσότερο καλό μπορείς]. Υπέφερες και
δέχτηκες να υποφέρεις, ανυψώθηκες στον κόσμο των πνευμάτων του αέρα
και τώρα ολομόναχη [...] θα μπορέσεις να αποκτήσεις αθάνατη ψυχή μέσα
σε τριακόσια χρόνια.
Τριακόσια χρόνια! Δυστυχισμένη... Δε θα είχα ποτέ τόση υπομονή.
Πρέπει να πω ότι εκείνη ξέρει γιατί πέθανε: επέλεξε το θάνατο. Δέχτηκε
το ρίσκο ξέροντας πως αυτό θα συνέβαινε, αν ο πρίγκιπας δεν την
ερωτευόταν... Η πριγκίπισσα μου με αγαπάει και παρ' όλα αυτά εγώ
πεθαίνω. Αν μπορούσα να γυρίσω πίσω, θα το έκανα αμέσως, όχι σε
τρεις αιώνες και σίγουρα όχι ως αέρινο πνεύμα, αλλά με σάρκα και οστά.
Για να μάθω, για να καταλάβω τι ήταν αυτό που ώθησε το χέρι του
δολοφόνου. Γιατί δεν πιστεύω ότι πεθαίνουμε κατά τύχη. Κατά μείζονα
λόγο, υπάρχουν πολλές αιτίες για να εξηγηθεί η εγκληματική διακοπή
μιας ύπαρξης...
Δεν πιστεύω σε τίποτα, σε τίποτα άλλο παρά μόνο σ' αυτά που
βλέπω. Και τώρα, αυτή τη στιγμή, συνειδητοποιώ ότι μιλάω. Πριν από
λίγα λεπτά μόλις, καιγόμουν μέσα σ' αυτό το αυτοκίνητο. Μόλις πέθανα
και μιλάω!
Δεν πιστεύω στα θαύματα, ούτε στις υπερφυσικές επεμβάσεις και
στα άλλα μαγικά φαινόμενα. Ωστόσο, σήμερα, πρέπει να παραδεχτώ την
ολοφάνερη πραγματικότητα: είμαι ζωντανός -ξανά.
Πρέπει να αποτέλεσα αντικείμενο μιας ασυνήθιστης διάκρισης,
επειδή η Ζωή μόλις ξύπνησε το ακίνητο, καμένο κορμί μου. Έκανε μια
καρδιά, που σταμάτησε με βίαιο τρόπο, να χτυπάει ξανά. Το ξέρω, είμαι
σίγουρος, μπορώ ακόμη και να νιώσω το σφυγμό μου! Πρέπει να το
δεχτώ, ως ένα αδιαμφισβήτητο κλινικό και βιολογικό γεγονός: η Ζωή
ανάστησε τον Γιαν Χέλεμπεργκ, τον επιστήμονα, τον καρτεσιανό.
Τον έπιασε από το χέρι και του έδειξε, όπως σε μια ταινία που την
τυλίγουμε ξανά μέχρι το σημείο που ψάχνουμε, εικόνες με ηλικία λίγων
ωρών: ένα γαντοφορεμένο χέρι που σπάζει, με μια κοφτή κίνηση, το
σύστημα φρένων του αυτοκινήτου...
Ναι, η Ζωή είναι αυτή που μου έδειξε το εγκληματικό χέρι, που μου
αποκάλυψε αυτό που κανένας τεχνικός δε θα μπορέσει να διακρίνει
ανάμεσα στα συντρίμμια του αυτοκινήτου μου. Χωρίς αμφιβολία, η Ζωή
λυπήθηκε τον άπιστο, τον άθεο ερευνητή, που δεν ήξερε πώς να
αγκιστρωθεί στο πεπρωμένο, στην ανεξιχνίαστη θεϊκή βούληση, ώστε να
αποδεχτεί ένα θάνατο χωρίς προφανές κίνητρο.
Η Ζωή το έκανε, επειδή ξέρει πως είμαι έτοιμος να κλείσω τα μάτια
σε μια υπερφυσική επιστροφή και να τα στρέψω ορθάνοιχτα στην
προηγούμενη ύπαρξή μου. Πρέπει να συνειδητοποιήσω ότι δεν
προσπαθώ να επαναλάβω απλώς τη ζωή μου, χάρη σ' ένα άγγιγμα από το
μαγικό ραβδάκι, για να πάρω οποιαδήποτε εκδίκηση· δεν κρατώ κακία σε
κανέναν επειδή με σκότωσε. Θυμώνω μαζί μου μόνο, που δεν κατάλαβα
ούτε στιγμή αυτό που εξυφαινόταν γύρω μου, που δε μυρίστηκα ούτε
κατ' ελάχιστον αυτόν τον εγκληματικό θάνατο.
Η Ζωή μου επιτρέπει να γυρίσω πίσω για να ρίξω ένα άλλο βλέμμα
στους ανθρώπους και στα πράγματα που ήταν γύρω μου και τα οποία,
πιθανότατα, δεν είχα παρατηρήσει καλά, να κρίνω μέσα από τη βίαιη
διακοπή της ζωής μου.
Δε θέλω να είμαι ένα πανταχού παρόν φάντασμα, μια φευγαλέα
σκιά, που διεισδύει στα μυαλά των ζωντανών... Θέλω να υπάρξω, για
δεύτερη φορά, ο Γιαν Χέλεμπεργκ, ένα πλάσμα από σάρκα,
συγκεκριμένο, πανομοιότυπο μ' εκείνον. Θα φιμώσω για ένα κλάσμα του
δευτερολέπτου τον επιστήμονα, θα ανατρέξω στο χρόνο με ένα
μηχανισμό που μου είναι άγνωστος και τον αποδέχομαι μετά χαράς, για
να ξαναζήσω τα ίδια πράγματα, τις ίδιες στιγμές, με τους ίδιους
ανθρώπους. Όμως, μεθοδικά. Θέλω να γίνω ανακριτής του εαυτού μου,
να σβήσω την αστυνομική δίψα μου και να μην παραμείνω στην
ανυπαρξία.
Είμαι έτοιμος.
«Όχι αμέσως, φίλε μου», λέει Εκείνη, «επειδή υπάρχει ένας μικρός
όρος για την επιστροφή σου. Ήσουν νεκρός και να που ζεις ξανά. Θα
ανατρέξεις στο χρόνο για να ερευνήσεις. Όμως, η έρευνα δεν είναι παρά
μια πιο οξυδερκής παρατήρηση συνδεδεμένη με μεθοδική σκέψη, για να
επαναλάβω τα λόγια σου. Και γι' αυτό πρόκειται να ξαναγυρίσεις· ούτε
να το διανοείσαι ότι θα αλλάξεις οποιοδήποτε από τα γεγονότα. Θα
ξαναζήσεις τα πάντα όπως την πρώτη φορά, θα εξετάσεις τα πάντα χωρίς
να αλλάξεις τίποτα, αυτό είναι τo σύνθημα.
»Θα προσπαθήσεις ενδεχομένως να επέμβεις στα πράγματα, να
επηρεάσεις την πορεία της ιστορίας σου, να το ξέρεις· και είναι ευνόητο,
αφού γνωρίζεις ήδη την εξέλιξη... και το τέλος, από το οποίο δεν
πρόκειται να ξεφύγεις.
»Θα κάνω ό,τι μπορώ για να σε προστατέψω από αυτόν τον
πειρασμό· θα περιορίσω αρκετά τις αναμνήσεις σου αν υπάρξει κίνδυνος
να αλλάξουν τη συμπεριφορά σου, και θα ξέρω πώς να τις αφήσω
ελεύθερες, αν είναι αυτό προς όφελος της ερευνάς σου. Να θυμάσαι,
όμως, πάντα πως αυτή η επιστροφή στο χρόνο σου προσφέρεται για να
ικανοποιήσεις μιαν άλλη περιέργεια, να ανακαλύψεις την άλλη πλευρά
του ντεκόρ, την κρυμμένη όψη του απατηλού κόσμου σου.
»Φύγε, άνοιξε τα μάτια στο σύμπαν σου με τις συνωμοσίες και τις
προδοσίες, τους ψεύτικους εχθρούς και τις καμουφλαρισμένες φιλίες.
Και γύρνα ξανά εδώ, την ίδια ημερομηνία. Επειδή η ιστορία είναι
ιστορία, και ο Γιαν Χέλεμπεργκ πρέπει να πεθάνει κάτω από τις ίδιες
συνθήκες. Έχει απλώς το δικαίωμα να πεθάνει γνωρίζοντας. Και, τελικά,
γαλήνιος».

1
Η βροχή έπεφτε σιγανά τώρα, αλλά η Κοπεγχάγη φαινόταν
κατάφωτη από το δωμάτιο της, αφού το ξενοδοχείο βρισκόταν ακριβώς
απέναντι από το πάρκο του Τίβολι, στο κέντρο της πόλης. Επιπλέον, το
Δεκέμβριο, ολόκληρη η χώρα ήταν στολισμένη με χριστουγεννιάτικα
στολίδια· οι δρόμοι έλαμπαν, σαν να δυσκολευόταν η γιορτή να
συγκρατήσει την έκρηξη των χρωμάτων και της μουσικής που θα
ξεχύνονταν το βράδυ της παραμονής, παρά την απουσία του χιονιού. Στα
παράθυρα έκαιγαν τα εφτάφωτα σκανδιναβικά καντηλέρια, που έριχναν
ακόμα περισσότερο φως στους δρόμους.
Στο πρόσωπό της δεν υπήρχε κανένα φως. Υπήρχε τόση ζωή
εξωτερικά όσος θάνατος μέσα της. Απέμενε τόσο ελάχιστη ζωτική
ενέργεια που εξαντλούνταν στα δάκρυα πάνω στα σφιγμένα
χαρακτηριστικά της. Καθόταν σε μια καρέκλα, μπροστά στο παράθυρο,
ακίνητη, σχεδόν απολιθωμένη, αδιάφορη για την κίνηση της πόλης.
Ακόμα και τα ζωηρά, σχεδόν επιθετικά, φώτα του Τίβολι, δεν έριχναν
κανένα χρώμα στο πελιδνό πρόσωπό της.
Όλα γύρω της έμοιαζαν να χάνονται στο υπόκωφο ουρλιαχτό του
πόνου της και τίποτα δε φαινόταν να μπορεί να τη βγάλει από αυτόν το
λήθαργο. Ούτε και το κουδούνι της πόρτας, που χτυπούσε.
Ο ήχος ήταν σύντομος και αρκετά έντονος, χωρίς όμως
επιθετικότητα. Ωστόσο, ήταν επίμονος.
Η Λάρα σηκώθηκε καταβάλλοντας μεγάλη προσπάθεια και άνοιξε
την πόρτα σε μια νεαρή, λεπτή και ψηλή γυναίκα, με ξανθά μαλλιά,
κομμένα κοντά. Ήταν ντυμένη απλά, με μακρύ παλτό, ένα μεγάλο σάλι
που κάλυπτε τους ώμους της, τζιν. Μια μεγάλη δερμάτινη τσάντα, που
έμοιαζε βαριά, ήταν περασμένη χιαστί στους ώμους της. Μικρά οβάλ
γυαλιά, με σχεδόν αόρατο σκελετό, πλαισίωναν τα γαλάζια μάτια της. Το
πρόσωπό της ήταν μάλλον στρογγυλό, αλλά αυτό που ξάφνιαζε ήταν μια
αόριστη γλυκύτητα στην έκφραση, χωρίς ψεύτικη συμπόνια.
— Ζητώ συγγνώμη που σας ενοχλώ σε μια στιγμή που σίγουρα
θέλετε να σας αφήσουν στην ησυχία σας, δεσποινίς Ράντφορντ.
Σταμάτησε, δίνοντας χρόνο στη Λάρα να εκφράσει αμέσως την
αντίθεσή της. Η Λάρα χαμήλωσε το βλέμμα, ακούμπησε κουρασμένα το
χέρι της στα μαλλιά της, έπειτα σήκωσε τα μάτια προς τη νεαρή γυναίκα
χωρίς να πει λέξη, ευγνώμων για την κατευναστική πραότητα της φωνής
της, καλώντας την έτσι να συνεχίσει.
—Λέγομαι Μπρίτζετ Φίνλεϊ. Πιάστηκα στα δίχτυα ενός Δανού...,
αλλά είμαι Αμερικάνα, όπως κι εσείς, πρόσθεσε εκείνη σε ένδειξη
συνενοχής. Ένας τρόπος ίσως για να της δείξει πως μπορούσε να
καταλάβει τη θλίψη με τον ίδιο τρόπο όπως κι εκείνη. Μπορώ να
περάσω; ρώτησε κοιτώντας γύρω της, υποδεικνύοντας πως η πόρτα ενός
δωματίου ξενοδοχείου δεν ήταν ο κατάλληλος χώρος για τη συζήτηση
που επιθυμούσε να κάνουν.
Η Λάρα δε μετακινήθηκε από την πόρτα και ψέλλισε με φωνή που
μόλις ακούστηκε:
— Τι θέλετε, δεσποινίς Φίνλεϊ;
— Είμαι δημοσιογράφος στο Berlingske Tidene. Θα ήθελα να
μιλήσω μαζί σας σχετικά με το δόκτορα Χέλεμπεργκ, αν έχετε το
κουράγιο...
— Μου έχουν ήδη ζητήσει να μιλήσω για το δόκτορα Χέλεμπεργκ
σήμερα και περισσότερο απ' όσο αντέχω.
— Το ξέρω, αλλά...
— Σας παρακαλώ...
Είχε προφέρει αυτές τις λέξεις σχεδόν ουρλιάζοντας. Η Μπρίτζετ
οπισθοχώρησε τρομαγμένη.
— Σας παρακαλώ, επανέλαβε η Λάρα αδύναμα, με το κεφάλι
ελαφρά γερτό και τα μάτια κλειστά, δεν αντέχω άλλο. Γυρίστε σπίτι σας,
δεσποινίς Φίνλεϊ.
Το κουδούνι χτύπησε ξανά. Η Λάρα σηκώθηκε μ' ένα μικρό άλμα,
προχώρησε βιαστικά προς την πόρτα και την άνοιξε απότομα.
— Δεν καταλάβατε; Δεν είστε λοιπόν καθόλου ευγενική; Δε θέλω
να σας μιλήσω, θέλω απλώς να με αφήσετε ήσυχη. Σας ζητάω πολλά;
Ήθελε να συνεχίσει, να ουρλιάξει, να τα βάλει μ' αυτή τη γυναίκα,
όπως θα έκανε και με ολόκληρο τον κόσμο, για να ξεσπάσει την οργή
της. Άντ’ αυτού, ακούμπησε στο πλαίσιο της πόρτας, έκλεισε τα μάτια
και αφέθηκε να γλιστρήσει στο πάτωμα. Η Μπρίτζετ την έπιασε από το
μπράτσο και της είπε γλυκά:
— Ξέρω πως υποφέρετε και γι' αυτό επιμένω. Δεσποινίς
Ράντφορντ, δεν τα κάνω όλα αυτά για να βγάλω ένα άρθρο. Είμαι
δημοσιογράφος, όπως κι εσείς, και δεν είμαστε άπληστα τέρατα που
διψούν για θέματα-καταπέλτες!
— Τότε γιατί δεν περιμένετε μερικές μέρες για να μιλήσουμε;
— Επειδή θέλω να σας βοηθήσω και δεν υπάρχει καιρός για
χάσιμο.
— Δεσποινίς Φίνλεϊ, τηλεφωνήστε μου αύριο. Είμαι εξαντλημένη
και αυτά που θα σας πω απόψε δε θα έχουν ούτε πολύ νόημα ούτε αξία,
είπε εκείνη καθώς έκλεινε την πόρτα.
Η Μπρίτζετ την εμπόδισε.
— Θα ήθελα να καταλάβω, αλλά και να σας βοηθήσω να
καταλάβετε, γιατί ο θάνατος του Γιαν Χέλεμπεργκ μπορεί να μην ήταν
ατύχημα. Η Λάρα πάγωσε. Θα σας αφήσω την κάρτα μου, αν θελήσετε
να με βρείτε αύριο...
— Περάστε, είπε απότομα η Λάρα.
Η Μπρίτζετ μπήκε σε έναν τεράστιο σκοτεινό χώρο, που το ένα
τμήμα του ήταν κρεβατοκάμαρα και το άλλο σαλόνι. Τα απαλά χρώματα
στο σκέπασμα του κρεβατιού ταίριαζαν με τις ροδακινί αποχρώσεις της
ταπετσαρίας και έρχονταν σε αντίθεση με τους έντονους κίτρινους
τοίχους του καθιστικού, που ήταν επιπλωμένο με μοντέρνο τρόπο. Ένας
καναπές, σε σύγχρονη γραμμή, ήταν τοποθετημένος απέναντι από δύο
μάλλον στενές πολυθρόνες. Η επίπλωση, κομψή αλλά χωρίς ψυχή, έκανε
ακόμα πιο ψυχρή την ατμόσφαιρα που βασίλευε στο δωμάτιο.
Η Μπρίτζετ ακούμπησε αθόρυβα την τσάντα της πριν να καθίσει σε
μία πολυθρόνα. Η Λάρα πήγε στη θέση της στον καναπέ,
κουλουριάστηκε και κοίταξε την Μπρίτζετ, το πρόσωπο της οποίας
φωτιζόταν από τη μοναδική λάμπα που ήταν αναμμένη στο δωμάτιο και
βρισκόταν δίπλα της. Το πρόσωπό της εξέπεμπε ένα μείγμα ειλικρίνειας
και αποφασιστικότητας. Αντικατόπτριζε κάτι περισσότερο από απλή
δημοσιογραφική περιέργεια· επρόκειτο μάλλον για έντονη προσοχή,
ανιδιοτελή όμως, γεγονός που ενέπνεε εμπιστοσύνη. Αυτό ανάγκασε την
Λάρα να σπάσει τη σιωπή, χωρίς περιστροφές:
— Δεσποινίς Φίνλεϊ, δεν ξέρω αν πρόκειται για τέχνασμα για να με
πιέσετε, αλλά θα ήθελα διευκρινίσεις γι' αυτό που μόλις υπαινιχθήκατε...
Η Μπρίτζετ απάντησε, αφού σκέφτηκε για λίγο:
— Θα σας διευκρινίσω τα πάντα, πρώτα όμως αφήστε με να σας
εξηγήσω τα κίνητρά μας και πού μπορεί να καταλήξει η κουβέντα μας.
Έκανε παύση και η Λάρα παρέμεινε σιωπηλή σε ένδειξη
συγκατάθεσης. Η Μπρίτζετ μίλησε ξανά:
— Ο δόκτωρ Χέλεμπεργκ ήταν διάσημος, γι' αυτό ίσως η
εφημερίδα μας θέλει να καλύψει το γεγονός. Σ' αυτού του είδους τα
άρθρα, συγκεντρώνω γενικώς γνωστά στοιχεία σχετικά με τη ζωή του
ατόμου και προσθέτω μερικές λιγότερο επίσημες πληροφορίες, που τις
σταχυολογώ από τον περίγυρο. Πολύ συχνά πετυχαίνω ένα μάλλον
άνοστο άρθρο, που αρέσει χωρίς να σοκάρει. Η Λάρα έκανε μια
γκριμάτσα. Συμφωνώ μαζί σου, Λάρα. Είναι κάπως θλιβερό για έναν
άνθρωπο όπως ο Γιαν Χέλεμπεργκ. Άλλωστε, οι περιστάσεις του
θανάτου του είναι... τέτοιες που θα ήθελα να αντιπαρέλθω τη
μεταθανάτια υμνολογία.
Υπολόγισε για μια στιγμή την αντίδραση της Λάρα πριν να
συνεχίσει:
— Λάρα, ήσουν το πιο κοντινό του άτομο. Τον γνώρισες
επαγγελματικά και... προσωπικά. Η μαρτυρία και η ανάλυσή σου θα μας
επιτρέψουν να προχωρήσουμε. Γνώριζες τις συνήθειες του, τις μανίες
του, τον τρόπο που προχωρούσε στις έρευνες του, τις σχέσεις που είχε με
τον περίγυρό του. Σου είχε μιλήσει για ανθρώπους που τους θεωρούσε
φίλους του και γι' αυτούς που τους θεωρούσε εχθρούς του, επίσης, το
δίχως άλλο... Ίσως φοβόταν κάτι, ή είχε αποτελέσει αντικείμενο απειλών,
και ενδεχομένως κάτι είχε πάρει το αυτί σου...
Η Λάρα δε φαινόταν να ακούει πια, είχε χαμηλώσει το κεφάλι. Η
συνομιλήτριά της έγινε πιο τολμηρή:
— Ξέρω πως τούτη η αναδρομή είναι δύσκολη, είναι όμως
αναγκαία. Παρουσίαζε ο Γιαν σημάδια ατονίας ή κούρασης τελευταία;
Είχες αναρωτηθεί μήπως είναι καταθλιπτικός, Λάρα;
— Ο Γιαν είχε καταβληθεί πολύ από το κλίμα αντιζηλίας και
ανταγωνισμού μέσα στο οποίο έπρεπε να κάνει τις έρευνές του, αλλά δε
θα τον περιέγραφα ως καταθλιπτικό, όχι...
— Η ιδέα είναι δυσάρεστη, προσπάθησε όμως να πάρεις
αποστάσεις και απάντησε μου ειλικρινά: πιστεύεις πως ήταν ικανός να
αυτοκτονήσει;
— Ούτε κατά διάνοια. Ο Γιαν ήταν παθιασμένος, κάποιος που δε θα
έφτανε ποτέ στο σημείο να εγκαταλείψει τα σχέδιά του, όση κατάθλιψη
κι αν είχε. Έστρεφε γρήγορα την προσοχή του προς κάποιον άλλο στόχο
για να διασκεδάσει ύστερα από μια ήττα. Το μόνο σίγουρο είναι πως δε
θα έμενε με σταυρωμένα τα χέρια ώστε να καταλήξει σ' αυτή την
υπερβολή.
Η Μπρίτζετ σκέφτηκε για λίγο και κατόπιν συνέχισε μ' αυτό που
φάνηκε να παίρνει τη μορφή αστυνομικής έρευνας:
— Υπάρχει βεβαίως η υπόθεση του δυστυχήματος, το αυτοκίνητο
που ξεφεύγει από τον έλεγχο του οδηγού, πολύ απλά...
Δάγκωσε το στυλό της, κατόπιν, με μια κοφτή κίνηση, ανακάθισε
στην πολυθρόνα της και έσκυψε προς το μέρος της Λάρα:
—Το πιστεύεις;
—Τι θέλεις να πεις;
Η Μπρίτζετ πήρε μιαν ανάσα και βυθίστηκε στην πολυθρόνα της,
αμήχανη, πριν να συνεχίσει:
—Λάρα, ξέρεις πολύ καλά πως δεν μπορούμε να κάνουμε τη
δουλειά μας -τουλάχιστον όχι σωστά- αν δεν έχουμε επαφές... σε καλή
θέση, ας πούμε. Ανθρώπους στο δημόσιο ή στην αστυνομία, που
μπορούν να μας ενημερώσουν, όταν η υπηρεσία τους ή το τμήμα τους
εμπλέκεται λίγο ή πολύ στην εκάστοτε υπόθεση.
— Θέλεις να πεις πως ήρθες ήδη σε επαφή με τους
πληροφοριοδότες σου σχετικά με το θέμα του Γιαν;
— Δε χρειάστηκε. Όταν πρόκειται για την εξαφάνιση ενός
ανθρώπου τόσο διάσημου όσο ο δόκτωρ Χέλεμπεργκ, η αστυνομία
ενδιαφέρεται για την εξέλιξη των πραγμάτων, και οι «πληροφοριοδότες»
μου, όπως λες, εμφανίζονται αυθόρμητα, επειδή ξέρουν ότι θα τους
αναζητήσω.
— Τους έχεις εμπιστοσύνη;
— Πρόκειται για μάλλον αξιόπιστες πηγές, στο βαθμό που
πληρώνονται καλά. Επιπλέον, αυτά τα πρόσωπα δεν έχουν καμία ανάγκη
να πουν ψέματα. Εξυπακούεται πως δε μας δίνουν απόρρητα μυστικά...
— Τι είδους πληροφορίες είχες που σε κάνουν να πιστεύεις πως ο
Γιαν δεν πέθανε σε ένα απλό δυστύχημα; Επειδή αυτό θέλεις να μου πεις
από την αρχή, έτσι δεν είναι; Με κάνεις να φοβάμαι...
— Ο σύνδεσμός μου είναι μοτοσικλετιστής της αστυνομίας· αυτός
πήγε πρώτος στο χώρο του ατυχήματος. Δεν είχε βρέξει, ο δρόμος
έδειχνε στεγνός, και η Κιστβέγιεν δεν έχει ιδιαίτερα πολλές στροφές. Το
σημείο όπου ο Γιαν ξέφυγε από την πορεία του είναι πράγματι σε
στροφή, είναι όμως μια στροφή κανονική· πήγα κι εγώ η ίδια, είναι
περίπου τριακόσια μέτρα πριν από τη διασταύρωση Κιστβέγιεν και
Χβιντορέβεγ. Και δεν υπάρχουν ίχνη από λάστιχα που να σε κάνουν να
σκεφτείς πως ο Γιαν προσπάθησε να φρενάρει πριν να πέσει πάνω στο
κιγκλίδωμα ασφαλείας...
— Ο φίλος σου κατέληξε σε υποθέσεις, αφού έλαβε υπόψη του τις
περιστάσεις;
— Φυσικά. Μπορεί κάλλιστα ο Γιαν να αποκοιμήθηκε στο τιμόνι
και να μην πρόλαβε να αντιδράσει στη στροφή. Είναι πιθανόν να είχε πιει
ή να είχε πάρει φάρμακα που προκαλούν υπνηλία;
— Έπινε πολύ σπάνια και δεν τον είδα ποτέ να παίρνει το
παραμικρό φάρμακο.
— Υπάρχει μια άλλη υπόθεση... πιο σκοτεινή, Λάρα. Ο Γιαν δεν
αποκοιμήθηκε στο τιμόνι, αλλά, αν οδηγούσε γρήγορα -κάτι που
συμβαίνει συχνά σ' αυτόν τον παραθαλάσσιο δρόμο, όταν δεν έχει πολλή
κίνηση-, τα φρένα του αυτοκινήτου μπορεί να μην ανταποκρίθηκαν όταν
θέλησε να μειώσει ταχύτητα πριν από τη στροφή.
— Μηχανική βλάβη;
— Ή εξωτερική παρέμβαση.
— Είχαν πειράξει το αυτοκίνητο του Γιαν; Η Λάρα ανασηκώθηκε
τρέμοντας.
— Λεν ξέρω Λάρα, δεν ξέρω περισσότερο από σένα... Και σίγουρα
δεν ξέρουν ούτε οι ανακριτές.
— Τι; Για ποιο λόγο, τέλος πάντων, δεν μπορούν να ξέρουν; Είναι
πολλοί οι άνθρωποι που ειδικεύονται σε έρευνες τέτοιου είδους! Είναι
εξωφρενικό...
Σηκώθηκε απότομα. Η Μπρίτζετ προσπάθησε να την ηρεμήσει:
— Ηρέμησε, Λάρα. Καταλαβαίνω πως όλα αυτά σε αναστατώνουν
και σε πληγώνουν. Έκανα κι εγώ την ίδια ερώτηση. Δυστυχώς, το
αυτοκίνητο ανατινάχτηκε μετά την πτώση, αφήνοντας μονάχα
θραύσματα σκορπισμένα στη θάλασσα.
— Η αστυνομία μου είπε ότι δεν μπορούσαν να αναγνωρίσουν το
πτώμα, είχε απανθρακωθεί, είχε διαλυθεί.
Κατέπνιξε τα δάκρυά της με τα μάτια κλειστά. Η Μπρίτζετ
σηκώθηκε, πήγε και κάθισε δίπλα της και την αγκάλιασε από τους
ώμους.
— Λάρα, εμείς οι δύο δεν πρόκειται ίσως να αλλάξουμε την πορεία
μιας έρευνας που δεν πρόκειται να καταλήξει πουθενά, όπως γίνεται
συχνά. Ας προσπαθήσουμε, όμως, να αναπαραστήσουμε τη ζωή του
Γιαν, να συγκεντρώσουμε όσες αναμνήσεις έχεις απ' αυτόν, όσο
ασήμαντες κι αν είναι. Θα καταλήξουμε πιθανότατα σε ένα συμπέρασμα
που θα είναι πιο κοντά στην αλήθεια και ίσως πιο οδυνηρό, αλλά
τουλάχιστον θα ξέρουμε, θα ξέρεις εσύ. Και μπορεί το άρθρο μου να έχει
μια ανέλπιστη επίδραση: ίσως προκαλέσει ερωτήματα που κανείς δε θα
τολμούσε να θέσει.
Η Μπρίτζετ άνοιξε την τσάντα της και ακούμπησε ένα κασετόφωνο
στο χαμηλό τραπεζάκι ανάμεσα στη Λάρα και σ' αυτήν. Τοποθέτησε το
μικρόφωνο στη θέση του και ολοκλήρωσε τις απαραίτητες δοκιμές.
— Λάρα, για πρώτη φορά βρίσκεσαι από την άλλη πλευρά.
Θυμήσου τις συστάσεις που έδωσες αμέτρητες φορές: να είσαι ήρεμη,
χαλαρή. Με την άνεσή σου, έχω πολύ χρόνο, άφησε τις αναμνήσεις να
έρθουν με το δικό τους ρυθμό.
— Είναι η πρώτη φορά που δίνω εγώ συνέντευξη σε δημοσιογράφο.
Για κάποιον της δουλειάς είναι πιο ενοχλητικό και από ανάκριση της
αστυνομίας. Προφανώς, σήμερα είναι η μέρα για έντονες συγκινήσεις,
σχολίασε σχεδόν κυνικά.
— Ως συνάδελφοι, μπορούμε να μην είμαστε πολύ τυπικές. Κάθισε
άνετα, όπως θα ήθελες να κάνουν αυτοί που τους παίρνεις εσύ
συνέντευξη... Πρόσεχε, κάποιες φορές θα τους προτιμούσαμε πιο
συγκρατημένους!
Η Λάρα χαμογέλασε μελαγχολικά με το αστείο.
— Θα προσπαθήσω, αλλά θα με βοηθήσεις. Ομολογώ ότι δεν ξέρω
από πού να αρχίσω. Ίσως να μπορούσες να με κατευθύνεις...
— Ας ξεκινήσουμε όσο πιο απλά γίνεται. Προσπάθησε να
ανασυνθέσεις την ιστορία σας ως αφήγηση, θα είναι πιο εύκολο. Λέω την
ιστορία σας, του Γιαν και τη δική σου, όλο το διάστημα που ήσασταν
μαζί. Προσπάθησε να θυμηθείς τα πάντα, αφότου γνωριστήκατε. Είναι
σίγουρα μια καλή αρχή για να θυμηθείς τους ανθρώπους και τα πράγματα
γύρω του. Τι λες;
Η Μπρίτζετ άρχισε την ηχογράφηση, κρατώντας ταυτόχρονα ένα
μπλοκ κι ένα στυλό. Με φωνή αδύναμη, αλλά καθαρή, η Λάρα ξεκίνησε:
— Ονομάζομαι Λάρα Ράντφορντ. Είμαι Αμερικανίδα και ζω στη
Νέα Υόρκη. Είμαι δημοσιογράφος σε ένα επιστημονικό περιοδικό, στην
Αμερικανική Επιθεώρηση Ανοσολογίας. Ο Τύπος ενδιαφέρεται για την
ανοσολογία επειδή είναι ένας τομέας στον οποίο η έρευνα έχει φτάσει
στο αποκορύφωμα...
— Λάρα, οι αναγνώστες μου είναι άνθρωποι κάθε είδους... Οι όροι
που χρησιμοποιείς μπορεί να είναι περίπλοκοι γι' αυτούς· προσπάθησε να
απλοποιήσεις τα πράγματα. Μπορείς να προσδιορίσεις με λίγα λόγια τι
είναι η ανοσολογία;
— Πολύ σχηματικά, η ανοσολογία είναι η μελέτη της άμυνας του
ανθρώπινου οργανισμού απέναντι στις επιθέσεις ενός ξένου οργανισμού.
Πρέπει να έχουμε στο νου μας ότι η κατανόηση αυτών των φαινομένων
επιτρέπει να καθοριστεί ο μηχανισμός δράσης κάποιων ασθενειών,
μηχανισμός που παραμένει άγνωστος μέχρι σήμερα, και να χαράξουμε
στρατηγικές για τον αγώνα εναντίον αυτών των ασθενειών. Μπορείς να
φανταστείς τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις αυτών των
ανακαλύψεων. Η ανοσολογία, επί παραδείγματι, είναι αυτή που συνέλαβε
τα εμβόλια. Υπάρχουν, όμως, άπειρες εφαρμογές... Όλα αυτά εξηγούν το
τεράστιο ενδιαφέρον του Τύπου. Σταμάτησε για λίγο. Ήταν πέρυσι τον
Ιούνιο, στο Παρίσι. Περίοδος αναβρασμού για τον κόσμο της
ανοσολογίας, τόσο για τις επιστημονικές και ιατρικές ομάδες όσο και για
τον ειδικευμένο Τύπο. Η γαλλική πρωτεύουσα (φιλοξενούσε το ετήσιο
Διεθνές Συνέδριο Ανοσολογίας. Ήταν παρόντες όλοι οι δημοσιογράφοι,
όπως και οι ερευνητές. Χωρίς να υπολογίζουμε το πλήθος των γιατρών,
κυρίως από νοσοκομεία, τις μεγάλες ιατρικές προσωπικότητες της
λοιμώδους παθολογίας.
— Δηλαδή;
— Η κλινική ιατρική είναι μια νοσοκομειακή ειδικότητα που
περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μελέτη των λεγομένων αυτοάνοσων
νοσημάτων, τα οποία παρουσιάζουν μια μη φυσιολογική αντίδραση του
ανθρώπινου οργανισμού απέναντι σε κάποιο από τα όργανα του· το
ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει, αδίκως, αυτό το όργανο ως ξένο
σώμα, του επιτίθεται και το καταστρέφει. Η λοιμώδης παθολογία
εξετάζει όλα τα νοσήματα στα οποία μεσολαβεί ένας έμβιος
μολυσματικός οργανισμός, όπως ένα βακτήριο, κάποιος ιός ή ένα
παράσιτο. Καταλαβαίνεις λοιπόν γιατί η ανοσολογία παρουσιάζει
ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους γιατρούς: τους προσφέρει τη βάση για να
ενεργήσουν, εξηγεί το μηχανισμό αυτών των νοσημάτων και καθορίζει
τις μεθόδους θεραπείας.
Η Μπρίτζετ παρακολουθούσε προσεκτικά τη Λάρα να αποκτά ξανά
κάποια ενεργητικότητα. Η ζωή υπερέχει πάντα σ' ένα παθιασμένο άτομο,
σκέφτηκε. Μιλώντας για ένα οικείο θέμα, η Λάρα είχε ζωντανέψει.
— Η μεγάλη συμμετοχή των γιατρών στο φετινό συνέδριο
οφείλεται στην ημερήσια διάταξη: η επιστημονική επιτροπή του
συνεδρίου είχε επιλέξει τις εργασίες με την πιο άμεση κλινική απήχηση.
Με άλλα λόγια, οι καθαρά θεωρητικές εργασίες είχαν τεθεί στο
περιθώριο και για τούτη τη χρονιά έδιναν το λόγο στους ερευνητές που
είχαν συμβάλει σε έρευνες με πρακτικό αντίκτυπο στην ιατρική, κυρίως
στον τομέα των νέων θεραπειών.
— Υποθέτω πως ο Γιαν Χέλεμπεργκ είχε ξεχωριστή θέση ανάμεσα
στους ομιλητές του συνεδρίου...
— Περίμεναν με ανυπομονησία την ανακοίνωσή του.
Κατά συνέπεια, ήταν ο κυριότερος στόχος μας. Δεν ήλπιζα παρά
μόνο ένα πράγμα, να τον συναντήσω...
Είναι σαν μια βίαιη αναλαμπή, ένα εκτυφλωτικό φως, που πάνω του
προβάλλονται χιλιάδες εικόνες, πρόσωπα. Έχω την εντύπωση πως βλέπω
τις νύχτες και τις μέρες να διαδέχονται η μια την άλλη με εντυπωσιακή
ταχύτητα, χωρίς να μπορώ να διακρίνω τίποτα ξεκάθαρα. Αισθάνομαι
επίσης στο κορμί μου απερίγραπτα φυσικά φαινόμενα, που συνίστανται
σε ανεπαίσθητες δονήσεις, σαν τα στοιχεία του οργανισμού μου να
αποσυνδέονταν και να επανασυνδέονταν με διαφορετική συναρμογή.
Είναι και τα χρώματα, πολύ έντονα και εφήμερα· ακούω ήχους που δεν
είχα ξανακούσει ποτέ· τραντάζομαι. Μου φαίνεται πως όλες μου οι
αισθήσεις έχουν οξυνθεί ταυτόχρονα. Μου φαίνεται πως το ίδιο μου το
κορμί έχει διαλυθεί σε λάμψεις. Είναι τόσο γρήγορο ώστε δεν έχω το
χρόνο να φοβηθώ, ούτε να φανταστώ αυτό που συμβαίνει. Και όταν
προσπαθώ να εντοπίσω κάτι οικείο μέσα σ' αυτό το ντελίριο, στο οποίο
έχω χαθεί, όλα σβήνουν.
Ανοίγω τα μάτια, όπως όταν ξυπνάμε έπειτα από μιαν ανήσυχη
νύχτα.
Κοιτάζω γύρω μου, σαν νεογέννητο σε έναν τελείως ξένο κόσμο.
Κανένα αυτοκίνητο που να φλέγεται, κανένας δρόμος, είναι μέρα. Κι εγώ
είμαι ζωντανός, ζωντανός! Είναι αδύνατο, είναι απίθανο, πρέπει να
ονειρεύομαι... Δεν τολμώ να κινηθώ, μόνο τα γουρλωμένα μάτια μου
διατρέχουν το κορμί μου, που αποφάσισα τελικά να αγγίξω· όλα είναι
εδώ. Το πρόσωπό μου ξαναβρήκε τα χαρακτηριστικά του, δεν υπάρχει το
παραμικρό ίχνος από κάψιμο πάνω του. Παρατηρώ το δωμάτιο όπου
βρίσκομαι, χωρίς να αναγνωρίζω κάτι οικείο. Δε βρίσκομαι στο
ινστιτούτο ούτε στο σπίτι μου. Οι τοίχοι είναι γυμνοί, λευκοί, καλυμμένοι
κατά ένα μέρος από μια μικρή ντουλάπα από σκούρο ξύλο. Αντανακλούν
το φως, που στάζει από ένα στενό παράθυρο στον τοίχο αριστερά, ενώ
εγώ βρίσκομαι απέναντι από την πόρτα. Φοράω κοστούμι, κάθομαι σε
ένα γραφείο, να και η τσάντα μου, που βρίσκεται πάνω στην καρέκλα,
εκεί, στην άλλη άκρη του δωματίου. Ένα κάπως μεγαλύτερο βαλιτσάκι
βρίσκεται ανοιχτό πάνω στο τραπέζι· περιέχει τις διαφάνειες και δύο
βιντεοκασέτες.
Το φτωχό μυαλό μου είναι ένα κουβάρι στο οποίο μόλις έδωσαν μια
κλοτσιά, πιάνοντας όμως μία από τις διαφάνειες, κάποια κομμάτια
επανέρχονται απότομα στη θέση τους: η διαφάνεια δείχνει μια
φωτογραφία που τραβήχτηκε με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, μια
τρισδιάστατη εικόνα που δημιουργήθηκε με ηλεκτρονικό υπολογιστή και
παρουσιάζει την εισχώρηση ενός ιού σε ένα κύτταρο. Οι διαφάνειες μου,
που τις ετοίμασε ο Μαξ για... όχι, είναι δυνατόν;
Σηκώνομαι και ανοίγω την πόρτα με μιαν απότομη κίνηση. Ένας
τεράστιος προθάλαμος, γεμάτος κόσμο. Το ταβάνι, που βρίσκεται ψηλά,
είναι διάστικτο από λαμπερά προβολάκια, που φωτίζουν ένα πλήθος από
άντρες και γυναίκες. Πρέπει να είναι γύρω στα χίλια άτομα, και οι φωνές
τους συγκλίνουν σε μιαν αφάνταστη βοή. Εμβρόντητος, σαρώνω το τοπίο
με το βλέμμα: τα μάτια μου πηγαίνουν από το βεστιάριο στο αμφιθέατρο,
στο βάθος του έχει μια τεράστια λευκή οθόνη. Εξετάζω τα πρόσωπα, το
μπαρ στα δεξιά, τα καρτελάκια που είναι καρφιτσωμένα στα πέτα...
Κάνω πίσω και κλείνω γρήγορα την πόρτα του γραφείου, αυτού που
μου παραχώρησαν οι οργανωτές για να προετοιμαστώ για το συνέδριο.
Επειδή όλα επανέρχονται στη μνήμη μου, τελικά. Οι χώροι, ο κόσμος, ο
προθάλαμος, το δωμάτιο. Κοιτάζω νευρικά το ρολόι μου: δείχνει τη
δεύτερη μέρα του μήνα... Ιουνίου. Χίλια εννιακόσια ενενήντα εφτά.
Ακριβώς η ημερομηνία που αναγράφεται πάνω στο φυλλάδιο, το οποίο
περιλαμβάνει το πρόγραμμα του συνεδρίου και τις παρεμβάσεις. Το
Συνέδριο Ανοσολογίας.
Σωριάζομαι στην πολυθρόνα σαστισμένος, με το κεφάλι
ακουμπισμένο στα χέρια μου. Πέθανα στις 15 Δεκεμβρίου και να που
τώρα βρίσκομαι στο Παρίσι, στο Παλέ ντε Κογκρέ, έξι μήνες νωρίτερα!
Σηκώνομαι και αρχίζω να πηγαινοέρχομαι μέσα στο γραφείο υπό το
σοκ μιας πραγματικότητας που με έχει κάνει να τα χάσω: Το έκανε! Η
Ζωή με ανάστησε, με έκανε να ανατρέξω στο παρελθόν! Θα μπορέσω να
ξαναζήσω τα γεγονότα, να ξαναβρώ τους ίδιους ανθρώπους, τις ίδιες
καταστάσεις στις ίδιες στιγμές! Θα ξαναβρώ τη Λάρα! Θέλω να βγω, να
τρέξω και να την αγκαλιάσω, να την σφίξω επάνω μου για να καλύψω το
κενό που ένιωσα ήδη λίγα λεπτά μετά το θάνατό μου...
«Φύγε, γύρισε πίσω, κοίτα τα ίδια πράγματα, αλλά με καινούργιο
βλέμμα. Κάνε την ερευνά σου, αλλά θυμήσου: μην αλλάξεις τίποτα στην
ιστορία της ζωής σου».
Είχα ήδη ξεχάσει το ουσιώδες, το μήνυμα όμως ήταν ξεκάθαρο.
Στριφογυρίζω πάνω στην πολυθρόνα με τις ρόδες, με το κεφάλι
γερτό, τα μάτια κλειστά, χαρούμενος για την προοπτική ενός μέλλοντος
που θα ξαναζήσω. Θα αναλύω τα πάντα, δε θα ξαναπάρω τίποτα τοις
μετρητοίς! Θέλω να γίνω ντετέκτιβ και κατά συνέπεια να ζήσω τη ζωή
μου με άλλη άποψη. Αποδέχομαι τους όρους του συμβολαίου: τίποτα από
όσα θέλω να κάνω δεν πρέπει να αλλάξει την πορεία αυτών που ζήσαμε
εγώ και οι άλλοι.
Ένας ιδιωτικός ντετέκτιβ, αυστηρά ιδιωτικός, του οποίου η έρευνα
πρέπει να οδηγήσει σε συμπεράσματα που θα ικανοποιήσουν απλώς τη
δίψα μου για γνώση... μέχρι το θάνατό μου, στις 15 Δεκεμβρίου 1997.
Ναι, ξέρω. Ο Γιαν Χέλεμπεργκ θα πεθάνει, όπως έχει αποφασίσει η Ζωή,
την καθορισμένη ημερομηνία, όμως, αυτή τη φορά, δε θα χρειαστεί να
αναστηθεί ξανά. Θα έχει ανακαλύψει την άλλη πλευρά. Θα πεθάνει εν
ειρήνη.
Το χαμόγελό μου πρέπει να είναι σαρκαστικό, γιατί ο Γιέσπερ, που
καταφτάνει εκείνη ακριβώς τη στιγμή, σταματάει απότομα, με εξετάζει
προσεκτικά, με τα χέρια ακουμπισμένα στους γοφούς, τα πόδια ανοιχτά,
και μου λέει:
— Κι επιπλέον σε διασκεδάζει να ξέρεις ότι εγώ αγωνιώ επειδή
άργησες, έτσι δεν είναι;
Καθώς βάζω τα γέλια, εκείνος μπαίνει στο δωμάτιο χωρίς να
περιμένει την απάντησή μου.
— Οι βιντεοκασέτες σου! Γιαν, οι κασέτες σου! Θα έπρεπε να
βρίσκονται στα χέρια του τεχνικού που φροντίζει για τις προβολές στη
διάρκεια του συνεδρίου! Το ίδιο και οι διαφάνειες! Μα τι κάνεις;
Διασκεδάζεις καθυστερώντας ή θέλεις να με δεις να παθαίνω έμφραγμα
καταμεσής του χολ;
— Συγχώρεσέ με, αλλά θαρρώ πως ήμουν... πως με πήρε ο ύπνος
για λίγα λεπτά.
Ενώ φοράω το σακάκι μου και μαζεύω βιαστικά τα πράγματά μου,
τον ακούω να μουρμουρίζει:
— Με δουλεύει κιόλας, ψιλό γαζί...
Τρέχω δίπλα του, για να διασχίσω το πλήθος και να φτάσω στην
αίθουσα των τεχνικών, και τον παρατηρώ σαν να ήταν αυτός το
φάντασμα. Έχει υπερένταση, λες και ζει την πιο σημαντική μέρα της
ζωής του. Γεγονός που ισχύει, για να λέμε την αλήθεια.
Από τότε που ανέλαβε τη διεύθυνση του Ινστιτούτου Ανοσολογίας
της Κοπεγχάγης, ο Γιέσπερ περιμένει αυτό το συνέδριο για να δει να
αναγνωρίζονται οι εργασίες της ομάδας του. Οι δικές μου, εν
προκειμένω. Γι' αυτόν τον ψηλό άντρα, που τα μαλλιά του άσπρισαν
παλεύοντας κατά τη διάρκεια της πανεπιστημιακής και της
επιστημονικής πορείας του, μια μέρα σαν κι αυτή αξίζει όσο μια καριέρα.
Προς το παρόν, όμως, είναι χλωμός, ο καημένος ο Γιέσπερ, και τα
σφιγμένα χαρακτηριστικά του τονίζουν το περίγραμμα της γαμψής μύτης
του, το τετράγωνο σαγόνι του και το μαύρο χρώμα των ματιών του. Η
μορφή του είναι άκαμπτη, το βήμα του ταχύ και σχεδόν στρατιωτικό,
πρέπει να τρέμει από μέσα του, και όλοι τον καταλαβαίνουν. Θέλω να
του πω πως όλα θα πάνε καλά, πως, με λίγα λόγια, θα ξανακάνω την
ανακοίνωση για δεύτερη φορά, με επιτυχία, το θυμάμαι, είμαι όμως
υποχρεωμένος να τον αφήσω στην αγωνία του.
Ο Γιέσπερ ανοίγει την πόρτα του χώρου και λέει στον τεχνικό:
— Ήρθε, σας τον παραδίδω, θα σας δώσει τα διάφορα έγγραφα που
πρέπει να προβάλετε, τα οποία σίγουρα τα περιμένατε από χτες, σας
ζητάμε συγγνώμη. Έπειτα, πιάνει τον τύπο από τους ώμους και προσθέτει
με κομμένη την ανάσα: Η δουλειά με το δόκτορα Χέλεμπεργκ είναι
κόλαση από πλευράς οργάνωσης, φίλε μου. Να ξέρετε πως
συμπάσχουμε· ζούμε αυτή την κόλαση καθημερινά, εδώ και κάποια
χρόνια. Παρηγορηθείτε λοιπόν δεν πρόκειται να τον έχετε μαζί σας παρά
μόνο για μισή ώρα.
Χωρίς να μας δώσει χρόνο να απαντήσουμε, ο Γιέσπερ έχει βρεθεί
έξω και τρέχει ήδη να πάρει θέση στο αμφιθέατρο.
Ενώ ο κλητήρας πασχίζει να μου εξηγήσει τη λειτουργία των
διαφόρων εντολών για προβολή από απόσταση, ρίχνω μια ματιά στην
αίθουσα. Είχα ξεχάσει πως είχε τόσον κόσμο! Διακρίνω εδώ κι εκεί
συναδέλφους που μου είχε φανεί πως δεν είχα δει την πρώτη φορά, πριν
από έξι μήνες... Μόλις που τολμώ να κάνω αυτή τη σκέψη, η τόσο
απίθανη κατάστασή μου με έχει αφήσει άναυδο.
Ο τεχνικός χρειάζεται να με χτυπήσει στον ώμο για να με
αποσπάσει από την ονειροπόληση, δείχνοντάς μου με το δάχτυλο το πίσω
μέρος της αίθουσας...
Ακούω τον καθηγητή Στόουν, τον πρόεδρο του συνεδρίου, να
παίρνει το λόγο:
— Παρακαλούμε τώρα το δόκτορα Γιαν Χέλεμπεργκ να μας
γνωστοποιήσει τα αποτελέσματα των ερευνών στο Ινστιτούτο
Ανοσολογίας της Κοπεγχάγης, έρευνες που έγιναν υπό το διευθυντή του,
τον καθηγητή Σόρενσεν, και την ομάδα του, στην οποία ανήκει και ο
δόκτωρ Γιαν Χέλεμπεργκ.
Τα χειροκροτήματα με συνοδεύουν καθώς κατεβαίνω τα σκαλιά
μέχρι το αναλόγιο. Ο Γιέσπερ κάθεται στη δεύτερη σειρά· ακόμα και στο
μισοσκόταδο, μαντεύω τη χλομάδα του. Ο πρόεδρος καταλήγει:
— Η ομιλία σας έχει τον τίτλο «Τελειοποιήσεις και πρόοδοι στην
αντιμετώπιση των λοιμώξεων από ρετροϊούς -Εφαρμογή στον ιό του
Έιτζ». Σας ακούμε.
Όλη η αίθουσα είναι σιωπηλή, επειδή οι θόρυβοι του διαδρόμου, οι
αδιακρισίες ή οι επιστημονικές φαντασιώσεις του ειδικευμένου Τύπου
είχαν ήδη τελειώσει. Όλοι ξέρουν πως αυτά που θα αποκαλυφθούν τώρα
έχουν κεφαλαιώδη σημασία. Περιμένουν όλοι μιαν επανάσταση -και
ίσως αυτό να ισχύει.
Αρπάζω το μικρόφωνο και, πριν ν' αρχίσω τη διάλεξή μου, σαρώνω
με το βλέμμα μου τις θέσεις των δημοσιογράφων, που είναι έτοιμοι όλοι
να μαγνητοφωνήσουν την ομιλία μου. Σε ψάχνω, Λάρα, επειδή ξέρω, μια
και το έχω ήδη ζήσει, πως είσαι εδώ, ανάμεσα στους άλλους. Όμως δε σε
βρίσκω. Τελικά, η ιστορία παραμένει ιστορία: θα σε συναντήσω μόνον
την προβλεπόμενη στιγμή...
Δοκιμάζω τη φωνή μου. Το ακροατήριο είναι έτοιμο· μπορώ να
αρχίσω:
«Κυρίες και κύριοι, σήμερα δεν είναι ανάγκη να ανήκει κανείς σε
μια επιστημονική ομάδα για να γνωρίζει τη σημασία και την επίδραση
της έρευνας στην ιολογία, κυρίως στον τομέα των νέων θεραπειών για να
πολεμήσουμε τις ιογενείς λοιμώξεις. Ο Τύπος μας μιλάει συνέχεια γι'
αυτές, επειδή είναι ένα κοινωνικό πρόβλημα, που αγγίζει καθημερινά όλο
και μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού».
Η πρώτη εικόνα εμφανίζεται στην οθόνη και συνεχίζω:
«Η αναφορά σε μόλυνση από ιό φέρνει στο νου όλων μας, κατ'
αρχάς, το Έιτζ, και αυτό είναι ευνόητο. Πρόκειται για μια μάστιγα που
σχολιάζεται ευρέως από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, και ο ιός αυτός
θέτει πολλά προβλήματα, που τον καθιστούν ανησυχητικό. Ο τρόπος
μετάδοσής του, είτε με το αίμα είτε με σεξουαλική επαφή, ελέγχεται
δύσκολα, παρά τις προσπάθειες για ενημέρωση και πρόληψη. Κατόπιν,
μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση δευτερογενών λοιμώξεων, που
οδηγούν στο θάνατο, και τελικά η αντιμετώπισή του είναι περίπλοκη.
Υπάρχουν λοιπόν πολλοί λόγοι που βρίσκεται στο στόχαστρο πολλών
μελετών, κυρίως αυτών που διεξήγαγε το ινστιτούτο μας, με τον
καθηγητή Σόρενσεν επικεφαλής».
Κάποια χειροκροτήματα μου δίνουν το χρόνο να αλλάξω διαφάνεια
και στην οθόνη εμφανίζεται ένα απλό σχήμα, που περιγράφει τον τρόπο
δράσης ενός ιού.
«Για να διευκολύνω το έργο των δημοσιογράφων που είναι
παρόντες, επιτρέψτε μου να σας θυμίσω, εν συντομία, τον τρόπο δράσης
ενός ιού, όταν προσβάλλει έναν ανθρώπινο οργανισμό. Πήρα το
παράδειγμα ενός ρετροϊού, κατηγορία στην οποία ανήκει ο ιός HIV ή ιός
του Έιτζ».
Εμφανίζεται μια δεύτερη οθόνη, στα δεξιά της προηγούμενης, που
πάνω της θα προβληθεί ένα βίντεο. Οι παρευρισκόμενοι μπορούν να
παρακολουθήσουν την πορεία του ιού χάρη στο φιλμ, ενώ στην οθόνη
αριστερά οι διαφάνειες παρουσιάζουν διαδοχικά τα κύρια σημεία κάθε
φάσης.
«Ξέρετε όλοι πως ένας ιός είναι ένας παρασιτικός
μικροοργανισμός: δεν μπορεί να ζήσει χωρίς να εκμεταλλεύεται κάτι, ένα
άλλο κύτταρο. Όλοι οι ιοί περιέχουν κάποιες πρωτεΐνες και μια γενετική
πληροφορία, το γονιδίωμα, που μπορείτε να το παρομοιάσετε με ένα
βιβλίο συνταγών ή ένα σκληρό δίσκο, ο οποίος περιέχει λογισμικό, αν
σας διευκολύνει περισσότερο η προσέγγιση μέσω πληροφορικής. Όμως,
ο ιός δεν μπορεί ούτε να διαβάσει ούτε να εξερευνήσει. Πρέπει λοιπόν να
μολύνει ένα κύτταρο, κυρίως ένα ανθρώπινο κύτταρο, και να
χρησιμοποιήσει το δικό του σύστημα ανάγνωσης, τις δικές του πρώτες
ύλες και το δικό του μηχανισμό κατασκευής. Είναι ο μοναδικός τρόπος
που έχει για να παράγει τα στοιχεία τα οποία είναι απαραίτητα για τον
πολλαπλασιασμό του».
Δεν παρατηρώ ακόμα σημάδια εκνευρισμού από τους βιολόγους,
μπορώ λοιπόν να συνεχίσω:
«Με μια περίπλοκη διαδοχή των φάσεων σύνθεσης, θα
σχηματιστούν νέοι ιοί στο εσωτερικό του προσβεβλημένου κυττάρου. Θα
δημιουργήσουν εκφύσεις μέσα από τη μεμβράνη αυτού του κυττάρου και
θα διαφύγουν μέσα στο αίμα, όπως βλέπετε σ' αυτές τις τελευταίες
εικόνες. Αυτοί οι νέοι ιοί είναι έτοιμοι να προσβάλουν άλλα κύτταρα.
Όταν μεγιστοποιείται το φαινόμενο του πολλαπλασιασμού των ιών, το
προσβεβλημένο κύτταρο πεθαίνει.
»Στην περίπτωση του Έιτζ, την επίθεση υφίστανται τα κύτταρα του
ανοσοποιητικού συστήματος και μετά καταστρέφονται: άρα λοιπόν
ανοίγει η πόρτα σε όλες τις λοιμώξεις του ανθρώπινου οργανισμού, ο
οποίος δεν μπορεί πλέον να αμυνθεί».
Στρέφομαι προς το ακροατήριο και λέω με φωνή πιο δυνατή:
«Όσοι από εσάς δεν το θυμόσασταν, τώρα ξέρετε πώς γίνεται ο
πολλαπλασιασμός ενός ιού και όσοι από εσάς το θυμόσασταν, η
επανάληψη τέλειωσε και σας παρακαλώ να ξυπνήσετε».
Οι μη ειδικοί παίρνουν ανάσα και με ένα σήμα μου ο τεχνικός
τοποθετεί στη θέση της τη δεύτερη σειρά διαφανειών. Μπορώ να
συνεχίσω:
«Φτάνουμε στην ουσία του θέματος: οι θεραπείες που
εφαρμόζονται στον αγώνα κατά της προσβολής από τον ιό του Έιτζ.
Ξεκινώντας, ορίστε μερικές εικόνες που σας δείχνουν όσα μέσα έχουμε
στη διάθεσή μας και τα οποία χρησιμοποιούνται σε μεγάλη έκταση.
Βασίζονται όλα στην ίδια αρχή: να εμποδίσουμε τον πολλαπλασιασμό,
την επαναδημιουργία του ιού μέσα στο κύτταρο, σ' αυτά τα διάφορα
στάδια.
»Αυτό για το οποίο είμαστε σίγουροι σήμερα είναι η ανάγκη να
εμποδίσουμε όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και κατά το μεγαλύτερο μέρος,
αν όχι ολοκληρωτικά, αυτήν την επαναδημιουργία. Επειδή ξέρουμε πως
η εξέλιξη της ασθένειας εξαρτάται από τη συγκέντρωση του ιού μέσα
στο αίμα: όσο μεγαλύτερη είναι αυτή η συγκέντρωση, τόσο πιο γρήγορα
θα εμφανίσει ο ασθενής το Έιτζ και τελικά θα πεθάνει».
Ένας εμφανώς κατατοπισμένος δημοσιογράφος παίρνει το λόγο:
— Γιατρέ, οι θεραπείες που αναφέρατε δεν εμποδίζουν
ολοκληρωτικά αυτήν την επαναδημιουργία, το ξέρουμε· ο ιός δεν
εξαφανίζεται από τον ανθρώπινο οργανισμό παρά τη θεραπεία. Μπορείτε
να το εξηγήσετε;
— Σωστά. Κι αυτό για δύο λόγους. Πρώτα, επειδή εμφανίζονται ιοί
ανθεκτικοί σ' αυτές τις θεραπείες. Εξάλλου, υπάρχουν κύτταρα που
αποκαλούνται «δεξαμενές», τα οποία στεγάζουν ιούς σε κατάσταση
νάρκης: η απουσία επαναδημιουργίας καθιστά αυτούς τους ιούς
απρόσβλητους στη θεραπεία.
»Η ερώτησή σας μου επιτρέπει να φτάσω στο τρίτο και τελευταίο
μέρος της διάλεξης μου: η θεραπεία μας αποσκοπεί στο να
παρακάμψουμε αυτά τα δύο εμπόδια. Το Ινστιτούτο της Κοπεγχάγης, σε
συνεργασία με το Ινστιτούτο Μουρ του Σικάγου, αποφάσισαν να
ερευνήσουν τις ικανότητες ενός ιού με σκοπό την καλύτερη άμυνα. Είναι
η βάση της γονιδιακής θεραπείας».
Ψίθυροι μέσα στην αίθουσα. Οι χτύποι της καρδιάς του Γιέσπερ
πρέπει να έχουν φτάσει τους χίλιους το λεπτό. Έχω μια έμπνευση πριν να
μπω στην τελική ευθεία:
«Ξέρουμε πως ο ιός είναι ικανός να εισάγει το γονιδίωμά του, τη
γενετική πληροφορία του, στο αντίστοιχο γονιδίωμα του κυττάρου για να
εκμεταλλευτεί κατόπιν τη δομή του. Η γονιδιακή θεραπεία χρησιμοποιεί
αυτό ακριβώς το φαινόμενο για να εισαγάγει μια ελλιπή πληροφορία -ένα
γονίδιο- μέσα στο κύτταρο.
»Αυτόν το μηχανισμό μελέτησαν οι ομάδες μας από κοινού. Η αρχή
είναι να βρεθεί ένας ιός που, αν μεταλλαχθεί, δε θα μεταδίδει καμία
βαριά ασθένεια στον άνθρωπο. Εισάγουμε λοιπόν στο γονιδίωμα αυτού
του ιού ένα γονίδιο που είναι ικανό να το κάνει να σιωπήσει ή το οποίο
δεν μπορεί να αναγνώσει το γονίδιο του ιού HIV. Το γονίδιο αυτό
μπορούμε να το ονομάσουμε σιωπητήρα. Ο ιός αυτός, που είναι αβλαβής,
θα είχε λοιπόν το ρόλο του μεταφορέα του σιωπητήρα.
»Το παρέχουμε με ένεση σε έναν ασθενή που έχει προσβληθεί από
τον ιό HIV· αυτός ο νέος ιός πρέπει να μπορεί να αναγνωρίζει τα κύτταρα
που έχουν προσβληθεί από τον ιό HIV και να εισχωρεί μέσα τους.
Ελευθερώνει λοιπόν το σιωπητήρα, που ενώνεται με το γονιδίωμα του
HIV και το διαμορφώνει έτσι ώστε να μην μπορεί πλέον να είναι
αναγνώσιμο. Κάνει τον ιό να σιωπήσει και αυτή τη φορά εμποδίζεται
πλήρως η επαναδημιουργία του».
Οι ψίθυροι έγιναν οχλαγωγία και αναγκάζομαι να διακόψω.
Χρειάζεται η παρέμβαση του καθηγητή Στόουν για να μην καλύψει
τελείως ο θόρυβος τη φωνή μου. Συναντώ το βλέμμα του Γιέσπερ:
πανηγυρίζει.
«Η εφαρμογή της θεραπείας αυτής θα επέτρεπε να παρακάμψουμε
το πρόβλημα της αντίστασης που παρουσιάζουν κάποιες πηγές του ιού
HIV στα φάρμακα· να φτάσουμε στα σημεία όπου βρίσκεται ο ιός
ναρκωμένος και τελικά η θεραπεία να μην είναι τόσο περιορισμένη και
ίσως λιγότερο ακριβή.
»Οι έρευνες χωρίστηκαν σε τρεις φάσεις: η πρώτη προσπαθεί να
προσδιορίσει επακριβώς τον τύπο και τη δομή του σιωπητήρα· η δεύτερη
ασχολείται με τον εντοπισμό του καλύτερου ιού-ξενιστή του σιωπητήρα·
η τρίτη φάση επιτρέπει σ' αυτόν τον ιό να αναγνωρίσει τα κύτταρα που
προσβάλλει ο ιός του Έιτζ.
Καθαρίζω τη φωνή μου για να καταλήξω, τόσο υπερήφανος όσο
και ο Γιέσπερ:
«Σήμερα, είμαι σε θέση να σας ανακοινώσω ότι οι ομάδες του
Ινστιτούτου Μουρ του Σικάγου και του Ινστιτούτου Ανοσολογίας της
Κοπεγχάγης έχουν τελειοποιήσει το σιωπητήρα και μπορούν να τον
παρασκευάσουν. Οι εργασίες που αφορούν τη δεύτερη φάση βρίσκονται
στο στάδιο της ολοκλήρωσής τους. Αναμφίβολα, πρόκειται για μια
μεγάλη νίκη πάνω σε μια ασθένεια, που ίσως δεν πρόκειται να θεωρούμε
ανίκητη για πολύν καιρό ακόμη. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας».
Μια μόνο κίνηση: όλοι όσοι παρευρίσκονται στην τεράστια
αίθουσα σηκώνονται χειροκροτώντας ζωηρά. Όπως και την πρώτη φορά,
το θυμάμαι καθαρά. Ωστόσο, η συγκίνηση είναι ίδια και κατευθύνομαι
προς τον Γιέσπερ με ζωηρό βήμα. Είναι ο μόνος που παρέμεινε καθιστός,
συνεχίζει να χαμογελάει, η χαρά του είναι απερίγραπτη. Σκύβω προς το
μέρος του και του λέω:
— Σηκωθείτε, καθηγητά Σόρενσεν, αυτή η επευφημία σας ανήκει.
Τα πόδια του πρέπει να τρέμουν και χρειάζεται να πιαστεί από το
χέρι μου για να σηκωθεί και να στραφεί προς το πλήθος των συναδέλφων
και δημοσιογράφων, οι οποίοι τιμούν δεκαπέντε χρόνια σκληρής
δουλειάς. Οι επευφημίες δεν έχουν τελειωμό, και ο καθηγητής Στόουν
παίρνει το μικρόφωνο για να καλέσει το ακροατήριο να περάσει στη
γειτονική αίθουσα, όπου θα προσφερθεί ένα ποτό για τη λήξη.
Άφησα τον Γιέσπερ στη μέση μιας παρέας από προσωπικότητες·
δικαιούται ένα μερίδιο από τα κομπλιμέντα και δε θα επιτρέψω σε
κανέναν να τον εμποδίσει να τα χαρεί. Δεν έχω όμως το χρόνο να
ασχοληθώ μαζί του για πολύ· μια στεντόρεια και οικεία φωνή, με εύθυμη
χροιά, με αποσπά από την παρατήρηση:
— Τι παράστημα! Τι ευφράδεια! Επιτρέψτε μου λοιπόν να
πλησιάσω τον αδιαμφισβήτητο σταρ αυτής της εκδήλωσης...
Ο Τζόναθαν ανοίγει δρόμο μέσα στο πλήθος κατευθυνόμενος προς
το μέρος μου. Το γοητευτικό χαμόγελό του σαγηνεύει τα θηλυκού γένους
εμπόδια που συναντά στο δρόμο του. Όμως, το χαμόγελό του δεν είναι το
μόνο του ατού. Η ίσια μύτη του, τα μαύρα μαλλιά του, που είναι κομμένα
πολύ κοντά, το μαυρισμένο πρόσωπό του, που τονίζει το γαλάζιο και
παιχνιδιάρικο βλέμμα του, η λεπτή μορφή του και τα πάντα κομψά ρούχα
του συμπληρώνουν μιαν εικόνα που μπερδεύει: θα πίστευε κανείς πως ο
Τζόναθαν Μάθιους βγήκε από κάποιο περιοδικό μόδας παρά από ένα
επιστημονικό εργαστήριο. Ωστόσο, διευθύνει το τμήμα ιολογίας του
ινστιτούτου Μουρ στο Σικάγο. Και μαζί με τους συνεργάτες του άρχισαν
τις έρευνες που οδήγησαν στην τελειοποίηση του σιωπητήρα. Σ' αυτόν
οφείλεται ο ακριβής καθορισμός των συστατικών του συγκεκριμένου
γονιδίου. Το ίδιο και η ενσωμάτωση του γονιδίου στο γονιδίωμα του
προσβεβλημένου κυττάρου.
Η ομάδα μου παρενέβη σ' αυτήν την πρώτη φάση μόνο για να
καθορίσει τη δομή του μολυσματικού ιού και το γονιδίωμα του· για να
πούμε την αλήθεια, οι έρευνες του Ινστιτούτου της Κοπεγχάγης θα
παίξουν σημαντικό ρόλο στις δύο επόμενες φάσεις του σχεδίου.
Παρόλο που διαθέτει μιαν εξαιρετική αίσθηση κοινωνικότητας, ο
Τζόναθαν διστάζει πάντα να μιλήσει σε κάποια σημαντική συγκέντρωση
και αν δεν ήταν κατηγορηματικά αρνητικός σε ένα μάλλον επίμονο
συναδελφικό αίτημα, θα είχε πάρει σίγουρα τη θέση μου μπροστά στο
μικρόφωνο σήμερα.
Περνάει ένας δίσκος με ποτά, αρπάζω στον αέρα ένα ποτήρι
σαμπάνιας και του το δίνω.
— Γιαν, ήταν πολύ καλόγουστο εκ μέρους σου που ασχολήθηκες με
τη φήμη μου και ανέφερες τον υπηρέτη σου... Κοίτα το αφεντικό σου!
Κοντεύει να πνιγεί από την πίεση των δημοσιογράφων. Ίσως, αν τον
παρακαλέσω ευγενικά, να μπορέσει να μου παραχωρήσει έναν δυο...
— Δε χρειάζεται.
Πίσω μας, ο Γιέσπερ έχει ξεσπάσει σε γέλια. Τον συνοδεύει μια
νεαρή γυναίκα.
— Τζόναθαν, ορίστε η ευκαιρία της ζωής σου. Κύριοι, επιτρέψτε
μου να σας παρουσιάσω τη δεσποινίδα Λάρα Ράντφορντ, δημοσιογράφο
στην εξαιρετική Αμερικανική Επιθεώρηση Ανοσολογίας. Δεσποινίς, ο
σύντομα διάσημος δόκτωρ Τζόναθαν Μάθιους, του ινστιτούτου Μουρ.
— Γιέσπερ, η προαίσθησή σου με εκπλήσσει. Γυρνώντας προς τη
νεαρή γυναίκα: Δεσποινίς, η δημόσια αναγνώρισή μου βρίσκεται στα
χέρια σας. Είμαι ευτυχής που σας γνωρίζω...
Δεν έχει σημασία ποιος χάρηκε για τη γνωριμία αυτής της νεαρής
γυναίκας. Είναι τριάντα χρονών, έχει όμως το πρόσωπο μικρού
κοριτσιού, με μεγάλα διαπεραστικά πράσινα μάτια, πανάδες,
ανασηκωμένη μυτούλα, χείλη σαρκώδη. Το πρόσωπό της είναι ένα τέλειο
τόξο, που το πλαισιώνουν μακριά καστανά μαλλιά με κόκκινες
ανταύγειες, μαζεμένα πίσω σε μια εντυπωσιακή αλογοουρά. Είναι
ντυμένη απλά, σε αντίθεση με τις συναδέλφους της, που έχουν ντυθεί
επιτηδευμένα για την περίσταση. Ίσιο φανελένιο παντελόνι, μπεζ
πουλόβερ και ίσια μαύρα παπούτσια τονίζουν τις γραμμές της. Είναι
υπέροχη. Και θα γίνει δική μου, ύστερα από λίγο, η αγάπη μου. Αυτό
είμαι σίγουρος πως το θυμάμαι.
Με αποσπά από τους στοχασμούς μου καθώς απευθύνεται στον
Τζόναθαν:
— Δόκτορα Μάθιους, σε ό,τι αφορά το εξώφυλλο του περιοδικού
μου, έχουμε βολιδοσκοπήσει ήδη κάποιο τοπ μόντελ, ένα καρκινοειδές
κύτταρο σε κατάσταση μίτωσης, και φοβάμαι πως δεν μπορώ να κάνω
και πολλά για την υποψηφιότητά σας. Αντίθετα, έχω μια φίλη που
δουλεύει για τη Βογκ Ιντερνασιονάλ... Διευκρινίζω ότι είναι ανύπαντρη,
πανέμορφη και θα χαρεί ιδιαιτέρως να ανταποκριθεί θετικά στην
πρότασή σας.
— Δεσποινίς, αν ήσασταν παρούσα στην τελική συνεδρία, δε
χρειάζεται να σας συστήσω το δόκτορα Γιαν Χέλεμπεργκ.
— Γιατρέ, ήμουν παρούσα και πρέπει να σας πω, εξ ονόματος όλων
των συναδέλφων μου, πόσο ευχάριστο είναι να κατανοεί κανείς το
σύνολο μιας επιστημονικής διάλεξης, που απευθύνεται σε όλους. Πρέπει
όμως να σας συγχαρώ για τα αποτελέσματα των εργασιών σας.
Πραγματική επανάσταση!
Συνεχίζει αμέσως, χωρίς να μου αφήσει χρόνο να την ευχαριστήσω:
— Δόκτωρ Χέλεμπεργκ, θα χαιρόμουν ιδιαιτέρως αν μπορούσα να
μιλήσω μαζί σας σχετικά με την πρόοδο των ερευνών σας, κυρίως γι'
αυτές που αφορούν τη δεύτερη και την τρίτη φάση που αναφέρατε.
Νομίζετε πως είναι δυνατόν;
— Δυστυχώς, φεύγω από το Παρίσι αύριο το πρωί, επειδή με
περιμένουν στο ινστιτούτο. Αντιθέτως, είμαι έτοιμος να σας δεχτώ στην
Κοπεγχάγη, αν σας επιτρέπει το περιοδικό σας να μετακινηθείτε.
— Πολύ ευγενικό εκ μέρους σας. Θα μιλήσω με τον αρχισυντάκτη
μου. Αν θέλετε, θα κρατήσω την πρότασή σας σε ένα μικρό συρτάρι...
— Μετά χαράς.
Καθώς της σφίγγω το χέρι, εκείνη προσθέτει, γυρνώντας προς το
μέρος του Τζόναθαν:
— Σας το υπόσχομαι, γιατρέ, θα σας δώσω τα στοιχεία της φίλης
μου, της δημοσιογράφου. Η δόξα δεν περιμένει...

