Вы находитесь на странице: 1из 8

¹ 32 ñåðïåíü 2018 ð.

³íôîðìàö³éíî-àíàë³òè÷íèé ÷àñîïèñ

Ìóäðîãî — íå îäóðèòè, ÷åñíîãî — íå êóïèòè, ìóæíüîãî — íå çëàìàòè.


Ðîìàí Øóõåâè÷

ÏÐÎÁËÅÌÈ ÑÒÂÎÐÅÍÍß ÎÒÃ

Àâòîðîâ³ ñèõ ðÿäê³â âæå ïðèõîäèëîñü âèñëîâëþâàòè


äóìêó ñòîñîâíî íåçàäîâ³ëüíèõ ä³é íîâãîðîä-ñ³âåðñüêî¿
ðàéîííî¿ âëàäè ó ïðîöåñ³ ñòâîðåííÿ ÎÒÃ. ʳëüêà ðîê³â ó
íàéï³âí³÷í³øîìó çàêóòêó Óêðà¿íè ðîçâ’ÿçàííÿ çàäà÷³
äåðæàâíîãî çíà÷åííÿ íàãàäóâàëî òèõå áîëîòî. ² õ³áà ùî
ïðàãìàòèçì òà òóðáîòà ïðî çåìëÿê³â ðóõàëè ä³ÿìè
ãîëîâè Ãðåì’ÿöüêî¿ ãðîìàäè. Îëåêñ³é Êàðöàí ìàâ
àìá³ö³éíèé íàì³ð çóïèíèòè çàíåïàä êîëèøíüîãî
ðàéîííîãî öåíòðó. Òîæ ³ ðîáîòó ïðîâîäèâ, âèçíà÷åíó
çàêîíîäàâñòâîì Óêðà¿íè ùîäî ãóðòóâàííÿ íàâêîëî
Ãðåì’ÿ÷à ñóñ³ä³â ç ê³ëüêîõ ñ³ëüñüêèõ ðàä. Íó, à âö³ëîìó
êðàé çàëèøàâñÿ àóòñàéäåðîì âàæëèâîãî íàïðÿìêó
ðåôîðìóâàííÿ êðà¿íè.

̲ÑÒÎ ÍÎÂÃÎÐÎÄ-ѲÂÅÐÑÜÊÈÉ
ÔÎÐÌÓª ÎÒÃ
Îáëàñòü ñòîìèëàñü â³ä äîáðîâ³ëüíî ïîãîäèòèñü, ùîá ó ÿêîñò³ â³äáóëîñü çàñ³äàííÿ çà êðóãëèì ñòîëîì íà áóòè. Àäæå â³ä öüîãî çàëåæèòü óñï³õ
öåíòð³â ÎÒÃ, îêð³ì Íîâãîðîäà- òåìó Äîáðîâ³ëüíå ïðèºäíàííÿ äî ì³ñòà âñ³º¿ ãðîìàäè òà äîáðîáóò ¿¿ ìåøêàíö³â.»
áàéäóæîñò³ ðàéîíó ѳâåðñüêîãî, ç’ÿâèâñÿ Ãðåì’ÿ÷, ×àéêèíå îáëàñíîãî çíà÷åííÿ, ÿêå ïðîâåëè ôàõ³âö³ Çðîçóì³ëî, ùî äëÿ çàõîäó íå
Ç âåñíè 2018 ðîêó îêðåìèì ÷è Áëèñòîâà? Çâè÷àéíî, ùî í³. ×åðí³ã³âñüêîãî öåíòðó ðîçâèòêó ì³ñöåâîãî çíàéøëîñü ÷àñó ó êåð³âíèöòâà Íîâãîðîä-
³íñòèòóö³ÿì ó ×åðí³ãîâ³ òàêèé ñòàí ñïðàâ ñàìîâðÿäóâàííÿ. Äî ó÷àñò³ â íüîìó ѳâåðñüêîãî ðàéîíó òà ñ³ëüñüêèõ ãîë³â,
íà Íîâãîðîä-ѳâåðùèí³ íàáðèä, à òîìó íå
Ãðåì’ÿ÷ó ÎÒÃ! çà âèêëþ÷åííÿì ãîëîâè Ãðåì’ÿöüêî¿
äîëó÷èëèñü êåð³âíèöòâî òà ïîñàäîâ³ îñîáè
Çì³íè íàñòàëè ï³ñëÿ ïî÷óòî¿ ï³äòðèìêè ãðîìàäè òà äåïóòàòà ðàéðàäè ç Øåïòàê³â.
ò³ëüêè ñòàëè ñïîñòåð³ãàòèñü çì³íè â ì³ñüêî¿ ðàäè, äåïóòàòñüêèé êîðïóñ,
Ãðåì’ÿ÷à ç ×åðí³ãîâà. Íîâà ðèòîðèêà ² òîìó, ì³ðêóþ÷è íàä ñèòóàö³ºþ, ÿêà «ïî-
ðèòîðèö³ îñ³á, â³äïîâ³äàëüíèõ çà ñ³ëüñüê³ ãîëîâè, äåïóòàòè ðàéîííî¿ ðàäè.
ôàêòè÷íî ïðèïèíÿëà ìóñóâàííÿ ðàéîííèìè ð³çíîìó» îö³íþºòüñÿ â êàá³íåòàõ âëàäè
ðåôîðìóâàííÿ. Ç’ÿâèëîñü áàæàííÿ Ñï³êåðè ñåì³íàðó, ñåðåä ÿêèõ äèðåêòîð
íà÷àëüíèêàìè ãàñëà “îäèí ðàéîí - îäíà ì³ñòà Íîâãîðîäà-ѳâåðñüêîãî òà ÐÄÀ ç
«òîðïåäóâàòè» ïðîöåñ. Äî ðå÷³, êîëè ×åðí³ã³âñüêîãî â³äîêðåìëåíîãî ï³äðîçä³ëó
ãðîìàäà”, ÿêå äîñ³ âèçíà÷àëî ¿õí³ ä³¿ òà ðàéðàäîþ, õî÷åòüñÿ, ùîá êåð³âíèöòâó
ãîâîðèòè ïðî íåçãðàáí³ñòü ó ä³ÿõ óñòàíîâè “Öåíòð ðîçâèòêó ì³ñöåâîãî
â÷èíêè. Ïîçèö³ÿ â³äïîâ³äàëüíèõ îñ³á ³ç Ãðåì’ÿ÷à, òàê ïë³äíî ïîïðàöþâàâøîìó íà
òóòåøíüî¿ âëàäè, òî â³äïîâ³äíèé íåãàòèâ ñàìîâðÿäóâàííÿ” ²ðèíà Êóäðèê, ðàäíèê ç
îáëàñíîãî öåíòðó äîçâîëÿº î÷³êóâàòè íà ïåðøîìó åòàï³ ï³äãîòîâêè äî îá’ºäíàííÿ
– ÿâèùå íå íîâå. Áî íà Íîâãîðîä- ì³ñöåâèõ ô³íàíñ³â äàíî¿ óñòàíîâè
ðîçóìí³ çì³í ó ñòðàòå㳿 òà òàêòèö³ â ÎÒÃ, âäàëîñü äîâåñòè ñïðàâó äî
ѳâåðùèí³ áóäü-ÿê³ íîâàòîðñüê³ çì³íè, ùî Îëåêñàíäð Ìåëüíèê ïðî³íôîðìóâàëè
«ïðîðàá³â» ðåôîðì íà Íîâãîðîä- ëîã³÷íîãî çàâåðøåííÿ. Àäæå íîâèé
çà÷³ïàþòü «ñòàòóñ-êâî» ì³ñöåâî¿ âëàäè, ïðèñóòí³õ: îáãîâîðèëè ³ ô³íàíñîâó
ѳâåðùèí³ ùîäî ï³äãîòîâêè ÿê óìîâ òàê ï³äõ³ä «íà âåðõó» ç àêöåíòîì ïîòðåáè
ïðîõîäÿòü âàæêî ³ áåç îïòèì³çìó. Íå ñòîðîíó äåöåíòðàë³çàö³¿, àíàë³çóâàëè
³ ïóáë³êè äî ñòâîðåííÿ ÎÒÃ. Çà ïîâíîö³ííî¿ ÎÒà íà ï³âí³÷íîìó êðà¿
ñòàëîñÿ äèâà ³ ç ïðîñóâàííÿì êîíöåïö³¿ îñíîâí³ ïðîáëåìè, ðîçãëÿíóëè ïîçèòèâí³
ïîâ³äîìëåííÿì ñàéòó Íîâãîðîä- ñòîðîíè ïðèºäíàííÿ. Íà çàâåðøåííÿ Óêðà¿íè ç öåíòðîì ó Ãðåì’ÿ÷³, äîçâîëÿº
ôîðìóâàííÿ ÎÒÃ. ² ï³äòâåðäæåííÿ òîìó –
ѳâåðñüêî¿ ì³ñüêî¿ ðàäè «22 ÷åðâíÿ 2018 ñåì³íàðó íàãîëîñèëè, ùî ðåôîðì³ ñïîä³âàòèñü íà óñï³õ.
ê³ëüêàð³÷íà áàéäóæ³ñòü ÷èíîâíèöòâà â³ä
ðîêó â Íîâãîðîä-ѳâåðñüê³é ì³ñüê³é ðàä³ äåöåíòðàë³çàö³¿ íà Íîâãîðîä-ѳâåðùèí³ Ïðîäîâæåííÿ íà ñòîð. 5
ðàéîíó é äî ñåëà. Òà é ÷è ìîãëè âîíè

ÎѲÒÀ ÐÀÉÎÍÓ
Íà 16 øê³ë - 78 ïåðøîêëàñíèê³â!
25 ëèïíÿ 2018 ðîêó íà íàéñåðéîçí³øîìó äîãîâîðþâàòè. Îòîæ ³ ïî÷óëè. «ßê çàçíà÷èëà çàñîáè ùîðîêó ïîòðåáóþòü ðåìîíòó òà Ãðåì’ÿöüêî¿ ÇÎØ ²-²²² ñòóïåí³â,
ç³áðàíí³ âèêîíàâ÷î¿ âëàäè Íîâãîðîä- ͳíà Ïîëþøêî, â.î. íà÷àëüíèêà â³ää³ëó òåõí³÷íîãî îãëÿäó.» ðîçïî÷àòè áóä³âíèöòâî òâåðäîïàëèâíî¿
ѳâåðùèíè - êîëå㳿 ÐÄÀ, ÷èíîâíèöòâî îñâ³òè ðàéîííî¿ äåðæàâíî¿ àäì³í³ñòðàö³¿, - Íà íàøó äóìêó, æ³íêè ç â³ää³ëó îñâ³òè êîòåëüí³ Ñìÿöüêî¿ ÇÎØ ²-²²² ñòóïåí³â.»!?
âèð³øèëî ïîãîâîðèòè ïðî îñâ³òó. Áî íàâ³òü ïîâ³äîìëÿº ñàéò http://novgadm.cg.gov.ua/, - Íîâãîðîä-ѳâåðùèíè (à ¿õ ó êåð³âíèöòâ³ 100%) Îõ, âæå ñÿ Ãðåì’ÿöüêà øêîëà!
çà ðÿñíèõ äîù³â, ÿê³ âïðîäîâæ ëèïíÿ ó 2018/2019 íàâ÷àëüíîìó ðîö³ ó çàêëàäàõ â÷èíÿþòü â³ðíî, íå ïðèõîâóþ÷è «áîëÿ÷îê», ÿêèõ «Åêñïåðèìåíòóþòü» ç³ «ñòðàæäàëüíèöåþ»
ïîëèâàëè Íîâãîðîä-ѳâåðùèíó, íà 1 âåðåñíÿ îñâ³òè ðàéîíó áóäå ôóíêö³îíóâàòè 14 âèñòà÷àº, ³ ÿê³, êîëè é ñïðîáóâàòè «ïðèõîâàòè», âæå ñò³ëüêè ðîê³â! ²íîä³, ÿê îö³íþâàòè øëÿõ
çì³í íå ïåðåäáà÷åíî - ä³òÿì çíîâó ïåðøèõ êëàñ³â, äå íàâ÷àòèìóòüñÿ 78 ó÷í³â. îáîâ’ÿçêîâî «ñòèð÷àòèìóòü», ÿê âóõà çàéöÿ ç- ñèõ òðóäíîù³â â³ä 2012 ðîêó, òî âæå òàê ³
ïðèéäåòüñÿ éòè äî øêîëè. Òèì á³ëüøå, ó Çàêëàäè îñâ³òè íà íàëåæíîìó ð³âí³ ï³ä ñí³ãó ÿêðàç ïîñåðåä çèìè. Ïðèéøëîñü æå íàïðîøóºòüñÿ çàïèòàííÿ: à ÷è íå ïîðîáëåíî
ñåëàõ ðàéîíó ùå òðèìàþòüñÿ 16 õðàì³â ï³äãîòóâàëè ïðèì³ùåííÿ äëÿ ïåðåæèòè õàëåïó ç ï³äâåçåííÿì ä³òåé àâòîáóñîì Ãðåì’ÿöüêîìó íàâ÷àëüíîìó çàêëàäó?
çíàíü, à òîìó âîíè ïîâèíí³ áóòè ãîòîâèìè ïåðøîêëàñíèê³â Íîâî¿ óêðà¿íñüêî¿ øêîëè. ìèíóëî¿ çèìè. Îí ÿêèé ðîçãîëîñ ïîëó÷èëà äðàìà Îá³öÿþòü, âèä³ëÿþòü ì³ëüéîíè, ÿê³ íå
äî ïðèéíÿòòÿ áëèçüêî 1000 þíèõ äóø. Â÷èòåë³ ïî÷àòêîâèõ êëàñ³â, ïðîéøëè ç ìàëèìè ç ñ. Áóäèùà, ùî ì³ñÿöü ñèä³ëè íà ïå÷³, äîõîäÿòü, â³äøóêóþòü, çíîâ ðåìîíòóþòü ³ çíîâ
Îò ò³ëüêè ïðèêðî, ùî êîëè çàõîäèòü ïðî â³äïîâ³äíó ïðîôåñ³éíó ï³äãîòîâêó. Ç ïîêè øê³ëüíèé àâòîáóñ ïðîáèâàâ øëÿõ äî íèõ! ïåðñïåêòèâó äèòÿ÷èõ ðàäîù³â íàêðèâຠõâèëÿ
îñâ³òó, âñ³ âèÿâëÿþòüñÿ íàñò³ëüêè á³äíèìè, ùî äåðæàâíîãî áþäæåòó îòðèìàíî ñóáâåíö³þ Òîìó é íà çàñ³äàíí³ ÐÄÀ â.î. íà÷àëüíèêà ðàéîííî¿ áåçãðîø³â’ÿ! Çíîâó çíàõîäÿòü! À òåïåð - áàö,
äåÿê³ ðå÷³ íå ò³ëüêè àíàë³çóâàòè âàæêî, à é íà ñóìó 228593,00 ãðí äëÿ çàêóï³âë³ ìåáë³â, îñâ³òè ïàí³ Í³íà Ïîëþøêî ³ íå ïðèõîâóâàëà, ùî ÷åðãîâà ïðîáëåìà! Áîæå ì³é, á³äí³ ä³òè òà
îçâó÷óâàòè ñîðîìíî. ͺ, íó ðåàëüíî! ² ðÿòóº äèäàêòè÷íîãî ìàòåð³àëó, êîìï’þòåðíîãî «ïðîáëåìíèì ïèòàííÿì º çàêóï³âëÿ ìåáë³â, áàòüêè! Ñò³ëüêè ÷àñó ìèíóëî! Ïðîäîâæåííÿ
ñòàí ñïðàâ õ³áà ùî ïðèñóòí³ñòü â îñâ³òÿíñüê³é îáëàäíàííÿ. Ó ëèïí³ 2018 ðîêó ïðèäáàíî äèäàêòè÷íîãî ìàòåð³àëó ÷åðåç ñèñòåìó íà ñòîð. 7³äáóëàñü ðåâîëþö³ÿ, çì³íèëèñÿ
öàðèí³ ëþäåé âèõîâàíèõ òà â³äïîâ³äàëüíèõ. êîìï’þòåðíå îáëàäíàííÿ íà ñóìó 48472,00 åëåêòðîííèõ çàêóï³âåëü “PROZORRO”, ïðåçèäåíòè òà ïàðëàìåíòè, ñåðéîçí³øèìè
Îòîæ ³ íà ëèïíåâ³é êîëå㳿 ÐÄÀ í³êîìó ç ãðí. Çàêóïëåíî àâòîçàï÷àñòèí íà ñóìó çàáåçïå÷åííÿ ó÷í³â 1-õ, 10-õ êëàñ³â íîâèìè ñòàëè äåïóòàòè… À Ãðåì’ÿöüêà øêîëà
óïðàâë³íñüêîãî îðãàíó îñâ³òè íàâ³òü ó ãîëîâó íå 78000,00 ãðí, ïðîòå àâòîòðàíñïîðòí³ ï³äðó÷íèêàìè.» ² ùî «òàêîæ íåîáõ³äíî ðîçïî÷èíຠð³ê ³ç íåçäîëàííî¿ êðèçè.
ïðèéøëî ùî ñü ïðèõîâóâàòè ÷è íå âèêîíàòè ðåìîíò ï³äëîãè äðóãîãî ïîâåðõó Ïðîäîâæåííÿ íà ñòîð. 7
2 ñòîð. ³íôîðìàö³éíî-àíàë³òè÷íèé ÷àñîïèñ ñåðïåíü 2018 ðîêó

