Вы находитесь на странице: 1из 32

K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£

K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£
~°K«#
"≥∞ÿkäèb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù

^èŒ~° : 50/–
¿Ñ*ò "Õ∞H˜OQ∑:
ã¨~°ã¨fiu „QÍѶ≤H±û
q[Ü«∞"å_»
„Ѩ^äŒ=∞ =Ú„^Œ}
EÖˇ· 2008
"≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
=ÚYz„`«O
~°=∞}

ã¨~°ã¨fif Ѩa¡ˆH+¨<£ q[Ü«∞"å_» "åi ÉèÏ~°`«^Õâ◊


*Ïu~°`åflÅ #∞Oz
D ѨÙã¨ÎHõO HÀã¨O Z<Àfl *Ï„QÆ`«ÎÅ∞ fã¨∞HÀ=@O [iyOk. J~Ú<å á⁄~°áê@∞¡ ^˘i¡
LO_»=K«∞#Û ∞. ã¨O=`«û~åÅ q+¨Ü∞« OÖ’, ã¨OѶ∞¨ @#Å q+¨Ü∞« OÖ’, Jaèá„ êÜ«∞ =ºH˜`Î fi« q+¨Ü∂« Ö’¡
á⁄~°áê@∞¡ ~åã≤ LO>Ë HõΔq∞OK«QÆÅ~°∞. <å‰õΩ `≥eÑ≤# =∞e=Ú„^Œ}Ö’ ã¨=iOK«QÆÅ=Ú.
– "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
64 3

"≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù ~°K«#Å∞


=∞ǨÏhÜ«ÚÅ rq`« K«i„`«Å∞
ÉèÏq ÉèÏ~°`«áœ~°∞ʼnõΩ P^Œ~°≈„áêÜ«∂Å∞
W"Õ J`«∞º#fl`« ™ê÷~ÚH˜ KÕ≥ˆ~Û xK≥Û#Å∞ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£
*ÏuÑ≤`« =∞Ǩ`å‡QÍOnè
™êfiq∞ q"ÕHÍ#O^Œ
<Õ`år ã¨∞ÉèÏãπ K«O„^ŒÉ’ãπ qѨ¡= g~°∞_»∞ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£
ÉèÏ~°`^« âÕ ◊ ™êfi`«O„`«º=Ú H˘~°‰Ωõ áÈ~å_ç# qѨ=¡ HÍ~°∞ÅÖ’ „Ѩ=ÚY∞_çQÍ
=∞^Œ~ü ^ä≥i™ê K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£#∞ K≥ѨCHÀ=K«∞Û. P*Ï^£ JO>Ë ã¨fi`«O„`«ÉèÏ"åÅ∞
ѨO_ç\ò [=ǨÏ~ü ÖÏÖò <≥„Ǩ˙ Hõey#"å_»∞. ã¨~fi° ã¨fi`«O„`«∞_»∞. U Ѩiã≤`÷ ∞« ÅÖ’#∂ Z=fiiH˜ `«Å=OK«Hõ `å#∞
WOk~å QÍOnè J#∞‰õΩ#flk ™êkèOK«QeÆ Qˆ ã¨~fi° ã¨fi`«O„`« ÉèÏ"åÅ∞ Hõey# =ºH˜Î Jx. J@∞=O\˜
_®II 㨈~fiѨe¡ ~å^è•Hõ$+¨‚<£ ã¨~°fiã¨fi`«O„`«∞_»∞ K«O„^ŒâıY~°∞_»∞ HÍ|>Ëì J`«_ç¿Ñ~°∞Ö’ P*Ï^£ qb#"≥∞ÿ
áÈ~ÚOk. Ü«∂=^•ƒù~°`«^Õâ◊OÖ’ qѨ¡= áÈ~å\Ïxfl #_çÑ≤ K≥·`«#º *’ºux
Ö’Hõ=∂#º ÉÏÅQÆOQÍ^èŒ~° uÅH± "≥eyOz#"å_»∞ D K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£.
ÖÏÖò|ǨÏ^Œ∂~ü âߢã≤Î [##=Ú
N ~å=∞Hõ$+¨‚ Ѩ~°=∞ǨÏO㨠K«O„^ŒâıY~ü 1906 = ã¨OII AÖˇ· <≥Å 23= `Õn# ã‘`å~åO u"åi,
~år"£ QÍOnè [Q°~å}©^ÕqʼnõΩ L`«Î~°„Ѩ^Õâò ~åROÖ’x HÍ#∂Ê~°∞ lÖÏ¡Ü«∞O^Œ∞ 'ÉèÏO=~å—
J<Õ „QÍ=∞OÖ’ [x‡OKå_»∞. K«O„^ŒâYı ~ü Jx <å=∞Hõ~} ° O KÕã≤ P ^ŒOѨ`∞« Å∞
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ D a_»¤x JuQÍ~å|OQÍ ÃÑOK«™êQÍ~°∞. D ^ŒOѨ`«∞ʼnõΩ "≥Ú^Œ@ a_»¤
'ã¨∞Y^Õ"—£ P `«~åfi`« =ÚQÆ∞~æ ∞° a_»Å¤ ∞ =~°∞ã¨QÍ Ñ¨Ù\˜<ì å ÉÏÖÏiëêìÅ HÍ~°}OQÍ
"å~°O^Œ~°∂ =∞$uK≥O^•~°∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
4 5
P ^ŒOѨ`«∞Å∞ P Ѩiã≤÷uH˜ ‰õΩq∞eáÈ`«∞#fl ã¨=∞Ü«∞OÖ’ [QÆ~å}©^Õq ™êǨÏã¨O Hõey# K«O„^ŒâıY~ü
=∞m§ QÆ~°ƒù=u J~ÚOk. JѨC_»∞ ѨÙ\˜ì#"å_Õ K«O„^ŒâıY~ü. ã¨#flQÍ, Ñ‘ÅQÍ K«∞~°∞‰õΩ^Œ<åxH˜ =∂~°∞¿Ñ~°∞QÍ `«Ü∂« ~°~Ú# K«O„^ŒâYı ~üH˜ `≥eq`Õ@Å∞,
ѨÙ\˜ì# P a_»¤ `«=∞‰õΩ ^Œ‰õΩ¯`å_À ÖË_À#x ZO`À *Ï„QÆ`«ÎQÍ ÃÑOK«™êQÍ~°∞. ^è≥·~°ºO áêà◊√§ ‰õÄ_® Z‰õΩ¯"Õ. ^Œ∂‰õΩ_»∞QÍ H˘xfl á⁄~°áê@∞¡ ‰õÄ_® KÕâß_»∞.
ã‘`å~åO u"ås F `À@‰õΩ HÍѨÖÏ^•~°∞QÍ Ñ¨xKÕã¨∞ÎO_Õ"å_»∞. L^ÀºQÆO [QÆ~å}©^Õq a_»¤#∞ ^ŒQÆæ~°‰õΩ fã¨∞‰õΩ<åfl ã‘`å~åO u"åi f„=OQÍ
z#fl^Õ J~Ú<å ÉÏ^茺`«`À x~°fiÇ≤ÏOKÕ"å~°∞. Jq∞`«"≥∞ÿ# *Ïe ǨÏ$^ŒÜ«∞O, =∞O^ŒeOKÕ"å_»∞. XH˘¯Hõ¯™êi Hõiî#OQÍ tH˜ΔOKÕ"å_»∞. ™êǨϙêÅ#∞
ã¨`«ºã¨O^èŒ`«`À LO_ç ZO`À=∞OkH˜ PѨ^ŒÖ’ ã¨Ç¨Ü«∞HÍiQÍ LO_»@O`À JÅ"ÀHõQÍ KÕ¿ã a_»x¤ [QÆ~å}©^qÕ ÉèÜ í ∞« O`À J‰õΩ¯# KÕ~∞° ÛH˘<Õk. 'ZO^Œ∞‰õΩ~å
P =Ói"å~°O`å J`«_çx „Ѩ`ÕºHõ"≥∞ÿ# Q“~°"åaè=∂<åÅ`À K«∂¿ã"å~°∞. WO`«\ ˜ ™êǨÏã¨O KÕ™êÎ=Ù?— Jx „ѨtflOKÕk. =Ú^Œ∞Ì =Ú^Œ∞ÌQÍ ã¨=∂^è•#O
K«ÖÏH© K«O„^ŒâıY~ü K≥ѨÊ_»O`À „¿Ñ=∞`À J‰õΩ¯# KÕ~°∞Û‰õΩ<Õk. `«e¡„¿Ñ=∞Ö’ `«_çz Ǩ~ÚQÍ
K«O„^ŒâıY~ü P~ÀQƺO "≥Ú^Œ\’¡ H˘OK≥O #Å`«QÍ LO_»@O`À D x„kOKÕ"å_»∞ K«O„^ŒâıY~ü.
a_»¤‰õÄ_® `«=∞‰õΩ ^Œ‰õΩ¯`å_À ÖË_À#x ZO`À QÍÉèí~å K≥O^≥_ç"å~°∞ ã‘`å~åO XHõ~ÀA P@ÖÏ_»∞`«∞O_»QÍ XHõ JyæÃÑ>ˇìÖ’x XHõ ѨÙÅ¡#∞ wÜ«∞QÍ
u"ås ^ŒOѨ`∞« Å∞. PiúHOõ QÍ W|ƒO^Œ∞Å∞ LO_»@O`À P ^ŒOѨ`∞« Å∞ ÉÏ~°™êÅ =∞O@ =zÛOk. Pã¨H˜Î`À Ô~O_çO\˜x HõeÑ≤ wâß_»∞. =∞iO`«QÍ =∞O@
"≥·Éèí=OQÍ [iÑ≤OK«ÖËHõáÈÜ«∂~°∞. `å=Ú u#_»O J~Ú<å =∂#∞H˘x P =zÛOk. l*Ï˝ã¨`À JxflѨÙÅ¡Å#∞ HõeÑ≤ "≥ey¿ãÎ ZO`«HÍOu =ã¨∞ÎO^À
a_»¤H˜ =∞Oz PǨ~åxfl ÃÑ>Ëì"å~°∞. K«∂_®ÅxÑ≤Oz Z_»=∞ KÕuÖ’H˜ ѨÙÅ¡ÅxflO\˜x ÃÑ@∞ìH˘x "≥eyOKå_»∞.
