Вы находитесь на странице: 1из 11
B49 summa yerborum libertate magis secur cmbiguilati, quam periculose definitioni ista commit : Sine in corpore, inquit, sive extra corpus, nescio, Deus scit (Cor, x1, 2, 3). Exclamaot siatim clamore hor- li, continent aures suas, et eas obstruunt veritati, impetum faciunt unanimiter in eum, facti amici in morte illius : et ejicientes eum extra civitatem lapi- dabant. Ejicitur martyr exira civilatem sanguinum, in qua prius justitia habitavil, nunc autem homici- dia: de qua dicit sanctus, Quoniam vidi iniguitatem et contradictionem in civitate. Heec est civilas, quam die ac nocte circumdat imiquitas, et labor in medio jus et injustitia (Psal.u1v. 10, 44). Civitas castellum despective voeata, quod contra apostolas et aposto~ Jorum Dominum durissimis infdelitais vectibus est munitum. Exira portam civitalis bujus passus est Dominus, extra eam lapidatur servus exions ad eum extra costra, ct porians similitudinem impro~ peri ¢jus. Deponuntur vestimenta martyris ad pe~ des persecutoris , qui attactu sacrarum veslium, et orationibus lapidandi fuerat convertendus, 6. £¢ lapidabant, inquit, Stephanum invocantemet dicentem : Domine Jesu, accipe spiritum meum. Currunt illi ad lapides, et ille ai preces. Lapides lapidem pereutiunt, sed lapidem molliorem, de quo fluit oleum charitalis, ct tinaitus redditur pietatis, Domine Jesu, inquit, ne statuas illis hoc peccatum. Rogat suscipcre spiritum suum, spiritum utique, et sanctum : illum quem sigaanter quasi quoddam signaculum Apostolus ia howine prascipit conser- vari. Utinteger, inquit, anima et spirituset corpusin die Domini sine querela servetur (I Thess.v, 23). quanta pieias, quantus affeetus, et ardentissime cha- Titatis integrilas! Recte martyrii florem iste sibi Previndicat , in quo similitudo Domini pendentis in race mirabilibus formulis est impressa. 1a ligno coronatus, lancea confostus; eruci af- fixus, dissimulat illum unieum dolorem, et o TRACTATUS DE JBSU DUODENNI. Apostolum, imo Spiritu Dei in Apostolo, qui cam scitur mortis vicinz ! movam introductorus exem= plum, aperit Intitudinem charitatis, et apertiori campo terminos tradiue legis amplifical, jam non solum amicus amicis, sed velint, nolint, amicus pae Titer inimicis, Pater, inquit, ignosce illis, quia ne- sciunt quid faciunt (Luc. xxn1, 34).Non potuit esse inefficax oratio moricatis ; unde et inimicorum nu- merositas ad numerum amicorum tran: 7. Vide quam recto cursu Stephanus etsi non ‘equal, sequitur tamen Redemptorem. Volat saxo- rum imber, et fortissimis invidorum manibus loca vulnerum duplicantar : sed patienter patitur coro~ natus noster, de corona nominis ad corouam regi- minis transferendus. Nescit alfectam carnis, ot mortis oram ignorat. Bt vide quid deliberet facica- dum, Positis, ait, genibus clamavit voce magna: Domine, né statuas illis hoc peccatum, Clamat voce magoa, quia magna utique charilate. Positis genibus, quia vera et humili simplicitate pro se orans stai et erigitur; pro lapidantibus fleetit genus. Quis audi- vit unquam tale ? et quis vidit huicsimile ? Plas do- let persequentium peceatum, quam sua vulaera : if- lorum iniquitatem, quam suam mortem. Ef cum hoc dixisset, obdormivit in Domino. Felix somaus cum requie, requies cum voluptate, voluptas eum satie~ tale, satietas cum securilate, securitas cum sterni~ tale, Obdormivit, inquit, in Domino, absorplus in claritatis abyssum, et inter Dei sui brachia requie- acens. Sedebaj a dextris Dei Dominus Jesus, sed primo martyri martyrum caput. Recolitis quod illa Ecelesiee lingua (Augustinum loquor) de hoc marty- re senserit, quera post mortem septem moriuos asse- rit suseitasse. Hia vos, qui levitali ordine prefulgetis cantate huic canticum novum, et tante festivitati festivis vocibus inclamante. Fortassis concinentibus, etiam suggeret de vobis Domino suo Judici vestro, ne statual illis aliquid ad peccatum, qui est Deus benedicius ia seecula, Amen. 577 AELREDI ABBATIS RIEVALLIS TRACTATUS DE JESU PUERO DUODENNI (52). In Evangelium Domini infra octavam Epiphanir, « Cum factus esset Jesus annorum duodecim » (Luc. 11, 42). 4, Petis a’ me, fili charissime, quatenus ex le- etione evangelica, qua duodennis pueri Jesu geste narrantur, aliqua pis meditationis et sanctis amoris ‘scmina, et sportulis litterarum commendans 'igetda transmittam. Adbuc nuatius ista lo- quebatur; et ecce sensi in ipsis medullis cordis mei, ex quanto, ex quali, ex quam ardeati, ex quam dulci tua id Praternitas petebat affect : cum subito mibi venit in mentem ubi aliquando fuerim, quid senserim, quid in me ipso evangelica verba non- nuoquam egerint, vel cum legerentur, vel eum can- tarentar. Respexi miser, respexi, el vidi quam longe post tergum meum illa suavia et jucunda re- liquerim : qaam longe ab his deliciis occupationum et sol'icitudinum me fanes abstraxcrint ; adeo ut que tone tangere nolebat anima mea, nunc pre angustia cibi mei sint. Hie reeordatus sum, eteffudi in me animam mieam; cum emissa ad me magus (82) Exstat in tomo XIQl Bibliothecw Veterum Patrum, edit Colon. 851 ABLREDI ABB. Domini tetigit cor meum, et unzit illud unetione @ misericordie su. Cernis in ipso inquisitionis tum modo, quid uminis, quid splendoris taus mihi scin- fullat affectns, com insinnari tibi flagitares, puer Jesus triduo illo quo querebatur a Maire, ubi fue- rit, quo sit sus hospitio, quibus cibis alitus, quo= ram delectatus cousortio, quibus negotiis occupa- tus, Sentio, li mi, sentioea ipsa, quam familia Titer, quam affeetuose, com quibus laerymis in orationibus tnis sanctis ab ipso Jesu soleas scisci- tari, cum ante ceulos cordis toi illa dulcis Pueri dulcis versatur imago: cum illum speciosissimum vultum spirituali quadam imaginatione depingis, eum ocalos illos suavissimos simol et mitissimos te jncundins radiare persentis. Tune, ut videtur mibi, iotimo clamas affect Puer, ubi B eras? obi latebas ? Quo utebaris hospitio ? quo frue- baris consortio? Utram in ecslo 7 utrum in terra PAn in domo aJiqua interim morabaris, vel certe cum aliquibus te tune statis puerulis secreto loco con- sistens, eis secretorum mysteria profundebas se- candum tuam in Evangelio vocem : Sinite paroulos venire ad me, et nolite prohibere illos ? (Matth. xx, 44). Felices, siqui fuerunt illi, quibus tot die- bus tam familiariter tuam praesentiam indulsisti. 2. Sed quid est, mi dulcis Domine, quod sanctis- sime Matri tae querenti, dolenti, suspiranti rion compaticbaris ? Denique ipsa et pater tuus dolentes queerebant te. Imo tu, Domina mea dulcissime, cur Puerom querebes, quem Deum esse non ignorabas ? ( ‘An ne cruciaretur fame, ne frigore vexaretur, ne ab alio quolibet wlatis sue puero injuriaretur, formi- dabes? Nonne ipse est qui pascit omnia, omnia no- tit qui fenum agri quod hodie est, et eras in cli- banum mittitur, gloriosius Salomone vestit et orcat ? (Matth. v1, 29, 30.)Quin potins, Domina mea (pace ‘tua dico), duleissimom Filium taum cur tam facile amisisti; tam incuriose custodisi, erat, animadvertisti ? Utinam et mi retur ipse Jesus, quid sibi sic queerenti, sic fagita sic estuanti, interno et spirituali sermone respon- derit, ut nota tibi scriberem, et gustaia eructare sufficerem. 