ÐÅÄÀÊÒÎÐ ÍÀ ÂÅËÎÑÈÏÅIJ
Ç ÂÅÐØÈÍÈ
ÂÅËÈʲ ÓÊÐÀ¯ÍÖ²

Ïðàä³ä³âñüêà çåìëÿ
̳ñÿöü éøëè äîù³, à òîìó ð³øåííÿ ïðî¿õàòèñü ïîëüîâèìè äîðîãàìè
íà ñòàðò³ çàâåðøóþ÷îãî ë³òî ñåðïíÿ âèäàëîñü ñïîíòàííèì. Ïðîñòî
ÆÈÒÒªÂÎÃÎ ÄÎѲÄÓ
îäíîãî ðàçó, ïîãëÿíóâøè íà ðîç÷èùåíå Òâîðöåì Íåáî â³ä âåëè÷åçíîãî
ñêóï÷åííÿ õìàð âùåðòü çàïîâíåíèõ âîäîþ, âèð³øèâ «ïîíàêðó÷óâàòè»
ïåäàë³ íà ê³ëüêîõ ê³ëîìåòðàõ äîðîãîþ ñåðöþ ïîëüîâîþ ñòð³÷êîþ â³ä
Íîâãîðîäà-ѳâåðñüêîãî. Àäæå, ùî ìîæå áóòè ïðèºìí³øèì çà íå âåëüìè
òðèâàëó ó ÷àñ³, àëå äîñèòü íàñè÷åíó çà ïîáà÷åíèì ó ïðèðîä³ åêñêóðñ³þ
ð³äíèìè êðàºâèäàìè? ̳ñöèíàìè, ÿê³ â³äêðèâàþòüñÿ îäðàçó, ÿê ò³ëüêè
îïèíÿºøñÿ îá³÷ ðîçòðàõàíîãî öåíòðàëüíîãî àñôàëüòîâîãî íàïðÿìêó,
ùî ïðÿìóº íà Øîñòêó. Ìîæëèâî ñå íà íàø³ êðåàòèâí³ çàêóòêè
îð³ºíòóâàëèñÿ 100-150 ðîê³â òîìó ë³òåðàòóðí³ óêðà¿íñüê³ êëàñèêè,
íåïåðåâåðøåíî âèìàëþâóþ÷è çåìëþ êîçàê³â, îðà÷³â òà ñâÿùåíèê³â ó
òðåíäîâèõ òâîðàõ, ÿê³ ìîº ïîêîë³ííÿ íå ë³íóþ÷èñü ÷èòàëî ó øêîë³!
Ïîëüîâèé ïðîñò³ð âêîòðå íàäàâàâ ñèë òà âñåëÿâ æèòòºäàéí³
ïåðñïåêòèâè, òîìó ùî ñåðåä ñèõ ïðàä³ä³âñüêèõ ëàí³â, ÿê³ çàê³í÷óþòüñÿ
ãëèáîêèìè ÿðàìè, íå ïðîñòî äîáðå ïî÷óâàºøñÿ, ñìàêóø ñïðàâæí³ äàðè
Ãîñïîäí³, à â³ä÷óâàºø ñåáå äèòèíîþ ìàò³íêè-Çåìë³!
Ïðî¿çä çåìëÿìè, äå ï³ä áëàêèòíèì íåáîì äî 1917 ðîêó çíàõîäèëèñü íàä³ëè
ïðàä³äà Õâ(Ô)åäîðà Ñóãîíÿêè, òèì ³ ïðèâàáëèâèé, ùî ïðèìóøóº
ïîì³ðêóâàòè ïðî îñîáëèâîñò³ ñüîãîäí³øíüî¿ ìåòóøí³ íàâêîëî ÇÅÌ˲.
Çâè÷àéíî, ïðèâàòíó çåìëþ ïðàä³äà â³ä³áðàëè ó êîëãîñïíèé «îáùàê». Àëå
ïîçáàâèòè ïðàâà íà ïàì’ÿòü - âêðàñòè íå çìîãëè! Ïåðåäàâ íà ãåííîìó ð³âí³.
Îñü ¿¿ ³ íåñó ïî æèòòþ, ÿê ð³÷ ñâÿòó ³ ïðàâåäíó. À çãàäóþ÷è ïîïåðåäíèêà,
ïðàãíó óÿâèòè âåëè÷ âñ³º¿ õàçÿéíîâèòî¿ Óêðà¿íè, âñ³õ ä³ä³â òà ïðàùóð³â. ² òàê
- âåñü ÷àñ, êîëè âåëîñèïåäí³ êîëåñà îïèíÿþòüñÿ íà ãëàäåíüê³é ïîëüîâ³é äîð³æö³.
Ñåé ð³ê çåìë³ Õâåäîðà Ñóãîíÿêè âêðèò³ ìà¿ñîì. Âèñî÷åííèì. ßêèé
íàñò³ëüêè ðâîíóâ ó íåáî, ùî ãåíñåê «êàïååðåñ» Ìèêèòà Õðóùîâ, óãëåä³âøè
áîäàé ðàç òàêó ðîçê³øíó êàðòèíó, íå äèâëÿ÷èñü íà ôàíàòè÷íó çàêîõàí³ñòü ó
ñîâåöüêå ïîëå “êèê³â”, åëåìåíòàðíî «ïîòóõ» áè íà ïîë³ ì³æ Íîâãîðîäîì-
ѳâåðñüêèì òà Þõíîâîì. Áî ñòåáëèíè òóò ïîíàä äîðîãîþ ñÿãàþòü 4 ìåòð³â!
²íøå ïèòàííÿ, ùî êóêóðóäçà íà ïðàä³ä³âñüêèõ ëàíàõ äàâíåíüêî
ïåðåòâîðèëàñü íà ëèõî. Ñòàâøè ìîíîïîëüíîþ, âîíà òóïî âèñìîêòóº îñòàíí³ Â³äîìèé äåðæàâíèé ³ ãðîìàäñüêèé ä³ÿ÷ ³òàë³é Òåðåíò³éîâè÷ Êîðæ â³äçíà÷ຠñâ³é ÷åðãîâèé
«ñîêè» ç ãðóíòó. ² òóò ðåà볿 òàê³, ùî ìîæíà ðàä³òè, êîëè çà äåñÿòèë³òòÿ þâ³ëåé.
çåìë³ Ïîäåñåííÿ õî÷à á ð³ê ÷è äâà ïåðåïî÷èëè â³ä “öàðèö³” ïîë³â. Ìîæëèâî 80 ðîê³â – öå íå ïðîñòî ðîìàí, à áàãàòîòîìíà åíöèêëîïåä³ÿ æèòòÿ. Öå ñóòòºâèé ³íäèâ³äóàëüíèé
ÿê âèêëþ÷åííÿ, à âçàãàë³-òî ïëàíòàòîðè 21 ñòîë³òòÿ êàï³òàëüíî «ïðèñ³ëè» íà ôðàãìåíò âåëèêîãî ³ñòîðè÷íîãî ìèíóëîãî, ùî ôîðìóâàëî ³ ôîðìóº ñüîãîäåííÿ òà ìàéáóòíº
êóêóðóäçÿí³ ïðèáóòêè. Ëåãêî çàâîëîä³âøè íàä³ëàìè òèõ, õòî ï³ñëÿ ðîçïàäó ðîäîâîäó Êîðæ³â, Óêðà¿íè ³ ãëîáàëüíîãî ñâ³òó. À òóò ùå îäíà óðî÷èñòà äàòà íàäõîäèòü – çîëîòå 50-
êîëãîñï³â ³ íå äóìàâ çàéìàòèñü ñàìîñò³éíèì ãîñïîäàðþâàííÿì íà ïàÿõ, ð³÷÷ÿ ùàñëèâîãî æèòòÿ ³òàë³ÿ Òåðåíò³éîâè÷à ç äðóæèíîþ Ëþáîâ’þ Âàñèë³âíîþ. Îòæå, ìàºìî ñëóøíó
çåìåëüí³ ìàãíàòè ñïîêóñèëèñü íà â³äíîñíî ëåãêó íàæèâêó. Òèì á³ëüøå, ùî íàãîäó äëÿ ö³êàâî¿ ðîçìîâè ç âèäàòíèì ïîäðóææÿì.
çàðàç íå òðåáà ïåðåéìàòèñü âèìîãàìè àãðîíîì³÷íî¿ íàóêè! Ïðîñòî çàñ³âàé – Øàíîâíèé ³òàë³þ Òåðåíò³éîâè÷ó! Âè âæå îáãîâîðþºìî ïðî÷èòàíå. Öå â³ä÷óòíî çáàãà÷óº
çà ïðèíöèïîì: êóêóðóäçà, ñîíÿøíèê, ñîÿ, êóêóðóäçà... Ãðîø³, ãðîø³, ãðîø³... ïåðåæèëè ñåðåäíüîñòàòèñòè÷íîãî óêðà¿íöÿ çà ³íòåëåêò.
Õî÷à â³ä ïðàä³ä³â â³äîìî, ùî î÷³êóº íà ïðèéäåøí³ ïîêîë³ííÿ ç çåìëåþ, â³êîì ³ òðèâàë³ñòþ ïîäðóæíüîãî æèòòÿ. ßê – Êàæóòü: “Ñòàð³ñòü – íå ðàä³ñòü”; à ùî
êîëè îñòàíí³ ñïîêóñÿòüñÿ ìåòîäèêîþ, ÿêó âïðîâàäèëè ãëèòà¿. Äî òîãî æ ³ öå Âàì âäàëîñÿ – äîæèòè é ïåðåæèòè? Âè äóìàºòå ç öüîãî ïðèâîäó?
âëàäíèì ñòðóêòóðàì íà âñ³ ïîä³áí³ ïîðóøåííÿ ç³ ñ³âîçì³íàìè ó ðàéîí³ íà÷õàòè. Â. Ò.: ß íàä öèì í³êîëè íå çàäóìóâàâñÿ. Òîìó Â. Ò.: Ñòàð³ñòü – öå íèí³øí³é áåçïåðåðâíèé ïëèí
гâíî ÿê é óâàãà äî ãâèíòîêðèë³â ÷è ë³òàê³â, ÿê³ îòðóéíîþ ìæè÷êîþ ç íåáà â³äïîâ³äàòè, ÿê öå âäàëîñÿ, àáî íå âäàëîñÿ... ß ìîãî æèòòÿ, ÿêèì ÿ äóæå çàäîâîëåíèé.
ïîëèâàþòü òèñÿ÷³ ãåêòàð³â íà Íîâãîðîä-ѳâåðùèí³, äîð³âíþº.!? Öå õ³áà ùî ïðîñòî æèâ ³, äÿêóþ÷è Áîãó, äîæèâ äî òàêîãî Ë. Â.: ß çàäîâîëåíà íèí³øí³ì æèòòÿì ìàéæå íà
áäæ³ëêà íå çáðåùå ïðî çì³ñò òîãî, ùî ïàäຠç âèñîòè íà ãîëîâó. ïîâàæíîãî â³êó. 100%. Àëå ÿêáè ïðèéøëîñü ïî÷èíàòè ç ïî÷àòêó, òî
Îòîæ ³ ÿ íà êîëåñàõ, áåðó÷è äî óâàãè áåçâ³äïîâ³äàëüíî-âáèâ÷å ïîì³ùèöüêå – À ÿêèé âíåñîê ó Âàøå äîâãîë³òòÿ âêëàëà ìàáóòü âíåñëà á äåÿê³ êîðåêòèâè ó ìîëîä³ ðîêè, òðîõè
çåìëåðîáñòâî ÕÕ² ñò. - ì³ðêóþ íàä àãðàðíîþ ðåôîðìîþ 90-õ. Íàä ò³ºþ, ÿêó Ëþáîâ Âàñèë³âíà? ñòðèìàëà á ìîþ åíåðã³þ, ÿêó çàáàãàòî âèòðà÷àëà íà
âò³ëèâ ó æèòòÿ Ïðåçèäåíò-çåìëÿê! ² ÿêà â³äáóëàñü çîâñ³ì íå çà óêðà¿íñüêèìè Â. Ò.: Öå îäíîçíà÷íî: âèð³øàëüíèé ³ ãðîìàäñüêó ðîáîòó çðàíêó äî âå÷îðà.
âñåîõîïëþþ÷èé! – Ìîëîäü ç³ ñï³â÷óòòÿì äèâèòüñÿ íà
òðàäèö³ÿìè - íå âçÿâøè äî óâàãè ïðàâà íàùàäê³â òèõ, õòî âîëîä³â çåìëåþ äî
– Ö³êàâî, ÿê êîæåí ç Âàñ ñïðèéìຠñâ³é â³ê, ñòàðøèõ, áî íå ðîçó쳺 ¿õ; à Âè, ÷è â³ä÷óâàºòå â
ãèäîòíî¿ êîëåêòèâ³çàö³¿ 30-õ ðîê³â. Íå êàæó÷è âæå ïðî ïðàâî íà ïîâåðíåííÿ
çîêðåìà ñâîþ äóøó ³ ò³ëî? ×è çàäîâîëåí³ ñîá³ ùîñü îñîáëèâå, ùî äຠÂàì ïåðåâàãó íàä
âëàñíîñò³! Êèíóëè â³äïðàöþâàâøèõ íà ö³é çåìë³ í³ÿê íå ìåíøå çà êîëãîñïíèê³â,
æèòòÿì ó Âàøîìó â³ö³? ìîëîäèìè?
îòðèìàâøèõ ïà¿!? Â÷èòåë³â, ìåäèê³â, êóëüòïðàö³âíèê³â… Òèõ, ùî ãîðáàòèëèñü Â. Ò.: Íå â³ä÷óâàþ ñâîãî â³êó. Ñâîþ äóøó ³ ò³ëî Ë. Â.: Àÿêæå! ³ä÷óâàþ. Áàãàòî ÷îìó íàâ÷èëàñü,
íà çåìëÿõ ñîâåöüêèõ êîëãîñï³â! «Êó÷ìèíà» ðåôîðìà ¿õ îá³éøëà. í³êîëè íå ñïðèéìàâ îêðåìî, à ò³ëüêè ÿê ö³ë³ñí³ñòü. áàãàòî ÷îãî âì³þ, ³ç çàäîâîëåííÿì ïåðåäàëà á öå
Ó íàø³ æ äí³ òåìà çåìë³, ç íåòðèâàëèì çàòèõàííÿì çàðàäè â³äïî÷èíêó Ë. Â.: À ÿ ñïðèéìàþ ñâ³é â³ê ÷èñòî ô³ëîñîôñüêè, ìî¿ì íåâ³ñòêàì, ³íøèì îñîáàì æ³íî÷îãî ðîäó. ̳é
«ñëóã íàðîäó», ùî âàðÿòüñÿ ó ïîë³òè÷íîìó êàçàí³ äåðæàâè, íàãàäóº ïðî ñåáå. ä³àëåêòè÷íî. Ç îäíîãî áîêó â³ä÷óâàþ, ùî ìîëîäà ³ âåëè÷åçíèé äîñâ³ä äຠâ³ä÷óòíó ïåðåâàãó íàä
Ïîðîæíüîþ áàëàêàíèíîþ ïðî ìàéáóòíº ãîëîâíîãî áàãàòñòâà Óêðà¿íè - ãàðíà, ÿê ñåáå ïàì’ÿòàþ, à ç äðóãîãî – âæå ìîëîäèìè.
ñ³ëüñüêîãîñïîäàðñüêî¿ çåìë³. ×è ñòàíå çåìåëüêà, ÿêîþ äî ñîâ³ò³â âîëîä³ëè äîøêóëÿþòü õâîðîáè, ñèë ìåíøå, íàñòð³é – Â. Ò.: Òàê, äîñâ³ä ³ çíàííÿ – öå âåëèê³ íàø³
ïåðåì³ííèé... ïåðåâàãè. Àëå âîíè, áóâàº, ñòâîðþþòü ïåðåøêîäó ì³æ
– ×è ÷àñòî íàð³êàºòå íà äîëþ, íà íàìè ³ ìîëîäèìè. Áî äèâëÿ÷èñü íà íèõ, ìè âæå
íåñïðàâåäëèâ³ñòü ùîäî Âàñ? áà÷èìî, ùî áóäå ç íèìè äàë³, à âîíè – ùå í³.
Ë. Â.: Íå íàð³êàþ ³ í³êîëè íå íàð³êàëà, áî áàãàòî – Ïàíå ³òàë³þ, ïîÿñí³òü, ÿê öå òàê: áóòè
ç òîãî, ùî õîò³ëîñü, âäàëîñü çä³éñíèòè. Âî÷åâèäü, ñèâî÷îëèì àêñàêàëîì ³, âîäíî÷àñ, áóòè
äîëÿ áóëà ïðèõèëüíà äî ìåíå. çàäîâîëåíèì ñîáîþ?
Â. Ò.: ß òàêîæ íå ìàþ ï³äñòàâ íàð³êàòè. Àäæå Â. Ò.: Ìåí³ çäàºòüñÿ, ùî ÿ çîâñ³ì íå ñèâî÷îëèé ³
äîëÿ – öå Âèùà, Àáñîëþòíà Ñïðàâåäëèâ³ñòü. íå àêñàêàë. Íå âèîêðåìëþþ ñåáå ç îòî÷åííÿ ³ íå
– ×è çàçäðèòå ìîëîäøèì îä Âàñ, ÷è íàìàãàþñü ñïðàâèòè âðàæåííÿ. Ââàæàþ, ùî
ïîãîäèëèñü áè ïîì³íÿòèñü ç êèìîñü íàéá³ëüøîãî óñï³õó ÿ äîñÿã íå ó êàð’ºð³, à ó ï³çíàíí³
äâàäöÿòèð³÷íèì, ÿêùî á ìàëè òàêó ñåáå ³ ñâ³òó.
ìîæëèâ³ñòü? Ë. Â.: Ùîá áóòè çàäîâîëåíîþ, êîæíà ëþäèíà
Â. Ò.: Íå çàçäðþ. Ìîº æèòòÿ ì³íÿòè íà ³íøå íå ïîâèííà íàâ÷èòèñü ñëóõàòè ³íøèõ ëþäåé. Áî öå º íå
õî÷ó. Âîíî ìåí³ ïîäîáàºòüñÿ. Íàâ³òü óÿâèòè íå ìîæó, ëèøå ï³çíàâàëüíèì ³ ñïðèÿº âì³ííþ òðèìàòè ñåáå ó
ùî ìîÿ á³îãðàô³ÿ íàëåæàòèìå êîìóñü ³íøîìó. âëàñíèõ ðóêàõ, à é äîïîìàãຠçíàõîäèòè äðóç³â. À
Ë. Â.: ß òàêîæ íå ïîì³íÿëàñü áè ç ìîëîäèìè. À âîäíî÷àñ, ðîçâèâຠêðèòè÷íå ìèñëåííÿ, çîêðåìà
îò äàòè ¿ì äîáðó ïîðàäó áóëî á âàðòî. Òà âîíè íå ùîäî ñåáå.
äóæå ïîãîäæóþòüñÿ ñëóõàòè ïîðàäè äîðîñëèõ – ßê ââàæàºòå, ÿêà ñôåðà æèòòÿ º
ëþäåé... íàéâàæëèâ³øîþ?
– ×èì íàéá³ëüøå ïîëþáëÿºòå çàéìàòèñü Ë. Â.: Íàéâàæëèâ³øèì çàâæäè áóëî ³ º âèõîâàííÿ
çàðàç? ä³òåé, áî öå ïðàêòè÷íå áóäóâàííÿ ìàéáóòíüîãî. Òîìó
ìî¿ ïðàùóðè, òîâàðîì? Ïîêðè÷àòü ³ çàìîâêàþòü. Òîìó, ùî íèí³øíÿ ñèòóàö³ÿ Ë. Â.: Çàíÿòü ³ îáîâ’ÿçê³â âèñòà÷ຠçàâæäè. Íå ïåäàãîã³êà – ³ ñ³ìåéíà, ³ øê³ëüíà, ³ ñóñï³ëüíà – ïîâèííà
âèñòà÷ຠ÷àñó. À äëÿ ðîçâàãè, îñîáëèâî ïîäîáàºòüñÿ áóòè ó öåíòð³ óâàãè íà âñ³õ ð³âíÿõ.
º äóæå çðó÷íîþ äëÿ ð³çíèõ ñòîð³í. Âèã³äíî êîëèøí³ì êîëãîñïíèêàì, îòðèìàâøèõ
ãðàòèñÿ ç îíóêàìè ó ñþæåòí³ é òåìàòè÷í³ ³ãðè. Ö³êàâî Â. Ò.: ß á äîäàâ, ùî â öüîìó ïèòàíí³ ñë³ä òàêîæ
áåçêîøòîâíî ïà¿ ç çåìåëü ìî¿õ ïðàä³ä³â ³ íàáóâøèõ çàêîííå ïðàâî íà ùîð³÷íèé
ñïîñòåð³ãàòè, ÿê âîíè ïî÷èíàþòü óñâ³äîìëþâàòè âðàõîâóâàòè äóõîâíå âäîñêîíàëåííÿ ³
çèñê. Øàëåí³þòü â³ä ïðèáóòê³â é îðåíäàð³ - “ïëàíòàòîðè”! Ùå á ïàê, ïîä³áíî¿
ñåáå ó öüîìó æèòò³. ñàìîâäîñêîíàëåííÿ. Ó êîæíîìó ðàç³, öå
õàëÿâè ç³ ùîð³÷íîþ ïëàòíåþ ó 5- 8% âàðòîñò³ çåìë³ âîëîäàðÿì ïà¿â íàâðÿä íàéâàæëèâ³øà ñôåðà ìîãî æèòòÿ.
Â. Ò.: Ìåí³ çàâæäè áóëî ³ º ö³êàâèì çàéìàòèñÿ
÷è çíàéäåø ó áóäü-ÿê³é êðà¿í³? Ñëîâîì, âåñåëî âñ³ì ³ âñ³ çàäîâîëåí³. ñàìîâäîñêîíàëåííÿì. Çàâæäè ùîñü âèãàäóâàâ äëÿ
Òà ãîëîâíå, ùî íàâêîëî çåìåëü ìîãî ïðàä³äà, ÿêîþ ì÷èòü ðîâåð, êðàñèâà ³íòåðåñó. Çàðàç îñîáëèâî ïðèºìíî óäâîõ ÷èòàòè
Ïðîäîâæåííÿ íà ñòîð. 4
ïðèðîäà, áëàêèòíå Íåáî òà íåçëàìíà ïåðñïåêòèâà ÓÊÐÀ¯ÍÑÜÊί Óêðà¿íè! êíèæêè âãîëîñ, à ïîò³ì ³ç çàäîâîëåííÿì
ñåðïåíü 2018 ðîêó ÏÐÀÂÈÉ ÁÅÐÅÃ ÄÅÑÍÈ ñòîð. 3