"åi „â◊^Œú HÍ~°}OQÍ K«O„^ŒâıY~ü J`«ºO`« `«‰õΩ¯= ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ JO`Õ XHõ¯™êiQÍ Ñ¨ÙÅ¡Åxfl "≥ÅQÆ@O`À =∞O@ JO`«\Ï "åºÑ≤OzOk.
HÀÅ∞H˘x |OuÖÏ `«Ü«∂~°Ü«∂º_»∞. K«O„^ŒâıY~ü J#fl ã¨∞Y^Õ"£ P~ÀQƺOQÍ<Õ Wk K«∂ã≤ Ñ≤ÅÅ¡ ∞ Ѷ∞¨ ÁÅ∞¡# J~°=™êQÍ~°∞. K«O„^ŒâYı ~ü ѨÙÅ¡Å #∞Oz "≥Å∞=_ç#
L<åfl =∞O^ŒH˘_çQÍ LO_Õ"å_»∞. K«O„^ŒâYı ~ü =∂„`«O JuK«∞~°∞QÍææ LO_Õ"å_»∞. HÍOux QÆ=∞xã¨∂Î P#O^ŒÑ_¨ ®¤_Õ HÍx KÕ~Ú HÍeáÈ`«∞O^Œx ÉÏ^è•, ÉèÜ í ∞« =¸
gkèÖ’ Ñ≤Å¡Å`À K«ÖÏH©QÍ P@Å∞ P_Õ"å_»∞. ã¨∞Y^Õ"£ =∂„`«O ^Œ∂~°OQÍ ÖË=Ù. `«# „ѨÜ∂≥ QÍxfl K«∂ã≤ `å<Õ Hˆ iO`«Å∞ H˘\Ïì_∞» . P `«~åfi`« P „ѨÜ∂≥ QÆ
xÅ|_ç gix QÆ=∞xOKÕ "å_ÕQÍx P@ÅÖ’ áêÖÁæ<Õ"å_»∞ HÍ^Œ∞. Ѷ¨e`«OQÍ `«e¡ ^ŒO„_»∞Å HõOQÍ~°∞, ÉÏ^èŒ K«∂ã≤ =∞ø#OQÍ LO_çáÈÜ«∂_»∞.
<åÜ«∞Hõ`«fiOÃÑ· W+¨ì=Ú Ñ¶≤~°OyÃÑ· Pã¨H˜Î
K«O„^ŒâıY~ü ã¨∂¯Å∞Ö’#∂, gkèÖ’ P@Å∞ P_Õ@ѨC_»∞ P@Ö’ ~ÀA ~ÀAH˜ K«O„^ŒâıY~üÖ’ ™êǨÏã≤Hõ „ѨÜ≥∂QÍÅѨ@¡ Jq∞`«"≥∞ÿ#
<åÜ«∞‰õΩ_ç áê„`«x Z‰õΩ¯=QÍ áÈ+≤OK«\ÏxH˜ Wëêìxfl K«∂¿Ñ"å_»∞. JO`« Pã¨H˜Î HõÅ∞QÆ™êyOk. P ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ náê=o ѨO_»∞QÆ =zÛOk.
z#fl =Ü«∞ã¨∞Ö’<Õ <åÜ«∞‰õΩ_çQÍ JkèHÍ~åxfl ZO`À J~°ú=O`«OQÍ, @áêHÍ~ÚÅxflO\˜Ö’ Hõ<åfl Ѷ≤~°OyÃÑ·· Pã¨H˜Î HõeyOk. á⁄_»"å\˜ Q˘@ìOÖ’
ã¨=∞~°ú=O`«OQÍ áÈ+≤OKÕ"å_»∞. D <åÜ«∞Hõ`«fi ÅHõΔ}ÏÅ#∞ K«∂ã≤ ã‘`å~åO „¿ÑÅ∞_»∞ =∞O^Œ∞#∞ ^Œ\ ˜ìOz XHõ"≥·Ñ¨Ù# =¸ã≤"Õã≤ P Q˘\Ïìxfl Ô~O_À"≥·Ñ¨Ù
u"åi ^ŒOѨ`«∞Å∞ =Úiã≤ áÈÜÕ∞"åà◊√§. #∞Oz HÍeÛ`Õ Jk ÃÑ^ŒÌâ◊|ÌO`À ¿Ñe ^Œ∂~å# L#fl ÅHΔͺxfl `åH˜
U P@Ö’#~Ú<å `å<Õ QÔ eKÕ"å_»∞. F@q∞ áêÅ=\Ïxfl W+¨Ñì _¨ "Õ å_»∞ `«∞<å`«∞#HõÅ∞ KÕã¨∞ÎOk. D Ѷ≤~°Oy P@ JO>Ë K«O„^ŒâıY~ü KåÖÏ
HÍ^Œ∞. PHõ`å~Ú Ñ¨#∞ʼnõΩ ÖˇHõ¯ LO_»^Œ∞. K«O„^ŒâıY~ü KÕ¿ã zeÑ≤Ѩ#∞Å#∂, W+¨ìѨ_Õ"å_»∞.
PHõ`å~Ú KÕ+¨ªÅ#∂ K«∂ã≤ |Ü«∞@ =º‰õΩÎÅ∞ ‰õÄ_® =Ú^Œ∞ÌKÕ¿ã"åˆ~ HÍx HÍx ã‘`å~åO u"åi P P@ „Ѩ=∂^ŒHõ~°"≥∞ÿ#^Œx H˘xÃÑ>Ëì"å_»∞
=∞O^ŒeOKÕ"å~°∞ HÍ^Œ∞. J~Ú`Õ ã‘`å~åO u"åi W`«_ç PHõ`å~Ú KÕ+¨ªÅ#∞ HÍ^Œ∞. Z@¡~Ú<å㨈~ Ѷ≤~°Oy P@ P_®Åx, ^•xH˜ HÍ=Åã≤# _»|∞ƒHÀã¨O
K«∂ã≤ [QÆ~å}©^qÕ x JuQÍ~å|O`À a_»x¤ áê_»∞KÕã∞¨ <Î åfl=x =∞O^ŒeOKÕ"å_»∞. J<ÕHõ LáêÜ«∂Å#∞ PÖ’zOKÕ"å_»∞. P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ K«O„^ŒâıY~ü K«∂ѨÙ
^•O`À `«O„_ç ÉèíÜ«∞O H˘kÌQÍ LO_Õk K«O„^ŒâıY~üH˜. `À@Ö’ ѨO_»¡ÃÑ· Ѩ_ç#k.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
6 7
`«O„_ç ѨO_»¡#∞ Jq∞‡ _»|∞ƒ KÕÜ«∞_»O KåÖÏ™ê~°∞¡ QÆ=∞xOKå_»∞. JÅ=_»∞`«∞O^Œx K≥ѨCH˘<Õ"å~°∞. Z@∞=O\˜ "åi<≥·<å `«Ñ¨CKÕ¿ãΠɡ`«ÎO`À
`« O „_ç H ˜ `≥ e Ü« ∞ ‰õ Ω O_® Ѩ O _» ¡ # ∞ HÀ㨠∞ ‰õ Ω "≥ o § Jq∞‡ _» | ∞ƒ „áÈQÆ ∞ ^ŒO_çOK«\ÏxH˜ "≥#∞HÍ_Õ"å_»∞ HÍ^Œ∞. J`«_çH˜ q∞„`«∞_ç a_»¤Å~Ú<å, |Ü«∞@
KÕÜ∂« Å#∞‰õΩ<åfl_»∞. HÍh K«O„^ŒâYı ~üH˜ Jk `«=∞ `À@ HÍ^Œx, `«O„_ç ѨO_»#¡ ∞ Ñ≤ÅÖ¡ <·ˇ å XHõ ^Œ$HõÊ^äOŒ LO@∞Ok. P`«_ç =∞#ã¨`Î åfixfl ÉÏQÍ `≥eã≤ L#fl"å_»∞
Jq∞‡ Ü«∞[=∂xH˜ _»|∞ƒ Wã¨∞Î<åfl_»x `≥b^Œ∞. PÖ’K«# =ã¨∂Î<Õ PK«~°}Ö’ HÍ=@O`À ã‘`å~åO u"åi `«# ‰õΩ=∂~°∞Å∞ W^ŒiÌ h q^•ºÉ’^è#Œ ‰õΩ =∞<ÀǨÏ~ü
ÃÑ\˜ì =zÛ# _»|∞ƒ`À Ѩ\Ïã¨∞=∞O^Œ∞ H˘x Ѷ≤~°OQÆ∞Å∞ KÕã≤ ¿ÑÖËÛ"å_»∞. ÖÏÖò =^ŒÌ KÕiÊOKå_»∞.