Η Λάρα σταμάτησε για λίγο, για να σκεφτεί, ενώ τραβούσε μια


βαθιά ρουφηξιά από το τσιγάρο της. Η Μπρίτζετ ρώτησε:
— Η ευκαιρία παρουσιάστηκε; Συνάντησες το δόκτορα
Χέλεμπεργκ στο συνέδριο;
— Ναι, στο τέλος της διάλεξης. Είχαν εκπλαγεί όλοι από την
ανακοίνωσή του και από αυτά που αποκάλυψε. Ο Γιαν ήταν γνωστός για
τις ρητορικές του ικανότητες -σαφήνεια στην έκφραση, απλότητα στους
όρους, ακρίβεια στις λέξεις- και οι ομιλίες του ήταν πάντα πολύ
ουσιαστικές. Οι συνάδελφοι του τον σέβονταν γι' αυτές τις αρετές, όπως
κι εμείς. Εκείνη τη φορά ξεπέρασε τον εαυτό του: οι ανακαλύψεις είχαν
κεφαλαιώδη σημασία.
— Αναφέρεσαι στα αποτελέσματα των ερευνών του; Ήταν τόσο
συνταρακτικές από επιστημονική άποψη;
— Οι αρχές πάνω στις οποίες βασίζονταν οι εργασίες τους δεν ήταν
καινούργιες. Η γενετική θεραπεία, που χρησιμοποιεί έναν ιό για να
εισαγάγει κάποια πληροφορία σε ένα κύτταρο, αποτελούσε εδώ και λίγο
καιρό το επίκεντρο του ενδιαφέροντος πολλών ερευνητικών ομάδων. Η
σκέψη να την εκμεταλλευτούν για τη θεραπεία του Έιτζ ήταν η
πρωτοτυπία. Όμως, η αληθινή αποκάλυψη, το πραγματικό επίτευγμα,
ήταν ότι βρήκαν και κατόπιν εισήγαγαν, με αυτήν την τεχνική, τον
περιβόητο σιωπητήρα, το γονίδιο που έχει την ικανότητα να καθιστά
ακίνδυνο τον ιό μέσα στο προσβεβλημένο κύτταρο. Πολλά εργαστήρια
είχαν επιδοθεί σ' αυτήν την έρευνα, χωρίς επιτυχία. Πίστεψέ με, κανένα
εργαστήριο, του οποίου οι ερευνητές του ήταν παρόντες -και ήταν
σχεδόν όλοι- δεν είχε πλησιάσει, ούτε καν από μακριά, το αποτέλεσμα
που πέτυχε το αμερικανο-δανέζικο δίδυμο.
— Αναφέρεσαι σε ξένα δημόσια ινστιτούτα, παρόμοια με το
Ινστιτούτο Μουρ και το Ινστιτούτο της Κοπεγχάγης;
— Φυσικά, αλλά αυτά δεν είναι οι πιο επίφοβοι ανταγωνιστές. Τα
συγκροτήματα που πραγματικά μπορούσαν να τους συναγωνιστούν ήταν
και είναι τα ιδιωτικά φαρμακευτικά εργαστήρια. Υπάρχουν δυο λόγοι γι'
αυτό: ο πρώτος είναι ότι όλα τα εργαστήρια έχουν συμφέρον από μιαν
ανακάλυψη η οποία ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη
δημιουργία κάποιας νέας θεραπείας· ο δεύτερος είναι ότι μόνον αυτά
μπορούν να βρουν τα κεφάλαια που απαιτούνται για τέτοιες έρευνες.
Η Μπρίτζετ κράτησε μερικές σημειώσεις και σήκωσε το βλέμμα
της προς τη Λάρα.
— Ας επανέλθουμε στη συνάντησή σας, αν θέλεις.
— Ο Γιέσπερ Σόρενσεν προσφέρθηκε να μεσολαβήσει, είπε η Λάρα
με ένα αμήχανο χαμόγελο. Ας πούμε πως έπειτα από μια σύντομη
ευγενική συνομιλία, υπαινίχθηκα πως η παρέμβαση του δόκτορος
Χέλεμπεργκ θα ήταν καλοδεχούμενη για την ολοκλήρωση του άρθρου
μου. Ξέρεις πως όλα τα τεχνάσματα είναι θεμιτά για να εξασφαλίσεις ένα
άρθρο, έτσι δεν είναι;
Η Μπρίτζετ δεν απάντησε.
— Επιστράτευσα όσο θάρρος είχα και του πρότεινα μια
συνέντευξη, αλλά το μόνο που πέτυχα ήταν μια ευγενική αλλά αρκετά
αόριστη απάντηση. Μου πρότεινε να πάω στην Κοπεγχάγη για να
συζητήσω μαζί του για τις έρευνές του, να επισκεφτώ το ινστιτούτο...
Αυτό ήταν ενδιαφέρον, χωρίς αμφιβολία, αλλά δεν προσδιορίστηκε
καμία ημερομηνία. Στη δουλειά μας, μια πρόσκληση χωρίς
προκαθορισμένη συνάντηση δεν έχει καμιά αξία -δε σου λέω κάτι
καινούργιο.
— Μήπως ήθελε να διατηρήσει κάποια ασάφεια σχετικά με τις
έρευνές του; Το οικονομικό παιχνίδι στο οποίο αναφέρθηκες, θα
γεννούσε επιθυμίες που απαιτούσαν σύνεση, αν όχι δυσπιστία, εκ μέρους
του...
— Σίγουρα... Όπως και να 'χει, το πρόγραμμά του ήταν τόσο
γεμάτο ώστε του ήταν αδύνατον να με δεχτεί πριν την αναχώρησή του
για την Κοπεγχάγη, η οποία προβλεπόταν για την επομένη.
Πιστεύω πως το πιο επίπονο για μένα σε αυτό το συνέδριο είναι το
ταξίδι. Εννιά ώρες για τη διαδρομή Παρίσι - Κοπεγχάγη, μέσω
Φραγκφούρτης... Ο Γιέσπερ, που είχε ήδη ταλαιπωρηθεί από τις
συγκινήσεις του συνεδρίου, δεν πρέπει να χάρηκε ιδιαιτέρως με την
τετράωρη αναμονή στη Γερμανία. Ακίνητος, ροχαλίζει πάνω στο
κάθισμα του συνοδηγού. Φτάνουμε μπροστά στο σπίτι του.
— Ευχαριστώ, Γιαν. Έχω την εντύπωση πως δεν ήμουν ο ιδανικός
σύντροφος για ταξίδι, αλλά είμαι πτώμα. Ακόμα ένα συνέδριο όπως αυτό
και θα πάρω πρόωρα σύνταξη. Καληνύχτα, τα λέμε αύριο.
— Ες αύριον, Γιέσπερ.
Μένει, ευτυχώς, λίγα τετράγωνα μακριά από το σπίτι μου. Η ώρα
είναι εννιά και οι δρόμοι του Κλάμπενμποργκ είναι έρημοι. Παρκάρω
μπροστά στο νούμερο 54 της Ντιρελχάβεβε. Βγάζω τη βαλίτσα μου από
το πορτ μπαγκάζ και στέκομαι για λίγα λεπτά στο πεζοδρόμιο,
παρατηρώντας το σπίτι μου. Δε θα μπορούσα να το ξαναδώ δίχως τούτη
την υπερφυσική επιστροφή. Παρατηρώ με αγάπη όλες τις λεπτομέρειες
της πρόσοψης από μικρά τούβλα, τους φράχτες από κωνοφόρα, που τα
έχουν κλαδέψει κοντά, τον κήπο, που προκαλεί την εντύπωση φυσικού
τοπίου, στο οποίο τα χρώματα έδιναν ένα χαρούμενο τόνο αυτή την
εποχή, και τα γυαλιστερά κοκκινωπά κεραμίδια της στέγης, που έκαναν
το σπίτι να ξεχωρίζει από τα άλλα, περισσότερο κλασικά, στον υπόλοιπο
δρόμο.
Συγκρατώ την έκρηξη του συναισθηματισμού, ψάχνοντας για τα
κλειδιά της εισόδου. Τέλος πάντων, μην τρέφεις ψευδαισθήσεις
φτωχοκαλυβάκι μου, έχεις έξι μήνες αναστολή πριν να καταλήξεις σε μια
διαθήκη, οπότε κοίταξε να με εκμεταλλευτείς.
Ανοίγω και διαπιστώνω με χαρά πως η δεσποινίς Στίβενσεν άφησε
τη θέρμανση να λειτουργεί προτού φύγει. Είναι υπερβολικά προσεκτική
και δεν της ξεφεύγει τίποτα. Κατευθύνομαι προς την κουζίνα και
ανακαλύπτω το σερβίτσιο μου πάνω στο τραπέζι, μια κατσαρόλα ξέχειλη
από φαγητό, που το ξαναζεσταίνω, πριν να κάνω ένα ζεστό μπάνιο.
Γδύνομαι περνώντας από το σαλόνι. Πρόκειται για ένα μεγάλο
ορθογώνιο δωμάτιο, που η μεγαλύτερη πλευρά του είναι τζαμαρία και
βλέπει στον κήπο· τα έπιπλά του είναι σύγχρονα και λιτά και η
ταπετσαρία, σε σπασμένο άσπρο χρώμα, το κάνει να δείχνει ακόμα πιο
ευρύχωρο. Με μιαν αυτόματη κίνηση, πατάω το κουμπί του τηλεφωνητή.
Ακούω από την κουζίνα τη βροντερή φωνή της δεσποινίδας Στίβενσεν,
χωρίς να διακρίνω καθαρά τις λέξεις. Το επόμενο μήνυμα με κάνει να
μείνω με το πιρούνι μετέωρο:
«Καλημέρα, Γιαν. Βρίσκομαι στην Κοπεγχάγη για λίγες μέρες.
Υποθέτω πως βρίσκεσαι στο Παρίσι... Αν δεν πνίγεσαι στη δουλειά όταν
επιστρέψεις, τηλεφώνησέ μου, το νούμερο δεν άλλαξε... Ενώ εγώ,
δυστυχώς... Αλλιώς, θα προσπαθήσω να σε βρω στο ινστιτούτο. Θα χαρώ
πολύ να σε ξαναδώ».
Δε χρειάζεται να πει το όνομά της, επειδή ξέρει πως δεν την έχω
ξεχάσει, ούτε και το τηλέφωνό της. Και θα ξεχώριζα τη φωνή της
ανάμεσα σε χίλιες άλλες.
Πάνε δύο χρόνια από τότε που χωρίσαμε με την Κίρστεν και στο
διάστημα αυτό δεν έχουμε δώσει κανένα σημείο ζωής ο ένας στον άλλον.
Ήταν απασχολημένη, όπως κι εγώ, με τη δουλειά της: ερευνήτρια. Και
εξαιτίας της έρευνας χαθήκαμε.
Δεν την έχω ξεχάσει, ωστόσο δε θυμόμουν αυτό το μήνυμα, τη
συνάντησή μας. Προσπάθησα, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, να
ανακαλέσω στη μνήμη μου τα επεισόδια που θα σηματοδοτήσουν τους
μήνες που έρχονται, όμως, πολλά πράγματα μου φάνηκαν αόριστα,
χαμένα σε κάποια γωνιά της μνήμης μου. Η προστατευτική αμνησία,
βέβαια...
Ξαπλώνω στον καναπέ, σκεφτικός. Να ξαναδώ την Κίρστεν, ναι.
Αυτό είναι, θαρρώ πως τα θυμάμαι όλα.
Θα τη συναντήσω, θα τη δω ξανά. Πρέπει, γιατί έτσι συνέβη την
πρώτη φορά... Χαμογελώ από ευχαρίστηση. Έλα, γλυκιά μου. Θα δεις,
θα είμαι πολύ φρόνιμος, θα είμαι αυτός που προσπάθησες να ξαναδείς
μετά το συνέδριο. Εγώ, όμως, θα προσπαθήσω να μάθω γιατί μπήκες σε
τόσον κόπο. Επειδή αν υπάρχει κάποιο πρόσωπο για το οποίο είχα
αμφιβολίες, ακόμα και πριν από το θάνατό μου, είσαι εσύ. Θα σου
τηλεφωνήσω αύριο.
Ξέρω ότι θα δεχτεί να δειπνήσει μαζί μου, ξέρω πώς θα εξελιχθεί.
Την ουσία, όμως, αυτό που μου ξέφυγε την πρώτη φορά, δεν πρόκειται
να αργήσω να την ανακαλύψω. Κι εκείνη θα με βοηθήσει, είτε το θέλει
είτε όχι.
Γλιστράω απαλά μέσα στην μπανιέρα, χαλαρωμένος από τη ζέστη
και από την προοπτική να πέσει το πρώτο πέπλο.
Είμαι έτοιμος, Κίρστεν.
Φτάνω στο πάρκιγκ του ινστιτούτου, με το μυαλό μου ναρκωμένο
ακόμα από έναν ύπνο που δεν ήταν αρκετός, που καθυστέρησε από τις
χιλιάδες σκέψεις για τη μέρα που με περίμενε. Είναι αλήθεια ότι πέρασα
το μεγαλύτερο διάστημα της νύχτας προσπαθώντας να οργανώσω την
τακτική που θα ακολουθούσα με την Κίρστεν και ταυτόχρονα να
ανασυνθέσω την αυριανή μου μέρα, μάταια όμως...
Το αυτοκίνητο του Γιέσπερ βρίσκεται ήδη εδώ· δεν είναι από
εκείνους που επαναπαύονται σε ένα επίτευγμα, όσο ένδοξο κι αν είναι,
και δε θα με εξέπληττε το γεγονός αν τον πέτυχαν απορροφημένο σε μια
δουλειά απ' την οποία τον απέσπασαν λίγα λεπτά πριν να πάρει το
αεροπλάνο για το Παρίσι -και επιπλέον, με βαριά καρδιά. Αυτό το
πείσμα είναι που τον κάνει την ψυχή όλης της ομάδας.
Ομολογώ ότι σήμερα έχω λιγότερο κέφι απ' αυτόν. Πρέπει να πω
ότι η γκρίζα πρόσοψη του ινστιτούτου δεν ξεχωρίζει από το
συννεφιασμένο ουρανό. Τα εργαστήρια καταλαμβάνουν ένα
εντυπωσιακό κτίριο του περασμένου αιώνα, από λαξεμένες πέτρες, οι
οποίες έχουν μαυρίσει από τη μόλυνση και τον κακό καιρό. Το
οικοδόμημα, πιθανότατα όμορφο όταν πρωτοχτίστηκε, δεν κατάφερε να
αντισταθεί στους χρηματικούς περιορισμούς από τους οποίους
υποφέρουν όλα το κτίρια που έχουν παραδοθεί στους δημόσιους
οργανισμούς. Αντίθετα, το εσωτερικό είχε «ευεργετηθεί» με ταχτική
συντήρηση και όλες τις τεχνικές διευθετήσεις τις οποίες επιβάλλουν η
φύση και η σημασία των εργασιών που γίνονται εκεί· ως προς αυτό δεν
τσιγκουνεύτηκαν καθόλου.
Διασχίζω το μεγάλο προθάλαμο, που τον πλαισιώνουν τέσσερις
γιγάντιες κολόνες από πέτρα, μέχρι τον υπερμοντέρνο χώρο υποδοχής, ο
οποίος ωστόσο ταιριάζει απόλυτα με το αρχικό στιλ. Ανεβαίνω τα
σκαλοπάτια που οδηγούν στο γραφείο μου, στον πρώτο όροφο. Εκεί με
περιμένει η Έλενα, με ένα χαμόγελο (που το χρωματίζει μισό κιλό
κραγιόν) και μια τεράστια στοίβα αλληλογραφίας.
— Καλημέρα, γιατρέ. Δε σας ρωτάω αν πήγε καλά το συνέδριο, οι
διθύραμβοι έφτασαν ως εδώ. Δεν έχω το χρόνο να την ευχαριστήσω
καθώς προσθέτει μ' έναν ξερό τόνο, που δε με εκπλήσσει πλέον: Ελπίζω
πως είστε αρκετά ξεκούραστος ώστε να ασχοληθείτε με την
αλληλογραφία, που ωστόσο εγώ πάσχισα να ετοιμάσω μέσα στις
προθεσμίες, αγαπητέ μου γιατρέ.
Χωρίς να σηκώσω τα μάτια μου, αισθάνομαι το δεσποτικό βλέμμα
που συνοδεύει τους σαρκασμούς της γραμματέως μου. Δεν μπαίνω στον
κόπο να απαντήσω. Ξέρω ότι θα σηκωθεί και θα εξαφανιστεί προτού
καταφέρω να ανοίξω το στόμα μου. Δε χρειάζεται να είναι κανείς
βρικόλακας για να το μαντέψει: η ίδια ιστορία εδώ και τέσσερα χρόνια.
Είναι σίγουρα ένα από τα ελάχιστα πρόσωπα για τα οποία δεν έχω κάνει
λάθος πριν να πεθάνω. Η Έλενα είναι ανοιχτό βιβλίο. Είναι ακόμα
όμορφη, αλλά δυστυχώς είναι το ίδιο αξιαγάπητη όσο ένας
δεσμοφύλακας σε κάτεργο. Έχει πάντα μια καυστική και σκληρή
κουβέντα να πει, μια τελεσίδικη απάντηση, είναι όμως σίγουρα πολύ
αποτελεσματική: όλες οι αρετές που την κάνουν την τέλεια γεροντοκόρη,
πικρή και αξιαγάπητη.
Όταν χάνεται η αρωματισμένη παρουσία της, αρπάζω το φάκελο,
που ξεχειλίζει από γράμματα τα οποία είχε την καλοσύνη να ανοίξει.
Πάνω πάνω βρίσκεται ένα φαξ με το λογότυπο του Ινστιτούτου
Μουρ:
Η δεσποινίς Ράντφορντ με ξεγέλασε: δε θα με βάλουν εξώφυλλο στη
Βογκ... Όσο για τα υπόλοιπα, δεν είπε ψέματα: η συνάντηση ήταν
παραπάνω από ευχάριστη. Λατρεύω τα συνέδρια...
Τζόναθαν
Όσο σκέφτομαι ότι χωρίς αυτόν τον παλαβό δε θα υπήρχε ο
σιωπητήρας! Καθώς σκίζω το χαρτί, βλέπω ένα αυτοκόλλητο χαρτάκι.
Τα γράμματα της Έλενας:
Κυρία Κίρστεν Χέλεμπεργκ 39 61 01 09 να τηλεφωνήσετε.
Κάνω μια γκριμάτσα καθώς πατάω το κουμπί της εσωτερικής
επικοινωνίας.
— Μάλιστα, γιατρέ.
— Έλενα, πότε τηλεφώνησε η κυρία... Χέλεμπεργκ;
— Η σύζυγος σας... συγγνώμη, η πρώην σύζυγος σας προσπάθησε
να σας βρει το πρωί. Σφίγγω τα δόντια· παρ' όλ' αυτά νιώθω μια επιθυμία
για φόνο, αλλά συγκρατούμαι καθώς σκέφτομαι πως μου απομένουν έξι
μήνες για να την πνίξω. Ζήτησε να της τηλεφωνήσετε.
— Ωραία, ευχαριστώ.
— Παρακαλώ.
— Έλενα;
— Όλσεν, ονομάζεται Όλσεν.
— Ναι, αλλά οποιαδήποτε γυναίκα που της αξίζει αυτή η ιδιότητα
θα καταλάβαινε, από τα λεγόμενά σας, πως εκείνη έχει ακόμα το
δικαίωμα να χρησιμοποιεί το επώνυμο σας, γιατρέ. Έκτη αίσθηση... Θα
ήθελα να κάνω λάθος, ωστόσο.
— Κατάλαβα, Έλενα. Αναγνωρίζω την ευαισθησία σου. Προτιμώ
να σταματήσω. Σηκώνω πάλι το τηλέφωνο και συνειδητοποιώ ότι το χέρι
μου τρέμει ελαφρά καθώς σχηματίζει το νούμερο. Δεν ξέρω αν αυτό που
με συγκινεί τόσο είναι ότι θα ξαναδώ την Κίρστεν ή η προοπτική ότι θα
τη δω με το αληθινό πρόσωπό της.
— Ναι, Κίρστεν Όλσεν εδώ.
Το όνομά της ως νεαρής. Και το Χέλεμπεργκ για τις ξεχωριστές
περιπτώσεις... ή τις επίμονες παρακλήσεις σ' αυτόν που συνεχίζει να έχει
αυτό το όνομα.
— Καλημέρα, Κίρστεν. Ο Γιαν είμαι... Ο Γιαν Χέλεμπεργκ.
— Σε γνώρισα, για φαντάσου: δεν υπάρχουν και τόσοι Γιαν στη
ζωή μου.
Kι όμως θα υπάρξει ακόμα ένας, μια και δεν είμαι πλέον αυτός που
νομίζεις πως θα συναντήσεις.
— Ξαφνιάστηκα ευχάριστα από το μήνυμά σου. Σε τι οφείλω τη
χαρά να έχω νέα σου; Νόμιζα πως είχες εγκατασταθεί στις Ηνωμένες
Πολιτείες.
— Καταναλώνομαι στα πήγαινε έλα, για επαγγελματικούς λόγους,
φυσικά. Είναι κάπως περίπλοκο...
— Πολλά πράγματα πρέπει να έχουν αλλάξει μέσα σε δύο χρόνια...
Πώς θα σου φαινόταν να τα λέγαμε απόψε δειπνώντας μαζί;
— Απόψε; Δεν είμαι σίγουρη ότι μπορώ...
Ναι, βέβαια, προσποιήσου ότι διστάζεις. Όσο περιμένω να δεχτείς,
πιάνω την ατζέντα μου. Θα σε εκπλήξω, Κίρστεν, επειδή ξέρω αυτό που
θα προτείνεις. Έλα, πες το πριν από μένα. Ένα μικρό...
— Όμως, για ένα μικρό κινέζικο εστιατόριο, μαζί σου, θα ακύρωνα
οποιοδήποτε ραντεβού.
Αυτό θα έλεγα.
— Υπέροχα. Θα περάσω να σε πάρω στις οχτώ.
— Θα σε περιμένω.
Δεν έχω προλάβει να κατεβάσω το ακουστικό και να βάλω τη
μπλούζα μου και το τηλέφωνο χτυπάει ξανά. Η ψηφιακή οθόνη δείχνει
τον αριθμό του Μαξ.
— Ναι, καλέ μου Μαξ, τι μπορώ να κάνω για τον εθνικό Μπιλ
Γκέιτς;
— Αυτό που μπορείς να κάνεις, τώρα που τέλειωσες τα παιχνίδια
με τις στάρλετ του Παρισιού, είναι να αρχίσεις να μαζεύεις τα
αποτελέσματα σχετικά με το σιωπητήρα. Με την ευκαιρία,
συγχαρητήρια, κατάλαβα πως τους άφησες όλους με το στόμα ανοιχτό,
εκεί πέρα.
— Χάρη σε σένα. Οι αναπαραστάσεις σου των ιών, μέσω
υπολογιστή, έκαναν πάταγο...
— Δε θα έλεγα το ίδιο και για τη δεύτερη φάση των ερευνών, αν
δεν έχω το γρηγορότερο δυνατόν στα μηχανήματα μου το αποτέλεσμα
της δουλειάς σου, Γιαν.
— Μην ανησυχείς, θα το ετοιμάσω σήμερα το απόγευμα.
— Αν είχες αφιερώσει τόσα απογεύματα όσα μου υποσχέθηκες,
τώρα θα έκανα διακοπές.
— Έχεις δίκιο, αλλά το συνέδριο ήταν πολύ πιεστικό... Δε θέλω να
μείνω στο ινστιτούτο, διαφορετικά θα μείνω για πάντα. Επιστρέφω
πάραυτα στο σπίτι για να μαζέψω τα δεδομένα και μέχρι αύριο θα έχεις
υλικό για δουλειά.
— Μην ανησυχείς, δεν είμαι αργόσχολος... Αν αποφασίσεις να
βάλεις τα δεδομένα στον υπολογιστή σήμερα, μην ξεχάσεις να τον θέσεις
σε λειτουργία και να συνδεθείς με το δίκτυο τα μεσάνυχτα, ώστε να
μπορέσει ο Μαξ να σκαλίσει στο σκληρό δίσκο σου απόψε.
— Τα μεσάνυχτα; Σκοπεύεις όντως να το κάνεις τα μεσάνυχτα;
Έγινε. Καληνύχτα, Μαξ.
Η ώρα είναι οχτώ το βράδυ, εκείνη είναι έτοιμη, με περιμένει.
Θυμόμουν το φόρεμα που θα φορούσε... Δε θυμόμουν όμως ότι την είχα
βρει τόσο όμορφη, το βλέμμα της τόσο βαθύ, τις κινήσεις της τόσο
αισθησιακές... Ανόητε, πέφτεις ξανά στην παγίδα! Θυμήσου: οι ίδιες
χειρονομίες, η ίδια συμπεριφορά... άλλο μυαλό όμως. Δεν πρέπει να
αλλάξει τίποτα στην επιφάνεια.
Ναι, αυτό είναι, η επιφάνεια: να της σφίξω το χέρι και να τη
φιλήσω τρυφερά στο μάγουλο, να τη συνοδέψω μέχρι το αυτοκίνητο, να
γελάσω μαζί της για τη διαπίστωση ότι δεν έχω πια την παλιά σακαράκα,
ναι, η επιτυχία σε ανεβάζει κοινωνικά και οικονομικά.
Θα την πάω, φυσικά, στο κινέζικο εστιατόριο που προτιμά. Οι
τοίχοι είναι ντυμένοι με κόκκινο βελούδο και πάνω του έχουν
τοποθετηθεί οι απαραίτητες αναπαραστάσεις σκηνών από την κινέζικη
ζωή, οι οποίες τυπώθηκαν σε χιλιάδες αντίτυπα και σίγουρα
παραχωρήθηκαν δωρεάν. Φαίνεται ότι κοσμούν όλα τα ασιατικά
εστιατόρια του κόσμου. Στο κέντρο της μεγάλης αίθουσας, που είναι ήδη
γεμάτη καπνό, ένα τεράστιο ενυδρείο επιτρέπει σε τρία εξωτικά και
καλοθρεμμένα ψάρια να μας παρατηρούν, ενώ η Κίρστεν κατευθύνεται
μηχανικά προς ένα τραπέζι για δύο. Αυτό στο βάθος, εκεί όπου το
χαμηλό φως σε κάνει να θέλεις να μιλήσεις χαμηλόφωνα για πιο
προσωπικά πράγματα.
Ξέχνα το φως, επιθεωρητή Χέλεμπεργκ. Κράτα την τρυφερότητα...
και κάνε πραγματικές ερωτήσεις.
— Αρκετά μιλήσαμε για μένα, Κίρστεν. Άλλωστε, αυτό το
συνέδριο, το ομολογώ, έχει γίνει ένα θέμα συζήτησης που καταντάει
καταναγκαστικό.
— Αγαπητέ μου, είναι το τίμημα της δόξας. Μην ξεχνάς πως, χωρίς
να έχω το δικό σου μέγεθος, είμαι κι εγώ ερευνήτρια στην ανοσολογία...
Πώς να περάσεις ένα βράδυ με τον μεγάλο Γιαν Χέλεμπεργκ χωρίς να
του ζητήσεις να μιλήσει για τις εκπληκτικές εργασίες του;
— Μιλώντας μου περισσότερο για τους επαγγελματικούς στόχους
σου, για τη ζωή σου, για παράδειγμα...
— Γιαν, μη θέλεις παρακάλια.
Πιάνει το χέρι μου και το σφίγγει αρκετά για να υποδηλώσει την
επιμονή της και να προκαλέσει αυτήν τη φυσική επαφή που επιδιώκει
από την αρχή της βραδιάς.
Τα χαρτιά, που είναι έτοιμη να ανοίξει, είναι ξεκάθαρα. Εξάλλου, η
σκέψη ότι θα μπορέσω να αποκρύψω όσα της είχα αποκαλύψει αθώα την
πρώτη φορά είναι μάταιη. Έχω την εντύπωση πως πίσω από το αυτί μου
υπάρχει ένα μικρό παιχνιδιάρικο πνεύμα, που μου υπενθυμίζει κάθε τόσο
τους κανόνες του παιχνιδιού: «Μη φανταστείς ούτε στιγμή πως μπορείς,
με την επιστροφή σου, να επηρεάσεις την ιστορία· από τη στιγμή που
εμπλέκεται κι ένα άλλο άτομο, τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει, τίποτα
εκτός από τη σκέψη σου... Μην αγγίζεις την ορατή μεριά του
παγόβουνου, γιατρέ, μην την αγγίζεις...» Κρύβω με δυσκολία την
ανησυχία μου.
— Εντάξει, αν όμως διαβάζεις τα επιστημονικά περιοδικά, δεν έχω
να σου πω τίποτα.
— Γι' αυτό θέλω να μου μιλήσεις, για να μου διηγηθείς αυτά που
δεν μπορεί κανείς να πει σε ένα δημοσιογράφο! Πού έχεις καταλήξει
ακριβώς στις έρευνές σου; Νομίζεις πως θα μπορέσεις να αποτελειώσεις
αυτά που ανακοίνωσες στο συνέδριο;
Εδώ είμαστε, λοιπόν... Αυτό είναι που σε ενδιαφέρει, και θα σου το
πω με τόση ευκολία κατά τη διάρκεια της κουβέντας μας. Ας είναι, δεν
έχω άλλη επιλογή. Μπορεί να φοβάσαι πως θα με κάνεις να υποψιαστώ,
επειδή προσθέτεις:
— Βλέπεις, δεν έχω αλλάξει, λατρεύω τις μικρές αδιακρισίες, τα
κουτσομπολιά... Έτσι, για την κουβέντα!
Με κοιτάς νευρικά· ανυπομονείς, αγαπητή μου. Αφού δεν μπορώ να
ελαχιστοποιήσω τις πληροφορίες που θα σου δώσω, άσε μου
τουλάχιστον τη χαρά να σε κάνω να αδημονείς.
— Τώρα είμαστε στη δεύτερη φάση των ερευνών, τη φάση του
ακριβούς καθορισμού του ιού-ξενιστή, που θα μεταφέρει το σιωπητήρα
στα κύτταρα που έχουν προσβληθεί από τον HIV.
Με διακόπτει, μ' έναν πιο επαγγελματικό τόνο αυτή τη φορά.
Υποθέτω ότι μόλις ενεργοποίησε το μαγνητόφωνό της, δεν πρέπει να
χάσει λέξη απ' όσα λέω.
— Δεν έχετε, όμως, την αναγκαία υποδομή ώστε να σιγουρέψετε τη
γενετική πλευρά των ερευνών σας. Υποθέτω πως αυτός είναι ο ρόλος του
Αμερικανού συνεταίρου. Πώς τον λένε;
Εξοργίζομαι, θα ήθελα να κρατήσω το στόμα μου κλειστό.
Καταραμένο πεπρωμένο... Γιατί να μην ήταν η πρώτη φορά που το ζω
αυτό, γιατί να μην μπορώ να πω ψέματα; Της απαντάω, με μαύρη
καρδιά:
— Το Ινστιτούτο Μουρ του Σικάγου. Εργάζομαι με τον ίδιο τον
Τζόναθαν Μάθιους· ίσως να τον θυμάσαι...
— Αμυδρά.
Σταματάει, γεγονός που μου επιτρέπει να αλλάξω θέμα συζήτησης·
έχω την εντύπωση πως μιλάω υπό την απειλή ενός όπλου που έχει
στρέψει η Ζωή στους κροτάφους μου. Συνεχίζω αμέσως:
— Και τι απέγινε η πολλά υποσχόμενη ερευνήτρια;
Διστάζει για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, γεγονός που δεν είχα
προσέξει, σίγουρα, την πρώτη φορά.
— Δουλεύω για ένα αμερικανικό εργαστήριο, που επικεντρώνεται
περισσότερο στην κοσμετολογία. Η πολλά υποσχόμενη ερευνήτρια δεν
υπόσχεται πλέον παρά υπο-αλλεργικά προϊόντα μακιγιάζ ή προσπαθεί να
δώσει μια επιστημονική ετικέτα σε κάποια κρέμα που υποτίθεται πως
καθυστερεί την εμφάνιση των ρυτίδων... Κάνω ακριβώς αυτό που ένας
άνθρωπος όπως εσύ, μια εξέχουσα προσωπικότητα ενός πολύ σοβαρού
ινστιτούτου, κοιτάζει με μισό μάτι και υπόσχεται πως δε θα πέσει ποτέ
τόσο χαμηλά. Σηκώνει το βλέμμα για να προσθέσει περιπαικτικά: Βγάζω,
όμως, αρκετά χρήματα ώστε να παρηγορηθώ και να λέω στον εαυτό μου
πως από οικονομική άποψη δε θα πέσω ποτέ τόσο χαμηλά όσο σε ένα
σοβαρό ινστιτούτο.
Γελάει, πιάνει το χέρι μου. Σίγουρα θα σκέφτεται πως το έχει
εγκαταλείψει πολλή ώρα ώστε να περάσει στην επόμενη φάση:
— Και αν πίναμε ένα τελευταίο ποτό; Εσύ θα πιεις ένα χυμό
φρούτων ή ένα τίλιο, υπόσχομαι ότι δε θα σε μεθύσω, όμως, για όνομα
του Θεού, ας φύγουμε από εδώ».
Πέτυχε αυτό που ήθελε, το ίδιο βράδυ, αλλά δεν πρόκειται να
σταματήσει εδώ, είναι φανερό. Διαφορετικά, δε θα ήταν στην αγκαλιά
μου τώρα, να κοιμάται βαθιά, ενώ εγώ αντιλαμβάνομαι, πλέον ότι η
συμπεριφορά της είναι ιδιοτελής! Όμως το αστυνομικό δαιμόνιο γίνεται
γρήγορα δυσβάσταχτο: εκείνη κοιμάται ήρεμα, ενώ εγώ, άγρυπνος,
αναρωτιέμαι τι μου ξέφυγε σ' αυτό που ετοιμάζεται να (ξανα)κάνει τις
επόμενες μέρες και που θα της επιτρέψει να συλλέξει κι άλλες
πληροφορίες για τις έρευνές μας. Επειδή, προφανώς, αυτό ψάχνει, κι εγώ
δεν το είχα καταλάβει. Εκδίκηση, εκδίκηση... Με κουράζει ήδη η
εκδίκηση. Κοιτάζω το ρολόι μου: 11.25 μ.μ. Η νύχτα είναι μπροστά
μου... Ο Μαξ! Σηκώνομαι μαλακά από το κρεβάτι και τρέχω στο γραφείο
μου για να ανάψω τον υπολογιστή. Μου απομένουν λίγα λεπτά για να
πετύχω τη σύνδεση με το δίκτυο και να επιτρέψω στον Μαξ να έχει
πρόσβαση στους φακέλους που πάσχισα να καταγράψω σήμερα το
απόγευμα. Μόλις και μετά βίας πρόλαβα την έκρηξη του Μαξ αύριο το
πρωί... Την ίδια στιγμή, ένα χέρι ακουμπάει στον ώμο μου και με κάνει
να αναπηδήσω.
— Ακόμα και τη νύχτα δεν καταφέρνεις να χαλαρώσεις, αγαπητέ
μου! Τι ευτυχία... Μπορώ να μάθω τι σκαρώνεις; Ήθελες σαν τον τρελό
να παίξεις σκάκι στο ίντερνετ μες στα μεσάνυχτα;
— Περίπου, αλλά ο συμπαίκτης μου είχε πολλή δουλειά. Μια
σύντομη σιωπή και δεν έχω άλλη επιλογή παρά να συνεχίσω, ενώ εκείνη
έχει τα μάτια της καρφωμένα πάνω στην οθόνη, πιο φρέσκια και πιο
προσεκτική από ποτέ.
— Στέλνω στο ινστιτούτο το αποτέλεσμα μιας εξαιρετικά
ενδιαφέρουσας συλλογής πληροφοριών που έγινε σήμερα το απόγευμα
από αυτά τα δέκα δάχτυλα που βλέπεις. Θα τις πάρει το ινστιτούτο και -
προσθέτω, καθώς στρέφομαι για να την αγκαλιάσω - δικαιούμαστε να
πάμε ξανά στο κρεβάτι, αγάπη μου...
Την οδηγώ προς το δωμάτιο, ενώ εκείνη ρίχνει μια τελευταία ματιά
στην οθόνη.
— Μια τελευταία δουλίτσα κι έρχομαι, μου λέει καθώς δείχνει με
το δάχτυλο την τουαλέτα.
Γλιστράει σαν φίδι από την αγκαλιά μου και εξαφανίζεται. Το
ένστικτο του ερευνητή αρχίζει να βλασταίνει: πλησιάζω την τσάντα της.
Προτού την πιάσω στα χέρια μου, κοιτάζω γύρω: μπορώ να το κάνω; Δεν
υπήρχε στο σενάριο, μήπως όμως αλλάζει τη ροή των γεγονότων;
Στέκομαι μια στιγμή. Κανένας κεραυνός δεν πέφτει στο κεφάλι μου από
το ταβάνι, δεν εμφανίζεται οποιοσδήποτε κακός δαίμονας μέσα από τα
πλακάκια... Ρίχνω μια ματιά προς την τουαλέτα και ανοίγω βιαστικά την
τσάντα. Μακιγιάζ, κλειδιά, κινητό, πορτοφόλι. Η καρδιά μου χτυπάει
τόσο δυνατά που έχω την εντύπωση πως αυτό που ακούγεται είναι τα
βήματα της Κίρστεν. Μια δανέζικη ταυτότητα, πιστωτικές κάρτες, η
φωτογραφία ενός άντρα που δεν τον γνωρίζω, μια επαγγελματική κάρτα:
Επιχειρήσεις Στίβενς και Χολμς
Τμήμα κοσμετολογίας
Κίρστεν Χέλεμπεργκ Όλσεν
Επιστημονική ερευνήτρια.
Εκείνη επιστρέφει περπατώντας αθόρυβα προς το κρεβάτι, όπου
έχω ξαπλώσει και κουλουριάζεται δίπλα μου, έτοιμη να κοιμηθεί.
Εγώ έχω τα μάτια μου καρφωμένα στο ταβάνι, μπλεγμένος. Δε μου
είπε ψέματα. Πώς να χαρακτηρίσω τη συμπεριφορά της; Μήπως είμαι
έτοιμος να βουτηχτώ στην παράνοια του ερασιτέχνη αστυνομικού, αυτού
που ψάχνει στα τυφλά για το στοιχείο που δεν ταιριάζει σε ένα αρμονικό
σύνολο; Η Κίρστεν έχει πράγματι κάποια σχέση με το θάνατο μου;

