You are on page 1of 26

POLITECHNIKA ŁÓDZKA

WYDZIAŁ MECHANICZNY

Nowoczesne Materiały Inżynierskie

Referat

Materiały węglowe

Mateusz Wojtasiak

MiBM

221896

II semestr, II stopień

Łódź 2019
1. Węgiel co to jest ?

Przedstawiając materiały węglowe, ich budowę, właściwości, zastosowanie, należy


najpierw rozpocząć od opisu pierwiastka chemicznego jakim jest węgiel.
Węgiel ( z łac. carboneum ) to jak wcześniej wspomniałem pierwiastek chemiczny o
liczbie atomowej 6, w układzie okresowym jest w bloku p, jest niemetalem, należy do grupy
14, przedstawia się go w skrócie „C” . Posiada 4 elektrony walencyjne, istnieją 3 izotopy
węgla, 12
C oraz 13
C które są stabilne, a C jest promieniotwórczy z czasem połowicznego
14

rozpadu równym 5700 lat. Węgiel był znany w starożytności. Znamy kilka odmian
alotropowych węgla, najbardziej znane to grafit oraz diament, powoli zaczyna być coraz
bardziej znana nowa odmiana - grafen. Właściwości fizyczne węgla zależą od odmiany w
jakiej występuje.
Węgiel jest czwartym najczęściej występującym pierwiastkiem we Wszechświecie.
Obecny we wszystkich organizmach żywych.

Fot. 1 Węgiel kopalny kamienny.

Węgiel kopalny kamienny – skała osadowa powstała w wyniku gromadzenia się i


późniejszego przeobrażenia szczątków roślinnych. Nieodwracalne źródło energii.

2. Odmiany alotropowe węgla

W referacie skupię się na wybranychodmianach alotropowych węgla. Alotropia to


zjawisko występowania w tym samym stanie skupienia różnych odmian tego samego
pierwiastka chemicznego, gdzie różnią się one właściwościami fizycznymi i chemicznymi.
Mogą się one różnić między sobą strukturą krystaliczną lub liczbą atomów w cząsteczce.
Fot. 2 Struktury odmian alotropowych węgla: a – diament, b – grafit , c – lonsdaleit (
domniemana struktura ) , d – fuleren C60 . e – fuleren C540, f – fuleren C70 , g – węgiel
amorficzny, h – nanorurka

3. Fulereny

Cząsteczki składające się z parzystej liczby atomów węgla, tworzące zamkniętą, pustą w
środku bryłę. Cząsteczki fulerenów zawierają od 28 do około 1500 atomów węgla.
Najbardziej znany fuleren C60 posiada kształt dwudziestościanu ściętego. Jest on najbardziej
stabilny.

Odkryte zostały przez Harolda Kroto z Uniwersytetu Sussex (z południowej Anglii), który
badając w ramach swojej pracy doktorskiej przemiany związków węgla zachodzące w
okolicach wygasłych gwiazd, metodami spektroskopowymi – odkrył charakterystyczne
wąskie linie spektralne, które odpowiadały aromatycznym związkom węgla. W podobnym
czasie zespół naukowy z Uniwersytetu Rice’a w Houston (w Teksasie), opracował zestaw do
syntezy związków organicznych w wyniku naświetlania promieniem lasera obracającej się
tarczy grafitowej. Otrzymano w tych warunkach szereg bardzo nietypowych związków o
budowie klatkowej. Za odkrycie fulerenów Harold Kroto oraz Curl i Smalley otrzymali
Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii. Na cześć budowniczego Buckminstera Fullera, który
konstruował kopuły prawie identycznie wyglądające jak odkryty związek nazwano
fulerenami. Nazwa zwyczajowa – buckyball.

Fot. 3 Buckminster Fuller

Fot. 4 Kulista cząsteczka fulerenu C60.