"å\˜#∞Oz "≥Å∞=_»∞`«∞#fl ^èŒfixx, =∞O@Å#∞ K«∂ã≤ P#OkOKÕ"å_»∞. Láê^蕺ܫÚx<Õ tH˜ΔOz# K«O„^ŒâıY~ü
ѨâßÛ`åÎѨO`À K«O„^ŒâıY~ü ã¨∞Y^Õ"£, K«O„^ŒâıY~ü e~°∞=Ù~°∂ PÜ«∞# tHõΔ}Ö’ xQÆ∞æ`ÕÅ™êQÍ~°∞.
J~Ú`Õ H˘xfl ~ÀAʼnõΩ ã‘`å~åO u"åi a_»¤ KÕ¿ã ^˘OQÆ`«<åxfl „Ѩuq^•ºiú JO`«~`æ° â« H◊ xΘ =∞<ÀǨÏ~üÖÏÖò ѨsH˜OΔ KÕ"å_»∞. K«O„^ŒâYı ~ü Ü≥ÚHõ¯
Ѩã≤Hõ\Ïì_»∞. XHõ™êi HÍѨÙHÍz ѨO_»∞¡ HÀã¨∞Î#flѨC_»∞ Ѩ@∞ìH˘x WO\˜H˜ K«∞~°∞‰õΩ^Œ<åxfl Ѩã≤QÆ\ ˜ì# PÜ«∞# ã¨Ç¨Ï[OQÍ<Õ P a_»¤Ñ¨@¡ PHõi¬`«∞_≥·
fã¨∞‰õΩ=zÛ Hõiî#OQÍ u_»∞`«∂ Hõ„~° fã¨∞H˘x Xà◊§O`å Ǩ˙#O JÜÕ∞ºÖÏ „Ѩ`ÕºHÍaè=∂<åxfl K«∂Ñ≤OKÕ"å_»∞. J~Ú`Õ K«^Œ∞=ÙÖ’QÍh, „Hõ=∞tHõΔ}Ö’QÍh
H˘\Ïì_»∞. a_»¤#∞ H˘_»∞`«∞O>Ë K«∂_»ÖËHõ ÉÏ^èŒ`À J_»¤O =zÛ# [QÆ~å}©˜^Õq á⁄~°áê@∞¡ KÕ¿ãÎ Hõiî#OQÍ tH˜ΔOKÕ"å_»∞. ÉèíÜ«∞O`À, ÉèíH˜Î`À Ñ≤Å¡ÅO`å PÜ«∞#
XO\˜ÃÑ· ‰õÄ_» "å`«Å∞ `ÕÖÏ~Ú. D ã¨OѶ¨∞@#`À K«O„^ŒâıY~üH˜ ѨâßÛ`åÎѨO =^ŒÌ q^Œº#∞ JÉèíºã≤OKÕ"å~°∞.
ã‘`å~åO u"åi fiHõ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ |_çH˜ =zÛ q∞„`«∞_ç`À =∞Op
HõeyOk. K≥_»∂ =∂\Ï¡_ç =ã¨∞ÎO_Õ"å_»∞. XHõ~ÀA ã‘`å~åO u"åi |_çH˜ =KåÛ_»∞. P
XHõ\ ˜ `å#∞ KÕã≤#k ^˘OQÆ`«#O, ^•x =Å¡ `«O„_çH˜ `«Å=OѨÙÅ∞ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ =∞<ÀǨÏ~ü ÖÏÖò áê~î°O K≥|∞`«∞<åfl_»∞.
fã¨∞‰õΩ=KåÛ_»∞. Ô~O_»=k – `«# HÍ~°}OQÍ `«e¡‰õÄ_® ^≥|ƒÅ∞ u#=Åã≤ U^À Ѩ~°^蕺ã¨Ö’ PÜ«∞# P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ Ñ≤Å¡Å`À XHõ "åHͺxfl
=zÛOk. ^•O`À WHõ =ÚO^≥#fl_»∂ J<åÖ’z`«OQÍ<≥<· å W@∞=O\˜ á⁄~°áê@∞ `« Ñ ¨ C QÍ „"å~ÚOKå_» ∞ . "≥ O @<Õ P `« Ñ ¨ C #∞ QÆ ∞ iÎ O z "åix 㨠i
KÕÜ«∞‰õÄ_»^Œx ^Œ$_è»xâ◊ÛÜ«∞O fã¨∞‰õΩ<åfl_»∞ K«O„^ŒâıY~ü. z#fl<å\˜ #∞Oz KÕã¨∞HÀ=∞<åfl_»∞, ^•O`À Ñ≤Å¡ÅO`å ~åã≤#^•xfl ã¨iQÍ k^Œ∞ÌH˘#™êQÍ~°∞.
K«O„^ŒâıY~ü U^Œ<åfl x~°‚Ü«∞O fã¨∞‰õΩ<åfl_»O>Ë Z\˜ì Ѩiã≤÷`«∞ÅÖ’#∞ ÉèíOQÆO K«O„^ŒâıY~ü =∂„`«O XHõ¯™êiQÍ ÖËz=zÛ =∂™êìi ɡ`«ÎO fã¨∞H˘x
~åxKÕÛ"å_»∞ HÍ^Œ∞. =∞<ÀǨÏ~üÖÏÖòx Ô~O_»∞ ^≥|ƒÅ∞ "Õâß_»∞.
q^•ºÉèϺã¨O K«O„^ŒâıY~ü t+¨μº_»=@O J^Œ$+¨ìO J#fl =∂™êì~°∞
W@∞=O\˜ zÅ¡~°=∞Å¡~° ã¨OѶ¨∞@#Å`À ã‘`å~åO u"åi K«O„^ŒâıY~ü JO`Õ XHõ¯™êiQÍ HÍ¡ã¨∞Ö’x Ñ≤Å¡ÅO`å a`«Î~°áÈ~Ú K«∂âß~°∞.
PÖ’K«#Å∞ =∞~°eOK«\ÏxH˜ xâ◊Û~ÚOK«∞‰õΩ<åfl_»∞. ã¨∞Y^Õ"£ K«O„^ŒâYı ~ü Hõ<åfl =∞<ÀǨÏ~üÖÏÖòk J^Õ Ñ¨iã≤÷u. |Ü«∞@#∞Oz gix QÆ=∞xã¨∞Î#fl ã‘`å~åO
ÃÑ^ŒÌ"å_»~Ú<å |∞kú=∂O^ŒºO HÍ~°}OQÍ J`«_çH˜ q^•ºÉèϺã¨O "≥Ú^ŒÅ∞ u"åi XHõ¯™êiQÍ aQÆ∞ã¨∞‰õΩáÈÜ«∂_»∞.
ÃÑ@ìÖË^Œ∞. ^•O`À K«O„^ŒâıY~üÃÑ·H˜ ^Œ$+≤ì ™êiOK«_»O [~°∞QÆÖË^Œ∞. ã‘`å~åO HõΔ}ÏÅÖ’ `Õ~°∞‰õΩx Ѩ~°∞QÆ∞# ֒ѨeH˜ "≥o§ P ɡ`«ÎO fã¨∞H˘x
u"åi "≥O@<Õ ‰õΩ=∂~°∞e^ŒÌih XˆH™êi q^•ºÉ’^èŒ#‰õΩ ã¨=∂Ü«∞`«ÎO KÕã≤ K«O„^ŒâıY~üx ^ŒO_çOK«É’Ü«∂_»∞ ã‘`å~åO u"åi. K«O„^ŒâıY~üÖ’ Z@∞=O\˜
`«# z#fl<å\˜ q∞„`«∞_»∞, Láê^蕺Ѩ‰õΩ_»∞ J~Ú# =∞<ÀǨÏ~üÖÏÖò „u"Õk =^ŒÌ `«_É» Ï@∞ ÖË^∞Œ . ^ŒO_çOK«É’~Ú# ã‘`å~åO u"åix QÆ\ Qì˜ Í Ñ¨@∞ìH˘x Páê_»∞
q^•ºÉèϺ™êxH˜ KÕiÊOKå_»∞. =∞<ÀǨÏ~ü ÖÏÖò. "åix K«∂ã¨∂Î K«O„^ŒâıY~ü ''"Õ∞O `«Ñ¨C KÕ¿ãÎ QÆ∞~°∞=ÙQÍ~°∞
=∞<ÀǨÏ~ü ÖÏÖò „u"Õk Láê^蕺ܫÚ_çQÍ =∞Oz ¿Ñ~°∞ ã¨OáêkOK«∞ =∞=∞‡efl ^ŒO_çOK«=K«∞ÛQÍx PÜ«∞# `«Ñ¨C KÕ¿ãÎ "Õ∞=Ú H˘@ì‰õÄ_»^•—— Jx
H˘#fl"å_»∞. P`«_ç =^ŒÌ q^Œº JÅ=_»@"Õ∞ H͉õΩO_® =∞Oz „Hõ=∞tHõ}Δ Ñ≤ÅÅ¡ ‰õΩ J_çQÍ_»∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
8 9
K«O„^ŒâıY~ü =∂@ÅH˜ QÆ∞~°∞=ÙQÍiH˜ HÀѨO ~åHõáÈQÍ "≥ÚǨÏOÖ’ H˘kÌã=¨ ∞Ü«∞=ÚÖ’<Õ ÅHΔͺxfl QÆ∞iK«∂ã≤ H˘@ì_O» <Õ~∞° Û‰õΩ<åfl_»∞. J`«_ç
z~°∞#=Ùfi `åO_»qOzOk. K«O„^ŒâıY~ü ã¨∞xt`«`åfixfl, "≥∞K«∞Û‰õΩ#fl PÜ«∞# q^Œº#∞ K«∂ã¨∞Î#fl ¿ãflÇ≤Ï`«∞Å∞ ‰õÄ_® P`«_ç Kå`«∞~åºxH˜ "≥∞K«∞ÛH˘x
''q∞„`«=∂! K«∞~°∞‰õΩ^Œ#=Ú, `≥eq`Õ@Å∞ QÆÅ q^•º~°∞úʼnõΩ q^Œºx „áÈ`åûǨxfl JOkOKÕ"å~°∞.