ÌÎÑÊÎÂÑÜÊÎ-
ÓÊÐÀ¯ÍÑÜÊÀ
ÍÅÌÀ ˲ʲ ÄËß ÐÎÇÁÈÒÎÃÎ
ÌÀÒÅÐÈÍÑÜÊÎÃÎ ÑÅÐÖß
²ÉÍÀ

(äî 4-õ ðîêîâèí çàãèáåë³ Ãåðîÿ ìîñêîâñüêî-óêðà¿íñüêî¿ â³éíè 2014-2018 ð.ð. Âàëåð³ÿ Áîíäàðåíêà)
Ñåãìåíò çàãèíóâ ÷îëîâ³ê ÷è ñèí? ²íøèìè â³÷íî ìîëîäîãî òàòóñÿ äëÿ ãîëîâíèé «êîìàíäèð» áóâ
ðîáîòè ó ³ðè ñëîâàìè, çà 4 ðîêè ìîñêîâñüêî¿ äîíå÷êè Åë³íè. Òàêîãî ïåäàãîãîì, ï³äíÿâøèì «íà
Âàñèë³âíè àãðåñ³¿ äëÿ äåÿêèõ âëàäíèõ çâèòÿæíîãî óêðà¿íöÿ ç ðîçóìîì, êðèëî» ñîòí³ âäÿ÷íèõ õëîï÷àê³â
ñåðéîçíèé - ñòðóêòóð â³éíà íå ñòàëà â³éñüêîâèì õèñòîì ÿêîãî ç òà ä³â÷àòîê ç Ïîï³âñüêî¿
â î í à ÷èííèêîì ãåíåðàö³¿ íåñòðèìíèì áàæàííÿì äî ñåðåäíüî¿ øêîëè, âèÿâèëàñü
ïåðåéìàºòüñÿ â³äïîâ³äàëüíîñò³, äîáðèõ ñïðàâ çàðàäè ð³äíèõ, íåïîòð³áíèì åëåìåíòîì. Âñå
íå ò³ëüêè òóðáîòëèâîñò³, ï³êëóâàííÿ, áëèçüêèõ, ï³äëåãëèõ òà ð³äíî¿ çðîáèëà æèâà ïðàêòèêà ùîäåííÿ
ïðîáëåìàìè ñïîíóêàþ÷èì äîïîìîãòè ³ò÷èçíè ìàòåðèíñüêà äóøà ç ðîäèííîãî æèòòÿ. Îò ò³ëüêè
ïîñåñòåð ç ðîäèíàì, çàçíàâøèõ á³ëü ïèøàòèìåòüñÿ äî îñòàííüîãî ïðèêðî, ùî âàæêà õâîðîáà
Íîâãîðîä- âòðàò ð³äíèõ íà ôðîíò³. ² ïîäèõó ÿê íàéâèùîþ ö³íí³ñòþ! çàíàäòî ðàíî îá³ðâàëà æèòòÿ
ѳâåðùèíè, ÿê³ äàðìà, ùî øâèäêèõ ä³é íà Ö³íí³ñòþ, ÿêó ïîãîæî¿ êîëåãè, ãàðíîãî ïåäàãîãà
âòðàòèëè àäðåñó ïîòåðï³âøèõ âèìàãຠâåðåñíåâî¿ äíèíè 1989 ðîêó Ìèêîëàÿ Áîíäàðåíêà.
ð³äíèõ íà çàêîíîäàâñòâî - íà ïðàêòèö³ çîâñ³ì ìîëîäà ³ðà Áîíäàðåíêî Êîëè ³ò÷èçíà
ôðîíò³ ÷è ó äîñèòü ÷àñòî âñå âïåðøå ïðèêëàäàëà äî ãðóäåé ó
øïèòàë³ â³ä ïåðåâåðòàºòüñÿ äîãîðè ïîëîãîâîìó áóäèíêó. ïîêëè÷å äî áîþ
ïîðàíåíü, à é äðèãîì. Îò ÿê õî÷à á ³ç
ïîâñÿêäåííîþ çàáåçïå÷åííÿì ðîäèí çàãèáëèõ
ä î ë å þ ïàëèâîì íà çèìó. Ïðî «ãëóõèé
ñòðàæäàëüíèöü êóò» ó ö³é ñïðàâ³ ðîçïîâ³äàëà
ó ñóñ³äí³é íå ò³ëüêè ³ðà Áîíäàðåíêî, à é
Ñåìåí³âùèí³. ¿¿ ïîäðóãè. Ìàð³ÿ Ïåòð³âíà
Ó ðàéöåíòð Êîøëåöü - ìàò³ð ïîìåðëîãî ó
³ðà Áîíääàðåíêî ç îíóêîþ Åë³íîþ ïàí³ Â³ðà, ÿê ³ ¿¿ øïèòàë³ ²ãîðÿ Ãóëåâñüêîãî ç ñ.
ïîäðóãè, ˳ñêîíîã³â òà Ëþäìèëà
×àñ â³ä ÷àñó ó ñåðåäì³ñò³ ïðè¿çäèòü íà Ñîëîìàõà - äðóæèíà âáèòîãî
Í î â ã î ð î ä à - Ñ ³ â å ð ñ ü ê î ã î çàõîäè îô³ö³éíèõ ñòðóêòóð òà íà â³éí³ Îëåãà Ñîëîìàõè ç
çóñòð³÷àþ ³ðó Áîíäàðåíêî ç ñ. ê ó ë ü ò ó ð í î - î ñ â ³ ò ÿ í ñ ü ê è õ Áóäè-Âîðîá’¿âñüêî¿. Æóðÿòüñÿ,
Ïîï³âêè. Ƴíêà º ìàò³ð’þ ³íñòèòóö³é íà ÷åñòü çàãèáëèõ ÿê âàæêî ïðèõîäèòüñÿ ùîðîêó
êàï³òàíà Çáðîéíèõ Ñèë Ãåðî¿â. Îñü, íàïðèêëàä «áîðîòèñü», ùîá ñâîº÷àñíî
Óêðà¿íè Âàëåð³ÿ íåùîäàâíî âîíà ðîçïîâ³äàëà çàâåçëè äðîâà!
Ìèêîëàéîâè÷à Áîíäàðåíêà, ìåí³, ùî íà Äåíü Íåçàëåæíîñò³ Á³ëü íà âñå æèòòÿ
â³ääàâøîãî æèòòÿ çà ñâîáîäó ó ì³ñò³ â³äêðèâàòèìóòü Àëåþ Áàòüêî Ãåðîÿ - Ìèêîëà Áîíäàðåíêî
Çðîçóì³ëî, ùî íàâ³òü
³ íåçàëåæí³ñòü Áàòüê³âùèíè Ãåðî¿â, ïðèñâÿ÷åíó õëîïöÿì ïðîæèòèé øëÿõ äîâæèíîþ â 4
14 ñåðïíÿ 2014 ðîêó íà ôðîíò³ Í î â ã î ð î ä - Ñ ³ â å ð ù è í è , Ùî é êàçàòè, ç ï³äãîòîâêîþ Ç êóðñàíòñüêî¿ ïîðè
ðîêè â³ä ñòðàøíî¿ á³äè, íå äຠã³ãàíòñüêèõ ïëàí³â ïðî ìàéáóòíº
ìîñêîâñüêî-óêðà¿íñüêî¿ â³éíè. ñêëàâøèì ãîëîâè íà â³éí³ 2014- ñïîêîþ æ³íö³ ç ñ.Ïîï³âêà. Òà é äî æèòòÿ ñèíà-Ãåðîÿ ó ñòàðøèõ
Ïàí³ Â³ðà îêð³ì ùîäåííîãî 2018 ðîê³â. ² ³ðà Âàñèë³âíà Áîíäàðåíê³â âèéøëî âñå ãàðàçä. Âàëåð³é íå áóäóâàâ. Àëå, íà
íàâðÿä ÷è âòðàòà íàéäîðîæ÷îãî, æîðñòêó ñòåçþ îô³öåðñüêî¿ äîë³
â³ä÷óòòÿ íåâèë³êîâíîãî ãîðÿ - çàäîâîëåíà, ùî ìàòåð³â òà âä³â ÿêîìó ïðèñâÿ÷óâàëàñü êîæíà «Íàâ³òü îñîáëèâî òî é ÷àñó íå
âòðàòè íàéð³äí³øî¿ ÷àñòèíêè çàãèáëèõ, ³í³ö³þâàâøèõ òàêó âèòðà÷àëè íà «êíèæíå» ñòàâàâ ñâ³äîìî,
ìèòü ìàòåðèíñüêîãî æèòòÿ íà ïðèñëóãîâóþ÷èñü ð³âíåì
æèòòÿ, º ïåðøîþ, ÷èº ñïðàâó, ÿê äîñòîéíå óâ³÷íåííÿ, ð³âí³ ñâ³äîìîñò³ êîëè-íåáóäü âèõîâàííÿ, ïðî ÿêå ñüîãîäí³
ïîð³çàíå ðóáöÿìè á³äè ñåðöå ï³äòðèìàâ ì³ñüêèé ãîëîâà Îëåã ñòàëî ìîäíî äèñêóòóâàòè íà îñîáèñòî¿ ï³äãîòîâêè ó ô³çè÷í³é
â³äøóêຠçàêóòîê äëÿ ïëîùèí³, ãàðíèìè çíàííÿìè ó
ïðàãíå ðîçä³ëèòè á³ëü Áîíäàðåíêî. ïðèìèðåííÿ ç áîëåì. Õ³áà ùî, åêðàíàõ òåëåâ³ç³¿ ç ìîëîäèìè
áàòüêàìè», - ðîçïîâ³äຠïàí³ ô³çèêî-ìàòåìàòè÷íîìó òà
äàñòü Áîã, ³ òåõí³÷íîìó íàïðÿìêàõ, ïîâàãîþ
 ³ ð à ³ðà. Ïðîñòî õëîï÷èê, çà
ñëîâàìè ìàòåð³ ìóæíüîãî ñèíà- äî äèñöèïë³íè, ÷åñò³, îáîâ’ÿçê³â.
Âàñèë³âíà «Áàë³â» äî âèçíà÷åííÿ
ç ì î æ å ëèöàðÿ Îðäåíà Áîãäàíà
Õìåëüíèöüêîãî ²²² ñò.(Óêàç ïåðñïåêòèâè þíàêà äîäàëè ³
çíàõîäèòè â³äâåðò³ ñï³ëêóâàííÿ ç
ì è ò ü Ïðåçèäåíòà Óêðà¿íè ¹593/
2014 â³ä 15 ëèïíÿ 2014 ðîêó) ïðè¿æäæàþ÷èì ó â³äïóñòêó
ïåðåïî÷èíêó õðåùåíèì Âîëîäèìèðîì
â ³ ä çðîñòàâ íà ïðèêëàä³ áàòüê³â.
Îáèäâà ñèíè Áîíäàðåíê³â Êðàâ÷åíêîì, íàðàç³ ãåíåðàë-
ïåðìàíåíòíî¿ ìàéîðîì ÇÑ Óêðà¿íè, áîéîâîþ
âòîìè ó äîñòîéíî ïðåäñòàâëÿëè ðîäèíó
ñåðåä îäíîñåëüö³â ñâîºþ ëþäèíîþ. Äèñêóñ³¿ äâîõ
ç ì ³ í à õ ÷îëîâ³ê³â - äîñâ³ä÷åíîãî âî¿íà
îáñòàâèí, ñòàðàíí³ñòþ ó íàâ÷àíí³ òà ïðàö³,
ïîâåä³íêîþ, ó÷àñòþ â ç ÷èñåëüíèìè øðàìàìè íà ò³ë³
åìîö³é, à òî â³ä ó÷àñò³ â «ãàðÿ÷èõ òî÷êàõ»
é ïðîñòî â ñïîðòèâí³é ðîáîò³ òà âèêîíàíí³
ãðîìàäñüêèõ ñïðàâ. Ó âñÿêîìó ïëàíåòè òà ñåðéîçíèì þíàêîì,
ïåðåì³íàõ ðîáëÿ÷èì êðîê íàçóñòð³÷ ìóæí³é
ïîãîäè çà ðàç³ çàïàì’ÿòàâ, ÿê ñï³ëêóþ÷èñü
ç ïîê³éíèì ÷îëîâ³êîì ³ðè ïðîôåñ³¿, ñòàëè ãàðíèì
ï å â í î ¿ ï³äñóìêîì ùîäî îáðàííÿ
ä í è í è . Áîíäàðåíêî òà îäíèì ç
íàéêðàùèõ â÷èòåë³â ô³çêóëüòóðè ïðîôåñ³¿. Îòàê æèòòÿ ³ ïðèâåëî
Âàæêî, îé õëîï÷èêà, çàê³í÷èâøîãî
ÿê âàæêî… òà â³éñüêîâî¿ ñïðàâè Íîâãîðîä-
ѳâåðùèíè Ìèêîëîþ ñ³ëüñüêó ñåðåäíþ øêîëó òà
 òîé æå ìàâøîãî íàì³ð çäîëàòè âàæêîñò³
÷àñ, ñÿ Îëåêñ³éîâè÷åì, çàâæäè ÷óâ
äîáð³ ñëîâà ïðî ðîäèíó. Ìèêîëà â³éñüêîâî¿ ï³äãîòîâêè, íà øëÿõ
«ïëàíåòàðíà» äî çäîáóòòÿ ôàõó îô³öåðà.
òðàãåä³ÿ, ÿê ëþáèâ ð³äíèõ ³ îáîâ’ÿçêîâî
çíàõîäèâ ê³ëüêà õâèëèí íà Çàóâàæèìî, ùî ïîðîæí³ ìð³¿,
äëÿ ìàòåð³ - îáìåæåí³ ðîçïîâ³äÿìè,
çãîðüîâàíèõ ìàòåð³â â÷èòåëüñüêèõ íàðàäàõ ó
×åðí³ã³âùèíè. Òèõ, êîãî íå
×åðñòâà âëàäà íå ë³êóºòüñÿ. Ó âñÿêîìó ðàç³ ÿ
ðàéöåíòð³, ùîá ïîãîâîðèòè ïðî ô³ëüìàìè ÷è êíèæêàìè, ÿêèìè á
Àëå çäîëàòè ê³ëüêà çíàþ, ùî ìîÿ áàáóñÿ Ïðîíÿ, ñåðéîçíèìè âîíè íå áóëè, íàâðÿä
îá³éøëà â³éíà ç çãàäóþ÷è ñâ³òëèé îáðàç ñèíà ñèí³â. À ÿ ç çàäîâîëåííÿì
äåñÿòê³â ê³ëîìåòð³â äî ðîçïèòóâàâ êîëåãó, òîâàðèøà, ÷è âèõîâàþòü ïîòóæíó ïîñòàòü
íàéñòðàøí³øîþ òðàãå䳺þ. Ôåäîðà, çàãèáëîãî ó 20-ð³÷íîìó
ðàéöåíòðó ïðèõîäèòüñÿ ³ ç òàêó ñâ³òëó òà ïîðÿäíó ëþäèíó. çà îáðàíèì ó äèòÿ÷³ ðîêè
Íàøà çåìëÿ÷êà âõîäèòü äî â³ö³ ï³ä ÷àñ Äðóãî¿ ñâ³òîâî¿,
³íøèõ, äàëåêî íåâò³øíèõ Ñëîâîì, áàòüêî ïèøàâñÿ ä³òüìè, íàïðÿìêîì. Íàòîì³ñòü ñåðéîçíà
ãóðòó íàéàêòèâí³øèõ ïîë³ñÿíîê, ñòðàæäàëà äî îñòàííüîãî ïîäèõó
ïðè÷èí. ²íîä³ - ó ïîøóêàõ à ï³äðîñòàþ÷à ïîðîñëü íå îñâ³òà, ï³äñèëåíà ïîòóãîþ
ç ÿêèìè ðîçáóäîâóº ãðîìàäñüêó âñ³ 50 ðîê³â ï³ñëÿ âòðàòè.
«ïðàâäè», çàãóáëåíî¿ â çàáóâàëà ïîãëÿäóâàòè ÿêîìîãà âïëèâîâèõ ÷èííèê³â, ïðî ÿê³ ìè
îðãàí³çàö³þ «ªäèíà ðîäèíà
×åðí³ã³âùèíè». Ñòðóêòóðó
áþðîêðàòè÷íèõ êàá³íåòàõ! ² Äæåðåëà ïîäâèãó ÷àñò³øå ó á³ê òàòóñÿ, ÿê íà âæå íàãàäàëè, çäàòíà ðîáèòè
òîä³ íå ò³ëüêè ³ð³ ³ð³ Áîíäàðåíêî âäàëîñü íåçàïåðå÷íèé àâòîðèòåò! Òèì äèâà.
ïîðîäæåíó ï³äñòóïíîþ â³éíîé
Áîíäàðåíêî ç Ïîï³âêè, à é âèõîâàòè ïàòð³îòè÷íîãî á³ëüøå, ùî áàòüêî áóâ
â³ä àãðåñèâíîãî ñóñ³äà ³, ÿêà â³ä
³íøèì âáèòèõ ãîðåì âäîâàì äîñòîéíèêà - ñì³ëèâîãî îô³öåðîì. Îòîæ, «òåîðåòè÷íà» Ïðîäîâæåííÿ íà ñòîð. 6
2016 ðîêó çàéìàºòüñÿ
÷è ìàòåðÿì íå äຠñïîêîþ çàõèñíèêà ³ò÷èçíè, ëþáëÿ÷îãî ÷àñòèíà âèõîâàííÿ ó ðîäèí³, äå
ï³äòðèìêîþ ðîäèí çàãèáëèõ.
çàïèòàííÿ: çàðàäè ÷îãî é êîãî ÷îëîâ³êà äëÿ äðóæèíè Òåòÿíè òà
4 ñòîð. ³íôîðìàö³éíî-àíàë³òè÷íèé ÷àñîïèñ ñåðïåíü 2018 ðîêó