Do rodziny fulerenów zalicza się:


- fulereny właściwe ( C60 , C70 ),
- nanocebulki ( fulereny wielowarstwowe ),
- fulereny olbrzymie ( liczba atomów węgla powyżej 500 ),
- nanorurki ( walec z warstw grafenowych ).
Właściwości:
- własności nadprzewodzące i półprzewodnikowe,
- wyjątkowa własność możliwości zamykania w ich wnętrzu innych cząsteczek,
- słabo rozpuszczalne,
- najlepiej rozpuszczają się w rozpuszczalnikach aromatycznych ( benzen, toluen ),
tworząc kolorowe roztwory,
- roztwór C60 w benzenie przyjmuje barwę fioletową,
- roztwór C70 w benzenie przyjmuje barwę rubinową,
- łącząc z polimerami można uzyskać środek smarujący,
- dobre własności elektrooptyczne.

Posiadają własności nadprzewodzące i półprzewodnikowe. Ich własności chemiczne są


zbliżone do sprzężonych węglowodorów aromatycznych. Posiadają wyjątkową własność
możliwości zamykania w ich wnętrzu innych cząsteczek.

Fot. 5 Skrystalizowany fuleren C60


Fot. 6 Podobieństwo do piłki nożnej.

Fot. 7 Fulereny olbrzymie

Podział fulerenów:

- fulereny endohedralne

- fulereny egzohedralne

- heterofulereny

W fulerenach endohedralnych we wnętrzu „uwięziony” został obcy atom. Wewnętrzny


atom jest niejako izolowany od otoczenia, a jednocześnie zachodzi wymiana ładunku
elektrycznego między nimi.
Fot. 8 Fuleren endohedralny

W fulerenach egzohedralnych mamy przyłączenie obcych atomów od zewnątrz. Struktura


klatki węglowej pozostaje niezmieniona.

Fot. 9 Fuleren egzohedralny

W heterofulerenach nastąpiła częściowa lub całkowita substytucja atomów węgla w


strukturze węglowej C60 przez atomy innych pierwiastków najczęściej boru i azotu.

Fot. 10 Heterofuleren
Fot. 11 Heterofuleren, dodatki atomów azotu i
boru.

Mechanizmy powstawania fulerenów:

- ścieżka pentagonalna,

- ścieżka fulerenowa,

- przyleganie pierścieni.

Fot. 12 Ścieżka pentagonalna.


Struktury łańcuchowe łączą się w monocykliczne pierścienie, które następnie łapią małe
rodniki węglowe, aż do osiągnięcia 25-35 atomów węgla. Powstają otwarte warstwy
grafitopodobne z licznymi nienasyconymi wiązaniami na brzegach. Następuje zakrzywianie
się i zawijanie nanopłaszczyzn.

Fot. 13 Ścieżka fulerenowa.

Punktem startowym atomu są dimery bądź trimery węgla. Z nich tworzą się rodniki
liniowe ( koalescencja ). Dalej izomerują w kierunku pierścieni monocyklicznych.
Energetycznie uprzywilejowane klatki fulerenowe. Dalsze przyłączanie i zakrzywianie
prowadzi do zamknięcia fulerenu bądź od razu się zamyka a potem tylko powiększa bez
otwierania.
Fot. 14 Przyleganie pierścieni.

Wakabayashi i Achiba. Według nich prekursorem jest rodnik C10 ( najmniejszy i


najliczniejszy w laserowej generacji par węgla). Do niego przyłączają się różnorakie klastery.

Otrzymywanie fulerenów:

- metoda elektrołukowa,

- metoda płomieniowa,

- metoda ekstrakcji i rozdzielenia fulerenów.

Fot. 15 Metoda elektrołukowa


 Przepuszczenie przez elektrody grafitowe prądu elektrycznego o dużym natężeniu

 Rozpalenie łuku elektrycznego, który powoduje sublimację węgla z elektrod. Gaz


buforowy to hel.

 Odparowanie grafitu, który jest następnie chłodzony wodą pod odpowiednim


ciśnieniem. Pary kondensują się na kominie.

 Otrzymanie osadu węglowego ( fulereny + złom węglowy )

 Zawartość fulerenów w sadzy sięga 45% w tym 85% to C60.

Metoda płomieniowa.