É’kèOKÕ@ѨC_»∞ =∞iO`« *Ï„QÆ`«Î =Ç≤ÏOKåÅx h a_»¤ =Å# „QÆÇ≤ÏOKå#∞. „H˘`«Î qâıëêÅ∞, „Ѩ^Õâ◊O Ѩ@¡ Pã¨H˜Î
`≥eq`Õ@Å`À áê@∞ qK«HõΔ}Ï*Ï˝#=¸, "å^Œ<åâ◊H©Î, ™êǨÏã¨=¸
HõÅQÆeã≤# K«O„^ŒâıY~ü =O\˜ t+¨μº_»∞ <å‰õΩ ÅaèOz#O^Œ∞‰õΩ <Õ#∞ ZO`À ^˘OQÆ – áÈbã¨∞ P@Ö’ `«# KåHõK«Hͺ#flO`å K«∂Ñ≤OKÕ"å_»∞.
ã¨O`À+≤ã¨∞Î<åfl#∞, <å J^Œ$+¨ìOQÍ ÉèÏqã¨∞Î<åfl#∞—— Jx J<åfl~°∞. K«O„^ŒâıY~ü áÈbã¨∞QÍ LO>Ë ZHõ¯_»∞<åfl ^˘OQÆ#∞ HõΔ}OÖ’ Ѩ@∞ìH˘<Õ"å_»∞.
J^Õ ^˘OQÆ J~Ú`Õ Z=fiiH©˜ ^˘~°Hõ‰õΩO_® `«Ñ≤ÊOK«∞H˘<Õ"å_»∞.
aè#fl ^ŒŒ$HõÊ^è•Å∞ P@ÅÖ’, ™êǨÏã≤Hõ HÍ~°º„Hõ=∂ÅÖ’ P#O^ŒO ^˘~°H_õ O» `À H˘xfl™ê~°∞¡
Láê^蕺ܫÚx KÕ`«<Õ „Ѩâ◊Oã≤OKÕÖÏ „Ѩ=iÎOz# K«O„^ŒâıY~ü#∞ K«∂ã≤ |_ç ZQ˘æ\ ˜ì ¿ãflÇ≤Ï`«∞Å`À Hõeã≤ J_»qÖ’H˜ "≥o§áÈÜÕ∞"å_»∞. J`«_ç =∞#ã¨∞
=Úiã≤áÈÜ«∂_»∞ `«O„_ç. ã¨∞Y^Õ"£ÃÑ· Z@∞=O\˜ Pâ◊ÖËx ã‘`å~°O u"åsH˜
z#flH˘_»∞‰õΩÃÑ· Pâ◊ zQÆ∞iOK«™êyOk. `«# Pâ◊Å∞ <≥~"° ~ˆÕ Û"å_»∞ K«O„^ŒâYı ~°∞_Õ ZѨC_»∂ „H˘`«Î q+¨Ü«∂Å#∂, „H˘`«Î „Ѩ^ÕâßÅ#∂, „H˘`«Î ѨiK«Ü«∂Å#∂
J=Ù`å_»<Õ Pâ◊Å∞ ÃÑOK«∞‰õΩ<åfl_»∞. HÀ~°∞‰õΩ<Õk. P "åOKè« ~ÀA~ÀAH˜ ÃÑ~°QÆ™êyOk.
ã‘`å~åO u"åiH˜ `«# a_»¤ ã¨O㨯 $`åxfl ÉÏQÍ K«kq "Õ^•Å#∞ ™êOѶ≤∞Hõ HÍ~°º„Hõ=∂ÅÃÑ· Pã¨H˜Î Hõ#|iKÕ"å_»∞. Uk KÕã≤<å U^À XHõ
=Öˇ"¡ ¿Õ ã =∞Ǩ q^•fiOã¨∞_»"åfiÅx, `«# =Oâ◊„Ѩu+¨#ª ∞ #Å∞k‰õΩ¯ÖÏ Kå\ÏÅx ™êǨÏã¨O J`«_ç ѨxÖ’ HõxÑ≤OKÕk. ™ê=∂#º"≥∞ÿ# PÖ’K«#Å∞ J`«_çÖ’ U
HÍOHõΔ. K«O„^ŒâıY~üÃÑ· Pâ◊Å#∞ ÃÑOK«∞‰õΩ#fl ã‘`å~åO u"ås `«# HÀiHõ#∂, HÀâß<å HõxÑ≤OKÕq HÍ=Ù. `«O„_ç K≥¿ÑÊ ã¨O㨯 $`«O Ѩ@¡ Jã¨Å∞ Pã¨Hˆ Î LO_Õk
Pâ◊#∂ ÉèÏ~°º`À K≥Ñ≤Ê =Úi¿ã"å_»∞. `«<˘Hõ\ ˜ `«e¿ãÎ ^≥·="≥ÚHõ\ ˜ `«Å∞ã¨∞ÎOk HÍ^Œ∞. ã¨O㨯 $`«O <Õ~°∞ÛH˘x, "Õ^•Å∞ ѨiîOz L^ÀºQÆO KÕÜ«∂Å<Õ `«O„_ç
J#fl q^èŒOQÍ ã‘`å~åO u"ås PÖ’K«#Å∞ D q^èŒOQÍ LO>Ë K«O„^ŒâıY~ü PÖ’K«##∞ P`«_ç =∞#ã¨∞ U=∂„`«O XѨC‰õΩ<ÕkHÍ^Œ∞.
PÖ’K«#Å∞ "Õ~˘Hõq^èŒOQÍ L<åfl~Ú. P „áêO`åxfl g_ç ^Œ∂~°„áêO`åʼnõΩ "≥o§áÈ^•=∞x J#∞‰õΩ<Õ"å_»∞.
qÅ∞q^Œº#∞ <ÕiÛ# K«O„^ŒâıY~ü W`«_çÖ’x =∂~°∞Êx QÆ∞~°∞=ÙQÍ~°∂, `«O„_ôç Ѩã≤QÆ\ ˜ì<å =∞O^Œe¿ãÎ =∞s
K«O„^ŒâYı ~üÃÑ· L#fl Jaè=∂<åxfl =∞iO`«QÍ ÃÑOK«∞‰õΩ#fl =∞<ÀǨÏ~üÖÏÖò "≥ÚO_çˆH™êÎ_»x z#flQÍ =∂~åÛÅx J#∞‰õΩ<åfl~°∞.
J`«_xç „Ñ¨`ºÕ Hõ t+¨μº_çQÍ =º=ǨÏiã¨∂Î „Ѩ`ºÕ Hõ „â◊^`úŒ À q^•ºÉ’^è#Œ KÕ¿ã"å_»∞. q∞„`«∞e^Œ~Ì ∂° Hõeã≤ K«O„^ŒâYı ~ü QÆ∂iÛ f„=OQÍ PÖ’K«# KÕã≤ J`«_xç
K«O„^ŒâYı ~ü ‰õÄ_® J`«ºO`« Pã¨H`Θ À, „â◊^`úŒ À q^Œº#∞ JÉèºí ã≤ã∂¨ Î JO^ŒiHõO>Ë U^Œ<åfl L^ÀºQÆOÖ’ ÃÑ_ç`Õ XHõ "åºÑ¨HõOQÍ#∂ LѨÜ≥∂QÆѨ_»∞`«∞O^Œx,
=ÚO^Œ∞O_Õ"å_»∞. J~Ú`Õ K«O„^ŒâıY~üH˜ K«^Œ∞=Ù‰õΩ<Õ áê~îåÅ∞ HõO~î°`å L<åfl Pi÷HõOQÍ ‰õΩ@∞OÉÏxH˜ J=ã¨~° Ѩ_»∞`«∞O^Œx Jaè„áêÜ«∞Ѩ_®¤~°∞.
‰õÄ_® U^À Jã¨O`«$Ñ≤Î =∞#ã¨∞Ö’ `å~°\Ï¡_»∞`«∞O_Õk. U^À `«Ñ¨#, P~å@O ã‘`å~åO u"åi `«#‰õΩ#fl =∞Oz¿Ñ~°∞`À U^À q^èOŒ QÍ 'Jb~å*ÏѨÓ~ü—
=∞ˆ~^À `≥Å∞ã¨∞HÀ"åÅ<Õ `åѨ„`«Ü«∞O HõÅ∞QÆ∞`«∂ LO_Õk. `åÅ∂HÍ PѶ‘ã¨∞Ö’ XHõ z#fl L^ÀºQÍxfl K«O„^ŒâıY~üH˜ WÑ≤ÊOK«QÆeQÍ_»∞.
¿ãflÇ≤Ï`«∞Å`À ™êǨϙȿÑ`«"≥∞ÿ# P@Å∞ P_Õ@ѨC_»∞ =∞#ã¨∞ÔHO`À K«O„^ŒâıY~üÖ’ `≥eq`Õ@Å∂, K«^Œ∞=Ó L#fl P`«_çH˜ WOw¡+¨μ JO`«QÍ ~å^Œ∞.