3, Videamus tamen, si placet, quidnam sit quod Dominus Jesus in Bethlehem nascitur, latet in Egypto, nutritur in Nazareth, et inde duodeonis ad templum et metropolim civitatem ascendit; nec tamen solus, sed sub parentum disciplina. Utquid ista omnia? Quia profecto dux est Dominus meus Jesus quia medicus, quia doctor 67. Ut dux po- ster, exsullavit ut gigas ad currendam viam, quo- niam a summo ccelo egressio ejus (Psal. xvm, 6, 7),et veque ad Bethlehem descensus ejus. [bi plena corlestium odoramentorum relinquens vesti ia, posuit tenebras, id est Agyptam, Jatibulum suum. Et eum sedentibus in tenebris et umbra mor. tis Tucem supernse gratise infudisset, etiam Naza- reth sancla sua presentia nobilitavit, Sicque Naza- Tenus affectas in templum ingreditar quasi puer di RIBVALLIS. a2 ‘scens, non docens, audienset interrogans, et in his omnibus a parentum disciplina non recedens. Sic, Domine, sic preecedis miseros, sic sanas sgrotos ; hane viam errantibus, banc ascendentibus scalam, bunc exsulibus reditum premonstrans. Quis dabit mihi, bone Jesu, tuis inhaerere vestigiis et sic cur- Tere post te, ut quandoque apprehendam te? Ego prodigus ille filius, qui accepi ad me substantiam ‘meam, nolens custodire ad te fortitudinem meam, profectus sum ia regionem longinquam, regionem digsimilitudinis, eomparatus jumentis insipientibas, et similis redditas, illis. [bi dissipavi omnia bona mea vVivendo luxuriose : et sic cerpi egere. Infelix egestas, cui et panis defuit et porcorum elbus non profuit ! Sequens quidem animalia immundissima, erravi in solitudine, io inequoso, viam civitatis ha~ bitaculi noa inveniens, Esuriens et sitiens anima mea in malis contabuit, et dixi : Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus et ego hic fame perco (Luc. xv, 12-17.) Dum sic clamarem ad Deum, exaudivit me, deducens me in viam rectam, ut irem in civitatem babi i quam, nisi in lam que abundans panibus, Domus dicitur panis, id est Bethlehem? Confliteantur tibi, Domine, mise- ricordive tum, quia satiasti animam inanem; et ani mam esnrientem satiasti bonis; Pane utique illo, qui de caelo desceadit, et posilus in preesepio, spi- ritualium cibus facius est jumentorum. 4. Et hac quidem conversionis, quasi spiritualis cujusdam nativitatis sunt initia, ut conformemer parvulo, papertatis suscipiamus insignia; et facti ‘ut jumentum apud te Domine, presentie tum deli- ciis perfruamur, Sed quia scriptum est, Fili, acces sisti ad servitutem Dei sta fortiter, et prepara ani- ‘mam tuam ad tentationem (Eccli.u, 1); abseondit modicum faciem suam Dominus Jesus a nobis, now ut discedat, sed lateat. Et ecce Egyptus, cove tene- bre, ecce turbatio, Sedentes quippe in tenebris et umbra miortis, laborantes expert jueunditatis ino- pia, vineti et compediti ferro, proprii videlicet duri- tia cordis; necesse est ut clamemus ad Dominum cum tribolamur, et ipse de necessitatibus nostris eruet nos. Luce enim consolationis sus dissipans tenebras hujus tentationis, et gratia interne com- punetionis rumpens vincula interioris duritise, sere~ niori vulta nos preecedit in Nazareth, ut ibi inter flores Scripturarum, et virtutum fructus sub senio- rum disciplina nutriti, duodecimi anni delicias sor- ieut enim Dominus Jesus in pobis nascitor + ita profecto creseit et mutritur, in nobis, donec oecurramus omnes in virum perfe- ctum et mensuram wlatis plenitudinis Christi (Ephes. 1, 43). 5. Cum ergo factus esset Jesus annorum duode- cim,ascendentibus illisin Jerusalem, secundum con- suetudinem diei festi, cum redirent, remansit puer Jesus in Jerusalem. Primum itaque, de nos priete~ eat hujus historiee mira suavitas, sciendam id moris faisse Judeeds, ut ascendentes ad diem festam, seor- 33 sim coinquinationis subreperet, praeseribente lege divina tut mundi tantum sacris solemniis interessant. Unda credibile est, puerum Jesum illo tempore S79 une patri et viris adbaerentibus ei ; nune Matri et mulieribus comitantibus eam, sue presenti« dulce dinem indulsisse. Cogitemus ergo quanta eorum fuerit felicitas, quibus datum est tot diebus videre faciem ejus, et mellifluos audire sermones ; cousi= derare in homine et puero signa quedam celestis radiare virtutis, et inter confabulationes mutuas mysterium sapientiz salutaris inserere. Stupent se- nes, admirantar jnvenes, et suse tunc statis _pueri, morum gravitate, et sermonum illius pondere de- terrentur. Credo enim in illo speciosissimo vult tantam gratie cclestis elegantiam refulsisse, ut ‘omniam in se converteret aspecium, auditum geret, excilaret affectum. Gerne, quieso, quemad- modum a singulis rapitur, a siugulis trahitur. Senes osculantur, amplectuntur juvenes, pueri obsequun~ tur. Quae lacryme pueris, dum dintius a retur? que sancis mulieribus querimonie, cum paolo plus cum patre et ejus sociis moraretur ? Credo singulos intimo proclamare affect : -Orcule- tur me osculo oris sui (Cant, 1. 4). Et pueris ejus presentiam suspirentibus, sed senum contaberniis se inserere non audentibus, illud facile coaptatur : Quis mihi dette fratrem meum sugentem ubera ma- tris mece, ut inveniam te foris, et deosculer (Cant. wm, 4.) 6. Com hac igitur jucunditate ingredientibus cun- etis civitatem sanctam, contemplare, rogo, inter ‘singulas familias quam pia fuerit ac saneta conten tio, cunctis desiderantibus ejus sibi preeseotiam dul- cissimam indulgeri. Heee felix que vicit. Forte ob hhane causam consummatis omnibus cum redirent, remansit puer Jesusin Jerusalem, et noncognoverunt parentes ojus. Arbitrantes enim uousquisque quod esset eum altero, ulpote qui amabatur ab omnibus, et ab omnibus petebatur ; non eogaoverunt parea- tes ejus quod abesset, donee itinere diei expleto, per singulas familias, quee simul ascenderant, quee- eretur inter cognatos et notes. Et non inveniontes regressi sunt in Jerusalem : post triduam autem in- ‘venerunt eum in templo. Per illud itaque triduum, ubi eras, bone Jesu ? Quis tibi cibum aut potum mi- nistravit ? quis lectulum stravit ? quis detraxit cal- ceamenta |! quis membra puerilia unguentis fovit et balneis ? Scio certe quiasicut voluntarie nostram sum= psisti infirmitatem, ita, cum velles, propriam osien- disti virtutem : et ideo cum velles his obsequiis non eguisti. Ubi ergo eras, Domine Jesu ? De his omni- bus wstimare, vel conjicere, vel opinari libet quid ; affirmare autem temere nihil licet, Quid cam, Deus meus? An ut te per omnia- nostrw con- formares paupertati, et ones in te humans nature calamitates susciperes, quasi uous e turba paupe- Fam stipem per ostia mendicabes ? Quis dabit me buccellarum illaram sie meadicataram participem TRACTATUS DB JESU DUODENNI. seorsim mulieres incederent,ne forte aliquid B54 sagi- fieri, vel saltem di nari? "1. Sed ut hee ad sublimioris sensus secreta ver~ tamus, prima forte die patcrnis se vultibus presen- tavit; non ut consederet, sed ut ordine suscepte di- spensationis paternam yoluntatem consuleret. Nec absurda videtor talis opinio ; si metimetur quod Dei Filius de his, que: in divina natura simul ipse cum Patre et Spiritu sancto, corqualis et consubstantia~ lis utrique, disposaerat, in forma servi quam susce- perat, homo Deum, parrus magnum eonsaluerit, * non ut diseeret, quod ipte cum Patre in forma Dei elernaliter noverat; sed ut ipsi Patri per omnia de~ ferret, obedientiam offerret, preferret humilitatem, Ibiagitur in illo secreto eubiculo Patris de baptismate suscipiendo, de eligendis discipulis, de condendo Bvangelio, de miraculis faciendis, postremo de to- leranlia passionis, et resurrectionis gloria. Cauctis divino modo dispositis, altera jam die angelicis ot archangelicis ehoris suavitatem sui vultus indulsit : referensque antiquam civium supernorum ruinam post modicum reparandam, universam letificavit ivitatem Dei. Jam tertia die se cuneis Patriarcha- rum et Prophetarum immiscens, ea quie a sancio ene Simeone dudom andierant, proprii vultns ma~ nifestatione probavit. Sioque exspectationis illorum ‘moras, instantis jam redemptionis promissione conso- lans, animsequiores atque alacriores reddidit univer- 208. 