Metoda Howarda

 Proces spalania acetylenu lub benzenu w specyficznych warunkach;

 p = 10 [kPa], stosunek C/O2 = 0,989 oraz rozcieńczenie reagentów helem. Po


spalaniu otrzymujemy sadzę z zawartością 20% fulerenów.

Synteza płomieniowa

 Polega na otrzymywaniu sadzy w płomieniu benzenowo lub acetylenowo-tlenowym w


atmosferze gazu obojętnego ( Ar, He) lub N2

 Daje możliwość syntezy fulerenów w skali przemysłowej.

 Metoda ciągła.

Metoda ekstrakcji i rozdzielenia fulerenów.

 Oddzielenie frakcji fulerenowej metodą ekstrakcji odbywa się

w rozpuszczalnikach ( toluen, benzen, tetrachlorek węgla ).

 Otrzymanie po ekstrakcji roztworu zawierającego mieszanicę fulerenów, z którego


wyodrębnia się czyste składniki.

 Odzielenia frakcji fulelerenów w chromotografie kolumnowym:

a) wykorzystanie zależności rozpuszczalności cząstek fulerenów od rodzaju


rozpuszczalnika,

b) rozpuszczalnik, który krąży w układzie zamkniętym wypłukuje fulereny z sadzy

c) działanie selektywne rozpuszczalnika pozostawiające złom i inne frakcje w sadzy.


Zastosowanie fulerenów:

 Nadprzewodniki - fulerydy, fulereny endohedralne

 Fotoprzewodnictwo i optyka - cienkie warstwy na krzemie,

- ograniczniki optyczne, - płyty do kopiarek i drukarek laserowych,

 Zastosowanie w medycynie - są antyoksydantami, czyli pochłaniają

i dezaktywują wolne rodniki, - zwalczanie AIDS, - manometryczne

kapsułki,

 Materiały kompozytowe,

 Katalizatory,

 Stabilizatory paliw samolotowych,

 Jonowe silniki rakietowe,

 Niskociśnieniowe zbiorniki wodoru.

Fot. 16 Roztwory fulerenów C60 ( po lewej ) i C70 ( po prawej ) w benzenie.

Ceny 1 [g] fulerenów:


C60 – 45–190$
C70 – 300–850 $
Fot. 17 Struktury krystaliczne fulerenów C60 , C70 , C80 .

Fot. 18 Fulereny „giganty” C240 , C540 , C1500 .

4. Nanorurki

Struktury nadcząsteczkowe mające postać pustych w środku walców, których ścianki


zbudowane są ze zwiniętego grafenu ( jednej warstwy atomów węgla ). Najcieńsze mają
średnicę rzędu jednego nanometra. Obecnie ich wytwarzanie jest bardzo skomplikowane i
drogie, przyszłość zastosowań zależy od opracowania efektywniejszych metod produkcji.
Nanorurki mogą różnić się średnicą, długością i kątem skrętności.
Fot. 19 Struktura krystaliczna nanorurki.

Wyróżniamy nanorurki:

- nanorurki jednościenne (SWNT, z ang. single-walled nanotubes) – zbudowane z jednej


warstwy atomów, zwiniętej w rurkę o średnicy rzędu nanometra. W przeciwieństwie do
nanorurek wielowarstwowych wykazują bardzo przydatne własności elektryczne, dzięki
czemu są rozważane jako główny kandydat do tworzenia przyszłych układów
elektronicznych. Można za ich pomocą konstruować zarówno przewody o minimalnym
oporze, jak i bramki logiczne. Obecnie ich wytwarzanie jest jednak bardzo skomplikowane i
drogie, i przyszłość ich zastosowań zależy głównie od opracowania efektywniejszych metod
produkcji. Znane są też metody uzyskiwania takich nanorurek o długości rzędu centymetrów.