PǨ¡^ŒOQÍ, `«$Ñ≤ÎQÍ LO_Õk. â◊s~°O qѨs`«"≥∞ÿ# L`åûǨÏO`À Ѩ~°=à◊√§ JѨÊ\’¡ „a\©+π ѨiáêÅ# LO_»@O`À WOw¡+¨μ `≥eÜ«∞@O XHõ „Ѩ`ÕºHõ
`˘ˆH¯k. ¿ãflÇ≤Ï`«∞Å`À Hõeã≤ ^ŒQiæÆ Ö’x J_»qÖ’H˜ "≥à√◊ `«∞O_Õ"å_»∞. XHõ<å_»∞ J~°›`«QÍ Ñ¨iQÆ}˜OKÕ"å~°∞.
"åiH˜ J_»qÖ’x P@q‰õΩÅ`À ѨiK«Ü«∞O U~°Ê_çOk. "å~°∞ „Ѩ^Œi≈OKÕ `«O„_ç |Å=O`«O`À, `«e¡ HÀiHõ`À P z#fl L^ÀºQÆOÖ’ |Å=O`«OQÍ
qÅ∞q^Œº#∞ „Ñ‘u`À <Õ~°∞Û‰õΩ<åfl_»∞. KÕ~å_»∞ K«O„^ŒâıY~ü. =∞#ã¨∞Ö’ J~Ú+¨ì`« HÍ~°}OQÍ L^ÀºQÆÉÏ^茺`«#∞
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
10 11
qã¨∞QÆ∞`À x~°fiÇ≤ÏOKÕ"å_»∞. ÉÏxã¨QÍ „|`«∞‰õΩ`«∞#fl `«#‰õΩ ZѨC_»∞ q"≥∂K«# ÉÁOÉÏ~Ú „Ѩܫ∂}O
HõÅ∞QÆ∞`«∞O^À#x Z^Œ∞~°∞ K«∂ã¨∞ÎO_Õ"å_»∞. ÉÁOÉÏ~Ú "≥àϧÅ<Õ x~°Ü ‚ ∂« xfl `«e^¡ OŒ „_»∞Å∞ YzÛ`«OQÍ =ºuˆ~H˜™êÎ~<° Õ
K«O„^ŒâıY~ü‰õΩ#fl =∞Oz JÅ"å@¡Ö’ ѨÙã¨ÎHõѨ~î°#O XHõ\ ˜. ѨÙã¨ÎHÍÅÖ’ #=∞‡HõO. "åi =^ŒÌ q+¨Ü∂« xfl ^•Kå_»∞. ÉÁOÉÏ~Ú "≥à§◊ \ÏxH˜ Jxfl U~åÊ@∞¡
ѨÅ∞ „Ѩ^ÕâßÅ QÆ∂iÛ `≥Å∞ã¨∞‰õΩ<Õ"å_»∞. J`«_çH˜ ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°O Ѩ@¡ KÕã∞¨ ‰õΩ<åfl_»∞. =Ú`åºÅ =~°‰Î Ωõ _»∞ Ѩxg∞^Œ =zÛ PѶ㑠∞¨ Ö’ Ѩx =ÚyOK«∞H˘x
=∞‰õΩ¯= Hõey LO_Õk. ÉÁOÉÏ~Ú`Àáê@∞ ѨÅ∞ „Ѩ^ÕâßÅ∞ uiy K«∂_®Å<Õ u~°∞QÆ∞ „ѨÜ∂« }O ÃÑ@∞ì‰Ωõ <åfl_»∞. =~°‰Î Ωõ _ç`À =∂@Å∞ K≥|∞`«∂ ~Ô Ö· fiË ¿ã+ì #¨ ∞‰õΩ
ÉèÏ=#`À LO_Õ"å_»∞. J`«_ç`Àáê@∞ "≥àϧ_»∞. P =~°Î‰õΩ_çH˜ K«O„^ŒâıY~ü ÉÁOÉÏ~Ú `«#`À
ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°OÃÑ· Pã¨H˜Î =ã¨∞<Î åfl_»x J~°=÷ ∞~ÚOk. =∂Ü«∂ #QÆ~"° ∞≥ #ÿ ÉÁOÉÏ~ÚÖ’ J`«_∞» Z@∞=O\˜
XHõ~ÀA U^À Ѩxg∞^Œ ÉÁOÉÏ~Ú #∞O_ç XHõ =Ú`åºÅ =~°Î‰õΩ_»∞ HõëêìÅ∞ Ѩ_»`å_À#x ÉÏ^èŒÑ¨_®¤_»∞.
K«O„^ŒâıY~ü ѨxKÕ¿ã `åÅ∂HÍ PѶ‘ã¨∞‰õΩ ~å=@O [iyOk. K«O„^ŒâıY~ü`À J~Ú`Õ `å#∞ K≥Ñ≤Ê#=hfl J|^•úÅx K≥¿ÑÊ ^è≥·~°ºO J`«_çÖ’ UHÀâß<å
ѨiK«Ü«∞O ‰õÄ_® [iyOk. ÖË^Œ∞. ^•O`À =∂~°∞ =∂\Ï¡_»ÖËHõáÈÜ«∂_»∞. K«O„^ŒâıY~ü ‰õÄ_® P
P =~°Î‰õΩ_»∞ "åºáê~°s`åº Z‰õΩ¯=QÍ PѶ‘ã¨∞H˜ =ã¨∞ÎO_»@O`À =~°Î‰õΩ_ç`Àáê@∞ \˜ÔH¯@∞ì fã¨∞‰õΩ<åfl_»∞. ѨÙ\˜ì# `«~°∞"å`« "≥Ú^Œ\ ˜™êiQÍ
K«O„^ŒâıY~ü‰õΩ J`«_ç`À ѨiK«Ü«∞O U~°Ê_çOk. "åi =∂@Å =∞^茺֒ P 'ÉèÏO=~å— „QÍ=∂xfl =^Œe |Ü«∞@ „ѨѨOK«OÖ’H˜ J_»∞QÆ∞"Õâß_»∞ – Jn
Ü«Ú=‰õΩ_»∞ XHõ™êi ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°O QÆ∞iOz K≥Ñ≤Ê#ѨC_»∞ K«O„^ŒâıY~üÖ’ `«e¡^ŒO„_»∞ʼnõΩ `≥eÜ«∞‰õΩO_®.
Pã¨H˜Îx QÆ=∞xOKå_»∞. ÉÁOÉÏ~ÚÖ’ XO@iQÍ
`«# Ѩxx ѨÓiÎ KÕã¨∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°O QÆ∂iÛ, =~°Î‰õΩ_ç`À áê>Ë Ô~·ÖˇH˜¯# K«O„^ŒâıY~ü =∞#ã¨∞ ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~åxfl
qâßÅ"≥∞ÿ#^Œx Pã¨H˜ÎHõ~°"≥∞ÿ# qâıëêÅ#∞, q<À^•Å‰õΩ ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°O ZѨC_»∞ K«∂™êÎ<å Jx P^Œ∞~åÌѨ_»™êyOk. ÉèÏO=~å #∞Oz ÉÁOÉÏ~Ú
xÅÜ«∞O Jx PHõ~°¬}©Ü«∞"≥∞ÿ# =∂@Å`À q=iOKÕ"å_»∞. K«O„^ŒâıY~üH˜ #QÆ~O° ^ŒQ~æÆ <° Õ K≥Ñʨ =K«∞Û. K«O„^ŒâYı ~ü`Àáê@∞QÍ =zÛ# =~°‰Î Ωõ _»∞ ÉÁOÉÏ~Ú
ÉÁOÉÏ~ÚÃÑ· L#fl Pã¨HΘ D =~°‰Î Ωõ _ç ëȉõΩ =∂@Å`À =∞iO`« L^è$Œ `«"∞≥ Oÿ k. ¿ã+ì <¨ Ö£ ’ J`«_`ç À áê@∞ kQÍ_»∞. HÍh ¿ã+ì #¨ ∞ |Ü«∞@‰õΩ =KÕÛã¨iH˜ ǨÏ~îå`«∞QÎ Í
ÉÁOÉÏ~Ú "≥àϧÅ<Õ x~°‚Ü«∞O =∂Ü«∞O JÜ«∂º_»∞. U^Œ<åfl Ѩxg∞^Œ "≥àϧ_Õ"≥∂#x J`«_çHÀã¨O KåÖÏ¿ãѨÙ
qÖÏ™êÅH©˜, q<À^•ÅH©˜, ™êǨϙêÅH©˜ <≥Å"≥·# ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°OÖ’ xsH˜ΔOKå_»∞.
ã¨=∞~°ú=O`«∞Öˇ·# "åiH˜ PHõ~°¬}©Ü«∞"≥∞ÿ# "Õ`«<åÅ`À K«Hõ¯\˜ Ѩ#∞Å∞ =~°Î‰õΩ_»∞ ~åHõáÈ=@O`À XO@iQÍ ¿ãì+¨#∞ #∞O_ç |Ü«∞@‰õΩ
^˘~°∞‰õΩ`åÜ«∞<Õk K«O„^ŒâıY~ü P =~°Î‰õΩ_ç ^•fi~å `≥Å∞ã¨∞‰õΩ#fl q+¨Ü«∞O. HÍÅ∞ÃÑ\Ïì_»∞. P =∞Ǩ#QÆ~°OÖ’H˜ „Ѩ"Õtã¨∂ÎO>Ë<Õ K«O„^ŒâıY~ü Xà◊√§
WOHÍ ÅHõΔÖÏk=∞OkH˜ P„â◊Ü«∞q∞ã¨∞Î#fl ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°OÖ’ XHõ¯™êiQÍ [Å^ŒiOzOk. XO@i`«#O XHõ HÍ~°}=∞~Ú`Õ, Éèíq+¨º`«∞Î U
Pã¨H˜ÎHõ~°"≥∞ÿ# q+¨Ü«∂ÅH©, qO`«ÅH© H˘^Œ∞= LO_»^Œ∞. L^ÀºQÆ=∞<Õ q^èŒOQÍ LO@∞O^À#x =∞~˘Hõ HÍ~°}O.