3
— Πότε κατάφερες να συναντήσεις το δόκτορα Χέλεμπεργκ στην
Κοπεγχάγη;
— Το Νοέμβριο.
Η Μπρίτζετ φάνηκε να απορεί και διέκοψε τη μαγνητοφώνηση.
— Λάρα, μου έχει ξεφύγει κάτι. Μου είπες ότι δεν καθορίσατε
κάποια συνάντηση με τον Γιαν, ο οποίος ίσως ήθελε να συνεχίσει
απερίσπαστος τις έρευνές του. Κατά συνέπεια, υποθέτω ότι
επικοινώνησες ξανά μαζί του, λίγο αργότερα, ώστε να συμφωνήσετε για
το πότε θα πήγαινες στη Δανία.
Η Λάρα έδειξε να αμφιβάλλει. Διέκοψε με ένα νεύμα την Μπρίτζετ,
που ετοιμαζόταν να παρέμβει.
— Έχεις δίκιο Μπρίτζετ. Στην πραγματικότητα, είδα ξανά τον Γιαν
πριν να πάω στην Κοπεγχάγη. Με την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε ξανά για
τη συνάντηση που μου είχε υποσχεθεί.
— Θυμάσαι κάτω από ποιες περιστάσεις συναντηθήκατε;
— Πολύ καλά. Ήταν στο Σικάγο, στα τέλη Σεπτεμβρίου, όπου
σχεδόν κατά τύχη...
Βρίσκομαι στο τμήμα πληροφορικής του ινστιτούτου, όταν αρχίζει
να χτυπάει ο βομβητής μου.
— Με συγχωρείς, Μαξ, θαρρώ πως η δεσποινίς Μοντ προσπαθεί να
με εντοπίσει. Μπορώ να τηλεφωνήσω από εδώ;
— Κάθισε καλύτερα στο γραφείο μου, θα είσαι πιο ήσυχος. Σου
χρειάζεται για να αντέξεις τον κέρβερό σου.
Σχηματίζω το νούμερο της γραμματείας.
— Ναι, Έλενα, τι μπορώ να κάνω για σένα;
— Για μένα τίποτα, δυστυχώς. Αντίθετα, θα φανείτε αναμφίβολα
χρήσιμος στο δόκτορα Μάθιους, που τηλεφωνεί για τρίτη φορά. Και οι
αδιάκοπες περιπλανήσεις σας δε διευκολύνουν καθόλου το καθήκον μου.
— Είμαι στον τέταρτο όροφο, στον Μαξ..., εσωτερικό 2112.
— Μπορεί και να εκπλαγείτε, γιατρέ, ξέρω ακόμα να διαβάζω την
οθόνη του τηλεφώνου. Σας συνδέω. Εντούτοις, πολύ θα ήθελα να άφηνα
αυτόν τον άντρα στην αναμονή για μερικές ώρες ακόμα...
Χαμογελάω: μυρίζομαι από μακριά πως ο Τζόναθαν πρέπει να τα
άκουσε ένα χεράκι.
— Ευχαριστώ, Έλενα. Μια σύντομη σιωπή, μετά:
— Γιαν;
— Ναι, ελεεινέ συνάδελφε, σε ακούω.
— Γιαν, πριν απ' όλα, κάνε μου μια χάρη. Αν σου έχουν απομείνει
καθόλου ιοί μετά τα πειράματα σου, πολύ ανθεκτικοί ιοί, υποσχέσου μου
πως θα μολύνεις την υστερική που έχεις για γραμματέα.
— Οι καλλιέργειες των ιών είναι σχεδόν έτοιμες, μου ζήτησαν όλοι
οι συνάδελφοι για τα γενέθλια της, μην ανησυχείς. Αν κρίνω από την
κατάστασή σου, μάλλον δεν ξέφυγες από τα νύχια της...
— Στην τρίτη προσπάθεια να σε βρω, είναι αλήθεια, εκνευρίστηκα
λιγάκι. Σου τηλεφωνώ, όμως, για ένα σοβαρό θέμα, Γιαν. Ξέρεις ότι στο
Ινστιτούτο Μουρ μαζευόμαστε κάθε βδομάδα για να εξετάσουμε την
πρόοδο στις έρευνες και να ενημερώσουμε τους φορείς στις διάφορες
υπηρεσίες για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε, είτε επιστημονικά
είτε διοικητικά.
— Και θεωρείς πως αυτές οι συναντήσεις αρχίζουν πολύ νωρίς το
πρωί, και γι' αυτό το λόγο συνέταξες μιαν αναφορά και μαζεύεις
υπογραφές από τους φίλους που θα σε υποστηρίξουν. Μπορείς να
βασίζεσαι σε μένα.
—Κυρίως ο Βάλεμπεργκ βασίζεται πάνω σου.
— Ούτε κι αυτός συμφωνεί με τα ωράρια; —Μάλλον εσύ δε θα
συμφωνήσεις, αλλά δεν πιστεύω πως έχεις άλλη επιλογή: το αφεντικό
μου είναι έτοιμο να πείσει το δικό σου να σε φωνάξει στην επόμενη
συνάντηση.
—Τι; Πού θα την οργανώσετε; Και για ποιο λόγο; Τζόναθαν,
πρόκειται για όνειρο, έτσι; Ο Βάλεμπεργκ δεν ήταν ποτέ ένθερμος
οπαδός της συνεργασίας μας και ο Γιέσπερ χρησιμοποίησε όλα τα
τεχνάσματα και όλα τα επιχειρήματα για να δουλέψουμε μαζί, χεράκι-
χεράκι. Και τον περισσότερο χρόνο, ο Βάλεμπεργκ μόλις που απλώνει
ένα δαχτυλάκι, πόσο μάλλον ένα χέρι. Για να ζητάει κοινή συνάντηση,
πρέπει να έμαθε πως ετοιμάζεται ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος...
— Δεν πέφτεις έξω. Χτες ήταν ιδιαίτερα εκνευρισμένος και μας
απαγόρεψε κάθε δημόσια δήλωση ή σχόλιο σχετικά με τις έρευνές μας
μέχρι το πολεμικό συμβούλιο που προγραμματίζεται για την επόμενη
βδομάδα.
— Δε σας είπε τίποτα παραπάνω;
— Τον ξέρεις, όταν ανησυχεί οι κουβέντες του είναι σιβυλλικές, ο
τόνος του ξερός και το περιεχόμενο τελεσίδικο. Δε θα του αποσπάσουμε
τίποτα μέχρι την ερχόμενη βδομάδα, δεν τρέφω καμία αυταπάτη· πρέπει
να υποστούμε το επιτιμητικό βλέμμα του και τη συμπεριφορά του ως
Τζέιμς Μποντ... Τουλάχιστον, με μερικά μαρτίνι παραπάνω και πολύ
λιγότερη φινέτσα.
— Να υποθέσω πως τo αφεντικό σου δεν επιθυμεί διακαώς να
επισκεφθεί το έδαφος της Δανίας στα τέλη του Σεπτέμβρη;
— Ίσως και όχι. Έχουν γίνει ήδη οι κρατήσεις σας για το Σικάγο, το
ανέλαβε η Ροζίνα. Σας περιμένουμε, τον Γιέσπερ κι εσένα, την ερχόμενη
Τρίτη, στο ινστιτούτο, στη λεωφόρο Φάρμπερ 128, στις τρεις το
απόγευμα, στην αίθουσα συσκέψεων του τρίτου ορόφου. Πρώτη πόρτα
δεξιά καθώς ανεβαίνεις τη σκάλα. Ελπίζω πως το σημείωσες, δεν έχω
όρεξη να το επαναλάβω.
— Μάλιστα, στρατηγέ. Πείτε στον οδηγό του ινστιτούτου να
παρκάρει τη λιμουζίνα κοντά στις διεθνείς αφίξεις, για να κουβαλήσουμε
τα μπαούλα μας.
— Πες το κι έγινε. Θα τα πούμε την Τρίτη, Γιαν.
Μια δυνατή φωνή, ακριβώς από πίσω μου, ξεχωρίζει πάνω από τη
βουή του αεροδρομίου:
— Η λιμουζίνα του κυρίου είναι εδώ. Αν επιθυμούσε ο κύριος να
μπει στον κόπο...
Ο Τζόναθαν μου απλώνει φιλικά το χέρι, οδηγώντας με ταυτόχρονα
μακριά από το πλήθος, ως το αυτοκίνητό του που είναι παρκαρισμένο σ'
ένα χώρο ο οποίος προορίζεται για την αστυνομία.
— Ήταν ο μοναδικός χώρος κοντά στις αφίξεις και μου φάνηκε πως
θα σου άρεσε. Προφανώς, ήταν αναγκαίο, προσθέτει χαμογελώντας και
ρίχνοντας ένα βλέμμα προς το μικρό σακίδιό μου. Θα στενοχωριόμουν
αν σε έβλεπα να λυγίζεις από το βάρος μιας τέτοιας αποσκευής.
— Ελπίζω να μη χρειαστώ περισσότερα, παλιόφιλε. Το Σικάγο
είναι αναμφίβολα πολύ όμορφη πόλη, αλλά έχω άλλες προτεραιότητες
εκτός του τουρισμού.
— Έχω την εντύπωση πως δεν πρόκειται να μας ανακοινώσουν
κάποιο δώρο διακοπών με την ευκαιρία αυτής της συνάντησης.
Η ώρα είναι έντεκα και μισή, και οι οδικές αρτηρίες ασφυκτιούν το
εκμεταλλεύομαι για να προσπαθήσω να φωτίσω το μυστήριο που τυλίγει
τούτη τη συνάντηση:
— Τζόναθαν, δεν έχεις δώσει σημείο ζωής μετά το τηλεφώνημα,
την περασμένη βδομάδα. Κατάφερες να μάθεις τίποτα περισσότερο για
τη συνάντηση; Ο Γιέσπερ το απέφυγε κάθε φορά που προσπάθησα να τον
ρωτήσω. Τι γελοία που είναι όλα αυτά!
— Δε σου τηλεφώνησα για τον απλό λόγο ότι κι εμείς είμαστε στο
ίδιο σημείο. Ο Σόρενσεν έφτασε χτες για να κλειστεί τρεις ώρες με τον
Βάλεμπεργκ, όμως, δεν ξέφυγε τίποτα από τις σφαλισμένες πόρτες τους.
Το μοναδικό πράγμα που ξέρουμε είναι ο κατάλογος των εκλεκτών για
τη σύνοδο του αιώνα... Εσείς είστε οι δύο εκπρόσωποι της δανέζικης
πλευράς, ενώ το Σικάγο εκπροσωπεί φυσικά ο Βάλεμπεργκ και ο Φίλιπ
Σκοτ, από το τμήμα εφαρμοσμένης ιολογίας. Θα είναι επίσης η Μισέλ
Μαρτέν, η διευθύντρια διοικητικού του ινστιτούτου, που αποφασίζει
κυρίως για τα οικονομικά, και, τέλος, ο υπηρέτης σου, που είναι παρών
εδώ για να σηκώσει στους ισχνούς ώμους του το βαρύ πρωτόκολλο των
εργαστηρίων ανθρώπινης γενετικής.
— Κατάλαβα. Δεν μπορείς να μου πεις τίποτα για την υπόθεση.
Αφού κανείς δεν καταδέχεται να μου πει λεπτομέρειες, θα μείνω κι εγώ
στο δωμάτιό μου μέχρι να με καλέσουν.
—Ακριβώς, μείνε εκεί, είπε εκείνος χαμογελώντας, καθώς κατέβαζε
ταχύτητα για να σταματήσει μπροστά στο ξενοδοχείο. Θα περάσω να σε
πάρω στις δύο και μισή μετά το μεσημέρι· ξεκουράσου ως τότε. Με τη
διαφορά της ώρας, το κορμάκι σου κινδυνεύει να μας χαρίσει μερικά
χασμουρητά κατά τη διάρκεια της συνόδου. Μπορεί και να μην το
εκτιμήσει ο καθηγητής Φουετάρ... Εις το επανιδείν!
Μόλις τακτοποιήθηκα, πιάνω το τηλέφωνο. Έξι, εφτά χτυπήματα. Η
Κίρστεν δεν είναι σπίτι της και είναι ακόμα πολύ νωρίς στη Δανία για να
έχει πάει ήδη στη δουλειά της.
Πάνε τρεις μήνες που είμαστε μαζί, και η δυσπιστία μου απέναντι
της έχει εξατμιστεί, είναι αλήθεια... Κατ' αρχάς, επειδή ύστερα από ένα
μήνα άγρυπνης προσοχής, δεν έχω ανακαλύψει τίποτα πάνω της που να
μπορούσε να υποδείξει προδοσία εκ μέρους της. Έπειτα, μια και
επανασυνδεθήκαμε, η σύνεση της καρδιάς με έκανε να παραμελήσω την
έρευνά μου: δε θέλω να υποφέρω πια, όπως όταν χωρίσαμε, πριν από δύο
χρόνια. Άλλωστε, με την παραμικρή έλλειψη συνοχής, ακόμα και η
ελάχιστη λεπτομέρεια ξυπνάει αμέσως την αποκοιμισμένη δυσπιστία
μου... Μια λεπτομέρεια όπως η απουσία της, τώρα, που προσπαθώ να τη
βρω.
Κατεβάζω το ακουστικό, ξέροντας ότι υπερβάλλω, και κοιμάμαι
βαριά ενώ υπόσχομαι στον εαυτό μου πως θα προσπαθήσω αργότερα στο
γραφείο της.
Η αίθουσα συσκέψεων του Ινστιτούτου Μουρ είναι ένα μεγάλο
οβάλ δωμάτιο· το κέντρο του καταλαμβάνει ένα τεράστιο τραπέζι στο
ίδιο σχήμα. Η παχιά μοκέτα, οι ντυμένες με ύφασμα καρέκλες, η
θρησκευτική σιωπή που βασιλεύει καθιστούν τη συνάντηση υπνωτική,
όπως είχε μαντέψει ο Τζόναθαν.
Η ώρα είναι τρεις και τέταρτο το απόγευμα, και ο καθηγητής
Βάλεμπεργκ βρίσκεται ακόμα στην εισαγωγή. Έχω ευτυχώς τον
Τζόναθαν στα δεξιά μου για να με κρατάει ξύπνιο, ενώ στην αριστερή
θέση αντιλαμβάνομαι τον Γιέσπερ, που στριφογυρίζει, εμφανώς
εκνευρισμένος με τον ομόλογό του.
Ο Γιέσπερ και ο Βάλεμπεργκ είναι εντελώς αντίθετοι: ο πρώτος
είναι ευθύς, ενώ ο Αμερικανός χρησιμοποιεί χίλιες περιστροφές· ο ένας
είναι λακωνικός, ενώ ο άλλος λέει όσο περισσότερα μπορεί γι' αυτό που
ο Γιέσπερ θα είχε εκφράσει με λίγες λέξεις. Χωρίς να κάνουμε λόγο γι'
αυτήν την αφόρητη τάση του Σικάγου, από τότε που ξεκίνησε μια
δύσκολη συνεργασία, να ελαχιστοποιεί τις προσπάθειες της Δανίας προς
όφελός του. Ο Βάλεμπεργκ παίρνει ανάσα και ο Γιέσπερ δεν καταφέρνει
να συγκρατηθεί:
— Ευχαριστώ τον Βάλεμπεργκ για τη φιλοξενία του. Μας μάζεψε
σήμερα με ένα συγκεκριμένο σκοπό, στον οποίο πρέπει να αναφερθούμε
πάραυτα.
Ο Γιέσπερ σωπαίνει κοιτάζοντας τον Βάλεμπεργκ, που τον
κεραυνοβολεί με το βλέμμα, και συνεχίζει:
— Επίτρεψέ μου, λέει χαμογελώντας στον ομόλογό του, να μπω
κατευθείαν στο θέμα που μας απασχολεί.
Σηκώνεται και κατευθύνεται προς τον πίνακα που έχει στηθεί στο
μπροστινό μέρος της αίθουσας ώστε να είναι ορατός από όλους μας.
— Κυρία, κύριοι, ξέρετε πόσο σκληρός μπορεί να είναι ο αγώνας
για τη διεκδίκηση των πρωτείων μιας ανακάλυψης, έστω και για το
γόητρο. Είστε όλοι εκπαιδευμένοι σ' αυτούς τους καβγάδες των
δημόσιων ινστιτούτων και οργανισμών. Γρήγορο βλέμμα προς τη μεριά
του Βάλεμπεργκ, που παραμένει απαθής. Ο Γιέσπερ συνεχίζει: Αντίθετα,
ίσως δεν έχετε αντιληφθεί την έκταση που μπορεί να πάρει αυτό το
φαινόμενο, όταν διακυβεύονται σοβαρά εμπορικά συμφέροντα. Οι
ανταγωνιστές αποκτούν τότε άλλο μέγεθος. Είναι πιο επιθετικοί απ'
αυτούς που έχετε συνηθίσει και είναι έτοιμοι για τα πάντα ώστε να
αποκτήσουν αυτό που επιθυμούν. Λέω τα πάντα, κι εσείς δεν έχετε τα
όπλα για να τους αντιμετωπίσετε. Αυτός είναι ο λόγος που
συγκεντρωθήκαμε εδώ σήμερα.
»Ξέρουμε πως τρία φαρμακευτικά εργαστήρια έχουν αρχίσει τις
έρευνές τους λίγο αργότερα από μας. Δύο απ' αυτά εγκατέλειψαν των
αγώνα, δεδομένου του κόστους και της υποδομής που απαιτούσε ένα
παρόμοιο σχέδιο».
Ο Γιέσπερ στρέφεται προς τη Μισέλ Μαρτέν, που του γνέφει
επιδοκιμαστικά.
— Θα αφήσω την κυρία Μαρτέν να σας πει αυτό που γνωρίζει πολύ
καλύτερα από μένα.
Η νεαρή γυναίκα σηκώνεται, γυρίζει προς μια οθόνη και παίρνει το
λόγο προβάλλοντας την πρώτη εικόνα:
— Κύριοι, ορίστε οι κυριότερες φαρμακευτικές εταιρίες που
ανέφερε ο καθηγητής Σόρενσεν. Οι δύο πρώτες δεν παρουσιάζουν -ή
μάλλον δεν παρουσιάζουν πλέον- καμιά ανησυχία για την επιχείρηση
Σιωπή, ενώ η τρίτη, η ΔΦΕΓ παραμένει αμφίβολη.
— Η ΔΦΕΓ; απορεί ο Τζόναθαν.
— Η Διεθνής Φαρμακευτική Εταιρία Γκόρντον, που την ξέρετε
καλύτερα με την ονομασία Γκόρντον. Οι αριθμοί θα είναι σίγουρα πιο
εύγλωττοι από μια ομιλία που θα τραβήξει σε μάκρος.
Η νεαρή γυναίκα ρίχνει μια φευγαλέα ματιά προς τον Βάλεμπεργκ
και συνεχίζει:
— Στον πίνακα φαίνονται οι αριθμοί που αντιπροσωπεύουν την
οικονομική ισχύ αυτών των εταιριών. Οι δύο πρώτες, που έχουν βγει
εκτός κούρσας σε ό,τι αφορά το σχέδιό μας, είχαν οικονομικό εύρος
ύψους δώδεκα έως δεκαοχτώ δισεκατομμυρίων δολαρίων το 1996. Όσο
για την Γκόρντον, πέτυχε την ίδια χρονιά είκοσι τρία δισεκατομμύρια
δολάρια και εκτιμούμε ότι θα φτάσει τα είκοσι πέντε δισεκατομμύρια το
2001.
Στρέφεται προς την ομήγυρη και προλαβαίνοντας τις ερωτήσεις
μας, προσθέτει:
— Υποθέτω ότι αυτό δε σας λέει τίποτα. Θα σας δώσω λοιπόν ένα
παράδειγμα προκειμένου να έχετε μια ιδέα για την οικονομική τους
δύναμη. Η Γκόρντον εγκαινίασε πρόσφατα κοντά στην Ατλάντα ένα
καινούργιο κέντρο κλινικών ερευνών, που κόστισε το ασήμαντο ποσόν
των εκατόν πενήντα εκατομμυρίων δολαρίων. Ο ετήσιος
προϋπολογισμός του κέντρου αυτού εκτιμάται σε περίπου διακόσια
εξήντα εκατομμύρια δολάρια. Να ξέρετε, κύριοι, πως ο προϋπολογισμός
που συγκέντρωσαν το Ινστιτούτο Μουρ και το Ινστιτούτο Ανοσολογίας
της Κοπεγχάγης, για όλα τα τμήματα φυσικά -και χάρη στις προσπάθειες
που έγιναν για την επιχείρηση Σιωπή- ανέρχεται φέτος σε εβδομήντα
εφτά εκατομμύρια δολάρια. Χωρίς να θέλω να περιαυτολογήσω, πέτυχα
σχεδόν τα διπλάσια απ' αυτά που δόθηκαν την περασμένη χρονιά και στα
δύο ιδρύματα. Κύριοι, προσευχηθείτε για τον επόμενο χρόνο.
Ο Γιέσπερ ευχαριστεί τη Μισέλ πριν να ξαναπάρει το λόγο, πιο
χαλαρός αυτή τη φορά:
— Τώρα έχετε μια ιδέα για την οικονομική τους ισχύ, πρέπει
λοιπόν να κατανοήσετε ποια είναι τα όπλα τους και πώς μπορούμε να
προστατευθούμε. Τα εργαστήρια αυτά, η εταιρεία Γκόρντον ιδιαίτερα,
κατάλαβαν πως δεν αρκεί μόνο να έχεις χρήματα, πρέπει επίσης να
διαθέτεις και καλό επιστημονικό προσωπικό. Κι εδώ επίσης, τα χρήματα
δεν είναι αμελητέο επιχείρημα προκειμένου να πείσεις κάποια μεγάλα
κεφάλια, και φαίνεται πως η Γκόρντον έχει στο προσωπικό της
αξιόλογους επιστήμονες.
»Επιπλέον, η Γκόρντον δεν αρκείται στην εκμετάλλευση των
κεφαλαίων της, ξέρει επίσης πώς να εκμεταλλευτεί την πληροφορία.
Ποτέ δε θεωρήσαμε την εκμετάλλευση των πληροφοριών επικίνδυνη
μέχρι να πέσουν τα σύνορα και να κυκλοφορήσει η πληροφορία
παγκοσμίως, χάρη κυρίως στο ίντερνετ. Δε μιλάω για βιομηχανική
κατασκοπεία, προσοχή. Σήμερα εκτιμάται ότι το ενενήντα τοις εκατό των
πληροφοριών κυκλοφορούν ελεύθερα. Η Γκόρντον περιβάλλεται από
έναν κύκλο ειδικών, οι οποίοι ξέρουν να συλλέγουν πληροφορίες και να
επιλέγουν τα κατάλληλα στοιχεία που θα τους ενημερώσουν για την
πρόοδο, τα σχέδια και τα μέσα τα οποία χρησιμοποιούν οι ανταγωνιστές
σ' αυτόν τον τομέα. Πρόκειται γι' αυτό που αποκαλούμε οικονομική
διάνοια. Μια διαρκής ανταγωνιστική ανάλυση των πληροφοριών».
Διακόπτω τον Γιέσπερ, απορημένος:
— Ακόμα και αν η Γκόρντον εκμεταλλεύεται όσο το δυνατόν
καλύτερα τις πληροφορίες, δεν πρόκειται παρά για τα επίσημα στοιχεία,
που δεχόμαστε να τα βάλουμε στο ίντερνετ και κατά συνέπεια ξέρουμε
ότι η πρόσβαση είναι εύκολη σε όλους... Δεν είναι λοιπόν ότι
προσπαθούμε να κρατήσουμε μυστικές της πληροφορίες και, εκ πρώτης
όψεως, δε μοιάζει ενοχλητικό ότι τις κατέχει η Γκόρντον.
— Ακριβώς, Γιαν, αλλά εσύ έχεις στο μυαλό σου μόνον τις
επιστημονικές πληροφορίες και δε βλέπεις το πρόβλημα σφαιρικά. Οι
πληροφορίες περιλαμβάνουν επίσης όλες τις κινήσεις των επιστημονικών
ομάδων, τα κεφάλαια που χρησιμοποιήθηκαν από τον έναν ή τον άλλο
οργανισμό, τις λίγο ή πολύ επίσημες συνόδους, τις μελέτες της αγοράς
που έγιναν από κάποιον ανταγωνιστή... Αυτά τα δεδομένα μας
επιτρέπουν να έχουμε την κατάλληλη επιθετική συμπεριφορά. Το μόνο
σίγουρο είναι ότι ένα παρόμοιο όργανο επιτρέπει στην Γκόρντον να
γνωρίζει ανά πάσα στιγμή την πρόοδο των εργασιών μας. Εξυπακούεται
ότι ένας όμιλος τόσο ισχυρός όσο η Γκόρντον δε διστάζει να
χρησιμοποιήσει παράνομα μέσα. Αυτή τη φορά πρόκειται για παρανομία
με νόμιμο κάλυμμα, που μπορεί να επιτευχθεί με δύο τρόπους: Κάποιος
έμπειρος μπορεί να εισχωρήσει στο δίκτυο που χρησιμοποιούμε στα
συστήματα πληροφορικής· κατόπιν είναι η άμεση πρόσβαση στην
αποθήκη δεδομένων, στα ίδια τα ινστιτούτα...
«Αποφασίσαμε λοιπόν, για να διασφαλίσουμε το σχέδιό μας, να
δράσουμε σε διαφορετικό επίπεδο. Θέλουμε, εν πρώτοις, να
ενδυναμώσουμε τη συνεργασία ανάμεσα στα δύο ιδρύματα μας, ώστε να
συντονιστούν τέλεια. Ο καταμερισμός των στόχων, που έχει δοκιμαστεί
ήδη στην πράξη, θα βελτιωθεί. Αυτή η κατανομή της εργασίας θα
διασπείρει τις πληροφορίες και θα καταστήσει πιο δύσκολη την ανάλυσή
τους και κυρίως την πειρατεία τους. Θα ενισχύσουμε επίσης την
προστασία των πληροφοριών μας. Πρώτον, με το να σας
ευαισθητοποιήσουμε σχετικά με τον κίνδυνο -νομίζω ότι αυτό έχει ήδη
επιτευχθεί- και περιορίζοντας στο ελάχιστο τις ανακοινώσεις σας, είτε
στα μέσα μαζικής ενημέρωσης είτε οπουδήποτε αλλού. Δεύτερον, θα
προστατέψουμε τα συστήματα πληροφορικής που χρησιμοποιούμε και
ειδικότερα θα ασφαλίσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα τη μετάδοση των
αποτελεσμάτων, πράγμα πολύ ουσιαστικό, αν αποφασίσουμε να
κατανείμουμε τη δουλειά. Πρόκειται, όμως, για περίπλοκους τεχνικούς
όρους, που αφορούν περισσότερο τις τεχνικές υπηρεσίες των ινστιτούτων
παρά εσάς. Σας απαλλάσσω λοιπόν από την ομιλία».
Κοιτάζω τον καημένο τον Μαξ, που το μέλλον τού επιφυλάσσει
μερικές επιπλέον λευκές νύχτες. Και για ποιο αποτέλεσμα! Δυστυχώς,
όμως, δεν μπορεί να πει τίποτα.
Η Γκόρντον. Το όνομα αυτό με κατατρύχει τους τελευταίους μήνες
πριν από το θάνατό μου, το θυμάμαι τώρα. Τα θέματα της συνάντησης
αυτής επανήλθαν στη μνήμη μου σταδιακά, καθώς μιλούσε ο Γιέσπερ,
σαν αντίλαλος. Η φωνή του Γιέσπερ, πιο δυνατή σε κάποια στιγμή, με
αποσπά από τις σκέψεις μου:
— Ελπίζω πως η επαγρύπνηση που απαιτείται δε θα χαλάσει την
ατμόσφαιρα της δουλειάς σας. Να θυμάστε πως η συνεργασία παραμένει
ουσιώδης και ότι θα πρέπει επίσης να επανεξετάσετε τα μέτρα που θα
ληφθούν, αν αυτά εμποδίσουν τη δουλειά σας. Μη διστάσετε να μιλήσετε
με τον Βάλεμπεργκ ή με μένα. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.
Καλό κουράγιο για τη συνέχεια της επιχείρησης.
— Προφανώς, η απειλή είναι μεγάλη, σχολιάζει ο Τζόναθαν, μόλις
βγαίνουμε από την αίθουσα συσκέψεων. Ο Βάλεμπεργκ και ο Γιέσπερ
δείχνουν να ανησυχούν πραγματικά από την επίθεση, ίσως και να μην
ανέφεραν τις πραγματικές διαστάσεις της. Εν πάση περιπτώσει, υποθέτω
πως από αύριο θα πρέπει να αφήνουμε αποτύπωμα χάρτου
αμφιβληστροειδούς για να πάρουμε έναν καφέ... Μας περιμένουν
ευχάριστες μέρες μέχρι το τέλος της δουλειάς!
Έχω βυθιστεί στις σκέψεις μου, μόλις που ακούω τα σχόλια του
Τζόναθαν. Ίσως θα έπρεπε, ήδη από την πρώτη φορά, να ασχοληθώ με το
να μάθω κάπως περισσότερα στοιχεία για την Γκόρντον και τις
δραστηριότητές της. Πώς μπόρεσα να δείξω τόση αδιαφορία σ' έναν
ανταγωνισμό αυτού του μεγέθους και να απομονωθώ πίσω από τις
οδηγίες που σύστησαν τα ινστιτούτα;
Η Κίρστεν παρουσίαζε όλες τις ενδείξεις, είχε τη συμπεριφορά ενός
ύποπτου, και αν η έρευνα μου ακυρώσει την άποψή μου, θα έχω
τουλάχιστον τη χαρά να μην αμφιβάλλω. Σήμερα, μου παρουσιάζεται μια
δεύτερη ευκαιρία και θα ήταν γελοίο να μην την περάσω από το
μικροσκόπιο...
— Αν ο ήχος της φωνής μου δε σ' αφήνει να συγκεντρωθείς, θα το
βουλώσω...
— Συγχώρεσε με, Τζόναθαν, σκεφτόμουν αυτά που μας είπαν στη
σύσκεψη... Γνωρίζεις καλά την Γκόρντον;
— Ήξερα πάνω κάτω όλα όσα μας είπε γι' αυτήν ο Γιέσπερ, τίποτα
παραπάνω όμως.
Από τον προθάλαμο του ινστιτούτου ακούγεται μια διαπεραστική
φωνή, και ο Τζόναθαν παγώνει. Μετά μου λέει ψιθυριστά:
— Αν θέλεις πραγματικά να μην έχει κανένα μυστικό για σένα η
Γκόρντον, η επιθυμία σου θα εισακουστεί...
Ο Τζόναθαν κάνει μεταβολή φουσκώνοντας το στήθος.
— Δεν είναι δυνατόν! Δόκτορα Μάθιους! Τι καταπληκτική
σύμπτωση!
Πριν να προφέρει την τελευταία λέξη της βρίσκεται μπροστά μας.
Νέα, όμορφη, είναι δύσκολο να μην την προσέξεις. Τα γυαλιά ηλίου
συγκρατούν με δυσκολία την κόκκινη χαίτη της και φοράει ένα ταγιέρ σε
χρώμα ροζ, που ταιριάζει με τα χείλη της και δε σου αφήνει καμιά
αμφιβολία σχετικά με τις γραμμές της.
— Πράγματι, δεσποινίς Φόλκερ, τι τύχη! Να με συναντήσετε ενώ
είστε σπίτι μου, είναι έκπληξη... Καθώς της σφίγγει το χέρι, προσθέτει:
Σε τι οφείλω τη χαρά να σας βλέπω στο ινστιτούτο; Μπορώ να σε
φωνάζω Λίζα;
— Ναι, μπορείτε. Όταν κάποιος δυναμιτίζει τη συνέντευξη μιας
δημοσιογράφου λέγοντάς της, έπειτα από πέντε λεπτά, πως έχει όλα τα
χαρακτηριστικά που κατά τη γνώμη του συγκεντρώνει η ιδανική γυναίκα,
με μοναδικό
σκοπό να περάσει τη νύχτα μαζί της, μπορεί πράγματι να την
αποκαλεί με το μικρό της όνομα. Έστω και αν εξαφανιστεί την επομένη
χωρίς να ξαναδώσει σημείο ζωής. Πέφτει πάνω στον Τζόναθαν,
χαμογελώντας:
— Έλα, δεν σου κρατάω κακία! Άλλωστε, δεν είσαι καθόλου ο
τύπος μου. Τελικά προσέχει την παρουσία μου: Όμως, θα σε συγχωρήσω
αν με συστήσεις στο φίλο σου.
— Γιαν, η Λίζα Φόλκερ, που παραιτήθηκε από μια λαμπρή καριέρα
ηθοποιού για να γίνει μια εξίσου λαμπρή δημοσιογράφος. Εργάζεται για
την Αμερικανική Επιθεώρηση Ανοσολογίας, που ένα τμήμα της εδρεύει
στο Σικάγο. Λίζα, να σου συστήσω αυτόν που δε χρειάζεται συστάσεις: ο
δόκτωρ Γιαν Χέλεμπεργκ.
— Χαίρομαι ιδιαιτέρως που σας γνωρίζω, γιατρέ, ακόμα και αν οι
συναναστροφές σας παρουσιάζουν κάποιες ατέλειες... Κατέχετε άλλωστε
μια ξεχωριστή θέση στο περιοδικό μας: η ομιλία σας στο παρισινό
συνέδριο ήταν το θέμα ενός άρθρου. Αν λάβουμε υπόψη μας τις έρευνές
σας, ήταν το λιγότερο που μπορούσαμε να κάνουμε... Γυρίζει προς τον
Τζόναθαν: Εσύ θα πρέπει να γνωρίζεις τη συντάκτρια. Είναι υπερβολικά
όμορφη για να έχει ξεφύγει από το έμπειρο βλέμμα σου. Και αν έχει
συμβεί κάτι τέτοιο, θα αναπληρώσω αμέσως αυτήν την ατυχή έλλειψη.
Η Λίζα κάνει στροφή εκατόν ογδόντα μοιρών και απευθύνεται προς
αυτήν που είχε εγκαταλείψει για να έρθει προς το μέρος μας, πριν από
λίγα λεπτά.
— Έλα γρήγορα, Λάρα, έχω στο χέρια μου δυο εξαιρετικούς
άντρες: έναν αγενή κι έναν τζέντλεμαν...
Είναι εκείνη. Αναγνωρίζω το αποφασιστικό βήμα της, την ευγενική
όψη της, τόσο μετρημένη στις κινήσεις της όσο πληθωρική είναι η
συνάδελφός της.
Η Ροζίνα βγαίνει από το γραφείο του Τζόναθαν αφού πρώτα
ακούμπησε τέσσερα φλιτζάνια πάνω στο τραπέζι. Η Λάρα και η Λίζα
κάθισαν στις δερμάτινες πολυθρόνες, που βρίσκονται απέναντι από το
μοναδικό παράθυρο του δωματίου, ενώ ο Τζόναθαν κι εγώ επιτάξαμε δυο
καρέκλες από το διπλανό γραφείο.
Ο Τζόναθαν μου γνέφει συνωμοτικά προτού αρχίσει να μιλάει στη
Λίζα:
— Λίζα, αν δε με απατά η μνήμη μου...
— Που σίγουρα είναι καλύτερη από τη δική μου.
— Έλεγα λοιπόν ότι, αν δεν με απατά η μνήμη μου, έχεις
ασχοληθεί αρκετά με τις στρατηγικές ανάπτυξης των μεγάλων
φαρμακευτικών εργαστηρίων.
—Ακριβώς. Επιλεκτική μνήμη, αλλά καλή. Δουλειά που στοίχισε
αρκετά σε χρόνο και κόπο, πέρυσι.
— Θα μπορούσες να μας μιλήσεις για τη ΔΦΕΓ;
— Την Γκόρντον; Απαραίτητη σε τέτοιου είδους ρεπορτάζ. Θα
μπορούσα να γράψω σελίδες ολόκληρες γι' αυτό το εργαστήριο. Πιστεύω
ότι αντιπροσωπεύει από μόνο του τη μισή από τη δουλειά μου, τόσο
δύσκολες ήταν οι συναντήσεις.
— Πώς αυτό;
— Δύσκολες στην επίτευξη, κατ' αρχάς. Η Γκόρντον είναι μια
αρκετά δύσκολη επιχείρηση, που μοιράζει τις χάρες της με φειδώ στα
μέσα μαζικής ενημέρωσης. Όμως η δυσκολία προερχόταν κυρίως από
τον παραλογισμό στις πληροφορίες: τα στοιχεία διέφεραν ανάλογα με τα
πρόσωπα που ρωτούσαμε, οδηγούμασταν από το ένα συμπέρασμα στο
άλλο. Πραγματική σπαζοκεφαλιά...
— Όλοι οι δημοσιογράφοι που ασχολήθηκαν με την Γκόρντον τα
ίδια θα σας πουν, επιβεβαιώνει η Λάρα. Πηγαίνοντας εκεί, ξέρουμε όλοι
ότι τα πρόσωπα που μας δέχονται έχουν εντολή να μας δώσουν τις
ελάχιστες δυνατές πληροφορίες, αν όχι να μας παραπληροφορήσουν.
Κάποτε χρειάστηκε να ακυρώσω ένα άρθρο, τόσο γαρνιρισμένες με λάθη
ήταν οι ανακοινώσεις τους.
— Παρ' όλ' αυτά, τελευταίως μάθαμε ότι ανανέωσαν το
επιστημονικό προσωπικό τους, σχολιάζει η Λίζα.
— Ξέρουμε ποιοι είναι;
—Παραμένουν αινιγματικοί σ' αυτό το θέμα, βέβαια, αλλά μιλάνε
για χοντρά κασέ, που θα επέτρεπαν να αποσπάσουν μεγάλες
προσωπικότητες από τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη
Σκανδιναβία —από τη Νορβηγία, νομίζω.
Ακούω προσεκτικά τις δύο νεαρές γυναίκες, σίγουρος πως έχουμε
φτάσει σε κάποιο σημαντικό σημείο. Παρεμβαίνω:
— Είστε σίγουρη γι' αυτές τις πληροφορίες; Δεν αποτελούν τμήμα
του κύματος παραπληροφόρησης που έχει ξεκινήσει η Γκόρντον;
— Όχι, επειδή δεν τις αποκτούμε από το εργαστήριο. Έτυχε τη
στιγμή που σχηματίστηκε η ομάδα να μαθευτεί η απροσδόκητη
αναχώρηση πολλών εξεχόντων επιστημόνων από εκλεκτά ερευνητικά
κέντρα, δημόσια και ιδιωτικά. Η σύμπτωση ήταν ύποπτη, το
αντιλαμβάνεστε...
— Υπό αυτές τις περιστάσεις, λέει ο Τζόναθαν, θα μπορούσε κανείς
να εντοπίσει ποιες είναι οι ειδικότητες που στρατολόγησε η Γκόρντον θα
αρκούσε να βρεθεί ο κατάλογος των παραιτήσεων.
— Ακριβώς. Στρατολόγησαν φυσικά άτομα από όλες τις
ειδικότητες, συμπεριλαμβανομένης και της δικής σας, αφού η
ανοσολογία και η γενετική έχουν ζωτική σημασία στη διαμόρφωση της
θεραπείας.
— Ξέρουμε επίσης, προσθέτει η Λάρα, πως το νέο ερευνητικό
κέντρο τους στην Ατλάντα, που θα εγκαινιαζόταν τον επόμενο χρόνο,
λειτουργεί στην πραγματικότητα εδώ και έξι μήνες... Πρόκειται για την
ημερομηνία που δήλωσε επισήμως η Γκόρντον δεν μπορούσε πλέον να
αρνηθεί τη λειτουργία της μονάδας, τόσο εμφανής ήταν. Μπορεί όμως η
δραστηριότητα αυτή να άρχισε ακόμα νωρίτερα...
Συναντώ το βλέμμα του Τζόναθαν, που είναι εξίσου φοβισμένο με
το δικό μου απ' αυτές τις αποκαλύψεις. Η Λίζα εκμεταλλεύεται τη στιγμή
για να σκύψει προς τον Τζόναθαν.
—Ξέρεις πόσο εμείς, οι δημοσιογράφοι, υποχρεωνόμαστε να
πληρώσουμε στους πληροφοριοδότες μας; Αγγίζουμε τα όρια της
βιομηχανικής κατασκοπείας, γιατρέ. Ρισκάρω την καριέρα μου. Αξίζει
μια μικρή χάρη ως ανταπόδοση...
Ο Τζόναθαν πλησιάζει και της ψιθυρίζει στο αυτί:
— Προτείνω μια κατ' ιδίαν συνάντηση σε ένα εστιατόριο της
επιλογής σου ώστε να καθορίσουμε μαζί το ύψος των χρεών μου... και
τον τρόπο πληρωμής.
Λιγότερο τολμηρή από τη συνάδελφο της, η Λάρα αρπάζει έξυπνα
την ευκαιρία:
— Όσο για μένα, δε θα απαιτήσω τίποτα για τις πληροφορίες που
θα σας δώσω, δόκτορα Χέλεμπεργκ. Αντίθετα, θα χαρώ ιδιαιτέρως να
έρθω στην Κοπεγχάγη, αν μου επιβεβαιώσετε την πρόσκληση που είχατε
κάνει στο Παρίσι...
Είναι σχεδόν προσταγή, και η περίσταση μοιάζει κατάλληλη.
— Δεσποινίς Ράντφορντ, σας περιμένω την τελευταία εβδομάδα
του Οκτωβρίου, αν σας βολεύει.
Η Κίρστεν με περιμένει στο αεροδρόμιο. Πέφτει στην αγκαλιά μου
και με φιλάει απαλά. Με αγκαλιάζει με μια ειλικρίνεια που με κάνει να
μετανιώνω για τις προηγούμενες επιφυλάξεις μου. Είμαι επιτέλους
αρκετά χαλαρός για να της διηγηθώ τις λεπτομέρειες της συνάντησης.
Όταν γυρίζουμε στο σπίτι, περιμένει να τελειώσει το φαγητό πριν
να μπει στο θέμα:
— Ανεξάρτητα από τα επιχειρήματα του Γιέσπερ, εσύ ανησυχείς
πραγματικά; Πιστεύεις πως η Γκόρντον είναι τόσο μεγάλος ανταγωνιστής
όσο φοβούνται;
— Δεν ξέρω, αλλά ο Βάλεμπεργκ και ο Γιέσπερ φαίνεται πως έχουν
πάρει τo πράγμα αρκετά σοβαρά, ώστε πρέπει να ακολουθήσουμε τις
συστάσεις τους.
— Δηλαδή;
Δείχνει τόσο αθώα καθώς κάνει αυτήν την ερώτηση ώστε
φυλάγομαι αμέσως. Δεν έχω άλλη επιλογή παρά να της απαντήσω:
— Να ενισχύσουμε τη συνεργασία ανάμεσα στις δύο ομάδες,
ελέγχοντας ταυτόχρονα τη μετάδοση των πληροφοριών και μειώνοντας
στο ελάχιστο τις εξομολογήσεις του μαξιλαριού, αγάπη μου.
— Αγαπητέ μου, δεν πρόκειται να κινδυνεύσεις από τυχόν
αδιακρισίες ύστερα από λίγο. Πρέπει να φύγω για τις Ηνωμένες
Πολιτείες μέσα στις επόμενες σαράντα οχτώ ώρες.
— Και μπορώ να μάθω πόσο θα κρατήσει αυτή η σκληρή απουσία;
— Δεν έχω ιδέα. Μία ή δύο εβδομάδες, πάνω κάτω. Όχι, Κίρστεν,
πολύ περισσότερο.

4
Η ώρα ήταν περασμένη, και η Λάρα είχε αρχίσει να εμφανίζει
σημάδια κούρασης. Η Μπρίτζετ έκλεισε το σημειωματάριό της πριν να
προτείνει:
— Δεν έχω φάει τίποτα, ούτε κι εσύ υποθέτω. Ντύσου, Λάρα, ξέρω
ένα μικρό εστιατόριο δυο βήματα από εδώ, στο οποίο θα μας
εξυπηρετήσουν έστω κι αυτή την ώρα. Μπορούμε να συνεχίσουμε την
κουβέντα μας με την ησυχία μας.
Η Λάρα δέχτηκε, εξαντλημένη. Φόρεσε ένα παντελόνι κι ένα
πουλόβερ και στάθηκε μπροστά στον καθρέφτη. Η αντανάκλαση του
εαυτού της, θλιμμένη και χλωμή, της έδειχνε την εικόνα της καινούργιας
της μοναξιάς. Απέστρεψε το βλέμμα για να μην κλάψει.
Βγήκαν και το δροσερό αεράκι την έκανε να νιώσει καλύτερα μέχρι
να φτάσουν στο εστιατόριο. Κάθισαν σε ένα τραπέζι στο βάθος της
αίθουσας, εκεί όπου δε θα ενοχλούσε κανείς δυο ασυνόδευτες κοπέλες.
— Λάρα, ίσως θα προτιμούσες να αφήναμε τη συνέχεια της
κουβέντας μας για αύριο...
Η Λάρα κράτησε το βλέμμα της καρφωμένο στο ανέγγιχτο πιάτο
της, με ένα θλιμμένο χαμόγελο.
— Όχι, ας συνεχίσουμε, Μπρίτζετ. Ο χώρος μου αλλάζει τη
διάθεση και αύριο ίσως να μην έχω την παραμικρή όρεξη να μιλήσω γι'
αυτά.
Η Μπρίτζετ δέχτηκε, και η Λάρα συνέχισε την αφήγηση της:
— Η συνάντησή μας στο Σικάγο ήταν εντελώς τυχαία. Ήμουν στο
Ινστιτούτο Μουρ με τη Λίζα Φόλκερ, την ανταποκρίτριά μας, επειδή
έπρεπε να συναντήσει τον καθηγητή Βάλεμπεργκ. Στο παρελθόν, η Λίζα
είχε την ευκαιρία να γνωριστεί καλύτερα με το δόκτορα Μάθιους,
αδιόρθωτο γυναικά και φίλο του Γιαν. Οι δύο ερευνητές ήταν μαζί εκείνη
τη μέρα κι εγώ άδραξα την ευκαιρία. Ρώτησα τον Γιαν αν ίσχυε πάντα η
πρότασή του και ένα μήνα αργότερα, στις 29 Οκτωβρίου νομίζω,
βρισκόμουν στην Κοπεγχάγη.
»Ο καιρός ήταν πολύ άσχημος. Μόλις κατέβηκα από το αεροπλάνο,
άρχισα να ελπίζω ότι τα σχέδια του Γιαν θα μου επέτρεπαν να συμπτύξω
όσο το δυνατόν περισσότερο συνεντεύξεις και επισκέψεις, ώστε να
μπορέσω να φύγω το γρηγορότερο για τη Νέα Υόρκη».
— Είχες διευκρινίσει στο δόκτορα Χέλεμπεργκ τους σκοπούς σου
σχετικά με το ρεπορτάζ σου;
— Όχι ακόμα. Όταν όμως δέχεσαι να δεις ένα δημοσιογράφο, που
ταξιδεύει οχτώ ώρες με το αεροπλάνο για να σε συναντήσει, πρέπει να
είσαι αρκετά θρασύς για να τον διώξεις ύστερα από μια δεκάλεπτη
συνάντηση. Ήξερε πολύ καλά ότι το κίνητρο του ταξιδιού μου ήταν ένα
καλό άρθρο και ότι είχα κάθε δικαίωμα να ελπίζω σε μια αρκετά εκτενή
παρουσίαση των δραστηριοτήτων του ινστιτούτου.
— Αυτό ήταν το επίσημο κίνητρο του ταξιδιού σου· κατά βάθος,
όμως, Λάρα, υπολόγιζες να συγκεντρώσεις περισσότερες πληροφορίες
για τη Σιωπή, έτσι δεν είναι;
Η Λάρα χαμογέλασε. Παραλίγο να ξεχάσει ότι πάνω απ' όλα η
Μπρίτζετ ήταν δημοσιογράφος.
— Φυσικά. Η Σιωπή ήταν ο σκοπός μου. Και η αιτία της
απογοήτευσής μου, εν προκειμένω. Η επίσκεψη στο ινστιτούτο ήταν
συναρπαστική και μου άνοιξαν ευχαρίστως όλες τις πόρτες, για
οτιδήποτε θα μπορούσε να με βοηθήσει στο ρεπορτάζ μου. Αντίθετα,
έπεφτα πάνω σ' έναν τοίχο κάθε φορά που ανέφερα τη Σιωπή. Απέφευγαν
να απαντήσουν στις ερωτήσεις μου, αν και ήταν ανώδυνες, σαν να είχε
δοθεί σύνθημα. Ξαφνικά βουβαίνονταν, όταν κάποιος, ξένος προς το
ινστιτούτο, πρόφερε την ονομασία του σχεδίου. Ο Γιαν ήταν κι αυτός
αόριστος και μόνο μετά δυο μέρες μου εμπιστεύτηκε ότι τους είχαν
συστήσει από το Σικάγο μεγάλη προσοχή. Πολύ αργότερα, έμαθα πως,
όταν ήμουν μαζί τους, ήταν έτοιμοι να ολοκληρώσουν τη δεύτερη φάση
της έρευνας, γεγονός που εξηγούσε την ένταση μέσα στην ομάδα και την
επιφύλαξη απέναντι σε μια δημοσιογράφο.
— Τη δεύτερη φάση;
— Ναι, αυτή που σκοπό είχε να καθορίσει τον ιό-ξενιστή του
σιωπητήρα, τον ιό που θα εισήγαγε το σιωπητήρα στα προσβεβλημένα
κύτταρα ώστε να παραλύσει το γονιδίωμα του HIV. Έχει το όνομα Σίγμα,
αλλά θα έχεις ακούσει να μιλάνε γι' αυτό, ακόμα και αν δεν
απασχολείσαι στα ειδικευμένα έντυπα... Στη συνέχεια, κατάλαβα
καλύτερα τη συμπεριφορά των συνεργατών του, αν και δεν με
διευκόλυνε καθόλου στο σκοπό μου.
— Αναφέρεσαι αρκετά στο υπόλοιπο προσωπικό, είχες την
ευκαιρία να συναντήσεις κάποιον κατά τη διάρκεια της παραμονής σου;
— Ναι, φυσικά, αλλά σε αυστηρά επαγγελματικό πλαίσιο. Πού
θέλεις να καταλήξεις, Μπρίτζετ;
— Λάρα, τα ασήμαντα στοιχεία είναι αυτά που μπορεί να μας
διαφωτίσουν. Μην ξεχνάς γιατί βρισκόμαστε εδώ, και οι δύο... Ένιωσες
να υπάρχει ένταση ανάμεσα στους ερευνητές, κυρίως ανάμεσα στον Γιαν
και κάποιο άλλο μέλος της ομάδας; Κάποιος συνεργάτης που ζήλευε;
Ξέρεις ότι τόσο το γυναικείο βλέμμα μας όσο και το βλέμμα του
δημοσιογράφου, μας επιτρέπει να διακρίνουμε πράγματα που κανένας
άντρας δε θα πρόσεχε. Έπιασε το χέρι της Λάρα και κοιτώντας της είπε:
Μη φοβάσαι να μου πεις τα πάντα, Λάρα, δεν είμαι αστυνομικός. Είμαι
με το μέρος σου. Δυνάμωσε το σφίξιμο στο χέρι της. Λάρα, ένιωσες κατά
τη διάρκεια των συνεντεύξεων σου, από τις ερωτήσεις σου και από τις
απαντήσεις των διαφόρων, ότι υπήρχε κάποια εχθρότητα απέναντι στον
Γιαν;
— Εγώ... δεν ξέρω, όχι, δε νομίζω. Κούνησε το κεφάλι της και
συνέχισε πιο έντονα τραβώντας το χέρι της: Μπρίτζετ, σου
επαναλαμβάνω πως η ένταση ήταν πολύ μεγάλη λόγω της επικείμενης
ανακάλυψης. Αυτό δε σημαίνει αναγκαστικά πως υπέβοσκε κάποια
διαμάχη...
Η Μπρίτζετ αναστέναξε, ενοχλημένη ακόμα από την ιδέα πως η
Λάρα δεν της είχε εμπιστοσύνη.
— Είσαι κουρασμένη, Λάρα, κι εγώ το ίδιο. Ας φύγουμε, το μυαλό
μας θα είναι πιο καθαρό αύριο.
Στην επιστροφή δεν αντάλλαξαν κουβέντα. Μπροστά στο
ξενοδοχείο, η Λάρα έσπασε τη σιωπή:
— Μπρίτζετ, ξέρω ότι προσπαθείς να με βοηθήσεις και να
γνωρίζεις ότι η παρουσία σου μου κάνει καλό. Επίσης, το ότι μιλάω για
όλα αυτά μου επιτρέπει να ελέγξω κάπως τη θλίψη μου, σου είμαι
ευγνώμων. Ωστόσο, μη μου θυμώνεις επειδή δεν μπορώ να σου αφηγηθώ
τα πάντα με τις λεπτομέρειες που θα αποσπούσες από έναν αυτόπτη
μάρτυρα. Μου είναι πολύ οδυνηρό να θυμάμαι εκείνες τις στιγμές και δεν
πρέπει να το θεωρείς αυτό δυσπιστία ή έλλειψη ειλικρίνειας.
Ο λαιμός της συσπάστηκε, πράγμα που την εμπόδισε να συνεχίσει.
Η Μπρίτζετ της έσφιξε το χέρι ως δείγμα συναίνεσης. Ήθελε να μιλήσει
αλλά η Λάρα δεν της έδωσε το χρόνο:
Σ' ευχαριστώ που ήσουν εδώ απόψε, Μπρίτζετ. Θα συναντηθούμε
πάλι αύριο. Ας πούμε στις εννιά, στο ξενοδοχείο.
— Πολύ καλά. Καληνύχτα, Λάρα. Προσπάθησε να κοιμηθείς.
— Καληνύχτα, Σέρλοκ...
Η Μπρίτζετ ήταν στην ώρα της. Η Λάρα την καλωσόρισε με ένα
χαμόγελο.
— Δείχνεις ξεκούραστη, Λάρα. Η όψη σου είναι καλύτερη.
— Η τέχνη του μακιγιάζ, αγαπητή μου... Σκέφτηκα πως ήσουν
ικανή να έρθεις σήμερα με φωτογράφους. Ούτε λόγος πως θα με έπιανες
απροετοίμαστη!
Η Μπρίτζετ αποκρίθηκε γελώντας:
— Όχι, περιμένω μέχρι να έχεις ρουφηγμένα μάγουλα από τη
νηστεία. Οι φωτογραφίες θα είναι πιο συγκινητικές.
— Έχεις χάσει εκ των προτέρων: σε περίμενα για το πρωινό...
Όμως, η χαρούμενη διάθεσή της δεν ξεγελούσε κανέναν. Η Λάρα
δυσκολευόταν να πιει το τσάι της. Η Μπρίτζετ θαύμαζε το κουράγιο της.
Ακούμπησε τα πράγματά της πάνω στο τραπέζι και περίμενε να αρχίσει
ξανά η Λάρα τη διήγησή της.
— Προσπάθησα να σκεφτώ υιοθετώντας τον τρόπο που
προσεγγίζεις εσύ τα πράγματα, Μπρίτζετ. Επιχείρησα να αναλύσω τις
σχέσεις του Γιαν με τους συναδέλφους του και τα αισθήματα που
έτρεφαν γι' αυτόν οι υπόλοιποι γύρω του. Έμοιαζαν να εργάζονται σε
καλή ατμόσφαιρα. Ο καθηγητής Σόρενσεν ήξερε πώς να τους κάνει να
βάλουν τα δυνατά τους. Ήταν συσπειρωμένοι ως ομάδα, είχαν πάθος, και
το δίχως άλλο αυτό εξηγούσε τις δυσκολίες τους στο παιχνίδι του
ανταγωνισμού και της δυσπιστίας, που τους είχε επιβάλει η σύνοδος του
Σικάγου. Ήταν ιδεαλιστές, Μπρίτζετ, κάθε άλλο παρά κακές σκέψεις
έκαναν, αρχής γενομένης από τον Γιέσπερ. Τους υποχρέωσαν να
αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό, και δεν ήταν φτιαγμένοι για έρευνα
κάτω από τέτοιες συνθήκες. Ήταν, κατά τη γνώμη μου, η μόνη αιτία
έντασης.
Η Μπρίτζετ κράτησε μερικές σημειώσεις πριν να ρωτήσει:
— Πόσο έμεινες, εσύ που ήθελες να γυρίσεις το συντομότερο;
— Ομολογώ ότι άρχισε να μου αρέσει. Εντούτοις, η σύνταξη του
περιοδικού με ήθελε πίσω. Μετά τέσσερις μέρες είχα αρκετά στοιχεία για
να γράψω το άρθρο που περίμεναν από μένα. Μόνον όταν μαθεύτηκαν τα
νέα, άρχισα να αμφιβάλλω για την αναχώρησή μου.
Κλείνω το τηλέφωνο ύστερα από μια σύντομη συνομιλία με την
Κίρστεν, που βρίσκεται πάντα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Προσπάθησα
μάταια να της πω ότι η παρατεινόμενη απουσία της μου ήταν
δυσβάσταχτη. Καθώς όμως είπε ότι είχε επαγγελματικές υποχρεώσεις,
δεν επέτρεψα στον εαυτό μου να φέρει οποιαδήποτε αντίρρηση.
Κάπως απογοητευμένος, εξακολουθώ να είμαι σκεφτικός όταν το
τηλέφωνο χτυπάει ξανά. Είναι η Έλενα.
— Δόκτορα Χέλεμπεργκ, είναι εδώ η δεσποινίς Ράντφορντ, στο
γραφείο σας. Και πιο χαμηλόφωνα: Ξέρετε, η δημοσιογράφος...
— Ναι, Έλενα, καταλαβαίνω τι θέλεις να πεις. Η νεαρή γυναίκα
που μαζί της περνάω σχεδόν οχτώ ώρες καθημερινά στο ινστιτούτο, εδώ
και μια βδομάδα, και που σου την σύστησα τρεις φορές... Νομίζω ότι την
ξέρω.
— Γιατρέ, η ειρωνεία είναι επικίνδυνο όπλο. Κι εγώ είμαι παλιά
καραβάνα... Προσθέτει μ' έναν τόνο συνενοχής που δεν είναι
συνηθισμένος: Ελάτε να με σώσετε, η δεσποινίς δεν είναι απ' αυτές που
καταφέρνω να αποθαρρύνω...
— Έρχομαι, Έλενα. Αντιστάσου γενναία στις μαινάδες μου,
έρχομαι για να σε σώσω.
Βγάζω την αντι-ιική πανοπλία μου και κατεβαίνω τα σκαλιά για να
συναντήσω τη Λάρα. Έχω αυτήν την αίσθηση δυσφορίας, εδώ, ανάμεσα
στο στήθος και το λαιμό, που προοιωνίζεται ένα θλιβερό γεγονός. Στην
πραγματικότητα, η αμνησία από την οποία πιστεύω ότι υποφέρω και την
αποδίδω στην υπερφυσική παρέμβαση της Ζωής, ίσως να μην είναι παρά
μια αντίδραση αυτοπροστασίας, όταν νιώθω το δράμα που επίκειται, και
αρνούμαι να το αντιμετωπίσω. Σαν να μη συμβαίνει τίποτα, σαν να μην
θυμάμαι αυτό που πρόκειται να μου ανακοινώσει η Λάρα, θα τρέξω να τη
συναντήσω έτσι όπως οδηγούν κάποιον στην κρεμάλα.
Μπαίνω στο δωμάτιο, εκείνη σηκώνεται απότομα και παρατηρώ
αμέσως τα τραβηγμένα χαρακτηριστικά της.
— Λάρα, νόμιζα ότι ήσουν στο αεροδρόμιο. Ακυρώθηκε η πτήση
σου;
Εκείνη ανοίγει το στόμα και, όπως κάθε φορά μετά την τρομερή
επιστροφή μου στη ζωή, όπως και με την Κίρστεν, όπως και στο Σικάγο,
οι λέξεις της μου έρχονται προτού ακόμα τις προφέρει. Χλωμιάζω.
— Γιαν, έχω κακά νέα.
Μη μου το πεις, Λάρα, μη μου το πεις, δε θέλω να το θυμάμαι.
— Τηλεφώνησα στη σύνταξη του περιοδικού μου πριν να φύγω από
το ξενοδοχείο. Τη στιγμή ακριβώς που η Λίζα τους έστελνε με φαξ ένα
μικρό σημείωμα για την Γκόρντον. Γιαν, η Γκόρντον ανακοίνωσε
σήμερα σε ένα δελτίο τύπου πως μόλις καθόρισαν με ακρίβεια τον ιό-
ξενιστή του σιωπητήρα. Και για να εμπλουτίσουν τη δήλωσή τους,
έκαναν λόγο και για όλες τις εργασίες εισχώρησης του γονιδίου στο
γονιδίωμα του ιού.
Στηρίζομαι στην άκρη του γραφείου, που είναι καλυμμένο με
χαρτιά τα οποία αφορούν τον ιό Σίγμα και αφήνομαι να πέσω βαριά σε
μια από τις πολυθρόνες.
— Γιαν, λυπάμαι πολύ... Δεν ξέρω τι να σου πω. Κοιτάζει γύρω
της, σαν να έψαχνε κάποια έμπνευση για να βρει το επιχείρημα που θα με
παρηγορούσε. Αφήνει τη δυνατή φύση της να πάρει το πάνω χέρι: Γιαν,
τίποτα δε χάθηκε. Δε θα φύγω, θα χρειαστείς οπωσδήποτε επαφές με τον
Τύπο. Είμαι στο ξενοδοχείο μου, μπορείς να με βρεις εκεί.
Ακούω τα βήματά της να απομακρύνονται καθώς φεύγει χωρίς
άλλη χειρονομία συμπόνιας. Σηκώνω το κεφάλι, έξαλλος που αντιδρώ
όπως την πρώτη φορά -ή μάλλον που δεν αντιδρώ- ακριβώς:
καταβεβλημένος, αδρανής, σχεδόν έτοιμος να υποστώ από την αρχή αυτά
που ήδη έζησα.
Συνέρχομαι και μαζεύω τα χαρτιά που ήταν σκόρπια πάνω στο
γραφείο προσπαθώντας να σκαρώσω ένα σχέδιο. Πρώτα, να κατανοήσω
την εκπληκτική πρόοδο στις έρευνες της Γκόρντον, σε σημείο που να
καταφέρουν να μας ξεπεράσουν στην τελική ευθεία της δεύτερης φάσης.
Ήξερα πως ήταν στα ίδια επιστημονικά ίχνη με μας, αλλά πιο πίσω από
μας, που είχαμε ξεκινήσει την έρευνα για τον ιό-ξενιστή και την
επεξεργασία του σιωπητήρα σχεδόν ταυτόχρονα, χάρη στη συνεργασία
των δύο ινστιτούτων. Ήταν ακατανόητο.
Σηκώνομαι συνειδητοποιώντας ξαφνικά τη σύγχυση που πρέπει να
έχει αυτός που αφιέρωσε τα πάντα στο σχέδιο. Φεύγω από το γραφείο
μου με γρήγορο βήμα, διασχίζω το διάδρομο και χτυπάω την πόρτα.
Καμία απάντηση.
— Γιέσπερ;
Περιμένω λίγα λεπτά και αποφασίζω να μπω, παρά τη
συνεχιζόμενη σιωπή.
Ο Γιέσπερ είναι όρθιος, απέναντι από το παράθυρο, ακίνητος. Το
πρόσωπό του είναι ανέκφραστο, θα έλεγε κανείς πως είναι κέρινο.
Κρατάει στο χέρι του ένα φαξ με το λογότυπο του Ινστιτούτου Μουρ.
Χωρίς να στραφεί, μου δίνει το χαρτί.
— Μόλις έμαθα τα αποτελέσματά τους, Γιέσπερ, του λέω χωρίς να
πάρω το φαξ.
— Τα αποτελέσματά τους; ξεσπάει εκείνος. Αποτελέσματα από τι;
Από ποιες έρευνες; Τα αποτελέσματα μιας κλοπής, μιας άνανδρης
πειρατείας, μιας κατάφωρης κατασκοπείας! Αυτά τα παλιοτόμαρα δεν
είχαν ανακαλύψει ούτε τον τροχό, όταν εμείς ήμασταν στα μισά της
δεύτερης φάσης!
Κλείνει τα μάτια και παίρνει μια βαθιά ανάσα για να ξαναβρεί την
ψυχραιμία του.
— Γιαν, παρακολουθούμε βήμα προς βήμα την πρόοδο των
ερευνών τους. Πριν από δυο μήνες μόλις που ήξεραν τον ιό Σίγμα!
Γνωρίζεις πολύ καλά το χρόνο που απαιτείται για τις καλλιέργειες των
ιών, τις διάφορες δοκιμές για την αντίσταση της μεμβράνης, τις φάσεις
των κλινικών δοκιμών. Αυτή η ταχύτητα είναι ακατανόητη, απαιτούνται
τουλάχιστον εννιά μήνες!
Έχει δίκιο, και η επιχειρηματολογία του με κάνει να διακρίνω,
έντρομος, τη μοναδική λύση σ' αυτό το αίνιγμα. Η σιωπή μου επιτρέπει
στον Γιέσπερ να συνεχίσει, πιο ήρεμος:
— Φεύγω για το Σικάγο. Ο Βάλεμπεργκ θα ξεκινήσει νομικές
διαδικασίες, αλλά δεν έχουμε καμία χειροπιαστή απόδειξη για να
επιτεθούμε στην Γκόρντον. Σε αφήνω, Γιαν. Πρέπει να ρυθμίσω διάφορα
πράγματα πριν να φύγω.
Μένω μόνος καταμεσής στο δωμάτιο, ακίνητος. Μια υπόθεση
αρχίσει να στριφογυρίζει στο μυαλό μου, πρέπει όμως να επιβεβαιώσω
τα γεγονότα προτού δώσω συνέχεια. Κοιτάζω το ρολόι μου, η ώρα είναι
ήδη 6 μ.μ. Η παραμονή μου εδώ δε θα με βοηθήσει να ξεκαθαρίσω τις
σκέψεις μου. Καλύτερα να γυρίσω.
Η ανάπαυσή μου ήταν σύντομη. Το τηλέφωνο χτυπάει νωρίς το
βράδυ, ενώ τρώω κάτι στο πόδι.
— Γιαν, ο Τζόναθαν είμαι. Υποθέτω πως έμαθες... Δεν
απογοητεύτηκες;
— Πολύ. Δεν έμαθα ακόμα την ανακοίνωσή τους, ανυπομονώ όμως
να την πάρω στα χέρια μου. Πιστεύεις πως η Γκόρντον θα έχει τη
λεπτότητα να σβήσει το λογότυπό μας πριν να δημοσιεύσει τις έρευνές
μας;
— Γι' αυτό σου τηλεφωνώ· έχω την ανακοίνωσή τους μπροστά στα
μάτια μου, περιλαμβάνει τα πάντα. Τα αποτελέσματα των δοκιμών στα
επιχρίσματα του HIV πριν και μετά την εισχώρηση, αλλά και τις δοκιμές
εισχώρησης του γονιδίου στο γονιδίωμα του Σίγμα, τα ακριβή
χαρακτηριστικά του γονιδιώματος και κυρίως τα αποτελέσματα από τις
κλινικές δοκιμές, που δείχνουν ότι ο ιός αυτός είναι αβλαβής για τον
ανθρώπινο οργανισμό. Δύο χιλιάδες πεντακόσιοι ασθενείς: το ίδιο δείγμα
με μας. Εκπληκτική σύμπτωση, έτσι;
— Να τους στείλουμε λουλούδια...
— Σου στέλνω με φαξ αυτό το παραμύθι. Εγώ αρκετά διάβασα.
— Ευχαριστώ, Τζόναθαν.
— Καληνύχτα, Γιαν.
Έκλεισε και με άφησε στην παραζάλη μου. Δύο εκδοχές για να
επιλέξουμε τη μία: είτε η Γκόρντον συγκέντρωσε τα σπουδαιότερα
κεφάλια του επιστημονικού κόσμου, ικανά να αψηφήσουν τους νόμους
του χρόνου και να κάνουν ρεκόρ ταχύτητας, είτε, παρά την επαγρύπνησή
μας, υπήρξε κάποια μεταφορά πληροφοριών από τα ινστιτούτα μας προς
το εργαστήριο. Στην περίπτωση αυτή, έχω κάθε λόγο να επανέλθω στην
υπόθεση που με βασανίζει.
Η Κίρστεν.
Η Κίρστεν, αρκετά έξυπνη για να αποκοιμίσει τη δυσπιστία μου.
Αρκετά έξυπνη ώστε να συνδεθεί ξανά μαζί μου, να μπει στο σπίτι μου
και να παρακολουθήσει τη δουλειά μου. Αρκετά έξυπνη ώστε να την
καταλαβαίνει και να ξέρει πώς να επιλέξει τα κρίσιμα σημεία.
Η Κίρστεν, που έφυγε για τις Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και πέντε
βδομάδες.
Θέλω ακόμα να πιστέψω πως κάνω λάθος. Είναι ώρα, όμως, να
ερευνήσω ένα ίχνος που είχα παραμελήσει κατά τη διάρκεια της πρώτης
μου επίσκεψης. Τούτη τη φορά, πρέπει να φτάσω πιο πέρα. Να ξεκινήσω
μαθαίνοντας από ποιους αποτελείται ο εγκέφαλος της Γκόρντον. Η
απάντηση θα μου επιτρέψει ίσως να ακυρώσω αυτό που έχω στο μυαλό
μου και εναντίον του οποίου παλεύω.
— Θα ήθελα να μιλήσω στη δεσποινίδα Ράντφορντ, δωμάτιο 134.
— Παρακαλώ;
— Λάρα; Γιαν Χέλεμπεργκ. Τι ανακούφιση, δεν έλπιζα να σε βρω.
Έχεις φάει για βράδυ;
— Ναι.
— Τι θα έλεγες για ένα ποτό; Ομολογώ πως θα με έκανε να αλλάξω
διάθεση.
— Ευχαρίστως.
— Να περάσω σε μισή ώρα;
— Θα είμαι έτοιμη. Σε περιμένω, Γιαν.
Κατεβαίνουμε τα λίγα σκαλοπάτια που χωρίζουν την είσοδο του
μπαρ από την αίθουσα. Είναι αρκετά μεγάλη, αλλά οι ταπετσαρισμένοι
καναπέδες σε σχήμα U επιτρέπουν ιδιαίτερες συνομιλίες. Στο βάθος, τα
τραπέζια του μπιλιάρδου είναι κατειλημμένα από μερικούς άντρες, που
με χαιρετούν από μακριά. Τους κάνω ένα νόημα και καλώ τη Λάρα να
καθίσει.
— Αν μου έλεγαν ότι ο δόκτωρ Χέλεμπεργκ αλητεύει τα βράδια σε
ένα μπιλιαρδάδικο, θα είχα πέσει ξερή!
— Μου αρέσει να καταφεύγω εδώ, επειδή το μπιλιάρδο με
χαλαρώνει και δε συναντάω ποτέ κάποιον από το συνηθισμένο περίγυρο:
μπορώ να βρίσω όσο θέλω για να ξεσπάσω, αν δεν αρκεί το παιχνίδι.
Η Λάρα διαισθάνεται τη νευρικότητά μου και λέει αποφασιστικά:
— Γιαν, είσαι σίγουρος πως θέλεις να σκεφτείς ξανά όσα
συνέβησαν;
Με αναγκάζει να παραδοθώ. Είμαι όμως πολύ απογοητευμένος για
να της μιλήσω για την Κίρστεν.
— Λάρα, πώς νομίζεις ότι κατάφερε να επιτύχει η Γκόρντον τα
αποτελέσματα που ανακοίνωσε σήμερα το πρωί;
— Αυτό που μου φαίνεται ως το πιο αποδεκτό είναι πως το
ερευνητικό κέντρο τους άρχισε τις δοκιμές πολύ νωρίτερα απ' όσο
σκεφτόμαστε. Συζήτησα με τον Τσαρλς Φόλεϊ, συνάδελφο που έγραψε
ένα άρθρο γι' αυτήν την εξεζητημένη μονάδα. Έπειτα από πολλές
άκαρπες κρούσεις στους υπεύθυνους, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει
άλλες μεθόδους για να πληροφορηθεί την πραγματική δραστηριότητα του
κέντρου. Φέτος το καλοκαίρι έμαθε πως η εταιρία συντήρησης των
συστημάτων πληροφορικής, τις υπηρεσίες της οποίας χρησιμοποιούσε η
Γκόρντον, δούλευε ήδη εδώ και έξι μήνες!
— Αυτό όμως δε φτάνει για να καλύψουν μια καθυστέρηση
μεγαλύτερη των δύο ετών...
— Η δεύτερη υπόθεση είναι η διαρροή πληροφοριών. Γιαν, θεωρώ
πως έχεις απόλυτη εμπιστοσύνη στους ανθρώπους που σε περιβάλλουν
στο ινστιτούτο, έτσι δεν είναι;
— Ναι. Αν και ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για τίποτα.
— Δεν είναι ανάγκη να υπάρχει κάποιος κακόβουλος στο
προσωπικό σας. Κανένας υπάλληλος από τα δύο ινστιτούτα δεν
παραιτήθηκε τους τελευταίους μήνες, υποκινούμενος στην
πραγματικότητα από την Γκόρντον;
— Δεν πήρε τίποτα το αυτί μου για κάποια πρόσφατη αποχώρηση.
Η ομάδα κρούσης που συγκέντρωσε το εργαστήριο αρχίζει να με
εκνευρίζει σοβαρά. Καταφέρνω να σκεφτώ ότι πρέπει να μάθω
οπωσδήποτε ποιες είναι οι λαμπρές κεφαλές που την απαρτίζουν. Αυτό
άλλωστε, το ομολογώ, ήταν η αιτία της συνάντησης μου με τη Λάρα
απόψε.
— Λάρα, η πρόταση σου το πρωί ήταν ίσως απλή αβροφροσύνη,
εγώ όμως την παίρνω κατά γράμμα: χρειάζομαι μια επαφή με τον Τύπο,
επειγόντως. Μπορώ να υπολογίζω στην επιρροή σου;
— Σε ακούω. Στη φωνή της είναι ευδιάκριτη η έξαψη που
οφείλεται στην προοπτική μιας αναζωπύρωσης.
— Λάρα, πώς ονομάζεται η ανταποκρίτρια σας στο Σικάγο;
— Η Λίζα; Μιλάς για τη Λίζα Φόλκερ, που συνόδευα στο
Ινστιτούτο Μουρ;
— Ακριβώς. Μπορείς να μου δώσεις τα στοιχεία της; Ίσως μπορεί
να μου προσφέρει πολύτιμη βοήθεια.
— Η Λίζα ταξιδεύει τώρα, θα βρίσκεται όμως στο Σικάγο από
αύριο.
Ψάχνει μέσα στην τσάντα της και βγάζει ένα χαρτί, στο οποίο
γράφει έναν αριθμό τηλεφώνου.
— Η Λίζα είναι πολύ πρωινή... ακόμα και αν την εξαντλήσει ο
συνάδελφός σου. Θα τη βρεις στο γραφείο της νωρίς το πρωί.
Καθώς αφήνω τη Λάρα στο ξενοδοχείο της, δεν μπορώ να
αντισταθώ και να μην την ακολουθήσω με το βλέμμα. Ασκεί μια έντονη
γοητεία πάνω μου. Γοητεία, όμως, που την καταστρέφει η εικόνα μιας
γυναίκας η οποία με πληγώνει για δεύτερη φορά.
Μ' αυτήν την θλιβερή εικόνα της Κίρστεν και την άλλη, την
κατευναστική, της Λάρα, με παίρνει ο ύπνος.
Η ώρα είναι οχτώ το πρωί και κάθομαι στην καρέκλα μου στο
ινστιτούτο· μετρώ νευρικά τα λεπτά που περνούν. Σηκώνω τελικά το
τηλέφωνο και σχηματίζω τον αριθμό της Λίζα.
— Δεσποινίς Φόλκερ; Δόκτωρ Χέλεμπεργκ..., μόλις που
προλαβαίνω να πω πριν να με διακόψει κάτι που μοιάζει περισσότερο με
βρυχηθμό παρά με γυναικεία κραυγή.
— Γιατρέ, λέει η Λίζα με βροντερή φωνή, μην πείτε τίποτα, τα
ξέρω όλα! Καταλάβατε πλέον τη θλιβερή ανικανότητα της Λάρα
Ράντφορντ και δεν ονειρεύεστε παρά μόνο ένα πράγμα: να αναθέσετε σε
μένα το ρεπορτάζ!
Μέχρι που με καταφέρνει να χαμογελάσω.
— Κάθε άλλο, όμως, κάνω έκκληση στις ικανότητές σας. Για να
είμαι πιο ακριβής, κάνω έκκληση για βοήθεια στην ειδικό για τις
Επιχειρήσεις Γκόρντον.
Μετά μια σύντομη σιωπή, η Λίζα απαντάει, πιο σοβαρή:
— Τι περιμένετε από μένα, γιατρέ;
— Δεσποινίς Φόλκερ, μου μιλήσατε για την ανανέωση στο
επιστημονικό προσωπικό της Γκόρντον. Μπορείτε να μου βρείτε τα
ονόματα των κυριότερων μελών;
— Πείτε πως έγινε, αγαπητέ μου. Πρέπει να μπορώ να τα βρω από
τον κατάλογο των κινήσεων που έχουμε. Θα σας τα στείλω σε μια ώρα.
— Είμαι στο ινστιτούτο. Το νούμερο του φαξ μου είναι: 39 45 44
40. Περιμένω την απάντησή σας.
— Βασιστείτε πάνω μου. Σε αντάλλαγμα, υποσχεθείτε μου πως θα
είστε κουμπάρος μου τη μέρα που ο δόκτωρ Μάθιους ζητήσει το χέρι
μου. Θα είναι πολύ κομψό, μεταξύ συναδέλφων...
Γελάει και προσθέτει:
— Δόκτορα Χέλεμπεργκ;
— Ναι;
— Δεν πρέπει να αρκεστείτε σ' αυτό, έστω και αν το χτύπημα είναι
σκληρό. Θα κάνουμε ό,τι μπορεί να κάνει μια εφημερίδα για να σας
βοηθήσουμε, αλλά παλέψτε, να μην είναι αυτή η τελευταία λέξη σας.
Παλέψτε μέχρις εσχάτων. Χαίρετε.
Μέχρις εσχάτων, Λίζα, το υπόσχομαι.
Μισή ώρα αργότερα, το τηλέφωνο χτυπάει και με αποσπά από το
διάβασμά μου.
— Δόκτορα Χέλεμπεργκ; Η Λίζα είμαι. Προτίμησα να σας
τηλεφωνήσω επειδή ένα φαξ μπορεί να πέσει σε κάποιο αδιάκριτο μάτι...
Έχω αυτό που ψάχνετε. Η λίστα δεν είναι πλήρης, αλλά πρέπει να
υπάρχουν τα κυριότερα ονόματα. Τους έστρωσα όλους στη δουλειά·
χτενίσαμε όλα τα δελτία τύπου της ΔΦΕΓ τα δύο τελευταία χρόνια για να
δούμε τις επιστημονικές υπογραφές. Οι αλλαγές είναι ριζικές και
χρονολογούνται εδώ και έξι μήνες. Σημειώνετε; Ορίστε οι υποψήφιοι για
το τζακ ποτ στους μισθούς του επιστημονικού κόσμου. Ο τροχός
γυρίζει... Και η καρδιά χτυπάει δυνατά. Στις τροπικές ασθένειες, ο
Τζάκσον, από το πανεπιστήμιο της Μινεάπολης· ο Βαν ντερ Βλίετ, που
τον γνωρίζετε, είχε εργαστεί στον ιό Έμπολα στη Λουβέν ο Μακ
Φέρσον, ένας Σκωτσέζος που μετανάστευσε στο Μπέρκλεϊ για να
παραιτηθεί ένα χρόνο αργότερα, για... την Ατλάντα φυσικά. Ορίστε...
Όχι, περιμένετε, να οι δύο τελευταίοι -οι πιο πρόσφατοι απ' ό,τι φαίνεται:
ο Σαρπαντιέ, που έφυγε κακήν κακώς από το Ινστιτούτο Παστέρ στο
Παρίσι και τελικά ο Σκανδιναβός ερευνητής για τον οποίο σας μίλησα,
που δεν είναι Νορβηγός αλλά Δανός, το ίδιο είναι, και οι δύο ξανθοί,
έτσι; Είναι Όλσεν. Αχ, όχι, συγγνώμη, είναι Δανέζα, μια κυρία: η
Κίρστεν Όλσεν για την ιολογία. Αυτό ήταν, δεν έχω τίποτα άλλο.
Ικανοποιημένος, δόκτορα Χέλεμπεργκ;
— Ναι, ναι, ευχαριστώ πολύ. Με βοηθήσατε πολύ. Ελπίζω να τα
πούμε σύντομα.
— Παρακαλώ. Αντίο και καλό κουράγιο.
Η Λίζα κλείνει το τηλέφωνο κι εγώ μένω ακίνητος, με το ακουστικό
στο χέρι· τρέμω. Κατεβάζω τελικά το ακουστικό, καταπτοημένος από τη
σύμπτωση. Ήταν εκείνη ο προδότης που δεν μπόρεσα να ξεσκεπάσω την
πρώτη φορά. Πώς; Πώς μπόρεσε η Κίρστεν να είναι τόσο μακιαβελική
ώστε να περιπαίξει έναν άντρα με αυτόν τον τρόπο; Και να περιπαίξει
την αγάπη, τα συναισθήματα, αυτά που φάνηκε τόσο διαβολική ώστε να
τα ζωντανέψει ξανά;
Μένω για αρκετή ώρα με το πρόσωπο χωμένο στα χέρια μου,
υπερβολικά αναστατωμένος για να μπορέσω να δείξω αυτοκυριαρχία.
Εκείνη τη στιγμή εμφανίζεται σαν αστραπή μπροστά στα μάτια μου το
πρόσωπο της Λάρα. Παίρνω βαθιά ανάσα. Πρέπει να δείξω ψυχραιμία.
Είναι γεγονός, ο ρόλος της Κίρστεν ήταν αισχρός... Πρέπει, όμως,
να πολεμήσω την κατάθλιψη, που προκαλεί δυσκαμψία. Δεν μπορώ να
περιμένω ήρεμα να μεταμορφωθώ σε πυροτέχνημα στις 15 Δεκεμβρίου,
σε κάποιον παραθαλάσσιο δρόμο!
Δεν έχω φτάσει ούτε στο τέλος της έρευνάς μου: αφού δέχτηκα την
προδοσία της Κίρστεν, ποια σχέση υπάρχει ανάμεσα σ' αυτήν και το
θάνατό μου; Εξάλλου, ανεξάρτητα από το πόσο κοντά μου ήταν, με ποιο
τέχνασμα θα κατάφερνε η Κίρστεν να αποσπάσει πληροφορίες χωρίς να
το αντιληφθώ;
«Ελπίζω να μην είναι αυτή η τελευταία λέξη σας, γιατρέ...» Έχεις
δίκιο, Λίζα, θα ήταν κρίμα να σταματήσω εδώ. Σηκώνομαι, είμαι γεμάτος
ενέργεια. Ξέρω ποιος θα με βοηθήσει να προχωρήσω.
Όταν φτάνω, με κομμένη την ανάσα, στον τομέα πληροφορικής, ο
Μαξ βρίζει, σκυμμένος πάνω από ένα διαλυμένο μηχάνημα. Έχει
σηκώσει τα γυαλιά του -οι φακοί τους είναι τόσο χοντροί ώστε κάνουν τα
μάτια του να φαίνονται σαν μπίλιες- στο φαλακρό μέτωπό του, όπου
λαμπυρίζουν στάλες ιδρώτα. Ξεφυσάει με θόρυβο, ενοχλημένος από μια
στάση την οποία η παχυσαρκία του κάνει περισσότερο δύσκολη.
— Γιαν, κυκλοφορεί μια απειλή για απεργία σ' αυτό το τμήμα,
μπορείς να το πεις στον Σόρενσεν...
— Αμφιβάλλω αν υπάρχει κάτι που μπορεί ακόμα να τον τρομάξει,
Μαξ. Μπορώ να μάθω προς τι αυτή η απειλή του λαού;
— Απαιτώ να αφιερώσουν ένα ελάχιστο τμήμα του
προϋπολογισμού για την αγορά νέου σκάνερ, αν συνεχίζεις να θέλεις να
προβάλεις τα πορτρέτα της οικογένειας HIV και άλλα μικρά θαύματα...
— Σύμφωνοι, θα προσπαθήσω να σου κάνω τη χάρη. Άσε με να σε
αποσπάσω για λίγο από τον κυκεώνα γύρω σου, χρειάζομαι τα φώτα σου,
Μαξ.
— Με απειλείς; Εντάξει, ματαιώνω την απεργία μου, ας εμποδίσει
όμως κάποιος τούτον τον άντρα από το να μου κάνει την παραμικρή
ερώτηση που θα έχει οποιαδήποτε σχέση με πληροφορική· δεν πρόκειται
να καταλάβει τίποτα!
— Μαξ, κάνε όσες απεργίες θέλεις, αφιέρωσε μου, όμως, ένα
λεπτό. Το τμήμα σου έχει ως έργο, εδώ και κάποιον καιρό, να
παρακολουθεί από κοντά την πρόοδο των ερευνητικών εργασιών ενός
φαρμακευτικού εργαστηρίου.
— Της ΔΦΕΓ, της Γκόρντον. Ναι, έτσι είναι, δε χρειάζεται όμως να
παίρνεις τόσες προφυλάξεις για να μιλήσεις γι' αυτό· δεν ανήκω στις
μυστικές υπηρεσίες της Δανίας, ούτε κι εσύ άλλωστε. Να ξέρεις ότι τα
μέσα που χρησιμοποιήθηκαν ήταν και είναι πάντα νόμιμα: ανέτρεξα μόνο
στις πληροφορίες που κυκλοφορούν ελεύθερα, κυρίως στο ίντερνετ.
— Ναι, το ξέρω, ο Γιέσπερ μας εξέθεσε τις αρχές της οικονομικής
διάνοιας: εκμεταλλευόμαστε τις πληροφορίες ώστε να προσδιορίζουμε
καλύτερα τη θέση ενός ανταγωνιστή σε ένα συγκεκριμένο τομέα και
προσαρμόζουμε τη συμπεριφορά μας κατάλληλα... Βλέπεις, έμαθα το
μάθημα. Είσαι, όμως, σίγουρος ότι συγκεντρώνεις τις σωστές
πληροφορίες και ότι δεν είναι λανθασμένες;
— Σε ό,τι αφορά το πρώτο σκέλος του ερωτήματός σου, να ξέρεις
ότι ο όγκος των δεδομένων είναι τέτοιος ώστε δε διασκεδάζω καθόλου
διαβάζοντας τα πάντα για να ξεχωρίσω αυτά που είναι πιθανόν να μας
ενδιαφέρουν. Υπάρχουν εργαλεία γι' αυτό, εδώ και μερικούς μήνες
έχουμε τον κατάλληλο εξοπλισμό· για την ακρίβεια από τότε που ο καλός
μας ο διευθυντής Γιέσπερ θεώρησε ότι τον παρακολουθούν μέχρι και
κάτω από το κρεβάτι του... Τα εργαλεία αυτά προέρχονται από τις
στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών και έχουν κατακλύσει το σύμπαν
από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος της πληροφορικής. Το ινστιτούτο
απέκτησε πριν από λίγο καιρό ένα λογισμικό που ονομάζεται Ντάτα Βιού
και το οποίο εντοπίζει αυτό που ψάχνουμε σ' ένα σωρό από βάσεις
ειδικευμένων δεδομένων, κυρίως επιστημονικών. Αντίθετα, και αυτό
προς απάντηση της δεύτερης ερώτησής σου, δεν μπορούμε να του
ζητήσουμε να εντοπίσει τις λανθασμένες πληροφορίες, που αυξάνονται
πολύ για να τις έχει εισαγάγει κάποιος σκόπιμα ώστε να παραποιήσει τα
στοιχεία.
— Και υποθέτω πως αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς,
μπορούν να το κάνουν και οι άλλοι με παρόμοια εργαλεία.
— Με κίνδυνο να σε απογοητεύσω, μπορώ να σε διαβεβαιώσω πως
η Γκόρντον δε μας περίμενε για να εφοδιαστεί με οικονομικές διάνοιες.
— Με βασανίζει, όμως, κάτι: ακόμα και με αυτά τα εργαλεία, που
έχουν καλύτερες επιδόσεις, δεν μπορεί να βρίσκουμε πληροφορίες που
τέθηκαν εσκεμμένα στη διάθεση των χρηστών;
— Είναι ξεκάθαρο, αν αυτό με ρωτάς, ότι ανατρέχουμε μόνο στις
πληροφορίες που είναι διαθέσιμες. Με άλλα λόγια, τα εργαλεία αυτά δεν
μπορούν να έχουν πρόσβαση στα ευαίσθητα στοιχεία των ερευνών σου,
για παράδειγμα, αυτά που εισήχθησαν για επεξεργασία ή αποθήκευση
στο σύστημα πληροφορικής μας.
Αυτό είναι το σημείο όπου παρενέβη σίγουρα η Κίρστεν. Πρέπει να
βεβαιωθώ.
— Με ποιους τρόπους θα μπορούσε κανείς να αποσπάσει
πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο εσωτερικό σύστημα
πληροφορικής του ινστιτούτου;
— Εδώ, μάλλον θα πνιγείς. Ας απλοποιήσουμε τα πράγματα. Ο
πρώτος τρόπος για να εισχωρήσει κανείς στη βάση των δεδομένων μας
είναι να εκμεταλλευτεί τις περιόδους μετάδοσης. Καθώς οι έρευνες σας
έχουν κατανεμηθεί σε διάφορες εργασιακές μονάδες και χρειάζεται να
συγκεντρώσετε τα δεδομένα, πρέπει η κεντρική μονάδα -εγώ- να έρθει
και να τις συλλέξει. Σε διαφορετικό επίπεδο, η ουσία όμως είναι αυτή·
τυχαίνει να δουλεύεις σπίτι σου, σου ζητάω λοιπόν, όταν τελειώσεις, να
συγκεντρώσεις όλα τα δεδομένα σε ένα αρχείο και να συνδεθείς με το
δίκτυο, κάποια ώρα που έχουμε κανονίσει από πριν. Συνδέομαι κι εγώ με
το δίκτυο την ίδια ώρα και μπορώ να συμβουλευτώ αυτό το αρχείο και το
περιεχόμενό του. Ένας έμπειρος χρήστης μπορεί να κάνει το ίδιο με μένα
και να συγκεντρώσει τα εν λόγω δεδομένα. Κατάλαβες;
— Μάλλον, υποθέτω όμως πως το σύστημα πρόσβασης και
μετάδοσης προστατεύεται.
— Βεβαίως. Για να μπορέσεις να το κάνεις, πρέπει πρώτα να μου
δώσεις έναν αριθμό που αντιστοιχεί στο μηχάνημά σου, ένα κωδικό
όνομα που έχει καθοριστεί εκ των προτέρων και ένα όνομα. Οι
προφυλάξεις αυτές καθιστούν την πειρατεία πιο δύσκολη αλλά όχι
ακατόρθωτη.
Ο Μαξ με κοιτάζει, παραμονεύει οποιαδήποτε ένδειξη αδυναμίας
κατανόησης, πριν να συνεχίσει τις εξηγήσεις του:
— Αλλος τρόπος, περισσότερο εμφανής, για συλλογή πληροφοριών
είναι να εισχωρήσεις σ' αυτό το τμήμα ή σε κάποιο από τα γραφεία και
να πάρεις τις πληροφορίες κατευθείαν από το μηχάνημα. Πρέπει όμως να
ξέρεις τους κωδικούς και το όνομα χρήστη, στοιχεία που προστατεύουν
την πρόσβαση σε όσα δεδομένα που περιλαμβάνονται στα
μηχανηματάκια μου... Εδώ επίσης υπάρχουν κενά και ένας χαρισματικός
νεαρός μπορεί να τα παρακάμψει. Ο Σόρενσεν άφησε την παράνοια του
ελεύθερη: πραγματοποίησε δοκιμές για απόπειρα παρείσφρησης στο
σύστημα μας, ώστε να δει τα ευάλωτα σημεία. Εξάλλου, γίνεται συχνά
αυτό που ονομάζεται έλεγχος ασφάλειας: ένας μηχανισμός τίθεται σε
λειτουργία για να καταγράψει όλες τις εργασίες που γίνονται στους
υπολογιστές. Ξέρουμε έτσι ποιος έκανε τι και πότε στο δίκτυο μας· τα
πάντα καταγράφονται στο δελτίο ελέγχου. Η διαδικασία αυτή συνδέεται
με έναν ανιχνευτή παρείσφρησης, που αποκαλύπτει όλες τις «επιθέσεις»
που δέχεται το σύστημα. Βλέπεις, φίλε μου, μπορείς να κοιμάσαι ήσυχος
τώρα.
— Υπέροχα. Αν μου επιτρέπεται μια μικρή παρατήρηση, υπάρχει
ένα κεφάλαιο πληροφοριών που δε βρίσκεται πλέον στα μηχανήματά σου
και το αποθηκεύεις αλλού, έτσι;
— Αναφέρεσαι στις δισκέτες και τα CD-Rom; Είναι ολοφάνερο,
αρκεί να κλέψεις μια δισκέτα για να γίνουν δικές σου οι πληροφορίες.
Εξυπακούεται πως το ινστιτούτο δεν περίμενε αυτό το κύμα πανικού για
να διασφαλίσει την πρόσβαση στα αρχεία του τμήματός μου. Είναι
πραγματικό οχυρό και είναι αδύνατο να αποσπάσει κανείς οτιδήποτε
χωρίς να το αντιληφθούμε, σου το εγγυώμαι.
— Σύμφωνοι, δεν πρόκειται να σε βασανίσω άλλο.
— Δεν πρόκειται να το πιστέψω μέχρι να σε δω να βγαίνεις από τις
γυάλινες πόρτες... Άντε, γύρνα στα ζωύφιά σου και στείλε μου ένα κουτί
ασπιρίνες.
— Ευχαριστώ για το μάθημα, Μαξ.
Το εν λόγω μάθημα, όμως, δεν έδωσε απάντηση στο ουσιώδες
ερώτημα: πώς κατάφερε η Κίρστεν να αποσπάσει τα αποτελέσματα των
ερευνών μου;
Ο Μαξ ήταν κατηγορηματικός. Η Γκόρντον δεν κατάφερε να
ανακαλύψει οτιδήποτε έχοντας απλώς πρόσβαση στις διαθέσιμες
πληροφορίες. Αν η Κίρστεν ή το εργαστήριο ήθελαν να διεισδύσουν στο
σύστημα του ινστιτούτου, θα τους είχαν αντιληφθεί. Άλλωστε, δεν
παρατηρήθηκε καμιά έλλειψη περιφερειακών, ούτε στο ινστιτούτο ούτε
στο σπίτι μου... Εργάστηκα ελάχιστα στο σπίτι μου για να μπορεί να γίνει
πειρατεία στη μετάδοση των δεδομένων... Η Κίρστεν, όμως, με είδε να
κάνω τις συνδέσεις που θα επέτρεπαν στον Μαξ να αδειάσει τον
κατάλογο των δεδομένων μου.
Απομένουν οι υπολογιστές του ινστιτούτου. Η πρόσβαση σ' αυτούς
επιτυγχάνεται με κωδικούς· ακόμα και αν κάποιος μπορέσει να τους
παρακάμψει, υπάρχει το εμπόδιο του ειδικού συνθηματικού κωδικού, που
είναι απαραίτητος για να έχει κανείς πρόσβαση στα σημαντικά αρχεία.
Μόνο τρία άτομα γνωρίζουν αυτόν το συνθηματικό κωδικό: ο Μαξ, ο
Γιέσπερ κι εγώ.
Ο Μαξ παραείναι τίμιος για να θέσει την τέχνη του στην υπηρεσία
μιας απάτης. Όσο για τον Γιέσπερ, αρνούμαι να σκεφτώ μια τόσο γελοία
υπόθεση. Ακόμα και αν παρέκαμπτα την εκτίμηση και την τυφλή
εμπιστοσύνη που έχω σ' αυτόν τον άνθρωπο, θεωρώ παράλογο και
ακατανόητο να καταστρέψει μόνος του την ίδια του τη δουλειά, μια
ολόκληρη καριέρα, προσφέροντας τους καρπούς των ερευνών του σε
έναν αντίπαλο.
Αναμφισβήτητα, παρά τις κάποιες ασάφειες, η Κίρστεν παραμένει ο
υπ' αριθμόν ένα ύποπτος. Η απουσία της την ενοχοποιεί ακόμα
περισσότερο. Ήξερε ότι με την αναγγελία της ανακάλυψης του Σίγμα από
την Γκόρντον θα αντιλαμβανόμουν το ρόλο της, οπότε η επιστροφή της
δε θα είχε νόημα, αφού δε θα μπορούσε να συνεχίσει τη δουλειά της στο
σκοτάδι.
Καταφεύγω στο γραφείο μου, κοιτάζοντας με απλανές βλέμμα το
τοπίο. Με το μυαλό μου βυθισμένο σε μαύρες σκέψεις: τόση προσπάθεια
για να καταλάβω τη δολοπλοκία...
Για πρώτη φορά αναρωτιέμαι αν αυτή η έρευνα έχει κάποιο νόημα.
Πρέπει να ξέρω οπωσδήποτε; Για να αναπαυθώ εν ειρήνη πρέπει να
αποκαλύψω τη φριχτή αθέατη όψη της βιτρίνας;