- nanorurki wielościenne (MWNT, z ang. multi-walled nanotubes) – zbudowane z wielu


warstw atomów, ułożonych w odstępach podobnie jak w graficie. Ich własności zależą od
liczby warstw. Nanorurki dwuwarstwowe (DWNT, z ang. double-walled nanotubes) są
szczególnie interesujące ponieważ zachowują przydatne własności jednowarstwowych, a
jednocześnie są od nich znacznie odporniejsze chemicznie. Odległość pomiędzy kolejnymi
warstwami wynosi d ≈ 0,34 [nm]. Jest to szczególnie istotne przy modyfikowaniu własności
nanorurek przez zrywanie niektórych wiązań pomiędzy atomami węgla – w przypadku
DWNT modyfikowana jest wtedy jedynie zewnętrzna warstwa.

- fuleryty ( fuleren C60 ) czyli materiały uzyskiwane przez sprasowanie nanorurek w


wysokiej temperaturze i ciśnieniu. Część nanorurek łączy się wtedy ze sobą za pomocą
wiązań sp³. Uzyskany w ten sposób materiał może przewyższać twardością diament, a
jednocześnie nie ma struktury krystalicznej i dzięki temu nie jest kruchy.

- nanotorusy czyli nanorurki zwinięte w kształt torusa. Nanotorusy są badane ze względu


na zaskakujące własności magnetyczne (ma 1000 razy większy moment magnetyczny na
wybranym obszarze niż się spodziewano)

Fot. 20 Nanorurka wielościenna.

Fot. 21
Fot. 22 Nanorurki wielościenne.

Metody otrzymywania nanorurek:

Metoda elektrołukowa należy do powszechnie stosowanych technik syntezy nanorurek


węglowych. Przy wykorzystaniu tej techniki w łuku elektrycznym generowana wysoka
temperatura (>3000°C) umożliwia odparowanie atomów węgla do stanu plazmy. Układ
składa się z dwóch grafitowych elektrod – z cieńszej anody i z grubszej katody na której
zachodzi osadzanie węgla pochodzącego. Podczas osadzania węgla anoda jest zużywana.
Stosuje się napięcie od 20-25 V i natężenie w granicach od 50 do 120 A. Optymalne
wykorzystywane ciśnienie helu w czasie syntezy dla uzyskania materiału nanorurkowego
wynosi około 600 mbar.
Fot. 23

Nanorurki węglowe osadzają się na wewnętrznej części katody i otoczone są warstwą


mieszaniny takich struktur, jak nanocząstki, fulereny i węgiel amorficzny. Do wytworzenia
indywidualnych jednościennych nanorurek węglowych wykorzystuje się takie katalizatory jak
Co, Ni, Fe, Y i Gd. Jednościenne nanorurki węglowe formują się w komorze układu
reakcyjnego w postaci pajęczej struktury, a nie na powierzchni katody. Otrzymane nanorurki
muszą być oczyszczone bezpośrednio po syntezie. Jakość otrzymanych tą techniką nanorurek
jest bardzo dobra, gdyż posiadają one wysoki stopień grafityzacji.

Metoda laserowa polega na tym że laser jest wykorzystywany jako czynnik powodujący
odparowanie grafitu z tarczy, która jest umieszczona we wnętrzu pieca i która jest ogrzewana
do temperatury ok. 1200°C. Przepływający argon (500 mbar) „porywa” nanorurki z obszaru o
wysokiej temperaturze, a następnie przenosi je na znajdujący się na zewnątrz pieca chłodzony
wodą miedziany kolektor.
Fot. 24

Gdy podczas syntezy wykorzystywana jest czysta tarcza grafitowa bez cząstek
katalizatora, wówczas tworzą się wielościenne nanorurki węglowe. Średni rozmiar nanorurek
i ich rozkład ich średnic jest kontrolowany przez różne parametry, takie jak: temperatura
syntezy, skład i masa użytego katalizatora.

Pozostałe metody wytwarzania nanorurek węglowych:

 Metoda pirolizy katalitycznej (CVD – chemical vapour deposition ),


 Energia słoneczna,
 Elektroliza,
 Synteza z masy polimerowej,
 Piroliza w niskich temperaturach,
 Kataliza „in situ”.

Właściwości nanorurek:

- Mechaniczne

- jedne z najwytrzymalszych i najsztywniejszych materiałów. Wytrzymałość na rozciąganie


nanorurek wielowarstwowych sięga 63 GPa.