8. Merito igitar post tridvum invenitur in templo in medio doctorum et senioram, ut paterne pietatis de homioum &&@ reparations consilium, sicut Au- gelis et sanctis carne exutis, quantum videbatur, Propalaverat; ita in omaium locorum sacratissimo templo Jerosolymitico, et his primo qui pretiosissi- ‘mum bujus promissionis thesaurum in sacris Litte- ris conservabant, paulatim inciperet reserare, pri mum audiens et interrogans, deinde sacratissima mystcria prodens, Deniquemirabantur omnes super prudentia et responsis ejus. Data est haec pueris ei adolescentibus humilitatis et revereotize forma, ut in medio seniorum taceant, ut audiant, interrogent et discant. Indica mibi, o dilectissima Domina mea Mater Domini mei, quid tibi tune fuerit animi, quid stuporis, quid gaudii; cum duleissimum filiam tum Dominum Jesum invenires, non inter pueros, sed inter doctores; eum omoium ceulos in ipsum in- tentos, omnium cerneres aures ad ipsam erectas; cum de prudentia ejus et responsis pusilli et magni, docti pariter et indocti loquerentur. Anveni, inquit, quem diligit anima mea; teneboillum, nec dimittam (Cant. m, 4). Tene, o dulcis Domina, tene quem di- ligis, rue in collum ejus, amplectere, osculare, et triduanam ejus absentiam muliiplicatis deliciis re~ compensa, Fili, quid est quod fecisti nobis sic ?ecce pater tuus et ego dolentes querebamus te. Ierum dico tibi, 0 Domina mea, quid dolebas? Credo, non famem, non sitim, non inediam timebas puero, quem Deum noveras : sed tantum subtractas tibi, 8 edulii reliquii 855, vel ad modicum, ineffabiles praesentias ejus delicias querebaris. Tam enim dulcis est Dominus Jesus gu- stantibus eum, tam speciosus videntibus, tam suavis amplectentibus, ut brevis ejus absentia, maxima do- loris materia sit, 9. Quid est quod me queerebatis ; nesciebatis quia in his quce Patris mei sunt oportet me esse ? Jam hic coelestium mysteriorum, in quibus per triduum fuerat obversatus [al. observatus] incipit reserare secretum, Ut humilitatis et obedientie, simulque * proprim voluntatis deserend, seniorumque preece- tis, etiam utilibus pretermissis, obtemperandi ex- Pressius et excellentius commendaret exemplum ; cum his sublimibus, tam ntilibus, tam denique ne- cessariis pretermissis, seniorum se subdit yolua= tati, ut ait Kvangeliste : Ef descendit cum eis, et erat B subditus illis. Sed quid est quod ait Evangelisia, sci- licet quod ipst non intellexerunt verbum quod lo- culus fuerat? Non hoc de Maria dictim arbitror, que ex quo Spiritus sanctus supervenit in eam, et ei virlus Altissimi obambravit, anllum Filii sui po- tuit nescire cousilium; sed nescientibus sive nom intelligeotibus quod dixerit, Maria, ut sciens et in- telligens, conservabat omnia verba heec, conferens in corde swo. Memoris conservabat, meditatione rumi- nabat, et hxc cum exeteris quee de eo viderat et au- dieral, conferebat. Ita bestissime Virgo etiam tau misericorditer providebat nobis, ne tam dulcia, tam salubria, tam necessaria verba, aliqua negligentia Jaberentur, ct propterea, nec scriberentur, nec prae- rentur; et sic sequaces hajus spiritualis manne deliciis fraudarentur. Omnia igitur hee Virgo pra- dentissima fideliter coneervavit, verecunde tacuit, ‘opportune prodidit, et sanctis Apostolis et discipu- lis preedicanda commixit. 40. De his vero que equuntur Jesus proficiebat tate, et sapientiaet gratia apud Deumet homines ; multi multa dixerunt, et diversi diversa sentiunt de quorum sententiis non eat nostrum judicare, Ali animam Christi, ex quo create est et assumpta in Deum, eoualem cum Deo sapientiam habuisse pu- tarunt, Alii quasi creaturam. Creatori adequare ti- mentes, siout wtate, ita et aapiontia profecisse dixe- runt, evangelice innitentes auetoritati, que ait ; Jesus autem proficiebat atate, sapientia, et gratia, Nec mirum, inquiunt, si minor dicatur fuisse sa pientia, eum mortalis alque passibilis, alque per hoc beatitudine minor tunc fuisse veracissime prae- dicetur. De horum sententiis judicet quisque ut vo- lel. Mihi sulficit scire et credere, Domigum Jesum, ex quo cum Deo in unam est assumptns per- sonam, perfectum fvisse Deum; ac per hoe per feciam sapientiam, perfectam justitiam, perfectam beatitudinem, perfoetam insuper {uisse et esse vir- tulem : et quidquid de Deo secundum substantiam dici potest, de Christo potuisse dici, etiam cum 58 in utero esset Matris, non ambigo. Nec ideo ante re- surrectionem, aut mortalitatem ei, aut passibilita- tem abrogamus; cam evm non phantastice, sed vere ARLRBDI ABB, RIBVALLIS. 856 hominem esse confileamur, et veram hominis ha- Duisse naturam, in qua potvit proficere wtate. Utram autem sapientia, ipsi viderint qui de bojus- modi contendere norunt. 44. Tu autem, Gli, non questiones queeris devotionem : necunde lingua acuatar, sed unde ani~ mus excitetur. Et propterea his que ed historiam pertinent interim pretermivsis, ad spiritualem in- telligentiam envcleandam, sicut ipse de quo loqui- mur inspirare diguabitur, transeamus. Dominas Deus noster, Deus unus est : non potest variari, non potest mutari, dicente David, Tu semper idem @s, ef anni tui nondeficient (Psal. cx, 28). Hie igitar Deus nosier eternus, intemporalis incommatabilis, in nostra factus est nxtura mutabilis, et temporalis ; ‘ut mutabilibus ad suam wternitatem et stabilitatem. ‘vinmn faceret eam quam pro nobis assumpsit muta~ bilitatem ; ut in uno eodemque Salvsiore nostra, et via esset qua ascenderemus, et vila ad quam veri remus, et veritas qua frueremur, sicut ipse ait : Ege sum via, veritas et vita(Joan. x1v, 6). Magnus itaque Dominus in sua natura persistens, pervulus nates est secundum carnem, per certa temporum spatia profeeit, et erevit secundum carnem ; ut nos mente parvuli, imo pene nihili et per spiritualium statu distinctiones creseere- noster est profectus spiritualis ; et ea, que ab eo im canctis wtatibus acia deseribuntur, ia nobis per singulos profectuum gradus spiritualiter agi a bene proficientibus sentiuainr. Sitigitur corporslis ejus nativitas spiritualis nostre nati cl conversionis, exemplum ; persecutio, quam passus est ab Horode, illius, quam ia initio nostra conversionis sustinemus a zabulo, tentationis indi- cium : educatio ejus in Nazareth, nostram exprimat in virtate profectum. In primo prodigus filivs fame tabescens, ad domum panis invitatur (Luc. xv, 16, 47); ubi non similagineus, sed subcinericius invent tur, nt cinerem cum pane manducet, potum swam cum fletu temperet (Psal, c1, 10). Est enim panis similagineus purus, mundus, sine cinere, sine fer mento, sine paleis : In principio erat Verbum, ef Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan. 1, 4). 42. Sed ad hae quis idoneus ? Panis est Angelo- ram: quoram paletum ad gustum uve acerbe moa obstupuit; ideo plene, et perfecte gustant, et videut quoniam duleis est Dominus. Sed ut panem Angelo- ram manducaret homo, susceptis paleis nostree Panpertatis,# usceptin civeribus nosirs mortalitatis, susceplo fermento nosire infirmitatis, panis Ange- lorom factus est homo, magous factus est parvulus; dives, pauperoulas : ut ta magaus in oculis tis, he militate fias parvulus ; dives cupiditate, facultatam abjectione fias pauperculus; vec ubi spiritualiter nasceris, locum habeas in diversorio, dum non tus voluntati, tuo sensui, tum scientioe, twe industris, ‘sed alieno judicio inniteris. Tunc cinerem cum pane TRACTATUS DE JESU DUODENNI. abis, quanto cibabit te Dominus pane le~ @ mysteria Christum aliquando habebat ram, et polum dabit in lacrymis in mensura Lxxix, 6). Sic tu masceris in Christo, sie in sitar Christes. Turbatur Herodes, scilicet quod suum Christus invasit imperium ; neo picit ooulis, suum domicilium ia Christi ho- a commutatum. Vibrat gladium, tendit ar- tin eo parat vasa mortis, ut sagittet in ob= rectum corde. Inflammat carnem naturalibus ivis, turbat_mentem cogitationibus noxiis, et orum cogitatus priori suavitate lectantes, nrmi tentatione confodit. Tune videtur tibi as defuisse, donec Herode, divine miserationis exstineto, cum ampliori illitate redeat, toumque in Nazareth preesto- vecursum. Post tentationem namque necesse ad virlutum