5
Η Μπρίτζετ κοίταξε τη Λάρα με τα μάτια γουρλωμένα.
— Η Γκόρντον; Ο φαρμακευτικός όμιλος; είπε έκπληκτη, πετώντας
το μπλοκ της πάνω στο χαμηλό τραπέζι. Η Γκόρντον ανακοινώνει λοιπόν
την ανακάλυψη του ιού-ξενιστή; Δεν καταλαβαίνω τίποτα. Δε μου είχες
πει ότι η ανακάλυψη αυτού του ιού ήταν το αντικείμενο της δεύτερης
φάσης στις έρευνες του δόκτορος Χέλεμπεργκ;
— Ναι, σωστά κατάλαβες. Σου μίλησα όμως για το κλίμα
δυσπιστίας και επαγρύπνησης, που κυριαρχούσε στο ινστιτούτο κατά τη
διάρκεια του ρεπορτάζ. Είχαν ενημερώσει το προσωπικό για την ύπαρξη
του άγριου ανταγωνισμού στο ζήτημα του σιωπητήρα. Και η Γκόρντον
ήταν ο κυριότερος ανταγωνιστής, ο μόνος ικανός να κάνει το Σικάγο και
την Κοπεγχάγη να ανησυχούν.
— Σου είχε μιλήσει σχετικά ο Γιαν;
— Ναι, φυσικά, απ' αυτόν τα έμαθα, μου εξηγούσε,
όμως, πως η καθυστέρηση που είχε δείξει η Γκόρντον την
καθιστούσε μάλλον ακίνδυνη.
— Προσπάθησε να μάθει πώς κατάφερε να προηγηθεί το
εργαστήριο από τα δύο ινστιτούτα;
— Στη συνέχεια μιλούσε καλυμμένα, ήταν όμως φανερό, απ' αυτά
που έλεγε, πως η Γκόρντον είχε πετύχει να αποσπάσει απόρρητες
πληροφορίες για τα αποτελέσματα των ερευνών του ινστιτούτου...
Κανείς δεν μπορούσε να το αποδείξει και πιστεύω πως δε θέλησαν να
εμπλακούν σε άκαρπες διαδικασίες, που θα τους έκαναν να χάσουν
χρόνο. Θεώρησαν φρονιμότερο να επικεντρώσουν τις προσπάθειες τους
στην τρίτη και τελευταία φάση του σιωπητήρα. Ήξεραν ότι ο αγώνας
τους θα ήταν σκληρός. Τώρα ο εχθρός ήταν συγκεκριμένος, ευδιάκριτος.
— Κι εσύ λοιπόν άλλαξες το πρόγραμμά σου;
— Ναι. Ήμουν, το ομολογώ, κάπως συνδεδεμένη με τα ινστιτούτα
και ήξερα ότι η στήριξη από τα μέσα μαζικής υποστήριξης θα ήταν
πολύτιμη για την ομάδα, και... εγώ...
Άρχισε να μπερδεύει τα λόγια της, και η Μπρίτζετ έκλεισε το
κασετόφωνο.
— Ελπίζω να μη γίνομαι αδιάκριτη κάνοντας σου τέτοιες
ερωτήσεις, αλλά... Η Λάρα χαμογέλασε. Η Μπρίτζετ συνέχισε: Είσαι
σίγουρη ότι έμεινες μόνο για να βοηθήσεις το δόκτορα Χέλεμπεργκ;
Η Λάρα παρέμεινε σιωπηλή, αλλά κοκκίνισε ελαφρά.
— Έλα, πες μου τα όλα. Μου είπαν ότι ο δόκτωρ Χέλεμπεργκ ήταν
τόσο γοητευτικός στις ιδιωτικές στιγμές όσο λαμπερός ήταν στις
κοινωνικές! Θα πρέπει να σε ζήλευαν...
— Σου είπαν ψέματα, αποκρίθηκε η Λάρα, ήταν πολύ καλύτερος.
Η χαρούμενη ατμόσφαιρα δεν κράτησε πολύ. Η Μπρίτζετ ένιωσε
ότι η Λάρα κατακλυζόταν πάλι από τη θλίψη των πρώτων στιγμών,
αυτήν που είχε καταπνίξει εδώ και κάμποση ώρα.
— Συναντηθήκαμε ξανά το βράδυ της μέρας των θλιβερών νέων,
και η σχέση μας πήρε μια διαφορετική... τροπή. Αισθανόμουν τον Γιαν
κάπως ψυχρό σε όσα μου έλεγε και έκανε. Πολύ σύντομα έμαθα ότι είχε
περάσει από ένα επώδυνο διαζύγιο πριν από δυο χρόνια, χωρίς να
καταφέρει να ξεφύγει αλώβητος. Δε μου είχε μιλήσει όμως γι' αυτό. Ποτέ
δεν τον άκουσα να αναφέρει το όνομα της πρώην συζύγου του και
ομολογώ ότι δεν προσπάθησα ποτέ να το συζητήσω μαζί του.
»Μπορεί να μην ήταν έτοιμος να ζήσει κάτω από την ίδια στέγη με
μιαν άλλη γυναίκα εκείνο τον καιρό. Αυτός είναι ο λόγος που με βρίσκεις
στο ξενοδοχείο. Ωστόσο, ήμασταν πολύ δεμένοι. Χαμογέλασε
μελαγχολικά, σηκώνοντας το κεφάλι της προς την Μπρίτζετ. Στη
συνέχεια, δεν είχαμε πολύ χρόνο για να αφιερώσουμε ο ένας στον άλλο:
ο Γιαν είχε συνέλθει, με τη στήριξη των συναδέλφων του, και είχαν
ριχτεί όλοι, ψυχή τε και σώματι, στην τελική ευθεία».
— Υποθέτω ότι, αφού κατάπιαν την απογοήτευσή τους, έτρεχαν σε
μια κούρσα ενάντια στο χρόνο.
— Ακριβώς. Τα ινστιτούτα μεταμορφώθηκαν σε πραγματικά
οχυρά, όπου δεν μπορούσε να εισχωρήσει κανείς παρά μόνο ύστερα από
αυστηρό έλεγχο. Έβγαιναν μόνο για να κοιμηθούν και να ανακτήσουν
κάποιες δυνάμεις πριν να αντιμετωπίσουν την επόμενη μέρα.
— Και είχε αποκλειστεί η πρόσβαση στους δημοσιογράφους...
— Φυσικά. Επιπλέον, ο Γιαν είχε απαιτήσει να μη δημοσιευτεί το
άρθρο μου πριν να μου δώσει ο ίδιος το πράσινο φως. Χρειάστηκε να
καταφύγω σε όλα τα επιχειρήματα για να το καταπιεί αυτό ο
αρχισυντάκτης μου. Το ινστιτούτο είχε μεταμορφωθεί σε απαραβίαστη
κυψέλη, επειδή το ουσιαστικό μέρος των εργασιών της τρίτης φάσης
έπρεπε να γίνει στην Κοπεγχάγη. Στη φάση αυτή έπρεπε να βρουν τον
τρόπο ώστε ο ιός Σίγμα, φορέας του σιωπητήρα, να αναγνωρίζει να
κύτταρα που προσβάλλει ο HIV. Έπρεπε λοιπόν να φροντίσουν ο ιός
αυτός να παράγει και να εμφανίζει στην επιφάνεια του στοιχεία που
προσκολλώνται στους δέκτες αυτών των κυττάρων. Η ομάδα του Γιαν,
που είχε εργαστεί πολύ πάνω στη δομή της μεμβράνης του ιού, ήταν η
πλέον ενδεδειγμένη για να πετύχει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα τα
αναμενόμενα αποτελέσματα.
— Το Ινστιτούτο Μουρ δεν είχε καμία ανάμιξη ο' αυτή τη φάση;
— Το ακριβώς αντίθετο. Οι υπεύθυνοι του Μουρ βοήθησαν τους
Δανούς συναδέλφους τους στέλνοντας τους ενισχύσεις.
— Πέρασε, Γιαν, σε περιμέναμε.
Ο Γιέσπερ με υποδέχεται με ένα χαμόγελο και κλείνει την πόρτα,
καθώς με πιάνει φιλικά από το μπράτσο και με οδηγεί προς τις
πολυθρόνες, που σχηματίζουν ένα μικρό σαλόνι στο γραφείο του.
Ένας άντρας κάθεται ήδη εκεί. Χωρίς να μπει στον κόπο να
σηκωθεί, καθώς πλησιάζω, απαντά στο χαιρετισμό μου με ένα αδιόρατο
νεύμα και γυρίζει το βλέμμα του προς τον Γιέσπερ.
— Γιαν, ο Πίτερ Σμιθ, εξαίρετος γενετιστής, που μας έρχεται από
το Σικάγο. Μας τον έστειλε ο Αμερικανός συνεργάτης μας για να μας
βοηθήσει στην τελική φάση του σιωπητήρα. Η γενετική πλευρά της Φ3
έχει ξεκινήσει ήδη στο Σικάγο με τον καθορισμό των πρωτεϊνών που
πρέπει να υπάρχουν στην επιφάνεια του ιού Σίγμα ώστε να ενωθεί με τα
προσβεβλημένα κύτταρα -το αποτέλεσμα των ερευνών σου, Γιαν, εν
ολίγοις. Τα γονίδια που κωδικοποιούν αυτές τις πρωτεΐνες εμπεριέχονται
τώρα στο γονιδίωμα του Σίγμα.
»Ο Πίτερ βρίσκεται εδώ για την τελική φάση του συνδυασμού των
ερευνών μας: μεταμόσχευση αυτών των γονιδίων και προσπάθεια να
παραμείνουν στις θέσεις τους. Ο Γιέσπερ προσθέτει προς την πλευρά του
νεοφερμένου: Η βοήθειά σας θα είναι πολύτιμη και σας ευχαριστούμε.
Επιτρέψτε μου να σας συστήσω το δόκτορα Γιαν Χέλεμπεργκ, ο οποίος
διευθύνει το τμήμα ιολογίας του Ινστιτούτου. Θα συνεργαστείτε στενά με
το τμήμα του, δεδομένης της φύσης των εργασιών σ' αυτήν την τελική
φάση».
— Καλωσόρισες, Πίτερ.
Ο Σμιθ σηκώνεται για να σφίξει το χέρι που του απλώνω. Η
χειραψία είναι σταθερή και δυνατή, όπως και ο ίδιος. Είναι ψηλός,
αδύνατος και ευθυτενής μέσα σε ένα κοστούμι που του έρχεται κάπως
φαρδύ. Η μύτη του είναι γαμψή, το πρόσωπό του γωνιώδες και τα
μισόκλειστα βλέφαρα του αφήνουν να διαφανεί ένα υπεροπτικό βλέμμα.
Να κάποιος που θα κάνει την ατμόσφαιρα να χαλαρώσει, ακόμα ένα
δώρο του Βάλεμπεργκ, σκέφτομαι, καθώς προσθέτω:
— Μη φοβάσαι, έχουμε δουλειά για δέκα, ο ερχομός σου δεν είναι
καθόλου άσκοπος. Γυρίζω προς τον Γιέσπερ: Επιτέλους, θα μπορέσω να
κάνω διακοπές!
— Αντί να κάνεις όνειρα, σου τον παραδίδω για να μπορέσει να
εξοικειωθεί με το ινστιτούτο και να μάθει τους χώρους, αποκρίνεται ο
Γιέσπερ και κατόπιν γυρίζει προς τον Σμιθ: Φίλε μου, αν αντέξεις τη
δοκιμασία της φωτιάς, δηλαδή τα πρώτα δέκα λεπτά στο ινστιτούτο
παρέα με το δόκτορα Χέλεμπεργκ, θα αντέξεις τα πάντα. Καλό κουράγιο.
Φεύγω από το γραφείο μαζί με τον Σμιθ, που τίποτα δεν τον έχει
κάνει να χαμογελάσει.
Αφού κάνουμε μια σύντομη βόλτα στο ινστιτούτο, που δείχνει να
το κοιτάζει με αφηρημένο βλέμμα, τον ρωτάω:
— Έρχεσαι από το Ινστιτούτο Μουρ, έτσι δεν είναι; Υποθέτω ότι
συμμετείχες στις έρευνες των δύο πρώτων φάσεων.
— Κατά ένα μέρος, μου αποκρίνεται εκείνος ενοχλημένος φανερά
από την ερώτησή μου. Ο καθηγητής Βάλεμπεργκ μου είχε εμπιστευθεί
αρχικά άλλες δουλειές στο ινστιτούτο προτού μου ζητήσει να
συμμετάσχω στην ομάδα που ασχολούνταν με το σιωπητήρα.
— Ο Τζόναθαν είναι μάλλον κοινωνικός, υποθέτω πως σε
ενσωμάτωσε πολύ γρήγορα με τους υπόλοιπους...
— Συγγνώμη;
— Ο Τζόναθαν... Ο δόκτωρ Μάθιους!
— Α ναι, ο δόκτωρ Μάθιους. Πέρα από τη γενετική, οι υπηρεσίες
του Μουρ μού είναι ακόμα κάπως ξένες.
— Σωστά.
Μπερδεμένος από τις αόριστες απαντήσεις του, επιταχύνω λιγάκι
την επίσκεψη για να τον οδηγήσω στο γραφείο όπου θα εγκατασταθεί.
— Εδώ είναι ο δικός σου χώρος, Πίτερ. Ο Μαξ έκανε όλες τις
απαραίτητες συνδέσεις για να έχεις πρόσβαση στο σύστημα
πληροφορικής του ιδρύματος. Όταν εγκατασταθείς, θα σου δώσω τους
κωδικούς που θα σου επιτρέψουν να έχεις πρόσβαση στα αρχεία που σε
ενδιαφέρουν. Το γραφείο μου βρίσκεται στον κάτω όροφο, μη διστάσεις
να μου τηλεφωνήσεις. Θα έχεις επίσης την ευκαιρία να γνωρίσεις τη
γοητευτική γραμματέα μου, την Έλενα. Ο Γιέσπερ σου είπε ψέματα:
αυτή είναι η πραγματική δοκιμασία της φωτιάς.
Τον αφήνω να εγκατασταθεί, εισπράττοντας τελικά ένα χαμόγελο.
Ένα τέτοιο θαύμα αποδεικνύει το προφανές: μίλησε ήδη με την Έλενα.
Επιστρέφω στη μονάδα μου, ταραγμένος από την πρώτη μου επαφή
με τον Πίτερ, Μια δυσάρεστη εντύπωση με ξαναφέρνει στο σωστό δρόμο
της έρευνάς μου, που βρισκόταν στο περιθώριο εδώ και μια βδομάδα.
Είμαστε ήδη στις 8 Νοεμβρίου και μετά τις θλιβερές αποκαλύψεις που
μου έκανε η δεύτερη ζωή μου σχετικά με την Κίρστεν, δεν έχω πλέον
καμία διάθεση να ξεσκεπάσω κι άλλα πρόσωπα και να αποκαλύψω μια
αλήθεια που πονάει. Ένιωσα σχεδόν την ανάγκη να ξεχάσω το τρόπαιο
αυτής της επιστροφής.
Σταματάω στη μέση της σκάλας, απογοητευμένος επειδή
αποκοίμισα το αρχικό μου κίνητρο. Ήμουν έτοιμος να το πάρω απόφαση
και να περιμένω φρόνιμα το θάνατό μου;
Ξαναβρίσκω την αποφασιστικότητά μου και κατεβαίνω γρήγορα τα
υπόλοιπα σκαλοπάτια. Ο ερχομός του Πίτερ σήμερα μου θυμίζει ένα
θολό μέλλον, που αποτελείται όμως από ανατροπές, οι οποίες με
προτρέπουν ζωηρά, αυτή τη φορά, να αναλύσω από κοντά το
συγκεκριμένο άτομο. Φτάνω στο γραφείο μου, έχοντας συνειδητοποιήσει
επιτέλους την ορθότητα της επιστροφής μου. Ο αστυνόμος Χέλεμπεργκ
βγάζει τη μπλούζα του για να ξαναπιάσει υπηρεσία.
Προηγουμένως, είχα διστάσει να της μιλήσω για τις αμφιβολίες
μου. Τώρα, όμως, είμαστε στο σπίτι, και η θέρμη που αναδίνει το κορμί
της, η γλυκύτητα που έχουν τα λόγια της με κάνουν να θέλω να
μοιραστώ τα πάντα μαζί της.
— Δεν ξέρω αν σου μίλησα για τον Πίτερ, Λάρα.
— Όχι, δε θυμάμαι.
— Ο Πίτερ είναι από το Σικάγο. Για να σου δώσω να καταλάβεις,
φαντάσου μια κρεμάστρα, τόσο ευχάριστη όσο ένα κοράκι. Υποτίθεται
ότι θα μας δώσει ένα χεράκι για να επιταχύνουμε τις εργασίες της τρίτης
φάσης.
— Πώς είπες ότι τον λένε;
— Σμιθ. Πίτερ Σμιθ. Σου λέει κάτι;
— Άσε με να σκεφτώ... Κατ' αρχάς, όχι, αλλά θα ψάξω στις
επιστημονικές εκδόσεις. Αν θέλεις, μπορώ να τηλεφωνήσω αύριο στη
Νέα Υόρκη· έχουμε έναν κατάλογο, ο οποίος περιλαμβάνει όλους τους
συναδέλφους σου που έχουν δημοσιεύσει κάποιο άρθρο στο περιοδικό
μας ή εμφανίζονται σε μια συνέντευξη. Από ποιο τμήμα είναι;
— Αυτό ακριβώς με απασχολεί: τον στέλνει το Μουρ ως ενίσχυση.
Είναι γενετιστής, κατά συνέπεια θα πέρασε από το τμήμα του Μάθιους.
Όμως, ο τύπος δεν ήξερε ούτε το όνομα του... Παραδέξου ότι χρειάζεται
ελάχιστος χρόνος για να μείνει ο Τζόναθαν αξέχαστος σε κάποιον είναι
παράξενο.
— Τι λέει ο Γιέσπερ;
— Δεν του ανέφερα ακόμη τις εντυπώσεις μου, πλησιάζουμε όμως
ολοταχώς στο ανοσολογικό συνέδριο της Βοστόνης, τον Ιανουάριο, και ο
Γιέσπερ φοβάται μόνο ένα πράγμα: να μην έχουμε τελειώσει τις εργασίες
μέχρι εκείνη την ημερομηνία και να χάσει έτσι την ευκαιρία να πάρει την
εκδίκησή του από την Γκόρντον. Πρόκειται για μια ψύχωση, που
υπερβαίνει οποιαδήποτε έστω και φαινομενική επιφύλαξη, και είναι
έτοιμος να δεχτεί με ανοιχτές αγκάλες οτιδήποτε μοιάζει με βοήθεια...
Η Λάρα δε μου απαντάει. Έχει αποκοιμηθεί. Κοιμήσου, αγάπη μου,
έχεις όλη τη ζωή μπροστά σου. Εμένα, μου απομένουν μονάχα λίγες
βδομάδες.
Ο Πίτερ στοίχειωσε όλο το βράδυ μου και το επόμενο πρωί ξέρω
πως δε θα απαλλαγώ απ' αυτό το συναίσθημα, αν δεν τηλεφωνήσω στο
Σικάγο.
— Τζόναθαν, σου έχω μια άσχημη είδηση...
— Πάλι; Μπορώ να μάθω γιατί για μένα; Αν κρίνω από τη φύση
και το μέγεθος των άσχημων ειδήσεων που συσσωρεύτηκαν το τελευταίο
διάστημα, θα προτιμούσα να το αποφύγω, παλιόφιλε.
— Όχι, θα πληγωθεί ο εγωισμός σου. Μάθε πως δεν είσαι πλέον ο
αδιαμφισβήτητος σταρ του ινστιτούτου Μουρ. Έσβησες, πάει τέλειωσε.
— Αστειεύεσαι; Είμαι ο πιο δημοφιλής ερευνητής εδώ πέρα!
— Σου λέει κάτι το όνομα Πίτερ Σμιθ;
— Ποιος; Επέτρεψε μου να σου πω ότι το πλεονέκτημα ενός σταρ
είναι να τον ξέρουν όλοι χωρίς να χρειάζεται να τους ξέρει κι εκείνος.
Αρκεί να προσποιείται, κάπου κάπου.
— Λυπάμαι που θα σε απογοητεύσω: ούτε κι εκείνος σε ξέρει, και
αυτό είναι που με ενοχλεί.
— Μην ανησυχείς, μεγάλε, έχω πολλούς άλλους θαυμαστές... Δεν
καταλαβαίνω, όμως, τι είναι αυτό που σε στενοχωρεί.
Γιαν, θυμήσου τους κανόνες αυτού του μυστηριώδους παιχνιδιού,
δέχτηκες να υπακούσεις σ' αυτούς: καμιά στιγμή η έρευνά σου δεν πρέπει
να απειλήσει με τροποποίηση την πορεία των πραγμάτων... Επειδή η
ιστορία είναι ιστορία, και το να ξυπνήσεις τις αμφιβολίες του
συναδέλφου σου θα μπορούσε να τον κάνει να αλλάξει συμπεριφορά -και
ίσως και την ιστορία.
— Τίποτα, πρέπει να κατάλαβα λάθος. Τα λέμε, Τζόναθαν.
Έκλεισε μεγαλώνοντας το μυστήριο που περιβάλλει τον Σμιθ.
Ελπίζω πως ο Γιέσπερ δε θα βάλει τα γέλια, όταν αποφασίσω να τον
βολιδοσκοπήσω.
Επιβραδύνω λίγο το βήμα μου μερικά μέτρα μακριά από την πόρτα
του, κοντοστέκομαι εξαιτίας μιας ξαφνικής σκέψης: γιατί να του πω τις
αμφιβολίες μου; Ο Πίτερ θα περάσει κάποιο διάστημα μαζί μας και είναι
απαραίτητο να διαφυλαχτεί το κλίμα συνεργασίας, το οποίο θα
διαταράξω σίγουρα, αν αναφέρω τις ανησυχίες μου στον Γιέσπερ. Δεν
πρόκειται να βρω έτσι οποιαδήποτε επιπλέον ένδειξη για τον άνθρωπό
μας και σκοπός μου δεν είναι να τον παραγκωνίσω, αλλά να τον
ξεσκεπάσω.
Παίρνω μια έκφραση αμεριμνησίας για να μπω στο γραφείο του
Γιέσπερ, που σηκώνει το βλέμμα του προς το μέρος μου.
— Εγκαταστάθηκε ο νεοσύλλεκτος;
— Ναι και ελπίζω να αρχίσει να δρα πολύ σύντομα. Όμως, ο Πίτερ
Σμιθ δε μου φαίνεται να ξέρει το καθήκον που τον βαρύνει σ' αυτή την
τελευταία φάση...
Ήξερα πώς να τσιγκλίσω τον Γιέσπερ:
— Τι θες να πεις; Ο Βάλεμπεργκ με διαβεβαίωσε πως είχε πλήρη
γνώση τόσο των εργασιών μας όσο και του τι περιμένουμε από αυτόν.
— Γιέσπερ, ξέρεις ότι η ομάδα μου έχει προχωρήσει ήδη. Έχουμε
αναγνωρίσει ξεκάθαρα τους δέκτες που έχουν τα κύτταρα τα οποία έχουν
προσβληθεί από τον HIV και καθορίσαμε τα στοιχεία που πρέπει να έχει
η μεμβράνη του ιού Σίγμα για να μπορεί να εισχωρήσει σ' αυτά τα
κύτταρα. Τώρα είναι σειρά της ομάδας των γενετιστών να
μεταμοσχεύσουν τα γονίδια στο Σίγμα...
— Ευχαριστώ, Γιαν, γνωρίζω το αντικείμενο των εργασιών μας, με
κόβει ο Γιέσπερ ενοχλημένος. Πού θέλεις να καταλήξεις;
Είναι έτοιμος, μπορώ να αποσπάσω αυτό που θέλω. Με τ' αυτιά
τεντωμένα, λέω:
— Ελπίζω μόνο ότι το ξέρει το ίδιο καλά με σένα, αυτό είναι όλο.
Γι' αυτό, τολμώ να πιστέψω ότι πέρασε αρκετό χρόνο στο ινστιτούτο
Μουρ.
Εδώ είμαστε· πες μου τα όλα, Γιέσπερ.
— Είναι αλήθεια ότι ο τύπος δεν παρακολούθησε τις δύο πρώτες
φάσεις στο Μουρ, αφού δεν εργαζόταν εκεί. Απ' ό,τι φαίνεται, όμως,
έκανε άθλους στο πανεπιστημιακό εργαστήριο του Σικάγου. Ο
Βάλεμπεργκ μου τον στέλνει επειδή έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στις
ικανότητες του και υποθέτω ότι δε θα του ανέθετε αυτήν την αποστολή,
αν δεν του είχε ξεκαθαρίσει τις απαιτήσεις που εγείρει ο στόχος.
— Εντάξει, ηρέμησα. Θυμόμουν απλώς ότι πήγε πρόσφατα στο
Μουρ και φοβόμουν πως θα δυσκολευόταν να ανέβει στο τρένο, που έχει
ξεκινήσει ήδη... Ωραία, τώρα μπορούμε να κοιμόμαστε και οι δύο
ήσυχοι!
Βγαίνω. Οι κουβέντες του Γιέσπερ αύξησαν περισσότερο τη
σύγχυσή μου. Αν ο Σμιθ δεν είχε εργαστεί ποτέ στο Μουρ, γιατί με είχε
διαβεβαιώσει για το αντίθετο; Ίσως, όταν το έλεγε αυτό, να σκεφτόταν
την εξοικείωση που θα απέκτησε με το σιωπητήρα δίπλα στους
γενετιστές του Μουρ. Στην περίπτωση αυτή, όμως, γιατί δε γνώριζε τον
Μάθιους; Και γιατί ο Τζόναθαν δεν είχε ακούσει ποτέ να μιλάνε γι'
αυτόν;
Ο Γιέσπερ αρκέστηκε προφανώς στις συστάσεις του Αμερικανού
ομολόγου του. Όπως κι εγώ, την πρώτη φορά, όταν τίποτα πάνω στον
Πίτερ δεν με είχε κάνει να ανησυχήσω.
Δεν ξέρω ποιος είναι ο Πίτερ Σμιθ, τώρα όμως ξέρω ότι κρύβει
κάτι. Ο Πίτερ Σμιθ λέει ψέματα και καταλαβαίνω καλύτερα τα
προβλήματα που θα ανακύψουν.
Επειδή, αν και οι αναμνήσεις μου είναι κάπως συγκεχυμένες, ξέρω,
παρ' όλ' αυτά, μια και το έχω ξαναζήσει, πως από αυτόν θα ξεκινήσει το
δράμα.