- niewielka gęstość rzędu 1,3-1,4 g/cm3

- mało wytrzymałe na zgniatanie

- łatwo wyginają się i odkształcają pod wpływem sił ściskających lub zginających
- Kinetyczne

- warstwy mogą ślizgać się prawie bez tarcia, tworząc idealne atomowe łożyska

- pierwsze konstrukcje nanorotorów i nanopotencjometrów

- Elektryczne

- dobre przewodniki bądź półprzewodniki ( w teorii nanorurki mogą przewodzić prąd o 1000
– krotnie większym natężeniu niż przewody metalowe o analogicznej masie )

- przewidywania: zastosowanie nanotechnologii w elektronice cyfrowej pozwoli na szybsze i


mniejsze komputery i układy scalone

- stworzono tranzystor, który do zmiany stanu ( włączony/wyłączony ) potrzebuje zaledwie


jednego elektronu.

- Termiczne

- bardzo dobre przewodzenie ciepła wzdłuż swojej struktury do 6000 W/m*K

- wytrzymują temperatury do 28000C w próżni i do około 7500C w powietrzu.

Kolarz Floyd Landis na Tour de France 2006 korzystał z roweru, w którym rama była
wzmocniona nanorurkami, dzięki czemu masa spadła do 1 kilograma. Nanorurki
nieorganiczne mają większą gęstość od węglowych i mniejszą odporność na rozciąganie oraz
większą na ściskanie, co można wykorzystać potencjalnie do produkcji materiałów o
wysokiej odporności na przebicie i rozerwanie np. do produkcji kamizelek kuloodpornych.

Potencjalne zastosowanie:

 Wielofunkcyjne materiały kompozytowe,

 Materiały elektrodowe (ogniwa elektrochemiczne),

 Możliwość konstruowania obiektów makroskopowych z nanoskopową precyzją,


(posługiwanie się materią o rozmiarach 10-100nm),

 Usuwanie dioksyn z produktów spalania odpadów komunalnych, chemicznych,


medycznych,

 Szansa odzyskania sprawności sparaliżowanym mięśniom,


 Nanoelektronika (superkondensatory, mikrokatody, urządzenia oświetlające,
przewody wykorzystywane jako fotokatalityczne elektrody, silniki elektryczne,
transformatory, generatory),

 Nanokompozyty

5. Nanopianka

Odkryta przez naukowców z Australii w 1999r. Wykazuje właściwości magnetyczne,


jednakże mijają one po kilku godzinach. Otrzymana przez napromieniowywanie tarczy
węglowej światłem laserowym o częstotliwości f = 10.000 Hz w temperaturze 10.000 °C.
Bardzo lekkie ciało stałe (ρ = 2 g⋅cm-3). Możliwe zastosowania: - Przy badaniach obrazowych
mózgu, - Usuwanie nowotworów, ze względu na właściwości termiczne. Nanopianka
ponownie staje się ferromagnetykiem poniżej temperatury Curie, która wynosi dla niej –
183 °C.

Fot. 23
6. Grafen

Najnowsza odmiana alotropowa węgla odkryta w 2004 roku, wcześniej jedynie opisy
teoretyczne. Z grafenem związane są duże nadzieje i możliwości ze względu na różne
właściwości elektryczne i mechaniczne. Jest to materiał specjalny i trudny do wytworzenia ze
względu na jednoatomową grubość, niestabilność struktury, która jest dwuwymiarowa i
płaska złożona z atomów węgla, połączonych w szcześciokąty.

Fot. 24 Struktura krystaliczna grafenu Fot. 25 Grafen naniesiony na folię.

Grafen to pojedyncza warstwa atomów węgla zbudowana z pierścieni, o strukturze


heksagonalnej ( plaster miodu ). Odległości międzyatomowe = 0,142 nm. Pierwszy dwu-
wymiarowy krystaliczny materiał.

Fot. 26
Fot. 27

sp2 - atom węgla tworzy wraz z trzema sąsiednimi atomami wiązanie typu σ oraz jedno
wiązanie typu π.