studia, spiritualiaque exercitia alzcritate conscendas quasi ad Nazareth, id mem : quia sicut flos non quidem fructus est, €o fructus producitur ; ita exereitia huee, non a pure virtutes sunt, quamvis ex eis vere vir Deo operante, nascantur. Indeascendendum est lymam, sed modo congruo, ettempore oppor 943. Cum enim factus estet Jesus annorum sim, ascendit Jerusalein. Plane secundum le egoricas, Christus de Nazareth ascendit Jeru- : quando relieta Syaagoga, Keclesie Gentium atiam sue pielatis exhibvit. Merito tune duo= teed appa- Tente eo quem prenuntiabant, ipsa preenuntia sublata sunt, de quibus frusira post ejus adventum preesu- mebatis. O mira perversitas! o mira cecitas! Hee ‘omsia non attendeates Judai, adhue eum esse in sn0 sstimant comitain, et requirant eum inter co- gnatos et notos. Quem queritis, o Indi, quem queritis? Jam lapis abscissus de monte sine mani- bus, universam implevit faciem terre (Dan. m, 34, 35), et adbuc queritis ? Rece ubique terrarum di- spersi, ubique Christum offenditis et adhue queri- tis? Ubique inter gentes in laudibus Christi vestrum Amen retonat, vestram Alleluia eantatar, vestram Hosanna resultat, et adhue quaeritis? In sole posuit tabernaeulum suum, nec est qui se abscondat a ca- lore ejus (Psal. xvi, 6, 7), et adhoe queritis? ‘Queritis eum inter cognatos et notos. Queritis eum apud Isalim; sed, sieut ipse ait, Cognovit bos pos sessorem suum, et asinus praesepe domini sui: Israel autemnon cognovit me; populus meusnonintellecit (lat. 8): ideo non invenitis. Queritis eum apad sanclum David, sed et secundum ipsum, facta est mensa vestra coram vobis in laqueum ‘venitis. Obscurati sunt enim oculi vestri ne videant, et dorsa vestra incurvantar (Psal. xvi, 24). Quie- ritis eum apud Jeremiam ; sed, ipso teste, Sacerdo- tas ignorant legem, nesciuntvidentera (Jerem.t, 8), ideo non invenitis. Querritis apud Moysen ; sed usque - hodie cam legeritis Moyseo, velamen positum est erat, quia qui legom non venerat solvere, sed ( super cor vestrum : ideo non invenitis. lere, denarium legis binario anxerat evange- welectionis : verbum abbrevistum, sed con- ans, et consummatum faciens super terram, ‘em et Prophetas bipartito charitatis preecepto dens. Remansit itaque puer Jesus in Jerusalem, et ‘ghoverunt parentes ejus. Rstadhucin Ecclesia 1 Judzi, parentes scilicet ejus secundum 3, ignorant, Est adbue in Zgypto Joseph, et Agyptiaca non judaica dicitur Salvator yet ipso frumenta sapientize sue Agyptiis, id mntibus dividemte, fratres ejus inter Chaos 45, Revertere itaque, revertere, Sunamitis, rever- tere in Jerusslem, et invenies. Nuntiatur certe Jesu quod Mater ejus, et fraires foris sient queereates eum ; nunquid egreditar? Vos potius ingredimini, et invenietis. Etregredientes, inquit, invenerunt eum post triduum in tomplo. Si fuerit numerus filiorom Israel sicut arena maris, reliquite convertentur, re- liquiz, inquam, Jacob ad Deum fortem. Quando? Utique post tridaum. O tempus desiderabile, quando cognoscet Israel Deum suom, et pavebit ad David re- ‘gem suum (see ut, b), quando utraque geus faciet sibi caput unum, et ascendont de terra? Quando hoc immundos videlicet spiritus, verbi Dei fame Perit, Jesu bone ? quando respicies carnem tam, do- ant. Existimantes,inquit,eum esse incomitatu. sst hoe? Adhue, o Judei, Christum in vestro ta praesumitis;,cum jam secundum Jeremiam n, reliquerit domum suam, dimiserit heere- 2 suam, quoniam facta est hereditas ejus pelunca lente ? (Jerem. xit,7, 8.) Quibus in- quibus mysteriis, quibus sacramentis, in ve veomitatu? Ubi templum, ubi juge sacriéi- abi sacerdotium, ubi altare illud, quod so- bis in sola Jerosolyma concessum est ? Ubi le perpetuus, quo exstincto omnia pariter ho- ‘omata perierunt, que non possuat alieno msumi? Ergo aut nihil horum habetis ; aut 1 ¥os ea habere presumitis, nom seeandum eeptum habelis, ac proinde nee Christum + In bis enim omnibus secundum prophetica mesticos sanguinis tui, cum nemo carnem suam odio habeat ? Frange, Domine, csurientibus panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam. Quandiu miser Cain vagus et profugus erit super terram tuam ; que: aperait os suum, et suscepit sanguinem tuum, 0 noster Abel, de manu ejus? Nonne adhuo reddidisti ei septuplam in sinum ejus, eum ubique major serviat minori ; cum ubique GSS sit jogum premens, et gladius terrens: nee sit qui redimat, neque qui salvum faciat ? Scio quia tandem conver= tentur, et fumem patientur ut canes, sed ad vespe- ram. Post triduum enim invenerunt eum in templo. 46, Prima dies, qua ingressus nostram Jerusalem Dominus Jesus, abscondit se a matre sua Synagoga, et fratribus suis Judmis, apostolica fuit in Gentib preedicatio, sicutipsis Judeeia Peulus loquitur : Quia 85o ABLREDI ABB, RIBVALLIS. indignos vos udicatis eternasvite, cece convertimur @ suam cum moretricibus, qui fornicatus in ligno ot od Gentes (Act. x11, 46). Tune quippe tenebrosis, Gentilium cordibus lux coslestis infulsit decussaque pristine infidclitatis terra caligine, splendor fidei nientibus perditorum radios sum claritatis invexit. Sed hujus diei jucundissimum lumen nox diree per= secutionis interpolat, quando smvientibus in Ch stianos mundi principibus , eruces, bestie, equul ferreque manus, ignite sartegines, et ardentes la- mioe, ot mille tormentorum genera in eorum exi- tium preparantur : quae omnia licet Christianorum pars maxima fidei virtute vicisset, non modica ta~ men multitudo tortoribus cedens, Iuctum miserabi- lem sanctis indixit. Secutus est hane moctem dies, diviow miserationis luce clarissimus, quando regi- bus mundi ed Christom conversis, subvertuntar templa Gentiliom, et delubra deemonum in martyrum memorias consecrantur, paulaim veriuffe morta liura pectoribus illabente, nox perfdiee confuse re- pellitur. Sed hune iterum splendidissimam diem ne- bula beeresines pravitatis obtexit : donec labore do- ‘olorum error productus in Incem, Christianorum corda deseruit ; et im en jam fides diu examivata, et taultis probata rationibus, solem justitie: pericli~ anti mundo revenit. Et ecce nune advesperascit, et inclinata est jam dies. O tempora periculosa | Jam tertii diei Iucem folsorum Christisnorum perdita vita recondit, et noctem superabundanti iniquitate ea- ligantem, senescenti jam mundo refundit. Supera- € pervius fuit, quibus paruit sol, quibus 1 Dundat enim iniquitas, et refrigescit charites. Bx- spectamus diem, que preedicanteHennch et Elia, Je- sum inveniat mater ojus Synagoga , ingressa nimi- rum templum, id est Eeclesiam : in qua inter se- niores et doctores medius reside mediator Dei ot hominom, homo Christus Jesus, in parvulis au diens, in adolescentibus querens, in senioribus doceas, 47. Tune vox letitiee et exsultationis in wberna- alis Jacob personabit, quando sgoitus a fratribus verus Joseph populo Judgorum in fine mundi, quasi patris senescenti vivas nuntiabitur a dicentibus, Jo- ide (Jerem, 1.9), mutavitgloriam incorraptibi- lis Dei in imaginem corruptibilis hominis, et volu- crum et quadropedum, alque serpeatiam (Rom. 1, 93) ; introduetus in domum tam, eece jem tot annis Vituli seginati carnibus pestus, et sanguine uvze me- racissimo debriatus, in nostri David deliciis sym- phonie lusit, et choro; et nos quorum erat testa mentum, et legislatio, et obsequium, et promisse, et quorum patres ex quibus tu secundum carnem, quasi slieni foras stetimus (Lue. xv, 11-32): Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et egodotentes quercbamus te. Putmus novo miraculo templum rerditicandum, restaurandam sacerdotium, disper- sionem Isracl in delectam sibi Jerotolymam revo- candam, et sie Christum inveniendum in fiai- bus Judex, quen nunc invenimus in campis silve. 