6
— Ο Πίτερ Σμιθ; ρώτησε η Μπρίτζετ. Σου είχε μιλήσει γι' αυτόν ο
Γιαν;
— Όχι, για τον απλούστατο λόγο ότι ούτε εκείνος τον γνώριζε. Ο
Σμιθ είχε γίνει μέλος του Μουρ πριν από ελάχιστο καιρό και ήταν όντως
παράδοξο που το Σικάγο έστελνε αυτόν και όχι κάποιον από τους
στυλοβάτες του ινστιτούτου.
— Αν καταλαβαίνω καλά, ο Σόρενσεν επέτρεψε σε ένα
διακεκριμένο άγνωστο να εισχωρήσει στην ομάδα του, μέσα σε τέτοιο
κλίμα καχυποψίας;
— Συμμερίζομαι την έκπληξη σου, όμως, σύμφωνα με τον Γιαν, ο
Γιέσπερ ήταν έτοιμος για τα πάντα ώστε να βελτιστοποιήσει την
απόδοση των ερευνών. Προσπαθούσε με κάθε τρόπο να εξασφαλίσει το
προβάδισμα από τον ανταγωνιστή του, και ο Βάλεμπεργκ πρόσφερε
εγγυήσεις για τις ικανότητες του Σμιθ. Οι πρώτες εντυπώσεις του Γιαν
δεν ήταν ακριβώς θετικές, κι εγώ ανησυχούσα γι' αυτόν: το βάρος της
εργασίας που του αναλογούσε δεν άντεχε οποιαδήποτε μείωση στην
ομάδα του.
— Θέλεις να πεις ότι έκτοτε η συγκατοίκηση έγινε δύσκολη;
— Όχι, ο Γιαν άρχισε να εκτιμάει σιγά σιγά την ακρίβεια και τη
σύνεσή του και έφτασε να τρέφει και κάποια συμπάθεια γι' αυτόν.
Αποδείχτηκε εξαιρετικά ικανός, και ο Γιαν δε μου μίλησε ποτέ για τριβές
ανάμεσά τους.
— Η επιφύλαξη του Γιαν διαλύθηκε λοιπόν σταδιακά. Εσύ, όμως,
Λάρα, τι σκεφτόσουν; Είχες γνωρίσει τον Σμιθ;
— Όχι, δεν κατάφερα λοιπόν να σχηματίσω δική μου άποψη γι'
αυτόν. Ο Σμιθ έφτασε στην Κοπεγχάγη στις 8 Νοεμβρίου, αν θυμάμαι
καλά, κι εγώ θα έπαιρνα το αεροπλάνο για τη Νέα Υόρκη δυο μέρες
μετά. Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις μου με κράτησαν στις ΗΠΑ μέχρι
τις 6 Δεκεμβρίου, οπότε ο Γιαν μου ανακοίνωσε την επικείμενη
επιστροφή του συναδέλφου του στο Σικάγο.
— Ύστερα από διάστημα ενός μήνα; Παράξενο.
— Ο Σμιθ βρισκόταν εκεί για να βοηθήσει την ομάδα γενετικής της
Κοπεγχάγης και να διευκολύνει το συνδυασμό των αποτελεσμάτων των
δύο ινστιτούτων. Απ' ό,τι φαίνεται, ολοκλήρωσε την αποστολή του με
άνεση, και οι έρευνες της τρίτης και τελευταίας φάσης όδευαν προς την
ολοκλήρωσή τους. Άρα, η παρουσία του δεν ήταν πλέον αναγκαία.
Η Λάρα σταμάτησε για λίγο, καθώς προσπαθούσε να θυμηθεί τις
ακριβείς ημερομηνίες και διευκρίνισε:
— Στις 7 Δεκεμβρίου, ο Γιαν οργάνωσε μια μικρή γιορτή προς
τιμήν του Σμιθ και των προσπαθειών του, αφού η παραμονή του στην
Κοπεγχάγη έφτανε στο τέλος της· θα έφευγε την επομένη... Ναι, έτσι
είναι· ήταν πριν από εννιά μέρες.
Εννιά μέρες! Σταμάτησε, θεωρώντας το δίχως άλλο πως η
προσπάθεια της ήταν γελοία. Η Μπρίτζετ κινήθηκε, σχεδόν ανεπαίσθητα,
προς το μέρος της· θύμωνε με τον εαυτό της, που υποχρέωνε τη νεαρή
γυναίκα να κάνει όλη αυτή την αστυνομική αναπαράσταση. Όμως, η
Λάρα συνέχισε να μιλάει. Δε χρειαζόταν προφανώς τη συμπόνια κανενός
γι' αυτό που της έτυχε.
— Εκείνη η μέρα σημαδεύτηκε πολύ πιο δραματικά απ' όσο θα
δικαιολογούσε η αναχώρηση του Σμιθ. Ο Γιαν επέστρεψε τελείως
εξουθενωμένος εκείνο το βράδυ... Τα αποτελέσματα που είχαν, ενώ
κόντευε να ολοκληρωθεί η τρίτη φάση, είχαν εξαφανιστεί.
— Πώς;
— Πίστεψα ότι δεν άκουσα καλά όταν μου το ανήγγειλε ο Γιαν.
Στις 8 Δεκεμβρίου, νωρίς το πρωί, ο Μαξ Χόελσταντ, ο υπεύθυνος του
τομέα πληροφορικής, τους ανακοίνωσε πως είχαν σβηστεί όλα τα
δεδομένα από την κεντρική μνήμη και πως το CD-Rom στα οποία τα είχε
αποθηκεύσει είχε κάνει φτερά! Ο Γιαν ήταν κάτωχρος. Δεν έβγαλε λέξη
όλο το υπόλοιπο απόγευμα.
Η Μπρίτζετ άφησε το μπλοκ της και ακούμπησε στην πολυθρόνα
σε μια στάση παραίτησης. Κοίταξε τη Λάρα για λίγα δευτερόλεπτα.
— Να υποθέσω πως όλοι πρέπει να σκέφτηκαν αυτό που είναι
προφανέστερο, αυτό που έρχεται κατευθείαν στο μυαλό;
— Κανένας δεν είχε την παραμικρή αμφιβολία: Ο Πίτερ Σμιθ είχε
φύγει παίρνοντας μαζί τους τις πληροφορίες. Ήξερε ότι η έρευνα είχε
σχεδόν τελειώσει, είχε εύκολη πρόσβαση και ήξερε καλύτερα από
οποιονδήποτε άλλον τα σημαντικά στοιχεία. Δεν είχε παρά να τα πάρει
λίγες ώρες πριν να φύγει.
Η Μπρίτζετ χαμογέλασε.
— Και εξαφανίστηκε από προσώπου γης...
Εκείνη τη νύχτα, ξύπνησα αναπηδώντας. Ήμουν λουσμένος στον
ιδρώτα, όπως κάποιος που ξυπνάει από έναν εφιάλτη. Θα μπορούσα να
μιλήσω για προαίσθηση, αν δεν ήμουν φάντασμα, αλλά να, τα γεγονότα,
που με περίμεναν εκείνο το πρωί, είχαν δηλητηριάσει τον ύπνο μου εκ
των προτέρων. Ονειρεύτηκα τη μέρα που ερχόταν, όπως άλλοι ξαναζούν
τη νύχτα τις άσχημες στιγμές της μέρας που κύλησε...
Αυτός είναι ο λόγος που μπορώ και κρατάω την ψυχραιμία μου
τώρα, ενώ ο Γιέσπερ στέκει σαν απολιθωμένος. Καταλήγει με πνιχτή
φωνή:
— Εν ολίγοις, χάθηκαν τα πάντα: στις οθόνες σου, στις μνήμες
σου... ακόμα και μέσα σ' αυτά τα αναθεματισμένα τα αρχεία σου!
ουρλιάζει χτυπώντας τη γροθιά του πάνω στο τραπέζι.
Με τα χαρακτηριστικά του προσώπου του αλλοιωμένα, ο Μαξ
ψελλίζει:
— Έκανα τα πάντα· ολόκληρη η υπηρεσία όρμησε σε όλα τα
τερματικά για να ψάξει για οποιαδήποτε εμπλοκή... Τραβάμε τα μαλλιά
μας από τις εφτά το πρωί, την ώρα που ήρθα, μάταια όμως, δε βρίσκουμε
τίποτα απολύτως. Είναι ακατανόητο, δεν ξέρω, ειλικρινά δεν ξέρω...
Ο Μαξ γυρίζει προς το μέρος μου πελαγωμένος.
— Μαξ, μπορεί να πρόκειται για βλάβη του συστήματος
πληροφορικής;
— Όχι, Γιαν, αμφιβάλλω, αφού...
Δεν τελειώνει τη φράση του. Ο Γιέσπερ στρέφεται σαν αστραπή,
για να τον κόψει απότομα:
— Αμφιβολίες! Να τις βράσω τις αμφιβολίες σου! Να μας πεις με
βεβαιότητα! Με τις υποθέσεις σου δεν πρόκειται να πάμε στο Συνέδριο
της Βοστόνης, το καταλαβαίνεις αυτό, Χόελσταντ; Βρες αυτά τα
καταραμένα τα αρχεία, αυτό σου ζητάμε μόνο!
Η παρέμβασή του μας κάνει να παγώσουμε, αυξάνοντας
περισσότερο την ένταση. Τον κοιτάζω: ο Γιέσπερ κλείνει τα μάτια· με
τους ώμους πεσμένους, την πλάτη καμπουριασμένη, είναι η εικόνα της
πλήρους κατάρρευσης.
Ο Μαξ ήταν ακίνητος, με τα χαρακτηριστικά του τραβηγμένα.
Διατηρώντας με δυσκολία την ψυχραιμία του μπροστά στον Γιέσπερ,
συνεχίζει τις εξηγήσεις:
— Δεν μπορεί να πρόκειται για βλάβη, Γιαν. Κατ' αρχάς, επειδή θα
έπρεπε να έχει καταγραφεί και στη συνέχεια να αποκαλυφθεί· κατά
δεύτερον, δεν μπορεί να είναι τόσο επιλεκτική ώστε να σβήσει μόνο τα
ευαίσθητα αρχεία της τρίτης φάσης.
— Είναι δυνατόν να εισχώρησε κάποιος χάκερ στο σύστημα μας;
— Όχι. Θυμάσαι βέβαια ότι σου είχα εξηγήσει πως είμαστε
εφοδιασμένοι με ένα ειδικό όργανο, που ανιχνεύει την εισβολή. Η πρώτη
μου αντίδραση ήταν να το ελέγξω, όταν κατάλαβα πως οι πληροφορίες
εξαφανίστηκαν. Δεν κατέγραψε καμία «βίαιη» εξωτερική εισβολή. Ο
Μαξ ερευνά με το βλέμμα την έκφρασή μας, πριν να προσθέσει με φωνή
που μόλις ακούγεται: Όχι, πρόκειται σίγουρα για εσωτερική δουλειά.
Ο Γιέσπερ έχει καθίσει, πιο ήρεμος, και τον ακούει προσεκτικά. Ο
Μαξ χαλαρώνει και συνεχίζει:
— Το λογισμικό περιλαμβάνει μια λειτουργία που καταγράφει όλες
τις εντολές που δίνονται σε όλα τα τερματικά. Τα κοιτάξαμε όλα μαζί με
τον Λον και τον Κρίστιαν: τρεις εντολές δόθηκαν μέσα στη νύχτα. Χωρίς
καμία παραβίαση του κωδικού, χωρίς κανένα λάθος στο σύνθημα...
— Τυχαίνει να δουλεύω μέχρι αργά και να ελέγχω τα αρχεία στο
μηχάνημα μου, Μαξ.
— Το ξέρω, διέκρινα ξεκάθαρα τη δουλειά, που αντιστοιχεί στις
αναζητήσεις σου, Γιαν: έκανα τη σύγκριση με το αρχείο ελέγχου εισόδου
και εξόδου από το ινστιτούτου. Τα βράδια που έγιναν οι τρεις
αναζητήσεις στις οποίες αναφέρομαι, δεν ήσασταν παρόντες ούτε εσύ
ούτε ο Γιέσπερ. Μπορώ να σας πω ποια ώρα το μαγνητικό μηχάνημα
κατέγραψε την κάρτα σας στην είσοδο του ινστιτούτου.
»Όσο για την τελευταία από αυτές τις αναζητήσεις, έγινε χθες το
βράδυ, στις 8 Δεκεμβρίου, στις 23.40'. Στο τμήμα μου, στο κεντρικό, και
έπειτα από μερικά λεπτά στο χώρο όπου φυλάσσονται δίσκοι και
δισκέτες. Η κάμερα που καταγράφει τα πήγαινε έλα ήταν σκεπασμένη.
Θα έπρεπε κανείς να γνωρίζει τη θέση της· ωστόσο, ο χώρος
προστατεύεται από ψηφιακό κωδικό, που με τη σειρά του καταγράφει
την ημερομηνία και την ώρα που ψάχνει κανείς αυτά τα αρχεία».
Ο Γιέσπερ κουνάει το κεφάλι χωρίς να πει λέξη. Εκμεταλλεύομαι
την κατάπτωση του για να συνεχίσω:
— Μαξ, θα μπορούσες να μας πεις επιγραμματικά τι λείπει;
— Το έκανα ήδη: εξαφανίστηκαν δώδεκα αρχεία από τη μνήμη· η
ουσία, τα αποτελέσματα της Φ3. Ο άνθρωπος μας ήξερε επακριβώς αυτό
που έπρεπε να επιλέξει από τον όγκο των πληροφοριών: τις
απαραίτητες... Τις απαραίτητες και για μας επίσης, δυστυχώς.
Ο Γιέσπερ σηκώνει το κεφάλι και παρεμβαίνει τελικά:
— Μαξ, πώς γίνεται και δεν έχεις τις πληροφορίες που
εξαφανίστηκαν σε κάποια δισκέτα ή κάπου αλλού;
Ο Μαξ γίνεται κατακόκκινος.
— Κρατάω πάντα αντίγραφα των δεδομένων που αποθηκεύω στη
μνήμη, σε δύο αντίτυπα, για λόγους ασφαλείας. Μόνον όταν κάνω το
δεύτερο αντίγραφο διαγράφω το περιεχόμενο των αρχείων από το
σκληρό δίσκο, για να μην το δει κάποιο αδιάκριτο μάτι...
— Το κατάφεραν, πετάει ο Γιέσπερ τραβώντας τη γενειάδα του.
— Δεν είχα χρόνο για το δεύτερο αντίγραφο· δεν μπορείς να
καταγράψεις κάτι σε ένα CD-Rom όπως γράφεις σε μια δισκέτα. Γι' αυτό
και τα δεδομένα βρίσκονταν ακόμα στη μνήμη.
Παραμένει για λίγο σιωπηλός πριν να ρίξει τη χαριστική βολή:
— Αυτό το μοναδικό αντίγραφο είναι που έκλεψε ο τύπος από το
χώρο όπου αποθηκεύονται οι δισκέτες. Με λίγα λόγια, άρπαξε όλα τα
αρχεία πριν να σβήσει τα πρωτότυπα από τον υπολογιστή μου. Χωρίς να
προβεί στην παραμικρή διάρρηξη, είτε στους χώρους αποθήκευσης είτε
στο σύστημα πληροφορικής.
Το μήνυμά του είναι απλό, επειδή όμως δεν υπάρχει καμία
αντίδραση από μέρους μας, συνεχίζει:
— Υπάρχουν βεβαίως τα χειρόγραφα που χρησιμοποιήθηκαν για
την επεξεργασία των αρχείων με τον υπολογιστή. Θα μας πάρει χρόνο
σίγουρα, ίσως όμως αν κινητοποιήσουμε τους πάντες, θα μπορέσουμε να
ανακτήσουμε ένα μέρος... Δεν αποτελειώνει την πρότασή του, ξέρει πως
είναι μάταιη και καταλήγει: Γιαν, Γιέσπερ, ο τύπος γνώριζε στην
εντέλεια το περιεχόμενο των αρχείων και όλους τους κωδικούς
προστασίας... Δεν είναι δυνατόν να είναι κάποιος εκτός ινστιτούτου!
Ο Μαξ μάς κοιτάζει και καταλήγει να χαμηλώσει το βλέμμα του
απέναντι στη σιωπή, που συνεχίζεται. Σκεφτόμαστε και οι τρεις το ίδιο
όνομα, κανείς όμως δεν το προφέρει. Τελικά προσθέτει, με φωνή που
μόλις ακούγεται:
— Λυπάμαι, τα θεωρώ όλα αυτά αποτέλεσμα μιας βαρύτατης
αμέλειας εκ μέρους μου. Θα έπρεπε να είχα δώσει προτεραιότητα στο
δεύτερο αντίγραφο των αποτελεσμάτων της Φ3. Γιέσπερ, θα σου στείλω
την παραίτηση μου μέσα στη μέρα.
Ακούγοντας αυτά τα λόγια, ο Γιέσπερ ξαναβρίσκει το
προστατευτικό πρόσωπο που έδειχνε πάντα στο προσωπικό του
ινστιτούτου. Επαναλαμβάνει με ένα καλοσυνάτο χαμόγελο:
— Αντί να λες ανοησίες, προσπάθησε να ξαναμαζέψεις τα δύστυχα
αρχεία που αυτός ο κύριος είχε την καλοσύνη και τη μεγαλοψυχία να μας
αφήσει και ενημέρωσέ μας.
Ο Μαξ βγαίνει. Στο βλέμμα του είναι εμφανής τόσο η ανακούφιση
όσο και η ευγνωμοσύνη γι' αυτό που εκτιμά ως απαλλαγή.
Μένουμε μόνοι, ο Γιέσπερ κι εγώ, και το χαμόγελό του
εξαφανίζεται.
— Γιαν, υποθέτω πως είναι εντελώς αδύνατο να ανασυντάξουμε
οτιδήποτε μέσα σε ένα μήνα, σωστά;
Δεν περιμένει την απάντησή μου και σηκώνεται για να πάει προς το
παράθυρο.
— Προς τι λοιπόν; Αυτά τα καθάρματα έχουν τώρα στη διάθεσή
τους όλα σχεδόν τα στοιχεία που τους χρειάζονται για να τελειοποιήσουν
το Σίγμα...
Εγώ συνεχίζω να το παίζω αφελής και λέω ντροπαλά:
— Γιέσπερ, ο Μαξ έχει δίκιο, ο ένοχος βρίσκεται ανάμεσα μας... ή
βρισκόταν.
Αντί απάντησης, απλώνει προς το μέρος μου ένα φύλλο ελέγχου.
— Οι δύο πρώτες νυχτερινές καταχωρήσεις που ανέφερε ο Μαξ
έγιναν στο γραφείο που είχε παραχωρηθεί στον Σμιθ. Η χθεσινή έγινε
στις 00.40', πολύ μετά το αποχαιρετιστήριο ποτό προς τιμήν αυτού του
λεχρίτη...
—... που προσποιήθηκε ότι έπρεπε να μαζέψει μερικά πράγματα
πριν να φύγει και ομολογώ ότι δεν το θεώρησα ύποπτο. Γιέσπερ,
υπέβαλες μήνυση ή ξεκίνησες οποιαδήποτε διαδικασία;
— Πέρασε πολύς καιρός από τότε που έφυγε ο Σμιθ και επί του
παρόντος τίποτα δε μου επιτρέπει να ξεκινήσω οποιαδήποτε διαδικασία
αγωγής εναντίον του. Και όταν θα μπορούμε, τότε δε θα υπάρχουν πλέον
ίχνη του δόκτορα Σμιθ... Ομολογώ επίσης ότι δεν ξέρω σε ποιον να
απευθυνθώ. Άλλωστε, ίσως να είναι πιο φρόνιμο να μη γνωστοποιήσουμε
την υπόθεση πολύ νωρίς. Πηγαίνει στο τηλέφωνο του: θέλω να
τηλεφωνήσω στον Φρανκ Τζόρνταν, το δικηγόρο που ασχολείται με
επιστημονικές ευρεσιτεχνίες. Ίσως αυτός να μπορέσει να μας
προσανατολίσει.
— Μην ξεχάσεις να τηλεφωνήσεις στον Βάλεμπεργκ και να τον
συγχαρείς για την επιλογή του.
Αφήνω τον Γιέσπερ και φεύγω από το ινστιτούτο.
Στο αυτοκίνητο, ξαφνιάζομαι που χαμογελάω. Ικανοποιήθηκες,
Γιαν Χέλεμπεργκ; Πού είναι το ευχάριστο;
Φυσικά, η Ζωή κρατάει το λόγο της: επαναλαμβάνονται όλα, χωρίς
την παραμικρή παρέκκλιση. Είμαι ο ζωντανός μάρτυρας ενός
παρελθόντος, που ακολουθείται κατά γράμμα· μόνο που στην περίπτωσή
μου αυτό το παρελθόν μετατράπηκε σε παρόν. Όλα τα δράματα από την
αρχή· δεν έχουν καμία επίπτωση πάνω μου, αλλά να φτάσω στο σημείο
να γελάω μαζί τους... Μήπως είχα γίνει κυνικός;
Είχα μάλλον απογοητευτεί από τη διαπίστωση ότι όλες οι
προσπάθειές μου επιβεβαιώνουν συναισθήματα που δεν τα είχα θεωρήσει
τόσο σοβαρά την πρώτη φορά, ωστόσο τα είχα νιώσει: είχα φανεί
δύσπιστος· απέναντι στην Κίρστεν, κατόπιν απέναντι στον Πίτερ.
Όχι, δε νιώθω καμία απογοήτευση. Χαμογελάω επειδή ξέρω πως
τίποτα δεν παίχτηκε ακόμα. Μαθαίνω σιγά σιγά ότι μια έρευνα
αποτελείται από ένα σύνολο μικρών λεπτομερειών, από ανατροπές στην
κατάσταση. Η δική μου κατάσταση έπρεπε να είναι υπομονή. Το
προοίμιο δεν ήταν πολύ ουσιαστικό, αλλά ήταν αρχή, ήταν η δική μου
δοκιμασία της φωτιάς. Οι μεμονωμένες αναλαμπές θα ενωθούν για να
σχηματίσουν μια μοναδική εικόνα, που θα μου πει για το θάνατό μου.
Τα ξέρω όλα αυτά επειδή γνωρίζω τι με περιμένει, ξέρω πως τίποτα
δεν τέλειωσε, κάθε άλλο.
Η ώρα είναι 7 μ.μ. Η Λάρα είναι στο σαλόνι, ψάχνει μιαν
εφημερίδα, σηκώνεται για να ελέγξει την πορεία του φαγητού που
μαγειρεύει. Ζει ένα φυσιολογικό βράδυ.
Εγώ είμαι σε επιφυλακή. Καιροφυλακτώ για ένα μέλλον που
πλησιάζει και δεν είναι αληθινά άγνωστο. Φτάνω στο σημείο να σκεφτώ
πως η Ζωή άλλαξε γνώμη και θέλει να με τιμωρήσει για την άνεση που
δείχνω, όταν χτυπάει το τηλέφωνο. Επιτέλους. Βρίσκω τον τρόπο για να
τρέμω σηκώνοντας το τηλέφωνο.
— Χέλεμπεργκ.
— Καλησπέρα, Γιαν.
Το νιώθω, το ξέρω ότι είναι αυτός. Το θυμάμαι. Δεν είμαι όμως
σίγουρος ότι αναγνωρίζω τη φωνή του. Συνεχίζει:
— Είμαι ο Πίτερ, ο Πίτερ Σμιθ.
Ένα βιαστικό βλέμμα προς τη μεριά της Λάρα: είναι απασχολημένη
με μια κατσαρόλα.
— Πού είσαι, Σμιθ;
— Μπορείς να με συναντήσεις σε μισή ώρα, Γιαν. Θα
κουβεντιάσουμε πιο άνετα.
— Πού, όμως;
— Μη χάνεις την ψυχραιμία σου, κυρίως αν δεν είσαι μόνος. Θα
συναντηθούμε στο μπαρ του Φίνλεϊ, στη γωνία Βέστερ Βόλγκαντ και
Στουντιεστράντε.
— Είναι στην άλλη άκρη της πόλης και δεν είναι και το πιο ήσυχο
μέρος.
— Τι σε πειράζει; Έχεις κάτι να κρύψεις, Γιαν; Ένα έγγραφο, μια
δισκέτα;
Το γέλιο του με κάνει να παγώσω. Απαντάω ξερά: —Στις 8 μ.μ. στο
Φίνλεϊ.
— Δε θα φοράω κόκκινο γαρίφαλο στο πέτο, αλλά θα με
αναγνωρίσεις, είμαι σίγουρος... Γιαν;
— Ναι. Σε ακούω, έστω και αν δε θεωρώ τα αστεία σου τόσο
έξυπνα.
— Γιαν, να έρθεις μόνος.
Κλείνει, κι εγώ μένω ακίνητος, ενώ ο πρόσφατος ενθουσιασμός μου
δίνει σταδιακά τη θέση του στην αγωνία. Δεν έχω χρόνο για να συνέλθω:
αισθάνομαι ένα χέρι να ακουμπάει στον ώμο μου. Το αρπάζω απότομα
για να το απομακρύνω από πάνω μου και σηκώνομαι μ' ένα πήδημα.
Βρίσκομαι μπροστά στη Λάρα.
— Τρελάθηκες; Τι έπαθες, Γιαν;
Αναστενάζω κλείνοντας τα μάτια, έχοντας ταχυπαλμία.
— Συγγνώμη, ήμουν χαμένος στις σκέψεις μου και με τρόμαξες...
Δε σε χτύπησα, αγάπη μου;
Την παίρνω στην αγκαλιά μου, αλλά εκείνη ξεφεύγει απαλά.
— Γιαν, τι συμβαίνει; Ποτέ δε σε έχω δει σε τέτοια ένταση.
Χαμογελάει και συνεχίζει: Είμαι ανόητη, συγγνώμη. Είσαι
εκνευρισμένος και θα έπρεπε να το καταλάβω, τα δραματικά γεγονότα
της ημέρας σε συγκλόνισαν.
Αυτή τη φορά με αγκαλιάζει εκείνη, ψάχνοντας για τις λέξεις που
θα με ανακούφιζαν:
— Άκουσε, Γιαν, δεν πρόκειται να σου πω ότι η εξαφάνιση των
στοιχείων είναι ασήμαντη. Ήταν ο καρπός μιας τεράστιας δουλειάς, η
απώλεια είναι σημαντική, όπως και η απογοήτευση που νιώθεις. Το
καταλαβαίνω. Δεν είσαι όμως από αυτούς που αναμασούν τα περασμένα,
ξέρεις να γυρίζεις σελίδα...
Δεν την αφήνω να ολοκληρώσει:
— Λάρα, το ζήτημα αυτό δεν έκλεισε ακόμα. Μόλις μου
τηλεφώνησε ο Πίτερ Σμιθ.
Η Λάρα κάνει πίσω.
— Πώς; Ποιος; Ο Σμιθ; Είναι στην Κοπεγχάγη; Τι σου είπε;
— Τίποτα. Κανόνισε να συναντηθούμε.
— Δεν πρόκειται να πας, Γιαν...
Αρχίζω να φοράω το σακάκι μου, όταν εκείνη με πιάνει από το
χέρι, τρέμοντας.
— Έχεις χάσει τα λογικά σου; Γιαν, δε γίνεται λόγος ότι θα πας.
Φοβάμαι, δε θέλω! Με αρπάζει από το χέρι και με ταρακουνάει με όλη
της τη δύναμη. Τι παριστάνεις, Γιαν; Άνοιξε τα μάτια! Ο τύπος αυτός σας
έλεγε ψέματα επί ένα μήνα για να καταστρέψει τελικά τη δουλειά σας, κι
εσύ ετοιμάζεσαι να τον συναντήσεις ξανά, έπειτα από ένα απλό
τηλεφώνημα που σου έκανε!
Με αφήνει· διαβάζω έναν έντονο τρόμο στο πρόσωπό της.
Επαναλαμβάνει με ραγισμένη φωνή:
— Πάρε στην αστυνομία και πες τους για το τηλεφώνημα του... Δεν
ξέρεις ποιος είναι, τι είναι ικανός να κάνει. Αρχίζει να πηγαινοέρχεται
στο σαλόνι και γυρίζει προς το μέρος μου.
— Γιαν, είσαι γιατρός, είμαι δημοσιογράφος, όλα είναι μπερδεμένα,
φοβάμαι, δεν είναι δική μας δουλειά. Μην πας, σε παρακαλώ.
— Μην ανησυχείς, θα συναντηθούμε στο μπαρ του Φίνλεϊ, θα έχει
κόσμο, δεν μπορεί να μου συμβεί τίποτα. Ο Σμιθ θα θέλει σίγουρα να
διαπραγματευτεί μια ανταλλαγή ή κάποια επανόρθωση υπό όρους... Τι θα
έκανε με ένα νεκρό, σ' αυτήν την περίπτωση;
Χαμογελάω ελαφρά καθώς λέω αυτές τις λέξεις κι εκείνη το θεωρεί
ασυνειδησία. Ο ιδρώτας κυλάει στο πρόσωπό της, είναι τρομοκρατημένη,
όταν της δίνω ένα φιλί.
— Θα επιστρέψω σύντομα.
Δε μου αρέσει αυτό το μπαρ. Το Φίνλεϊ είναι σκοτεινό, μακρύ και
δαιδαλώδες. Αποτελείται από αμέτρητες μικρές γωνιές γεμάτες καπνό
και, κατ' επέκταση, κόσμο. Παρ' όλ' αυτά χώνομαι μέσα στο πλήθος, που
είναι κολλημένο πάνω στο μπαρ, για να προχωρήσω μέχρι το βάθος της
αίθουσας.
Ο Σμιθ είναι εκεί, κάθεται σε κάποιο τραπέζι σε μια κόχη, κάπως
απόμακρα από το πλήθος, που περνάει συνήθως από εδώ για να πιει μια
μπίρα πριν να γυρίσει σπίτι του. Έχει γυρισμένη την πλάτη, πρέπει όμως
να διαισθάνθηκε την παρουσία μου. Στρέφεται την ώρα που πλησιάζω
στο τραπέζι του και μου κάνει νόημα με το χέρι.
Κάθομαι απέναντι του, καθώς τον βλέπω να ρίχνει μια γρήγορη
ματιά γύρω μου και προς το μπαρ. Τα τραβηγμένα χαρακτηριστικά του
χαλαρώνουν και φωνάζει το γκαρσόν. Αρχίζω να μιλάω:
— Λοιπόν, ακόμα στην Κοπεγχάγη, Σμιθ; Θα πρέπει να σε
περιμένουν πίσω, στο ινστιτούτο.
Το ειρωνικό σχόλιο μου τον κάνει να χαμογελάσει ελαφρά.
Καρφώνει το βλέμμα του στο ποτήρι του, ενώ προσπαθεί να καθορίσει
τον τόνο της κουβέντας που θέλει να κάνει. Η σιωπή αρχίζει να γίνεται
ενοχλητική· αυτό θέλει, σίγουρα. Τελικά λέει:
— Γιαν, ας αποφύγουμε τους σαρκασμούς. Δεν ήρθα να
λογομαχήσουμε κι εσύ δεν έχεις καμιά διάθεση για αστεία μπροστά σε
ένα ποτήρι. Διακόπτει κοιτάζοντας το γκαρσόν, που αφήνει τα ποτήρια
μας και εξαφανίζεται γρήγορα. Συνεχίζει: Ξέρω τι σκέφτεσαι για μένα
και το καταλαβαίνω, αν λάβουμε υπόψη μας τις περιστάσεις.
Δε βλέπω πού θέλει να καταλήξει, τον βρίσκω όμως πολύ πονηρό
για να απαντήσω. Τον αφήνω να συνεχίσει:
— Έχετε κάνει λάθος για μένα...
Παραμένω στο δικό του πεδίο, το πεδίο των υπαινιγμών:
— Το μόνο που θέλω είναι να σε πιστέψω, Πίτερ. Ο Σμιθ
αποφασίζει να φανεί πιο αποκαλυπτικός:
— Εγώ έκλεψα το CD-Rom από το ινστιτούτο. Κέρδισε.
Πειραγμένος, αποκρίνομαι:
— Λυπάμαι που θα σε απογοητεύσω, αλλά δεν είχαμε την
παραμικρή αμφιβολία πως εσύ ήσουν αυτός ο άθλιος που τίναξε στον
αέρα προσπάθειες δύο χρόνων!
Χτύπησα το χέρι μου στο τραπέζι. Ο Πίτερ συγκρατεί το ποτήρι του
και απαντάει παγωμένα:
— Ηρέμησε και άκουσε με, Χέλεμπεργκ. Δεν κατάλαβες τίποτα, γι'
αυτό σου ζήτησα να συναντηθούμε. Δεν έκλεψα το CD για να το
εκμεταλλευτώ. Εξυπακούεται ότι δε σε κατηγορώ που σκέφτηκες το
αντίθετο, μετά την απογοήτευση που σας έκανε να νιώσετε ο
ανταγωνιστής σας σχετικά με την ανακάλυψη του Σίγμα. Μετά μια
σύντομη σιωπή, προσθέτει: Αμφιβάλλω αν ο Γιέσπερ Σόρενσεν έχει
εκφράσει κάποια διαφορετική θεωρία.
Χάνω την υπομονή μου, ενοχλημένος από την υποκρισία του:
— Σμιθ, τι προσπαθείς να μου πεις; Ότι δεν ξέρεις το όνομα
Γκόρντον και ότι βούτηξες επιδέξια τα αποτελέσματα μας για να έχεις το
προνόμιο να ολοκληρώσεις το σχέδιο Σίγμα μόνος σου, στο ινστιτούτο
μας; Ας είμαστε ειλικρινείς και ας αφήσουμε τις μάσκες να πέσουν. Πες
μου απλώς τι περιμένεις από μένα, αφού υποθέτω πως οι διαφορετικοί
δρόμοι μας συγκλίνουν στο σημείο αυτό...
Με μια παράξενη ψυχραιμία, ο Σμιθ αδειάζει το ποτήρι του, ενώ
εγώ αφήνω την οργή μου ελεύθερη, και συνεχίζει:
— Έχεις ακούσει να μιλάνε για το Γραφείο Οικονομικού Ελέγχου;
Δε μου χρειάζονταν μαθήματα για τα αμερικανικά ιδρύματα! Ο
Σμιθ πρέπει να κατάλαβε την ενόχλησή μου.
— Θα είμαι σύντομος, μη φοβάσαι. Πρόκειται για ένα ερευνητικό
όργανο του αμερικανικού Κογκρέσου. Εδώ και κάποια χρόνια ασχολείται
με τις οικονομικές επιπτώσεις από τη βιομηχανική κατασκοπεία, που
παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, κυρίως μετά το άνοιγμα των συνόρων
και την εμφάνιση ανταγωνιστών από το εξωτερικό σε τομείς που τους
θεωρούσαμε κλειστούς. Το Γραφείο Οικονομικού Ελέγχου αναγκάστηκε
να αναστείλει τις εργασίες του εξαιτίας των δισταγμών που είχαν οι
αμερικανικές επιχειρήσεις οι οποίες πλήττονταν από κατασκοπεία.
Αρνούνται να μιλήσουν γι' αυτήν, φοβούνται πως οι αποκαλύψεις τους
θα βλάψουν τη φήμη τους ή ότι θα μειωθεί η εμπιστοσύνη των μετόχων.
Γι' αυτό, η επιτροπή αποτάθηκε στις υπηρεσίες πληροφοριών της
αμερικανικής κυβέρνησης ώστε να συνεχιστούν, κρυφά αυτή τη φορά, οι
έρευνες.
Ακούω, προσεκτικός και συνάμα περίεργος, τον Σμιθ να μιλάει.
Πρέπει να διαισθάνεται το ενδιαφέρον μου, συνεχίζει:
— Φτάνω τελικά στο σιωπητήρα. Δε χρειάζεται να αναφερθώ στα
οικονομικά οφέλη που προκύπτουν από την επιστημονική έρευνα στον
κόσμο των φαρμακευτικών εργαστηρίων, τα ξέρεις κι εσύ το ίδιο καλά
όπως κι εγώ. Οι γίγαντες αυτοί βρίσκονται κατά συνέπεια στο στόχαστρο
των ερευνητών. Ο σιωπητήρας επέτρεψε απλώς να τεθεί σε λειτουργία
ένας μηχανισμός που είχε στηθεί εδώ και πολύν καιρό.
»Η ανακάλυψη του σιωπητήρα από τις δύο ομάδες έκανε πολύ
θόρυβο· πρώτον γιατί επρόκειτο για δύο δημόσια εργαστήρια, δεύτερον
επειδή υπήρχε ο κίνδυνος να διακυβευτούν σημαντικά οικονομικά οφέλη.
Αυτό το δεύτερο σημείο έκανε τους ερευνητές να επαγρυπνούν,
βλέποντας στο σχέδιό μας ένα δόλωμα για πιθανούς κακόβουλους
ανταγωνιστές.
»Όταν η Γκόρντον ανακοίνωσε την κατάληξη της δεύτερης φάσης
του σχεδίου, με τον καθορισμό του Σίγμα, ο ειδικευμένος Τύπος δεν
έκρυψε την έκπληξή του. Τόσο η ουδετερότητα που πρέπει να δείχνει
όσο και κάποιες πιέσεις τον συγκράτησαν από το να σχηματοποιήσει
κάποιες κατηγορίες για κατασκοπεία εις βάρος του αμερικανικού
εργαστηρίου... Ωστόσο, ό,τι δεν μπόρεσε να κάνει ο Τύπος το έκανε το
ινστιτούτο του Σικάγου: ο καθηγητής Βάλεμπεργκ κατέθεσε αίτηση για
έρευνα, αίτηση που κατέληξε στα γραφεία της ΕΕΑ. Της Εθνικής
Επιτροπής Ασφαλείας, διευκρινίζει καθώς παρατηρεί το απορημένο
βλέμμα μου.
»Η ΕΕΑ ειδικεύεται στην αποκρυπτογράφηση και την επεξεργασία
απόρρητων κωδικών. Ζητήσαμε τη συμβολή της στον τομέα της
βιομηχανικής κατασκοπείας που γίνεται μέσω υπολογιστών. Όταν
εκθέσαμε την κατάσταση, η ΕΕΑ αποφάσισε, με τη σιωπηρή
συγκατάθεση του καθηγητή Βάλεμπεργκ, να τοποθετήσει έναν πράκτορα
στο ινστιτούτο σας για να ανακαλύψει κάποια πιθανή διαρροή
πληροφοριών. Αυτή η υπόθεση είναι και η πλέον αποδεκτή, αν λάβουμε
υπόψη τη φύση των δεδομένων που σας απέσπασαν, πιθανότατα πριν
από δυο μήνες, και τα οποία δεν μπορούσαν να τα αποκτήσουν με
διαφορετικό τρόπο. Σκέφτομαι πως τώρα ξεκαθάρισαν κάπως τα
πράγματα, Γιαν».
Ανακάθομαι στην καρέκλα μου κοιτάζοντας το ταβάνι.
— Όπως το είπες, Σμιθ: καθαρά σαν το νερό της πηγής. Είτε είσαι ο
μεγαλύτερος ψεύτης πάνω στη γη είτε είσαι τελείως μυθομανής. Αν
ήθελες απλώς να νιώσεις ικανοποίηση για τις αφηγηματικές σου
ικανότητες, καλύτερα να με είχες αφήσει σπίτι μου απόψε.
— Χέλεμπεργκ, άνοιξε τα μάτια. Σου εξηγώ ότι όχι μόνο η
Γκόρντον έκλεψε η ίδια τις πληροφορίες, αλλά και ότι το κατάφερε χάρη
σε έναν κατάσκοπο που εισχώρησε στην ομάδα σας. Ήρθα στην
Κοπεγχάγη για να επιβεβαιώσω τις υποψίες μας και να διασφαλίσω τα
αποτελέσματα της Φ3 πριν να ανακοινωθούν στο συνέδριο. Αυτός είναι ο
λόγος που έκλεψα το CD-Rom.
Αποσβολωμένος από το ψυχρό ύφος του, όπως και από τα λόγια
του, σκύβω προς το μέρος του και του ζητάω να ολοκληρώσει τις
αποκαλύψεις του:
— Ύποθέτω ότι υποψιάζεστε κάποιον... Θέλεις να πεις ότι είμαι
αρκετά βλάκας και διεφθαρμένος ώστε να έδωσα τις πληροφορίες στον
Γκόρντον;
— Οχι, δε νομίζω ότι είσαι εσύ. Αντίθετα, έχουμε πολλούς λόγους
να πιστεύουμε ότι είναι ο Σόρενσεν.
Η δήλωσή του με εκπλήσσει.
— Νομίζεις πως ο Γιέσπερ ενδιαφέρεται περισσότερο από μένα να
σαμποτάρει τη δουλειά του ινστιτούτου; Σμιθ, είσαι αστείος, κυρίως
όμως είσαι γελοίος.
— Εύχομαι να μη νιώσεις εσύ περισσότερο γελοίος όταν
καταλάβεις την αλήθεια. Βλέποντάς με να μορφάζω διστακτικά,
προσθέτει: Τέλος πάντων, σε προτιμώ γελοίο παρά νεκρό.
Δεν κατάφερε να με πείσει.
— Σμιθ, πες μου ένα μονάχα λόγο που θα δικαιολογούσε την
εξωφρενική και ελεεινή συμπεριφορά του Σόρενσεν!
— Τα χρήματα, Γιαν. Ένα τεράστιο ποσόν. Αρκετό για να αμβλύνει
το φιλότιμο και τα επιστημονικά ιδεώδη ενός άντρα με πολύ λιγότερους
δισταγμούς...
Συγχυσμένος, αναζητώ το κενό σε ένα συλλογισμό που μου
φαίνεται εξίσου τρελός και εκφοβιστικός.
— Μπορείς να μου πεις γιατί ο Γιέσπερ δε χρησιμοποίησε ο ίδιος
τα αποτελέσματα της Φ3 προτού έρθεις να καθαρίσεις;
— Επειδή η έρευνα αυτής της τελευταίας φάσης δεν έχει
ολοκληρωθεί ακόμα και χωρίς τη δική σου τελευταία πινελιά δεν μπορεί
να κάνει τίποτα με τα μέχρι τώρα δεδομένα. Δεν τον ενδιέφερε να τα
κλέψει νωρίτερα. Χωρίς να λογαριάζουμε πως ήταν πιο φρόνιμο να το
κάνει με τη μία ώστε να μην εγείρει υποψίες.
— Οπότε έκλεψες εσύ το CD ώστε να ασφαλίσεις τις πληροφορίες
μας στο στόμα του μεγάλου κακού λύκου, αφού πρώτα φρόντισες να
σβήσεις τα πάντα ώστε να μην υπάρχει το παραμικρό ίχνος... Φίλε μου,
μοιάζεις με τον Ρομπέν των Δασών! Πότε θα σταματήσεις τα παιχνίδια;
— Παιχνίδια που σου διαφεύγουν απολύτως, Χέλεμπεργκ. Για να
είμαι ειλικρινής, δεν αμφέβαλλα ότι θα αρνιόσουν να δεχτείς μια
υπόθεση που θέτει υπό αμφισβήτηση τις ηθικές αξίες σου. Το μυαλό σου
μπορεί να δεχτεί μόνο πως η Γκόρντον έκλεψε αποκλειστικά τις
πληροφορίες που αφορούν τη δεύτερη φάση του σιωπητήρα. Μετά,
ξέφυγε από τα μέτρα προστασίας στέλνοντας κάποιον Πίτερ Σμιθ, ο
οποίος έγινε καπνός, αφού πρώτα σας ξαλάφρωσε από μερικά αρχεία...
Είναι πιο εύκολο, πράγματι, σε καταλαβαίνω.
Σηκώνομαι, έξαλλος. Με αρπάζει από το μπράτσο.
— Πολύ καλά, Χέλεμπεργκ, έχω κάποια στοιχεία να σου δώσω.
Κάποιες αποδείξεις για την καλή μου πίστη. Θα σου δώσω ένα φάκελο,
που περιλαμβάνει το ιστορικό του διευθυντή σου. Πρόκειται κυρίως για
δικαστικά στοιχεία, τα οποία αφορούν κάποιες ιδιωτικές εταιρίες,
κάποιους κρατικούς οργανισμούς, ακόμα και την κυβέρνηση. Πρόκειται
για εμπιστευτικά έγγραφα, που προέρχονται από αρχεία δικαστηρίων και
περιγράφουν τις δίκες και τις δικαστικές αποφάσεις. Κάποιες οδήγησαν
σε καταδίκες για πράξεις που κρίθηκαν επιλήψιμες. Είναι αλήθεια πως
όλες αυτές οι δίκες είχαν ως στόχο κακόβουλες εταιρίες, όμως, είναι
εξίσου παράξενη η διαπίστωση πως όλες έχουν έναν κοινό παρονομαστή:
χρησιμοποίησαν όλες, σε κάποια δεδομένη στιγμή, τις ικανότητες του
Σόρενσεν.
Προσπαθώ να τον διακόψω, αλλά ο Σμιθ δε μου δίνει την ευκαιρία·
με κόβει με μιαν αυτοκρατορική κίνηση και συνεχίζει:
— Το δίχως άλλο θα μου αντιτάξεις ότι καμιά απ' αυτές τις
κατηγορίες δεν απαγγέλθηκαν προσωπικά σ' αυτόν. Έτσι είναι. Αυτός
είναι ο λόγος που σου λέω ότι έχω στην κατοχή μου πληροφορίες που
αφορούν τον Σόρενσεν ειδικότερα, αλλά δεν έχω ακόμα την
εξουσιοδότηση να σου τις αποκαλύψω. Δεν αποδεικνύουν αδιάσειστα
την ενοχή του, επειδή είναι εξαιρετικά ικανός, δε σου μένει όμως και
καμιά αμφιβολία. Ο σιωπητήρας ίσως μας επιτρέψει να βεβαιωθούμε...
Μπορώ, όμως, να σου προσφέρω κάτι καλύτερο, ως απόδειξη για την
ειλικρίνεια μου: θα σου ξαναδώσω το δίσκο.
Εκμεταλλεύεται την έκπληξή μου για να προσθέσει:
— Αυτό όμως είναι το πρώτο τμήμα του συμβολαίου, θα πρέπει κι
εσύ να σεβαστείς το δεύτερο. Όταν αποκτήσεις ξανά το CD-Rom,
προσπάθησε να μην έχει κανείς άλλος εκτός από σένα πρόσβαση στη
δουλειά σου. Και κυρίως, μην αναφέρεις επ' ουδενί τη συνάντησή μας σε
οποιονδήποτε.
— Πρόκειται για εκβιασμό;
— Όχι, για συμβουλή. Για να σε προστατέψω. Όσο δεν έχεις τα
τελευταία κρίσιμα στοιχεία των ερευνών σου, είσαι ασφαλής. Μετά...
— Μπορώ να ξέρω πότε θα κάνεις τον κόπο να μου δώσεις το
δίσκο;
— Μην ανησυχείς, θα τον έχεις πολύ σύντομα. Σηκώνεται καθώς
μιλάει και μου απλώνει το χέρι πριν να φύγει.
— Να προσέχεις, Γιαν. Πρόκειται για χοντρό παιχνίδι. Γλιστράει
μέσα στο πλήθος, κι εγώ στέκομαι μοιρασμένος ανάμεσα στη
διασκέδαση, την αμφιβολία και το φόβο.
Η σκηνή επαναλήφθηκε με κάθε ακρίβεια, τούτη τη φορά, όμως,
έχω περισσότερα στοιχεία ώστε να ξέρω τι σκέφτομαι. Η άποψη που
υποστήριξε ο Σμιθ είναι βάσιμη-εξηγεί καλύτερα τη συμπεριφορά του
Βάλεμπεργκ και το γεγονός ότι ο Σμιθ δεν εργάστηκε ποτέ στο
ινστιτούτο Μουρ. Εξάλλου, αν ο Σμιθ ήταν πουλημένος στην Γκόρντον,
τότε γιατί έμεινε στην Κοπεγχάγη;
Δυσκολεύομαι, όμως, να φανταστώ ότι ένας άνθρωπος τόσο
παθιασμένος, τόσο ακέραιος και ηθικός όσο ο Γιέσπερ μπορεί να φορέσει
το καπέλο του κατασκόπου μέσα στο ινστιτούτο. Όσο το σκέφτομαι
καλύτερα, τα επιχειρήματα που ανέφερε ο Σμιθ για να επιβεβαιώσει τη
συμπεριφορά του Γιέσπερ ισχύουν και για τη δική του περίπτωση: αν
είναι πράγματι κατάσκοπος της Γκόρντον, θα μου επιστρέψει το δίσκο
επειδή η Γκόρντον δεν μπορεί να τον εκμεταλλευτεί έτσι όπως είναι,
σχεδόν τελειωμένος, με στοιχεία να λείπουν. Και θα παίξει διπλό παιχνίδι
μέχρι τη στιγμή που θα αρπάξει το ολοκληρωμένο CD...
Μπερδεμένος από τις αντιφατικές υποθέσεις, καταλήγω με τη
σκέψη πως οι συστάσεις του Σμιθ είναι ίσως το μόνο πράγμα που πρέπει
να συγκρατήσω: ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο ένοχος, και αν ο Σμιθ
μου επιστρέψει στ' αλήθεια τη δισκέτα, θα πρέπει να φροντίσω να
φυλάξω τα αποτελέσματα της Φ3 όταν τα ολοκληρώσω. Όσο η Γκόρντον
δεν έχει πρόσβαση στο πλήρες CD, δεν έχω τίποτα να φοβάμαι. Μετά,
όπως θα έλεγε και ο Σμιθ...
Καθώς ετοιμάζομαι να φύγω από το μπαρ, συνειδητοποιώ για
πρώτη φορά ότι η έρευνά μου αφήνει να διαφανεί μια εξήγηση για το
τραγικό τέλος μου. Ο θάνατός μου είχε λοιπόν κάποιο κίνητρο.
Στο κατώφλι της πόρτας, στο φως που ελευθέρωναν οι φανοστάτες
και απαλλαγμένος από τη γεμάτη καπνούς, σχεδόν αποπνικτική
ατμόσφαιρα, κοιτάζω το ρολόι μου: η ώρα είναι σχεδόν 10 μ.μ. Η Λάρα
θα πρέπει να έχει τρελαθεί από την ανησυχία της! Τρέχω μέχρι το
αυτοκίνητο, αποφασίζοντας πως θα της πω όσο λιγότερα γίνεται. Τα
γεγονότα παίρνουν μια τροπή που είναι επικίνδυνη γι' αυτούς που είναι
υπερβολικά αναμεμειγμένοι μαζί τους... Ούτε λόγος να γίνεται πως θα
επιτρέψω να διατρέξει τον παραμικρό κίνδυνο.
7
Η Λάρα ακούμπησε το φλιτζάνι της για να απαντήσει στην
Μπρίτζετ:
— Όλοι φαντάζονταν ότι ο Σμιθ θα εξαφανιζόταν μετά το κόλπο
του. Στην πραγματικότητα, δεν είχε φύγει από την Κοπεγχάγη. Το ίδιο
βράδυ που ο Γιαν μου ανακοίνωσε την εξαφάνιση των αποτελεσμάτων
της τρίτης φάσης, χτύπησε το τηλέφωνό του: ήταν ο Σμιθ...
— Ο Σμιθ; Ενώ υποτίθεται πως είχε πάρει το αεροπλάνο για το
Σικάγο νωρίς το πρωί;
— Ναι, πρότεινε στον Γιαν να συναντηθούν μετά μισή ώρα κάπου
στην πόλη.
— Διευκρίνισε το λόγο αυτής της συνάντησης;
— Όχι ακριβώς· ο Σμιθ παρέμεινε αινιγματικός και είχα
τρομοκρατηθεί στην ιδέα ότι ο Γιαν μπορεί και να πήγαινε...
— Πήγε ωστόσο;
— Βέβαια, παρ' όλα όσα του είπα. Θεωρούσε ότι δε διέτρέχε
κανένα κίνδυνο, με την προϋπόθεση ότι η συνάντηση θα γινόταν σε ένα
πολυσύχναστο μπαρ.
Η Μπρίτζετ σκέφτηκε για λίγο, ενώ η Λάρα την κοιτούσε,
προσπαθώντας να μαντέψει τι σκεφτόταν.
— Μπρίτζετ, αν διακρίνεις κάτι που μου διέφυγε, λόγω της στενής
σχέσης ή της έλλειψης αντικειμενικότητας, να μου το πεις σε
παρακαλώ... Μην ξεχνάς πως μου υποσχέθηκες ότι θα σκεφτόμαστε από
κοινού!
Η Μπρίτζετ ανασηκώθηκε. Τα μάτια της έλαμπαν, προσδίδοντας
στο πρόσωπό της μια παράξενη έκφραση.
— Λάρα, αυτή τη φορά παραξενεύομαι από τη συμπεριφορά του
Γιαν. Μπορώ να είμαι ειλικρινής; Δεν περίμενε την απάντηση και
συνέχισε: Ανακεφαλαιώνουμε, αν θέλεις. Από το Σεπτέμβριο ήδη, ο
δόκτωρ Χέλεμπεργκ ξέρει ότι οι έρευνες του αποτελούν αντικείμενο
λυσσαλέου ανταγωνισμού. Έχει την επώδυνη απόδειξη στις αρχές
Νοεμβρίου, όταν μαθαίνει από την ανακοίνωση της Γκόρντον ότι τον
έχει ξεπεράσει στις έρευνες για το Σίγμα, χάρη σε κάποιες μεθόδους που
δεν ξεγελούν κανέναν. Οι ομάδες παίρνουν δραστικά μέτρα στον τομέα
της προστασίας και παρ' όλ' αυτά, ένας τύπος, άγνωστος στους πολλούς,
παίρνει θέση στο ινστιτούτο, έχει το χρόνο να επιλέξει και να αποσπάσει
κρίσιμες πληροφορίες μια μέρα πριν να φύγει. Την επομένη, ο ίδιος
τύπος προτείνει στο φίλο σου να πιουν ένα ποτό, και ο Γιαν πηγαίνει
καλόπιστα, χωρίς να ειδοποιήσει την αστυνομία και χωρίς να φοβάται
τίποτα. Παραδέξου πως είναι περίεργο.
— Έτσι είναι. Όμως, ο Γιαν έτρεφε μια κάποια εκτίμηση για τον
Σμιθ και ήταν απ' αυτούς που δίνουν μια ευκαιρία στους ανθρώπους,
ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά τους. Είχα τρελαθεί από την ανησυχία
όταν έφυγε, επέστρεψε όμως σώος και αβλαβής έπειτα από δύο
ατέλειωτες ώρες.
— Ο Γιαν φέρθηκε απερίσκεπτα, είναι γεγονός. Ωστόσο εσύ, Λάρα,
γιατί δεν ειδοποίησες την αστυνομία αφού ανησυχούσες τόσο;
Η Λάρα έδειξε να εκπλήσσεται, γεγονός που προβλημάτισε την
Μπρίτζετ:
— Μπρίτζετ, όφειλα να σεβαστώ την απόφαση του Γιαν! Μου είχε
εμπιστοσύνη ξέρεις...
Η Μπρίτζετ ένιωσε άβολα μπροστά στην εντιμότητα της Λάρα, ενώ
η ίδια προσπαθούσε αδιάκοπα να ξετρυπώσει τα ελαττώματα των
ανθρώπων. Για να κρύψει την ταραχή της, έσπευσε να κάνει μιαν άλλη
ερώτηση:
— Όταν επέστρεψε ο Γιαν, σου είπε αυτά που συζήτησε με τον
Σμιθ;
— Μου είπε ελάχιστα, για να είμαι ειλικρινής, ένιωθα όμως πως
ήταν ταραγμένος. Οι αποκαλύψεις του Σμιθ πρέπει να τον είχαν κάνει να
ανησυχεί και γι' αυτό είχε σχεδόν βουβαθεί. Μέσα στην ασάφεια των
κάποιων λέξεων που άρθρωσε, κατάλαβε πως ο Σμιθ κλέβοντας το CD-
Rom είχε υπακούσει σε εντολές που έρχονταν από το Σικάγο.
— Από το Σικάγο;
Η Λάρα σήκωσε τα φρύδια της, σκεφτική.
— Ναι. Το ινστιτούτο Μουρ είχε αμφιβολίες για τη συνοχή της
δανέζικης ομάδας, χωρίς να καταδεικνύει κάποιον συγκεκριμένα. Και
είχε ζητήσει από τον απεσταλμένο του να ασφαλίσει τα αποτελέσματα
των ερευνών από κάποιο κακόβουλο μέλος αυτής της ομάδας. Ο Σμιθ
ήθελε να διευκρινίσει μ' αυτό ότι δεν επρόκειτο για κατασκοπεία που
χρηματοδοτούσε η Γκόρντον...
— Γιατί έμεινε, όμως, στην Κοπεγχάγη και επικοινώνησε με τον
Γιαν;
— Από τύψεις· αρνιόταν να αφήσει τον Γιαν αναστατωμένο. Τον
είχε δει να αφιερώνεται ολοκληρωτικά σ' αυτή τη δουλειά. Αρνιόταν
επίσης να προδώσει την εκτίμηση του συναδέλφου του...
Ακούγοντας τις λέξεις αυτές, η Μπρίτζετ έκανε μια γκριμάτσα, που
έλεγε πολλά για όσα ενέπνεαν τα κίνητρα του Σμιθ. Η Λάρα
υπερθεμάτισε:
— Πολλά καλά συναισθήματα, σωστά... Τι έπρεπε, όμως, να
σκεφτεί; Όπως και να έχει, ήθελε να καθησυχάσει τον Γιαν το
συντομότερο δυνατόν σχετικά με την τύχη του CD-Rom και να του πει
ότι σκόπευε να του το επιστρέψει.
— Να επιστρέψει το CD-Rom, ενώ το είχε κλέψει την
προηγουμένη; Με τον κίνδυνο να το εκθέσει ξανά σε έναν φανταστικό
κλεπτομανή που κρυβόταν στο ινστιτούτο, σύμφωνα με τα λεγόμενά του!
Βλέπεις, Λάρα, η επιχειρηματολογία αυτού του τύπου δε στέκει και πολύ
καλά, δε συμφωνείς;
Η Λάρα σηκώθηκε με μια θυμωμένη κίνηση. Η Μπρίτζετ διέκρινε
μιαν αναστάτωση την οποία προκάλεσαν οι υπαινιγμοί της, που έμοιαζαν
με κατηγορίες.
Μέχρι εδώ, η κουβέντα τους έκανε σίγουρα καλό στη Λάρα· της
επέτρεπε να εκφράσει τις αναμνήσεις που στριμώχνονταν μέσα στο
μυαλό της. Ακολουθώντας το παιχνίδι των ερωτήσεων, είχε καταφέρει
προσωρινά να απαλλάξει από κάθε συναίσθημα την ανάμνηση του Γιαν.
Τώρα, όμως, τα πράγματα έπαιρναν άλλη τροπή. Η θλίψη επέστρεφε, με
τις αμφιβολίες και τα σκοτεινά σημεία που εντόπιζε η Μπρίτζετ. Η Λάρα
ίσως να μην ήξερε πλέον τι περίμενε από αυτήν η Μπρίτζετ.
Εκνευρισμένη και συντετριμμένη είπε:
— Ξέρω ότι δεν ταιριάζει, έτσι όμως έγινε από την αρχή!
Επαναλαμβάνω ότι ο Γιαν ήταν καταβεβλημένος και εγώ έδειξα την
ελάχιστη διακριτικότητα να μην τον ενοχλήσω όπως κάνεις εσύ μαζί μου.
Δεν είμαι αστυνομικός, ούτε κι εσύ άλλωστε, σου το υπενθυμίζω.
Έκλεισε τα μάτια της και έπιασε το κεφάλι της με τα χέρια της,
συνειδητοποιώντας ξαφνικά πόσο άδικη ήταν ξεσπώντας στην Μπρίτζετ.
Επανέλαβε πιο ήρεμα:
— Έχεις δίκιο, τα λόγια του Σμιθ δεν ήταν αξιόπιστα, και στην
πραγματικότητα πιστεύω ότι ο Γιαν δεν ήθελε να μου πει τα πάντα -για
να με απαλλάξει το δίχως άλλο. Ό,τι κι αν είπε ο Σμιθ, είχα την αίσθηση
ότι ο Γιαν δεν τα είχε πάρει τοις μετρητοίς. Μου ομολόγησε ότι είχε
θεωρήσει τα λόγια του μια προσπάθεια να δικαιολογηθεί, να θολώσει τα
νερά. Άλλωστε, η κουβέντα τους δεν είχε μεγάλη σημασία. Ο Σμιθ
μπορούσε κάλλιστα να λέει ψέματα. Ο Γιαν έβλεπε μονάχα την
ανέλπιστη πιθανότητα να αποκτήσει ξανά τους καρπούς του μόχθου του
και νομίζω πως μόνο αυτό τον ενδιέφερε.
— Ξέρεις αν ο Γιαν και ο Σμιθ κανόνισαν να συναντηθούν ξανά για
τη δισκέτα;
— Όχι, αλλά ο Σμιθ είχε υποσχεθεί πως θα επικοινωνούσαν
σύντομα και αυτή τη φορά δεν είπε ψέματα. Την επομένη, μάθαμε νέα
του...
Το κουδούνι της εξώπορτας μας ξυπνάει απότομα. Στηρίζομαι στο
ένα χέρι για να σηκωθώ και προσπαθώ να δω το ρολόι' η ώρα είναι 7 το
πρωί. Σωριάζομαι στο μαξιλάρι, σίγουρος ότι ονειρεύομαι. Ένα δεύτερο
κουδούνισμα, πιο δυνατό αυτή τη φορά, με βγάζει από το λήθαργο.
Κάθομαι στο κρεβάτι με το μυαλό ναρκωμένο, ενώ απ' ό,τι φαίνεται
κάποιος έξω ανυπομονεί: ο διαπεραστικός ήχος συνεχίζεται. Βγαίνω από
το δωμάτιο αρπάζοντας ένα μπλουζάκι, ενώ η Λάρα με ακολουθεί
κοιτώντας με ερωτηματικά. Ως απάντηση, κατεβαίνω τα σκαλοπάτια
μέχρι την γυάλινη εξώπορτα· διακρίνεται μια σκοτεινή σιλουέτα. Ανοίγω
και βρίσκομαι μπροστά σε έναν αυστηρό άντρα, που φοράει μαύρο
αδιάβροχο.
— Ο δόκτωρ Γιαν Χέλεμπεργκ;
— Ναι, εγώ είμαι...
— Στέφαν Πίερσεν, από την αστυνομία της Κοπεγχάγης. Συνοδεύει
τα λόγια του με μια χειρονομία, που πρέπει να την έχει επαναλάβει
χιλιάδες φορές: με μια γρήγορη κίνηση, βγάζει από την τσέπη του ένα
σήμα, που το ανοίγει και το απλώνει δυο εκατοστά πέρα από τη μύτη
μου. Πριν να προλάβω να διαβάσω οτιδήποτε, ο αστυνομικός
ξαναπαίρνει την αρχική στάση του, με τα δυο χέρια στις τσέπες. Δεν
προλαβαίνω να πω λέξη, εκείνος συνεχίζει σαν να μην υπάρχουμε η
Λάρα κι εγώ:
— Γιατρέ, θα είχατε την καλοσύνη να με ακολουθήσετε; Θέλει να
σας μιλήσει ο επιθεωρητής Λάρσεν στα κεντρικά της αστυνομίας, στο
εγκληματολογικό για την ακρίβεια.
— Στο εγκληματολογικό; Και μπορείτε να μου πείτε σε τι θα
βοηθήσω τον επιθεωρητή σας;
— Ο αστυνόμος Λάρσεν θέλει να μιλήσει μ' αυτούς που ανήκαν
στον περίγυρο του Πίτερ Σμιθ... πριν από το θάνατό του.
Η Λάρα κολλάει ασυναίσθητα πάνω μου. Την κοιτάζω,
κατάπληκτος, πριν να ψελλίσω:
— Πέθανε; Ο Σμιθ; Μήπως πρόκειται για... αστείο;
— Δυστυχώς όχι, γιατρέ. Αν θέλετε, θα σας περιμένω στο
αυτοκίνητο.
Ο αστυνομικός κάνει μεταβολή και κατεβαίνει ράθυμα τα λίγα
σκαλοπάτια. Εγώ συνέρχομαι.
— Με συγχωρείτε, είμαι ταραγμένος, εγώ... Περάστε, θα με
περιμένετε μέσα, είναι πιο άνετα.
— Όχι, δε χρειάζεται... Δεν πρόκειται να καθυστερήσετε.
Κατευθύνομαι προς την κρεβατοκάμαρα και φοράω βιαστικά ένα
παντελόνι. Η Λάρα με ακολουθεί.
— Γιαν, θέλεις να τηλεφωνήσω στον Γιέσπερ; Ή σε κάποιον άλλο;
Ξέρεις, δεν είσαι υποχρεωμένος να πας, ακόμα και αν η συμπεριφορά
τους είναι κάπως εκφοβιστική... Τι πρέπει να κάνω; Εγώ...
Τη διακόπτω αγκαλιάζοντας την:
— Λάρα, σου διευκρινίζω ότι μου ζητάνε απλώς να συναντήσω
έναν επιθεωρητή. Κανείς δεν είπε ότι θα με χώσουν πίσω από τα σίδερα.
— Συγχώρεσε με, αγάπη μου, γράφω άρθρα για ένα επιστημονικό
περιοδικό και για μια στιγμή νόμισα ότι θα μπορούσα να διασκεδάσω
γράφοντας ένα κομμάτι για σένα, που σαπίζεις σε κάποιο μπουντρούμι.
Με αγκαλιάζει. Τηλεφώνησέ μου όταν θα τελειώσεις, θα είμαι στο
ξενοδοχείο.
Συναντάω τον Πίερσεν, που κόβει βόλτες.
— Είμαι έτοιμος.
Προχωράω πίσω από τον αστυνομικό κοιτάζοντας προς τη μεριά
της Λάρα, που μου λέει, με προσποιητή άνεση: «Εξυπακούεται ότι δεν
πρόκειται να πληρώσω δεκάρα για εγγύηση!»
Το αστείο της Λάρα άφησε αδιάφορο τον Πίερσεν, που μου ανοίγει
την πόρτα του συνοδηγού.
— Μην ανησυχείτε, πρόκειται για τυπική διαδικασία.
Εκμεταλλεύομαι την ευκαιρία για να τον ρωτήσω:
— Πότε πέθανε ο Σμιθ;
— Βρήκαν το πτώμα του το πρωί. Καθώς ετοιμάζομαι να κάνω κι
άλλες ερωτήσεις, εκείνος με κόβει απότομα:
— Με συγχωρείτε, γιατρέ, αλλά δεν μπορώ να σας πω
περισσότερα. Ο επιθεωρητής Λάρσεν, που έχει αναλάβει την υπόθεση,
θα σας πει περισσότερα.
Το ύφος του δεν αφήνει περιθώρια για διαπραγματεύσεις. Ο
αστυνομικός παραμένει σιωπηλός σε όλη τη διαδρομή, ταχύτατη αυτή
την ώρα, που μας οδηγεί στο κτίριο όπου στεγάζεται το
εγκληματολογικό.
Όταν το αυτοκίνητο μπαίνει σε μιαν εσωτερική αυλή και σταματάει
μπροστά σε έναν ένστολο αστυνομικό, χάνω την ελάχιστη άνεση που
είχα καταφέρει να μαζέψω από την ώρα που φύγαμε από το σπίτι.
Δεκάδες άτομα διασχίζουν την αυλή προς όλες τις κατευθύνσεις και
δείχνουν μια ενεργητικότητα που με ξαφνιάζει. Σηκώνω το βλέμμα προς
το κτίριο· οι μαύρες γραμμές που αυλακώνουν την πρόσοψή του με
κάνουν να παγώσω περισσότερο απ' όσο η πρωινή ψύχρα.
— Δόκτορα Χέλεμπεργκ, ακολουθήστε με σας παρακαλώ.
Το τέλος της φράσης του έρχεται σε αντίθεση με τον
αυτοκρατορικό τόνο και βρίσκομαι ήδη σε ένα διάδρομο. Ανοίγω με
δυσκολία δρόμο ανάμεσα σε ένα πλήθος που με σπρώχνει, και ο οδηγός
μου αναγκάζεται να με πιάσει από τον αγκώνα για να με οδηγήσει προς
ένα διάδρομο με λιγότερο κόσμο. Ανοίγει μια πόρτα, η οποία οδηγεί σε
ένα μικρό και κακοφωτισμένο δωμάτιο, όπου αντηχεί ο θόρυβος των
γραφομηχανών.
— Περιμένετε εδώ, ο επιθεωρητής Λάρσεν θα σας δει σε λίγο.
Προσπαθώ να σταθώ ακίνητος, γιατί το πάτωμα τρίζει. Η εικόνα
είναι τόσο χιουμοριστική ώστε καταπνίγω ένα χαμόγελο. Τελικά,
εμφανίζεται ένα κεφάλι από τη μισάνοιχτη πόρτα, και μια ένστολη νεαρή
γυναίκα μου λέει χωρίς να διαβεί το κατώφλι:
— Ο κύριος Χέλεμπεργκ; Ακολουθήστε με, παρακαλώ. Με οδηγεί
μέχρι μια τεράστια ξύλινη πόρτα. Χτυπάει, αλλά ανοίγει χωρίς να
περιμένει απάντηση. Μπαίνω σε ένα τετράγωνο δωμάτιο, γεμάτο καπνό·
η ταπετσαρία στους τοίχους έχει ξεθωριάσει και αφήνει να φανούν
τεράστιοι κιτρινωποί λεκέδες σε φόντο μπεζ, σημάδι της υγρασίας του
χώρου. Το δωμάτιο είναι επιπλωμένο με το αναπόφευκτο ντουλάπι με τα
μεταλλικά συρτάρια, που είναι γεμάτα φακέλους, με δυο καρέκλες με
σκισμένο κάλυμμα και ένα παμπάλαιο γραφείο, πίσω από το οποίο
κάθεται, μέσα σε σύννεφο καπνού, ένας άντρας που σηκώνεται καθώς
μπαίνω, χαμογελώντας πρόσχαρα.
Είναι εύσωμος και έχει στομάχι. Το πρόσωπό του είναι
κατακόκκινο, ο ιδρώτας γυαλίζει πάνω στο φαλακρό κρανίο του και οι
ανάσες του είναι κοφτές. Όμως, η ευγενική έκφρασή του αρκεί για να με
ηρεμήσει.
— Γιατρέ, ζητώ συγγνώμη που σας σήκωσα τόσο νωρίς από το
κρεβάτι σας, λέει τείνοντάς μου το χέρι, ενώ μου δείχνει μία από τις
πολυθρόνες, στην οποία κάθομαι χωρίς να απαντήσω.
Αφού έκανε το γύρο του γραφείου, αφήνει τον όγκο του να
εισχωρήσει στην θέση του, ξαναβρίσκει έναν αποδεκτό ρυθμό στην
αναπνοή του και συνεχίζει, θεωρώντας πως είπε αρκετά ως εισαγωγή:
— Σήμερα το πρωί βρέθηκε το πτώμα του Σμιθ. Πήραμε το θάρρος
να σας καλέσουμε, εφόσον το όνομά σας υπήρχε στα χαρτιά που
βρήκαμε πάνω του. Ο Σμιθ εργαζόταν μαζί σας στο ινστιτούτο
ανοσολογίας της Κοπεγχάγης, έτσι δεν είναι;
— Ακριβώς.
— Μπορείτε να μου πείτε επακριβώς τι ήρθε να κάνει στην
Κοπεγχάγη, γιατρέ;
— Τον είχε στείλει ο συνεργάτης μας στο Σικάγο για να πάρει
μέρος σε κάποιες ερευνητικές εργασίες.
— Ξέρατε πού έμενε ο Σμιθ;
— Όχι. Το ινστιτούτο του είχε παραχωρήσει ένα δωμάτιο, δεν ξέρω
όμως πού έμενε.
Ο επιθεωρητής σηκώνει το κεφάλι, το μέτωπό του είναι ζαρωμένο,
και ρίχνει μια βιαστική ματιά στη στοίβα των χαρτιών που καλύπτουν το
γραφείο του. Μετά, ανακάθεται τραβώντας μπροστά την καρέκλα του,
ακουμπάει τους αγκώνες του πάνω στο τραπέζι και αρχίζει να μιλάει
κοιτώντας με ίσια στα μάτια.
— Σας φαινόταν ανήσυχος ο Σμιθ, γιατρέ; Σας είχε αναφέρει
κάποιο πρόβλημα σχετικά με κάποια σχέση του;
— Όχι, δε θυμάμαι κάτι τέτοιο. Εξάλλου, νομίζω πως ήταν η πρώτη
φορά που ερχόταν στην Κοπεγχάγη και δεν ήξερε κανέναν...
Ο Λάρσεν σηκώνεται ξανά, αποσπώντας μου ένα μορφασμό
συμπάθειας.
— Ο Σμιθ βρέθηκε σήμερα το πρωί στο δωμάτιο ενός άθλιου
ξενοδοχείου κοντά στο σταθμό του Ίστεντγκαντ με μια σφαίρα στο
στήθος... Θλιβερό και περίεργο τέλος για έναν επιστήμονα χωρίς
ιστορία... εμφανή.
Χαμογελάει πάλι και με ξαναρωτάει:
— Γιατρέ, γνωρίζετε αν ο Πίτερ Σμιθ είχε σύντροφο; —Απ' όσο
ξέρω όχι, αλλά οι σχέσεις μας δεν ήταν τόσο στενές ώστε να με
εμπιστεύεται.
— Ο Σμιθ δεν ήταν μόνος στο δωμάτιό του, είχε μια νεαρή γυναίκα
μαζί του. Νεκρή κι αυτή, επίσης. Μια πόρνη.
Μετά μια σύντομη σιωπή, συνεχίζει:
— Γιατρέ, τι εντύπωση σας είχε κάνει ο Σμιθ; Θέλω να πω...
ήσαστε κάπως επιφυλακτικός απέναντι του, είχατε σχηματίσει κάποια
άσχημη εντύπωση; Είχατε κάποιο παράπονο ίσως;
— Όχι, σας επαναλαμβάνω, όμως, πως ήμασταν μαζί μόλις για ένα
μήνα και μέσα σε αυστηρά επαγγελματικό πλαίσιο.
— Μάλιστα..., λέει ο Λάρσεν, καθώς περνάει το χέρι του από το
πάνω μέρος του υγρού κρανίου του, έχω όμως μπροστά στα μάτια μου
ένα παράπονο που κατέθεσε χθες ο δόκτωρ Γιέσπερ Σόρενσεν,
διευθυντής του ινστιτούτου ανοσολογίας, σχετικά με την κλοπή αρχείων
από τον υπολογιστή. Στην έκθεση του δόκτορα Σόρενσεν διαβάζω επίσης
ότι το ινστιτούτο έκλεισε αργότερα από το συνηθισμένο, την παραμονή
της κλοπής, για να γιορτάσει την αναχώρηση του Σμιθ. Η αλληλουχία
των γεγονότων είναι κάπως προβληματική, δόκτορα Χέλεμπεργκ... Δε
συνδυάσατε την εξαφάνιση των σημαντικών εγγράφων με την
αναχώρηση του Σμιθ; Ο δόκτωρ Σόρενσεν το έκανε.
— Βεβαίως και έκανα το συσχετισμό, αλλά δεν έχουμε αποδείξεις
και δε θα επέτρεπα στον εαυτό μου να προβεί σε τέτοιες κατηγορίες
μπροστά σας.
Ο αστυνομικός δε μου αφήνει το χρόνο να συνέλθω. Όρθιος δίπλα
μου, μου κάνει την ερώτηση που φοβάμαι από την αρχή της κουβέντας
μας:
— Πότε είδατε τον Σμιθ για τελευταία φορά, δόκτορα Χέλεμπεργκ;
Χλωμιάζω, έντρομος από την ιδέα πως θα αποκαλύψω κάτι που θα
μπορούσε να με φέρει σε πολύ δύσκολη θέση. Αποκρίνομαι με φωνή που
μόλις ακούγεται:
— Χθες... χθες το βράδυ. Τον είδα γύρω στις οχτώ, στο μπαρ του
Φίνλεϊ, όπου είχαμε κανονίσει να συναντηθούμε, και τον άφησα γύρω
στις δέκα για να επιστρέψω στη φίλη μου, στο σπίτι μου.
Ο φόβος πρέπει να είναι ορατός στο πρόσωπό μου, επειδή ο
Λάρσεν σπεύδει να ακουμπήσει καθησυχαστικά το χέρι του στον ώμο
μου.
— Το ξέρω, γιατρέ, μη φοβάστε: μια γειτόνισσα σας είδε να
επιστρέφετε σπίτι σας στις 10.15 μ.μ., ενώ η ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου
άνοιξε την πόρτα στον Σμιθ στις 10.30 μ.μ. Την παρακάλεσε να τον
ξυπνήσει στις έξι το πρωί. Αυτή τον βρήκε, όταν ανησύχησε επειδή
εκείνος δεν απάντησε στο χτύπημα της πόρτας του.
Λέω ξανά, ανακουφισμένος:
— Ο Σμιθ μου τηλεφώνησε χθες βράδυ για να δικαιολογηθεί και
τον συνάντησα στο μπαρ.
— Τι σας είπε;
— Ότι είχε κλέψει τις πληροφορίες από το ινστιτούτο και ότι
σκόπευε να μου τις επιστρέψει.
— Κι αυτό δε σας προβλημάτισε;
— Ναι, βεβαίως, αλλά τι έπρεπε να κάνω;
— Να ειδοποιήσετε την αστυνομία, γιατρέ.
— Πώς να αιτιολογήσω το γεγονός, αστυνόμε; Είχαμε μόνο
αμφιβολίες, τίποτα δε μου επέτρεπε να σας ζητήσω να τον συλλάβετε, το
καταλαβαίνετε. Και σήμερα το πρωί, δε μου αφήσατε χρόνο να σας
ειδοποιήσω...
Ο Λάρσεν χαμογελάει καλοσυνάτα. Με το ηθικό αναπτερωμένο,
συνειδητοποιώ πως αυτές οι ερωτήσεις θα μπορούσαν να αποδειχτούν
πολύτιμες για την ερευνά μου όπως και για την αντίστοιχη του
αστυνομικού, που κάθισε στην καρέκλα του. Η συζήτηση κύλησε
ακριβώς όπως και την πρώτη φορά και τώρα καταλαβαίνω πως είναι η
δεύτερη και μοναδική ευκαιρία μου να καταγράψω τα στοιχεία που θα
μου επιτρέψουν να προχωρήσω. Αγαπητέ συνάδελφε, λέω από μέσα μου,
πρέπει να ξεσκεπάσω κι εγώ έναν ένοχο.
— Αστυνόμε, επιτρέψτε μου να σας κάνω κι εγώ με τη σειρά μου
μια ερώτηση. Ο Λάρσεν υψώνει τα φρύδια, περίεργος. Βρέθηκαν κάποιες
δισκέτες ή κάποιο CD-Rom στην κατοχή του;
— Αυτά τα στοιχεία του φακέλου πρέπει να μείνουν εμπιστευτικά
για την ώρα, γιατρέ. Ο Λάρσεν μου ρίχνει ένα βλέμμα συνενοχής πριν να
προσθέσει: Μπορώ, όμως, να σας εμπιστευθώ πως τίποτα παρόμοιο δεν
αναφέρεται στα πράγματα που βρίσκονταν στο δωμάτιο.
Σ' αυτό το σημείο σταματάει η αδιακρισία του. Χτυπάει την παλάμη
του χεριού του πάνω στο τραπέζι για να δείξει πως η συζήτηση μας
τέλειωσε.
—Γιατρέ, ελπίζω πως δε θα μου κρατήσετε κακία γι' αυτήν την
τόσο πρωινή επίσκεψη. Δεν πρόκειται να κάνω κατάχρηση του χρόνου
σας -είναι πολύτιμος, πιστεύω...
Για τρίτη φορά, προσπαθεί να σηκωθεί. Αυτό μου ραγίζει την
καρδιά και σπεύδω να σηκωθώ και να του απλώσω το χέρι.
— Μην μπαίνετε στον κόπο, αστυνόμε, δε χρειάζεται. Ο Λάρσεν
αφήνεται να ξαναπέσει στην καρέκλα του χωρίς να κρύψει την
ανακούφισή του. Μου χαμογελάει με μια ευγνωμοσύνη που μου
επιτρέπει να τον ρωτήσω πριν να φύγω από το γραφείο:
— Αστυνόμε, έχετε σχηματίσει ήδη κάποια γνώμη σχετικά με το
θάνατο του Σμιθ;
Ο Λάρσεν γελάει ελαφρά ως απάντηση στην αθώα ερώτησή μου.
Κοκκινίζω ενοχλημένος, ενώ ο αστυνομικός αποκρίνεται αόριστα:
— Τα περίχωρα του σταθμού είναι πεδίο αμέτρητων συμβάντων
τέτοιου είδους, από την πιο ασήμαντη κλοπή και τη μικρότερη παράβαση
μέχρι το έγκλημα -πιο σπάνιο ευτυχώς. Κανείς δε γλιτώνει, αλήτης,
επιστήμονας...
Ο Λάρσεν αφήνει το βλέμμα του να γλιστρήσει προς το παράθυρο.
Χωρίς να γυρίσει το κεφάλι του, τα ζωηρά μάτια του λοξοδρομούν προς
το μέρος μου.
— Μπορεί να σας χρειαστούμε ξανά, γιατρέ. Στην περίπτωση αυτή,
θα σας ειδοποιήσω. Είναι ακόμα νωρίς για να μιλήσουμε με βεβαιότητα
για ειδεχθές έγκλημα. Η έρευνα δεν έχει τελειώσει ακόμα. Καλημέρα,
δόκτορα Χέλεμπεργκ, καταλήγει καρφώνοντας το βλέμμα σε ένα
φάκελο, που φαίνεται να τον επέλεξε στην τύχη, χωρίς να απαλλαγεί από
το χαμόγελό του.
Κλείνω ξανά την πόρτα πίσω μου και μένω σκεφτικός, ακίνητος
στο διάδρομο. Ούτε για μένα τέλειωσε η έρευνα, αστυνόμε, αλλά ο δικός
μου χρόνος είναι πολύ πιο σύντομος απ' όσο φαντάζεστε. Αμφιβάλλω αν
μου απομένει αρκετός για να σας βοηθήσω στις έρευνες σας:
βρισκόμαστε ήδη στις 9 Δεκεμβρίου. Τούτη τη φορά, όμως, η συζήτησή
μας με βοήθησε λίγο, και ο θάνατος του Πίτερ φωτίζει κάπως το ρόλο
που έπαιξε εκείνος.
Επιστρέφω ήρεμα στο κτίριο, που μοιάζει με κυψέλη. Μάλλον με
εμπνέει η ατμόσφαιρα· νιώθω ότι μπορώ να σκεφτώ πιο μεθοδικά. Τα
στοιχεία βρίσκουν σταδιακά τη θέση τους στο παζλ της ερευνάς μου.
Φυσικά, μπορεί να πρόκειται για ένα απαίσιο έγκλημα, που δεν έχει
καμία σχέση με τον Σμιθ, την Γκόρντον ή το CD-Rom. Ο Σμιθ φεύγει
από το μπαρ και αποφασίζει να περάσει μερικές όμορφες στιγμές με μια
κοπέλα μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα. Πέρα απ' αυτό, το σενάριο
είναι σχεδόν κλασικό: η κοπέλα τον οδηγεί σε ένα άθλιο ξενοδοχείο,
όπου ο συνένοχός της προσπαθεί να τον ξαφρίσει. Τα πράγματα
εξελίσσονται άσχημα, και ο Σμιθ καταλήγει με μια σφαίρα στο στήθος...
Χαμένος στις σκέψεις μου, σταματάω μπροστά στις σκάλες χωρίς
να συνειδητοποιώ ότι αποτελώ εμπόδιο, ενώ οι άνθρωποι γύρω μου με
παραμερίζουν μουγκρίζοντας. Πολλά είναι τα στοιχεία που με ενοχλούν,
ελάχιστα συνηγορούν στην εκδοχή του ειδεχθούς εγκλήματος.
Πρώτον, μπορεί το κόλπο να είναι συνηθισμένο, σπάνια καταλήγει
όμως στο να χυθεί αίμα. Είναι έργο ενός πολύ σημαντικού δικτύου, του
οποίου ο επαγγελματισμός εξυμνήθηκε από τις εφημερίδες: ο κύριος
ξυπνάει το πρωί, γυμνός σαν σκουλήκι και απαλλαγμένος από το
πορτοφόλι του χωρίς να υπάρξει η παραμικρή βιαιότητα... Ο Σμιθ θα
πρόσεχε περισσότερο από κάποιον άλλο; Θα προσπαθούσε να αμυνθεί;
Άλλωστε, γιατί είναι νεκρή και η κοπέλα, αν ήταν συνένοχη του
δολοφόνου;
Τελικά, αν δεν επρόκειτο να ληστέψουν τον Σμιθ, τότε γιατί η
αστυνομία δε βρήκε το CD-Rom ανάμεσα στα πράγματά του; Εκτός και
αν...
Κατρακυλάω στα σκαλοπάτια, σπρώχνοντας αυτή τη φορά τους
πάντες στο πέρασμά μου, για να φτάσω στην αυλή, που τη διασχίζω με
ζωηρό βηματισμό. Είναι πολύ πιθανό να μην είχε πάνω του ο Σμιθ το
CD-Rom. Ήταν λογικό: δε θα έπαιρνε τέτοιο ρίσκο ενώ ερχόταν στο
ραντεβού μας και δεν μπορούσε να προβλέψει την αντίδρασή μου, ούτε
ακόμα και να είναι σίγουρος πως θα ήμουν μόνος. Πρέπει λοιπόν να
ψάξω αλλού.
Μπαίνω στο ταξί, και ο οδηγός με κοιτάζει ερωτηματικά. Η
ιστορία, η δική μου ιστορία, προβλέπει να γυρίσω σπίτι, φρόνιμα, όπως
και την πρώτη φορά... Πώς όμως να το κάνω χωρίς να κοιτάξω το μέρος
όπου δεν είχε πέσει ποτέ το βλέμμα μου! Σφίγγω τις γροθιές μου,
δαγκώνω τα χείλη μου... Όλα είναι σε τάξη, όλα είναι μια επιφανειακή
ερώτηση. Μπορείς να κάνεις τα πάντα, Γιαν, να σκαλίσεις κάθε γωνιά
της ιστορίας σου αρκεί να μην αγγίξεις την επιφάνεια, αυτά είναι τα
λόγια της Ζωής.
Ας είναι.
Ελαφρό χαμόγελο προς τη μεριά του οδηγού, ο οποίος χάνει την
υπομονή του.
— Στο ινστιτούτο ανοσολογίας, στη γωνία Γκότερσγκαντ και
Λίνεσγκαντ, απέναντι από το βοτανικό κήπο, παρακαλώ.
Εκείνος γνέφει χωρίς να πει τίποτα και ξεκινάει. Νιώθω διέγερση
και ανησυχία ταυτόχρονα, ξαναπιάνω από την αρχή το κουβάρι των
συλλογισμών μου.
Μπορεί ο Σμιθ να άφησε απλώς το CD-Rom στο δωμάτιό του στο
ινστιτούτο. Αυτό δεν είναι και τόσο πιθανό, δεν ήξερα όμως άλλο
κατάλυμα του στην πόλη και δεν μπορώ να μην εκμεταλλευτώ μια
ευκαιρία, όσο απίθανη κι αν είναι, να αποκτήσω ξανά το CD-Rom...
Το ταξί με αφήνει μπροστά στο γκρίζο κτίριο δίπλα σ' εκείνο που
στεγάζει τα διάφορα εργαστήρια. Είναι πολύ πιο μικρό και κάπως
παραμελημένο σε σύγκριση με την εντυπωσιακή πρόσοψη του γείτονα
του. Το ισόγειο καταλαμβάνουν βιβλιοθήκες, ενώ οι διοικητικές
υπηρεσίες βρίσκονται στον πρώτο όροφο. Στο δεύτερο βρίσκεται το
δωμάτιο που θέτει το ινστιτούτο στη διάθεση των φιλοξενούμενων.
Ανεβαίνω τα σκαλοπάτια όσο διακριτικά μου επιτρέπει η
νευρικότητά μου, για να φτάσω μπροστά στην πόρτα του δωματίου, που
τη βρίσκω κλειστή. Παλεύω, θυμωμένος, με το πόμολο, κάνοντας αρκετό
θόρυβο, που κινητοποιεί τη Μόνικα, η οποία ανήκει στο προσωπικό
συντήρησης των χώρων.
—Καλημέρα, δόκτορα Χέλεμπεργκ. Δεν τα καταφέρνετε;
Αναπηδώ και στρέφομαι βιαστικά, για να δω την μπερδεμένη
έκφραση στο πρόσωπό της.
— Ναι, Μόνικα, καλημέρα... Δεν... Δεν έχω το κλειδί του δωματίου
και πιστεύω ότι άφησα κάτι εκεί μέσα πριν από μερικές μέρες.
— Δεν έχετε το κλειδί; Ο Αμερικανός κύριος μου είπε πως σας το
επέστρεψε πριν να φύγει, γιατρέ, λέει εκείνη έκπληκτη. Μπορώ να
ζητήσω το εφεδρικό από την Όσε, βλέπετε, όμως, επειδή δεν είχα το
κλειδί, το δωμάτιο δεν έχει καθαριστεί ακόμα, δε θα μου θυμώσετε, έτσι;
Η Μόνικα χοροπηδάει μια στο ένα πόδι και μια στο άλλο,
ενοχλημένη, ενώ μου εξασφαλίζει τη βεβαιότητα ότι μετά τον Πίτερ δεν
μπήκε κανείς άλλος στο δωμάτιο. Σπεύδω να την καθησυχάσω:
— Μην ανησυχείς, Μόνικα, δεν έχει καμία σημασία, ήρθα για να
πάρω τα χαρτιά μου.
Η Μόνικα εξαφανίζεται, ανακουφισμένη, και επιστρέφει μετά λίγα
λεπτά με το εφεδρικό κλειδί.
— Ορίστε, γιατρέ, λέει ανοίγοντας την πόρτα και ρίχνοντας ένα
ανήσυχο βλέμμα στο εσωτερικό του δωματίου. Όταν φύγετε, απλώς
κλείστε την πόρτα, θα κλειδώσω εγώ, όταν καθαρίσω.
Μπαίνω στο δωμάτιο. Το κρεβάτι είναι άθικτο, δεν φαίνεται να έχει
κοιμηθεί εκεί ο Πίτερ. Ανοίγω τη μικρή ντουλάπα, που είναι άδεια, όπως
και τα συρτάρια του γραφείου. Τίποτα. Ούτε κάτω από το στρώμα, ούτε
πίσω από το κρεβάτι· σηκώνω το χαλί, μάταια.
Κάθομαι απογοητευμένος στη μοναδική καρέκλα για να κάνω έναν
σύντομο απολογισμό: όχι μόνο έχω αποτύχει πλήρως, αλλά και η Μόνικα
με είδε να μπαίνω στο δωμάτιο. Ο τέλειος μάρτυρας για τον αστυνόμο
Λάρσεν, όταν αποφασίσει να ερευνήσει το χώρο... Τέλος πάντων, αν του
κατέβαινε η άσχημη ιδέα να μου απαγγείλει κατηγορία, θα έπρεπε να με
βρει στο νεκροτομείο, μετά τις 15 του μήνα.
Ακουμπάω πίσω στην καρέκλα πιάνοντας το κεφάλι μου με τα
χέρια μου καθώς συγκεντρώνομαι για να σταθμίσω την κατάσταση. Η
πρώτη υπόθεση θα ήταν να σκεφτώ πως ο Σμιθ έπεσε θύμα μιας άσχημα
οργανωμένης εγκληματικής ενέργειας, που κατέληξε σε φόνο, γεγονός το
οποίο μου φαίνεται ελάχιστα πιθανό, αν λάβουμε υπόψη μας τις
περιστάσεις· στην περίπτωση αυτή, όμως, τι απέγινε το CD-Rom;
Πρέπει να αντιμετωπίσω τη δεύτερη υπόθεση: ο δολοφόνος έψαχνε
το CD-Rom. Δολοφόνησε, κατά συνέπεια, τον Σμιθ και την καημένη την
κοπέλα που ήταν μαζί του για να την ξεφορτωθεί. Γι' αυτό το λόγο δεν
υπάρχει το CD-Rom, ούτε εδώ ούτε εκεί πέρα.
«Ο Σμιθ βρέθηκε σήμερα το πρωί στο δωμάτιο ενός άθλιου
ξενοδοχείου κοντά στο σταθμό του Ίστεντγκαντ με μια σφαίρα στο
στήθος...» Τα λόγια του Λάρσεν αντηχούν ακόμα στ' αυτιά μου.
Σηκώνομαι με ένα πήδημα, σίγουρος ότι μόνον αν πήγαινα εκεί θα
μάθαινα περισσότερα. Κλείνω ξανά την πόρτα του δωματίου χωρίς
προφύλαξη αυτή τη φορά και κατεβαίνω στο ισόγειο για να βρω το ταξί,
που με περιμένει.
Το Ίστεντγκαντ είναι ήδη γεμάτο κόσμο, ενώ η ώρα είναι μόλις
εννιά. Οι άντρες τρέχουν προς το σταθμό, που βρίσκεται στο βόρειο άκρο
του δρόμου, χωρίς να απαντούν στις φωνές των κοριτσιών, που κόβουν
ήδη βόλτες παρά τη δύσκολη νύχτα. Παρατηρώ με έκπληξη ότι τα
αναρίθμητα σεξ σοπς ανοίγουν νωρίς το πρωί, ανάμεσα στα άφθονα
μπορντέλα. Σκύβω προς τον οδηγό:
— Άφησε με εδώ... Ορίστε.
— Θέλετε να σας περιμένω;
— Οχι, δε χρειάζεται.
Ο οδηγός χαμογελάει ελαφρά. Καταλαβαίνω τη σημασία αυτού του
χαμόγελου μόνον όταν το αυτοκίνητο ξεκινάει. Είναι ώρα να βγεις λιγάκι
από το εργαστήριό σου, Χέλεμπεργκ.
Πολύ γρήγορα συνειδητοποιώ τη δυσκολία του εγχειρήματός μου:
δε λείπουν τα ξενοδοχεία από τούτη τη γωνιά, και αμφιβάλλω αν θα
θελήσουν να μου δείξουν αυτό όπου σκοτώνουν τον πελάτη και την
κοπέλα. Αποφασίζω να δοκιμάσω πρώτα σ' αυτό που μπροστά του με
άφησε το ταξί, ρίχνοντας μιαν ανήσυχη ματιά στις δυο πλευρές του
δρόμου. Με λίγη τύχη, μπορεί με περιμένει στο χολ η Λίζα Φόλκερ με τη
φωτογραφική μηχανή της.
Ανεβαίνω τα λίγα σκαλοπάτια που οδηγούν στην είσοδο,
χτυπώντας ένα κουδούνι που ξυπνάει τον ρεσεψιονίστ. Χαμογελάει
φιλικά, γεγονός που με κάνει να ξαναβρώ την ψυχραιμία μου, και με
υποδέχεται ευγενικά:
— Καλημέρα, κύριε, καλώς ήρθατε. Τι μπορώ να κάνω για σας;
Ο τόνος με ξαφνιάζει, ήμουν σίγουρος πως θα υποδεχόταν μέσα
στον καπνό και μπροστά από μια κανάτα με μπίρα. Έχω τη διάθεση να
θέσω την ερώτησή μου με κάθε ειλικρίνεια, αλλά το βλέμμα μου πέφτει
την ίδια στιγμή σε ένα μισάνοιχτο συρτάρι: η λαβή ενός ρεβόλβερ με
επαναφέρει στην τάξη. Ο τύπος θα πρέπει να έρχεται καθημερινά σε
επαφή με ανθρώπους αρκετά ύποπτους ώστε να είναι επιφυλακτικός και
δε βλέπω γιατί θα έπρεπε να μου δείξει εμπιστοσύνη. Προτιμώ να μην το
διακινδυνεύσω.
— Καλημέρα. Θα ήθελα ένα δωμάτιο για μερικές μέρες.
— Κάτι θα κάνουμε. Πόσες μέρες θα μείνετε;
— Τουλάχιστον τρεις μέρες... Αν είμαι ακόμα ζωντανός. Πρόσθεσα
την τελευταία φράση με την καρδιά μου να χτυπάει δυνατά,
παρατηρώντας την αντίδραση του τύπου.
— Ζωντανός; Γιατί;
— Άκουσα να λένε ότι στο κτίριό σας ξυπνάς κάποιες φορές με μια
σφαίρα ανάμεσα στις ωμοπλάτες...
Η αντίδραση του ρεσεψιονίστ είναι άμεση. Αποκρίνεται ορμητικά:
— Ποιος σας είπε τέτοιες ανοησίες; Μιλάτε για τον τύπο που
πέθανε στους Δύο Ναύτες χθες βράδυ; Εδώ, δεν έχετε να φοβάστε τίποτα,
κύριε, προσθέτει κραδαίνοντας το ρεβόλβερ κάτω από τη μύτη μου. Δεν
έχει περάσει ακόμα από την πόρτα μου το καθίκι που θα κάνει κόσκινο
τους πελάτες μου και καλύτερα να προσέχει, αν δε θέλει να βγει με τα
πόδια μπροστά! Τέλος πάντων, κύριε, μην ακούτε τι λένε: προσέχουν
πάντα στα αξιοσέβαστα ξενοδοχεία, αυτό είναι γνωστό!
— Με καθησυχάσατε, μη φοβάστε, λέω εγώ κοιτάζοντας το όπλο,
που εκείνος σταμάτησε να κουνάει πέρα δώθε. Θα επιστρέψω με τις
αποσκευές μου σε λίγο...
Αφήνω το χολ λέγοντας αυτά τα λόγια και ακούγοντάς τον να
μουγκρίζει, χωρίς να τολμήσω να στραφώ μέχρι να φτάσω στην επόμενη
γωνία.
Έχοντας παραδόξως ηρεμήσει χάρη στον εξωτερικό θόρυβο,
κατευθύνομαι προς ένα μικρό κτίριο που βρίσκεται πενήντα μέτρα πιο
πέρα. Προσανατολίστηκα από την επιγραφή του: ένα πλοίο με δυο
ναύτες, μια πινακίδα που ταλαντεύεται τρίζοντας κρεμασμένη σε δυο
αλυσίδες, ενωμένες εγκάρσια με μια σκουριασμένη ράβδο.
Το ξενοδοχείο Δύο Ναύτες δε γέμιζε το μάτι. Μπαίνω με κάποια
επιφύλαξη σε ένα μικρό διάδρομο, που διαθέτει έναν πάγκο από άσπρο
ξύλο. Η ταπετσαρία, που έχει ξεκολλήσει σε διάφορα σημεία, καλύπτεται
από ασθενικά φυτά, τα οποία δεν έχουν δει το φως της μέρας εδώ και
καιρό. Στα αριστερά, κολλημένος πάνω στον τοίχο, βρίσκεται ένας
καναπές με κάλυμμα από κόκκινο βελούδο και στραπατσαρισμένα
μαξιλάρια· αφήνει ελάχιστο χώρο για να περάσει κανείς. Ο πολυέλαιος,
που κρέμεται επικίνδυνα πάνω από το κεφάλι μου, πασχίζει να φωτίσει
αυτό το θλιβερό χώρο με τη μοναδική λάμπα που ανάβει ακόμα. Θέλω να
το βάλω στα πόδια, χωρίς να προσπαθήσω να καταλάβω γιατί ο Σμιθ
στάθηκε τόσο τρελός ώστε να πεθάνει εδώ. Η σκέψη αυτή δίνει
καινούργια ώθηση στο ενδιαφέρον μου.
Ο πάγκος είναι έρημος, γεγονός που με υποχρεώνει να
χρησιμοποιήσω το λιγδιάρικο κουδούνι, το οποίο είναι σχεδόν
κολλημένο πάνω στο γυαλιστερό ξύλο. Μετά τη δεύτερη προσπάθεια,
ένα γυναικείο χέρι τραβάει την κουρτίνα πίσω από την ρεσεψιόν. Ένα
κεφάλι που μόλις διακρίνεται σκύβει για να με δει, ενώ εμφανίζεται και
το υπόλοιπο σώμα.
Τα πυρόξανθα μαλλιά της πλαισιώνουν ένα πρησμένο πρόσωπο,
υπερβολικά μακιγιαρισμένο, και το διπλοσάγονο ενώνεται με το ξέχειλο
μπούστο. Συγκρατώ το γέλιο μου. Η γυναίκα φύσηξε το δύσοσμο καπνό
από το τσιγαριλίκι της προς το μέρος μου. Αρθρώνω με δυσκολία:
— Καλημέρα, μπορώ να μιλήσω με αυτόν που διευθύνει το κτίριο;
Τα λόγια μου δε μοιάζουν με λόγια πιθανού πελάτη, αρκούν για να
ακυρώσουν τις τελευταίες ελπίδες μου να εγείρω κάτι σαν φιλοφροσύνη
εκ μέρους αυτού του σάρκινου όγκου.
— Εγώ είμαι. Τι θέλετε; Σαστισμένος, αποκρίνομαι:
— Δε θα ήθελα να σας ξυπνήσω άσχημες αναμνήσεις, βρήκαν όμως
εδώ έναν άντρα...
Δε μ' αφήνει να ολοκληρώσω τη φράση μου:
— Μπορεί, όπως μπορεί και να μην έχω όρεξη να μιλήσω γι' αυτό.
Είσαι μπάτσος; μουρμουρίζει εκείνη χωρίς να βγάλει το τσιγάρο από το
στόμα της.
—Όχι, αλλά...
— Τότε, παράτησε το. Αν πρόκειται για δωμάτιο μπορώ να σου
δώσω ένα για εκατό κορόνες τη βραδιά, δεν πρόκειται όμως να μείνεις
για πάνω από δύο ώρες.
Η χυδαιότητά της αρχίζει να με ενοχλεί, αλλά αισθάνομαι πως είναι
καλύτερο να πάω με τα νερά της.
— Ναι, αυτό θέλω, ένα δωμάτιο. Και όχι οποιοδήποτε, λέω, καθώς
αφήνω τα τριπλάσια από αυτά που ζήτησε πάνω στον πάγκο. Θέλω αυτό
στο οποίο πέθανε ο τύπος σήμερα το πρωί.
Με κοιτάζει, με τα μάτια ελαφρά γουρλωμένα. Δεν της αφήνω
χρόνο να με διακόψει:
— Διεγείρομαι ξέροντας πως υπήρχε ένα κουφάρι στο κρεβάτι που
θα ξαπλώσω· καθένας με τα γούστα του, αρκεί να μην ενοχλεί κανέναν.
Σας πειράζει;
Μετά τα χρήματα, η επιθετικότητα που μου έδειξε απαλύνεται. Με
μια γκριμάτσα που χρησιμεύει για χαμόγελο, αποκαλύπτει μια σειρά
δόντια που είναι το ίδιο κίτρινα με τα δάχτυλα που κρατάνε το τσιγάρο.
Κοιτάζω αλλού καθώς εκείνη κάνει το γύρο του πάγκου αρπάζοντας στα
πεταχτά ένα κλειδί. Την ακολουθώ, χωρίς να πω λέξη, στη σκάλα που
οδηγεί στα δωμάτια.
Η γυναίκα στρέφεται δυο φορές με ένα μορφασμό που θέλει να
είναι σκανταλιάρικος, προτού φτάσουμε στο δωμάτιο όπου έμενε ο Σμιθ,
στην άκρη του διαδρόμου. Παλεύει για λίγο με την κλειδαριά και
καταφέρνει τελικά να ανοίξει την πόρτα. Με αφήνει να μπω,
χαμηλώνοντας το βλέμμα με προσποιητή ντροπή, τη στιγμή που
αναγκάζομαι να περάσω ξυστά από το στήθος της, το οποίο προεξέχει,
για να μπω στο δωμάτιο.
Μέσα βασιλεύει μια ατμόσφαιρα που νομίζω ότι είναι αυτή του
θανάτου. Οι τοίχοι είναι βρόμικοι, το μοναδικό παράθυρο είναι
καλυμμένο με κάτι που μοιάζει με κουρτίνα, την οποία πάντως δεν
μπορώ να τραβήξω, η ντουλάπα δεν έχει πόρτα και το βαμμένο ροζ
κρεβάτι έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την υπόλοιπη επίπλωση. Ένα
μικρό κομοδίνο και μια κουτσή καρέκλα συμπληρώνουν την ελεεινή
εικόνα. Ο λαιμός μου ξεραίνεται στη σκέψη ότι ο Σμιθ τέλειωσε τη ζωή
του σε ένα τέτοιο διάκοσμο.
— Άλλαξα τα σεντόνια, ελπίζω να μην σας πειράζει, λέει η γυναίκα
θεωρώντας πως λέει κάποιο αστείο.
— Μια κοπέλα, βρείτε μου μια κοπέλα, κάπως σαν κι αυτή που
βρέθηκε νεκρή. Μια συνάδελφο της, δεν ξέρω... Θα ήταν πολύ
διεγερτικό.
Συνόδεψα το αίτημα μου με ένα λάγνο χαμόγελο· το χαμόγελο
συνενοχής αποκαλύπτει ότι καταλαβαίνει μια τέτοια επιθυμία.
— Έχω ό,τι σου χρειάζεται, μικρούλη μου. Η Λένα θα πέσει στην
αγκαλιά σου σε λίγα λεπτά. Να περάσετε καλά... Όχι όμως αηδίες με
κανένα ρεβόλβερ, εντάξει; βρυχάται εκείνη πριν να κλείσει την πόρτα.
Μένω καρφωμένος στη μέση του δωματίου, με τα χέρια να
κρέμονται, με την καθαρή εντύπωση ότι ξεπέρασα τα όρια που είχα
καθορίσει γι' αυτή τη δεύτερη ζωή. Νιώθω ξαφνικά ότι ένας βίαιος
θάνατος σε γλιτώνει από καταστροφικές αποκαλύψεις.
Δεν έχω την άνεση να βασανίζομαι άλλο: κάποιος χτυπάει. Η πόρτα
ανοίγει, και εμφανίζεται μια νεαρή ψηλή γυναίκα, πολύ αδύνατη. Φοράει
μια ρόμπα από λίκρα, που φτάνει μέχρι την αρχή των μηρών της.
Περπατάει με τις ψηλοτάκουνες γυαλισμένες μπότες της, που τρίζουν,
και στρέφεται με μια κίνηση που θεωρεί προκλητική, για να κλείσει την
πόρτα. Προχωράει με νωχελικό βήμα, κολλάει το πρόσωπό της πάνω στο
δικό μου και μου λέει χωρίς κανένα αισθησιασμό:
— Λοιπόν, έχουμε παραξενιές;
Δυσκολεύομαι όλο και περισσότερο να παίξω την κωμωδία. Κάνω
ένα βήμα πίσω και της λέω να καθίσει στην καρέκλα, ενώ εγώ κάθομαι
στο κρεβάτι, νιώθοντας κάποια αποστροφή που πασχίζω να συγκρατήσω.
Η Λένα υψώνει τα φρύδια της, που τα έχει περάσει βιαστικά με το
μολύβι, έκπληκτη από τη συμπεριφορά μου, η στάση της όμως προδίδει
μια κούραση που την ωθεί να καθίσει χωρίς να δείξει δυσφορία. Αρχίζω
την κουβέντα:
— Στην πραγματικότητα, θα προτιμούσα να μιλούσαμε λιγάκι, αν
θέλεις....
Με κοιτάζει, απλώνει τα πόδια της και ξαπλώνει στην καρέκλα
αναστενάζοντας.
— Όπως θέλεις, όμορφε ξανθέ. Προφανώς, είναι η εβδομάδα των
παλαβών! Πρέπει να είναι το δωμάτιο που τραβάει τους παράξενους...
— Τι θέλεις να πεις;
— Θέλω να πω ότι ο χθεσινός τύπος ήθελε να του κάνω κόλπα, ενώ
εκείνος έγραφε στη μηχανή του, και σήμερα το πρωί μου αναγγέλλουν
χοντρό ψάρι κι εσύ το μόνο που θέλεις είναι να πιάσουμε την κουβέντα.
Έχετε δώσει ραντεβού οι κουλτουριάρηδες;
Σ' αυτές τις λέξεις, τεντώνομαι, μετά ανακάθομαι πριν εκείνη να
αντιληφθεί την έκπληξή μου. Για να μην της ξυπνήσω υποψίες,
προσπαθώ να το παίξω όπως αυτός που της είπαν. Σηκώνομαι, χαϊδεύω
με βαριά καρδιά το υπερβολικά μακιγιαρισμένο πρόσωπο της και λέω:
— Πώς κι έτσι, ο χθεσινός τύπος ήταν παράξενος; Για πες μου, με
ανάβει...
Χαμογελάει, νομίζοντας ότι καταλαβαίνει.
— Εντάξει, αυτό είναι που σε φτιάχνει; Θέλεις να παίξουμε ξανά τη
χθεσινή σκηνή; Λοιπόν, εγώ δεν είμαι για τέτοια κόλπα και γι' αυτό δεν
έμεινα.
Η Λένα καταλαβαίνει ότι με τα καπρίτσια της κινδυνεύει να χάσει
και δεύτερο πελάτη. Σηκώνεται κολλώντας το κορμί της πάνω μου και
μου ψιθυρίζει:
— Αν όμως θέλεις, θέλω κι εγώ μαζί σου· είσαι τόσο
μικροκαμωμένος...
Πριν να εφαρμόσει στην πράξη την πρόταση της, λέω εγώ:
— Τι ακριβώς ήθελε ο τύπος που πέθανε; Τι είναι αυτή η ιστορία με
τη μηχανή;
Η Λένα κάνει μια γκριμάτσα και αφήνει τα χέρια της να πέσουν
δίπλα στο κορμί της.
— Είσαι ξεροκέφαλος· θα έλεγε κανείς ότι είσαι ειδικός να χαλάς
την ατμόσφαιρα... Εντάξει, εντάξει. Το πτώμα σου, προτού εισπράξει μια
σφαίρα, έπαιζε ούτε κι εγώ ξέρω τι στον υπολογιστή του, με μια στοίβα
δισκέτες δίπλα του, τσίτσιδος. Ήθελε να πέσω στα γόνατα και να του
κάνω κόλπα ενώ εκείνος διασκέδαζε στην οθόνη του. Οι τύποι που τη
βρίσκουν έτσι δε μ' ανάβουν. Κατέβηκα κάτω και του έστειλα την
καημένη την Ντότε, που ξέρει να κάνει κόλπα αυτού του είδους. Το
πλήρωσε ακριβά... Εγώ όμως δεν το καταλαβαίνω. Οι παλαβοί
κουβαλιούνται σε μια κάμαρα, δε σε ενημερώνουν! Περνάει το χέρι της
στη μαύρη περούκα της σε στιλ Κλεοπάτρας, αναστενάζει και σηκώνει
το κεφάλι της λέγοντας: Ορίστε, ευχαριστήθηκες;
Χωρίς να απαντήσω, βγάζω το πορτοφόλι μου και της βάζω δυο
χαρτονομίσματα στο χέρι. Σηκώνεται με ένα χαμόγελο και τραβάει τη
ρόμπα της για να καλύψει ό,τι μπορεί από τη δαντελένια κυλότα της.
— Θα σου πω κάτι: τους τύπους που τη βρίσκουν με
αιματοβαμμένες ιστορίες εγώ δεν τους καταλαβαίνω... Όμως, δεν είναι
κουραστικό κι έπειτα...
Κουνάει τα χαρτονομίσματα ως επίλογο και βγαίνει στέλνοντάς μου
ένα φιλί, που μου φέρνει ναυτία.
Λίγα λεπτά αργότερα, ανοίγω την πόρτα και ορμάω στο διάδρομο
μέχρι τη σκάλα, που την κατεβαίνω γρήγορα. Περνάω βιαστικά μπροστά
από το τέρας που μαντεύω ότι βρίσκεται πίσω από τον πάγκο και βγαίνω
από το ξενοδοχείο χωρίς να κοιτάζω.
Μπερδεμένος ακόμα από τη σκηνή που μόλις έζησα, αρχίζω να
περπατάω προς το σταθμό, μηχανικά, ψάχνοντας για ταξί. Ο δροσερός
αέρας του Δεκέμβρη με κάνει σταδιακά να χαλαρώσω και μπορώ τελικά
να σκεφτώ αυτά που μου αποκάλυψε η κοπέλα.
Ένα πράγμα είναι σίγουρο: ο Πίτερ είχε στην κατοχή του τις
δισκέτες και σίγουρα και το CD-Rom τη στιγμή που πέθανε. Ο
αστυνόμος Λάρσεν με διαβεβαίωσε ότι δεν βρέθηκε τίποτα παρόμοιο στα
πράγματα που μάζεψε η αστυνομία, όταν ανακαλύφθηκε το πτώμα... Αν
ο δράστης ήθελε από την αρχή να ληστέψει τον Σμιθ, δε θα τον
ενδιέφεραν τέτοιου είδους πράγματα· στην ανάγκη θα μπορούσε να
αρκεστεί στον υπολογιστή. Είναι καλό λοιπόν για το CD-Rom που ο
δολοφόνος σκότωσε τον Σμιθ, επιφυλάσσοντας την ίδια μοίρα στην
κοπέλα, η οποία θα μπορούσε να είναι ενοχλητικός μάρτυρας.
Καθώς μπαίνω στο αυτοκίνητο, προσπαθώ να αντιπαραβάλω την
υπόθεση που έκανα με τα λόγια του Πίτερ, όταν συναντηθήκαμε.
Αν ο Σμιθ ήταν πράκτορας του ΓΟΕ, τότε πρέπει να τον σκότωσε ο
πραγματικός ένοχος, αυτός που ήταν πουλημένος στην Γκόρντον: ο
Γιέσπερ. Αυτό που δεν είναι αυτονόητο: πώς ήξερε ο Γιέσπερ ότι ο Σμιθ
βρισκόταν χθες στην Κοπεγχάγη και μάλιστα σε έναν τέτοιο χώρο; Η
θεωρία αυτή μου φαίνεται τόσο ελάχιστα πιθανή όσο και αυτή του
ειδεχθούς εγκλήματος.
Απομένει τελικά η πιο προφανής υπόθεση: Ο Σμιθ ήταν ο ποντικός
της Γκόρντον που παρεισέφρησε στο ινστιτούτο. Έκλεψε το CD-Rom,
αλλά δεν έφυγε από την Κοπεγχάγη. Οι άντρες της Γκόρντον τον
παρακολουθούν στενά, ή παρακολουθούν εμένα για να τον
ανακαλύψουν, φοβούμενοι ότι θα τους προδώσει. Βλέποντάς μας μαζί
στο μπαρ του Φίνλεϊ καταλαβαίνουν ότι οι φόβοι τους είναι βάσιμοι: ο
Σμιθ μπορεί να αποφάσισε να επιστρέψει το CD-Rom με κάποιο
αντάλλαγμα, που ήλπιζε να το απολαύσει εξ ολοκλήρου, αφού πάλεψε
μόνος του. Περίμενα κι εγώ μια πρόταση του Σμιθ. Ένας απ' αυτούς τον
παρακολουθεί από το μπαρ του Φίνλεϊ μέχρι το ξενοδοχείο, ανεβαίνει
στο δωμάτιο και παίρνει το CD-Rom, αφού πρώτα καθάρισε το τοπίο...
Οι σκέψεις μου με απορρόφησαν τελείως ώστε δεν αντιλήφθηκα τη
διαδρομή με το ταξί. Καθώς καταλήγω, αναγνωρίζω την πρόσοψη του
σπιτιού μου, και ο οδηγός σταματάει.
Το ταξί έχει ήδη ξεκινήσει, αλλά εγώ δεν κινούμαι. Οι μάσκες
πέφτουν χωρίς να αποκαλύψουν ακόμα το πρόσωπο αυτού που πρόκειται
να με σκοτώσει σύντομα.