Właściwości czyniące grafen wyjątkowym:

- wytrzymałość na rozciąganie RM = 130 GPa, dla porównania około 0,4 GPa dla stali
konstrukcyjnej lub kevlaru,

- moduł sprężystości równy E = 1 TPa = 1000 GPa ( około 5 razy wyższy od stali ),

- bardzo mała masa, wręcz lekki 1m2 grafenu waży zaledwie 0,77 miligrama,

- bardzo dobry przewodnik ciepła – przewodność cieplna 4840 – 5300 W/m*K ( 12 razy
większa od Ag, 14 razy od Cu ),

- posiada wysoką pojemność sorpcyjną gazów,

- pochłania jedynie około 2,3% światła czyli jest praktycznie przezroczysty,

- bardzo dobra przewodność elektryczna – oporność 1*10-6 Ω*cm , oporność Cu – 1,7*10-6


Ω*cm,

- bardzo wysoka ruchliwość elektronów 200000 cm2/Vs ( krzem – 1500 cm2/Vs ),

- prędkość przepływu elektronów, wynosząca 1/300 prędkości światła w próżni, umożliwia


badanie efektów relatywistycznych dla elektronu poruszającego się w przewodniku,

- membrana z utlenionego grafenu stanowi zaporę nawet dla atomów helu He2 , a
równocześnie jest całkowicie przenikalna dla wody. Daje to możliwość zastosowania do
filtracji w temperaturze pokojowej, np. w celu zwiększenia stężenia alkoholu bez użycia
klasycznej destylacji czy wymrażania lub taniej produkcji wody pitnej z wody morskiej
Fot. 28 Wykorzystanie grafenu do budowania giętkich wyświetlaczy.

Fot. 29 Kula uderzająca w warstwę grafenu.

Metody otrzymywania grafenu:

 Metoda CVD, z fazy gazowej

Synteza grafenu odbywa się na podłożach metalicznych w wyniku kontrolowanego rozpadu


gazów węglonośnych (metan, etan, acetylen)

 Metoda selektywnej sublimacji Si z SiC

Wytwarzanie grafenu na monokrysztale SiC poprzez kontrolowaną sublimację atomów Si w


atmosferze gazów obojętnych. Metoda bardzo droga. Zastosowanie potencjalne - elektronika.

 Metoda Hummera, utleniania grafitu

Chemiczna metoda utleniania grafitu prowadząca poprzez eksfoliację do uzyskania tlenku


grafenu, a następnie w wyniku redukcji tlenku grafenu do otrzymania płatków grafenu.

 Metoda na podłożu ciekłego metalu ( grafen HSMG )


Synteza grafenu odbywa się na podłożach ciekłego metalu, wykorzystywana jest zmienna
rozpuszczalność węgla w metalu w zależności od temperatury.

Potencjalne zastosowanie grafenu:

 Baterie / akumulatory na bazie grafenu, superkondensatory – cechy: bardzo duża


pojemność, szybkie ładowanie np. czas pełnego naładowania baterii smartfona około 5
sekund, natomiast samochodu elektrycznego – kilka minut.
 Wytwarzanie elastycznych wyświetlaczy dotykowych.
 Procesory o częstotliwości 1THz, 500 krotnie szybsze od obecnie stosowanych.
 Wymienniki ciepła o kilkunastokrotnie lepszej efektywności niż miedź.
 W dziedzinie sensoryka: bardzo czułe i szybkie w działaniu czujniki gazów (
wykrywane stężenia na poziomie pojedynczych atomów ) , wysokiej czułości i
częstotliwości czujniki pola magnetycznego, elektrycznego, czujniki przemieszczeń.
 Zbiornik paliwa samochodu o napędzie elektrycznym zasilanego wodorem. Obecnie
taki zbiornik miałby za duże rozmiary oraz duże ryzyko wybuchu.