18, Dolentes querebamus te. Doloimus antique sublata 584 miracula, oracula siluisse prophetica, ducem de femore Jacob nullum, unctionem regum et poniificum nullam ; eteum bec omnia tuum \estarentur adventum, non eredidimus tamea to, nobis relictis, alienum diguasse hospitiam ; ideo dolentes quaerebarnus te. Non putabamus nobis pro- missum, nobis redditum, ob emule gentis salniem reliquisse quos genuit, sprevisse quos fovit; et bis, quibus mare cessit, quos coslum pavit, quos potarit saxum, quibus aque murus exalitit, quibus marus sobeti- tit, immondgs idololatria Gentes prectulisse. deo dolentesquerebamuste, Bt aliquando quidem multi indiciis tuus nobis probabatur adventus, sed ob Geo- tium voeationem, et nostram repulsionem rursus de- sperabatur, Ideo dolentes querebamus te. Bt ille : Quid est inquit, quod me querrebatis? nesciebatis quia in iis que Patris meisunt, oportet me esse ? 0 stulti, et tardi corde ad credendum, in omnibus quee locuti sunt Prophetce! nonneita oportuit pati Christum at ita intrare in gloriam suam, et proedicariin nomine ejus panitentiam per omnes gentes? (Luc. xx1v, 38, 26, 46, £7.) Siccine non audistis per 0 David vooem aeph filius tuus vivit, et ipsedominatur in tota terra () Patris ad Filium : Postula ame, et dabo tibi gentes Eagypti (Gen, xuv, 26), Fili, inquit, quid fecisti no~ bis sie ?ecce pater tunset ego dolentesqueerebamus te. Quid fecisti, o Joseph ? Mater moritur, pater perpe- two fletu conteritur, periclitantur fratres, tota in- super domus pateroa languescit; et tu, tuorum ne- gligens, Zgypliis consulis ad salutem? Fili, quid fecisti nobis sic ? Bnot fratres in Kgypium, et re deunt : cernunt te Domioum terre, nec recoguo- scunt : et speciosus ille vultus, quem Zgyptus tota miratar, domesticis tantum tow carnis absconditur. Fili, quid, fecisti nobis sic? Respicis tuos quesi alie- nos, imponis erimina, minaris supplicia, et quem clementissimum ioveniunt alieni, tui te crudelisai mum reperiunt. Fili, quid fecieti nobis sic ? Prodigus ille filius tous, qui dilapidavit omnem eubstentiem hereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terre? (Psal. 11, 8). Quid est quod ma quasrebati, et non statim inter gentes inveniebatis ? Noune Abrahee dictum est: In semine tuo benedicentur omnes tribus terre ?(Gen.xxn, 18). Nesciebatis qui in lis quar Patris mei sunt, oportet me case? Avdite Patrem per Isaiam loquentem mihi: Parum mihi est ‘ut sis mihi servus ad suscitandas tribus Jacob, et feeces Israel convertendas. Dedite inlucem gentium, ut sis salus meausque ad fine terre *(Isa.311X, 6.) Nonne ego sum apud pairiarcham Jacob expectatio Gentium (Ger. x11x, 40); et apud Malachiam (3), Desideratus earum ; et sicut idem ait : A sobis orte usque ad oecasum,magnum nomen meum in genti- bus? (Malach. 1,14). Tumaistis moneribus meis, invi- (88) Lapses memoria, vel error seribe ; nam est Aggwi m, 8. distis visceribus meis ; et quianequam ocalus sal poenilentis invidit, livore exeatus proprie salut auetorem videre non potuit, Ideo naturalibus ramis non peperci, sed illis a radice naturalis olive deci« sis, ramos alienos inserui. Sed une exsurgens mi serebor Sioa, quia tempus miserendi ejus, q\ venit tempus (Psal. ct, 14). Revoco quos abjeceram; recolligo quos quos repule- ram,Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus,usque ad consummationem seculi (Matih. xxv11,20). Hic interim allegorice dicta sufficiunt, 49. Nunc redeundum est mibi ad te, fili charis- ime, cui animus est conformari Christo, et vesti iis Jesu arctius inberere,si forte sufficiam de evan~ gelica lectione tuum tibi explicare profectum, ut hoc ipsum ia his legas schedulis, quod in temetipso ab intus suavius experiris . Credo enim te transisse ad ‘Nazarenas de Bethlehemitica paupertate divitias; et jam duodennem effectum, de floribus Nezarenis ad fructus Jerosolymiticos ascendisse; ubi non tam in eodicibus, quam in propriis moribus hee mystica valeas lectilare. Sicut evim Bethlehem, ubi Christus parvulus et pauper nascitur, bon vite est inchoa- tio : sicut Nazareth,vbi nutritur, virtulum est exer- citatio : ita Jerusalem, ed quam Dominus duodemnis ascendit, ccrle-tium sceretoram est contemplatio. In Bethlehem anima pauperascit ; in Nazareth dite- scit ; in Jerusalem aflluit deliciis. Pauperascit quippe perfecta mundi abrenuntiatione ; ditescit virtutum perfectione ; et deliciis afMuit spiritualium saporua dulcediue. Ascendendum quippe est a convalle plo- Fationis, inter aspera tentationis, per plena oxercitii spiritualis ad alla Iuminose contemplationis. In Bethlehem nove: conversationis dedicstur infentia, que rationis impotens neminem ledit, neminem fallit ; libera cupiditatis, sux voluntatis inscia, ne- minem judicat, nulli detrabit, nihil cupit; mec de Preeseutibus anxia, nec de futuris sollicite, alieno tanium sustentatur judicio. Hane nobis infantiam ‘Vas electionis commendans, Si quis, ait, inter vos sapiensvoluerit feri stultus fiat ut sit sapiens (ICor. mi, 18) : et Dominus in Evangelio, Nisi conversi fucritis et efficiamini sicut parouli non intrabitis in regnum celorum (Maith. xvu1, 3). 20, Hac itaque queclibet anima initiate infantia, post Herodianas persecutiones, si cceperint in oa quasi in agro 86 feriilissimo virtutum flores uberius pullolare, non immerito Nazareth, que Flos i septeanis inhabitans dnodeci- citer exspeotabit. Primo quidem necesse est ut ager cordis nostri peccatorum nostro- rum recordatione, et infirmitatis nosire considera tione quasi stercoretur ; deinde tentationum vomere multipliciter fatigetue ; ut sic virtutum semina flores pariant spiritualium exercitiorum, Brgo illum,a.quo jam spiritustimoris vitia entiqua et inolites cupidi= tates resecaverit, unius anni puerum existimato, Si deinde mitem cum ot obedientem spiritas pieta- tis effecerit, biennem spiritualiter judicato. Jam si TRACTATUS DB JESU DUODENNI. 862 spiritus scientie sux inGrmitatis cognitionem, et auxilii divini desiderium infaderit; tertiom annum non dubites accessisse. Quem si contra omnes ten- taliones, et carnales delectationes, que militant ad- versus animam, spirilus fortitudiais immobilem Teddiderit ac robustam ; annorum quatuor pueram admirare. Accedat spiritus consilii, et virtute exw discretionis quinquennem officiet. Cui si spiri intelligentie meditationem sacre legis indaleerit, ad sexti anni wlatem felici progressu pervenit, Septi- mum sanum spiritus sapientise advehit, que de legis divine meditatione procedit, quatuor virtutes quasi quatuor snnorom lucem anime iavehens proficienti : quibus nihit est in via utilius hominibus, sicut de ipsa Sapientia seriptum est, Sobrietatem docet, et Prudentiam et justitiam ef virtutem, quibus nihil utilius (Sap. vim, 7), Hee sunt prescedentium virtulum moderatrices, sine quibus caters nec honeste ha- beri, nec perseverapler possunt servari. Agit enim ‘sobrietas, que alio nomine temperantia dicitur, ne sit ipsarum virtutum immoderata progressio. Pru- dentia, ne sit earum indiscreta confusio. Justitia, ne sit virtutam usus inordinatus. Virtus, que et fo tudo dicitur, ut perseveranter earum teneatur affe- clus. Sequitur annus duodecimus, lux videlicet con- templationis, que ad ipsam ccelestem Jerusalem animam sublevat wstuantem, que: ccelum reserat, que porias paradisi aperit, que sponsum ipsum, sponsum speciosum forma pre: filiishominum, quasi per cancellos prospicientem, purz mentis oculis exhibet contemplandum, ut vocem illam suavissi- mam mereatur audire : Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te. Immaculata enim sordibus peceatorum vel passionum evolans a retibus oceu- pationum, abolita memoria preteritorum, evanes= ceulibus imaginibus exteriorum, decoram cordis sui faciem ad cernendum quem diligit, samma aviditate sustollit. Et ideo audire meretur: Tota pulchra es, amica mea,et macula nonest in te. Favus distillans labia tua (Cantic. rv, 7, 44). Hiems, inquit, transit, imber abiit et recessit ; flores apparuerunt in terra. nostra, Hi sunt flores odoriferi, nimirum, licet udbue in quadam novitate, virtutes, que post hiemem per- D secutionum, et imbres tentationum, in agro pectoris bene proficientis felieiter oriuntur : quarum Christus decore simul et odore deleciatus, ab inferioribus eam ad superiora invilans, Hiems, inquit, transitt, ber abiit et receasit ; lores apparuerunt in terra ‘nostra. Bt quoniam pro gemitu eompunctionis aperi- tur vita contemplationis, adjecit ia sequentibus : Vox turturis audite est in terra nostra (Cantu, 14, 12). 