ÉÏxã¨`«fiOÖ’ LO@∂ z#fl Ñ¨Öˇ¡@∂iÖ’ r=<åxfl ™êyOKÕ K«O„^ŒâıY~üH˜ J~Ú`Õ P ÉèíÜ«∞O HõΔ}˜Hõ"Õ∞ J~ÚOk. K«O„^ŒâıY~üÖ’x ™êǨÏã≤‰õΩ_»∞
ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°O PHÍâ◊OÖ’ #HõΔ„`åÅ=ÖË PHõi¬OK«™êyOk. |Ü«∞@‰õΩ =KåÛ_»∞. #QÆ~O° Ö’H˜ „Ѩ"tÕ Oz# K«O„^ŒâYı ~ü g^è∞Œ Åhfl u~°∞QÆ∞`«∂
™êǨÏã¨"Õ∞ TÑ≤iQÍ LO_Õ K«O„^ŒâıY~üH˜ ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°O "≥o`Õ ~° O QÆ ∞ ~° O QÆ ∞ Å „H˘`« Î „Ѩ Ñ ¨ O Kåhfl, PHõ ~ ° ¬ }© Ü « ∞ "≥ ∞ ÿ # "å`å=~° } Ïhfl
=KÕÛ Ñ¨i}Ï=∂Å QÆ∂iÛ Wã¨∞=∞O`≥·<å ÉèíÜ«∞O ÖË^Œ∞. ÉÁOÉÏ~Ú "≥àϧÅ<Õ P™êfikOKå_»∞. [#O L~°∞‰õΩÅ∞ Ѩ~°∞QÆ∞Å`À u~°QÆ\Ïxfl QÆ∞iÎOKå_»∞.
Pã¨H˜Î HÍ™êÎ x~°‚Ü«∞OQÍ =∂iáÈ~ÚOk. ѨÅHõiOKÕ"å_»∞ Hõ#∞K«∂ѨÙ"Õ∞~°Ö’ HõxÑ≤OK«ÖË^Œ∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
12 13
#QÆ~°OÖ’ "å`«=~°}O „Ѩu~ÀA ѨxÖ’H˜ =zÛ<å `«#‰õΩ JÉèíºO`«~°=Ú ÖË^Œx `≥eáê_»∞.
~°OQÆ∞~°OQÆ∞Å „ѨÑO¨ K«O ... Z`«~Î Ú# "Õ∞_»Å`À, Ys^≥#· "åǨÏ<åÅ`À, ™êÜ«∞O„`åxH˜ ѨxH˜ `«y# ^èŒ<åxfl JO^Œ∞‰õΩ<åfl_»∞. PHõe fˆ~Û ã¨Oáê^Œ#
qz„`«"≥∞ÿ# "Õ+¨^è•~°} Hõey# [<åÅ`À H˜@H˜@ÖÏ_çáÈ`ÀOk. <À~°∂iOKÕ ZO`À „Ñ≤Ü«∞OQÍ JxÑ≤OzOk.
u#∞|O_®~åÅ∞, P^èŒ∞xHõ"≥∞ÿ# Ǩϟ@à◊√§, á¶êº+¨<£ ^Œ∞ã¨∞ÎÅ`À P_»"å~°∞, ‰õÄbÅ`À áê>Ë "≥o§ Éè’[#O KÕã≤ "å~°∞ Ѩ_»∞‰õΩ#fl KÀ>Ë ~å„`«O`å
~°H~õ H° ÍÅ "åºáê~åÅ`À, J<ÕH~õ H° ÍÅ "≥∂™êÅ`À, =∞Ô~<Àfl ~°HÍÅ PHõ~¬° }Å`À `«Å^•K«∞‰õΩ<åfl_»∞. `«~åfi`« ~ÀA#∞Oz "åi`Àáê@∞ <å=ʼnõΩ =∞~°=∞‡`«∞ÎÅ∞
ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°O Hõà◊√§ K≥kˆ~ JO^ŒO`À "≥∞iã≤áÈ`ÀOk. KÕÜ∞« @O, ~°OQÆ∞Å∞ "ÕÜ∞« @O KÕÜ∞« ™êQÍ_»∞. =zÛ# _»|∞ƒx H˘O`« Éè’[<åxH©,
K«O„^ŒâıY~ü JxflO\˜x QÆ=∞xã¨∂Î uiy uiy ã¨=Ú„^Œf~°O J=ã¨~åÅH© Y~°∞ÛKÕã≤<å H˘O`« ^èŒ<åxfl ^•K«™êy<å_»∞.
KÕ ~ ° ∞ ‰õ Ω <åfl_» ∞ . JѨ Ê \˜ ˆ H â◊ s ~° O PHõ e `À, JÅ㨠@ `À q„âßOux ¿ãfiK«ÛùQÍ r=<åxfl ™êyã¨∞Î<åfl Z@∞=O\˜ ^Œ∞~°Å"å@¡‰õΩ JÅ"å@∞
HÀ~°∞‰õΩO\’Ok. h~°ã¨O`À XHõ K≥@∞ìh_»# K«uH˜Å|_®¤_»∞. ^Œ∂~å# L#fl Ѩ_»ÖË^Œ∞. `«# K«∞@∂ì L#fl"åiÖ’ =ºã¨<åʼnõΩ ÉÏxã¨ÅÜÕ∞º "åiH˜ Jk
`«Ñ¨Êx <≥=∞‡kQÍ qâ◊^ŒÑ¨iKÕ"å_»∞.
=∞#∞+¨μÅh, ã¨=Ú„^ŒOÖ’ u~°∞QÆ∞`«∞#fl <ÒHõÅ#∂ K«∂ã¨∂Î HÍÖÏxfl
QÆ_»Ñ¨™êQÍ_»∞. ã¨=∞Ü«∞O QÆ_»∞ã¨∞Î#fl H˘kÌ PHõe ÃÑ~°QÆ™êyOk. *Ë|∞Ö’ ÃÑ·™ê ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°OÃÑ· AQÆ∞Ѩû
ÖË^Œ∞. PHõex f~°∞Û‰õΩ<Õ =∂~°æO PÖ’zOѨ™êQÍ_»∞. Z@∞=O\˜ ǨÏ^Œ∞ÌÅ∂, JkèHÍ~åÅ∂, |O^è•Å∞ÖËx K«O„^ŒâıY~ü
¿ãfiKåÛùÜ«Ú`« r=<åxfl ™êyã¨∂Î r=<åxfl QÆ_»Ñ¨™êQÍ_»∞. J`«_çÖ’ XHõ „Ѩâ◊fl
K«O„^ŒâıY~ü‰õΩ ÅaèOz# J=HÍâ◊O `°~∞° K«∞QÍ `«Ö`ˇ kÎÕ . '`«#∞ HÀ~°∞‰õΩ#fl ¿ãfiKåÛù rq`«O, Pâ◊Ñ_¨ #ç rq`«OW^Õ<å!?—
J~Ú`Õ J#∞HÀ‰õΩO_® P J=HÍâ◊O J`«x =^ŒÌˆH =zÛOk. J`«_çH˜ Jx =∞#ã¨∞ „ѨtflOKÕk. ^•xH˜ ã¨=∂^è•#O 'HÍ^Œ∞— J<Õ =KÕÛk. HÍh Uk
^ŒQÆæ~°Ö’ H˘O`«=∞Ok Ѩx"å~°∞ Ѩ_»=ʼnõΩ ~°OQÆ∞Å∞ "Õã¨∞Î<åfl~°∞. HÍO„\ÏHõì~°∞ `«#‰õΩ HÍ"åÖ’ `≥eÜ«∞x, `≥Å∞ã¨∞HÀÖËx =Ü«∞ã¨∞, `åѨ„`«Ü«∞Ѩ_Õ =Ü«∞ã¨∞û,
^ŒQÆæ~°∞O_ç Ѩx KÕ~Úã¨∞Î<åfl_»∞. P ~À*Ë Ñ¨xѨÓiÎ KÕÜ«∞=Åã≤ LO_»@O =Å# <å= Ѩ<Õ HÍHõ J<ÕHõ Ѩ#∞Å#∞ KÕ¿ã"å_»∞ K«O„^ŒâıY~ü.