8
— Ήταν νεκρός! Ο αστυνομικός ήρθε να σας αναγγείλει το θάνατο
του Σμιθ, ενώ ο Γιαν τον είχε συναντήσει μόλις το προηγούμενο βράδυ...
Λάρα, η διήγηση σου μοιάζει με ταινία τρόμου, δεν πιστεύω στα αυτιά
μου.
Η Λάρα και η Μπρίτζετ είχαν αρχίσει την κουβέντα τους εδώ και
μισή ώρα και τώρα αυτή έπαιρνε μια τροπή που τρόμαζε την Μπρίτζετ.
Καταλάβαινε καλύτερα τη σύγχυση της Λάρα, η οποία φαινόταν να
βυθίζεται ξανά στη μελαγχολία, με τα μάτια χαμένα στην ενατένιση της
βροχής. Η Μπρίτζετ αναγνώρισε το προοίμιο των δακρύων και συνέχισε
την κουβέντα τους:
— Κάτω από ποιες περιστάσεις πέθανε;
—Τον βρήκαν στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου κοντά στο σταθμό, με
μια σφαίρα στο στήθος..., απάντησε θλιμμένα η Λάρα.
—Έχω την εντύπωση ότι... Αλλά ναι, βέβαια. Τώρα το θυμάμαι. Ο
Χένρικ κάλυψε το γεγονός την περασμένη βδομάδα, θυμάμαι ακόμα το
ρεπορτάζ του. Δεν είχα κάνει τη σύνδεση ανάμεσα στον Σμιθ και σ' αυτό
το δράμα: νομίζω ότι ο συνάδελφος δε διευκρίνισε τίποτα σχετικά με το
θύμα εκτός από την ξένη εθνικότητα του. Το σίγουρο είναι ότι στο μυαλό
όλων -και κυρίως στο μυαλό του Χένρικ- δεν ήταν παρά ένα ατυχές
συμβάν, απ' αυτά που είναι συνηθισμένα σ' αυτήν την περιοχή.
— Επειδή η αστυνομία κράτησε κρυφά όλα όσα θα εμπόδιζαν την
έρευνα αν γίνονταν γνωστά. Εξάλλου, η ιδιωτική ζωή του Σμιθ ήταν
σεβαστή... Εξυπακούεται ότι τα περισσότερα μέλη της επιστημονικής
ομάδας του ινστιτούτου παρέλασαν από το εγκληματολογικό για να
δώσουν όλες τις πληροφορίες που θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμες
σχετικά με τον Σμιθ.
— Και ο Γιαν;
— Βεβαίως, χρειάστηκε να πάει μαζί με τον αστυνομικό που ήρθε
σπίτι του.
— Υποθέτω ότι η ανάκριση επέτρεψε στον Γιαν να μάθει προς τα
πού κατευθύνονταν οι έρευνες της αστυνομίας...
— Σύμφωνα με τον Γιαν, η αστυνομία είχε κάνει το συσχετισμό
ανάμεσα στο θάνατο του Πίτερ και την κλοπή του CD-Rom, αφού ο
Γιέσπερ είχε υποβάλει μήνυση, συνδυάζοντας την αναχώρηση του Πίτερ
με την εξαφάνιση του δίσκου. Σήμερα, όμως, μου φαίνεται ότι τίποτα δεν
έρχεται σε αντίθεση με την άποψη περί ειδεχθούς εγκλήματος,
Η Μπρίτζετ ακούμπησε το στυλό της, γεγονός που έδειχνε, όπως
είχε καταλάβει η Λάρα, πως θα προσπαθούσε να ανακεφαλαιώσει τις
διάφορες πληροφορίες ή να διερευνήσει άλλες, ανώδυνες εκ των
προτέρων. Η Λάρα σήκωσε τα φρύδια της, αλλά η Μπρίτζετ είπε με ένα
αινιγματικό ύφος:
— Ένας άνθρωπος τέτοιου διαμετρήματος, να πεθάνει κάτω από
τόσο παράξενες περιστάσεις... τόσο άθλιες: Τι λες εσύ, Λάρα; Ποιο
σενάριο σου φαίνεται το πιο πιθανό;
Η Λάρα είχε αρχίσει να απολαμβάνει τον πολύ ιδιαίτερο τρόπο που
είχε η Μπρίτζετ για να ζωντανεύει τη σκέψη της, να μεταμορφώνει την
απλή διήγηση σε μιαν ανάλυση γεγονότων. Συναινούσε τώρα με τη
θέλησή της, χωρίς να αισθάνεται ότι της επιτίθεται με τον κάπως
καυστικό τόνο της η συνάδελφός της. Συγκεντρώθηκε πριν να απαντήσει:
—Στα μάτια μου, ο Πίτερ δεν μπορούσε παρά να είναι κατάσκοπος
της Γκόρντον. Ο Γιαν εμπιστευόταν τον Πίτερ, κατέληξε να πειστεί από
τα λόγια του, το ξέρω καλά. Και σκοτώθηκε την περασμένη βδομάδα,
ίσως γιατί είχε αποφασίσει να δείξει θράσος, να παρακάμψει την
Γκόρντον και να πουλήσει ο ίδιος το δίσκο. Η Γκόρντον, όμως, δεν το
ανέχτηκε. Αμφιβάλλω αν το ινστιτούτο είχε την πρόθεση να εξαφανίσει
τον Σμιθ, αλλά ίσως να προσπάθησε να ξαναπάρει το CD-Rom και τα
πράγματα εξελίχθηκαν άσχημα... Ή...
— Ναι, συνέχισε.
— Η Γκόρντον θα ένιωθε τύψεις αν εξαφάνιζε τον κατάσκοπό της,
όταν τέλειωνε την αποστολή του, ώστε να μη διατρέξει κανένα κίνδυνο
αν αυτός άνοιγε το στόμα του; Θα ήταν πολύ κυνικό...
Η Λάρα έμεινε για λίγο σιωπηλή, σκεφτική, κατόπιν αναζήτησε
μιαν επιδοκιμασία ή τουλάχιστον μια γνώμη στο βλέμμα της Μπρίτζετ,
που παρέμεινε ανεξιχνίαστο. Συνέχισε λοιπόν:
— Όπως και να έχει, τα γεγονότα των τελευταίων ημερών
αναστάτωσαν όλες τις υποθέσεις που είχαμε κάνει. Την περασμένη
Τετάρτη, την επομένη του δράματος, ο Γιαν έλαβε ένα γράμμα που του
είχε στείλει ο Σμιθ. Η σφραγίδα του ταχυδρομείου έδειχνε ότι είχε σταλεί
την προηγουμένη, αφότου βρήκαν το πτώμα του ερευνητή.
— Το γράμμα είχε γράψει ο ίδιος ο Σμιθ με το χέρι του;
— Ήταν ύποπτο, αλλά ο Γιαν αναγνώρισε την υπογραφή του. Όταν
διάβασε το γράμμα, δε θυμάμαι την ακριβή διατύπωση, όλα έδειχναν πως
ο Σμιθ ήξερε ότι διέτρεχε κίνδυνο. Είχε σκεφτεί το χειρότερο, το θάνατό
του, και είχε προνοήσει να στείλει αυτό το γράμμα αν τα πράγματα
εξελίσσονταν άσχημα.
— Θυμάσαι τι έλεγε το γράμμα;
— Ο Σμιθ του έδινε νέο ραντεβού την ίδια μέρα. Αίφνης, ο Γιαν
αντιμετώπιζε την πιθανότητα να αποκτήσει ξανά το CD-Rom.
Δεν πρέπει να εκπλαγείς από αυτό το γράμμα, ανεξάρτητα από τις
περιστάσεις. Δείξε εμπιστοσύνη. Να βρίσκεσαι στην είσοδο των κήπων
Ρόζενμποργκ, στη γωνία Γκόδερσγκαντ και Κρονπρίνσεσγκαντ στις 10
Δεκεμβρίου ακριβώς στις 4μ.μ. Θα σε περιμένω.
Πίτερ
Υ.Γ. Η σιωπή δεν είναι το παν... Να ξέρεις πώς να τη σπας.
Διαβάζω και ξαναδιαβάζω αυτές τις λίγες γραμμές,
αποσβολωμένος, πριν να μπω στο αυτοκίνητό μου. Είναι λόγια του
Πίτερ· αναγνωρίζω το γραφικό χαρακτήρα του και την υπογραφή του.
Πέρα από την τελευταία, σιβυλλική φράση, δεν είναι καθόλου
διφορούμενο: ο Πίτερ αισθανόταν πως τον απειλούσαν και το γράμμα θα
έφευγε αν τα πράγματα εξελίσσονταν άσχημα γι' αυτόν... Το
ταχυδρόμησε κάποιος άλλος· ένας συνένοχος. Ο Σμιθ είχε ίσως
αποφασίσει να ξεγελάσει την Γκόρντον, αλλά δεν το έκανε μόνος και θα
συναντούσα το συνένοχό του. Κι αυτή τη φορά διακρίνω την πιθανότητα
να αποκτήσω ξανά το δίσκο: αν ο Πίτερ θεωρούσε πως ήταν αρκετά
εκτεθειμένος ώστε να πάρει τέτοιες προφυλάξεις, είχε σίγουρα φροντίσει
να ασφαλίσει το CD-Rom.
Πρέπει να πάω στο Ρόζενμποργκ σήμερα το απόγευμα. Ακόμα και
αν οι αναμνήσεις από την πρώτη μου εμπειρία με προδίδουν, έχω την
εντύπωση πως έχω ξαναδεί τη σκηνή χωρίς να διακρίνω τα πρόσωπα, τις
λέξεις ούτε καν την εξέλιξη των γεγονότων, όπως συνέβη από την αρχή
αυτής της επιστροφής. Ωστόσο, το να αποκτήσω ξανά τα αποτελέσματα
της Φ3 και να ολοκληρώσω τις έρευνες είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος
για να υποδαυλίσω τις περίεργες ορέξεις. Να γίνω ένας στόχος που
πρέπει να τον γοητεύσουν... ή να τον εξαφανίσουν.
Ένα κίνητρο για τον επικείμενο θάνατό μου. Θα πάω στο
Ρόζενμποργκ.
Η ώρα είναι 3.30 μ.μ. Σηκώνομαι από το γραφείο μου για να βγάλω
το κεφάλι μου από την πόρτα, που οδηγεί στο γραφείο της Έλενας. Το
δωμάτιο είναι έρημο· δεν πρόκειται να προσέξει την απουσία μου.
Το Ρόζενμποργκ δεν είναι μακριά, μπορώ να πάω με τα πόδια. Ο
ουρανός δε φαίνεται και πολύ απειλητικός. Άλλωστε, δε χρειάζεται να
ξυπνήσω τις υποψίες του φύλακα του πάρκιγκ φεύγοντας τόσο νωρίς από
το ινστιτούτο. Φοράω το αδιάβροχο μου και γλιστράω στο διάδρομο για
να κατέβω από την έξοδο κινδύνου, που θα με βγάλει κατευθείαν στην
Γκότεσγκαντ.
Ανοίγω βήμα για να απομακρυνθώ όσο το δυνατόν πιο γρήγορα,
ρίχνοντας ένα ανήσυχο βλέμμα πίσω μου κάπου κάπου, μέχρι τη στιγμή
που φτάνω στη διασταύρωση με την Όστερβόλντγκαντ, η οποία είναι
γεμάτη κόσμο. Διασχίζω το πάρκο, υπέροχο παρά τη γύμνια των
δέντρων, εγώ όμως δε θαυμάζω το τοπίο. Το βλέμμα μου είναι
καρφωμένο στην είσοδο του κήπου, που είναι ακόμα μακριά, όπου μου
φαίνεται ότι διακρίνω μια ακίνητη σιλουέτα.
Κοιτάζω το ρολόι μου: 3.50 μ.μ. Η καρδιά μου χτυπάει όλο και πιο
γρήγορα, καθώς πλησιάζω στον τόπο της συνάντησης. Η σιλουέτα
διαγράφεται τώρα καλύτερα. Ανήκει πιθανότατα σε άντρα. Φοράει
μακρύ μαύρο παλτό και γκρίζο καπέλο με φαρδύ μπορ, που σκιάζει το
πρόσωπό του. Δυσκολεύομαι να διακρίνω τα χαρακτηριστικά του. Φτάνω
τελικά στο φανάρι που επιτρέπει στους πεζούς να περάσουν. Τώρα είναι
μόλις λίγα μέτρα μακριά μου, έχει γυρισμένη την πλάτη. Σταματάω ένα
βήμα μακριά του, και το σφιγμένο πρόσωπό μου πρέπει να προδίδει την
αβάσταχτη ένταση μου.
Τελικά στρέφεται δείχνοντάς μου το προφίλ του, χωρίς να μου ρίξει
βλέμμα. Πρέπει να είναι γύρω στα σαράντα, έχει κοντά μαλλιά, γκρίζα
στους κροτάφους. Τα χαρακτηριστικά του είναι ανέκφραστα, φαίνεται
απόλυτα ήρεμος, ενώ εμένα τα μηνίγγια μου χτυπάνε τόσο δυνατά που
κοντεύουν να σπάσουν. Σηκώνει το κεφάλι, ρίχνει ένα φευγαλέο βλέμμα
προς το μέρος μου, μετά προς ένα αυτοκίνητο που φαίνεται να κόβει
ταχύτητα δίπλα του. Αφήνει το τσιγάρο του να πέσει, το πατάει με το
πόδι για να σβήσει, και ενώ εγώ αποφασίζω να πλησιάσω, εκείνος
κατευθύνεται προς το αυτοκίνητο που έχει σταματήσει. Μπαίνει μέσα,
φιλάει τη γυναίκα που κάθεται στο τιμόνι και ανταλλάσσει κάποιες
κουβέντες μαζί της δείχνοντας προς το μέρος μου με το βλέμμα.
Ακίνητος, παρατηρώ τις αντιδράσεις τους, επιδεικτικά αυτή τη φορά, με
μιαν υποψία χαμόγελου. Εκείνη ξεσπάει σε γέλια, σμίγει τα φρύδια
σηκώνοντας αποδοκιμαστικά το δάχτυλο προς το μέρος μου. Έτσι όπως
στέκομαι στο πεζοδρόμιο καταλαβαίνω τελικά την επιφύλαξη αυτού του
άντρα όσον αφορά τις προθέσεις μου και το κωμικό της παρεξήγησης...
Ακούω μια γυναικεία φωνή. Μια φωνή, που μου είναι οικεία, που
αναδύθηκε από ένα επώδυνο παρελθόν, από ένα μέλλον που το έχω ήδη
ζήσει και που επανέρχεται απότομα:
— Ευχαριστώ που ήρθατε, δόκτορα Χέλεμπεργκ. Γυρίζω το
κεφάλι, έκπληκτος.
— Κίρστεν;
Είναι εκείνη, τυλιγμένη σε μια γούνα. Είχε πλησιάσει διακριτικά,
ενώ η προσοχή μου ήταν στραμμένη προς τον τύπο. Στέκεται ντροπαλά
εμπρός μου, σαν να εμφανίστηκε χάρη σε κάποια μαγεία, ενώ ήταν
χαμένη εδώ και μήνες.
Μετά την πρώτη στιγμή της έκπληξης, θυμάμαι την προδοσία της,
και το κορμί μου αρχίζει να τρέμει ολόκληρο. Αντιλήφθηκε σίγουρα την
κίνηση που έκανα προς τα πίσω, επειδή σκύβει το κεφάλι, σαν να θέλει
να προστατεύσει το πρόσωπό της από τα μάτια μου, που είναι γεμάτα
μομφή. Κοιτάζει το έδαφος πριν να εξετάσει τη μεγάλη αλέα που χώνεται
μέσα στο πάρκο προς την κατεύθυνση του πύργου. Λέει, ταραγμένη:
— Ας μη μείνουμε εδώ, ας κάνουμε μια βόλτα στο πάρκο, αν
θέλεις.
Συμφωνώ με ένα νεύμα, παραμένοντας ψυχρός, θεωρώντας πως
έχω εμβολιαστεί για πάντα ενάντια στη φαρμακερή γοητεία της.
Περπατάμε σιωπηλοί, αφήνοντας ο ένας στον άλλο την πρωτοβουλία να
σπάσει τη σιωπή. Αποφασίζει να το κάνει εκείνη:
— Περιμένεις εξηγήσεις για τη συμπεριφορά μου όπως και γι'
αυτήν του Πίτερ. Θα καταλάβεις, Γιαν, το ξέρω, και θα με συγχωρήσεις.
Παραμένω ατάραχος. Εκείνη συνεχίζει, πολύ πιο επιφυλακτικά:
— Ο Σμιθ σου εξήγησε το λόγο που του ζήτησε η αμερικανική
κυβέρνηση να εισχωρήσει στο ινστιτούτο ανοσολογίας και να φροντίσει
για την ασφάλεια των ερευνών σας. Ήδη από καιρό, η Γκόρντον ήταν
στο στόχαστρο των ανακριτών, το έχεις καταλάβει. Η έρευνα ξεκίνησε
τοποθετώντας έναν παρατηρητή, που έπρεπε να προσέχει τις κινήσεις της
Γκόρντον και ταυτόχρονα να έχει το βλέμμα στραμμένο στην ομάδα σου
για να ανακαλύψει κενά. Ο καλύτερος τρόπος γι' αυτό ήταν να προσλάβει
η Γκόρντον έναν επιστήμονα, κάποιον που θα μπορούσε να ανταποκριθεί
στις επιστημονικές απαιτήσεις, όντας ταυτόχρονα αρκετά... κοντά στο
δόκτορα Χέλεμπεργκ, για παράδειγμα.
Σταματάει πριν με κοιτάξει και με πιάσει από το χέρι για να με
κάνει να σταθώ.
— Γιαν, όταν συναντηθήκαμε ξανά, τον Ιούνιο, ο αρχικός σκοπός
ήταν να εντοπίσω τις αδυναμίες στο σύστημά σου, αυτό είναι αλήθεια,
δεν μπορώ να σου πω ψέματα. Στη συνέχεια, όμως, τα αισθήματά μου για
σένα δεν ήταν ψεύτικα. Ωστόσο, δεν μπορούσα να σου αποκαλύψω
τίποτα χωρίς να διακινδυνεύσω να σε κάνω να φοβηθείς, είτε από την
επίσημη θέση μου στην Γκόρντον είτε από το ρόλο που έπαιζα για
λογαριασμό του ΓΟΕ.
Προσπαθεί μάταια να βρει στο βλέμμα μου κάτι που να μοιάζει με
τρυφερότητα. Αφήνει ωστόσο το χέρι της στο δικό μου και με οδηγεί
ξανά στο μονοπάτι.
— Ο ρόλος μου δίπλα σου ήταν ρόλος παρατηρητή και βέβαια όχι
για λογαριασμό του εργαστηρίου. Πιστεύω επίσης πως κανένα μέλος της
επιστημονικής ομάδας σου δεν ήξερε τις κατασκοπευτικές κινήσεις του
εργοδότη σου, εκτός από μένα, και κανείς δεν τις είχε προσέξει.
»Όταν η Γκόρντον ανακοίνωσε δημόσια την ανακάλυψη της
δεύτερης φάσης του σιωπητήρα, ενώ οι δικές μας έρευνες δεν επέτρεπαν
κάτι παρόμοιο, ολόκληρη η ομάδα άρχισε να αναρωτιέται, και εγώ
σιγουρεύτηκα ότι το εργαστήριο χρησιμοποιούσε μια πηγή πληροφοριών
που βρισκόταν αναγκαστικά στο ινστιτούτο σας. Ήξερα πως είχες πειστεί
για την ενοχή μου. Άρα, δεν μου είχες καμία εμπιστοσύνη και ήταν
άχρηστο να επιστρέψω δίπλα σου για να προστατεύσω ό,τι απέμενε να
προστατευθεί στην τρίτη φάση, τη Φ3.
»Εκείνη τη στιγμή μπαίνει στο παιχνίδι ο Πίτερ για να με
αντικαταστήσει, με τη βοήθεια του ινστιτούτου Μουρ, που παρείχε μια
εξαιρετική κάλυψη ώστε να εισαγάγουμε τον πράκτορά μας χωρίς να
κινήσουμε τις υποψίες του αρχικού υπόπτου».
Η Κίρστεν παραμονεύει την αντίδρασή μου με την άκρη του ματιού
της. Συγκρατώ με δυσκολία τον εαυτό μου. Συνεχίζει με αυστηρό τόνο:
— Γιαν, πρέπει να παραδεχτείς την εμφανή ενοχή του Γιέσπερ,
ακόμα και αν αυτό σε τρομάζει! Τον θεωρείς ακέραιο και παθιασμένο,
ενώ εκείνος δεν ένιωσε καμία τύψη, ούτε όταν έγινε δολοφόνος χθες.
Άνοιξε τα μάτια!
Το πρόσωπό της είναι κατακόκκινο και βγάζει από την τσάντα της
έναν αδιαφανή και σφραγισμένο φάκελο, που μου τον δίνει.
— Σου χρειάζεται λίγο διάβασμα για να καταλάβεις κάποια
πράγματα σχετικά με τον Σόρενσεν. Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση,
Γιαν, σκέψου μια στιγμή.
Ξεσπάω αρπάζοντας την Κίρστεν από τους ώμους:
— Είσαι το τελευταίο άτομο που μπορεί να με βοηθήσει να δω
καθαρά! Συμπεριφέρθηκες ελεεινά και ανήθικα και αν πρέπει να σκεφτώ
όπως μου ζητάς είναι για να βρω έναν τρόπο να αποκρυπτογραφήσω τα
ψέματα σου...
Συνειδητοποιώντας τη βιαιότητα της κίνησης μου, σταματάω να τη
σφίγγω, κι εκείνη ελευθερώνεται από τα χέρια μου τακτοποιώντας το
παλτό της χωρίς να λέει λέξη.
— Κίρστεν, θεωρώ πως δεν είσαι καλύτερη από τον Σμιθ και...
Διακόπτω τη φράση μου βλέποντας το πρόσωπό της να σφίγγεται.
Είναι προτιμότερο, αφού η επιθετικότητά μου μπορούσε να δώσει ένα
απότομο τέλος στην κουβέντα μας. Και κυρίως, επειδή ξαφνικά, σε μια
προειδοποιητική αναλαμπή -ή μήπως πρόκειται για μια ανάμνηση που
μου επιτρέπει η Ζωή;- προείδα τη συνέχεια της κουβέντας μας.
Ηρεμώ στη στιγμή, σχεδόν χαμογελώ, προς μεγάλη μου έκπληξη -
πώς ήταν δυνατόν να καταλάβει; Παίρνω βαθιά ανάσα, κρεμασμένος από
τα χείλη της, ενώ εκείνη ανοίγει το στόμα, νομίζοντας ότι θα με
αιφνιδιάσει, λέγοντας τις λέξεις που αντηχούν ακόμα στο μυαλό μου,
προερχόμενες από μια μακρινή ανάμνηση:
— Γιαν, εγώ έχω το CD-Rom.
Μου δίνει το χρόνο που θεωρεί αναγκαίο για να χωνέψω αυτό που
ήξερα ήδη εδώ και μερικές στιγμές, ενώ εγώ διασκεδάζω μαντεύοντας τη
συνέχεια των λόγων της.
Συνεχίζει, αποθαρρημένη από την ολύμπια αταραξία μου:
— Ο Πίτερ είχε πάρει την προφύλαξη, προτού σε συναντήσει, να
μου εμπιστευθεί το δίσκο, ζητώντας μου να σου ταχυδρομήσω το γράμμα
που έλαβες για να μπορέσω να σε διαφωτίσω.
»Υποθέτω πως δεν έχεις χρόνο για χάσιμο, αν θέλεις να
ολοκληρώσεις τα αποτελέσματα αυτού του τελευταίου σταδίου· πρέπει
λοιπόν να σου δώσω το CD-Rom όσο πιο γρήγορα γίνεται. Να ξέρεις,
όμως, ότι ο Σόρενσεν παρακολουθεί κάθε κίνησή σου, είναι προφανές,
και με τον τρόπο αυτό κατάφερε να εντοπίσει και να ακολουθήσει τον
Πίτερ μέχρι το ξενοδοχείο, όπου βρέθηκε το πτώμα του...
»Ίσως να παρακολουθεί κι εμάς, γι' αυτό δεν έχω το δίσκο μαζί
μου. Αυτός είναι επίσης ο λόγος που δεν μπορείς να τον πάρεις εσύ ο
ίδιος. Θα τον δώσω σε κάποιον που του έχεις εμπιστοσύνη και που δεν
έχει εγείρει τις υποψίες του Σόρενσεν».
Ξέρω πολύ καλά πού θέλει να καταλήξει και τρέμω ήδη. θα ήθελα
να αλλάξει η ιστορία, θα έκανα οτιδήποτε για να μην εκτεθεί η Λάρα σε
κανέναν κίνδυνο. Όλα όμως επαναλαμβάνονται, αδυσώπητα.
— Μοιράζεσαι τη ζωή σου με μια νεαρή γυναίκα, για την οποία
λένε πολλά καλά λόγια. Χαμήλωσε το βλέμμα της καθώς μιλούσε και
διέκρινα μια ελαφρά σύσπαση στο πρόσωπό της. Μια δημοσιογράφο,
πολύ ψύχραιμη, υποθέτω, όπως απαιτεί το επάγγελμα;
Νομίζω ότι νιώθω, για πρώτη φορά από την ώρα που άρχισε η
κουβέντα μας, το χειμωνιάτικο κρύο, αλλά είναι ο φόβος που με
διακατέχει.
— Όχι αυτήν, Κίρστεν, δε θέλω να την ανακατέψω σ' αυτά.
Ωστόσο, καθώς προφέρω αυτά τα λόγια, ξέρω πως πασχίζω μάταια,
αφού τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει ό,τι έγινε την πρώτη φορά· θα πάει
εκείνη.
— Γιαν, πρέπει να το κάνει αυτή. Είναι ο μόνος τρόπος να σου
επιστρέψω το CD-Rom χωρίς να κινδυνεύσουμε να μας σταματήσει ο
Σόρενσεν. Δε χρειάζεται να ξέρει εκείνος ότι το έχεις πάλι στην κατοχή
σου. Αν το μάθει, θα σε αφήσει να τελειώσεις τη δουλειά σου ώστε να τη
σφετεριστεί στη συνέχεια για να μην μπορέσεις να την παρουσιάσεις στο
ανοσολογικό συνέδριο τον Ιανουάριο. Και ύστερα απ' αυτό, Γιαν, όχι
μόνο δε θα σε έχει ανάγκη, αλλά θα είσαι και ενοχλητικός, τόσο
ενοχλητικός όσο ήταν και ο Πίτερ ή η φτωχή κοπέλα που του κρατούσε
παρέα. Πλησιάζει προς το μέρος μου με ένα διαπεραστικό βλέμμα, που
δεν είναι δικό της: Όσο ο Σόρενσεν παραμένει στην αβεβαιότητα, είσαι
ασφαλής. Μετά, είσαι νεκρός, Γιαν.
Ξέρει ότι με έχει πείσει και για να με διαβεβαιώσει προσθέτει, με
κάποια τρυφερότητα:
— Καταλαβαίνω πολύ καλά ότι θέλεις να προστατεύσεις τη φίλη
σου, αλλά είναι η μοναδική μας ελπίδα. Είναι φανερό ότι θα είναι πιο
ασφαλής όσο δεν έχει βουτηχτεί σ' αυτήν την άθλια ιστορία· γι' αυτό και
πρέπει να της αποκαλύψεις όσο λιγότερα γίνεται. Ανεξάρτητα από το τι
πιστεύεις για τον Σόρενσεν, δεν πρέπει να τρομάξεις την κοπέλα
μιλώντας της για το ρόλο του σ' αυτή την υπόθεση. Κάποιες φορές ο
φόβος μας φέρνει σε δύσκολη θέση... Η Κίρστεν σωπαίνει τώρα. Ξέρει
ότι δεν μπορώ παρά να δεχτώ την πρότασή της, δε μου αφήνει διέξοδο.
Απαντώ παραιτημένος:
— Πολύ καλά, πες μου τι περιμένεις απ' αυτήν. Χαμογελάει αχνά,
κατανοώντας την αγωνία που μου προκαλεί η κατάσταση.
— Πώς τη λένε;
— Λάρα. Λάρα Ράντφορντ. Είναι ψηλή, μελαχρινή... Η Κίρστεν με
κόβει ξερά:
— Ξέρω πώς είναι, ο Πίτερ μου έδωσε μια φωτογραφία της. Και
μετά μια σύντομη παύση: Είναι πολύ όμορφη... Κοκκινίζει ελαφρά,
κατόπιν συνεχίζει: Θα την περιμένω αύριο, Πέμπτη, μπροστά στη Μικρή
Γοργόνα, στο Λάγκελιν. Ας είναι εκεί νωρίς το πρωί, στις οχτώ.
— Θα είναι εκεί.
— Τέλεια. Σε παρακαλώ επίσης να κρατήσεις κρυφή τη συνάντηση
μας, καθώς και το ρόλο μου. Ελπίζω να μην το μάθει ο Σόρενσεν. Να
θυμάσαι, Γιαν, ότι κανένας άλλος εκτός από σένα και τη Λάρα δεν πρέπει
να ξέρει ότι έχεις στην κατοχή σου το CD-Rom. Κανένας, αν θέλεις να
μείνεις ζωντανός.
Ίσως αυτό να μην αρκεί, Κίρστεν...
Γνέφω με το κεφάλι και εκείνη μου χαρίζει το πιο όμορφο
χαμόγελό της, που θα ήθελα να το θεωρώ ειλικρινές, πριν να
απομακρυνθεί μέσα στο πάρκο.
Αρχίζει να φυσάει ένας παγωμένος αέρας και αποφασίζω να πάω
προς το εργαστήριο, ενώ όλα μπερδεύονται μέσα στο μυαλό μου.
Πώς να ζυγίσει κανείς τα πράγματα και να κρίνει; Πίστεψα ότι αν
ξαναγύριζα θα μπορούσα να διακρίνω το πραγματικό πρόσωπο των
ανθρώπων που βρίσκονταν γύρω μου. Χάνομαι μέσα στις πολλές όψεις
τους, μοιρασμένος ανάμεσα σε μια τρομερή υποθετική πραγματικότητα
και την τέλεια εικόνα που θα ήθελα να ανακαλύψω.
Θα ήθελα να είναι ειλικρινής η Κίρστεν, να είναι με τον Πίτερ από
την πλευρά των καλών... Ενώ είναι συνένοχη του Σμιθ, που πήγε για
μαλλί και βγήκε κουρεμένος, που αποφάσισε να παρακάμψει την
Γκόρντον και να διαπραγματευτεί την επιστροφή του CD-Rom. Όμως,
εκείνη δεν ζήτησε τίποτα για να το επιστρέψει αύριο στη Λάρα. Ήταν
πιστή στο εργαστήριο; Η Γκόρντον ξεφορτώνεται τον Σμιθ, αποκτά το
CD-Rom, και η Κίρστεν ερευνά το περιεχόμενό του. Το εργαστήριο
αντιλαμβάνεται το ρόλο του Σμιθ· η κυβερνητική έρευνα και η πιθανή
συνέχεια μιας εγκληματικής πράξης φοβίζουν την Γκόρντον, που
αποφασίζει να κατευνάσει τα πνεύματα επιστρέφοντας το CD-Rom μέσω
της Κίρστεν.
Δεν ξέρω, δεν ξέρω πλέον. Ένα πράγμα μόνο μου φαίνεται
αδιαπραγμάτευτο: μπορώ να αποκτήσω ξανά το CD-Rom.
Πρέπει να το πάρω. Όπως έκανα, λίγες μέρες πριν από το θάνατό
μου, χάρη στη Λάρα. Επειδή θέλω να μάθω γιατί η απόκτηση αυτού του
δίσκου, έστω και αν έγινε με τη μεγαλύτερη μυστικότητα, με οδήγησε
στο μοιραίο.
Έχω τέσσερις μέρες για να το ανακαλύψω, σκέφτομαι με λύσσα,
καθώς σπρώχνω την πόρτα του ινστιτούτου.
Η ώρα είναι εφτά το απόγευμα και προσπαθώ να βρω μια θέση να
παρκάρω το αυτοκίνητό μου στην Στούντιεστραντ, κοντά στο ξενοδοχείο
όπου μένει η Λάρα.
Μετά δέκα λεπτά φτάνω στην αίθουσα υποδοχής και λέω στη
ρεσεψιονίστ: «Μπορείτε παρακαλώ να ειδοποιήσετε την δεσποινίδα
Ράντφορντ ότι ήρθα...», μετά παίρνω το ασανσέρ.
Κοιτάζω τους ορόφους να διαδέχονται ο ένας τον άλλο στο καντράν
του ασανσέρ. Να την πείσω... Ξέρω ότι δε θα χρειαστεί να επιμείνω,
επειδή μαντεύω πως είναι έτοιμη να κάνει τα πάντα για μένα, για μας.
Πώς όμως να της το πω; Αποφασίζω να κρατήσω κρυφή την πιθανή
ενοχή του Γιέσπερ και να την απαλλάξω από ανησυχητικές λεπτομέρειες
και τις αιτιολογήσεις της Κίρστεν, για να μην την τρομάξω.
Δεν έχω όμως το χρόνο για να επιλέξω κάποιαν άλλη προσέγγιση: η
πόρτα του ασανσέρ ανοίγει και τη βλέπω, πανέμορφη, πρόσχαρη, στην
πόρτα του δωματίου της. Με αγκαλιάζει, καθώς με τραβάει μέσα στο
δωμάτιο. Τα χείλη μου πρέπει να έχουν μια γεύση δυσαρέσκειας:
οπισθοχωρεί και παρατηρεί την ανήσυχη όψη μου.
— Γιαν Χέλεμπεργκ, πες μου τα πάντα. Είχες μια συνάντηση...
Θέλεις να μιλήσουμε γι' αυτό;
Κάθομαι στον καναπέ που σχηματίζει το σαλόνι του δωματίου της
και εκείνη έρχεται και κάθεται δίπλα μου.
— Ναι, είχα μια συνάντηση σήμερα το απόγευμα.
— Και λοιπόν;
— Ήταν η Κίρστεν, η Κίρστεν Όλσεν. Η τέως σύζυγός μου.
Η Λάρα με κοιτάζει ξαφνιασμένη.
— Μου αποκάλυψε ότι ο Σμιθ κι αυτή ήταν κυβερνητικοί
πράκτορες, Λάρα. Αντίθετα με ό,τι σκεφτήκαμε, ο Σμιθ έκλεψε το CD-
Rom με σκοπό να το γλιτώσει από την κατασκοπεία της Γκόρντον και το
έδωσε στην Κίρστεν πριν να πεθάνει. Πρέπει να μου το επιστρέψει για να
μπορέσω να ολοκληρώσω τις έρευνες της Φ3 όσο πιο γρήγορα γίνεται,
επιτρέποντας ταυτόχρονα στην Γκόρντον να σκεφτεί ότι οι έρευνες
σταμάτησαν μετά την κλοπή...
Η Λάρα συνοφρυώνεται.
—Στην πραγματικότητα, τίποτα δεν είναι ξεκάθαρο, το ξέρω,
Λάρα, έχω όμως την ανέλπιστη ευκαιρία να αποκτήσω ξανά τους
καρπούς της δουλειάς μου, είναι το μόνο που μετράει.
Η Λάρα δε λέει τίποτα- περιμένει τη συνέχεια, γιατί νιώθει ότι
λείπει ένα τμήμα από τα λόγια μου. Με ξέρει τόσο καλά... Υποφέρω που
της κρύβω την ουσία των αποκαλύψεων της Κίρστεν. Αποδιώχνω τη
δυσφορία μου συνεχίζοντας:
— Θα σε χρειαστώ, αγάπη μου.
Ντρέπομαι που χρησιμοποιώ τον όρο που μας ενώνει για να πετύχω
κάτι το οποίο δε θα μπορέσει να μου αρνηθεί, το ξέρω.
— Μπορείς να βασίζεσαι πάνω μου, Γιαν.
Με κοιτάζει, γεμάτη από το πάθος που έχω την αίσθηση ότι
προδίδω κρατώντας κρυφά κάποια πράγματα.
— Εσύ θα πάρεις το δίσκο, Λάρα. Παραμένει για λίγο σιωπηλή.
— Αν η Κίρστεν είναι πράκτορας της κυβέρνησης, γιατί να μη
στείλεις την αστυνομία σ' αυτή τη συνάντηση; Είναι πολύ επικίνδυνο,
Γιαν, και το φριχτό τέλος του Σμιθ αποδεικνύει τη φύση του κινδύνου
που διατρέχουμε...
— Η Κίρστεν κατάφερε να κρατήσει κρυφή την ιδιότητα της και,
όπως και να έχει, αν καταλάβει ότι δεν υπάκουσα στους όρους της... Δε
θα ήθελα να διακινδυνεύσω να δω το CD-Rom να καταστρέφεται,
κατάλαβε με, Λάρα.
Η Λάρα σηκώνεται, πηγαίνει προς το παράθυρο και αφήνει το
βλέμμα της να πλανηθεί έξω. Τελικά γυρίζει προς το μέρος μου για να
απαντήσει:
— Θα πάω, το ξέρεις πολύ καλά ότι θα πάω.
Μένει για ώρα στην αγκαλιά μου, αρκετά για να μου εκφράσει όλα
όσα δεν μπορούν να πουν οι λέξεις. Ο επικείμενος θάνατός μου ρίχνει για
πρώτη φορά την επώδυνη σκιά του στις μέρες που μου απομένουν.
Προτιμώ να σηκωθώ.
— Φεύγω, αγάπη μου.
Παίρνω βαθιά ανάσα πριν να συνεχίσω, συγκρατώντας το τρέμουλο
στη φωνή μου:
— Η Κίρστεν θα σε περιμένει μπροστά στη Μικρή Γοργόνα, στο
Λάγκελιν, στις οχτώ αύριο το πρωί. Θα σε αναγνωρίσει αυτή και θα σου
δώσει το CD-Rom.
Εκείνη γνέφει χαμογελώντας, επιδεικνύοντας μια προσποιητή
άνεση, στην οποία αποκρίνομαι με αδεξιότητα.
— Αν σκεφτόμουν έστω και για μια μόνο στιγμή ότι θα διέτρεχες
κάποιον κίνδυνο, δε θα σε άφηνα ποτέ να πας.
— Το ξέρω, μην ανησυχείς. Θα τα πούμε αύριο, αγάπη μου.
Κλείνει την πόρτα. Έχω πειστεί ότι δεν πρόκειται να
διακινδυνεύσει, επειδή το έχω ήδη ζήσει: θα επιστρέψει σώα με το CD-
Rom. Είναι η μόνη σιγουριά που προσφέρει στη μνήμη μου η Ζωή.
Η ώρα είναι 7.40 π.μ. Μετρούσα τις ώρες όλη τη νύχτα, είδα το
δείκτη να περνάει από τις 10 στις 11 Δεκεμβρίου. Αναπήδησα όταν μου
τηλεφώνησε η Λάρα, στις εφτά και τέταρτο, για να μου πει ότι ξεκινούσε.
Πρέπει να διασχίσει όλη την πόλη για να φτάσει στο Λάγκελιν, δε
θέλει να διακινδυνεύσει κάποια καθυστέρηση.
Μου είναι αδύνατον να πάω στο ινστιτούτο και να δουλέψω, όμως
ούτε και στο κρεβάτι αντέχω να μείνω. Δε σταμάτησα να στριφογυρίζω
όλες τις υποθέσεις μέσα στο μυαλό μου, και παρόλο που κάποιες μου
φαίνονται πιο πιθανές από κάποιες άλλες, ένα αίνιγμα παραμένει άλυτο
μέχρι σήμερα: ο θάνατος μου παραμένει αδικαιολόγητος.
Θα αποκτήσω ξανά το δίσκο σε λίγες ώρες. Όμως, αν όντως ο
Γιέσπερ έχει πουληθεί στην Γκόρντον, δεν ξέρει ότι έχω ξανά στα χέρια
μου όλα τα στοιχεία για να ολοκληρώσω την τελευταία φάση της μελέτης
μου· κατ' επέκταση, δε φαντάζεται ότι μπορεί να βάλει στο χέρι τα πάντα
και μετά να με αποτελειώσει.
Άλλωστε, αν η Γκόρντον ξέρει πώς να εκμεταλλευτεί το CD-Rom
και καταφέρει να ολοκληρώσει την τρίτη φάση χωρίς τη δική μου τελική
πινελιά -πράγμα για το οποίο αμφιβάλλω- θα έχει πετύχει το σκοπό του:
ο Σμιθ θα έχει πεθάνει αναλαμβάνοντας την ευθύνη για τη διαρροή των
πληροφοριών ο ίδιος ο Γιέσπερ θα είναι καθαρός. Στην περίπτωση αυτή,
τίποτα δεν τον υποχρεώνει να με σκοτώσει.
Όχι, τίποτα δε δικαιολογεί το θάνατό μου, και αυτό είναι
εξοργιστικό.
Σηκώνομαι και ξαναπαίρνω το φάκελο που μου έδωσε η Κίρστεν
σχετικά με τον Γιέσπερ. Τον εξέτασα προσεκτικά, ούτε κι εγώ ξέρω
πόσες φορές: καμιά συντριπτική απόδειξη, αλλά μια σειρά από άρθρα και
ανησυχητικά στοιχεία. Όπως διευκρίνισε ο Σμιθ, το όνομα του Γιέσπερ
συνδέεται με όλες τις επιχειρήσεις που αναφέρονται. Οι αποδείξεις,
όμως, που υπάρχουν δεν είναι αδιάσειστες...
Πετάω κουρασμένος το μάτσο των χαρτιών πάνω στο γραφείο,
πάνω στον τεράστιο φάκελο που έστειλε πριν από κάμποσο καιρό η Λίζα
Φόλκερ. Κι εδώ τίποτα το οριστικό, πέρα από τον κατάλογο του
επιστημονικού προσωπικού της Γκόρντον, καθώς και ένα αρκετά
λεπτομερές ιστορικό του εργαστηρίου και της δραστηριότητάς του.
Αρπάζω μηχανικά το φάκελο και ταυτόχρονα ένα γυναικείο
περιοδικό, που είχε αφήσει η Λάρα πάνω στο τραπέζι. Σωριάζομαι στον
καναπέ του σαλονιού και αρχίζω να ξεφυλλίζω το περιοδικό, όταν ρίχνω
κατά λάθος το φάκελο της Λίζα. Το περιεχόμενο σκορπίζεται στο
πάτωμα και το βλέμμα μου σταματάει σε μια σειρά φωτογραφιών που δε
μου είχε τραβήξει την προσοχή μέχρι τώρα. Δείχνουν το επιστημονικό
προσωπικό του εργαστηρίου σε διάφορα συνέδρια, καθώς και άλλους
ερευνητές που ήταν παρόντες στα ίδια συνέδρια. Χαμογελάω, καθώς
αναγνωρίζω τον εαυτό μου σε μια φωτογραφία, δίπλα στον Τζόναθαν. Η
επόμενη φωτογραφία δεν είναι τόσο καλή, είναι πιο παλιά και
ασπρόμαυρη. Γυρίζω τη φωτογραφία από την άλλη: η Λίζα φρόντισε να
τις χρονολογήσει· αυτή εδώ γράφει Ιούνιος '86. Αναγνωρίζω τον Νίλσεν,
τον προκάτοχο του Γιέσπερ, τον ίδιο τον Γιέσπερ, καθώς και μια νεαρή
γυναίκα που την πιάνει από τη μέση και που δυσκολεύομαι να ξεχωρίσω
τα χαρακτηριστικά της. Αναγκάζομαι να βάλω τη φωτογραφία κάτω από
το φως για να μπορέσω να αναγνωρίσω το πρόσωπο.
Η Κίρστεν.
Σε κλάσματα του δευτερολέπτου, κάνω τo συνδυασμό που δεν είχα
ποτέ το μυαλό να κάνω· βλαστημάω. Η Κίρστεν και ο Γιέσπερ
δουλεύουν για την Γκόρντον... Τώρα, όλα ξεκαθαρίζουν. Σηκώνομαι
αργά, ενώ κάποιες σταγόνες ιδρώτα κυλούν ήδη στο μέτωπο μου.
Προσπαθώ να συγκεντρωθώ για να συνδυάσω τα νέα στοιχεία που
προέκυψαν επιτέλους.
Ο Σμιθ εργαζόταν με επιτυχία για την κυβέρνηση και προσπάθησε
να διασφαλίσει τα αποτελέσματα της Φ3 πριν να τα αρπάξει ο Γιέσπερ. Ο
Γιέσπερ τον ανακαλύπτει, τον σκοτώνει και αποκτά το CD-Rom. Όμως ο
Πίτερ δεν έκανε λάθος: οι ερευνητές της Γκόρντον χρειάζονται τα
συμπληρωματικά στοιχεία που μου απομένουν για να χρησιμοποιήσουν
το περιεχόμενο του δίσκου. Η Κίρστεν μου επιστρέφει το δίσκο, με την
ελπίδα να ολοκληρώσω τα δεδομένα αυτού του τελικού σταδίου.
Επιμένει στην ανάγκη να το κρατήσω κρυφό, ώστε μόνο ο Γιέσπερ να
ξέρει ότι έχω στην κατοχή μου το CD-Rom κι έτσι να το ξαναπάρει με τα
υπόλοιπα δεδομένα... Πριν να με σκοτώσει.
Το σενάριο είναι υπερβολικά τέλειο: δεν μπορώ να σταματήσω εδώ.
Πρέπει να ξαναβρώ την Κίρστεν και να βεβαιωθώ.
Μόνο αυτή τη στιγμή μου έρχεται στο μυαλό η εικόνα της Λάρα.
Κοιτάζω ξανά το ρολόι μου: η ώρα είναι οχτώ παρά τέταρτο το πρωί.
Ίσως να έχω ακόμα χρόνο να σταματήσω την Κίρστεν πριν να φύγει από
το χώρο της συνάντησης. Κι έπειτα, αν η Ζωή είχε αλλάξει γνώμη; Αν
αποφάσιζε να αλλάξει το παρελθόν, εκθέτοντας τη Λάρα σε
οποιονδήποτε κίνδυνο;
Αναστατωμένος, βγάζω με το ένα χέρι τη ρόμπα μου, φοράω τα
πρώτα ρούχα που βρίσκω και τρέχω στο αυτοκίνητο μου.
Ξεκινάω σαν σίφουνας για να βρεθώ δίπλα στη θάλασσα. Το
Κλάμπενμποργκ είναι στα βόρεια της Κοπεγχάγης και πρέπει να
διασχίσω ένα μεγάλο κομμάτι της πόλης προς τα βόρεια ώστε να φτάσω
στο Λάγκελιν. Βγαίνω στο δρόμο που περνά δίπλα από την ακτή, ενώ
ταυτόχρονα προσεύχομαι να μην υπάρχουν αυτοκίνητα που κινούνται
στην αντίθετη κατεύθυνση. Η ώρα είναι οχτώ παρά εφτά λεπτά, κι εγώ
έχω κολλήσει στην κυκλοφορία τούτης της ώρας στο Όστερμπρόγκαντ.
Μου φαίνεται ότι το φανάρι κρατάει αιώνια. Ξεκινάω με ένα απαίσιο
τρίξιμο από τα λάστιχα για να πάρω το δρόμο που με οδηγεί προς τη
σιδηροδρομική γραμμή. Νιώθω τους χτύπους της καρδιάς μου να
φτάνουν μέχρι τους κροτάφους μου.
Η ώρα είναι 8.04 π.μ. Περνάω τη γέφυρα πάνω από τις γραμμές με
ένα βρυχηθμό από τη μηχανή· αρκεί μια από τις δύο να καθυστέρησε...
Στο πίσω μέρος της γέφυρας, φρενάρω για να σταματήσω, σαν από
θαύμα, λίγα μόλις εκατοστά από ένα φορτηγάκι, που κάνει στροφή επί
τόπου. Είναι κάθετα στο δρόμο, εμποδίζοντας το πέρασμα. Ουρλιάζω
στον οδηγό να βιαστεί, αλλά εκείνος δε με ακούει. Αίφνης, διακόπτει τις
μανούβρες: η μηχανή του έσβησε. Αφήνω να μου ξεφύγει μια βρισιά,
ορμάω έξω από το αυτοκίνητο και αρχίζω να τρέχω όσο πιο γρήγορα
μπορώ προς το χώρο της συνάντησης. Φτάνω στο άγαλμα της Μικρής
Γοργόνας με κομμένη την ανάσα.
Η ώρα είναι 8.07 π.μ. και είμαι μόνος.
Κάνω μεταβολή για να ελέγξω τα πέριξ, αλλά τίποτα.
Κάθομαι οκλαδόν, εξαντλημένος, και μόνον όταν σηκώνω το
κεφάλι προς την κατεύθυνση του Περιπτέρου, στα δεξιά, διακρίνω τη
σιλουέτα της Λάρα.
Είμαι πολύ μακριά για να διακρίνω τα χαρακτηριστικά της, αλλά η
βιασύνη της και οι κινήσεις της μαρτυρούν αγωνία. Τρελός από ανησυχία
και ταυτόχρονα ήρεμος που τη βλέπω σώα, αρχίζω να τρέχω προς το
μέρος της, ενώ εκείνη μπαίνει σε έναν τηλεφωνικό θάλαμο. Ίσως τα
πράγματα να εκτυλίχθηκαν άσχημα και να προσπαθεί να με βρει... Τη
φωνάζω επιταχύνοντας το βήμα μου, αλλά όταν φτάνω στο θάλαμο, είναι
πολύ αργά: έχει μπει σε ένα ταξί και απομακρύνεται. Θυμώνω που δε
σκέφτηκα να πάρω μαζί μου το κινητό...
Ίσως να μου άφησε κάποιο μήνυμα στον τηλεφωνητή, είτε του
κινητού είτε του σπιτιού. Τι ήθελε να μου πει; Ψάχνω νευρικά στις
τσέπες μου και βγάζω μόνο ένα κέρμα -τα υπόλοιπα είναι στο
αυτοκίνητο. Φτάνει για να καλέσω τον τηλεφωνητή... ποιον όμως;
Έχω λοιπόν την ιδέα να σηκώσω το τηλέφωνο στο θάλαμο που
μόλις χρησιμοποίησε εκείνη, να βάλω το κέρμα και να πατήσω το κουμπί
που επαναλαμβάνει το τελευταίο νούμερο που κλήθηκε. Το νούμερο
εμφανίζεται στην οθόνη του τηλεφώνου. Δεν πρόκειται για κανέναν από
τους δύο αριθμούς μου. Ωστόσο, μου είναι οικείο· δεν έχω παρά να
ακούσω τη φωνή που απαντάει για να το αναγνωρίσω:
«Γραμματεία του δόκτορος Σόρενσεν, καλημέρα... Ναι; Εμπρός;
Εμπρός;»
Κλείνω, αργά, γιατί το χέρι μου τρέμει και το τρέμουλο απλώνεται
σε όλο το κορμί μου. Στηρίζομαι στο πλάι του θαλάμου και αφήνομαι να
γλιστρήσω προς το έδαφος, με τα μάτια κλειστά.
Γυρίζω ξανά το κεφάλι προς την κατεύθυνση του αγάλματος.
Εισπνέω, σηκώνομαι και αρχίζω να τρέχω ξανά άτακτα, για να φτάσω
στον τόπο της συνάντησης. Πλησιάζω στην άκρη του νερού, η άμπωτη
σπάει πάνω στους γλιστερούς βράχους. Κάνω ακόμα μερικά βήματα για
να σκύψω και να πιάσω με το χέρι μου λίγο αφρό.
Έναν αφρό κόκκινο.
Πηγαίνω πίσω από τα κάποια δέντρα που οι κορμοί τους γέρνουν
προς την επιφάνεια της θάλασσας. Ισορροπώντας πάνω σε μια πέτρα που
προεξέχει, σκύβω ενώ πιάνομαι από κάποιες ρίζες και ανακαλύπτω το
ματωμένο κορμί της Κίρστεν, που επιπλέει καθώς το συγκρατούν τα
κλαδιά που γέρνουν.
Μια βίαιη σύσπαση στο στομάχι με κάνει να ξεράσω την ίδια
στιγμή.
Κατευθύνομαι, ασθμαίνοντας προς το αυτοκίνητο και προσπαθώ να
ξαναβρώ κάποιες δυνάμεις για να ξεκινήσω. Σαν αυτόματο, χωρίς καμία
ζωντάνια, περνώ τη γέφυρα προς την αντίθετη κατεύθυνση και αφήνω το
αυτοκίνητο να διασχίσει την οδό της Στοκχόλμης, μετά το βοτανικό
κήπο, μέχρι το ινστιτούτο. Είναι νωρίς, και οι χώροι δεν έχουν ακόμα
πολλή κίνηση. Ανεβαίνω μηχανικά τα σκαλοπάτια που οδηγούν στο
δεύτερο όροφο και κατευθύνομαι προς το γραφείο που είχε παραχωρηθεί
στον Σμιθ.
Μόλις κάθομαι στο γραφείο του, βρίσκω ξανά κάποια από την
ενεργητικότητά μου. Ανάβω τον υπολογιστή στον οποίο εργαζόταν ο
Αμερικανός.
Πίτερ, βοήθησέ με, πες μου ότι κάνω λάθος, πως η ζωή δεν είναι η
κόλαση που μόλις διέκρινα...
Πληκτρολογώ τον κωδικό πρόσβασης που είναι κοινός σε όλα τα
περιφερειακά, ώστε να δω το περιεχόμενο του δίσκου. Ύστερα από
κάποιους χειρισμούς, καταφέρνω τελικά να δω το εικονίδιο που ψάχνω:
Αρχ. Πίτερ. Το αρχείο περιέχει τις προσωπικές πληροφορίες του Σμιθ.
«Έχω στην κατοχή μου πληροφορίες που αφορούν τον Σόρενσεν
ειδικότερα, αλλά δεν έχω ακόμα την εξουσιοδότηση να σου τις
αποκαλύψω».
Αυτά είναι τα λόγια του Πίτερ, που τώρα αρχίζω να τον
καταλαβαίνω καλύτερα. Μου είχε εμπιστοσύνη και, αν έκλεψε το CD-
Rom για να το ασφαλίσει, αν προαισθάνθηκε κάποιο κίνδυνο που τον
ώθησε να μου στείλει το γράμμα, θα φρόντισε βέβαια να αφήσει κάποιες
πληροφορίες σχετικά με τους εχθρούς που μου ανέφερε. Στην περίπτωση
αυτή, βρίσκονται σε τούτο το μηχάνημα: είναι το μόνο μέρος που ο Πίτερ
μπόρεσε να αποθηκεύσει αυτές τις πληροφορίες και εγώ έχω ελεύθερη
πρόσβαση, το ήξερε.
Όλα βρίσκονται μέσα σε αυτό το αρχείο, το ξέρω.
Προσπαθώ να το ανοίξω, αλλά απαγορεύεται χωρίς κωδικό
πρόσβασης. Βέβαια... Πώς μπόρεσα να φανταστώ ότι ο Σμιθ θα άφηνε
απροστάτευτες τέτοιες πληροφορίες;
Γράφω το όνομα μου, το επώνυμο μου· μάταια. Στη συνέχεια
προσπαθώ ό,τι έχει σχέση με κατασκοπεία, με τη φαρμακευτική
βιομηχανία, χωρίς κανένα αποτέλεσμα.
Χτυπάω τη γροθιά μου με λύσσα πάνω στο τραπέζι. Στρέφομαι
ξανά προς το αρχείο για να ξαναβρώ την ψυχραιμία μου και να σκεφτώ
πιο μεθοδικά. Αν οι πληροφορίες αυτές απευθύνονται σε μένα, ο Σμιθ θα
πρέπει να σκέφτηκε τον τρόπο ώστε να έχω πρόσβαση σ' αυτές.
Πρέπει να θυμηθώ τι μου είχε πει ή τι μου έγραψε... Το γράμμα!
Για όνομα του Θεού, εκείνο το γράμμα, τι περιείχε; Τη συνάντηση με την
Κίρστεν κι έπειτα εκείνη τη φράση, που τη διάβασα τόσες φορές χωρίς
να καταλάβω το νόημα της... Πώς ήταν; Κάτι με το σιωπητήρα, αλλά δε
θυμάμαι πια... Ας προσπαθήσουμε με τη λέξη σιωπητήρας. Όχι, δεν είναι
αυτό. Πιάνομαι από το γραφείο, σπρώχνω βίαια με το πόδι και αφήνω
την πολυθρόνα μου να κυλήσει μέχρι τον τοίχο, πάνω στον οποίο
χτυπάει.
Πρέπει να προσπαθήσω να ξεχάσω τον τρόμο, να αδειάσω το
κεφάλι μου.
Ήταν μια συμβουλή... Σπάσε τη σιωπή, νομίζω, αυτό είναι: Να
ξέρεις να σπας τη σιωπή. Πώς σπάει κανείς τη σιωπή; Μιλώντας; Τρέχω
προς το πληκτρολόγιο και πληκτρολογώ νευρικά «λόγος». Μάταια. Θέλω
να ουρλιάξω με όση δύναμη έχουν οι πνεύμονες μου. Ο θόρυβος! Ο
θόρυβος, το αντίθετο της σιωπής! Γράφω πυρετωδώς τη λέξη και έχω
επιτέλους πρόσβαση στο αρχείο.
Ανοίγω τον πρώτο φάκελο με το όνομα του Γιέσπερ που αφήνει να
φανεί ένα δελτίο σήμανσης με τη σφραγίδα της CIA.
Σόρενσεν Γιέσπερ
Γεννημένος στις 20 Ιουνίου 1949 στο Ρόσκιλντε της
Δανίας
Υπηκοότητα δανέζικη...
Συνεχίζω να διαβάζω το κείμενο, που μου αποκαλύπτει το
παρελθόν του στον τομέα της βιομηχανικής κατασκοπείας και ένα
φορτωμένο ποινικό μητρώο.
Λίγο παρακάτω, απολογισμός της δραστηριότητας της Γκόρντον
και η ανεπίσημη εμπλοκή του Σόρενσεν σε αυτήν τη δραστηριότητα.
Τέλος, το νούμερο του τραπεζικού λογαριασμού στην Ελβετία, που
το ανακάλυψαν οι αμερικάνικες υπηρεσίες πληροφοριών έχουν γίνει
πολλές καταθέσεις από την Γκόρντον.
Κλείνω το φάκελο για να ανοίξω το φάκελο του Πίτερ και της
Κίρστεν. Και οι δύο πράκτορες της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας.
Νεκροί και οι δύο, ίσως λόγω της ευπιστίας μου.
Εκείνη τη στιγμή, ακούω βήματα στο διάδρομο. Αρπάζω βιαστικά
μια δισκέτα όπου αποθηκεύω τα τρία αρχεία πριν να τα σβήσω. Κλείνω
το φάκελο, σβήνω τον υπολογιστή και βγαίνω αθόρυβα από το γραφείο.
Μόνον όταν κάθομαι στο τιμόνι του αυτοκινήτου μου αφήνω
ελεύθερο τον πόνο μου, το μίσος μου.