34. Recole, fili, quid soleas in angulis susurrare, cum scilicet ad instar turtaris, que avis castissima est, solivaga et gemebunda, latebras querris, et licet inter multos constitutus, solitudinem tibi sedificas quotidianam : quomodo gemis, quomodo wstuas, quomedo queria quem diligit anima tua, ot amoris ‘vim patiens jam optas videre quem amas : quomodo nune blandiris, nuns ad majoris desiderii incenti- 863 vum suaviter indignaris, Nune moras tccusas, nune te causaris comtemptum : nunc te visilatione couli~ teris iadigaum; et iteram de ejus tolies experta Donitate priesumis. Nunc quasi ulterius non susti- nens, spirituali quodam litigio, vel luctamine evin- ere relardantem conaris. Que tune lacryme? qui gemiwos? que suspiria? que: voces? Nunc oculi feta graves, cum intimis singultibos eriguntur ad ece~ Yum : nunc maous expanduntor et brachia : nune pectoris tunsione anime: tarditas accusatur. Profe- rontar interim verba sine principio, sine fine, quo- rum nec sententize coherent sibi, nec rationes 596 ‘similes sunt ; nee alicujus linguse sensun, vel idioma servatur, quando vox sliquando respondet affectui, et iterum vocem affeetus intercipit. Gaudet certe pius ille Jesus tali certamine superari, ot talis ani- ‘me tali instantia delectatus, ad circumstantes An- gelos gloriatur ; Vox furturis audita est in terra no- stra. In terra enim viveotium talis vox anime eestuantis anditur, et tanti desiderii cdor suavissimns universam demuleet civitatem Dei. Sie tibi in an- gulo domatis quasi Bliee in spelunca, primo transit spiritus grandis et fortis subvertens montes, et con- terens petras : sed non in spiritu Dominus. Et post spiritum commotio; sed non in commotione Domi- nus. Bt post commotionem ignis; sed nonin igne Do- minus. Et port ignem sibilus aure tenuis, et ibi Do- ‘minus (III Reg. x1x, 44-43). Hi sunt quidem gradus, Per quos in oratione mens compuneta conscendit, quasi virgula fumi ex sromatibus myrrhe et thuris, et universi generis pulveris pigmentarii, 22. Sed hme tibi ipsi non tam investiganda, quam in ipsa tun oratione mnimadvertenda committo. Dili- geater ergo atiendas cum qua primum difficultate nompunquam ingrederis cubiculum pectoris tui, ut invenias tibi speluncam, in qua quodemmodo sepe- aris in omnibas que mundi sunt; et ores Patrem toum io abseondilo. Videtur aliquando cor ia mo- dum silicis darvisse. Videlur quasi mons aliquis interjacens interiorem aspectum ab omnibus spiri= tualibus exclusisse, donec spiritus grandis pertran- ‘siens subvertat montes, et conterat petras ante Do- migum. Quem nimiram spiritum sequitur commo- tio, quando mens quadam compunetione revolvitur, et profluentibus lacrymis quidquid in se sordidum sentit, adversum se commota interiori contritione detergit, Unde oria spe igne ineffabilis desiderit ‘exardescit, et spirituale quoddam certamen init cum Deo, donec sibilus aure tenuis illapsus preecordiis Jeni tactu perstringit affectum, eunctisque cogita- tionibus, cunctis motibus, cunctis distensionibu eanetis verbis imponens silentium, usque ad ipsas porias Jerusalem ccelestis animum sublevat con- templantem. Tune ille diu quesitus, tolies rogawus, tam ardeater desideratus, speciosns forma pree fliis hominum, quasi per cancellos prospiciens invitat ad oscula, Surge, inquiens, propera, amica, et vent (Cantic. n, 42). Tune ingrediens Jerusalem transit in locum taberaseuli admirabilis usque ad domam ABLREDI ABB. RIBVALLIS. Bt [A Dei, in voce exsultationis et confessionis. Tune am- | plexus, tune oscula; tune eanit, Inveni quem diligit ‘anima mea; tenui illum nec dimittam (Cant.nt,6), Tune in Jerusalem affuit deliciis , et fruitar bonis, ct diem festum cum exsultatione colit. 23, Obsecro itaque, fili charissime, memento mei ‘eum bene tibi fuerit, ut suggeras dileeto tuo, Regi tuo, qui est in sancio, ut educat me de isto carcere, de his tenebris, de his vinculis, ut tandem aliquando rerpirem in prioris gaudit libertatem. Semtiam et ego quam magna multitudo dulcediais illivus quam abseondit imentibus se. Sed hea, heu, rara hora, et parva moral felix qui triduo in his poterit commorari deliciis. In his tribus diebus triplicem contemplatio- nis lucem non inconvenienter intelligo, quoniam quidquid de Deo poterit mens illuminate sentire, aut ad potentiam ejus, aut ad sapientiam, aut od bonitatem eredimus pertinere. Cernitor itaque Do- minus Jesus aliquando forts et potens in pretio, ut scias te, si dilexeris eum, contra mandem, oon~ tra diabolum, contra omnem principaimm et pote- statem, ejus dextera protegendam ; cui resisters nemo potest, sub quo currantur qui portant orbem: qui ai tenverit aquas, omnia siccabanwur; si omi- ‘serit eas, subvertent terrara. 2. Si igitur 9 derit super te, si stimulos acediee exegitaverit, a aculeos diversarum passionum accenderit, si adver- _. sum te commoverit mundum, si inflammaverit per € secutiones, si times, si trepidas, si per singula mo- ‘menta vinci formidas, et ita ad Jesam tuum anxies curris, ploras, exponis pericula, opem flagitas ; adhweret tibi quem diligis, in specie potentissimi regis, et secundum orationem sancti David sppre- hendet arma et scatum, el exsurget in adjatorium tibi (Peal. xxxtv, 9): audiesque, Ne timeasa facts corum, quia ego tecum sum (Jerem. 1,8). At SST i secretoram cognitioaem, vel quiestionis alienjes solutionem tibi desideras revelari; si mundane con fusionis causas et rationes anxius admiraris; moventur pedes tui, quia pacem peccatorum vides, qui in labore homioum non sunt, et cum homini- us non flagellantur ; queeris diversorium ubi cam Jesu solus cum solo fabuleris, clamas cam Jeremia : Justus quidem tw es,Domine,si disputem tecum. Ve rum tamen justa loquor ad te.Quare via impicram prosperatur ? (Jerem. x11,4.)Sic itaque queerenti ade- ille Magister, quisolus docet hominem ecientism, qui revelat ocalos nostros, ut consideremus mire- bilia de lege ejus, qui habet clavem sapientiee, ot ‘fperit, et nemo claudi et nemo aperit. Aderit autem in specie doctoris suavissimi, im cajas doxtera ignea lex, ut te et legis cognitione illuuminet, et charitate que ex legis meditatione procedit, is- flammet. Porro in sinistra ejus virga equitets, virga regoi sui, ut et querectis presumptions: arguat, et cariositatem compescat. Posiremo, si hee omnia elsi magna, etsi splendida, etsi sublimiz, ‘unius tamen osculi desiderio 2c suavissimorem le- TRACTATUS DB JRSU DUODENNI. 