ÂÅËÈʲ ÓÊÐÀ¯ÍÖ²
Ç ÂÅÐØÈÍÈ ÆÈÒÒªÂÎÃÎ ÄÎѲÄÓ
Ïî÷àòîê íà ñòîð. 2 Â. Ò.: Ðàäæó æèòè ïî ñîâ³ñò³. ³òàë³é, çàì³ñòü â³äïóñòêè, ïðèáóâ íà Ë. Â.: Ó 30 ðîê³â ãîëîâíèì º â³ääàí³ñòü
Äîñëóõàòèñü äî ñâ äóø³ é ñâîãî ñåðöÿ. ïîñàäó ô³çêóëüò-îðãàí³çàòîðà. Íåâäîâç³ îäíå îäíîìó, ÷èñòîòà ñòîñóíê³â. Ó 50 ðîê³â
– Ö³êàâî, ÿê ïî-âàøîìó ñë³ä ͳêîëè íå áðåõàòè. Òîä³ íå òðåáà íàì ïðèéøëîñü ïîñâàðèòèñü ï³ä ÷àñ – ñï³ëüíà ïðàöÿ â ³íòåðåñàõ ðîäèíè,
ðîçòàøóâàòè ñôåðè ³ ÷èííèêè æèòòÿ îãëÿäàòèñü, áî ñì³ëèâî é âïåâíåíî éòèìåø ï³äâåäåííÿ ï³äñóìê³â ³ âèçíà÷åííÿ äîáðîáóòó, âèõîâàííÿ ä³òåé. Ó 80 òðåáà
çà ¿õ âàæëèâ³ñòþ: ðîáîòà, äðóæèíà, óïåðåä. ïåðåìîæöÿ ó ïàòð³îòè÷í³é ãð³ “Çàðí³öà”. Áî óäâîõ æèòè îäíèì æèòòÿì.
ä³òè, ñïîê³é äóø³, äðóç³, ãðîø³, âëàñíå – ³òàë³þ Òåðåíò³éîâè÷ó, Âàø ñòàæ ³òàë³é áóâ íàäòî êàòåãîðè÷íèé, Â. Ò.: Ó 30 ãîëîâíèì º çáåðåæåííÿ
çäîðîâ’ÿ? ïðàö³ âæå ïåðåâèùèâ 57 ðîê³â. ßê³ áóëè ñàìîâïåâíåíèé ³ íå ñïðàâèâ íà ìåíå ã³äíîñò³ é âçàºìíî¿ äîâ³ðè, ó 50 – æèòè íå
Â. Ò.: Âàæêî (òà é ÷è äîö³ëüíî?) íàéâàæëèâ³ø³ åòàïè Âàøîãî ïîçèòèâíîãî âðàæåííÿ. äëÿ ñåáå, à äëÿ òèõ, õòî ïîðó÷, ó 80 – æèòòÿ
ñêëàäàòè ðåéòèíã ñêëàäîâèõ, êîæíà ç ÿêèõ òðóäîâîãî øëÿõó? – Òîáòî, êîõàííÿ ç ïåðøîãî ïîãëÿäó îäíå íà äâîõ.
îäíàêîâî ïîòð³áíà. Äëÿ ìåíå º âàæëèâèì Â. Ò.: ßêùî êîðîòêî: ñ³ëüñüêà øêîëà, íå â³äáóëîñÿ... – ßêå ì³ñöå ó Âàøîìó ñüîãîäåíí³
ãàðìîí³éíî ïîºäíóâàòè ¿õ ó ùîäåííîñò³, à ×åðí³ã³âñüêå çàë³çíè÷íå ó÷èëèùå, ïîò³ì Ë. Â.: Òàê. Öå âæå ïîò³ì, áåðó÷è ó÷àñòü çàéìຠâ³äïî÷èíîê?
íå ïîä³ëÿòè ùîäåíí³ñòü íà ñêëàäîâ³ ìàéñòåð ç ðåìîíòó êîë³é, Õàðê³âñüêèé ó ð³çíèõ îðãàí³çàö³éíèõ çàõîäàõ, Â. Ò.: À öå ùî òàêå?!
åëåìåíòè. ³íñòèòóò çàë³çíè÷íîãî òðàíñïîðòó (çàî÷íî), ïîçíàéîìèëèñü êðàùå. ϳñëÿ ðîêó – Ùî ðîáèòå, ùîá áóòè ö³êàâèìè
À îò äëÿ äîñÿãíåííÿ ö³º¿ ãàðìîí³¿, äóæå ³íæåíåð, íàóêîâèé ñï³âðîá³òíèê, êàíäèäàò çíàéîìñòâà òà ðîçäóì³â, áåç ïîñï³õó, îäíå îäíîìó?
âàæëèâî ï³äòðèìóâàòè ïîçèòèâíó åêîíîì³÷íèõ íàóê, ãåíåðàëüíèé äèðåêòîð âèâ÷àþ÷è òà ïðèñòîñîâóþ÷èñü îäíå äî Ë. Â.: ßêùî êîðîòêî – ÿêíàéá³ëüøå ÷àñó
ïñèõîëîã³÷íó àòìîñôåðó ³ äóõîâíó àóðó, ÿêà ñîë³äíî¿ êîìïàí³¿... îäíîãî, óêëàëè øëþá. áóòè ñêð³çü ðàçîì ³ âñåá³÷íî îáãîâîðþâàòè
ïàíóº â íàø³é ðîäèí³. Êîæåí åòàï áóâ âàæëèâîþ ñõîäèíêîþ äî Â. Ò.: Íàø³ äîøëþáí³ ñòîñóíêè âñå, ùî â³äáóâàºòüñÿ. Äóæå ñëóøíèì º
– ³òàë³þ Òåðåíò³éîâè÷ó! Íà ñò³íàõ âåðøèíè ìîãî ö³êàâîãî, çì³ñòîâíîãî æèòòÿ. ðîçâèâàëèñü ÿêáè ñïðîêâîëà. Íàì áóëî ÷èòàííÿ âãîëîñ ö³êàâèõ êíèã.
Âàøîãî êàá³íåòó – äåñÿòêè äåðæàâíèõ, Íà êîæíîìó åòàï³ ÿ çàõîïëþâàâñÿ ïðîñòî ö³êàâî óäâîõ. É íàøèì äðóçÿì áóëî Â. Ò.: Ùîá áóòè ö³êàâèìè îäíå îäíîìó,
ðåë³ã³éíèõ, ïðîôåñ³éíèõ, ãðîìàäñüêèõ ï³çíàííÿì ÷îãîñü íîâîãî, à ïðàöÿ çàâæäè ç íàìè ö³êàâî òàêîæ. òðåáà ïîñò³éíî ñàìîâäîñêîíàëþâàòèñü.
òà ³íøèõ íàãîðîä ³ â³äçíà÷åíü. ßêå ç áóëà äëÿ ìåíå â ðàä³ñòü. Íàìàãàâñÿ ó Ðàäæó âñ³ì ïðî÷èòàòè “Øëÿõ äî Áîãà”
Âàøèõ äîñÿãíåíü íàïîâíþº Ôðåíñ³ñà Êîëë³íçà, “Ëàä”
Âàñ íàéá³ëüøîþ ãîðä³ñòþ? Ìèðîñëàâà Äî÷èíöÿ òà íåùîäàâí³
Â. Ò.: Íàéá³ëüøå íàïîâíþº òâîðè Ìèõàéëà Ñëàáîøïèöüêîãî.
çëàãîäà â ðîäèí³. ² íå ëèøå ç – Ùî êîíêðåòíî ðîáèòå äëÿ
Ëþáîâ Âàñèë³âíîþ, à é ç ñèíàìè, ïðîäîâæåííÿ ñâîãî æèòòÿ?
ç óñ³ìà íàøèìè ð³äíèìè ³ Ë. Â.: ͳ÷îãî. Àëå êîëè ÷àñîì
áëèçüêèìè. Öå íàì âäàëîñü. õâîðîáà íàãàäóº ïðî â³ê, ³òàë³é
– À ùî Âàì, Ëþáîâ çàñïîêîþº äóæå ðàö³îíàëüíî:
Âàñèë³âíî, äຠñüîãîäí³ “Ïîäèâèñü ó ïàñïîðò – òàì âñå
ï³äñòàâè äëÿ ðàäîñò³? íàïèñàíî”.
Ë. Â.: Âíóêè, ä³òè, ÷îëîâ³ê, Â. Ò.: Òàê, ó ïàñïîðò³ çàçíà÷åíî
ñïîê³é äóøåâíèé ³ ùî ÿ º íà öüîìó ãîëîâíèé ä³àãíîç.
ñâ³ò³. – ßê³ ãîëîâí³ ³äå¿, ïîáàæàííÿ,
– À êîëè ó Âàñ íàïó÷åííÿ äàâàëè ñâî¿ì ä³òÿì,
òðàïëÿþòüñÿ õâèëèíè à ÿê³ íèí³ äàºòå ñâî¿ì âíóêàì?
ðîç÷àðóâàíü, çëîñò³, Â. Ò.: ijòÿì – ñóìë³ííî
íåâäîâîëåííÿ, – ÿê Âè ñòàâòåñü äî ñâ ðîáîòè, ÿêà á
âèõîäèòå ç òàêîãî ñòàíó? âîíà íå áóëà! Âíóêàì – í³êîëè íå
Ë. Â.: Äóæå ïðîñòî: çâåðòàþñü áðåø³òü, òðèìàéòåñÿ ïðàâäè ³
äî ÷îëîâ³êà, òóëþñÿ äî íüîãî, áåðåæ³òü ã³äí³ñòü.
ðîçïîâ³äàþ éîìó ïðî ìî¿ Ë. Â.: Òàêîæ òðåáà íå çàáóâàòè
ïåðåæèâàííÿ, æàë³þñÿ, à â³í ìåíå ãîëîâíó ìåòó – ñëóæèòè Óêðà¿í³.
âèñëóõîâóº, çàñïîêîþº ³ âñå – ×è çì³íèâñÿ Âàø
ïîâåðòàºòüñÿ äî íîðìè. Àäæå ñâ³òîãëÿä óïðîäîâæ îñòàíí³õ
Áîæà áëàãîäàòü ñàìå ó öüîìó – ó äâàäöÿòè ðîê³â ï³ä âïëèâîì
ïîºäíàíí³ ñëàáêîñò³ æ³íêè ³ ñèëè ïîä³é â Óêðà¿í³?
÷îëîâ³êà. Â. Ò.: Òàê, öå çàãîñòðèëî íàø³
– Îòæå, ïàíå ³òàë³þ, Âè ïàòð³îòè÷í³ ïî÷óòòÿ. ² ìè ùàñëèâ³,
âèêîíóºòå ôóíêö³þ ñòàá³ë³çàòîðà êîæí³é ñèòóàö³¿ çíàéòè ïîçèòèâ, ïðèºìí³ñòü – ×îãî áóëî á³ëüøå ó Âàøèõ íàì³ðàõ ùî íàø³ ñèíè òàêîæ ñïîâíåí³ ä³ºâî¿ ëþáîâ³
ðîäèíè. Ïðîòå é Âè, ìàáóòü, ³íêîëè äëÿ ñåáå ³ êîðèñòü äëÿ ³íøèõ. ïîºäíàòè ñâî¿ äîë³: ñê³ëüêè â³äñîòê³â äî Óêðà¿íè. Âîíè îòðèìóâàëè áàãàòî
ïîòðàïëÿºòå ó ñòàí äèñãàðìîí³¿ é – ßê íàçèâàëàñü òåìà Âàøî¿ ïî÷óòò³â, à ñê³ëüêè ðàö³îíàëüíîãî ö³êàâèõ ïðîïîçèö³é ç ð³çíèõ êðà¿í,
ïîòðåáóºòå ñòàá³ë³çàö³¿? êàíäèäàòñüêî¿ äèñåðòàö³¿? ðîçñóäó, àáî, ÿê êàæóòü – ðîçðàõóíêó? çàïðîøåíü íà ðîáîòó, äóæå äîáð³ óìîâè.
Â. Ò.: Ïåðåäóñ³ì, ÿ íàìàãàþñü ó öåé Â. Ò.: “Êðèòå𳿠³ ôàêòîðè ï³äâèùåííÿ Â. Ò.: Äî ðîçðàõóíê³â í³-³-³-êîëè íå Àëå íàäàë³ ââàæàþòü, ùî òðåáà ïðàöþâàòè
ñòàí í³êîëè íå âõîäèòè... åôåêòèâíîñò³ ïðîìèñëîâîãî òðàíñïîðòó â äîõîäèëî! Ìè é çàðàç íå ðàõóºìî; õ³áà ùî òóò ³ òóò çì³íþâàòè íà êðàùå.
Ë. Â.: ...öå ïðàâäà (ñ쳺òüñÿ)... ãàëóç³ áóä³âåëüíèõ ìàòåð³àë³â”. êîìóíàëüí³ ïëàòåæ³... – ×è çì³íþâàëîñü Âàøå óÿâëåííÿ
Â. Ò.: ...à êîëè äðóæèíà çâåðòàºòüñÿ äî Äîñë³äæåííÿ êîíêðåòíå ³ ïðàêòè÷íå. Ë. Â.: À ÿ ðîçðàõîâóâàëà. ïðî Áîãà ó 30 ðîê³â, ó 50 ðîê³â ³ ó 80 ðîê³â?
ìåíå, ÿ çàâæäè íàìàãàþñü ¿¿ ðîçðàäèòè, áî – Âàøà ñëóæáà íà ïîñàä³ íàðîäíîãî Ðîçðàõîâóâàëà íà òå, ùî ìàòèìó çäîðîâèõ, ßêå ì³ñöå ³í çàéìຠíèí³ ó Âàøîìó
âîíà æ ìîÿ ïîëîâèíà – ÿê æå ³íàêøå. ² ÿ äåïóòàòà Óêðà¿íè ê³ëüêîõ ñêëèêàíü, ðîçóìíèõ ä³òåé, êîòðèõ çìîæó íå ëèøå æèòò³?
ùàñëèâèé, êîëè ïîñëóõàâøè ìåíå, âîíà ìàáóòü, áóëà âåðøèíîþ êàð’ºðè? íàãîäóâàòè é îäÿãòè, à ïåðåäóñ³ì – íàâ÷èòè Â. Ò.: Ñêëàäíå ïèòàííÿ. Ó 30 ðîê³â
âùóõຠ³ â äîì³ ñâÿòèé ñïîê³é. Â. Ò.: ͳ! ß íàäàë³ ðóõàþñü ó ïðàâèëüíî, äîñòîéíî, ã³äíî æèòè. á³ëüøå â³ä÷óâàâ óâàãó Áîãà äî ìåíå, í³æ ÿ
– Ëþáîâ Âàñèë³âíî, ùî íàéá³ëüøå ïðîãðåñèâíîìó íàïðÿìêó, à îòæå ìîÿ – Äèâëþñü íà âàø³ ôîòîãðàô³¿ ìàâ äî Íüîãî. Ó 50 ðîê³â ïðèéøëî ðîçóì³ííÿ
Âàì äîøêóëÿº: õâîðîáè, íåâäà÷³ ï³ä ÷àñ âåðøèíà ùå ïîïåðåäó. òîãî ÷àñó ³ ïðèïóñêàþ, ùî äóìàþ÷è ïðî ïðèñóòíîñò³ Áîãà ó ìîºìó æèòò³. Ó 80 ðîê³â
çä³éñíåííÿ Âàøèõ íàì³ð³â, âëàñí³ – Ëþáîâ Âàñèë³âíî, ðîçêàæ³òü ïðî ïàíà ³òàë³ÿ – âèñîêîãî, ñòàâíîãî, – óñâ³äîìëåííÿ íåîáõ³äíîñò³ âò³øèòè Áîãà
íåäîë³êè, ÷è íåäîë³êè ³íøèõ ëþäåé? ñâ³é òðóäîâèé øëÿõ. ì³öíîãî, Âè ðîçðàõîâóâàëè ùå é ç âñ³ì ìî¿ì æèòòÿì.
Ë. Â.: ßê ïðàâèëî, ÿêðàç íåäîë³êè ³íøèõ Ë. Â.: ßê ïåäàãîã, ÿ ïî÷àëà ïðàöþâàòè ïåðñïåêòèâè ãåíåòè÷íî- Ë. Â.: Ââàæàþ, ùî ìè òðîõè âò³øèëè
ëþäåé çàâàæàþòü ³ çáóðþþòü íàéá³ëüøå: áóâøè ùå øêîëÿðêîþ. Ñïî÷àòêó – äåìîãðàô³÷íîãî ðîçâèòêó... Áîãà, êîëè 2016 ðîêó, íà Ïîêðîâó,
íåêîìïåòåíòí³ñòü, áàéäóæ³ñòü, ï³îíåðâîæàòà, ñåêðåòàð êîìñîìîëüñüêîãî Ë. Â.: Ó òîìó ÷èñë³! À ùîäî ïî÷óòò³â, òî îáâ³í÷àëèñü ó Âîëîäèìèðñüêîìó ñîáîð³.
íåîáîâ’ÿçêîâ³ñòü, íåîðãàí³çîâàí³ñòü. îñåðåäêó, ïîò³ì – â÷èòåëü, ³äì³ííèê íà 90% öå áóëî íå íàñò³ëüêè çàõîïëåííÿ, à Öå áóëî âåëèêå ñâÿòî íàøèõ äóø é â³äòîä³
Çîêðåìà ó ñôåð³ ïîñëóã ³ ï³ä ÷àñ íàðîäíî¿ îñâ³òè, à çàâåðøèëà ìîþ ñëóæáîâó ïåðåäóñ³ì – øàíîáëèâå, äåë³êàòíå ³ í³æíå íîñèìî îñîáëèâó Áîæó áëàãîäàòü ó íàøèõ
ñï³ëêóâàííÿ ç ÷èíîâíèêàìè. êàð’ºðó íà ïîñàä³ ïîì³÷íèêà íàðîäíîãî ñòàâëåííÿ îäíå äî îäíîãî òà äî òèõ ñïðàâ, ñåðöÿõ. Áîã íàñïðàâä³ ïðèñóòíèé ó íàøîìó
ß ùå ç ìîëîäó çàâæäè áóëà ³ º äåïóòàòà Óêðà¿íè. ÿêèìè êîæåí çàéìàâñÿ. æèòò³.
îðãàí³çîâàíîþ ³ äî êîæíîãî çàâäàííÿ ÷è Ïðîòå íàéâèùà ìîÿ ïîñàäà – ìàòè ³ Õî÷à, áóëè ìè äóæå ð³çí³. ß áóëà – ×è áóäóºòå ïëàíè íà ìàéáóòíº? ßê³
äðóæèíà. Íà ö³é ïîñàä³ ÿ ïî÷óâàþ ñåáå ìàëåíüêà, õóäåíüêà, æâàâà, åíåðã³éíà, à â³í ñàìå?
ïðîáëåìè ï³äõîäæó ñèñòåìíî. Íàìàãàþñü
ùàñëèâîþ. – ÿê ñêåëÿ. Ë. Â.: Ãîëîâíå, ùîá öå ìàéáóòíº áóëî. ² ùîá
óíèêàòè ïîìèëîê ³ íå ëþáëþ áàãàòîñë³â’ÿ. â íüîìó áóâ ì³é ÷îëîâ³ê ³ âñ³ íàø³ ð³äí³ é áëèçüê³.
Äëÿ ìåíå íàéêðàùà â³äïîâ³äü – “òàê” àáî – Ó ÷îìó ñåêðåò Âàøîãî äîâãîãî, – ×è ìàºòå ÿêèéñü ñâ³é îñîáèñòèé
ùàñëèâîãî ïîäðóææÿ? Â. Ò.: Ïëàí äóæå êîíêðåòíèé – ïðîäîâæóâàòè
“í³”. Äëÿ ìåíå íàéâàæëèâ³øå – æèòè ó ðåöåïò ùàñëèâîãî ïîäðóææÿ?
óïîðÿäêîâóâàòè íàøå æèòòÿ. Áåçëàä âæå íàñ
Ë. Â.: Ö³êàâå çàïèòàííÿ. ß é ñàìà ñîá³ Ë. Â.: Çíàºòå, íàì óäâîõ í³êîëè íå áóâàº
ïðàâä³. Öüîãî âèìàãàþ é â³ä ³íøèõ. ä³ñòàâ! Äëÿ éîãî óñóíåííÿ ïðàãíåìî íà êîæíîìó
çàäàþ éîãî ï³ñëÿ ï³â â³êó ñï³ëüíîãî æèòòÿ. íóäíî. Ïîñàä³òü íàñ íà ì³ñÿöü â îäí³é
– ×è ìàºòå ðåöåïò íà ïîäîëàííÿ êðîö³ âèêîðèñòàòè âåñü íàø äîñâ³ä.
Áåçïåðå÷íî, íà ïåðøîìó ì³ñö³ – ëþáîâ. Ìè ê³ìíàò³, òî ìè é òàì çíàéäåìî ö³êàâ³ çàíÿòòÿ
ïåðåøêîä ³ òðóäíîù³â ó Âàø³é – Ùî ââàæàºòå íàé-íàé-íàéâàæëèâ³øèì
çàâæäè ¿¿ çì³öíþâàëè óñâ³äîìëåííÿì é ðîçâàãè, áóäåìî ðîçìîâëÿòè, ñï³âàòè ³
ä³ÿëüíîñò³? äîðîáêîì Âàøîãî æèòòÿ?
â³äïîâ³äàëüíîñò³ òà îáîâ’ÿçêó ï³êëóâàííÿ ïðî ñì³ÿòèñü. Ë. Â.: ijòè ³ êóëüòóðà ñ³ìåéíèõ, ðîäèííèõ
Ë. Â.: Îé, í³. Íå ìàþ. Öå âæå ÿê âñ³õ ÷ëåí³â ðîäèíè. ßêîñü ÿ ê³ëüêà ðàç³â çàáóâàëà, ÿê âçàºìèí.
íàá³æèòü. Òðåáà áóòè ãîòîâèì äî âñüîãî. À ² ùå – âì³ííÿ çíàõîäèòè âèõ³ä ç íàçèâàºòüñÿ êàðêàäå. Íà òàêèé ÷åðãîâèé ðàç Â. Ò.: ß â öüîìó æèòò³ ñâîº áàòüê³âñüêå
ãîëîâíå – îñü ì³é ÷îëîâ³ê, â³í áåðå íà ñåáå ïðîáëåìíèõ ñèòóàö³é. Íà äîâãîìó øëÿõó ³òàë³é êàæå: “Ùîá íàñòóïíèé ðàç íå çàâäàííÿ âèêîíàâ – âèõîâàâ äâîõ ñèí³â, âèðîñòèâ
³ äîïîìàãຠìåí³ äîëàòè âñ³ ïåðåøêîäè ³ ìîæå áóòè ð³çíå. Àëå êîëè âæå ìè äàëè îäíå çàáóâàòè, íàçèâàé éîãî ïðîñò³øå – ñàä, ïîáóäóâàâ áóäèíîê.
òðóäíîù³. ³í çàâæäè ñïîê³éíèé, îäíîìó ñëîâî íà ïî÷àòêó, òî òðåáà éîãî äåáàðêàäåð àáî êîðäåáàëåò!” Ðîçñì³ÿëèñÿ – Íåõàé Áîã ïðîâàäèòü ó ìèð³ Âàñ ³
âð³âíîâàæåíèé, çàâæäè ó äîáðîìó ãóìîð³, âèêîíóâàòè çàâæäè, ï³äòðèìóþ÷èñü âçàºìíî. âåñåëî, é ÿê òåïåð íå ïàì’ÿòàòè... âñþ Âàøó ðîäèíó!
í³êîëè íå ëàºòüñÿ, íå êðè÷èòü, í³êîãî íå – Ö³êàâî, ÿê âè ïîçíàéîìèëèñü? – Ó êîæíîìó â³ö³ º ïåâí³ â³äì³ííîñò³ Ôîòî âçÿòî ç ñàéòó “Ãîëîñó
îáðàæàº. Â. Ò.: Ó ïðîöåñ³ àêòèâíîãî ãðîìàäñüêîãî ùîäî âèìîã ³ ìîæëèâîñòåé. ßê Óêðà¿íè”
– ßê ìàéñòåð ç ïðàêòèêè æèòòÿ! (ñ쳺òüñÿ) ß áóâ äóæå çàâçÿòèì ââàæàºòå, ùî º ãîëîâíèì äëÿ Ïèòàííÿ ñòàâèâ òà â³äïîâ³ä³ çàïèñàâ
óëàãîäæåííÿ, ùî á Âè, ³òàë³þ êîìñîìîëüöåì... óñï³øíîãî ïîäðóæíüîãî æèòòÿ ó 30 ªâãåí ¥ÎËÈÁÀÐÄ
Òåðåíò³éîâè÷ó, ïîðàäèëè ìîëîäèì ç Ë. Â.: ...à ÿ – ï³îíåðâîæàòîþ. Çóñòð³ëèñü ðîê³â, ó 50 ðîê³â ³ ó 80 ðîê³â?
âåðøèíè ñâîãî âåëèêîãî äîñâ³äó? ó ï³îíåðòàáî𳠓˳ñîâà Ïîëÿíà”, êóäè
ñåðïåíü 2018 ðîêó ÏÐÀÂÈÉ ÁÅÐÅÃ ÄÅÑÍÈ ñòîð. 5
ðàéðàäè, ìè íå ìîæåìî. Îò ìè ×è
Ïðîáëåìè óâàæíî â³äíåñëèñÿ äî
â³äðîäèòüñÿ
êîíñòðóêòèâíèõ ä³é î÷³ëüíèöòâà
ñòâîðåííÿ ÎÒà Ãîðá³âñüêî¿ ñ³ëüðàäè (ãîëîâà Þð³é
Ïàíàñåíêî). ² ñåé ïðîöåñ âæå
³í³ö³àòèâà íà
ï³øîâ çóñòð³÷íèìè íàïðÿìêàìè. ïîë³ íèí³øíüî¿
Ìè íà ñåñ³¿ ì³ñüêî¿ ðàäè
Ïî÷àòîê íà ñòîð. 1 çàòâåðäèëè âñ³ íåîáõ³äí³
ðàéîííî¿ âëàäè?
À ÿê æå áóòè ç ³íøèìè
Äîëÿ ÎÒÃ â ðóêàõ äîêóìåíòè».
íàñåëåíèìè ïóíêòàìè,
Äî ðå÷³, íåùîäàâíî ó ìåðåæ³
ì³ñüêîãî ãîëîâè! Ôåéñáóê äèðåêòîð ×åðí³ã³âñüêîãî
íàñåëåííÿ ÿêèõ, çà
Àêòèâí³ñòü ó äåðæàâíèöüê³é âèêëþ÷åííÿì õ³áà ùî
â³äîêðåìëåíîãî ï³äðîçä³ëó
ñïðàâ³ ïðîÿâèâ ³ Íîâãîðîä- îêðåìèõ îñ³á é óÿâëåííÿ
óñòàíîâè “Öåíòð ðîçâèòêó
ѳâåðñüêèé ãîëîâà Îëåã íå ìຠïðî òàê çâàí³ ÎÒÃ?
ì³ñöåâîãî ñàìîâðÿäóâàííÿ”
Áîíäàðåíêî. Ãðóíòóþ÷èñü íà Íà æàëü, íå âåëüìè
²ðèíà Êóäðèê ïîçèòèâíî îö³íèëà
çàêîíîäàâñòâ³, ÿêå äîçâîëÿº ì³ñòàì âäàëèìè ñòðàòåãàìè ö³º¿
ïðîöåñ, ÿêèé ñòàâ ïåðøèì íà
îáëàñíîãî çíà÷åííÿ ïðèºäíóâàòè çà ñïðàâè âèãëÿäàþòü ³
Íîâãîðîä-ѳâåðùèí³, êîëè Ãîðá³âñüêà
çãîäîþ ãðîìàä ñåëà, êåð³âíèê ì³ñòà á³ëüø³ñòü ãîë³â ñ³ëüñüêèõ
ñ³ëüðàäà óâ³éøëà äî ì³ñüêî¿ ÎÒÃ.
çàïî÷àòêóâàâ ïðàêòèêó çóñòð³÷åé, ðàä. Äåõòî ç íèõ ïðîñòî çà
Ïàí³ ²ðèíà òàê ³ íàïèñàëà «×åðãîâà
êîíñóëüòàö³é òà îáãîâîðåííÿ çâè÷êîþ «íå çàïåðå÷óº
âåëèêà ìàëåíüêà ïåðåìîãà! ï³òè ó Íîâãîðîä-
ïåðñïåêòèâ, íà ÿê³ î÷³êóþòü ñ³ëüñüê³ Ñüîãîäí³ ïðèºäíàííÿ Ãîðá³âñüêî¿ Ñ³âåðñüêó ÎÒû, áî ÷óëè
íàñåëåí³ ïóíêòè ó ðàç³ ¿õíüîãî ñ³ëüñüêî¿ ðàäè äî ì³ñòà îáëàñíîãî ïðî ìîæëèâ³ñòü òàêî¿ ãðîìàäîþ Íîâãîðîä-ѳâåðùèí³
âõîäæåííÿ äî ÎÒÃ. Ïðîêèíóëèñü ³ çíà÷åííÿ - Íîâãîðîäà-ѳâåðñüêîãî îá’ºäíàííÿ ô³íàíñîâèõ
ïåðñïåêòèâè.  òîé æå ÷àñ, º íå îá³éòèñü. Íó ³, íàñàìê³íåöü,
äåÿê³ ñ³ëüñüê³ ãîëîâè, ââàæàþ÷è, ùî îòðèìàëî ïîçèòèâíèé âèñíîâîê ìîæëèâîñòåé ³ áþäæåò³â.
ðîçóìí³ ëþäè, ÿê³ ç ïðî ðàéîííó âëàäó. ¯é, çäàºòüñÿ,
¿õí³ì ãðîìàäàì âèã³äí³øå, îáëàñíî¿ äåðæàâíî¿ àäì³í³ñòðàö³¿! Îá’ºäíóâàòèñü òðåáà òàêèì
äåðæàâíèöüêèõ ïîçèö³é ïðèéäåòüñÿ âêëþ÷èòèñÿ â ïðîöåñ
ïðàêòè÷í³øå òà çðó÷í³øå áóäå Æîäíîãî ðàéîíó â îáëàñò³ áåç ÷èíîì, ùîá ñï³ëüíèé ô³íàíñîâèé
îö³íþþòü êîæåí êðîê. ² ñåðåä çàïðîïîíîâàíèé ì³ñüêîþ ðàäîþ,
îá’ºäíàòèñÿ ç íèí³øí³ì ðàéöåíòðîì. îᑺäíàíî¿ ãðîìàäè! ϳäòðèìóºìî ðåñóðñ äîçâîëÿâ íàì çàáåçïå÷èòè
òàêèõ î÷³ëüíèê³â âèíèêàþòü ³íàêøå äîâîë³ íåãàðíèé âèãëÿä â
«Òàê, íàì íå áàéäóæå, ÿê íîâ³ ðóõ ì³ñò îáëàñíîãî çíà÷åííÿ â íàëåæíèé ð³âåíü óìîâ
çàïèòàííÿ: à ÷è äîö³ëüíèì áóäå ïîäàëüøîìó ìàòèìå ñòàí
çì³íè àäì³í³ñòðàòèâíî- äåöåíòðàë³çàö³éíîìó íàïðÿìêó! ïðîæèâàííÿ ãðîìàäÿí òà
âõîäæåííÿ ó Íîâãîðîä-ѳâåðñüêó áåçä³ÿëüíîñò³.
òåðèòîð³àëüíîãî óñòðîþ, ÿêèé Ïðàöþºìî äàë³!» çä³éñíþâàòè âëàñí³ âëàäí³
ÎÒà íàñåëåíèõ ïóíêò³â íà ² îñü âæå 10 ñåðïíÿ 2018 ðîêó,
çì³íþâàòèìåòüñÿ ó ïðîöåñ³ Îòîæ, îö³íþþ÷è çì³íè íà ï³âíî÷³ ïîâíîâàæåííÿ. ßê äîâîäèòü
â³äñòàí³ çà 30-60 êì â³ä öåíòðó? ï³äøòîâõíóòà ãåíåðàòîðîì
ñòâîðåííÿ ÎÒÃ, çà÷³ïàòèìå 13- ×åðí³ã³âùèíè ó íàïðÿìêó ïðàêòèêà – öå ºäèíèé øëÿõ
Ïðî òàê³ âèïàäêè òåæ ïðåäìåòíî ïðîöåñó ç ðóê ì³ñüêîãî ãîëîâè
òèñÿ÷íèé Íîâãîðîä-ѳâåðñüêèé, - ôîðìóâàííÿ ÎÒà ìîæíà ò³ëüêè ðîçâèòêó íàøîãî ðàéîíó”, -
âèñëîâèâñÿ ì³ñüêèé ãîëîâà, Íîâãîðîä-ѳâåðñüêà ÐÄÀ ç³áðàëà
àêöåíòóº Îëåã Áîíäàðåíêî, ãîëîâà