W Polsce powstała inicjatywa Graphene in Poland, którą tworzą innowatorzy z polskich


placówek naukowych i z prywatnych firm. Połączenie ma na celu współpracę i
komercjalizację rozwiązań dotyczących grafenu. Dzięki temu jesteśmy w czołówce światowej
rozwoju materiału jakim jest grafen. Naukowcom z ITME udało się wynaleźć unikalną
metodę produkcji grafenu na węgliku krzemu, czy pokryć grafenem warstwę grafenu.
Obydwie metody mogą zrewolucjonizować elektronikę. Stworzono arkusz miedzi pokryty
grafenem o wymiarach przemysłowych, 500 mm x 500 mm. Zbudowali tez szybę grzejącą z
warstwą grafenu oraz pierwszy na świecie grafenowy czujnik pola magnetycznego.
Naukowcy z PŁ opracowali niepowtarzalny grafen wielkopowierzchniowy HSMG ( High
Strength Metallurgical Graphene ), czyli wytwarzany na ciekłym metalu. Razem z
SECO/WARWICK stworzono też GraphRoll. Ma to umożliwić skonstruowanie baków na
paliwo dla samochodów o napędzie wodorowym, które będą zabezpieczone przed eksplozją.
PW rozwija działalność laboratorium grafenowego. Opracowano inteligentne materiały do
filtracji wody pitnej, pasty przewodzące i atramenty do druku, bezprzewodowy czujnik
glukozy, rezystywny czujnik ciśnienia oraz elastyczny wyświetlacz dla elektroniki.
Fot. 30 Zbiorniki wodoru w samochodzie.

Fot. 31

7. Tlenek grafenu

Tlenek grafenu jest formą utlenioną grafenu, wytworzoną w procesie oksydacji


kryształów grafitu z mieszanką kwasu siarkowego, azotanu sodu i nadmanganianu potasu
(metodą Hummersa). Pod względem budowy molekularnej, tlenek grafenu przypomina
plaster miodu z dodatkowymi grupami, zawierającymi tlen. Ze względu na wysokie
powinowactwo do cząstek wody przez te grupy, tlenek grafenu jest hydrofiliczny i można go
rozpuścić w wodzie. Rozpuszczalność w wodzie ułatwia nanoszenie cienkich warstw
substancji na wszelkie powierzchnie. Tlenek grafenu jest słabym przewodnikiem, ale pod
wpływem działania promieni światła, ciepła lub w wyniku redukcji chemicznej można
przywrócić większość właściwości czystego grafenu.

Zastosowania badawcze:
- transparentne powłoki konduktywne
- kompozyty i materiały w postaci arkusza z grafenem
- nowe materiały, wykorzystywane w sektorze energetycznym
- aplikacje w badaniach biologicznych i medycznych
- materiały antybakteryjne ( np. plastry, opatrunki etc.)
- arkusze tlenku grafenu w interfejsach elektronicznych

Rys. 32 Budowa tlenku grafenu.

8. Literatura

- L. A. Dobrzański „ Metalowe materiały inżynierskie”


- W. Przygorcki, A. Włochowicz „Fulereny i nanorurki”
- Prezentacja „Grafen – materiał na miarę rewolucji technicznej?” dr hab. inż. Konrad
Dybowski
- Prezentacja NMI „Materiały węglowe” dr inż. Radomir Atraszkiewicz
- M.Bystrzejewski,A.Huczko „Fulereny 20 lat później”,
-A.Bachmiatiuk „Badania nad technologią otrzymywania i właściwościami nanorurek
węglowych”
- http://www.megantech.pl/pl/top/Grafen/tlenek-grafenu
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Grafen
- http://fizyka.iss.com.pl/nanorurki/08rysunki05.html
- https://gadzetomania.pl/3729,polski-cud-technologii-o-co-chodzi-z-tym-grafenem
- https://elektronikab2b.pl/biznes/29516-nauka-i-przemysl-tworza-graphene-in-poland
- http://www.fizyka.uni.opole.pl/moja_fizyka/numer8/fullereny.html
- http://www.chemmix.edu.pl/artnet/index.php?s1=02&s2=004&s3=003
- www.metodycy.wadowice.iap.pl/word/mizera/fuller.doc
- autokult.pl