1m illins, uno tantum tactu fastidiss, incipias- stratam respicit peccatricerm, quam competienter san- quorulis yocibus clamare oum propheta, Que vultum tuum, vultum tuum, Domine, requiram 1. xxu1, 8); et illud: Quis mihi det te fratrem 1m sugentem ubera matris mec, ut inveniam te tat deosculer te? (Cantic. vim, 1.) veniet certe im odorem unguentorum et aromatum, tte et divinum quoddam te me lum, omnia viscera tua ineffabili jucunditate mndel, ut clumare delectet, Di/fusa est gratia in a tuis (Peal. xtav, 3). Cum legom et Prophetas , animadverte diligenter, et invenies has ipsas nes et contemplationes multoties in figuria igmatibus quibusdam designates, = Sunt eaim multe genera contemplationum ac \ualium visionum, que tamen omaia, ut eredo, 4 Dei poteatiam, vel sapientiam, vel benignita- pertinere noscuntur. Nam si cogiletur Deus re- ‘omaium causa, quorumdam ut sint, quoram- ‘autem ut rationales, ae per hoc sapientize ca- 5 sint multoramque ut bene sint : primum alterum sspientize, ultimum ascri- Potentite quippe est, quod sine ipso creature subsistit, Sepientize, quod sine ipso doctrina instruit. Bonitatis, quod sine ipso 4s rei usus expedit. Apud ipsum secura sunt 4, cum nil sit quo ejus tarbari possit poten 0 ipso certa sunt omnia, cujus non potest falli alia. Ex ipeo recta suut omnia eujus maturam potest depravare mal ‘eoniemplamur ejus potentiam; in forma, sa- iam; bonitalem, in usu, Sane si in is que in » gessit, eum contemplari malueris, huse a tridaanee lucis splendorem facile intueberis, ceatem in proesepio, si in brachiis vagientem, adentem ad ubera, si inter ulnas Simeonis par- 1 ocalis illuminatse mentis aspexeris : boni us opera sdmirare, Si yulum illum igneum, Jum quoque de resticulis, ,vocemque terribilem, ws vendentes et ementes in templo terruit, qui- vertit cathedras nummulariorum et ss effudit, ws insuper columbarum venditores ejecit, con tre deleciat, tantze yirtutis poteatiam expave- At si jucundum ducis insidias Scribarum et weorum toties deprehensas, callidas eoram tiooes responsionum illius pradeotia eonfutatas, mente perspicere ; sapicatie ejus lucem emicare persenties. Ita quoque polentive fuit fugevit daemones, quod turbas pavit, quod vit maria, quod Lazarum vocavit de monn- 1:et lamen non misoris sapieatie: fuit, quod incipes hujus mundi fallerentur, inter hee miracula a diabolo se tentari permisit; quod egens esuriit, quod in navi dormivit, quod m moriturus ascendit. ‘Verum quia in bonitatis illius meditatione ti- ws immoraris, ingredore, queso, domam Sime- sariseel :intuere attentius quam pio, quam suavi, jucundo, quam clementi vultu humi pro- ctissimos illos penes poenitentis lacrymis preebeat ir= rigandos et capillis, quos sibi hactenus superbia et lascivia vindicaverat, detergendos, 588 labiisque tot ‘scelerum fceditate pollutis duleiter osculando. Oscu- lare, osculare, o beata peceatrix, pedes dulcissimos, ‘suavissimos, speciosissimos, quibus caput serpentis conteritur, ante quos antiquus hostis egreditur, qui- bus calcantur vitia, quibus omnis mundi hujus sleraitur gloris, quibus superboram et sablimiom colla mira virtute premuntur. Osculare, inquam, et felicibus labiis allambe vestigia, que nullus post te peceator exhorreat, nullus quantumlibet crimi nosus refugial, mullus expavescat indignus. Oscu- lare, compleelere, stringe et Angelis et hominibu: ‘adoranda vestigia, perfunde poenitentim et confes- sionis unguento, ut tota domus impleatur odore unguenti. Vee, vee tibi, o Phariswe, cui est odor iste odor mortis in mortem ; qui times alienis macalari peccatis, cum te tumor proprins deterius foediasque ‘commaculet, Nescis quam suave redolest misericor- dim confessa misere peccatricis hujus miseria quam dulce sapiat pietati confessio peceati : quam gratum sit illi sacrificium, cordis contritio: quam cito consumat peccatum ardens dilectio. Denique dimissa sunt of peceata multa, quoniam dilepit multum (Luc. vi. 36-50), 27, Gratias tibi, o beatissima peccatrix: osten- mando tutum satis peccatoribus locum : pedes Ergo ia rerum crea- ( scilicet Jesu, qui neminem spernunt, neminem reji- ciunt, neminem repelluot, suscipizut omnes, omnes admitiant, Ibi certe Athiopissa mutat pellem svam : ibi pardus mutat varietatem suam ; ibi solus Pha- riens non exspumat superbiam saam. Quid agis, © anima mea, 0 misera mea, 0 peccatrix mea ! Ha- bes certe ubi tuas lecrymas libes, ubi fonda oseula tua sacris oseulis purges ; ubi totam tue affectio ‘unguentum secure sine aliquo tacta- vel motu vitii tentaptis effundas. Quid dissimulas ? Erumpite, o dulces Incryme ; erumpite : cursum vestrum nullus impediat, Rigate sacratissimas plantas Domini mei, Salvatoris mei, susceptoris mei. Non curo si quis Phariseus submurmoret ; si mea suis sedibus ar- cendum censeat : si fimbriee sus taetu indignumju- dicet ; subsannet, irrident, avertat oculos, contine aurea; nibilomiaus tuis inheerebo vestigiis, bone Jesu; meisstringam manibus ; premam labiis, nec a lacrymis cessabo, velos culis, donee audiam : Dimis- 4a sunt ef peccata multa,quoniam dilexitmultum, 28, Eat ergo dies prima, qua anima Deum sitiens in speculativis amomnitatibus quasi in Jerustlom commoratur, divine potenti contemplatio. Se- cunda, sapienti« illius admiratio. Teriia, bonitatis et duleedinis suavis preelibatio. Ad primam pertinet justia : ad secundam, scientia : ad tertiam vero, ‘misericordia, Justitia terret, scientia docet, miseri- cordia fovet. Introibo, inquit propheta, in potentias Domini; Domine, memorabor justitia twe solius (Paral, xxx, 16). Beco justitia, Incerta, ait, et occulta 867 scientia. Quoniam melior est misericordia tua super vitas (Psal, Lx, 4). Kece misericordia. Btin prima timor, qui ex justitise consideratione procedit, purgat: in secunda purgatam sapienti illumioat : in tertia illuminatem bonitas duleediais suz infusione remunerat, Cernis, ni fallor, quam necessarium sit et utile, inter bonorum operum exer- citia, per triduum hoe Jerosolymiticas frequentara delicias, in qaibus timor administrat panem doloris ; acientia, yioum exsullationis ; bonitas, lac consola- tioais. Scio te non mirari quod delicias dixerim, quibus dolorem non deesse commemoravi, cum sepius expertus sis quod dolorem illum qui de ca~ to limore procedit, omnibus brujus mundi delicite mens compuncta preeponat. Et hme dicta pro mo- dulo experientie nostree. eterum viriexcellentioris meriti, eteapacioris ingenii, animeque purgatioris, in tribus subtiliora ae profundiora rimantur, In poteatia scilicet Dei, profunda judicia : in sapientia, ejusseereta consilia : in bonitale, misericordize ejus dona ineffabilia, Denique Paulus ingressus in poten- as Domini, et abyssum judiciorum ejus expave- sens : 0 homo, inquit, tt quis es'ut respondens Deo? nunquiddicit figmentum ei qui se finzit, Cur me fe~ cisti sic ? (Rom. 1x, 20,) Sed et thesaures sapientize ejus admirans exclamat : 0 altitudo diviiarum sa- pientia et scientice Dei ! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles &8® vie ejus (Rom. xt, 33). Divitias quoque bonitatis ejus comme- morans, An divitias; inquit, donitatis ejus contem- nis? (Rom. 1, &.) 29, Post tridaum igitur ioveneront eum in tem= plo, hand dubium quin Maria et Joseph Mater, aller Notritius. Invenitur itaque spiritualium contemplator, nom in quolibet loco, sed in templo. Habet enim Jerusalem atrinm, habet portas, hebet et templum. Et atrium quidem ali iam inimic porte autem pate- : ingressas vero templi non in dulgetur nisi perfectis. Igitur qui in temporalibus wierna, in terrenis clestia, in humanis diving, id est in ereatoris Creatorem valet inspicere, quasi in atria coelestis Jerusalem introductus exsultet. Huc- ‘usque philosophi, quasi inimici, in atria intelligen- time sum vim poterant extendere, sicut dicit Apo- stolas : Quod enimnotum est Dei, manifestumest in Allis, Invinibilia enim ipsius, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur : sempi- Qui vero in Seripturis sanctis ablaio velamine, re- ‘velata facie gloriam Dei poterit comtemplari, de in- gressu poriarum Jerusalem glorietur. At si piague- dinem intime dilectionis, et tus adipem affectionis, in cordis ara ccelestis desiderii amma succenderit, etoscenderit fumus aromatum de fragrantia ora~ tionie, sieque oculus mentis in ipsa eceli secreta ra- ‘ium porreserit, et cordis quoque palato illius di- ABLREDI ABB. RIBVALLIS TRACTATUS D& JESO DUODENNI. ssaptontiae tue manifestasti mihi (Psal. 1, 8). Ecce p Beontritos corde, et vine dilectionis felix tactas sapuerit; cum holocan- slo gratissimo templam Jerusalem frequentasti. 