̲ÑÒÎ ÍÎÂÃÎÐÎÄ-ѲÂÅÐÑÜÊÈÉ
ÔÎÐÌÓª ÎÒÃ
ì³ñòà. Ìè ìàºìî áà÷åííÿ çàóâàæèâøè, ùî «ìè íå ìîæåìî íàãîëîñèâ â.î. ãîëîâè ðàéîííî¿
çäîãàäóâàòèñÿ, ÿê ùå á äîâãî òðèâàâ êðóãëèé ñò³ë «ßê çàáåçïå÷èòè
ðîçâèòêó ì³ñòà íà ðîêè é ïðèºäíóâàòè ñåëà, ÿêèì ó äåðæàâíî¿ àäì³í³ñòðàö³¿.»
ñòàí «áîëîòà», íå çàáåðè ³í³ö³àòèâó ³íòåðåñè òåðèòîð³àëüíèõ ãðîìàä
äåñÿòèë³òòÿ íàïåðåä, à òîìó äëÿ ìàéáóòíüîìó ìè íå íàäàìî âñ³õ ²íàêøå êàæó÷è, â³äòåïåð äóæå
Íîâãîðîä-ѳâåðñüêî¿ ÐÄÀ òà ðàéðàäè ðàéîíó?», â ÿêîìó âçÿëè ó÷àñòü
åêîíîì³÷íèõ çì³í, äëÿ â³äêðèòòÿ íåîáõ³äíèõ ïîñëóã, ÿê³ áóëè á âàæëèâî, ùîá äî ïðîáëåìè
â ñâî¿ ðóêè ì³ñüêèé ãîëîâà. Äî ðå÷³, êåð³âíèöòâî ÐÄÀ,
ìîæëèâîñòåé çàëó÷åííÿ ð³âíîçíà÷í³ òèì, ùî ïåðñïåêòèâè êîæíîãî ñåëà
é ó äàíèé ìîìåíò ïðîäîâæóºòüñÿ ñàìîâðÿäóâàííÿ, äåïóòàòè,
³íâåñòèö³é ó ïðîìèñëîâ³ñòü, îòðèìóâàòèìóòü ì³ñüê³ æèòåë³ Íîâãîðîä-ѳâåðùèíè ï³ñëÿ
ðîáîòà ç øèðåííÿ ³í³ö³àòèâè ì³ñüêî¿ êåð³âíèöòâî óñòàíîâ òà
áóä³âíèöòâî òà ³íôðàñòðóêòóðó Íîâãîðîäà-ѳâåðñüêîãî!? À êîëè îá’ºäíàííÿ óâàæíî ïîñòàâèëèñü
ðàäè ùîäî ïðèºäíàííÿ äî âæå îðãàí³çàö³é. Çãàäóâàëè ïðî
ìè âèìóøåí³ ðîçøèðÿòèñÿ ó òàê, òî äëÿ ÷îãî ñòâîðþâàòè ñàì³ ãðîìàäÿíè. Îñîáëèâî
ñòâîðåíîãî «ñîþçó» ùå ê³ëüêîõ çàâäàííÿ, ìåòó òà ïåðñïåêòèâè
÷àñòèí³ çåìåëüíîãî ôîíäó. Îñü ïðîáëåìè òà ïîðîäæóâàòè íîâ³ íàéá³ëüø îñâ³÷åí³ ïðåäñòàâíèêè
ñ³ëüñüêèõ ãðîìàä. «Éìîâ³ðíèì ðåôîðìóâàííÿ, íå çàáóëè é ïðî
òîìó, ìè é ïî÷àëè íàïðÿìó íåâäîâîëåííÿ ëþäåé? Îñü òîìó, ñ³ëüñêèõ ðàä - â÷èòåë³, ìåäè÷í³
ïðåòåíäåíòîì, - ðîçïîâ³â ó áåñ³ä³ ç íåùîäàâíî îòðèìàíèé
ñï³ëêóâàòèñÿ ç ñåëàìè, çåìë³ ÿêèõ ìè ñòâîðþâàòèìåìî òàêó ÎÒÃ, ïðàö³âíèêè, 䳺âà ìîëîäü. Áî
ðåäàêòîðîì ÷àñîïèñó «Ïðàâèé Áåðåã åêñêëþçèâ Íîâãîðîä-ѳâåðùèíè
ìåæóþòü ç òåðèòîð³ºþ ì³ñüêî¿ ÿêîþ çìîæåìî çä³éñíþâàòè îäíà ñïðàâà, êîëè ñâîº ìàéáóòíº
Äåñíè» ì³ñüêèé ãîëîâà Îëåã - ïðèºäíàííÿ äî ì³ñòà
ðàäè. Çâè÷àéíî, ìè íå îïòèìàëüíå óïðàâë³ííÿ». ïðàãíå îáëàøòóâàòè ï³ä ÷àñ
Áîíäàðåíêî, - íà âõîäæåííÿ äî Ãîðá³âñüêî¿ ãðîìàäè. Îò ò³ëüêè ðåôîðìàö³é âëàäà, çáåð³ãàþ÷è
âò³ëþâàòèìåìî ó æèòòÿ òàêå ÎÒà º Øåïòàê³âñüêà ñ³ëüñüêà ×è ïåðåìîæå ç âèñíîâêàìè, ÷è ÿê òî êàæóòü ïîñàäè òà ïåðñïåêòèâó
ãàñëî, ÿê «îäèí ðàéîí - îäíà ðàäà. Ìè âæå âñòèãëè ïë³äíî áþðîêðàòè÷íî «ç ï³äñóìêîâîþ
ãðîìàäà». ͳ, ìè äèâèìîñü íà ïîñï³ëêóâàòèñÿ ç ³í³ö³àòîðàìè çäîðîâèé ãëóçä? ÷àñòèíîþ» - òð³øêè çàïàõëî
ïðîäîâæåííÿ ïîâíîâàæåíü ç
ïðîáëåìó ç ïîçèö³é ãàðàíòîâàíîþ ðîáîòîþ, à ³íøà
òàêî¿ ðîáîòè (ê³ëüêà äåñÿòê³â Âèõîäèòü, ùî ñèòóàö³ÿ ó ìèíóâøèíîþ. Òà é ñàéò
ïðàãìàòè÷íîñò³ òà îá’ºêòèâíî¿ ñòîðîíà - æèòòÿ ñòðàæäàëüíèõ
ñåëÿí) ó êîëèøíüîìó ñîòåííîìó êîíòåêñò³ ñòâîðåííÿ ÎÒà íà Íîâãîðîä-ѳâåðñüêî¿ ÐÄÀ
îö³íêè íàøèõ ìîæëèâîñòåé. ñ³ë Íîâãîðîä-ѳâåðùèíè. ßê áóäå
ì³ñòå÷êó. Çâè÷àéíî, ùî Íîâãîðîä-ѳâåðùèí³ íàðàç³ àêöåíòóº íà íàñòóïíîìó: «ßê
Àäæå ³ ì³ñòî ïåðåæèâຠíå ïîáóäîâàíå æèòòÿ ìåøêàíö³â
ïðèíöèïîâî îö³íþâàòè â³äçíà÷àºòüñÿ ê³ëüêîìà çàçíà÷èâ Ðóñëàí Âåðå쳺íêî, Íîâãîðîä-ѳâåðùèíè ï³ñëÿ
íàéêðàù³ ÷àñè ó ð³çíèõ öàðèíàõ âèãðàøí³ñòü ïðèºäíàííÿ îñîáëèâîñòÿìè. Ïî-ïåðøå, ïîçèö³ÿ ðàéîííî¿ äåðæàâíî¿ ñòâîðåííÿ ÎÒÃ, ð³âíî ÿê ³ ¿õ
ãîñïîäàðñüêîãî êîìïëåêñó òà Øåïòàê³â ÿê äëÿ íàñ, òàê ³ äëÿ ïðîöåñ ï³øîâ ³ îá³öÿº áóòè àäì³í³ñòðàö³¿ - îäíî÷àñíå ïîòðåáà ó êîíêðåòíèõ ëîêàö³ÿõ
³íôðàñòðóêòóðè. Äîðîãè, âèâ³ç ñåëà - çàðàíî. Àëå, ñïîä³âàéìîñü, çàâåðøåíèì ó ÷àñòèí³ ñòâîðåííÿ îá’ºäíàííÿ òåðèòîð³àëüíèõ íà òåðåíàõ ðàéîíó - âñå â ðóêàõ
ñì³òòÿ, ñòàí êëàäîâèù, ùî ïîçèòèâ³â áóäå á³ëüøå, í³æ ÎÒà ç öåíòðîì ó ì. Íîâãîðîä- ãðîìàä ðàéîíó ó ºäèíó ÎÒÃ, ç³
êîìóíàëüíå ãîñïîäàðñòâî òîùî. ѳâåðñüêèé ó âèçíà÷åí³ ñòðîêè. ñàìèõ ãðîìàäÿí.
íåâäà÷. Òèì á³ëüøå, ùî çåìë³ ñï³ëüíèì ô³íàíñîâèì ðåñóðñîì òà
Òîìó, çâàëèòè íà ïëå÷³ ïðîáëåìè Øåïòàê³âñüêî¿ ñ³ëüðàäè Ïî-äðóãå, áåðó÷è äî óâàãè ºäèíîþ ³íôðàñòðóêòóðîþ. “Ñàìå Áîðèñ Äîìîöüêèé
ñ³ë ðàéîíó, âñ³õ áåç âèêëþ÷åííÿ, ÿê ìåæóþòü ç ì³ñüêðàäîþ.» ïîçèö³þ ì³ñüêîãî ãîëîâè òà îá’ºäíàííÿ – íå ò³ëüêè (Ôîòî ç îô³ö³éíèõ ñàéò³â
äå-õòî áà÷èâ ó êàá³íåòàõ ÐÄÀ ÷è î÷³ëüíèê³â ñ³ëüðàä, îäí³ºþ îá’ºäíàííÿ òåðèòîð³é, àëå é ÐÄÀ òà ì³ñüêî¿ ðàäè)