‰õÄbÅ∞ Z‰õΩ¯==∞Ok J=ã¨~°=∞=@O`À J`«_»∞ P`«$`«Ñ¨_»∞`«∞<åfl_»∞. P P HÍ~°}OQÍ J`«_çH˜ ZO`À =∞Ok Ü«Ú=‰õΩÅ`À ѨiK«Ü«∂Å∞
ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ J`«_çH˜ MÏmQÍ ‰õÄ~˘Ûx gi "≥·¿Ñ K«∂ã¨∞Î#fl K«O„^ŒâıY~ü U~°Ê_®¤~Ú. _»|∞ƒx =ºã¨<åʼnõΩ Y~°∞Û KÕ¿ã"åiH˜ Jk `«Ñ¨Êx, =ºã¨<åÅ
HõxÑ≤OKå_»∞. K«∂_»QÍ<Õ ã¨Ç¨Ï[OQÍ<Õ PHõi¬OKÕ K«O„^ŒâıY~ü P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ HÍ~°}OQÍ J<å~ÀQƺO áêÅ=Ù`å~°x #K«ÛK≥¿ÑÊ"å_»∞. [~°∞QÆ∞`«∞#fl "≥∂™êÅ∞,
P HÍO„\ÏHõì~üx =∞iO`«QÍ PHõi¬OKå_»∞. "≥O@<Õ J`«_»∞ XHõ ‰õÄbH˜ U^À `«à◊√‰õΩɡà◊√‰õΩʼnõΩ "≥∂ã¨áÈ`«∞#fl Ü«Ú=`«#∞ K«∂z "åix =∂~°Û\ÏxH˜
K≥Ñ≤Ê K«O„^ŒâıY~ü =^ŒÌ‰õΩ Ñ¨Oáê_»∞. „Ѩܫ∞uflOKÕ"å_»∞.
J`«_»∞ ''Ѩ_»=‰õΩ ~°OQÆ∞"Õ¿ã Ѩx L#flk P Ѩx KÕ¿ãÎ _»|∞ƒe™êÎ~°∞. Ü«Ú=‰õΩÅ∞ K≥_∞» ^•i Ѩ_`ç Õ ^ÕâO◊ Z@∞áÈ`«∞O^À#x HõÅ`« K≥O^Õ"å_»∞.
KÕ™êÎ"å?—— Jx J_çQÍ_»∞. `å#∞ "≥`H« ÍÅ#∞‰õΩ<Õ Ñ¨x `«# =^ŒHÌ̂ "≥`∞« ‰õΩ¯O@∂ ~å#∞ ~å#∞ J`«_Hç ˜ ÉÁOÉÏ~Ú "å`å=~°}OÃÑ· AQÆ∞Ѩû HõÅQÆ™êyOk. =∞#ã¨∞
~å=@O`À K«O„^ŒâıY~ü =ÚYO P#O^ŒO`À "≥∞iã≤áÈ~ÚOk. "≥O@<Õ "≥·~åQƺOQÍ =∂~°™êyOk. ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~åxfl =^Œe"≥àϧÅ<Õ x~°‚Ü«∞O
JOwHÍ~°O `≥eÑ≤ Ѩx `≥Å∞ã¨∞H˘x ѨxÖ’H˜ kyáÈ~Ú KåHõKåHõºO`À Ѩxx |ÅѨ_»™êyOk.
ѨÓiÎKÕâß_»∞. #QÆ~°O g_ç HÍjH˜ KÕi# K«O„^ŒâıY~ü
PHõex fiÛ# P^•Ü«∞O ^•K«∞‰õΩ#fl _»|∞ƒ P x~°‚Ü«∂xfl =∞iO`« |Ö’¿Ñ`«O KÕã≤Ok. HÍà◊√§
J`«_ç Ѩx`«<åxfl K«∂ã≤ HÍO„\ÏHõì~°∞ Pâ◊Û~°ºáÈÜ«∂_»∞. ZO`À Ô~·ÖËfi¿ãì+¨#∞ "≥·Ñ¨ÙH˜ J_»∞QÆ∞Å∞ "Õâß~Ú. J<åÖ’z`«OQÍ JHõ¯_» Py L#fl
J#∞Éèí=O`À KÕÜ«∞QÆeˆQ Ѩxx J`«_»∞ ã¨∞<åÜ«∂ã¨OQÍ KÕÜ«∞@O K«∂ã≤ Ô~·Å∞#∞ ZHͯ_»∞. \˜ÔH¯@∞ì fã¨∞HÀ"åÅ#fl PÖ’K«# ‰õÄ_» J`«_çÖ’ ÖË^Œ∞. P
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
14 15
Ô~·Å∞ <≥=∞‡kQÍ |Ü«∞Å∞^Õi "ÕQÆOQÍ HÍj KÕ~°∞‰õΩOk. J^Œ$+¨ìO \˜ÔH¯@∞ì P „QÆO^ä•ÅÖ’x g~°∞Å ™êǨϙêÅ#∂, ÉèÏ"åÅ#∂ PHõoOѨÙ
HõÖˇHõì~°∞ J`«_çH˜ `å~°ã¨Ñ¨_»ÖË^Œ∞. KÕã¨∞‰õΩ<åfl_»∞. Ѩ„uHÍ Ñ¨~î°#O ^•fi~å ^Õâ◊OÖ’ Ѩiã≤÷`«∞ÅÃÑ· J=QÍǨÏ#
HÍj KÕ~°∞‰õΩ<åfl#x J~°úOKÕã¨∞‰õΩ#fl K«O„^ŒâıY~üH˜ `«O„_ç =∞kÖ’ HõeÊOK«∞‰õΩ<åfl_»∞. JѨC_»∞ "≥Ú^Œ\ ˜ „ѨѨOK« Ü«Ú^ŒúO [~°∞QÆ∞`«∞#fl ã¨=∞Ü«∞O
"≥∞kÖÏ_»∞. `«O„_çH˜ `«##∞ "Õ^ŒO K«kqOKåÅ<Õ Pâ◊. HÍj ѨÓ~°fiHÍÅO HÍ=@O`À "å`å=~°}O "Õ_çQÍ LOk. ™êfi`«O„`«º áÈ~å@=Ú, *ÏfÜ«∞
#∞O_ô q^•ºaèHõΔ‰õΩ, q`«~°}ʼnõΩ „|Ǩ‡O_»=∞~Ú# ¿Ñ~°∞ QÍOz LOk. `å#∞ ÉèÏ=O =∞kÖ’ "≥∞keOk. ^Õâ◊OÖ’ [~°∞QÆ∞`«∞#fl Ѩi}Ï=∂Å∞ =∞#ã¨∞x
ã¨iÜ≥ÿ∞# ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ã¨iJ~Ú# „Ѩ^ÕâßxˆH =KåÛ#x ÉèÏqOKå_»∞. HõÅz"ÕÜ«∞™êˆQq.
HÍjqâıfiâ◊fi~°∞_ç ^Œ~°≈<åxfl ÉèíH˜Î`À KÕã¨∞H˘<åfl_»∞. JѨÊ\˜ ÉèÏ~°`«^Õâ◊ Ѩiã≤÷u
ã¨O㨯 $`« ÉèÏ+¨ÃÑ· Ѩ@∞ì#∞ ™êkèOz# K«O„^ŒâıY~ü P ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ ™êfi`«O„`«º áÈ~å@O =Ú=∞‡~°O
`«O„_ç HÀiHõ <≥~°"Õ~åÛÅ<Õ HÀiHõ =∞#ã¨∞Ö’ |ÅOQÍ ~°∂ѨÙk^Œ∞Ì J~ÚOk. HÍ~°}O – „a\©+π "å~°∞ =∂@#∞ `«Ñ¨Ê_»O. "≥Ú^Œ\ ˜ „ѨѨOK«
HÀ=_»O`À L#fl`« q^Œº#∞ É’kèOKÕ Lz`« q^•ºÅÜ«∞O QÆ∂iÛ Ñ¨Å∞KÀ@¡ Ü«Ú^ŒúOÖ’ QÆ#∞Hõ ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ∞ ã¨Ç¨ÏHõi¿ãÎ "åiH˜ ™êfi`«O„`«ºO „ѨHõ\ ˜™êÎ=∞x
qKåiOz `≥Å∞ã¨∞‰õΩ<åfl_»∞. HÍjÖ’ Lz`«q^Œº, Lz`« Éè’[<åxH˜ H˘^Œ∞=ÖË^∞Œ . „a\©+π JkèHÍ~°O =∂@ WzÛOk. HÍh ã¨ÇϨ HÍ~°O JOkOz<å ÉèÏ~°fÜ«ÚʼnõΩ
`«O„_ç ^•fi~å D q+¨Ü«∞O JO`«‰õΩѨÓ~°fi"Õ∞ `≥eã≤ LO_»@O`À J`«_ç Ѩx "≥ÚO_ç KÕ~Ú K«∂Ñ≤Ok „a\©+π „ѨÉèí∞`«fiO. D #=∞‡Hõ„^ÀǨxH˜ QÍOnèr
ã¨∞Å∞=Ù J~ÚOk. k¢Q̓ùOu K≥O^•~°∞.
L#fl`«"≥∞ÿ# q^•ºÅÜ«∂xfl P„â◊~ÚOz „Ѩ"Õâß~°›`«#∞ ã¨OáêkOK«∞ "≥∂ǨÏ<£ÖÏÖò Hõ~°OK«O^£ QÍOnè `«# qâ◊fi~°∂áêxfl „a\©+π"åiÃÑ·
‰õΩ<åfl_»∞. ã¨O㨯 $`«O K«H¯õ QÍ É’kèã∞¨ #Î fl QÆ∞~°∞=ÙÅx K«∂ã≤ J`«ºO`« P#O^•xfl x~°ã¨#^•fi~å `≥eÜ«∞KÕ™ê~°∞. „a\©+π "åiH˜ QÆ∞}áê~î°O K≥¿ÑÊ „Ѩܫ∞`«flOÖ’
J#∞ÉèíqOKå_»∞. `«O„_ç HÀiHõ <≥~°"Õ~åÛÅ<Õ Ñ¨@∞ì^ŒÅ`À, „â◊^Œú`À q^Œº#∞ JѨÓ~°fi"≥∞ÿ# L^Œº=∂xfl „áê~°OaèOKå~°∞. 1921= ã¨OIIÖ’ q^Õj =ã¨∞Î
JÉèíºã≤OK«™êQÍ_»∞. `≥eq`Õ@Å∞ Hõey# K«O„^ŒâıY~ü =∞#ã¨∞#∞ „â◊^Œú`À |Ç≤Ï+¨¯~°}‰õΩ |Ç≤Ï~°OQÆOQÍ ^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ Ñ≤Å∞ѨÙ#∞ WKåÛ~°∞. QÍOnèr
ˆHO„nHõiOK«@O =Å# q^•ºÉèϺã¨O Z@∞=O\˜ P@OHõO ÖˉõΩO_® <À\˜"≥O@ P =∂@ =ã¨∂Î<Õ ^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ =∞Ǩϟ^Œº=∞O "≥Ú^ŒÖˇ·#k.