30, Sed anima sancta in his deliciis commorante dolet mater et nutritius, conqueruntur, et querant; inventum tandem Jesum, et levi increpatione casti~ gatum reducunt ad Nazareth, Hire maxime viris spi- Titualibus congrunt, quibus dispensatio verbi Dei, vel animarum cara commissa est. Porro nutritium nostrum nihil libentius dixerim, quam Spiritam san- ‘lum : matrem vero nil rectivs quam charitatem, Hi- nos fovent et promovent, pescunt et nutrinnt, et ge- mine affectionis, Dei videlicet et proximi, lacte reBi- ciunt, Hi nos in studiis sanctis, quasi in Nazareth, tenent et sustinent : bi nos consolantar in tristibas; hi in dubiis consulunt : bi fessosroborant ; hi sanant ligant coutritiones eorum. Ho- rum auxilio de Nazareth transimos in Jerasalem , de labore ad requiem de fructu bone actionis ad se- creta contemplationis. Hinobis eterna lege preescri- unt, ul pro cura proximi non negligamus ex tolo ‘contemplationem Dei : nec rursus pro deliciis con- templationis curam proximi omittamus, Unde non immerito, si quieii plus quam oportet indulgeamus , quasi de nobis charitas frateroa conqueritur, neo gralam habet nostram in Jerusalem commorationem, quos nostra sollieitudine prospieit, senserit immninere ex nostra [al. nimia] quiete perniciem. Plerumque enim nobis vel secretis meditationibus, vel privatis orationibus postposita omni actione in- teatis, si, plus quam subdilis expedit, immoremur in mediis deliciis, spiritu nimirum operante , et cht ritate suggerente ; subito venit in mentem memoria infrmoram, ut illum cogitemus contristatum ex- spectare a paternis visceribus consolationem; w+ terum tentatum explorare, quando procedens in pu- blicumn pater aliquodei afferat suo sermone solamea ; illum ire stimulis agitatum, quando nom habet obi conceptum virus confessione salubri evaporet, ad- versus pairem submurmurare; alteram acediw spi= rita vielum, ut inveniat cui loquatnr, quem conse- lat, hue illueque discarrere. Tali itaque suggest progressi ex palernis cordibus, quia increpantem audimus matrem charitatem : Fili, quid fecisti ma- bis ste ? Ego et pater tuus dolentes queerebamus te. Nec injuria dicimus Spiritam sanctum, vel cheri- tatem in sanetis, elsi adhue minus perfectis, aut do- Jere aut conqueri; cum ipse Spiritus gemitibus ime- narrabilibus interpellet pro nobis (Rom. vitt, 26), qui et loqui, et contristari, et cztera talia agere in san- tis eonsaevit, 31. Quod si contra hujusmodi nceessitates, amator quietis in ipsius anime affeetibus murmuret dicens, Nonnein hisquee Patris mei sunt, oportet me esse ? nibilominus considerans spiritus rationalis, quod ideo Christus mortuus est, ut qui vivit, non sibl vivat ; descendit cum eis etest subditus illis, Secure descendit cum tali nutritio, 5@ ct cum tali matre descendit, Feliciter descendit, qui Spiritu Dei actus eharitative inferioribus condescendit, Deseendam SBRMO IN DOMINICA PALMARUM. 870 libens his ducibus etiam in Agyptam : tantam si g solus, id ext proprie voluntatis arbtrio, sed semper ducunt, reducant ; si cogunt deseeodere, et reascen- dere faciant, Libenter subdar talibus magia libens supponam humeros oneri quod imposuerin libens suscipiam jugam, eui me subdiderint, sciens quia jogum eoram suave est, et onus eorum leve. Sed et tibi, Gli mi (licet a talibus curis liberum ad- hhue sub alis suis Christus abscondat, quod prevlatis incumbit facere, ne subditi perielitentur), hoc ipsum ‘expedit providere, ne socii scandalizentur. Illi ne= cessitates quandoque preeponunt contemplationis de- liciis: tu eas non preepones unitati et paci congre- gationis. Preecipue hee ipsa spiritualium vicissita~ dinum tempora, quando videlicet vel descendas ad seniorum distingue consil 32, Ecce habes, fili charissime, quod petist li- cet tuo desiderio, tuo affectui, tueque exspecta tioni nibil digoum, yoluntatis tamon mes, aut qua- liscunque conatus aliquod, ni fallor, indicium. Scias igitur, quod non tam evangelican lectionem exponere, quam ex ea aliqua meditationum semina, sicut rogasti, elicere caravimus : et legentibus in- citamenta devotionum ex hujas serie lectionis evan- gelice composvimus, ipsius adjuvanie gratia, de eujus loquimur infantia, qui plenus est virtute et gratia et sapientia, Jesus Chrisius Domiaus noster, qui cum Patre et Spiritu saneto vivit et regnat in Nazareth, vel ascendas in Jerusalem, nunquam B secula seealorum. Amen, SERMO IN DOMINICA PALMARUM. Christi in Jerusalem ingressus mystice expositiones (Matth. xx1, 4-9). Hune sermonem, ez abbatia Marchianensi erutum, Guilielmus Estius censuit tam stylo et conditions, quam pietate Bernardum referre : quamvls (ne quid de stylo dicamus) inserie sermonur de tempore in manuscriptis omnibus desideretur. 4. Redemptor noster, fratres charissimi, Dominus noster Jesus quem Pater ad salnlarem victimam misit in mundum, eum tempus instaret quando moreretur, preseniem, ut scitis, exhibere se voluit in loco ubi moreretar ; sicut autem venit ut moreretur, sie previ- C dit ubi, et quando, et quo mortis genere moreretur, prteseripum coram se habens ab seterne mortis suse genus, locum et tempus. Hac autem tria erant, Jero= solyma, Pascha, et Crux, Nam si de loco queri Jerosolyma mortuus est : si degenore, morte cracis: si ‘vero de tempore, inslante tempore paschalis solemni~ talis. Ut autem vos satis legendo et audiendo didi- cistis, iniqui eum Jude, aliquando etaliter, ot ali ‘antea perimere yolueruat, Nam quando eum duxe- runt ut precipivarent, ubi et transiens per mediam iMlorum ibat, nee ad Jerusalem yenerunt, nec Pa~ sscha exspectaveruat, nec crucem quesierunt, sed in perimendo eum neyuaquam vel modum, vel lo solventes et pullum, atque ad Jesum ducentes, duo sunt prredicatorum ordines, quorum unus in cir= cumeisionem, alter in preeputium est missus, utrum- que populum et peccatorum funibus absolyentes, et ad agnitionem vere fdei perducentes. Vestimenta jumento imposita, sacramenta sunt fide popalo Christiano commissa, super quod sedet Jesus, quia per fidem in 6M cordibus eorum habitat Curistus, Plorima autem turba, que sternebat vestimenta io via, multitado est martyram sanctorum, sor pora sua ad imitationem Christi opponentiam ad supplicia. Ramos de arboribus cedentes, doctores sunt, catholicas ex Libris sanctis sententias extra- hentes. Qui previbant et qui sequebantur, clamabant, Hosanna ; qui unam eamdem confitentur Gdem chris stianam, et populus Judaicus in eadem fide preece- dens, et gentilis subsequens. Ei quidem seosus hic per omnia approbandus est quis, sanas, et plene cum mutare, nequaquam tempus preeoccupare seu [) catholicus est. Verum nos istam approbantes, alium differre valuerunt, Venit itaque hodieras die Jerosc- lymam, ante quinque videlicet dies Pasche, illo se insinusns agno pretigurato, qui decima quarta die mensis verni ad vesperam immolandus, decima qui- dem ejusdem mensis die toll, et usque ad preedi~ tum terminum jubebatur servari (Ezod. x11). 2. De hoe autem adventu ejus ad Jerusalem multi ante nos multa dixerunt : quae quia mos vera alque eatholica esse cognoscimus, dignum ast ut nostro ea silentio approbemus. Et communis quidem sen sus est, quod ejus in Jerusalom ingressus, ipsins est ad Boclesiam adyentus : duo discipuli” asinam non autem alienum in boc sancio Evangelio perqul- ramus, et census in eo moralis medallam persero- tanles, ad edifcationem morum ministerium lingue nosire convertamus. 3. Ego puto quod quotidie Dominus appropinguat Jerusalem veniens Bethphage, et Betbaniw ad mox- tem Oliveti, mittens in castellum quod contra eos eat duos discipulos qui ad cum pentucaat, super quod sedeat, jumentum, sed spiritualiter. Spiritus ecim ante faciem nostram Christus Dominus, etsi cognovimus Christum secundum carnem, sed jam ‘nune nom novintus (II Cor. ¥, 16). Proinde queered