Àðõåîëîã³÷í³ â³äêðèòòÿ Ïðî äîñë³äæåííÿ ³ñòîð³¿


ñåçîíó
ïðàùóð³â ñó÷àñíèõ íîâãîðîä-ñ³âåðö³â
Ó 2018 ð. Ìåçèíñüêà (âèâ÷àºòüñÿ âèêîðèñòàííÿ Ïðèïóñòèìà ïðè÷èíà – äîñë³äæåíå ðîçòàøîâàíå ïîðó÷ Ñåðåä ³íøèõ çíàõ³äîê çâåðòàº
åêñïåäèö³ÿ ×åðí³ã³âñüêîãî ì³ñöåâèõ ïðèðîäíèõ ðåñóðñ³â). ïåðåñåëåííÿ â Íîâãîðîä- æèòëî ïëîùåþ 5 õ 5 ì, ñóäÿ÷è ç íà ñåáå óâàãó âèð³çàíå ç êðåéäè
íàö³îíàëüíîãî óí³âåðñèòåòó Çà ðåçóëüòàòàìè äîñë³äæåíü ѳâåðñüêèé, ùî ÿê ðàç â öåé ÷àñ óñüîãî – äâîÿðóñíå, ùî ïðÿñëèöå. Çàçâè÷àé ¿õ
ïîäîâæèëà âèâ÷åííÿ ìîæíà çàñâ³ä÷èòè, ùî âîíè ñòຠïîòóæíèì àäì³í³ñòðàòèâíèì îïàëþâàëîñü ãëèíîáèòíèìè âèãîòîâëÿëè ç êàìåíþ ÷è
ñ³âåðÿíüêîãî ãîðîäèùà ì³æ ññ. çàéìàëèñÿ çåìëåðîáñòâîì, öåíòðîì ï³äâëàäíèì Ìñòèñëàâó, ïå÷àìè. ³ä íüîãî âö³ë³ëà ëèøå êåðàì³êè. Öå äîñèòü ö³êàâà
Ìåçèí òà Äåñíÿíñüêå ó ïîëþâàííÿì, ðèáîëîâëåþ, ñèíó Âîëîäèìèðà Âåëèêîãî. çàãëèáëåíà ÷àñòèíà êîòëîâàíó. ³ëþñòðàö³ÿ òîãî, ÿê ìåøêàíö³
Êîðîïñüêîìó ð-í³ ×åðí³ã³âñüêî¿ ð³çíîìàí³òíèìè ðåìåñëàìè Ïàì’ÿòêà çàéìຠâèñîêèé Æèòëî áóëî ïîêèíóòî ãîðîäèùà ïðèñòîñîâóâàëèñü äî
îáëàñò³. Âèâ÷åííÿ ïàì’ÿòêè áóëî (îáðîáêà ìåòàë³â. ê³ñòêè, (ïîíàä 40 ì) ìèñ, ùî âèäàºòüñÿ ìåøêàíöÿìè, òîìó çíàõ³äîê òóò âèêîðèñòàííÿ ð³çíîìàí³òíèõ
çàïî÷àòêîâàíî ùå ó 2014 ð. òà âèãîòîâëåííÿ êåðàì³êè, òêàíèí ó ïîéìó ð. Äåñíè. Óêð³ïëåíà âèÿâëåíî íåáàãàòî: ïðåäìåòè ì³ñöåâèõ ìàòåð³àë³â äëÿ ñâî¿õ
îáóìîâëåíî çàãðîçîþ ¿¿ òîùî). ïëîùà íåâåëèêà – 0,3 ãà. Äî íå¿ ïîáóòó (âàæêè äëÿ âåðåòåí – ïîòðåá. Ùå îäèí ïîä³áíèé
çíèùåííÿ âíàñë³äîê ðîçâèòêó Ãîðîäèùå áóëî çàñíîâàíå ïðèìèêຠïðîñòîðîâà ïðÿñëèöÿ, ïðîêîëêè), ïðèêðàñè ïðèêëàä – þâåë³ðíà ôîðìà äëÿ
åðîç³éíèõ ïðîöåñ³â. Ðîáîòè íîñ³ÿìè ðîìåíñüêî¿ ïîñåëåíñüêà (íåóêð³ïëåíà) (íàìèñòî, á³ñåð), äåÿê³ ³íø³ ðå÷³. â³äëèâêè ï³äâ³ñêè, çíàéäåíà íà
åêñïåäèö³¿ çä³éñíþþòüñÿ àðõåîëîã³÷íî¿ êóëüòóðè, ÿêèõ ÷àñòèíà. Ó 2016 ð. òàì áóëî Óò³ì íàâ³òü òàê³ íåçíà÷í³ ãîðîäèù³ ó 2016 ðîêó.
ñï³ëüíî ç Ìåçèíñüêèì îòîòîæíþþòü ç³ çãàäàíèìè ó â³äêðèòî áóä³âëþ, ùî ìàëà çíàõ³äêè äîçâîëÿþòü çàñâ³ä÷èòè Îëåíà ×åðíåíêî,
íàö³îíàëüíèì ïðèðîäíèì ïàðêîì ë³òîïèñàõ ñ³âåðÿíàìè. Âîíî âèðîáíè÷å ïðèçíà÷åííÿ – ó í³é äîáðîáóò ìåøêàíö³â ãîðîäèùà äîöåíò ×åðí³ã³âñüêîãî
òà âêëþ÷àþòü íå ëèøå âèâ÷åííÿ ôóíêö³îíóâàëî ïðîòÿãîì Õ ñò., çä³éñíþâàëàñü îáðîáêà çàë³çà (íàïðèêëàä: íàìèñòî òà á³ñåð º íàö³îíàëüíîãî ïåäàãîã³÷íîãî
ìàòåð³àëüíî¿ êóëüòóðè, àëå é äî ÷àñó âõîäæåííÿ Ïîäåñåííÿ (çàë³çî âèðîáëÿëè ç ì³ñöåâî¿ äîñèòü äîðîãèìè íà òîé ÷àñ óí³âåðñèòåòó
á³îãîñïîäàðñüêî¿ ä³ÿëüíîñüêî¿ äî ñêëàäó äàâíüîðóñüêî¿ áîëîòÿíî¿ ðóäè) òà êîëüîðîâèõ ïðåäìåòàìè ³ìïîðòó ç³ Ñõîäó). ³ì. Ò.Ã.Øåâ÷åíêà
ìåøêàíö³â ãîðîäèùà äåðæàâè, à ïîò³ì áóëî ïîêèíóòå. ìåòàë³â. Ó 2018 ð. áóëî
6 ñòîð. ³íôîðìàö³éíî-àíàë³òè÷íèé ÷àñîïèñ ñåðïåíü 2018 ðîêó

ÌÎÑÊÎÂÑÜÊÎ-
ÓÊÐÀ¯ÍÑÜÊÀ
²ÉÍÀ
ÍÅÌÀ ˲ʲ ÄËß ÐÎÇÁÈÒÎÃÎ
Ïî÷àòîê íà ñòîð. 3 ÌÀÒÅÐÈÍÑÜÊÎÃÎ ÑÅÐÖß
² Âàëåð³é ïîêëè÷å ï³ä æîâòî- ßê ïèøå «Óêðà¿íñü-êèé Òðè çàëïè íà ÷åñòü
Áîíäàðåíêî âïåâíåíî áëàêèòí³ Çíàìåíà, ã³äíî ìåìîð³àë», «Ç âåñíè 2014
«ãðèç ãðàí³ò» íàóêè â âèêîíàòè îô³öåðñüêèé ðîêó áðàâ ó÷àñòü â Ãåðîÿ
Àêàäå쳿 ñóõîïóòíèõ îáîâ’ÿçîê. ² Âàëåð³é àíòèòåðîðèñòè÷í³é Íà Ìàêîâ³ÿ ó ñåðïí³ 2014
â³éñüê ³ì. Ìèêîëàéîâè÷ Áîíäàðåíêî îïåðàö³¿ íà ñõîä³ Óêðà¿íè. ðîêó â êîçàöüê³é Ïîï³âö³ áóëî
Ï.Ñàãàéäà÷íîãî çà çì³ã íå ò³ëüêè íà ïëàöó Ïðîòÿãîì ë³òà 2014 ðîêó ìîðå ñë³ç. Ïëàêàëè ìîëîä³,
ñïåö³àë³çàö³ºþ ïîñåðåä â³éñüêîâîãî çàâäÿêè ãðàìîòí³é ñåðåäíüîãî â³êó òà ñòàð³ ëþäè
« á î é î â å ì³ñòå÷êà ó ßâîðîâ³, à é íà îðãàí³çàö³¿ íåñåííÿ ñëóæáè â ïîë³ñüêîãî ñåëà. Ç ÷åðâîíèìè
çàñòîñóâàííÿ òà áðîí³ ïîòóæíèõ òàíê³â, ðàéîíàõ â³äïîâ³äàëüíîñò³ â³ä ñë³ç î÷èìà ìîâ÷àçíî éøëè
óïðàâë³ííÿ ä³ÿìè ãàðìàò ç³ çáðîºþ â ðóêàõ ï³äëåãëèì îñîáîâèì ñêëàäîì ó æàëîáí³é õîä³ â³éñüêîâ³.
ï³äðîçä³ë³â,÷àñòèí, äîâåñòè ð³äí³é ðîòè, êîìàíäèðîì ÿêî¿ áóâ Âàëåðà ñòàâ ïåðøèì
ç’ºäíàíü ñóõîïóòíèõ Áàòüê³âùèí³, ùî ñòàâ êàï³òàí Áîíäàðåíêî, íå áóëî áîðîíöåì Óêðà¿íè, ÿêîãî
â³éñüê». Âè ñïðàâæí³ì Âî¿íîì äîïóùåíî ïðîíèêíåííÿ íà Íîâãîðîä-ѳâåðñüêà çåìëÿ
â³ä÷óâàºòå, ÿêà íàçâà Ñâ³òëà! òåðèòîð³þ ïðîâåäåííÿ ïðèéíÿëà «íà ùèò³», ÿê
â³ääàâøîãî æèòòÿ íà ïîë³
ñïðàâè âñüîãî «Ç³ ùèòîì àáî àíòèòåðîðèñòè÷íî¿ îïåðàö³¿
áðàí³ ç ìîñêîâèòñüêèì
ïîäàëüøîãî æèòòÿ? ÷ëåí³â íåçàêîííèõ çáðîéíèõ
Íåìîâ áè ïåðåä÷óâàâ íà ùèò³» ôîðìóâàíü òà ôàêò³â âîðîãîì.
ñâîº ïðèçíà÷åííÿ, ³éíó, ðîçâ’ÿçàíó çàâåçåííÿ çáðî¿ ç òåðèòî𳿠Ñåëî ïðîâîäæàëî â
äîëþ òà ÷èí ïîäâèãó? ìîñêîâèòàìè ïðîòè Ðîñ³éñüêî¿ Ôåäåðàö³¿. 14 îñòàííþ ïóòü îô³öåðà ç â³éíè,
Çà ìèðíîãî ÷àñó, ñóâåðåííî¿ Óêðà¿íè ó 2014 ñåðïíÿ 2014 ðîêó êàï³òàí ÿêó ïðèí³ñ íàì ñóñ³ä ç ï³âíî÷³
êîëè íàâ³òü äåðæàâà íå ðîö³, ñèí Ìèêîëè òà ³ðè Áîíäàðåíêî çàãèíóâ ï³ä ÷àñ ³, â³ä ÿêî¿ äåðæàâó ìàþòü
âåëüìè ïåðåéìàëàñü Áîíäàðåíê³â (ïîçèâíèé ì³íîìåòíîãî îáñòð³ëó â çàõèùàòè îíóêè òà ïðàâíóêè
ù î ä å í í è ì è «Ëóíà) ç íåâåëè÷êî¿ ðàéîí³ ñåëèùà ì³ñüêîãî òèïó âåòåðàí³â Äðóãî¿ ñâ³òîâî¿. 70-
òóðáîòàìè â³éñüêîâèõ, Ïîï³âêè, ÿêà çàõîâàëàñü Í î â î ñ â ³ ò ë ³ â ê à ð³÷íèé ñïîê³é íàä Ïîï³âêîþ
à âàæêà ïðàöÿ ¿¿ ì³æ ë³ñàìè òà ëàíàìè Êðàñíîäîíñüêîãî (ç 2016 ðîêó ðîçáóäèëè òðè çàëïè íàä
çàõèñíèê³â ³ç êîæíèì ñòóä³þâàííÿ ïðàêòèêè îáðàíî¿ Ï³âí³÷íî¿ Ñ³âåðùèíè, - Ñîðîêèíñüêîãî) ðàéîíó ñâ³æîþ ìîãèëîþ Ãåðîÿ
äíåì (à ñå áóëè 2010-2014 ðîêè) ñïðàâè! çóñòð³â äîáðå íàâ÷åíèì Ëóãàíñüêî¿ îáëàñò³ ï³ä ÷àñ ìîñêîâñüêî-óêðà¿íñüêî¿
âòðà÷àëà ñåíñ òà ïåðñïåêòèâó, íàø Äåíü ³ í³÷ ïðàöþâàâ íà â³éñüêîâ³é íàóö³ ó çâàíí³ êàï³òàíà îïåðàö³¿ ç áëîêóâàííÿ ì³ñòà â³éíè Âàëåð³ÿ Áîíäàðåíêà.
çåìëÿê ³ç âèïóñêíèìè ïîãîíàìè ñîáîþ, âäîñêîíàëþâàâ âñå, ùî ç 24 ðîêàìè çà ïëå÷èìà òà ùèðèì Ëóãàíñüê.» (https://ukraine- Ñëàâà Óêðà¿í³! Ãåðîÿì Ñëàâà!
ëåéòåíàíòà àêòèâíî âçÿâñÿ çà ò³ëüêè ìîæíà, íàñò³ëüêè, ùîá áàæàííÿì áîðîíèòè çåìëþ memorial.org/) Áîðèñ Äîìîöüêèé,
îäíîãî ðàçó, êîëè ³ò÷èçíà ïðàùóð³â. ì.Íîâãîðîä-ѳâåðñüêèé

Äî 85-õ ðîêîâèí
Ãîëîäîìîðó
â Óêðà¿í³
Òðàãåä³ÿ Ãîëîäîìîð³â
íà Íîâãîðîä-ѳâåðùèí³
1932-1933 ðîê³â òà 1946-1947 ðîê³â
Ìóçåé «Ñëîâî î ïîëêó ²ãîðåâ³ì» ïðîäîâæóº çáèðàòè ñïîãàäè 14 ðîê³â, ³ íà öåé íåâåëèêèé ïðîì³æîê ÷àñó ïðèïàäຠòåðîð
ïðî ãîëîäîìîð 1932-33 ðð. Ó õîä³ ïðîâåäåííÿ ö³º¿ ðîáîòè 1937-38 ðð. òà ïî䳿 Äðóãî¿ ñâ³òîâî¿ â³éíè, òî ìîæíà ïîâí³ñòþ
ëþäè ñàì³ çàâîäèëè ðîçìîâó ïðî «çàïîòàºìíåíèé ãîëîä 40- óÿâèòè òà óñâ³äîìèòè ñòóï³íü íàñè÷åíîñò³ òðàãåä³ÿìè
õ». Ìàþ÷è íà óâàç³ ãîëîä 1946-47 ðð. Áàãàòî õòî ùå ìîæå æèòòÿ óêðà¿íñüêîãî ëþäó ³ ïîäèâóâàòèñÿ, ÿê ëþäè âçàãàë³
ïîð³âíÿòè äâà ãîëîäè ³, äî ðå÷³, ³íêîëè ëþäè ââàæàþòü, ùî âèæèâàëè. Îòîæ ðîáîòà ïî çáèðàííþ, âïîðÿäêóâàííþ ³
ãîëîä 40-õ ðîê³ áóâ äëÿ íèõ îñîáèñòî òÿæ÷èì çà ïîïåðåäí³é. îïðèëþäíåííþ ñïîãàä³â î÷åâèäö³â äóæå âàæëèâà íå ò³ëüêè
ßêùî æ âðàõóâàòè, ùî ì³æ 1933 ³ 1947 ðîêàìè ïðîéøëî âñüîãî äëÿ ìóçåþ, àëå é äëÿ ãðîìàäñüêîñò³ ³ âîíà ïðîäîâæóºòüñÿ.

Ìàðôà Ìèêîëà¿âíà Ãîìàí, 1923 ðîêó íàðîäæåííÿ (ñ. Øåïòàêè) Ìàð³ÿ Ñàâ÷åíêî, 1914 ðîêó íàðîäæåííÿ
Íàóì Ëóêè÷ Þäèöüêèé,
Íà òîé ÷àñ ìåí³ áóëî äåñÿòü ðîê³â, àëå ãîëîä äîáðå ïàì’ÿòàþ.  ðîäèí³ îêð³ì áàòüê³â (ñ. Øåïòàêè)
1896 ðîêó íàðîäæåííÿ ß äîáðå ïàì’ÿòàþ òîé ÷àñ, êîëè â ñåëî ïðèéøîâ
(ñ.˳ñêîíîãè) òà áàáóñ³ áóëî ñåìåðî ä³òåé. Òðèìàëè ÷èìàëå ãîñïîäàðñòâî, îáðîáëÿëè çåìëþ. ϳä÷àñ
ãîëîä. Íàøà ðîäèíà äåùî ìàëà ¿ñòè, ãîëîäóâàëè,
ѳì’ÿ áóëà âåëèêà, ñåìåðî êîëåêòèâ³çàö³¿ çàáðàëè ìàéæå âñþ çåìëþ òà ÷àñòèíó õóäîáè. Áóëî âàæêî ïðîãîäóâàòè
àëå âèòðèìàòè ìîæíà áóëî. Ùå é ñóñ³äàì ïîìàãàëè
ä³òåé, òîìó ãîëîäí³ 1932- 1933 ñ³ì’þ, òîìó äîðîñë³ ³ ä³òè õîäèëè â ñóñ³äí³ ñåëà (Ôîðîñòîâè÷³, Êèðîâå) íà ïîëÿ, ùîá (Ñè÷îâèì ó ÿêèõ áóëî òðîº ä³òåé). Ùîá âèæèòè,
ðîêè çàïàì’ÿòàëèñü íàçàâæäè. íàçáèðàòè ìåðçëî¿ êàðòîïë³ ÷è êîëîñê³â, àëå çà öå àêòèâ³ñòè êàðàëè. Ç íàçáèðàíîãî ðâàëè ê³íñüêèé ùàâåëü, òîâêëè ³ ïåêëè ìëèíö³.
Àêòèâ³ñòè õîäèëè ïî õàòàõ ³ âàðèëè áàëàíäó, ðîáèëè ïåðåï³÷êè. ¯ëè ëèñòÿ ç ëèïè, ëîáîäó, ê³íñüêèé ùàâåëü, ëèñòÿ Êîíîïëþ òîâêëè íà îëàäêè, íà êàøó. ¯çäèëè ïî õë³á
çàáèðàëè âñå: çåðíî, êàðòîïëþ, áóðÿê³â…  ñ³ì’¿ âñ³ âèæèëè. Áóâ âèïàäîê â ñåë³, êîëè îäíà æ³íêà íå âèòðèìàëà ãîëîäó, àæ äî Êëèíö³â. Ñèëüíî ãîëîäóâàëè Ãðèí³, íå
õàð÷³. Ëþäè çáèðàëè íà ïîëÿõ çàðóáàëà 12-ë³òíþ äîíüêó. Ñóñ³äè çàíåïîêî¿ëèñü, áî äîâãî íå áà÷èëè ä³â÷èíêè, ï³øëè âèòðèìàëè, ïîìåðëè âñ³, ñïî÷àòêó ñîðîêàð³÷íà
ìåðçëó, ãíèëó êàðòîïëþ ïîò³ì äî õàòè, ó äåðåâ’ÿí³é ä³æö³ çíàéøëè ïàëü÷èêè äèòèíè. Ïàì’ÿòàþ ÿê ïðèõîäèëè îïóõë³ ìàòè, ïîò³ì áàòüêî, à òîä³ äâîº ¿õí³õ ä³òåé. Äîñ³
âèìî÷óâàëè ¿¿, äåê³ëüêà ðàç³â ëþäè ç ³íøèõ ñ³ë ³ ïðîñèëè ¿ñòè, äåõòî ç íèõ ïîìèðàâ ïðÿìî íà âóëèö³. áåç ñë³ç íå ìîæó çãàäóâàòè ïðî ò³ ðîêè.
ïðîìèâàëè ³ âàðèëè áàëàíäó
àáî ðîáèëè êîðæèêè. Çðèâàëè Âîëîäèìèð Ïàíàñîâè÷ Ïðîâîç³í ,1913 ðîêó íàðîäæåííÿ âèñèëàëè ó òàáîðè Ñèá³ðó òà Äàëåêîãî Ñõîäó. À íà ñåëàõ íå âèñòà÷àëî
ê³íñüêèé ùàâåëü, ñïî÷àòêó òðóäîâî¿ ñèëè, áî ó ëàâàõ Ðàäÿíñüêî¿ Àð쳿 ïðîäîâæóâàëè ñëóæèòè
(ì. Íîâãîðîä-ѳâåðñüêèé)
ñóøèëè, à ïîò³ì ïåêëè ëàäêè. ñîëäàòè ïî 9-10 ðîê³â.
ß ïðàöþâàâ âî䳺ì ó Íîâãîðîä³-ѳâåðñüêîìó ðàéâèêîíêîì³ ç 1932ïî
Âèâàðþâàëè äîùå÷êè ç ÿùèê³â, Ìè ÷àñòî áà÷èëè íà äîðîç³ ãîëîäíèõ òà ñëàáêèõ ñåëÿí. Íà ñõ³äöÿõ
1937ð³ê. Ó ðîêè Äðóãî¿ ñâ³òîâî¿ â³éíè áóâ íà ôðîíò³. ϳñëÿ çàê³í÷åííÿ
â ÿêèõ ðàí³øå çáåð³ãàëîñü ñàëî, áóäèíê³â ñèä³ëè ñòîìëåí³, áåçñèë³ ëþäè, à ó õàòàõ çíàõîäèëè ìåðòâèõ
â³éíè ñëóæèâ âî䳺ì àâòîðîòè â Òåðíîï³ëüñüê³é îáëàñò³. Ó 1946 ðîö³ ìè
ùîá õî÷ ÿêîñü íàäàòè ñòðàâ³ ëþäåé. Íåçâàæàþ÷è íà öå, óïîâíîâàæåí³ ðàéâèêîíêîìó òà ðàéêîìó
¿çäèëè ïî ñåëàõ îáëàñò³, çàãîòîâëÿëè ïðîäóêòè, áà÷èëè, ÿê ñòðàæäàëè
ñìàêó.  ë³òíþ ïîðó çáèðàëè ïàðò³¿ âèìàãàëè â³ä ãîë³â êîëãîñï³â, ãîë³â ñ³ëüðàä, êîìóí³ñò³â ñåëà
ñåëÿíè, êîëè çàáèðàëè ó íèõ êàðòîïëþ, áóðÿêè, ìîðêâó. Ïîâåðíóâøèñü
ñóâîðî äîòðèìóâàòèñü ïëàíó ñ³ëüãîñïçàãîò³âåëü. ʳëüêà ðàç³â âîçèâ
ÿãîäè, ãðèáè ñóøèëè ¿õ ³ âçèìêó äî Íîâãîðîäà-ѳâåðñüêîãî, ñòàâ çíîâó ïðàöþâàòè ó ðàéâèêîíêîì³, äå
ó Ãðåì’ÿ÷ (äî 1959 ðàéîííèé öåíòð) ïåðøîãî ñåêðåòàðÿ Íîâãîðîä-
öå áóëî äîáðîþ ï³äìîãîþ. ³ä ãîëîâîþ áóâ Ä.².Àêóë³íñüêèé. Ó 1947 ðîö³, êîëè ìè ¿çäèëè íà ìàøèí³
ѳâåðñüêîãî ðàéêîìó ïàðò³¿, áóâøîãî êîìàíäèðà Ñåìåí³âñüêîãî
ãîëîäíî¿ ñìåðò³ ðÿòóâàëà ð. «Ç²Ñ», áî ëåãêîâîãî àâòîòðàíñïîðòó òîä³ áóëî äóæå ìàëî, ó ñåëàõ
ïàðòèçàíñüêîãî çàãîíó ².Ô.Òèõàíîâñüêîãî. Ïðî¿æäæàþ÷è ÷åðåç ñåëà
Äåñíà, ëþäè ëîâèëè ðèáó, à ïðè Ôîðîñòîâè÷³, Êèðîâå, Ãîðáîâå, ijãòÿð³âêà ãîëîäóâàëè ñåëÿíè. ×àñ áóâ
Ñìÿ÷, Êàì’ÿíñüêà Ñëîáîäà, Êîâïèíêà, ñïîñòåð³ãàëè æàõëèâó êàðòèíó
âàæêèé. Äâà ðîêè, ÿê çàê³í÷èëàñü â³éíà. Ìè çà¿æäæàëè ó ñ³ëüðàäè, áà÷èëè
çìîç³ îáì³íþâàëè íà çåðíî â – ìåðòâ³ ñåëÿíè òà ãîëîäí³ ëþäè, ÿê³ íà ïîëÿõ çáèðàëè âðîæàé
çàñìó÷åíèõ ãîë³â òà ñåêðåòàð³â ñ³ëüðàä, áî òðåáà áóëî çáèðàòè òà
³íøèõ ñåëàõ. (Çàïèñàíî ç³ ñë³â çäàâàòè ó ôîíä äåðæàâè ïðîäóêòè, ÿêèõ áóëî ó ëþäåé îáìàëü. ßêùî
çåðíîâèõ êóëüòóð. Áóëè âèïàäêè, êîëè ïîñåðåä ïîëÿ, ïîæóâàâøè
îíóêè Ñóãîíÿêî (Þäèöüêà) çá³ææÿ ïøåíèö³, ñåëÿíè ïàäàëè íà çåìëþ, ñòðàæäàþ÷è â³ä
õòîñü ç ñåëÿí íèøêîì «êðàâ» ïðîäóêòè ç ïîëÿ, éîãî ñóâîðî êàðàëè ³
ͳíè Âàñèë³âíè) íåñòåðïíîãî áîëþ.
Ñâ³òëàíà Ïðèõîä, ìîë.íàóê. ñï³âðîá. êðàºçíàâ÷îãî â³ää³ëó ìóçåþ
ñåðïåíü 2018 ðîêó ÏÐÀÂÈÉ ÁÅÐÅÃ ÄÅÑÍÈ ñòîð. 7