9

Ο Γιαν πήγε τo ίδιο απόγευμα στο Ρόζενμποργκ, σύμφωνα με τις
οδηγίες του Σμιθ. Εκεί τον περίμενε η Κίρστεν Όλσεν.
— Η γυναίκα από την οποία είχε χωρίσει; Αυτή τον περίμενε στο
ραντεβού που είχε κανονίσει ο Σμιθ; Ποια σχέση υπήρχε ανάμεσα στα
δύο αυτά πρόσωπα;
Η Λάρα χαμηλώνει το βλέμμα της, αιφνιδιασμένη. Μη λες ψέματα,
κυρίως μην εφευρίσκεις τίποτα, ειδικότερα όταν βρίσκεσαι ενώπιον μιας
δημοσιογράφου, που θα μπορούσε να έχει την κακή ιδέα να επαληθεύσει
τα λεγόμενα σου. Επιπλέον, όταν λες ψέματα, γίνεσαι πιο ευαίσθητος,
ανοίγεις μια μικρή ρωγμή, που μπορεί να μεταμορφωθεί σε βάραθρο αν ο
συνομιλητής σου αρχίσει να σκαλίζει...
Μέχρι εδώ όλα κύλησαν καλά. Παραδόξως, η Μπρίτζετ είχε
αποδεχτεί το παιχνίδι της Λάρα. Ήταν ωστόσο επικίνδυνο στοίχημα,
αφού η Λάρα είχε ανοίξει την πόρτα στη νεαρή γυναίκα. Στην αρχή ήταν
επιφυλακτική, είχε θεωρήσει πως ήταν απερισκεψία να αφήσει μια
δημοσιογράφο να της κάνει πολλές ερωτήσεις. Η Μπρίτζετ φαινόταν
διστακτική ως προς τη θεωρία του ατυχήματος για το θάνατο του Γιαν,
γεγονός που την καθιστούσε δύσπιστη και προσεκτική στα πιθανά λάθη
στην κουβέντα τους.
Όμως, η Λάρα ήξερε από την αρχή πώς να εκμεταλλευτεί την
ειλικρίνεια της συναδέλφου της. Είχε διαισθανθεί ότι στο πρόσωπο της
κοπέλας θα έβρισκε ένα σύμμαχο που μπορούσε να τον χειριστεί. Είχε
σχεδόν θεωρήσει το παιχνίδι ενδιαφέρον και ερεθιστικό, στο μέτρο που η
συνέντευξη θα την τοποθετούσε οριστικά στο ρόλο της απαρηγόρητης
χήρας, τον οποίο είχε παίξει τόσο καλά μέχρι τώρα. Όμως όλα είχαν
κυλήσει καλά, μόνο και μόνο γιατί είχε αρκεστεί να εξιστορήσει τα
γεγονότα έτσι όπως είχαν φανεί σε όλους -συμπεριλαμβανομένου και του
φτωχού Γιαν, προφανώς- χωρίς να χρειαστεί να αλλάξει οτιδήποτε.
Επιπλέον, είχε παραλείψει κάποια πράγματα.
Όμως, οι ερωτήσεις της Μπρίτζετ γίνονταν επικίνδυνες, επειδή
ήταν πιο συγκεκριμένες. Οι απαντήσεις απαιτούσαν όλο και περισσότερο
από τη Λάρα να πάρει μια θέση, την οποία εκείνη προτιμούσε να
αποφύγει.
Ανακάθισε και είπε με μια φωνή που ήλπιζε να ακουστεί
ειλικρινής:
— Η Κίρστεν Όλσεν εργάζεται για την Γκόρντον, είναι ερευνήτρια
σε έναν τομέα παρόμοιο με αυτόν του Γιαν, έτσι άλλωστε γνωρίστηκαν.
Σύμφωνα με τον Γιαν, η Γκόρντον απαλλάχτηκε από τον Σμιθ, που
απειλούσε να τους προδώσει, και η ομάδα του αντέγραψε το περιεχόμενο
του CD-Rom πριν να στείλει την Κίρστεν για να επιστρέψει τις
πληροφορίες.
»Όταν συναντήθηκε με τον Γιαν, προσποιήθηκε ότι ήταν
πράκτορας της κυβέρνησης. Ο Σμιθ είχε κλέψει το CD-Rom για να
ασφαλίσει τη Φ3 από την Γκόρντον και ανέθεσε στην Κίρστεν να το
επιστρέψει κρυφά στον Γιαν, ώστε να μπορέσει να εργαστεί και να
ολοκληρώσει τις έρευνες για λογαριασμό της Γκόρντον. Όμως, ο Γιαν
δεν το πίστευε».
— Η Κίρστεν δεν απαίτησε τίποτα ως αντάλλαγμα για το CD-Rom;
-Όχι.
— Αυτό ανατρέπει την υπόθεση σύμφωνα με την οποία ο Σμιθ και
εκείνη ήταν συνένοχοι και προσπάθησαν να ανταλλάξουν το δίσκο με
τον Γιαν και το ινστιτούτο προς δικό τους όφελος. Πράγματι, ο ρόλος
αυτών των δύο προσώπων δεν μπορεί να καθοριστεί εύκολα...
Η Λάρα δεν απάντησε. Ήρεμη, προσπάθησε να στρέψει αλλού την
προσοχή της Μπρίτζετ ρίχνοντας της ένα διαφορετικό δόλωμα:
— Ωστόσο, η Κίρστεν απαίτησε κάτι: αρνήθηκε να δώσει το CD-
Rom στον Γιαν. Υποκρίθηκε ότι την παρακολουθούσε σίγουρα η
Γκόρντον και ότι κινδύνευε. Του ζήτησε λοιπόν να μου εμπιστευθεί
αυτήν την αποστολή. Ήθελε να δώσει σε μένα το CD-Rom.
— Γιατί σε σένα, Λάρα;
— Ήμουν έξω απ' αυτήν τη σκοτεινή ιστορία και ήξερε ότι ο Γιαν
μπορούσε να μου έχει εμπιστοσύνη.
— Συνάντησες αυτή τη γυναίκα, όπως προβλεπόταν;
— Ναι, φυσικά.
— Και εκείνη σου έδωσε το CD-Rom, που το επέστρεψες στον
Γιαν. Τι απίστευτη τροπή! Ο Γιαν πρέπει να χάρηκε πολύ...
Η Λάρα δεν ήξερε αν η Μπρίτζετ είχε τσιμπήσει το δόλωμα ή
ειρωνευόταν, αλλά η τελευταία παρατήρηση την έκανε να νιώθει άβολα.
Πώς, όμως, θα μπορούσε να ξέρει;
— Δεν είχε παρά μόνο ένα πράγμα στο μυαλό του: να ολοκληρώσει
τις έρευνες αυτής της τρίτης και τελικής φάσης. Το έργο του ήταν ακόμα
πιο δύσκολο, μια και όλα έπρεπε να γίνουν με τη μεγαλύτερη
μυστικότητα. Η Γκόρντον δεν έπρεπε να ξέρει ότι ο Γιαν κόντευε να
επιτύχει το στόχο του.
Επιτέλους, επέστρεψα σπίτι μου, μόνος. Ξαπλωμένος στον καναπέ,
ακίνητος, με τα μάτια καρφωμένα στο ταβάνι. Τα ρολά είναι
κατεβασμένα, για να μην εισχωρεί τίποτα, ούτε το φως. Ποιο φως; Είναι
νύχτα στην καρδιά μου, στο μυαλό μου.
Να μην ξαναβγώ, να μην ξαναδούλεψω, να μην ξανακοιτάξω. Να
μην πιστέψω ξανά σε τίποτα. Να μην πιστέψω ξανά στην αγάπη.
Γιατί να κυνηγάω την αλήθεια έτσι; Μου επιτίθεται, μου κάνει
κακό, με καταστρέφει. Ο θάνατος είναι πιο ελκυστικός από την αλήθεια.
Ωστόσο ήμουν έτοιμος να δεχτώ τα πάντα, να δω τα πάντα, για να
μην πεθάνω εν αγνοία. Το χρήμα, η δύναμη, οι φίλοι μου, οι συνάδελφοι
μου... όλα. Όλα μπορούσαν να με προδώσουν, αλλά όχι η αγάπη. Κι εσύ,
εσύ δε μου άφησες παρά μόνο το κορμί σου.
Όμως, το πίστεψα, πίστεψα ότι με αγαπούσες, μέχρι το τέλος, μέχρι
σήμερα. Θέλω ακόμα να πιστέψω ότι κάνω λάθος, θέλω να πω ψέματα
στον εαυτό μου.
Δεν κανόνισε ο Γιέσπερ την γνωριμία μας.
Δε με έκανες να πιστέψω ότι με αγαπούσες για να αποκοιμίσεις την
επιφύλαξη μου και να επιβλέπεις τις κινήσεις μου· δεν ήσουν πιόνι του
Γιέσπερ δίπλα μου, ώστε να τον πληροφορείς χωρίς να χρειάζεται να
σκαλίζει για να βρει οτιδήποτε.
Δεν ειδοποίησες τον Γιέσπερ, όταν συνάντησα τον Σμιθ στο μπαρ
του Φίνλεϊ, έτσι δεν είναι, αγάπη μου; Επειδή ξέρεις, πιστεύω ότι ο
Γιέσπερ τον ακολούθησε μέχρι το ξενοδοχείο για να τον σκοτώσει...
Και όταν η Κίρστεν θέλησε να σου ξαναδώσει το CD-Rom, το
οποίο ο Σμιθ είχε φροντίσει να ασφαλίσει, δεν τη σκότωσες εσύ, δεν το
έκανες εσύ. Και δεν είσαι εσύ αυτή που περιμένει υπομονετικά να
τελειώσω αυτήν την τελική φάση και να σου εμπιστευθώ το
ολοκληρωμένο CD-Rom, σίγουρος ότι είναι ασφαλές στα χέρια σου. Όχι,
δε θα έφτανες στο σημείο να ειδοποιήσεις τον Γιέσπερ. Επειδή ξέρεις,
αγάπη μου, νομίζω ότι ο Γιέσπερ θα διαβεβαιώσει το αμερικανικό
εργαστήριο ότι κατέχει την ολοκληρωμένη Φ3, ανάβοντας έτσι το
πράσινο φως για να ανακοινώσει δημόσια η Γκόρντον την ανακάλυψη,
από την επομένη κιόλας, σηματοδοτώντας έτσι την ήττα μας.
Την ίδια στιγμή, θέλω να πιστέψω ότι η Κίρστεν μου είπε ψέματα,
φυσικά και ότι η Γκόρντον αντέγραψε το CD-Rom πριν να μου το δώσει,
ώστε να ολοκληρώσουν την τρίτη φάση πριν από μένα. Όμως, όταν
επισημοποιήσουν τις έρευνές τους για να επιβεβαιώσουν τις δηλώσεις
τους, με την ευκαιρία του συνεδρίου στη Βοστόνη, σίγουρα τα
αποτελέσματα της Γκόρντον θα είναι τόσο ίδια με τα δικά μου ώστε θα
υποπτευθώ διαρροή... Και θα αρχίσω να υποπτεύομαι και σένα, αφού σε
σένα και μόνο σε σένα εμπιστεύθηκα το ολοκληρωμένο CD-Rom... Θα
ενοχληθώ εκείνη τη στιγμή. Καλύτερα να ορμήσω από πριν όσο πιο
γρήγορα γίνεται, όταν θα σου έχω δώσει το δίσκο με ολοκληρωμένη τη
Φ3.
Λάρα, αγάπη μου, θα με σκοτώσεις στις 15 Δεκεμβρίου;
Πιάνω το πρόσωπό μου με τα χέρια μου, χωρίς να μπορώ να
συγκρατήσω τα δάκρυά μου. Αυτή η κοπέλα δε με αγαπάει, σίγουρα, και
μεταχειρίστηκε άσχημα και σένα, τη Ζωή. Η μαγεία σου δεν μπορεί να
κάνει τίποτα: εξευτέλισε τα πάντα, κατέστρεψε τα πάντα, ακόμα και την
αγάπη, το πιο όμορφο δώρο σου.
— Δε βρήκες τίποτα άλλο να κάνεις από το να με στείλεις ξανά
πίσω στο χρόνο για να διαπιστώσω την καταστροφή!
Ούρλιαξα και ο αντίλαλος της ίδιας της φωνής μου έρχεται προς τo
μέρος μου. Ανασηκώνομαι με κόπο, ήρεμος. H κραυγή με έκανε να
ξαλαφρώσω. Μου φαίνεται ότι ένα αόρατο χέρι ακούμπησε πάνω μου.
Στρέφομαι με το αίσθημα ότι υπάρχει κάποιος δίπλα μου.
Είσαι εδώ, Εσύ που έχεις δει ήδη τα πάντα· ήρθες να διαπιστώσεις
τις ζημιές. Και να μου πεις κάτι. Δε βρήκες τίποτα άλλο να κάνεις από το
να με στείλεις πίσω για να διαπιστώσω την καταστροφή... Ήμουν εδώ για
άλλο πράγμα; Για να πραγματοποιήσω ό,τι δεν κατάφερες Εσύ να κάνεις;
Η εκδίκηση θα μπορούσε να είναι απολαυστική, όπως Εσύ ξέρεις,
αν μου επέτρεπες κάποιες αλλαγές σε ένα μέλλον που είναι κάπως
υπερβολικά θλιβερό...
Όχι· αν το ξανασκεφτώ, γιατί να αλλάξει οτιδήποτε; Οι εχθροί μας
απέδειξαν περίτρανα ότι τα πάντα είναι επιφάνεια. Εγώ πρέπει να σου
προτείνω μια συμφωνία, την οποία Εσύ θα υπογράψεις χωρίς φόβο, θα
υπακούσω στους κανόνες που διατυπώθηκαν στο πρώτο συμβόλαιο που
μας ενώνει. Άσε με μονάχα να χρησιμοποιήσω τα όπλα τους, τώρα ξέρω
τέλεια πώς λειτουργούν. Όσο για τα υπόλοιπα, θα σεβαστούμε απολύτως
το δρόμο που μας έδειξες: θα εμπιστευθώ στη Λάρα το ολοκληρωμένο
CD-Rom, η Γκόρντον θα αναγγείλει τη νίκη της... και ο Γιαν Χέλεμπεργκ
θα πεθάνει. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο εκτός από φωτιά.
Κοιτάζω το ρολόι μου: η ώρα είναι δέκα. Προφανώς, η Ζωή έχει
την ικανότητα να παίζει με το χρόνο χωρίς εγώ να το καταλαβαίνω.
Αλλάζω ρούχα χωρίς να βιάζομαι· διαλέγω κάποια άλλα, πιο κατάλληλα,
για να πάω στο ινστιτούτο. Δεν έχω ούτε λεπτό για χάσιμο, αν θέλω να
τελειώσω τη μελέτη των τελευταίων δεδομένων της δουλειάς μας και να
ολοκληρώσω τη Φ3. Την ίδια στιγμή χτυπάει το τηλέφωνο.
— Χέλεμπεργκ.
— Γιαν; Εγώ είμαι, η Λάρα.
Μη φοβάσαι, σε αναγνώρισα. Δεν πρέπει όμως να διακρίνεις τίποτα
στη φωνή μου· υποκρίνομαι τον ανυπόμονο:
— Λάρα! Επιτέλους! Ανησυχούσα... Πήγαν καλά όλα;
— Ναι, έχω το CD-Rom, Γιαν, έχω το CD-Rom! Έχω ακόμα
μπροστά στα μάτια μου την εικόνα της
Κίρστεν μέσα στα αίματα. Έχω την τρελή επιθυμία να σε βασανίσω
και να σε αναγκάσω να πεις ψέματα. Θα ήθελα να με σιχαίνεσαι, αλλά
νομίζω πως αυτό έχει ήδη γίνει. Είναι σίγουρα πιο φρόνιμο να συνεχίσεις
να θεωρείς πως δεν ξέρω τίποτα.
— Τέλεια, δεν μπορώ να το πιστέψω. Πότε μπορείς να μου το
φέρεις;
— Μόλις τηλεφώνησα στη Λίζα, πρέπει να της στείλω μερικά
έγγραφα με φαξ σήμερα το απόγευμα. Θα το έχεις το απόγευμα· θα είμαι
στο ινστιτούτο γύρω στις εφτά.
Έχεις δίκιο, Λάρα, δε χρειάζεται πολύς χρόνος για να αντιγράψεις
ένα CD-Rom... Δεν είναι ολοκληρωμένο, αλλά θα προτιμούσες να είσαι
σίγουρη πως έχεις στην κατοχή σου ό,τι έχει ολοκληρωθεί μέχρι τώρα.
— Εντάξει, θα περιμένω μέχρι το βράδυ...
Oι τέσσερις μέρες που μας χωρίζουν από το τέλος θα είναι
δύσκολες. Ποιος θα παίξει το καλύτερο διπλό παιχνίδι; Πρέπει να
επιστρέψω στο ινστιτούτο όσο πιο γρήγορα γίνεται.
Ο Μαξ με υποδέχεται στο τμήμα του με ένα χαμόγελο
ευγνωμοσύνης· δεν ξέχασε την υποστήριξη μπροστά στον Γιέσπερ.
— Γιατρέ, οι υπολογιστές μου πλήττουν από τότε που τους
εγκατέλειψαν. Τι απέγιναν τα στατιστικά αποτελέσματα από τις
καλλιέργειες του Κυτομεγαλοϊού;
— Φίλε μου, έχω δουλειά για την αγέλη σου, προτού, όμως, τους
την εμπιστευθούμε, μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τη διακριτικότητα
τους;
Μετανιώνω ήδη για τη συμπεριφορά μου: η πληγή δεν έχει κλείσει
ακόμα καλά. Αποκρίνεται ξερά:
— Ένα μάθημα μου αρκεί, κυρίως όταν έχει τέτοιο μέγεθος...
Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις στα μηχανήματα του σπιτιού χωρίς
δεύτερη σκέψη, ελέγχω τις παρεμβάσεις τρεις φορές τη μέρα και όλα
περνούν από μένα. Κανείς δεν έχει πρόσβαση στα αρχεία χωρίς...
— Είμαι σίγουρος, συγχώρεσέ με, ήταν αστείο... Μαξ, θα ήθελα να
ελέγξω τα αποτελέσματα των εξετάσεων σε δοκιμαστικό σωλήνα, που
αφορούν τη στερέωση του σιωπητήρα στα προσβεβλημένα κύτταρα.
Ο Μαξ με κοιτάζει έκπληκτος.
— Ξέρω, τώρα δεν έχει μεγάλη σημασία, αλλά απομένουν ακόμα
κάποια πράγματα, που δεν έχουν ολοκληρωθεί. Κι έπειτα, ας δώσουμε
την ευκαιρία στην ομάδα να ολοκληρώσει, για την τιμή των όπλων...
Ο Μαξ χαμογελάει και με πιάνει φιλικά από τον ώμο.
— Έχεις δίκιο, Γιαν. Κανένα πρόβλημα, είμαι έτοιμος και στη
διάθεσή σου, όταν το θελήσεις. Και σου εγγυώμαι ότι αν θελήσει κανείς
να το κλέψει, θα πρέπει να περάσει πάνω από το πτώμα μου. Και
χτυπώντας το στομάχι του, που προεξέχει, προσθέτει αυτοσαρκαζόμενος:
Κι αυτό σημαίνει ολυμπιακό ρεκόρ!
Φεύγω από το τμήμα πληροφορικής, ήρεμος χάρη στη σκέψη ότι ο
Γιέσπερ θα περιμένει φρόνιμα να τελειώσω τη δουλειά μου. Δεν μπορεί
να κλαπεί τίποτα από τους υπολογιστές. Δε θα έπαιρνε αυτό το ρίσκο
ξέροντας ότι ο Μαξ καραδοκεί.
Χαμένος στις σκέψεις μου, πετάγομαι καθώς ακούω το όνομά μου:
ο Γιέσπερ με είδε από τη μισάνοιχτη πόρτα του καθώς περνούσα.
— Πέρασε μέσα, Γιαν.
Διστάζω για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου πριν να μπω·
δικαιούμαι λίγη ψυχαγωγία.
— Έχουμε νέα από τον Βάλεμπεργκ, Γιέσπερ;
— Όχι, είναι μάλλον διακριτικός μετά την εξαφάνιση του Σμιθ.
Η ευκαιρία είναι πολύ καλή, Σόρενσεν, μου προσφέρεις το όπλο για
να σε χτυπήσω.
— Μάθαμε τίποτα παραπάνω σχετικά μ' αυτό; Ο αστυνόμος
Λάρσεν πρέπει να προχώρησε στις έρευνες...
Ο Γιέσπερ παραμένει ατάραχος, ελέγχοντας απόλυτα τις εκφράσεις
του.
— Δεν πήγα ακόμα στην αστυνομία, αλλά κάνουν λόγο για επίθεση
με στόχο την κλοπή, απ' ό,τι φαίνεται.
— Όπως και να έχει το πράγμα, δεν πρόκειται να μας φέρει πίσω το
CD-Rom... Καθώς όμως ανιχνεύω κάποια δυσαρέσκεια, επιμένω: Έτσι
μου έρχεται να καταστρέψω τα τελευταία στοιχεία της Φ3, που θα
ολοκλήρωναν το αποτέλεσμα.
— Τι κρίμα... Αν όμως αυτό σε κάνει να νιώσεις καλύτερα, κάνε το.
Ο Γιέσπερ, τι υπέροχα βιτσιόζος... Ξέρεις ότι έχω το CD-Rom,
ξέρεις ότι μπλοφάρω και παίζεις το παιχνίδι μου! Όμως τώρα οι κανόνες
σου ξεφεύγουν. Το παιχνίδι είναι πιο περίπλοκο απ' όσο φαντάζεσαι.
Αυτό που δεν έχεις συνειδητοποιήσει είναι ότι ξέρω ότι γνωρίζεις τα
πάντα. Η διπλή κωμωδία μας μου προκαλεί αγαλλίαση, αλλά δεν έχω το
χρόνο να την απολαύσω: χτυπάει το εσωτερικό τηλέφωνο.
— Γιατρέ, η δεσποινίς Ράντφορντ θα ήθελε να δει το δόκτορα
Χέλεμπεργκ.
— Εδώ είναι...
— Τον περιμένει στο γραφείο του.
— Ευχαριστώ, Ίγκε. Αγαπητέ μου, σε επιστρέφω στο έτερον σου
ήμισυ.
Λες ψέματα, κάθαρμα... Προτιμώ όμως να ελέγξω τον εαυτό μου
πριν να ξανασυναντήσω τη Λάρα.
Φεύγω από το δωμάτιο με ένα χαμόγελο, έτοιμος να την
αξιολογήσω. Με περιμένει, καθισμένη στην άκρη του γραφείου,
κρατώντας το δίσκο σαν ιερό εικόνισμα. Πέφτει στην αγκαλιά μου. Για
πρώτη φορά, η χαρά της μπορεί να είναι ειλικρινής. Επιτίθεμαι πρώτος:
— Νιώθω άσχημα που έκρυψα από τον Γιέσπερ ότι έχω ξανά στην
κατοχή μου το δίσκο· υποφέρει τόσο από την αποτυχία μας...
Είναι πολύ εύκολο· η Λάρα λέει στη στιγμή:
— Αγάπη μου, δεν προσπαθείς να τον πληγώσεις, δεν είναι ένδειξη
δυσπιστίας, πρόκειται απλώς για σύνεση. Όσα περάσατε θα τον κάνουν
να δεχτεί τη μυστικότητα σου χωρίς να σου θυμώσει, είμαι σίγουρη. Κι
έπειτα, θα παρηγορηθεί ανακοινώνοντας επίσημα την ολοκλήρωση των
εργασιών της Φ3. Αξίζει τον κόπο ένα μικρό μυστικό, έτσι δεν είναι;
Ευχαριστώ, ήθελα απλώς να μάθω για τι ήσουν ικανή. Η
τελειομανία σε κάνει να προσθέσεις:
— Άλλωστε, η ολοκλήρωση των εργασιών δε θα σου πάρει πολύ
χρόνο, έτσι δεν είναι;
— Τρεις μέρες δουλειάς, πάνω κάτω...
Η Λάρα χαμογελάει. Είμαι σίγουρος: Ο Γιέσπερ δε θα αφήσει τη
Γκόρντον να αναγγείλει την νίκη της πριν από τις 15 Δεκεμβρίου, τη
μέρα που η Λάρα θα τους δώσει το δίσκο, που θα περιέχει
ολοκληρωμένη τη Φ3. Η Ζωή κι εγώ έχουμε ανάγκη από αυτόν τον
ενδιάμεσο χρόνο για να καταστρώσουμε το σχέδιό μας...
Και καθώς η ιστορία έχει γραφτεί ήδη, και εγώ είμαι υποχρεωμένος
να μην αλλάξω τίποτα στην πορεία της, πιάνω τα χέρια της Λάρα, όπως
την πρώτη φορά.
— Λάρα, ο ρόλος σου δεν τέλειωσε σ' αυτήν την περιπέτεια. Θα
ολοκληρώσω τη Φ3, μετά θα χρειαστεί να ασφαλίσω κάπου το δίσκο
πριν από το συνέδριο στη Βοστόνη. Θα φυλάξεις εσύ το CD-Rom, Λάρα·
θα είμαι πιο ήσυχος...
Δεν είχα εκτιμήσει σωστά το μέγεθος της δουλειάς που
απαιτούνταν για την ολοκλήρωση της Φ3· οι μαύροι κύκλοι στα μάτια
μου μαρτυρούν την επιμονή και το πάθος που έδειξα ώστε να τελειώσω
σήμερα, στις 14 Δεκεμβρίου, ακριβώς στις 4 το απόγευμα. Τηλεφωνώ
αμέσως στη Λάρα, που δεν μπορεί να συγκρατήσει τη χαρά της:
— Αχ, Γιαν, τι χαρά, πόσο θα πρέπει να ικανοποιήθηκες! Είμαι
τόσο υπερήφανη, δεν έχασα ποτέ την εμπιστοσύνη μου, ποτέ...
Όσο για μένα, εγώ δε θα ξαναβρώ ποτέ τη δική μου· αυτήν που είχα
την τρέλα να σου δείξω. Προς το παρόν, το μόνο που με ενδιαφέρει είναι
να μην εγείρω τις υποψίες σου. Σε αφήνω να συνεχίσεις:
— Θα μπορέσεις να μιλήσεις σχετικά στον Γιέσπερ και αυτή την
εβδομάδα θα στείλω στις εφημερίδες το δελτίο τύπου του ινστιτούτου,
που θα πιστώνει σε σας την ανακάλυψη των πρωτεϊνών στην επιφάνεια
του σιωπητήρα.
Δε νομίζω πως χρειάζεται να ειδοποιήσω τον Γιέσπερ, θα το κάνεις
εσύ σίγουρα, μέσα στα επόμενα λεπτά.
— Ευχαριστώ, αγάπη μου, θα σου αφιερώσω ένα αντίγραφο του
άρθρου σου. Θα συναντηθούμε στο σπίτι, έχω ένα υπέροχο CD για σένα.
Κλείνω το τηλέφωνο.
Όλα είναι στη θέση τους. Και αν όλα γίνουν όπως σχεδιάστηκαν, αν
η ιστορία επαναληφθεί κατά γράμμα, ο Γιέσπερ δε θα δυσκολευτεί να
διαβεβαιώσει την Γκόρντον ότι έχει στην κατοχή του το CD-Rom, που
περιλαμβάνει τις ολοκληρωμένες εργασίες τα οποία αφορούν τη Φ3. Το
εργαστήριο θα σπεύσει αύριο να ανακοινώσει επισήμως την ανακάλυψη,
καταστρέφοντας τις προσπάθειες του ινστιτούτου.
Επειδή έτσι εκτυλίχθηκαν τα πράγματα την πρώτη φορά. Όλα είναι
όπως φαίνονται, αυτό είναι γνωστό, και η όψη είναι τόσο απατηλή.
Τι παράξενο! Ακούω τη Ζωή να γελάει.
10
— Όταν o Γιαν απέκτησε ξανά το CD-Rom, στις 11 Δεκεμβρίου,
δούλευε νυχθημερόν, συνέχισε η Λάρα. Κανείς δεν ήξερε ότι είχε στην
κατοχή του το δίσκο, και ο Γιαν είχε ενημερώσει -πολύ αόριστα όμως-
τον Γιέσπερ και τον Μαξ, τον υπεύθυνο του τομέα πληροφορικής. Ο
τελευταίος είχε την πρόθεση, για να έχει ήσυχη την συνείδησή του, να
εργαστεί στα τελευταία στοιχεία της Φ3, που συμπλήρωναν τις
πληροφορίες οι οποίες είχαν κλαπεί. Η Μπρίτζετ έδειξε να εκπλήσσεται:
— Δε φοβόταν ότι η Γκόρντον θα προσπαθούσε να κλέψει και τα
συμπληρωματικά στοιχεία;
— Ο Μαξ του εξασφάλιζε τη μέγιστη δυνατή προστασία, και καμία
πληροφορία δε θα αποθηκευόταν στους υπολογιστές, που τώρα ήταν
απαραβίαστοι.
Η Λάρα δάγκωσε τα χείλη της· φοβόταν ότι είχε ξυπνήσει την
περιέργεια της Μπρίτζετ αναφέροντας την αποθήκευση των
πληροφοριών. Έπρεπε να αποφύγει πάση θυσία να προσπαθήσει η
Μπρίτζετ να μάθει σε ποιον εμπιστεύθηκε ο Γιαν το δίσκο που περιείχε
τις ολοκληρωμένες έρευνες. Συνέχισε αμέσως:
— Δε βγήκε από το γραφείο του παρά στις 14 του μηνός, προχθές
δηλαδή, όταν τέλειωσε τη δουλειά του. Η ικανοποίησή του ήταν το ίδιο
μεγάλη με την εξάντλησή του.
— Γιατί τόση βιασύνη, αφού δεν υπήρχε πλέον κίνδυνος
κατασκοπείας;
— Όταν ολοκληρωνόταν η Φ3, το ινστιτούτο έπρεπε να την
ανακοινώσει δημόσια το συντομότερο δυνατόν, ώστε να διεκδικήσει την
πατρότητα. Μπορούσαν μετά να περιμένουν το ανοσολογικό συνέδριο,
τον Ιανουάριο, για να εκθέσουν τα πάντα λεπτομερώς. Ο Γιαν ήξερε τις
ικανότητες του επιστημονικού προσωπικού της Γκόρντον, που προφανώς
δεν είχε μείνει με σταυρωμένα τα χέρια από τη στιγμή που είχαν το
περιεχόμενο του δίσκου...
Η Λάρα σταμάτησε· η έκφρασή της σκοτείνιασε και σηκώθηκε για
να πάει προς το παράθυρο, με βλέμμα χαμένο. Η Μπρίτζετ
συνοφρυώθηκε, παραξενεμένη από την ξαφνική θλίψη της άλλης.
— Ο Γιαν κατάφερε να ολοκληρώσει προχθές αυτήν την τρίτη και
τελευταία φάση· μπορούσε κανείς να σκεφτεί πως όλα θα τέλειωναν
καλά... Λάρα, τι έγινε στη συνέχεια;
— Στις 15 Δεκεμβρίου, νωρίς το απόγευμα, ένα δελτίο τύπου
ανακοίνωνε το θρίαμβο της Γκόρντον στην κούρσα της με το Ινστιτούτο
της Κοπεγχάγης και το αντίστοιχο της Βοστόνης. Το αμερικανικό
εργαστήριο δήλωνε πως μόλις είχε ολοκληρώσει τις εργασίες της τρίτης
και τελευταίας φάσης του σιωπητήρα. Δήλωνε πως είχε καθορίσει τους
δέκτες που υπήρχαν στην επιφάνεια των κυττάρων στόχων και πως είχε
εφοδιάσει το σιωπητήρα, τον ιό-ξενιστή, με τις πρωτεΐνες ώστε να
ενώνεται με τους δέκτες. Πρόσθεσε, με φωνή που μόλις ακουγόταν: Και
κυρίως, είχαν φέρει σε αίσιο τέλος τις μελέτες οι οποίες εξέταζαν την
αποδοχή του σιωπητήρα από τα κύτταρα που είχαν προσβληθεί από τον
ιό HIV· οι δοκιμές αυτές αποτελούσαν το αντικείμενο των τριών ημερών
τιτάνιας δουλειάς του Γιαν και της υπηρεσίας του...
— Μου λες ότι η Γκόρντον κατάφερε να ξεγελάσει τον Γιαν;
φώναξε η Μπρίτζετ, έκπληκτη.
Η Λάρα δεν απάντησε· η σιωπή έκανε τη σκηνή πιο δραματική.
Πέρασε το χέρι της με μια κουρασμένη κίνηση από τα μαλλιά της, με το
μέτωπο κολλημένο στο ψυχρό τζάμι. Η Μπρίτζετ πλησίασε προς το
μέρος της.
— Λάρα, νόμισα ότι κατάλαβα πως η πρόσβαση στα δεδομένα του
Γιαν ήταν αδύνατη...
— Σωστά κατάλαβες. Και ο Γιαν επέστρεψε στο φριχτό
ενδεχόμενο: η Κίρστεν είχε μπλοφάρει, είχε αντιγράψει το CD-Rom πριν
να το επιστρέψει ξανά στον Γιαν. Και οι ερευνητές της Γκόρντον
κατάφεραν το ακατόρθωτο: συνδύασαν τις μελέτες τους και τα
αποτελέσματα που είχαν κλέψει και πέτυχαν τον άθλο να ολοκληρώσουν
την τρίτη φάση πριν από το ινστιτούτο· κατόπιν το ανακοίνωσαν
επίσημα. Βλέποντας την Μπρίτζετ, δεν κατάφερε να μην προσθέσει: Δεν
υπάρχει άλλη εκδοχή, που να εξηγεί αυτή την καταστροφή...
Η δημοσιογράφος είχε απομείνει αμίλητη, άναυδη από αυτή την
τελευταία εξέλιξη, την οποία δεν είχε σκεφτεί.
Η Λάρα στράφηκε για να ακουμπήσει στο παράθυρο και κατέληξε:
— Ποτέ δεν είχα δει τον Γιαν να υποφέρει τόσο. Ήμουν έτοιμη να
κάνω τα πάντα για να απαλύνω τον πόνο του, που ήταν ανακατωμένος με
οργή, αλλά κανείς δε θα μπορούσε να τον ηρεμήσει, επειδή πιστεύω ότι
ήταν κάτι παραπάνω από επαγγελματική απογοήτευση. Κατά βάθος, θα
ήθελε τόσο να μην τον έχει εκμεταλλευτεί η Κίρστεν Όλσεν... Δε θα
μάθω ποτέ τι τον έκανε να πονέσει περισσότερο: η επιστημονική
αποτυχία ή η προδοσία αυτής της γυναίκας.
Κάθομαι στον καναπέ του σαλονιού, με το κεφάλι στραμμένο στο
πάνω μέρος του φακέλου, τα χέρια σταυρωμένα, την παρατηρώ.
Εκείνη είναι δίπλα μου, με το μάγουλο στο στήθος μου, το χέρι της
χαϊδεύει το μπράτσο μου, στο ρυθμό των χτύπων της καρδιάς μου.
Σκέφτεται πως δεν μπορεί να πει τίποτα, ούτε να κάνει το παραμικρό για
να απαλύνει την απογοήτευση μου, παρά να μου δείξει την τρυφερότητά
της, χωρίς να λέει λέξη.
Έχει δίκιο· τα λόγια της θα με αποτελείωναν...
Πιστεύει πως είμαι βυθισμένος στη θλίψη μου. Έχει άδικο. Δεν έχω
χρόνο για πόνους. Αρκετά υπέφερα από την αποτυχία του ινστιτούτου
πριν από τη μαγική επάνοδό μου, μια κάποια 15η του Δεκέμβρη. Σήμερα,
είναι η ίδια μέρα, αλλά είναι η ώρα της γιορτής. Η ώρα της εκδίκησης.
Την κοιτάζω λίγο καλύτερα. Δείχνει γλυκιά, γεμάτη στοργή. Αν δεν
είχα επιστρέψει ξανά, θα πίστευα στη συμπόνια της.
Βλέπεις, Γιαν, δε μοιράζεται τον πόνο σου, δε μοιράζεται τίποτα·
περιμένει. Περιμένει την κατάλληλη στιγμή για να με αφήσει, μετά να
μου τηλεφωνήσει.
Για να μου πει ότι ανησυχούσε που με άφησε μόνο, για να αλλάξω
περιβάλλον. Και αν πήγαινα να τη βρω στο ξενοδοχείο; Φυσικά, καλή
μου, πηδάω στο αυτοκίνητο και... Και το αυτοκίνητο θα κάνει του
κεφαλιού του σε μια στροφή.
Νεκρός ο Γιαν Χέλεμπεργκ.
Έτσι έγιναν τα πράγματα, Λάρα, σωστά;
Ναι, έτσι έγιναν. Δεν ξέρω γιατί, γελάω όταν ξέρω ότι όλα θα
συμβούν ξανά μέσα στις επόμενες ώρες...
Όλα είναι εναντίον μου, ηρέμησε, ο ενοχλητικός γιατρός θα
πεθάνει, δεν μπορώ να κάνω τίποτα γι' αυτό.
Με τον ίδιο τρόπο που δεν κατάφερα να κάνω τίποτα, σήμερα το
πρωί, όταν έφυγες. Σου έδωσα ξανά το CD-Rom, που περιείχε ολόκληρη
τη Φ3, με μαύρη καρδιά, το ομολογώ. Τι τα θέλεις, είναι δύσκολο να
υπογράφεις την θανατική καταδίκη σου επειδή υποσχέθηκες ότι δε θα
αλλάξεις τίποτα στην πορεία των πραγμάτων...
Το μόνο που απέμενε ήταν να προσευχηθώ να μην προλάβει να
στείλει ο Γιέσπερ τα αποτελέσματα στην Γκόρντον πριν από σήμερα το
απόγευμα, να πάρει τουλάχιστον την προφύλαξη να ελέγξει χοντρικά το
περιεχόμενο, για να μου δώσει λίγο χρόνο. Τον ξέρω καλά τον Γιέσπερ,
είναι πολύ προσεκτικός για να μην το κάνει, να μη δώσει ο ίδιος
προσωπικά το δίσκο στους ενδιαφερόμενους, στην Ατλάντα.
Ναι, έχω πειστεί ότι το CD-Rom βρίσκεται ακόμα στα χέρια του
Γιέσπερ και ότι το έχει ακόμα.
Έτσι πρέπει για να λειτουργήσει το σχέδιό μου.
Τίποτα κακό, τίποτα που να αλλάζει την όψη του κόσμου ή την
πορεία της Ιστορίας. Ίσως... να αλλάζει μονάχα τη δική μου ιστορία.
Χωρίς να επηρεάζει την επιφάνεια του νερού, χωρίς αναταραχές. Θα
προκαλέσω στροβίλους στα βάθη.
Παίρνω βαθιά ανάσα πριν να αρχίσω:
— Ξέρεις, ίσως να καταφέρω να παρηγορηθώ. Δεν είναι σίγουρο,
αλλά...
Εκείνη σηκώνει το βλέμμα της, χωρίς να κουνηθεί. Με ρωτάει με
το βλέμμα, υπομονετική. Αρκεί να μην αντιληφθεί ότι η καρδιά μου
χτυπάει πιο γρήγορα...
— Για να τελειώσει εξίσου γρήγορα, η ομάδα του Γκόρντον πρέπει
να επικέντρωσε τις προσπάθειές της στις έρευνες προσκόλλησης, αυτά
που ερευνούσα τις τελευταίες μέρες. Αυτό σημαίνει πως το περιεχόμενο
του CD-Rom, όταν το είχε η Κίρστεν στην κατοχή της, θεωρήθηκε ως
δεδομένο και οι ερευνητές δεν αφιέρωσαν χρόνο στην εξέταση των
λεπτομερειών... Αν συμβαίνει αυτό, ίσως το ινστιτούτο να έχει ακόμα μία
ευκαιρία να πάρει την εκδίκησή του.
Η μπάλα βρίσκεται στην περιοχή του φιδιού που τυλίγεται γύρω
από το κορμί μου. Όμως, αυτή τη φορά το φαρμάκι το έχει η μπάλα. Και
πρέπει να την αρπάξει η Λάρα, πρέπει.
Τη νιώθω να σφίγγεται. Σηκώνεται με το βλέμμα να λάμπει· ξεχνάει
για μια στιγμή να υποκριθεί την ερωτευμένη. Ξέρω ότι κέρδισα.
— Εκδίκηση; Πώς;
— Σου επαναλαμβάνω ότι είναι πολύ πιθανό να μην αφιέρωσαν
χρόνο να επιβεβαιώσουν τα διάφορα στάδια στο περιεχόμενο του πρώτου
δίσκου· ίσως να κοίταξαν τα αποτελέσματα για να προχωρήσουν όσο το
δυνατόν πιο γρήγορα στο τελευταίο τμήμα, στις δοκιμές, προκειμένου να
ολοκληρώσουν τη Φ3 και να μας ξεπεράσουν. Ο Μαξ μου τηλεφώνησε
στο σπίτι το πρωί, μόλις έφυγες. Του ζήτησα να επαληθεύσει στον
υπολογιστή τις πρωτεϊνικές δομές. Φαίνεται ότι υπάρχουν δυο λάθη στη
μεταγραφή των δεδομένων.
Εκείνη συνοφρυώνεται· δε φαίνεται να καταλαβαίνει το νόημα των
λόγων μου. Της προσφέρω λίγη επιπλέον αδρεναλίνη:
— Τα λάθη αυτά υπήρχαν και στο δίσκο που κλάπηκε... Δεν
πρόκειται για τεράστιες ανωμαλίες, αλλά αν δεν εντοπιστούν σχετικά
νωρίς, μπορούν να προκαλέσουν άλλα λάθη, που θα απαιτήσουν
χρονοβόρες διορθώσεις. Η Γκόρντον μπορεί λοιπόν να μην τα καταφέρει
μέχρι το συνέδριο της Βοστόνης. Δεν είναι και πολύ πιθανό, αλλά θα
ήταν για μας μια ευκαιρία να αντεπιτεθούμε.
Τώρα είναι τελείως σφιγμένη, σχεδόν απόμακρη -και πολύ χλωμή.
— Σε ειδοποίησε ο Μαξ σήμερα το πρωί;
— Ναι, δεν μπορούσε πιο νωρίς... Οπότε, το CD-Rom που σου
έδωσα σήμερα το πρωί περιλαμβάνει τα ίδια λάθη, αλλά κατάφερα να
κάνω τις αναγκαίες διορθώσεις και ο Μαξ ήταν εξαιρετικά
αποτελεσματικός: βρίσκονται όλα στο καινούργιο CD-Rom.
Έδειξα αδιάφορα το δίσκο που βρισκόταν πάνω στο γραφείο, εκεί
που έχει προσηλώσει η Λάρα το βλέμμα της. Καταλαβαίνει τελικά ότι
την παρατηρώ. Σηκώνεται, ταραγμένη.
— Γιαν, αγάπη μου, πρέπει να φύγω αλλά θα σου τηλεφωνήσω σε
λίγο, στο υπόσχομαι.
Το φιλί της είναι τόσο ανήσυχο που σχεδόν πονάω. Βγαίνει, αλλά
από το παράθυρο τη βλέπω να κοντοστέκεται μπροστά στο αυτοκίνητό
μου. Αισθάνεται το βλέμμα μου; Στρέφεται και μόλις που έχω το χρόνο
να κρυφτώ πίσω από τη βαριά κουρτίνα του σαλονιού. Ξέρει, όπως κι
εγώ αυτή τη φορά, ότι είχαν το χρόνο να πειράξουν τα φρένα του
αυτοκινήτου μου όσο εκείνη ήταν μαζί μου. Τόσο ώστε να μην
υπακούουν όταν θα περνάω δίπλα από τη θάλασσα. Όπως σήμερα, όπως
ύστερα από λίγο, όταν θα μου ζητήσεις να σε συναντήσω.
Βασίζομαι πάνω σου, Λάρα, για να μου τηλεφωνήσεις.
Όταν έφυγε, τρέχω στο τηλέφωνο για να κάνω εκτροπή κλήσεων
από το σταθερό προς το κινητό. Αρπάζω τα κλειδιά του αυτοκινήτου μου
και φεύγω τρέχοντας από το σπίτι.
Βλέπω το κουπέ της Λάρα στη γωνία του δρόμου· πρέπει να βρεθώ
στο ινστιτούτο πριν να φτάσει εκείνη στο ξενοδοχείο της. Με κάποιο
φόβο, κάθομαι στο τιμόνι· η μηχανή φαίνεται να κάνει φυσιολογικό
θόρυβο. Βγαίνω και σκύβω για να κοιτάξω κάτω από τη μηχανή: τρέχει
ένα υγρό, στάλα-στάλα, στο έδαφος. Ένα μικρό, κοφτό χτύπημα, σπάει
τόσο εύκολα το σωληνάκι των φρένων... Η στάθμη του υγρού μειώνεται
σταδιακά και μέσα σε μισή ώρα, όταν μου τηλεφωνήσει για να πάω να τη
βρω, θα έχει χαμηλώσει αρκετά ώστε να μου απαγορεύει κάθε έλεγχο
στα φρένα. Άρα, δεν έχω πολύ χρόνο· ξεκινάω. Απόφυγε να επιταχύνεις
και τα ξαφνικά φρεναρίσματα, Γιαν, αυτό είναι το μόνο που πρέπει να
κάνεις.
Η ώρα είναι 3.20 μ.μ. και σαν από κάποιο θαύμα ο δρόμος είναι
άδειος. Πλησιάζοντας στο ινστιτούτο, συνειδητοποιώ ότι ο Γιέσπερ
μπορεί να εντόπιζε το αυτοκίνητό μου. Αντιστέκομαι στην επιθυμία να
επιταχύνω και φτάνω στην μπάρα που κλείνει την είσοδο στο χώρο
στάθμευσης του προσωπικού.
Διασχίζω τους διαδρόμους του υπογείου, όπου τα λάστιχά μου
φαίνεται να τρίζουν τόσο πολύ ώστε να σηκώσουν ολόκληρο το κτίριο
στο πόδι. Εντοπίζω τελικά το μαύρο αυτοκίνητο του Γιέσπερ και
παρκάρω δίπλα. Αφήνω να κυλήσουν λίγα δευτερόλεπτα για να ξαναβρώ
την ψυχραιμία μου και βγαίνω από το αυτοκίνητο. Δεν είναι η ώρα της
βόλτας του Νιλς, του φύλακα.
Γλιστράω μέχρι την πόρτα του αυτοκινήτου του Γιέσπερ, από την
πλευρά του συνοδηγού· είναι ανοιχτή. Κάθομαι και αναστενάζω
ανακουφισμένος: τα κλειδιά είναι στη μηχανή, όπως μας ζητάει ο Νιλς
για να μετακινεί τα αυτοκίνητά μας, αν παραστεί ανάγκη. Τα αρπάζω και
κλείνω αθόρυβα το αυτοκίνητο. Πηγαίνω προς το ασανσέρ και σταματάω
απότομα. Επιστρέφω στα γρήγορα πίσω και με μια βιαστική κίνηση,
τοποθετώ ξανά τα κλειδιά μου στη μίζα. Τώρα μπορώ να ανέβω κρυφά
τα σκαλιά μέχρι τον πρώτο όροφο.
Η πόρτα του γραφείου του Γιέσπερ είναι κλειστή. Πλησιάζω
προσεκτικά στο γραφείο της Ίγκε: είναι άδειο. Σαρώνω με το βλέμμα το
δωμάτιο· στην κρεμάστρα κρέμεται η μπλούζα της νεαρής γυναίκας... και
το σακάκι του αφεντικού της. Ο ιδρώτας λάμπει στο μέτωπό μου, σε
σημείο που να πρέπει να τον σκουπίσω με το μανίκι μου. Ενώ ψάχνω στη
μέσα τσέπη του σακακιού και βγάζω ένα πορτοφόλι, ακούω τη φωνή του
Γιέσπερ. Βγάζω την ταυτότητά του πριν να ξαναβάλω το πορτοφόλι στη
θέση του. Πλησιάζω αθόρυβα στην μισάνοιχτη πόρτα και προσπαθώ να
καταλάβω τι λέει.
Χαμογελάω. Μιλάει μ' εκείνη στο τηλέφωνο, κατάφερε τελικά να
φτάσει στο ξενοδοχείο της. Ο τόνος της φωνής του Γιέσπερ προδίδει τον
εκνευρισμό του, ενώ η δική μου ένταση υποχωρεί και δίνει τη θέση της
σε κάποια χαρά.
— Ναι, φυσικά και έχω ακόμα το CD-Rom, γιατί; Πώς;
Λάθη; Ποια λάθη; Για όνομα του Θεού, δεν είναι αλήθεια... Πώς
είναι δυνατόν να πάρω τον καινούργιο δίσκο με τις διορθώσεις; Σπίτι
του; Το έχεις χάσει τελείως; Είσαι σίγουρη ότι δε θα είναι εκεί; Τι, «έχω
φροντίσει ήδη για τα πάντα»; Τι θέλεις να πεις; Φυσικά και είναι και δική
μου δουλειά! Εντάξει, εντάξει, σύμφωνοι... Περιμένω να μου πεις.
Όχι, Γιέσπερ, δε χρειάζεται να ανησυχείς, δε θα είμαι σπίτι μου,
μπορείς να πας να πάρεις το δίσκο πάνω από το τραπέζι. Η Λάρα είχε
κατά νου να με αναγκάσει να βγω, να πάρω αέρα: αέρα της θάλασσας,
ενός αυτοκινήτου που παίρνει φωτιά, τον αέρα του θανάτου.
Εκπλήσσομαι, φαίνεται να μην το ξέρεις. Ίσως και να πρόκειται για
πρωτοβουλία της Λάρα, για πρώτη φορά;
Φεύγω αθόρυβα από το γραφείο του και καταφεύγω στο δικό μου.
Κλείνω την πόρτα ήσυχα και κάθομαι στην πολυθρόνα μου, που την
κάνω να στριφογυρίζει πότε προς τη μία κατεύθυνση και πότε προς την
άλλη, με το βλέμμα στραμμένο στο κινητό τηλέφωνο -παίζω μαζί του.
Περιμένω κι εγώ τηλεφώνημα σου, τώρα, Λάρα.