ÌÀÉÑÒÐÈ Ñ²ÂÅÐÙÈÍÈ
Ãîñïîäü áëàãîñëîâèâ ð³çàòè äåðåâî
Ïîñåðåä ë³òà ó Íîâãîðîä- â³äâ³äàâøèõ ïðåçåíòàö³þ çàõîäó, ßâîð³âñüêîãî ó÷èëèùà Ñüîãîäí³ ñèâî÷îëèé âóñàíü, ëþáèâ, íå ðîçðàõîâóþ÷è íà
ѳâåðñüêîìó ìóçå¿-çàïîâ³äíèêó ñë³ä â³äâåðòî ãîâîðèòè ³ ïðî õóäîæíüîãî ð³çáëåííÿ òà îêð³ì ñîòåíü ïðîñòî «þâåë³ðíî» ãó÷íèé óñï³õ çà ê³ëüêà äåñÿòê³â
«Ñëîâà î ïîëêó ²ãîðåâ³ì» âèêîíàíèõ âèðîá³â, òðèìຠðîê³â.» Ìîæíà ïîãîäèòèñü ³ç 77-
â³äêðèëàñü âèñòàâêà «çà ïëå÷èìà» ïîâàæíèé ð³÷íèì ì³ñòÿíèíîì. ²íøà ñïðàâà,
«Äåðåâ’ÿí³ â³çåðóíêè ïåðåë³ê çâàíü òà íàãîðîä. À ùî ðîêè äîñâ³äó - òî âåëèêà ñèëà!
×åðí³ãîâî-ѳâåðùèíè». Ó ùå Àíàòîë³é Êîëîøèí ìຠ² íåäàðåìíî æ ñó÷àñíèêè ç ð³çíèõ
çàòèøí³é çàë³ ãëÿäà÷³ ìàþòü ïðèñóòí³ñòü ó â³ò÷èçíÿíèõ òà ì³ñò Óêðà¿íè, îñîáëèâî òÿìóù³ íà
ìîæëèâ³ñòü ò³øèòè äóøó çàðóá³æíèõ âèäàííÿõ ñåðåä ð³çáëåíí³ ×åðí³ã³âñüêî¿ øêîëè,
ñâîþ òâîð³ííÿìè ç ð³çáëåííÿ ëàâðåàò³â ðåã³îíàëüíèõ òà ââàæàþòü çà ÷åñòü âçÿòè äî ðóê
â³ä îáäàðîâàíèõ Áîãîì âñåóêðà¿íñüêèõ ïðåì³é òà áîäàé íåâåëè÷êèé ïë³ä ïðàö³
óì³ëüö³â Íîâãîðîä-ѳâåðùèíè çíà÷èòüñÿ ñòèïåíä³àòîì íàùàäê³â êîçàê³â ç Íîâãîðîäà-
- çàñëóæåíèõ ìàéñòð³â Ïðåçèäåíòà Óêðà¿íè! ѳâåðñüêîãî.
íàðîäíî¿ òâîð÷îñò³ Àíàòîë³ÿ Äèâëÿ÷èñü ç âåðøèíè Òîä³, íà ïî÷àòêó 70-õ ì³ñòó íà
Êîëîøèíà, Àíàòîë³ÿ ²âàíüêîâà ñüîãîäåííÿ íà ìèíóë³ ðîêè, íà Äåñí³ âåëüìè ïîâåçëî ç
òà ³êòîðà Âîðîæáèòà. À ùå, íàâ÷àííÿ ó ìàëüîâíè÷³é ð³çüáÿðàìè, à òàê ³ âçàãàë³ ç ñèì
ï³ä ñòàòü âåòåðàíàì, Ãàëè÷èí³, ìàéñòåð ç ðåìåñëîì òà ìèñòåöòâîì. ²ç
äîðîáîê â³ä ìîëîäøîãî «çîëîòèìè» ðóêàìè Àíàòîë³é ÷àñîì äî ìàéñòåðîâèòîãî
ïîêîë³ííÿ ³ íå ìåíø Êîëîøèí çàóâàæóº, ùî Àíàòîë³ÿ Êîëîøèíà ïðèºäíàëèñÿ
òàëàíîâèòèõ Àíäð³ÿ «í³êîëè íå ïåðåéìàâñÿ òèì, ìîëîä³ òà åíåðã³éí³ Àíàòîë³é
Êîëîøèíà, ²ãîðÿ Ñèãóòè òà ÿêó íàãîðîäó îòðèìàþ ÷è ÿêå ²âàíüêîâ òà ³êòîð Âîðîæáèò,
Îëåêñàíäðà Õàâëóêà, ÿê³ çâàííÿ íîñèòèìó. Ïðîñòî Ïðîäîâæåííÿ íà ñòîð. 8
âïåðøå ðîçä³ëÿòèìóòü çàéìàâñÿ ñïðàâîþ, ÿêó
«ëàâðè» ó ïîâàæíîìó ãóðò³ ç
í à é ä î ñ â ³ ä ÷ å í è ì è
ïðåçåíòàíòàìè ñòàðîãî
ðåìåñëà ×åðí³ãîâî-
ѳâåðùèíè. Äî òîãî æ ³ Àíäð³é íåâò³øíå - ïðî çãàñàííÿ ³íòåðåñó íåâåëè÷êîãî
Êîëîøèí âæå òàê áè ìîâèòè äî ïîä³áíîãî øòèáó çàõîä³â ó êîë³ ïðàêòè÷íîãî
óâ³éøîâ óâ åë³òíå ïðåäñòàâíèê³â ãðîìàäè, ÿêà äîñâ³äó ïàí
ñåðåäîâèùå ð³çüáÿð³â, ïîçèö³îíóº ñåáå ç ³íòåëåêòóàëàìè À í à ò î ë ³ é
îòðèìàâøè 2012 ðîêó çâàííÿ òà øàíóâàëüíèêàìè âèñîêîãî ó ïîâåðíóâñÿ ó
«Çàñëóæåíîãî ìàéñòðà ìèñòåöòâ³ òà ðåìåñëàõ. Ó ð³äí³ êðà¿!
íàðîäíî¿ òâîð÷îñò³». ² òîìó âñÿêîìó ðàç³, ïðîáëåìó, êîëè Ïîâåðíóâñÿ é ó
íå ñòàíå ïåðåá³ëüøåííÿì, ïîä³áí³ òóñîâêè âñå ÷àñò³øå Íîâãîðîä³-
êîëè ñüîãîäí³øí³é Íîâãîðîä- îáõîäÿòüñÿ áåç àâòîðèòåòíèõ ѳâåðñüêîìó
ѳâåðñüêèé ìè íàçâåìî ãóìàí³òàð³¿â Íîâãîðîä-ѳâåðùèíè, ìàéæå âñå
«ñòîëèöåþ» ð³çüáÿðñòâà íå ñõîâàºø!  òîé æå ÷àñ äîáðå, ðîçïî÷àâ ç
×åðí³ãîâî-ѳâåðùèíè! Áî ùî º ì³ñòÿíè, ÿê³ íà òë³ ñîö³àëüíî- ÷èñòîãî àðêóøà.
íàâðÿä ÷è â ³íøèõ ì³ñòå÷êàõ åêîíîì³÷íèõ íåãàðàçä³â Íàâ³òü ðîäèííå
êðàþ æèâóòü òà ïðàöþþòü, Íîâãîðîä-ѳâåðùèíè æèòòÿ, îñê³ëüêè ç
ñòâîðþþ÷è íåïåðåâåðøåí³ çàëèøàþòüñÿ â³ääàíèìè ï å ð ø î þ
øåäåâðè, îäðàçó 4 ìàéñòðè ç³ ìèñòåöòâó òà íå çàáóâàþòü äðóæèíîþ, êîòðà
çâàííÿì «çàñëóæåíèõ»! â³äâ³äóâàòè ãóìàí³òàðí³ çàõîäè. íå ñïðèéìàëà
ñåðéîçíî òó
Ðîçäóìè íà Òð³øêè ç ïðîôåñ³þ, â ÿêó
âèñòàâö³ æèòòºïèñó ç à ê î õ à í è é
Íà â³äêðèòòÿ âèñòàâêè Íàãàäàºìî, ùî «âèíóâàòö³» ÷ î ë î â ³ ê ,
«Äåðåâ’ÿí³ â³çåðóíêè çàõîäó äàâíî âæå âåòåðàíè ñâîãî ïðèéøëîñü
×åðí³ãîâî-ѳâåðùèíè» ïðèéøëî «õîá³». À øìàò äåðåâà ö³ ÷îëîâ³êè ðîçñòàòèñÿ. Àëå,
äî 30 øàíóâàëüíèê³â ïðàö³ òà ïåðåòâîðþþòü ó êðàñèâå áà÷èâ Áîã,
òâîð÷îñò³ òàëàíîâèòèõ ì³ñòÿí. òâîð³ííÿ âæå íå îäíî äåñÿòèë³òòÿ, äàðóþ÷è ïàíó
Áóâ ãîëîâà ì³ñòà Îëåã â³ääàþ÷èñü ñïðàâ³ ð³çüáëåííÿ â³ä Àíàòîë³þ íå
Áîíäàðåíêî, ïðàö³âíèêè ìóçåþ- 30 ³ äî 50 ðîê³â! ßê îò «ïàòð³àðõ» ò³ëüêè ìîæëèâ³ñòü
çàïîâ³äíèêà íà ÷îë³ ç ð³çáëåííÿ Àíàòîë³é ²âàíîâè÷ â³ä÷óâàòè ðàä³ñòü
ìîäåðàòîðîì çàõîäó - Êîëîøèí. ³í íà ö³é ñòåç³ ç³ 60-õ â òâîð³ííÿõ, íàä
çàñòóïíèêîì äèðåêòîðà Îëåíîþ ðîê³â ìèíóëîãî ñòîð³÷÷ÿ, êîëè ÿêèìè é äîíèí³
Ðàä÷åíêî, ïðåäñòàâíèêè îñòàòî÷íî îñíîâàâñÿ ó ïðàöþþòü éîãî
êóëüòóðè, ð³äí³ òà çíàéîì³ êîçàöüêîìó ïåðåäì³ñò³ íåâòîìí³ ðóêè, à é
ãîëîâíèõ ãåðî¿â çàõîäó. Íîâãîðîäà-ѳâåðñüêîãî íà â³ä ñïîê³éíîãî òà
ϳçí³øå, çà ñëîâàìè Ïîêðîâùèí³. Öå áóëî çà ÷àñ³â ùàñëèâîãî æèòòÿ
ìóçåéíèê³â, ÿêðàç ó ðîçïàë ìîëîäîñò³, êîëè ï³ñëÿ ïåðøèõ ç äðóæèíîþ, ÿêà
òóðèñòè÷íî-åêñêóðñ³éíîãî ñåçîíó âäàëèõ êðîê³â íàáóòòÿ âì³íü òà íàðîäèëà ñèíà
ïðîñë³äêîâóâàëàñü òåíäåíö³ÿ äî äîñâ³äó íà Ãàëè÷èí³ ïàðóáîê Àíäð³ÿ, ÿêèé òàê
çðîñòàííÿ ê³ëüêîñò³ áàæàþ÷èõ ïðèáóâ äî áàòüê³âñüêîãî îá³éñòÿ, ã ë è á î ê î
â³äâ³äàòè çàëó ç âèñòàâëåíèìè ùî çíàõîäèòüñÿ ó çàòèøíîìó ïî÷åðïíóâ
íàéêðàùèìè ðîáîòàìè ìàéñòð³â. çàêóòêó íàä ñòàðèì øëÿõîì ³ç áàòüê³âñüêèé
Ðàçîì ³ç òèì, îö³íþþ÷è ðåà볿 ñîòåííî¿ ñòîëèö³ äî ×åðí³ãîâà. õèñò!
ñüîãîäåííÿ òà àíàë³çóþ÷è ñêëàä Îãî, ñê³ëüêè ðîê³â ìèíóëî, ÿê ï³ñëÿ

ÎѲÒÀ ÐÀÉÎÍÓ
Ïî÷àòîê íà ñòîð. 1
Íà 16 øê³ë - 78 ïåðøîêëàñíèê³â!
Çàì³ñòü åï³ëîãó Íîâãîðîä-ѳâåðùèí³ íå ²íøà ñïðàâà, êîëè éäåòüñÿ ïðî òåõíîëîã³é, ñòâîðåííÿ Íîâî¿ çä³éñíåííþ òåõí³÷íîãî
Íîâãîðîä-ѳâåðùèíà òèõåíüêî ñïîñòåð³ãàëîñü. Íàâïàêè, âòðàòà ïðàãìàòèçì, îïòèì³çì òà âïåâíåí³ñòü óêðà¿íñüêî¿ øêîëè â³ää³ëó îñâ³òè îáñëóãîâóâàííÿ òà ðåìîíòó
ï³äñóìîâóº åíåðã³éíó ÷àñòèíó ñâ øêîëè ò³ëüêè ïðèñêîðþâàëà íåãàòèâí³ ó çàâòðàøíüîìó äí³ ôóíêö³îíåð³â ðàéîííî¿ äåðæàâíî¿ àäì³í³ñòðàö³¿: àâòîáóñ³â äî 31 ñåðïíÿ 2018
³ñòîð³¿. Ñå ÿ ïðî ëþäåé, ÿêèõ òåíäåíö³¿. ßê êàæóòü çàêðèëè øêîëó ðàéîííîãî ð³âíÿ. Äîðîñë³ äîñòîéíèêè 1) çàáåçïå÷èòè çàêëàäè îñâ³òè ðîêó.»
çàëèøèëàñü æìåíüêà. Äîðå÷³, ï³ñëÿ - ãîòóéñÿ äî ïîõîðîíó ñåëà. çàâòðàøí³é äåíü ïðàãíóòü ïîáà÷èòè ñó÷àñíèìè ìåáëÿìè, äèäàêòè÷íèì Ñëîâîì, æ³íî÷îìó êîëåêòèâó
«ðîçä³ëó», ïîð³âíó. Ïî 13òèñÿ÷! ßê ó Óÿâëÿºòå, íà Íîâãîðîä- íàáàãàòî «ñâ³òë³øèì», í³æ éîãî ìàòåð³àëîì, â³äïîâ³äíî äî ÷èííèõ â³ää³ëó îñâ³òè, íå äèâëÿ÷èñü íà
ðàéîí³, òàê ³ â ì³ñò³. Áàãàòî ñå ÷è ѳâåðùèí³ 1963-64 íàâ÷àëüíîãî ìàëþº àâòîð ñèõ ðÿäê³â. Áî ¿ì òàê â Óêðà¿í³ ñòàíäàðò³â â ìåæàõ íîâ³òí³ ºâðîïåéñüê³ ãåíäåðí³ òðåíäè,
ìàëî? Áóäå ñïðàâåäëèâî, êîëè ðîêó ä³ÿëî 84 øêîëè, ç ÿêèõ 15 õî÷åòüñÿ! À ñå âæå áàãàòî çíà÷èòü. âèçíà÷åíîãî êîøòîðèñó äî 30 ïðèéäåòüñÿ «ïî-÷îëîâ³÷îìó», à òî é
çàçíà÷èìî, ùî ñå òèïîâà ñåðåäí³õ, äâ³ øêîëè-³íòåðíàòè, Íó, à êîëè õî÷åòüñÿ, òî é 25 ëèïíÿ 2018 ëèñòîïàäà 2018 ðîêó; 2) íà ð³âí³ «ê³íñüêî¿ ñèëè» «âïðÿãòèñÿ»
äåïîïóëÿö³ÿ íà ðàéîííîìó ð³âí³ ç 39 âîñüìèð³÷íèõ.  íèõ ðîêó íà «çíàêîâîìó» çàñ³äàíí³ êîëå㳿 çàâåðøèòè ó çàêëàäàõ çàãàëüíî¿ ó ïîøóê ðåçåðâ³â ³ ùîñèëè «ïåðòè
÷³òêèìè ñêëàäîâèìè: øâèäêèìè íàâ÷àºòüñÿ 15730 ä³òåé.» (ã-òà Íîâãîðîä-ѳâåðñüêî¿ ÐÄÀ áóëî ñåðåäíüî¿ îñâ³òè ï³äãîòîâêó ïëóãà» äî çàâ³òíî¿ ì𳿠- 100%
òåìïàìè ïàä³ííÿ íàðîäæóâàíîñò³ Øëÿõ êîëãîñïíèêà, 1963 ð³ê). âèçíà÷åíî: «Ç ìåòîþ ï³äãîòîâêè ïðèì³ùåíü äëÿ ïåðøîêëàñíèê³â ãîòîâíîñò³ îñâ³òè äî 1 âåðåñíÿ 2018-
ä³òåé, íàäâèñîêîþ ñìåðòí³ñòþ, ×îìó ïðèãàäàâ, ïèòàºòå, äà òîìó, ùî çàêëàä³â îñâ³òè äî 2018/2019 Íîâî¿ óêðà¿íñüêî¿ øêîëè äî 01 2019 íàâ÷àëüíîãî ðîêó! Íàâ³òü, êîëè
çàêðèòòÿì øê³ë íà ñåë³. Äî ðå÷³, çà ð³ê äî öüîãî íàðîäèâñÿ. À çàðàç, íàâ÷àëüíîãî ðîêó â óìîâàõ âåðåñíÿ 2018 ðîêó; 3) çàáåçïå÷èòè é ï³äëîãè íå áóäå ó Ãðåì’ÿ÷³ ³ äî
æîäíîãî ïðèêëàäó ç óïîâ³ëüíåííÿì íàãàäàþ, çà â³êíîì 2018-é ³ 1 âåðåñíÿ ðåôîðìóâàííÿ ñåðåäíüî¿ îñâ³òè, íîâèìè ï³äðó÷íèêàìè ó÷í³â 1-õ, Áóäèùà ì³ñÿöü íå ïðèõîäèòèìå
÷è ñòàá³ë³çàö³ºþ ðó¿íè ñåëà ï³ñëÿ äî øê³ë ³ç êâ³òàìè òà ùàñëèâèìè âïðîâàäæåííÿ â ïðàêòè÷íó 10- õ êëàñ³â äî 01 âåðåñíÿ 2018 àâòîáóñ…
ë³êâ³äàö³¿ íàâ÷àëüíîãî çàêëàäó íà óâ³éäóòü 78 ïåðøîêëàñíèê³â! ä³ÿëüí³ñòü ñó÷àñíèõ îñâ³òí³õ ðîêó; 4) ñïðèÿòè ñâîº÷àñíîìó ²âàí Î÷åðåòíèé
8 ñòîð. ÏÐÀÂÈÉ ÁÅÐÅÃ ÄÅÑÍÈ ñåðïåíü 2018 ðîêó

ÌÀÉÑÒÐÈ Ñ²ÂÅÐÙÈÍÈ
Ãîñïîäü ÒÂÎÐײÑÒÜ
ÓÊÐÀ¯ÍÑÜÊί “ÇÀÃÓËßËÀ
IJßÑÏÎÐÈ
áëàãîñëîâèâ ÍÀØÀ ÄÎËß”
ð³çàòè äåðåâî Ñó÷àñíèé ³íòåðíåò-ïðîñò³ð íå º á³äíèì íà ð³çí³ æàíðè ìóçèêè, ïîåòè÷íèõ òâîð³â ÷è
áàãàòþùèé àðñåíàë ïðîçè. Ñå òîé ñêàðá, çà ê³ëüê³ñíèì òà ÿê³ñíèì íàïîâíåííÿì ÿêîãî, ó
Ïî÷àòîê íà ñòîð. 7 ïåâíîìó ñåíñ³, ìîæíà ðîçì³ðêîâóâàòè íàä êóëüòóðíèìè äîñÿãíåííÿìè òà ãóìàí³òàðíèì
ÿêèé ïðàöþâàâ äî öüîãî äèðåêòîðîì ñ³ëüñüêî¿ øêîëè, ³íñïåêòîðîì ïîòåíö³àëîì ò³º¿ ÷è ³íøî¿ äåðæàâè.
ðàéîííîãî â³ää³ëó îñâ³òè. Çàéâ³ «äæîóë³» åíåð㳿 òà âïåâíåíîñò³ ñèì Ç ïåâíîãî ÷àñó â ìåðåæ³ ³ñíóº ðåñóðñ, êîòðèé íàçèâàºòüñÿ «Çîëîòèé ôîíä óêðà¿íñüêî¿
ìàéñòðàì äîäàâàëî ïîºäíàííÿ â÷èòåëüñüêî¿ ðîáîòè ç³ ñâî¿ì åñòðàäè», äå ðîçì³ùåíî íåìàëî ö³êàâî¿ ³íôîðìàö³¿ ïðî íàéêðàùèõ ñï³âàê³â, ïîåò³â-ï³ñíÿð³â
çàõîïëåííÿì. Âîíè ïðàöþâàëè ó Íîâãîðîä-ѳâåðñüê³é øêîë³ ¹2, äå òà êîìïîçèòîð³â 50-õ-90-õ ðîê³â.
ìîãëè íå ò³ëüêè íàâ÷àòè
çàãàëüíîòåõí³÷íèì
Çàïî÷àòêîâàíèé ïàòð³îòè÷íèìè óêðà¿íöÿìè, ³íòåðíåò-ïðîñò³ð ñïðèÿº ïîïóëÿðèçàö³¿
äèñöèïë³íàì, à é çíà÷íîãî øìàòà ìóçè÷íî-ïîåòè÷íî¿ òà ï³ñåííî¿ êóëüòóðè ç äîðîáêó âèäàòíèõ â³ò÷èçíÿíèõ
«â³äêðèâàòè» òàëàíòè âèêîíàâö³â íà ñâ³òîâîìó ïðîñòîð³.
ó÷í³â, ïðàãíó÷è Ç íåäàâíüî¿ ïîðè ñåðåä äåñÿòê³â ³ìåí ïîâàæíèõ óêðà¿íö³â, ÿê³ òâîðÿòü ïðåêðàñíå â ìóçèö³,
ðîçãëåä³òè äàðè Áîæ³ â çíàõîäèìî òåïåð âæå â³äîìèõ çíà÷íî øèðøîìó êîëó øàíóâàëüíèê³â, í³æ ñå áóëî 10-20 ðîê³â
äóøàõ âèõîâàíö³â. Ñàìå
òîìó, ñï³âî÷å ïîäðóææÿ ç Êàíàäè Ëåñþ òà Àíàòîë³ÿ Ïàäàëê³â.
òàê ³ «çàñâ³òèâñÿ»
ïðîì³íü ìàéñòåðíîñò³ â Ìè âæå àêöåíòóâàëè â îäíîìó ç ÷èñåë ÷àñîïèñó, ùî ïîïóëÿðí³ñòü äóåòà ï³øëà â³ä Ìàéäàíó
äóø³ 44-ð³÷íîãî Ðåâîëþö³¿ óäíîñò³, êîëè ¿õí³ ï³ñí³, ïîïëèâøè ñâ³òîì ³íòåðíåò-ïðîñòîðó ç-çà îêåàíó,
ì³ñòÿíèíà ²ãîðÿ Ñèãóòè, çàõîïèëè äóø³ ñîòåíü òèñÿ÷ ñëóõà÷³â ³ç ïîçèòèâíèì íàëàøòóâàííÿì ùîäî äîïîìîãè Óêðà¿í³.
ïðî ùî â³í çãàäóâàâ íà ßê ó áîðîòüá³ ç âíóòð³øí³ìè ñèëàìè Òåìðÿâè, òàê ³ ç çîâí³øí³ì ìîñêîâèòñüêèì âîðîãîì.
ïðåçåíòàö³¿ âèñòàâêè ó Íàãàäàºìî, ùî 2015 òà 2017 ðîê³â âèéøëè àëüáîìè íàøèõ äðóç³â ³ç Êàíàäè. «Êóëÿ, ùî
ìóçå¿. Âèðîñëà ëþäèíà ó
ìèñòåöòâ³ ð³çáëåííÿ â³ä
âáèëà ìåíå» òà «Çàãóëÿëà íàøà äîëÿ.»
õëîï÷èêà-ãóðòê³âöÿ äî óñï³øíîãî ìèòöÿ, òâîð³ííÿ ÿêîãî çíàéøëè íàâ³òü Ñüîãîäí³ ìè äàðóºìî ÷èòà÷àì «Ïðàâîãî Áåðåãà» íåâåëè÷ê³ ïîå糿 â³ä äîáðî¿, êðàñèâî¿ òà
ïîõâàëüí³ ñëîâà ó «ìåòð³â» ð³çüáÿðñòâà. Íå âèïàäêîâî â ðîçìîâ³ ç ùèðî¿ óêðà¿íêè Ëåñ³ Ïàäàëêî. Òîæ ÷èòàéìî ðàçîì! Áîðèñ Äîìîöüêèé
àâòîðîì ñèõ ðÿäê³â Çàñëóæåíèé ìàéñòåð íàðîäíî¿ òâîð÷îñò³ Óêðà¿íè,
÷ëåí äâîõ Íàö³îíàëüíèõ ñï³ëîê Óêðà¿íè, ïðåçèäåíòñüêèé ñòèïåíä³àò
Àíàòîë³é Êîëîøèí íàçâàâ ²ãîðÿ Ñèãóòó «äóæå òàëàíîâèòèì ìàéñòðîì,
ðîáîòè ÿêîãî ïåðåâåðøóþòü çäîáóòêè â÷èòåë³â-íàñòàâíèê³â»! Ñëîâîì,
íàâ³òü ñêðîìí³ñòü ïàíà ²ãîðÿ íå çàâàæຠãëÿäà÷ó âæå íà ïåðø³é âèñòàâö³
çðîçóì³òè ç ïîáà÷åíîãî ï³ä ñêëîì â³òðèíè, ÿê íà òåðåíàõ ѳâåðùèíè
³ìåíà ó ìèñòåöòâ³ íå ò³ëüêè íå çãàñàþòü, à ñïàëàõóþòü ùå ç á³ëüøîþ
ñèëîþ!
Íà âèñòàâö³ â ìóçå¿-çàïîâ³äíèêó «Ñëîâà î ïîëêó ²ãîðåâ³ì», ÿêà
ïðîäîâæóº ïðàöþâàòè, ïîâàæíèé ãëÿäà÷ ìîæå â³äêðèòè äëÿ ñåáå
÷àðîä³éí³ ñèëè íîâãîðîä-ñ³âåðñüêèõ ð³çüáÿð³â íå ìåíø í³æ ó 100
øåäåâðàõ, ïðåäñòàâëåíèõ íà â³òðèíàõ òà ñòåíäàõ. Òóò º íàä ÷èì
ïîì³ðêóâàòè, ÿê ³ ïîðàä³òè çà âì³ííÿ Òâîðöÿ íàä³ëÿòè íàùàäê³â ñ³âåðÿí
ùåäðèìè òàëàíòàìè. ³äòåïåð ò³øèòèìóòü î÷³ áëàãî÷åñòèâèõ ì³ñòÿí òà
ãîñòåé êîçàöüêîãî ì³ñòà. À ùå ïîä³áí³ âèñòàâêè äîâîäÿòü ³
íåïåðåâåðøåíó óêðà¿íñüêó ñèëó ðîäèííîãî óñïàäêóâàííÿ â ðåìåñëàõ
òà ìèñòåöòâ³. ² íàéÿñêðàâ³øèé ïðèêëàä - ïðåêðàñí³ ðîáîòè
ïðîäîâæóâà÷à ðåì³ñíè÷èõ ñïðàâ áàòüêà ñèíîì Àíàòîë³ÿ Êîëîøèíà
Àíäð³ºì. ³í ïðàöþº â÷èòåëåì òðóäîâîãî íàâ÷àííÿ â øêîë³ ¹2, ùî íà
Ïîêðîâùèí³ é ïðàãíå íå â³äñòàâàòè â³ä «òèòóëîâàíîãî» ð³äíîãî â÷èòåëÿ
òà âèõîâàòåëÿ. À éîãî âèñòàâëåí³ ðîáîòè ïðèìóøóþòü ãîâîðèòè ïðî ùå
îäíîãî âèñîêîãî
ïðîôåñ³îíàëà «â íàøèõ
ëàâàõ»! Òîæ, ÿê êàæóòü - Éäå íåçëàìíà Óêðà¿íà
äàé Áîã! ÎÑÒÀÍÍ²É ÂÀËÜÑ ÍÅÐÅÀËÜÍÀ ²ÉÍÀ ×îðíîáðèâà, á³ëîëèöÿ,
ÑÅÐÅÄ ÐÓ¯Í Âñÿ îâ³ÿíà â³òðàìè
Çàì³ñòü  òàêò øåëåñò³ííþ ñóêí³ ïî Äåñü ãðèì³ëè ãàðìàòè
Íåñêîðåííîþ õîäîþ
Óêðà¿íà éäå øëÿõàì
åï³ëîãó ï³äëîç³ Òè á ñêàçàâ - áåç ïðè÷èíè ×åðåç òðàâè, ÷åðåç çëèäí³,
ϳîíè ðîçêèäàëè ïåëþñòêè
Ïàì’ÿòàþ ç Äåñü âìèðàëè ñîëäàòè - ×åðåç ñòðàòè òà íåäîëþ,
Êðóæëÿþòü ïàðè, î÷³, ÿê
äèòèíñòâà, ÿê äåñü ó 70-
áåçäîìí³ ×è¿ñü ä³òè, ùîäíèíè, Ò³ øëÿõè ïîâí³ çðàäëèâèõ
ò³ íà Íîâãîðîä- Àëå æ öå íà åêðàí³, ðåï‘ÿõ³â äóðíî-ãîëîâèõ.
Òà óñì³øêè íåâïåâíåí³ òàê³
ѳâåðùèí³ ç’ÿâèëèñÿ Ïî êîð÷àì çàïëåñíåâ³ëèì,
Ëóíຠâàëüñ, Øîïåí ÷àð³âíèé Ó íîâèíàõ íà õâèëÿõ - Ãóáè ñòèñíóâøè äî áîë³,
ð³çüáÿðñüê³ âèðîáè ç
äåðåâà. ¯õ ðàçîì ç
² ãîñò³-ñïîìèíè îäðàçó çàãóëè âñå òàêå íåðåàëüíå, Éäå êðàñóíÿ-Óêðà¿íà,
«ðîñ³éñê³ì» ñèðîì
Òóò çíàþòü êîæíó ñõîäèíêó, âñå òàêå ÷óæåð³äíå… ùîá íàäèõàòèñÿ âîë³.
êóòî÷îê Òè â³éíó íå íàêëèêàâ, Äå áåðåø òè ñèëó, ìèëà?
íîâîãî ñèðçàâîäó
Âñå ñò³íè øêîëè çáåðåãëè… Âñÿ ïîäðÿïàíà äî êðîâ³,
ð à é ê î ì ³ â ñ ü ê å
² ì𳿠ïåðø³ ïðî ëþáîâ é
² âîíà òîá³ ïîô³ã
×åðíîáðèâà, á³ëîëèöÿ,
íà÷àëüñòâî ïîâñþäíî
áðàòåðñòâî Áóâ áè õë³á íà ñüîãîäí³, Ïðîñòî æ³íêà, ìàòè, äîíÿ.
ï ð å ä ñ ò à â ë ÿ ë î Òèõ³é òâ³é ÷àñîîá³ã.
Ïðèéøëè ä³òüìè ³ ðàçîì âñ³ ×åðåç ïîëå ï³ä îáñòð³ëîì,
«áðåíäîì» Íîâãîðîäà-
ðîñëè Ñí³ã ïå÷å íà äîëîíÿõ ×åðåç ãîðó âîðîæíå÷³,
ѳâåðñüêîãî. Éäåòüñÿ
ïðî òàê çâàí³
I ïåðø³ â³äêðèòòÿ ïðî ñâ³ò ³í ç³ã𳺠â îêîï³, Éäå íåçëàìíà Óêðà¿íà,
áåçìåæíèé Àëå âñå öå äàëåêå, Ãîðäîâèòà, ìîâ ñìåðåêà.
«ìàòðüîøê³» - Íå âïàäè òà íå çíåâ³ðñÿ!
³ ïðî æîðñòîêèé ñâ³ò - âñå ä³òè ² äîëîí³ íå òâî¿…
äåðåâ’ÿíèõ «ðàñåéñê³õ Áóð’ÿíè, ÷îðòîïîëîõè
òóò çíàéøëè.
áàá», ÿê³ «âñòàâëÿëèñÿ»
Îñòàíí³é âàëüñ ñåðåä ðó¿í,
Ñí³ã çìåòàºø ïîâ³ëüíî Íå çóïèíÿòü òâîþ õîäó,
«îäíà â îäíó» ³, ÿêèìè ñòàðîóêðà¿íñüêå ì³ñòî ïðèì³òèâíî «ðåêëàìóâàëî
êðàïëåíèõ ³í çàìðóæóº î÷³, Ïë³ä ¿õ çãèíå ó áîëîò³,
ñåáå» àæ äî çäîáóòòÿ Óêðà¿íîþ Íåçàëåæíîñò³. Òà ñëàâà Áîãîâ³ ÷àñè Íå òâîÿ ï³ñíÿ ñåðöÿ  òåáå æ â³ðà, íà÷å ñêåëÿ,
³ä çëîáè ïåðåêîøåíèì âîãíåì
çì³íèëèñÿ, â³äêðèâøè ïðîñò³ð â³ëüíîìó ðîçâèòêó õóäîæí³õ òà êóëüòóðíèõ â ñâîþ äîëþ ïðîìåíèñòó,
Çðóéíóþòü äàõ ³ ñò³íè, àëå æ ïðî çàãèáëèõ óíî÷³.
âïîäîáàíü ³ ñåðåä íàøîãî ëþäó, ÿêèé äîñèòü ìëÿâî, àëå âïåâíåíî ϳñíÿ â³ëüíà ãðຠç íåáîì,
ïî÷àâ ïðàãíóòè äî ð³äíîãî óêðà¿íñüêîãî ÷èííèêà. ² òåïåð ìàëî õòî
â³ðà Ìîëîä³, íåáàéäóæ³, Âèøí³ ñîíÿ÷í³ â íàìèñò³,
æèâå íå â íèõ, à â ñåðö³ é Íå çëîìèâ áè ³õ âîðîã,
ïàì’ÿòຠòèõ «ìàòðüîí» íà ïîëèöÿõ, âêðèòèõ ïèëîì, à ìàéñòð³â íàøèõ ² òàëàíò³â - íåîñÿæíî –
ïåðåéäå
³ áåç «ðàñºéñüêèõ áàá» âï³çíàþòü äàëåêî çà ìåæàìè ϳâí³÷íî¿ ßêáè âñ³ ï³äíÿëèñÿ ïðåäê³â äåðåâî âñå êâ³òíå!
Ç ä³òüìè â³éíè ó ïðîñò³ð òà â
ѳâåðùèíè. Ïîâàæàþòü òâîðö³â ïðåêðàñíîãî ç äåðåâà çà ¿õí³é çðîçóì³ëèé
ìàéáóòíº
Òà äçâîíèëè íà ñïîëîõ! I çàâçÿòòÿ çíèùèòü êîð÷³
òà âèøóêàíèé ñòèëü ×åðí³ã³âñüêî¿ øêîëè, çà ¿õí³ ðîáèòè, â ÿêèõ ëàã³äíî Äåñü äàëåêî ãðèì³ëî, â òåáå, ä³â÷èíî, áåçì³ðíå.
áåç ñëüîç òà áåç æîðñòîêèõ ì³í ×îðíîáðèâà, á³ëîëèöÿ,
ïîºäíóþòüñÿ ñó÷àñí³ äîòåïí³ ³ìïðîâ³çàö³¿ ç³ ñòàëèìè çàêîíàìè Ìîâ êèíî íà åêðàí³,
Äîëîíü ïëå÷à òîðêíåòüñÿ Ãóáè ñòèñíóâøè äî áîë³,
ð³çüáëåííÿ â³ä äàëåêî¿ ìèíóâøèíè. Ùàñòè âàì, ìàéñòðè!
îáåðåæíî, Äåíü òÿãíóâñÿ áåçö³ëüíî Éäå êðàñóíÿ-Óêðà¿íà,
Áîðèñ Äîìîöüêèé Îñòàíí³é âàëüñ ñåðåä ðó¿í… ³ â³éíà íåðåàëüíà... ùîá íàäèõàòèñÿ âîë³!
*** *** ***

Äóìêè àâòîð³â ïóáë³êàö³é ìîæóòü íå çá³ãàòèñÿ ç ïîçèö³ºþ ðåäàêö³¿. Àâòîðè ïóáë³êàö³é íåñóòü â³äïîâ³äàëüí³ñòü çà ¿õ äîñòîâ³ðí³ñòü.
Çàñíîâíèê ãàçåòè Äîìîöüêèé Áîðèñ. Çàðåºñòðîâàíà ó Ãîëîâíîìó óïðàâë³íí³ Ðåäàêòîð òà âèäàâåöü ãàçåòè
Àäðåñà ðåäàêö³¿: þñòèö³¿ ×åðí³ã³âñüêî¿ îáëàñò³. Áîðèñ Äîìîöüêèé.
òåë. (04658) 2-09-49 Ñâ³äîöòâî ïðî äåðæàâíó ðåºñòðàö³þ Òèðàæ 1000 ïðèì³ðíèê³â.
16000, ì. Íîâãîðîä-ѳâåðñüêèé, ñåð³ÿ ×à ¹ 514-163 ð. Ãàçåòó â³ääðóêîâàíî ó ÒÎÂ
âóë. ²ëë³ Áóÿëüñüêîãî, 46 “Øîñòêèíñüêà ì³ñüêà äðóêàðíÿ”
domotskiy@i.ua ì. Øîñòêà, âóë. Ñâîáîäè, 69