11
Η Λάρα είχε απομείνει ακουμπισμένη στο παράθυρο. Ένιωθε το
κρύο να διαπερνά το γυαλί και να φτάνει στους ώμους της, απαλύνοντας
τον πυρετό από το αποτρόπαιο παιχνίδι της. Έγειρε το κεφάλι της πίσω,
σε μια κίνηση παραίτησης. Τα μαλλιά της κόλλησαν στο υγρό τζάμι και
δάκρυα έλαμπαν στα μάτια της. Αποφάσισε να συνεχίσει:
— Ήταν... τόσο άσχημο, πώς να το πω... Δεν ήξερα μέχρι ποιου
σημείου... Δεν μπορούσα να μαντέψω, ήταν τόσο κρυφός, τόσο
κλειστός...
Ο λαιμός της σφίχτηκε, η φωνή της ράγισε. Στο πρόσωπό της
διάβαζε κανείς όλη τη θλίψη του κόσμου, και η Μπρίτζετ συγκινήθηκε.
— Μπρίτζετ, έπρεπε να φύγω, δεν είχα καταλάβει ότι τα γεγονότα
τον είχαν εξουθενώσει μέχρι του σημείου να...
Ξέσπασε σε λυγμούς. Η Μπρίτζετ είχε παραλύσει από την
απελπισία, για την οποία δεν μπορούσε να κάνει τίποτα. Τίποτα εκτός
από το να ακούει τη Λάρα να λέει τον πόνο της.
— Δεν έπρεπε να τον έχω αφήσει, έπρεπε να μείνω μαζί του, να
αντιληφθώ ότι δεν ήταν σε θέση να πάρει το αυτοκίνητο του, να με
συναντήσει οπουδήποτε...
Η Μπρίτζετ σηκώθηκε, πλησίασε τη Λάρα και ακούμπησε μαλακά
το χέρι της στο μπράτσο της νεαρής γυναίκας, που συνέχισε:
— Μόλις έφτασα στο ξενοδοχείο, του τηλεφώνησα... Ένιωθα
τύψεις που τον εγκατέλειψα. Του ζήτησα να με συναντήσει, για να βγει,
να πάρει λίγο αέρα... Θεωρούσα πως έκανα καλά, καταλαβαίνεις, έτσι
δεν είναι;
Το βλέμμα της εκλιπαρούσε συμπαράσταση. Η Μπρίτζετ ήταν
ταραγμένη.
— Ξέρω, Λάρα, είμαι σίγουρη. Δε φταις εσύ.
— Μου απάντησε ότι ήταν καλή ιδέα, ότι θα του έκανε σίγουρα
καλό... Ότι θα ήταν στο ξενοδοχείο σε μισή ώρα...
Η Μπρίτζετ προσπάθησε να συγκρατήσει τη Λάρα, που γλιστρούσε
στον τοίχο, με το πρόσωπο χωμένο στα χέρια της. Την κατέκλυσε κι αυτή
η συγκίνηση και γονάτισε για να πάρει τη Λάρα στην αγκαλιά της.
— Δεν ήρθε ποτέ, Μπρίτζετ... Σκοτώθηκε, κι εγώ είμαι εδώ!
Κοιτάζω το κινητό μου, χαμογελώντας.
Η εκτροπή κλήσεων λειτούργησε άψογα: μόλις τηλεφώνησες στο
σπίτι μου. Έχεις δίκιο Λάρα, είναι κακό να μελαγχολείς σπίτι σου... Θα
μου κάνει καλό να βγω.
Γι' αυτό είμαι ήδη έξω, όχι όμως για να σε βρω.
Βγήκα για να διασκεδάσω. Ήταν ήδη πολύ διασκεδαστικός, ξέρεις,
ο πανικός που έδειξες σπίτι μου πριν από λίγο. Όμως, η ανησυχία του
Γιέσπερ, τώρα, είναι πολύ πιο διασκεδαστική. Πόσο λυπηρή πρέπει να
είναι η ανατροπή κάποιου προγράμματος την τελευταία στιγμή. Θέλω να
σε πιστέψω: εσένα, που χάλασες ολόκληρη τη ζωή μου.
Δεν είμαι τέρας, Λάρα. Δε θα μπορέσω ποτέ να πω ότι τα βήματα
του Γιέσπερ, που αντηχούν με κατεύθυνση τις σκάλες, με χαροποιούν.
Άλλωστε, είμαι εγώ υπεύθυνος πραγματικά για τις πράξεις του; Εσύ είσαι
αυτή που τον καθοδηγεί· μόλις του τηλεφώνησες. Τον διαβεβαίωσες:
μπορεί να πάει στο Κλάμπενμποργκ, να πάρει το CD-Rom που
περιλαμβάνει τη διορθωμένη έκδοση της Φ3. Κόλλησα το αυτί μου στη
μεσοτοιχία που χωρίζει τα γραφεία μας και έχω την εντύπωση ότι ο
Γιέσπερ είναι λιγότερο κυνικός από σένα. Δεν καταλαβαίνει τη
μεγαλοφυΐα σου, το επαναλαμβάνει χωρίς να βγάζει νόημα... Αλλά δεν
μπορώ να κάνω τίποτα γι' αυτόν. Βρίσκεται ήδη στο πάρκιγκ για την
αποστολή που του εμπιστεύθηκες.
Φυσικά, εσύ δεν μπορείς να ξέρεις... Ούτε κι εκείνος καταλαβαίνει,
βρίζει όταν κάθεται στο βολάν του αυτοκινήτου, που τα κλειδιά του
έχουν εξαφανιστεί. Αν δεν ανησυχούσε μήπως τον πάρει κανείς είδηση,
θα ορμούσε ευχαρίστως στον Νιλς. Το βλέμμα του πέφτει τελικά στο
αυτοκίνητό μου, που φανερώνει την παρουσία μου στο ινστιτούτο.
Επαινεί την αποτελεσματικότητά σου: κατάφερες να με κάνεις να φύγω
από το σπίτι μου, όπως το σχεδίασες. Βγαίνει βιαστικά από το
αυτοκίνητό του και διαπιστώνει ανακουφισμένος ότι το δικό μου είναι
ανοιχτό. Άλλωστε, θα είναι πιο φρόνιμο να δουν το αυτοκίνητο του
Χέλεμπεργκ να φεύγει από το πάρκιγκ παρά το δικό του. Προφανώς, δε
δίνει λογαριασμό σε κανέναν σχετικά με τις κινήσεις του, αλλά είναι πιο
φρόνιμο... Αν κατά τύχη χρειαστεί να πει ότι δεν έφυγε από το
ινστιτούτο, η παρουσία του αυτοκινήτου του θα είναι εξαιρετικό
επιχείρημα.
Ψάχνει νευρικά μέσα στις τσέπες του· τέλεια, έχει το κλειδί. Το
κλειδί του σπιτιού μου, Λάρα, αυτό που σου είχα δώσει για να μπορείς να
έρχεσαι όποτε θέλεις... Μπαίνει στο αυτοκίνητο μου και ξεκινάει.
Δεν έχει πολύ χρόνο· τον πίεσες στο τηλέφωνο. Και μετά,
κινδυνεύει να προσέξουν την απουσία του αν αργήσει πολύ... Όμως η
κυκλοφορία στην Όστερβόλγκαντ είναι πυκνή. Το αυτοκίνητο προχωράει
αργά μέχρι τη Στραντμπούλεβαρ. Η κίνηση στη Στράντβεγιε είναι κάπως
πυκνή, ο Γιέσπερ υποχρεώνεται σε χαμηλή ταχύτητα. Όταν όμως φτάσει
στην Κιστβέγιεν, ο δρόμος θα είναι άδειος, είναι σίγουρος γι' αυτό...
Πριν να συνεχίσω, επίτρεψέ μου να σου πω ότι δεν αισθάνομαι
καμία σαδιστική ευχαρίστηση, Λάρα. Με ξέρεις, δε θα έκανα κακό ούτε
σε μυρμήγκι. Διηγούμαι απλώς την ιστορία, τη δική μας, αυτή που ήδη
έζησα και δεν μπορώ να αλλάξω... επιφανειακά.
Θα ήθελα πολύ, αλλά το υποσχέθηκα επιστρέφοντας.
Πού ήμουν; Α, ναι, το αυτοκίνητο του δόκτορα Χέλεμπεργκ, που
βγαίνει στην Κιστβέγιεν.
Θυμήσου τι είπαν οι αστυνομικοί, αυτό που επανέλαβαν οι
εφημερίδες: τι τρέλα να τρέχει τόσο γρήγορα σε αυτόν το δρόμο! Οι
στροφές είναι απαλές, ο δρόμος απατηλός· νομίζει κανείς ότι μπορεί να
τρέξει σαν τον άνεμο, να το παίξει πιλότος της Φόρμουλα Ένα, ενώ το
Δεκέμβριο, ο πάγος στο οδόστρωμα κινδυνεύει να σε ξαφνιάσει σε
κάποια στροφή...
Πώς να μαντέψει ότι τα φρένα δε θα λειτουργούσαν;
Είναι όμως πολύ αργά· η σταγόνα που ξεφεύγει από το σωληνάκι
είναι αρκετή. Πατάει το φρένο με όλη του τη δύναμη, αλλά δεν υπάρχει
αρκετό υγρό, και τα φρένα δεν υπακούουν. Το αυτοκίνητο ξέφυγε ήδη
από την πορεία του, χτύπησε πάνω στο προστατευτικό κιγκλίδωμα και δε
θα σταματήσει την πορεία του παρά μόνο χτυπώντας πάνω στα βράχια.
Η έκρηξη είναι πολύ δυνατή, Λάρα, και σκοτώνει ακαριαία το
δύστυχο οδηγό. Το πρόσωπο του κάηκε φριχτά, ο βολβός του ενός
οφθαλμού βγήκε από την κόγχη του, το σώμα διαλύθηκε σε ένα σωρό
από καρβουνιασμένες σάρκες. Δεν μπορούν να τον αναγνωρίσουν, αλλά
δεν υπάρχει αμφιβολία, είναι το αυτοκίνητο του -ή ό,τι απέμεινε: ο
δόκτωρ Γιαν Χέλεμπεργκ μόλις έχασε τη ζωή του σε ένα δυστύχημα.
Τίποτα δεν άλλαξε, ή σχεδόν τίποτα, σε χοντρικές γραμμές από την
«πρώτη» μου ύπαρξη.
To CD-Rom κλάπηκε, αποκτήθηκε ξανά, συμπληρώθηκε· οι
προδοσίες, η δεδηλωμένη επιτυχία της Γκόρντον, όλα έγιναν σεβαστά.
Μέχρι τον προγραμματισμένο θάνατο της Κίρστεν, του Πίτερ... και του
Γιαν. Εν πάση περιπτώσει, όλα σε κάνουν να το πιστέψεις.
Άκουσε, Λάρα, ακούς την ηχώ από ένα μακρινό αναστεναγμό;
Είναι η Ζωή. Είναι ανακουφισμένη· φοβόταν μήπως το τέχνασμά μου
αλλάξει την πορεία της ιστορίας, μήπως δε σου εμπιστευθώ το δίσκο,
μήπως περικόψω κάποια πτώματα από τα γεγονότα... Φυσικά, αν
κατάφερναν να αναγνωρίσουν την ακριβή ταυτότητα των νεκρών... Αλλά
ξέρεις πολύ καλά ότι αρκούνται στην επιφάνεια. Αυτή μετράει, αυτή
εξαπατά.
Σου τα διηγούμαι όλα αυτά, επειδή δεν ακούς τίποτα. Θα ακούσεις
μονάχα όσα θα σου πει σε μια ή δυο ώρες, στην πόρτα του δωματίου σου
στο ξενοδοχείο, ο συντετριμμένος αστυνομικός που έχει το θλιβερό
καθήκον να σου αναγγείλει το θάνατό μου. Επισήμως. Ο Χέλεμπεργκ
είναι νεκρός, αλλά όχι εγώ, αυτή τη φορά. Μόνο που εγώ είμαι ο μόνος
που το ξέρει αυτό.
Διαπιστώνεις απλώς, ανάμεσα στα συλλυπητήριά του, ότι το σχέδιό
σου λειτούργησε άψογα.
Το ίδιο και το δικό μου.
Τελικά, είναι κάπως περίπλοκο.
Στο μεταξύ, κάθομαι νωχελικά στο γραφείο του Γιέσπερ. Πάνω στο
γραφείο, ένα γράμμα· μόλις που είχε το χρόνο να το γράψει, έτσι όπως
βιαζόταν. Ο Γιέσπερ υπέβαλε την παραίτηση του από τη θέση του...
Υποχρεωτικά, η ολοκλήρωση μιας καριέρας με μια τόσο επώδυνη
επιστημονική ήττα επιβάλλει να απομακρυνθείς με αξιοπρέπεια,
αθόρυβα. Θα έχει πάντα το χρόνο να σηκώσει το κεφάλι, στο εξωτερικό,
σκάβοντας σε έναν παραφουσκωμένο λογαριασμό στην Ελβετία.
Διπλώνω προσεκτικά το γράμμα πριν να το βάλω στην εσωτερική
τσέπη του σακακιού μου. Σκεφτικός, βυθίζομαι λίγο περισσότερο στην
πολυθρόνα. Είναι πολύ ωραίο να πεθαίνεις, για να σεβαστείς ένα
ζωντανό, αλλά τώρα νιώθω γυμνός· χρειάζομαι ένα καινούργιο κάλυμμα.

12
Η Λάρα έμεινε για αρκετά λεπτά στην παρηγορητική αγκαλιά της
Μπρίτζετ. Αν και αναγκαία για να ολοκληρώσει τον πίνακα, της φάνηκαν
ατέλειωτα. Μετά αποτραβήχτηκε μαλακά και πήγαν να καθίσουν στον
καναπέ. Η Μπρίτζετ πήγε προς το μίνι μπαρ απ' όπου έβγαλε ένα μικρό
μπουκάλι. Άδειασε το περιεχόμενό του σε ένα ποτήρι και το πήγε στη
Λάρα.
— Πιες το, θα σε τονώσει.
Η Λάρα κοίταξε την Μπρίτζετ χαμογελώντας αχνά· αυτή που
σιχαινόταν το ουίσκι... Ήπιε με μια κίνηση, ενώ η δημοσιογράφος την
κοιτούσε τρυφερά, καθώς κάθισε ξανά δίπλα της. Νιώθοντας τη Λάρα
λιγότερο καταβεβλημένη, συνέχισε:
— Λάρα, δέχτηκες να με δεις ώστε μια τετριμμένη συνέντευξη να
ρίξει ίσως καινούργιο φως στο θάνατο του Γιαν...
Η Λάρα έκανε μια κίνηση ανυπομονησίας.
— Ξέρω ότι τίποτα δε θα σου δώσει πίσω τον άνθρωπο που
αγαπούσες και έχασες. Και κατάλαβες, ελπίζω, ότι δεν ψάχνω για
λαβράκι. Θα κάνω ό,τι μπορώ, ώστε να σου θέσουν τις πραγματικές
ερωτήσεις, για την περίπτωση που δεν το κάνει η ίδια η αστυνομία, αλλά
δεν είναι αυτό που πρωτεύει, Λάρα. Το μοναδικό άτομο που πρέπει να
ξέρει, που πρέπει να καταλάβει για να ζήσει ειρηνικά, είσαι εσύ.
Έδειχνε με το δάχτυλο προς την κατεύθυνση της Λάρα, που
χαμογελούσε από μέσα της: αυτή η αφελής κοπέλα θα της ζητούσε, το
δίχως άλλο, να καταλήξει σε συμπεράσματα, να υποδείξει ένα δολοφόνο.
Της έδινε έτσι μια επιπλέον ευκαιρία να ρίξει την ευθύνη σε κάποιον
αθώο... Έπρεπε να δείξει επιδεξιότητα, χωρίς υπερβολές όμως. Ο ελιγμός
ήταν επικίνδυνος. Προτίμησε να αφήσει την Μπρίτζετ να συνεχίσει. Θα
συμφωνούσε στη συνέχεια με την υπόθεση που θα έκανε η συνομιλήτριά
της.
Η Μπρίτζετ σταμάτησε το κασετόφωνο, που λειτουργούσε από την
ώρα που είχε αρχίσει ξανά η κουβέντα τους, το πρωί. Η Λάρα
ανακουφίστηκε: αυτή η μαγνητοφώνηση ήταν μια μόνιμη απειλή.
Εξασφάλιζε στην Μπρίτζετ τη δυνατότητα να ακούσει ξανά όλα όσα
είχαν πει, συμπεριλαμβανομένων των διφορούμενων φράσεων, που δεν
είχε καταφέρει δυστυχώς να συγκρατήσει πάντα.
— Λάρα, τώρα που ανασυστήσαμε μαζί την εξέλιξη των
γεγονότων, βρίσκεις πιθανή την άποψη του δυστυχήματος; Νομίζεις ότι ο
Γιαν είχε στενοχωρηθεί τόσο από την αποτυχία του ινστιτούτου, σε
σημείο που να μην μπορεί να ελέγξει το αυτοκίνητό του σε ένα δρόμο απ'
όπου περνούσε συχνά;
Η Λάρα δεν απάντησε. Φάνηκε να περιμένει τη συνέχεια. Η
Μπρίτζετ συνέχισε με πάθος:
— Δεν είναι ο μοναδικός λόγος για να αμφιβάλλει κανείς για την
εκδοχή του δυστυχήματος. Θυμάμαι αυτά που μου είπε ο σύνδεσμός μου
στην αστυνομία: οι κλιματολογικές συνθήκες δεν μπορούσαν να έχουν
κάνει το δρόμο να γλιστράει... Δεν υπήρχε πάγος στο οδόστρωμα, ο
δρόμος δεν ήταν υγρός. Ο τόνος της φωνής της έγινε πιο αποφασιστικός:
Αυτά που μου είπες δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία για την απουσία
τύψεων που είχαν κάποιοι πρωταγωνιστές· δε νομίζεις ότι πρόκειται για
έγκλημα;
Μην πεις τίποτα, μην προσπαθήσεις τίποτα. Άφησέ την να
υποθέτει, προς το παρόν.
— Μπρίτζετ, σε παρακαλώ, πες μου καθαρά τι σκέφτεσαι, χωρίς
περιστροφές.
— Δε θα σου αποκαλύψω το ακατανόητο, Λάρα. Είμαι σίγουρη ότι
κατέληξες στα ίδια συμπεράσματα, ίσως όμως οι δυο μας να έχουμε το
κουράγιο να τα διατυπώσουμε πιο καθαρά. Η ιστορία -έτσι όπως μου τη
διηγήθηκες φυσικά (η Λάρα αναπήδησε ελαφρά)- και η έκβασή της
προϋποθέτει αναγκαστικά τη συνενοχή της Κίρστεν Όλσεν και του Σμιθ,
για λογαριασμό της Γκόρντον. Όταν πεθαίνει ο Σμιθ, εκείνη δεν πιστεύει
ίσως -όπως οι άλλοι, σίγουρα-την εκδοχή του ειδεχθούς εγκλήματος.
Έχει μόνο ένα σκοπό: να εκδικηθεί το θάνατο εκείνου που ήταν ίσως
κάτι παραπάνω από συνεργάτης στην κατασκοπεία... Χρειάζεται ένας
ένοχος, σ' αυτήν την υπόθεση, που στοιχίζει τη ζωή στον άντρα που
αγαπά. Επειδή είναι οργισμένη, επιλέγει τον Γιαν, χωρίς τον οποίο τίποτα
απ' όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί.
»Ίσως η επιθυμία να δει τον φίλο σου να καταστρέφεται δεν ήταν
το μοναδικό της κίνητρο: κανείς δεν ξέρει ποιες ήταν οι συνέπειες από το
διαζύγιό τους, Λάρα. Κι εσύ μπορείς να φανταστείς τι μπορεί να κάνει
μια δολοφονική γυναίκα... Μια προσωπική εκδίκηση. Είναι χαρούμενη,
επειδή προφανώς έχει την έγκριση της Γκόρντον. Ο Γιαν ήταν ο
μοναδικός που θα μπορούσε να κατηγορήσει το εργαστήριο για κλοπή,
όταν η Γκόρντον θα παρουσίαζε τα κλεμμένα αποτελέσματα ως δικά
της».
Ως απάντηση, η Λάρα έκανε ένα νόημα με το κεφάλι, με το βλέμμα
χαμένο στο κενό, προσπαθώντας να δείξει ότι δεν μπορούσε παρά να
συμφωνήσει μ' αυτή την πιθανότητα. Η συνάδελφός της ήταν πολύ ικανή
σε θέματα αστυνομικής έρευνας... Η Μπρίτζετ συνέχισε:
— Ωστόσο, είναι κάπως ενοχλητικό να βασίζουμε τα πάντα στην
προσωπική εκδίκηση, σε μιαν υπόθεση στην οποία διακυβεύονται τόσα
άλλα συμφέροντα, οικονομικά κυρίως. Είναι όμως εκπληκτικό ότι οι
άνθρωποι της Γκόρντον κατάφεραν να ξετρυπώσουν τον Σμιθ σε έναν
τόσο απρόσμενο χώρο όσο το Ίστεντγκαντ και να τον σκοτώσουν... Πολύ
λίγα άτομα θα τρέπει να ήξεραν ότι βρισκόταν ακόμα στην Κοπεγχάγη...
Η Λάρα δεν ήξερε αν της είχε πει ότι ήταν δίπλα στον Γιαν όταν
τηλεφώνησε ο Σμιθ. Αν, φυσικά... Τι λάθος! Έμεινε απαθής, αφήνοντας
την Μπρίτζετ να μιλάει.
— Άλλωστε, παραμένω σκεπτική ως προς την πραγματική
ταυτότητα της Κίρστεν. Αν ο Σμιθ και αυτή είχαν ξεχωρίσει τη θέση τους
από την Γκόρντον, η Κίρστεν θα είχε απαιτήσει κάποιο αντάλλαγμα
δίνοντας πίσω το CD-Rom, ή τουλάχιστον θα είχε εμφανιστεί αργότερα...
Το έκανε;
— Όχι, απ' όσο ξέρω.

Η Λάρα είχε απαντήσει αυτή τη φορά με κάποια νευρικότητα.


Είχαν ανακαλύψει το πτώμα της Κίρστεν, χωρίς όμως να καταφέρουν να
την αναγνωρίσουν, το είχε διαβάσει στη χθεσινή εφημερίδα. Μήπως
υπήρχε κάποια εξέλιξη που εκείνη αγνοούσε; Η Μπρίτζετ είχε μια καλή
θέση που της επέτρεπε να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες τέτοιου είδους,
όσο εμπιστευτικές κι αν ήταν. Η Λάρα ένιωσε την καρδιά της να χτυπάει
πιο γρήγορα. Η δημοσιογράφος συνέχισε:
— Τελικά, μου εξήγησες ότι όλος ο κόσμος, συμπεριλαμβανομένου
του Γιαν, θεωρούσε πώς η ομάδα της Γκόρντον δεν μπορούσε να
ολοκληρώσει τη Φ3 βασιζόμενη μόνο στον κλεμμένο δίσκο, ή ότι
επρόκειτο για ένα αδιανόητο κατόρθωμα, παρά τις ικανότητες των μελών
αυτής της ομάδας. Μπορούμε να θεωρήσουμε ότι η Γκόρντον τα
κατάφερε τελικά ή πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πιθανότητα πως ένα
από τα πιόνια της είχε πρόσβαση στις ολοκληρωμένες έρευνες του Γιαν,
παρά τις προφυλάξεις που πάρθηκαν;
Η Μπρίτζετ είχε πει την τελευταία υπόθεση πολύ ήρεμα,
παρατηρώντας την αντίδραση της Λάρα. Σχεδόν ανεπαίσθητα -ή μήπως
της φάνηκε;- η Μπρίτζετ αποτραβήχτηκε λίγο, άφησε κάποια απόσταση
ανάμεσα τους.
Η Λάρα συγκρατούσε με δυσκολία τον πανικό που την είχε
κατακλύσει. Το δίχως άλλο, η Μπρίτζετ είχε φανταστεί πως ο Γιαν της
είχε εμπιστευθεί τους καρπούς των κόπων του: ήταν η μοναδική που
εμπιστευόταν απόλυτα ο ερευνητής. Άρα, αυτήν είχε ως στόχο η
Μπρίτζετ με τα τελευταία λόγια της, που έπαιρναν τη μορφή καλυμμένης
κατηγορίας.
Η Μπρίτζετ έπαιζε αδιάφορα με το στυλό της. Έδειχνε αμήχανη,
αλλά τελικά είπε:
— Υπάρχει ακόμα μια υπόθεση, Λάρα, αλλά...
Η Λάρα έσφιξε τις γροθιές της χωρίς να ξέρει ποια συμπεριφορά θα
υιοθετούσε, αν η Μπρίτζετ υποδείκνυε αυτήν ως ένοχο, όχι κατευθείαν
βέβαια, αλλά χωρίς αμφιβολία. Ψέλλισε με δυσκολία:
— Σε ακούω.
Δεν τέλειωσε· ένα συμβόλαιο πρέπει να γίνει σεβαστό μέχρι τέλους,
κυρίως όταν έχει συναφθεί ανάμεσα σε κάποιον που επέστρεψε και τη
Ζωή.
Η ώρα είναι τέσσερις και μισή το απόγευμα. Πέρασε μια ώρα από
τότε που ο Γιέσπερ έκλεισε το τηλέφωνο για να πάει στο σπίτι μου και να
πάρει το CD-Rom, κι εσύ δεν έχεις νέα του. Και η Ίγκε σου λέει, κάπως
ενοχλημένη, πως παρά τις προσπάθειες της δεν κατάφερε να τον βρει
πουθενά μέσα στο ινστιτούτο! Αυτή η κοπέλα δεν μπορεί να βρει ούτε τη
μύτη της...
Θέλεις να σιγουρευτείς. Μπορείς να φύγεις ήρεμα από το
ξενοδοχείο: ούτε εγώ πρόκειται να έρθω...
Για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, πίστεψα ότι δε σε ήξερα καλά,
πίστεψα ότι δε θα ερχόσουν, γεγονός που θα με έκανε να παρακάμψω
επικίνδυνα τους κανόνες του μαγικού παιχνιδιού: η ιστορία θα είχε
αλλάξει πρόσωπο.
Σε ξέρω, όμως, σε μαντεύω, αγάπη μου, και να 'σαι, σε βλέπω από
το παράθυρο του γραφείου του Γιέσπερ. Περιμένω με αγωνία να έρθεις.
Παρκάρεις το αυτοκίνητο λίγο πιο πέρα και γυρίζεις πίσω πεζή, προς το
πάρκιγκ του ινστιτούτου. Περνάς επιδέξια κάτω από την μπάρα, καθώς
ρίχνεις ένα γοητευτικό χαμόγελο στον Νιλς. Και συνεχίζεις βιαστικά, με
ένα νευρικό βήμα που προδίδει την έξαψή σου. Πώς να σε κατακρίνω; Το
αυτοκίνητο του Γιέσπερ είναι ακόμα εδώ, αυτός ο ανίκανος δεν κατάφερε
να ελευθερωθεί... Ο χρόνος πιέζει, και είναι αναγκαίο να το αναλάβεις
εσύ προσωπικά.
Ξεκινάς σαν αστραπή. Πρέπει να πάρει κάποιος αυτόν τον
αναθεματισμένο το δίσκο...
Παραδόξως, κατευθύνεσαι προς το Ριγκχοσπιτάλετ. Ακριβώς: για
να φτάσεις στο κατάλυμά μου είναι πιο φρόνιμο να πάρεις άλλο δρόμο
απ' αυτόν που ακολουθώ εγώ και όλος ο κόσμος -ο Γιέσπερ επί του
παρόντος- το δυστύχημα θα επιβράδυνε, αν δεν εμπόδιζε τελείως την ήδη
δύσκολη κυκλοφορία. Άλλωστε δεν είσαι τόσο κυνική ώστε να χαρείς
βλέποντας τα συντρίμμια από το αυτοκίνητό μου.
Θα διασχίσεις πιθανότατα το Έμντρουπ, θα περάσεις το Λινμπουβέι
και θα στρίψεις στο Μπερνστορφβέι προς το Σαρλότενλουντ. Περνάς
μετά τους ήρεμους δρόμους του Όρντρουπ για να φτάσεις στο
Κλάμπενμποργκ.
Σταματάς τελικά σε μια άκρη του Ντιρεχάβεβε και σιγουρεύεσαι
ότι δεν είναι παρκαρισμένο κανένα άλλο αυτοκίνητο μπροστά στο σπίτι,
πριν να πλησιάσεις.
Γλιστράς μέσα στον κήπο· έχεις προφανώς αντικλείδι. Αναρωτιέμαι
αν η καρδιά σου χτυπάει το ίδιο γρήγορα με τη δική μου, ενώ δεν έχω
παρά να αφήσω τα πράγματα να κυλήσουν...
Προχωράς βιαστικά προς το γραφείο: ο δίσκος είναι εδώ,
ολοφάνερος, σου προσφέρεται. Τον παίρνεις με μια γρήγορη κίνηση,
πρέπει σίγουρα να νιώθεις ένα μείγμα ικανοποίησης και έντασης, επειδή
καταφέρνεις να φτάσεις στο σκοπό σου.
Βγαίνεις, κλείνεις προσεκτικά την πόρτα και τρέχεις προς το
αυτοκίνητο. Κάθεσαι στη θέση σου, ταραγμένη αλλά ικανοποιημένη. Το
μόνο που σου απομένει είναι να αφήσεις το CD-Rom στο μέρος που
συμφωνήσατε με την Γκόρντον.
Κρίμα που ο Γιέσπερ δε θα μπορέσει να επιβεβαιώσει το
περιεχόμενο, αλλά ο χρόνος πιέζει.
Τόσο το καλύτερο.
Ο δίσκος αυτός είναι κενός, τελείως κενός.
Και για να ολοκληρωθεί η εικόνα, για να είσαι έτοιμη να υποδεχτείς
τον αστυνομικό που θα σου αναγγείλει το θλιβερό νέο του θανάτου μου,
επιστρέφεις στο ξενοδοχείο.
Ολοκληρώσαμε και οι δύο το σκοπό μας -τίποτα δεν άλλαξε στην
επιφάνεια. Αυτή η 15η Δεκεμβρίου ήταν πραγματικά κουραστική.
Πρέπει να βρω κι εγώ ένα ξενοδοχείο για απόψε. Μόλις
εγκατέλειψα τη Ζωή. Κάναμε τον απολογισμό των μικρών ουσιαστικών
αλλαγών που επέφερα -είναι όλες αθώες: η πορεία των γεγονότων είναι
τόσο παρόμοια ώστε θα ξεγελούσε όποιον και ό,τι είχε προηγηθεί από
τον πρώτο θάνατο μου... τον αποτελεσματικό.
Και η Ζωή έφυγε, χωρίς να μου κρατάει κακία που γραπώθηκα από
την ύπαρξη λίγο πιο πολύ απ' ό,τι την πρώτη φορά. Μια ελάχιστη,
αδιόρατη παραποίηση: ο Γιαν Χέλεμπεργκ είναι νεκρός, επισήμως, αυτό
έχει σημασία. Τελικά, η Ζωή μου το χρωστάει: αποκατέστησα την τιμή
της από την ταπείνωση που της είχε επιβάλει η Λάρα.
Θα κάνω κι άλλα, γιατί είμαι τελειομανής και δεν αλλάζει κανείς. Ή
σπάνια.
13
Η Μπρίτζετ ήταν διστακτική. Ξεσπούσε νευρικά πάνω στο στυλό
της.
— Λάρα, ξέρω ότι αυτό που θα σου πω θα σε σοκάρει, αλλά πρέπει
να αναφέρουμε όλες τις πιθανές εκδοχές, δυσκολεύομαι να αφήσω στην
άκρη μια τελευταία υπόθεση, που έχει το πλεονέκτημα να ανατρέπει
καθετί ασύνδετο απ' όσα σου είπα. Λάρα, σκέφτηκες ποτέ ότι πίσω απ'
όλη αυτή τη μηχανορραφία μπορεί να κρυβόταν ο ίδιος ο Γιαν;
Η Λάρα συνοφρυώθηκε, χωρίς να καταλαβαίνει. Η Μπρίτζετ
επανέλαβε:
— Και αν ο Γιαν, ο Πίτερ και η Κίρστεν δούλευαν όλοι για την
Γκόρντον;
Η Λάρα μόλις που κατάφερε να πνίξει ένα στεναγμό ανακούφισης.
Ήθελε να φιλήσει τη νεαρή γυναίκα, όμως η λογική της υπαγόρευσε μιαν
άλλη συμπεριφορά. Σηκώθηκε, με τα νύχια έτοιμα.
— Πώς... πώς τολμάς!
Η Μπρίτζετ επέμεινε, χωρίς να κάνει πίσω:
— Ήξερα ότι θα αντιδρούσες έτσι, άφησε με όμως να συνεχίσω, σε
παρακαλώ. Δεν είναι παρά μια υπόθεση, και είσαι υπερβολικά τίμια για
να δεχτείς να την ακούσεις όπως και τις άλλες.
Η Λάρα έκρινε καλό να ηρεμήσει, περίεργη να καταλάβει με ποιον
τρόπο θα κατάφερνε η Μπρίτζετ να της προσφέρει αυτή την ανέλπιστη
διέξοδο.
— Ο Γιαν ξεκινάει προσφέροντας το περιεχόμενο της Φ2 στη
Γκόρντον. Όταν το ινστιτούτο παίρνει όλες τις κατάλληλες προφυλάξεις,
είναι φανερό ότι η παραμικρή διαρροή πληροφοριών θα οδηγούσε σε
υποψίες για εσωτερική κατασκοπεία και κατά συνέπεια σε κάποιο μέλος
του ινστιτούτου. Καθώς ο Γιαν δεν μπορεί να πάρει αυτό το ρίσκο,
κανονίζει να εντάξει τον Σμιθ στην ομάδα, ένα σχεδόν υπερβολικά τέλειο
στόχο, όταν εξαφανίζεται το CD-Rom και πρέπει να βρεθεί κάποιος
ένοχος... Ο Σμιθ έχει το τέλος που ξέρουμε, που ίσως το διέταξε ο Γιαν, ο
οποίος απαλλάσσεται έτσι από κάποιον που ξέρει πολλά και έχει ίσως τις
δικές του, ανεξάρτητες προθέσεις.
»Το μόνο που απομένει είναι να ενορχηστρώσει τη μασκαράτα της
επιστροφής του CD-Rom από την Κίρστεν. Χωρίς αυτήν, οι υποψίες θα
στρέφονταν γρήγορα στο Γιαν ως συνένοχο της Γκόρντον.
»Ο Γιαν ολοκληρώνει τη Φ3 και μεταβιβάζει τελικά τα συνολικά
αποτελέσματα στην Γκόρντον... που δε χρειάζεται πλέον αυτό το λαμπρό
επιστήμονα. Τον ξεφορτώθηκε χθες».
Οι δυο γυναίκες παραμένουν σιωπηλές. Η Μπρίτζετ πίστευε πως δε
θα χρειαζόταν να προχωρήσει κι άλλο, θεωρώντας πως αρκετά είχε
πληγωθεί η Λάρα, ενώ η Λάρα ήξερε τέλεια ότι η σιωπή εξέφραζε πιο
δραματικά τη συγκατάθεση της.
Ήταν σχεδόν μεσημέρι. Η Μπρίτζετ κοίταξε το ρολόι της και
άρχισε να μαζεύει τα πράγματά της.
— Το καλύτερο που μου μένει να κάνω είναι να γυρίσω πίσω και
να ακούσω ξανά τη διήγησή σου. Θα αφήσω τα πράγματα να
ξεκαθαρίσουν και θα αποφασίσω πιο εύκολα για το ύφος του άρθρου
μου. Φυσικά, δεν πρόκειται να κάνω οτιδήποτε χωρίς να πάρω τη γνώμη
σου, να είσαι σίγουρη.
Η Λάρα προσποιήθηκε ότι βγαίνει από την ονειροπόληση της.
— Πώς; Ναι, φυσικά...
— Νιώθω άσχημα που σε αφήνω μόνη... Δε θα ήθελα να βυθιστείς
στη μελαγχολία.
— Μην ανησυχείς, δε θα μείνω μόνη για πολύ. Σήμερα είναι η
κηδεία του Γιαν.
— Το θεωρείς σωστό να πας; Σε διαβεβαιώνω, μπορεί να... Η Λάρα
την έκοψε με μια κίνηση.
— Πρέπει, Μπρίτζετ. Το έχω ανάγκη. Πρέπει να συνειδητοποιήσω
οριστικά ότι έφυγε.
Η Μπρίτζετ πιάνει τρυφερά το χέρι της.
— Τηλεφώνησέ μου απόψε, θα πάμε να φάμε μαζί.
— Σου το υπόσχομαι.
Η Μπρίτζετ είδε φεύγοντας τη Λάρα να χαμογελάει και θαύμασε
αυτό που εξέλαβε ως κουράγιο. Κούνησε το χέρι της και εξαφανίστηκε
στο διάδρομο.
Η Λάρα έκλεισε την πόρτα πίσω της και ακούμπησε πάνω της
ανακουφισμένη. Χαμογελάει ξανά. Ένα χαμόγελο ικανοποίησης, επειδή
έφερε σε αίσιο τέλος μια βρομοδουλειά.
Στέκομαι λίγο παράμερα στο κοιμητήριο, είναι πιο σωστό. Δε
νομίζω ότι θα ήταν φρόνιμο να σε δει κάποιος τη μέρα της κηδείας σου.
Ακόμη περισσότερο, αν κάθεσαι στο αυτοκίνητο του αληθινού νεκρού.
Σε βλέπω. Κατεβαίνεις από το ταξί, υπέροχη μέσα στο πένθος. Τα
μαύρα σου πάνε πολύ. Είναι άλλωστε κατάλληλα για την περίσταση: δε
χάνει κανείς κάθε μέρα δυο αγαπημένους με τη μία... Εσύ όμως δεν το
ξέρεις. Όλοι σε στηρίζουν πρέπει να υποφέρεις τόσο...
Πρέπει να πω ότι, πέρα από τη θλίψη, δείχνεις σήμερα αυθεντική
ένταση. Οι κινήσεις σου είναι νευρικές, μοιάζεις ασταθής κάποιες
στιγμές. Τα μαύρα γυαλιά σου κρύβουν φυσικά ένα ανήσυχο βλέμμα...
Βέβαια, θα ήθελες να αποφύγεις αυτήν την τελευταία υποκρισία, αυτή
την υπέρτατη αναίδεια που είναι να με ενταφιάζεις. Δεν μπορείς όμως να
κάνεις τίποτα. Η σιωπή του Γιέσπερ σε απασχολεί.
Δεν έχεις κανένα νέο του από χθες. Ξέρεις ότι είναι συνετός και θα
αποφύγει κάθε αδεξιότητα που θα οδηγούσε σε κάποιο συσχετισμό
ανάμεσα σας, όμως...
Εξυπακούεται ότι το σχέδιο φαίνεται να εκτυλίσσεται φυσιολογικά,
αφού η παραίτηση του επισημοποιήθηκε από το πρωί. Συμπεραίνεις ότι
έγραψε και ταχυδρόμησε το γράμμα, όπως είχατε σχεδιάσει. Πρέπει να
σε περιμένει ήρεμα ή ίσως να έχει φύγει ήδη για να προετοιμάσει τη
χρυσή έξοδο σας; Στην περίπτωση αυτή, δε θα αργήσεις να πάρεις ένα
τηλεφώνημα, ένα γράμμα, κάποιο ίχνος που θα σου αποκαλύψει το μέρος
όπου θα συναντηθείτε, μακριά από αυτήν τη δυσάρεστη υπόθεση. Σε
αγαπάει, είσαι σίγουρη, γιατί να ανησυχείς;
Έχεις δίκιο, Λάρα, μη βάζεις στο μυαλό σου άχρηστες σκέψεις.
Φροντίζω εγώ τον Γιέσπερ. Κοίτα, καταστρέφω το φάκελο που είχε ο
Σμιθ.
Η ώρα είναι τρεις το απόγευμα. Πρέπει να σας αφήσω. Δεν μπορώ
να χάσω το αεροπλάνο. Έχω να ρυθμίσω κάποιες διοικητικές
διατυπώσεις.
Κατεβαίνω στο υπόγειο πάρκιγκ του αεροδρομίου της Κοπεγχάγης.
Λυπάμαι για το αυτοκίνητο του Γιέσπερ: θα μείνει για πολλή ώρα εδώ,
και δε μου πάει η καρδιά να το αφήσω έξω.
Προχωράω γρήγορα στις αναχωρήσεις προς το γκισέ της Swissair.
— Καλημέρα, δεσποινίς. Θα ήθελα ένα εισιτήριο για την Γενεύη,
παρακαλώ.
— Βεβαίως. Πότε θέλετε να φύγετε;
— Με την επόμενη πτήση.
Τη διακόπτω απότομα, πριν να ξεκινήσει τη δουλειά της:
— Με συγχωρείτε, αλλά νομίζω ότι έχει κάνει κράτηση η
γραμματέας μου.
— Υποθέτω ότι δεν ξέρετε το νούμερο του φακέλου, προσθέτει
εκείνη χαμογελώντας. Πώς ονομάζεστε, κύριε;
Ο δισταγμός είναι σύντομος:
— Σόρενσεν. Γιέσπερ Σόρενσεν.
— Ακριβώς, έχει γίνει κράτηση γι' αυτήν την πτήση. Θα εκδώσω το
εισιτήριο σας... Όμως, ο φάκελος περιέχει και κάτι άλλο... Πρέπει να
πετάξετε με κάποιο άλλο αεροπλάνο στη Γενεύη, κύριε Σόρενσεν;
Η ερώτηση με ξαφνιάζει και δεν ξέρω τι να απαντήσω. Εκείνη με
σώζει:
— Για να μην αποχωριστείτε από τη γραμματέα σας, μου φαίνεται
απαραίτητη, λέει η κοπέλα γελώντας. Θα σας πω τα υπόλοιπα στοιχεία.
Υπάρχει και μία δεύτερη κράτηση. Συνοδεύεστε;
Ξαφνιάζομαι, αλλά παραμένω απαθής.
— Εκ πρώτης όψεως όχι...
— Η δεσποινίς Ράντφορντ δεν πετάει μαζί σας, λοιπόν... Γεμάτος
πίκρα απαντώ:
— Όχι, δε με συνοδεύει.

Επίλογος
— Μια ταυτότητα και το νούμερο του λογαριασμού· αρκούν, ναι,
ευχαριστώ κύριε.
Ο Στεφάν Λουβιέ εργάζεται στην ελβετική τράπεζα Σαρλιέ. Το
όνομά του αναγράφεται στη μικρή πινακίδα που βρίσκεται πάνω στον
πάγκο. Ο νεαρός άντρας συμβουλεύεται την οθόνη του υπολογιστή, που
βρίσκεται πίσω από τον πάγκο, και σηκώνεται με τρόπο σχεδόν
δουλοπρεπή. Ο λογαριασμός πρέπει να είναι πολύ φουσκωμένος.
— Ακολουθήστε με, σας παρακαλώ, κύριε Σόρενσεν. Θα σας δεχτεί
ο κύριος Σμιτ.
Περιμένω υπομονετικά για λίγα λεπτά σε ένα δωμάτιο επιπλωμένο
με γούστο, στον έκτο όροφο ενός πολυτελούς κτιρίου, μπροστά σε ένα
μεγάλο παράθυρο, που μου προσφέρει υπέροχη θέα προς τη λίμνη. Ο
διευθυντής της τράπεζας με αποσπά από την παρατήρηση για να με
δεχτεί στο γραφείο του.
— Κύριε Σόρενσεν, όλα τα εμβάσματα θα ολοκληρωθούν μέσα στη
βδομάδα. Και για να επανέλθουμε στην ερώτηση που θέσατε, μην
ανησυχείτε: η εχεμύθεια παραμένει όρος εκ των ων ουκ άνευ για την
τράπεζά μας. Κανένας, απολύτως κανένας άλλος εκτός από σας, δε θα
έχει πρόσβαση στις λεπτομέρειες σχετικά με τις μεταβιβάσεις που έγιναν
στο λογαριασμό που έχει αυτό το νούμερο.
Νούμερο το οποίο αποστήθισα ευσυνείδητα, όταν κατέστρεψα το
φάκελο του Γιέσπερ, που είχε στην κατοχή του ο Σμιθ.
Παίρνω την άδεια του διευθυντή για να ολοκληρώσω την τελευταία
αποστολή μου. Μετά, μπορεί ο Γιαν Χέλεμπεργκ να έχει το δικαίωμα να
ζήσει ξανά. Μακριά, όμως, εκεί όπου η ύπαρξη του δε θα εκπλήσσει
κανέναν.
Πακετάρισα προσεκτικά το CD-Rom πριν να το βάλω σε ένα
μεγάλο φάκελο, πάνω στον οποίο αναγράφεται η διεύθυνση του δόκτορα
Τζόναθαν Μάθιους.
— Χρειάζομαι και το όνομα του αποστολέα, λέει ο υπάλληλος πίσω
από το γκισέ.
Δε χρειάζεται να σκεφτώ τούτη τη φορά. Δεν πρόκειται να
χρησιμοποιήσω άλλη ταυτότητα· θέλω απλώς να απευθύνω έναν
τελευταίο, μεταθανάτιο δυστυχώς, χαιρετισμό:
— Γράψτε Σμιθ, Σμιθ και Όλσεν.
Πάει, τέλειωσε. Απομένουν να σβηστούν κάποιες δυσάρεστες
αναμνήσεις· αργά, με τον καιρό.
Και κυρίως να ζήσω. Τι προνόμιο! Να γευτώ τη ζωή χωρίς ψεύτικες
προφάσεις.
Όμως παραμένει μια σκιά. Μια χαριτωμένη φαυλότητα, που μου
υπενθυμίζει την ανθρώπινη ιδιότητα μου: η χαρά της εκδίκησης.
Υπάρχει η χοντροκομμένη εκδίκηση, αυτή που θα μπορούσε να με
οδηγήσει να αλλάξω απότομα την πορεία του ειδεχθούς σχεδίου σου. Να
σε καταδιώξω, να σε σκοτώσω, Λάρα. Το ήθελα, ξέρεις, αλλά το
σκέφτηκα καλά. Θα το αναλάβει η Γκόρντον, όταν θα διαπιστώσει ότι
της έστειλες ένα άδειο CD-Rom.
Κρατάω για μένα μιαν άλλη εκδίκηση. Είναι πιο λεπτή·
χρησιμοποιεί τα δικά σου όπλα, το χειρότερο τρόπο: μεταχειρίζεται
σκληρά την αγάπη, τη δική σου αυτή τη φορά, Λάρα.
Η αγάπη σου γι' αυτόν σε κάνει να νιώθεις εμπιστοσύνη. Μετά, θα
ανησυχήσεις. Η σιωπή κράτησε πολύ. Η αγάπη σου θα ταραχτεί, όταν θα
βρουν το αυτοκίνητό του στο αεροδρόμιο, θα κλονιστεί, όταν θα μάθεις
ότι πήρε το αεροπορικό εισιτήριό του. Και όταν θα καταλήξεις στο
μοναδικό που είναι προφανές, θα υποφέρεις. Όπως εγώ.
Ο Γιέσπερ δε θα σου τηλεφωνήσει ποτέ και όταν δε θα μπορείς
πλέον να εξαπατάς την καρδιά σου, θα δοκιμάσεις την απαίσια αίσθηση
ότι σε μεταχειρίστηκαν στο όνομα του μοναδικού συναισθήματος για το
οποίο αξίζει να ζεις.
Φέρονται άσχημα στα πάντα, Λάρα: στους ανθρώπους, στα
πράγματα, στην ίδια τη Ζωή. Όχι όμως στην αγάπη.