[~°QÆ™êyOk. '=O^Õ=∂`«~°O— x<å^•Å∞
QÆ∞~°∞=ÙÅ∞ K≥Ñ≤ÊO^Õ H͉õΩO_® Öˇ·„|sÅÖ’ =∞OzѨÙã¨ÎHÍÅ#∞ ‰õÄ_» q^Õj =¢™êÎÅ#∞ ^èŒiOK«@O =Å¡ KÕ<Õ`« Ѩi„â◊=∞ ^≥|ƒ uO@∞O^Œx,
K«^Œ=™êQÍ_»∞. ã¨O㨯 $`«O ÉÏQÍ JÉèíºã≤Oz Jëêì^蕺~Ú, ÅѶ¨ÚH“=Úk, `«`å¯~°}OQÍ KÕ<Õ`« Ѩi„â◊=∞#∞ #=Ú‡‰õΩx „|`«∞‰õΩ`«∞#fl J<ÕHõ=∞Ok
J=∞~°HÀâ◊O =O\˜q =O@ Ѩ\ ˜ìOK«∞‰õΩ<åfl_»∞. ÉèÏ+¨#∞ J=QÍǨÏ# HõeÊOK«∞ ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ∞ Hõ~°∞=Ù`À JÅ=∞\˜™êÎ~°x „Ѩ[ʼnõΩ `≥Å∞ѨÙ`«∂ q^Õj =G
HÀ=_»O`À<Õ ã¨iÃÑ@∞ìHÀHõ ã¨O㨯 $`«ÉèÏëê „QÆO^ä•Å#∞ „QÆO^ä•ÅÜ«∂ÅÖ’ |Ç≤Ï+¨¯~°} KÕÜ«∂Åx QÍOnèr HÀ~å~°∞. "ÕÅ∞, ÅHõΔÅ∞ Ys^Œ∞ KÕ¿ã =¢™êÎÅ#∞
¿ãHõiOz K«k"Õ"å_»∞. ‰õΩѨÊÅ∞QÍ áÈã≤ g^èŒ∞ÅÖ’ `«QÆÅÃÑ\Ïì~°∞ ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ∞.
*ÏfÜ«∞ ÉèÏ=O`À K«O„^ŒâıY~ü q^Õj=ã¨∞Î, =G |Ç≤Ï+¨¯~°} ^Õâ◊=∞O`å "åºÑ≤Oz „a\©+π „ѨÉèí∞`«fiOÃÑ·
l*Ï˝ã¨ J<Õ ^•xH˜ JO`«O J<Õk LO_»^Œ∞. K«O„^ŒâıY~üÖ’x l*Ï˝ã¨ f„= x~°ã¨# ^Õâ◊"åºÑÎ̈OQÍ „ѨHõ\ ˜`«"≥∞ÿOk. ''=O^Õ=∂`«~°O——, ''ÉèÏ~°`«=∂`«‰õΩ
=∞Oz „QÆO^ä•Å∞, ѨÙã¨ÎHÍÅ∞ K«^Œ=\ÏxH˜ `À_»Ê_çOk. ~å=∂Ü«∞}, *ˇ · — —, J<Õ x<å^•Å∞ „Ѩ u XHõ ¯ i <À\˜ " ≥ O @ ~å=∞<å=∞ [Ѩ O ÖÏ
=∞ǨÉèÏ~°`«O=O\˜ ѨÙ~å}„QÆO^ä•Å#∞ K«^Œ=@O`Àáê@∞QÍ Ñ¨iã≤÷`«∞Å#∞ qxÑ≤OK«™êQÍ~Ú. D ^Õâ◊ÉèíH˜Î q^•º~°∞÷ÅÖ’ =∞iO`« K≥·`«#ºO ~°yeOzOk.
qâı¡+≤Oz J~å÷xfl J=QÆ`«O KÕã¨∞‰õΩ<Õ"å_»∞. q^•ºi÷Ö’HõO ѨÓiÎQÍ L„^ÕHOõ `À Hõ^eŒ áÈ~ÚOk. „Ѩu XHõ¯~°∞ q^Õj =¢™êÎÅ#∞
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
16 17
|Ç≤Ï+¨¯iOz Y^ŒÌ~°∞ =¢™êÎÅ#∞ ^èŒiOK«™êQÍ~°∞. Lˆ~yOѨÙÅ∂, L^Œº=∂Å∂, K«O„^ŒâıY~ü P^èŒfi~°ºOÖ’ ^Õâ◊Éèí‰õΩÎÅ∞ =O^ŒÅ ã¨OYºÖ’ áÈQÆ~Ú Tˆ~yOѨÙÖ’
^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ [iQÍ~Ú. áêÖÁæ#™êQÍ~°∞.
q^•ºi÷ <åÜ«∞‰õΩ_çQÍ K«O„^ŒâıY~ü áÈbã¨∞Å#∞ QÍÜ«∞ѨiÛ# K«O„^ŒâıY~ü
K«O„^ŒâıY~ü HÍjÖ’ L^Œº=∂Å#∞ QÆ=∞xOKå_»∞. JѨÊ\˜ˆH ^Õâ◊ XHõ<å_»∞ L^Œº=∂xfl =O^ŒÅ=∞Ok`À ÉèÏsQÍ x~°fiÇ≤ÏOK«™êQÍ_»∞
Ѩiã≤÷`«∞ŠѨ@¡ J=QÍǨÏ# LO_ç LO_»@O`À =∞iO`«QÍ =∞#ã¨∞ K«O„^ŒâYı ~ü. Ü«Ú=H˜â’~åÅ∞ =O^Õ=∂`«~O° , ÉèÏ~°`=« ∂`«‰Ωõ *ˇ,· qѨ=¡ O =iúÖÏ¡e
K«eOK«™êyOk. JuH˘kÌ ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ K«O„^ŒâıY~ü =∂#ã≤HõOQÍ ^Õâ◊ J<Õ K«O„^ŒâıY~ü x<å^•Å#∞ L`åûǨÏO`À, ÉèíH˜Î`À uiy x<å^•Å∞
™êfi`«O„`«ºO H˘~°‰õΩ áÈ~å@O ã¨ÅÊ\ÏxH˜ L„~°∂`«Å∂yáÈÜ«∂_»∞. U KÕÜ«∞™êQÍ~°∞.
q+¨Ü«∂<≥·fl<å z\˜ÔHÖ’ JÅ∞¡‰õΩáÈÜÕ∞ QÆ∞}O Hõey L#fl K«O„^ŒâıY~ü D ǨÏ~îå`«∞ÎQÍ JHõ¯_çH˜ =zÛ# áÈbã¨∞|$O^ŒO x<å^•Å∞ KÕã¨∞Î#fl
q+¨Ü«∞OÖ’ =∞iO`« K«`«∞~°`«#∞ K«∂Ñ≤OKå_»∞. Ѷ¨e`«O Ju `«fi~°Ö’ q^•ºi÷ Ü«Ú=‰õΩÅÃÑ· ^•_çKãÕ ≤ qK«H}Δõ Ï~°ÇÏ≤ `«OQÍ "åix ÖÏsîÅ`À QÍÜ«∞Ѩ~K° ™« êQÍ~°∞.
<åÜ«∞‰õΩ_≥·Ü«∂º_»∞. K«O„^ŒâıY~üÃÑ· ^•_ç =¸‰õΩ=∞‡_çQÍ [iyOk. J~Ú<å K«O„^ŒâıY~ü
ã≤OÇ¨Ï H˜â’~°OÖÏ QÆiO˚ Kå_»∞. QÍOnèrÃÑ· Q“~°=O`À, ^Õâ=◊ ÚÃÑ· ÉèHí `Θ À Wã¨∞=∞O`«‰õÄ_® K«eOK«‰õΩO_® JO^Œih ^è≥·~°ºOQÍ LO_»=∞x, „Hõ=∞tHõΔ}#∞
q^•º~°∞÷ÅO^Œih XHõ `å\˜ÃÑ·H˜ `≥zÛ <åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤Ïã¨∂Î L^Œº=∂xfl `«Ñ¨Ê‰õÄ_»^Œx, ^Õâ◊ÉèíH˜Î x<å^ŒO PѨ‰õÄ_»^Œx „ѨHõ\ ˜ã¨∂Î =ÚO^Œ∞‰õΩ ™êQÍ_»∞.
„áê~°OaèOKå_»∞. =∂`«$^Õâ◊ ^•ã¨ºq=ÚH˜Î P=â◊º`«#∞ `≥eÊ L^Œº=∂xfl D ^Œ$âߺxfl QÆ=∞xOz# áÈbã¨∞Å P„QÆǨÏO f„=™ê÷~ÚH˜ KÕi
ã¨=Ú„^ŒÑÙ¨ Ǩϟ~°∞ÖÏ ™êyOKå_»∞. ã≤OǨÏQÆ~#˚° ÖÏ J`«#∞ KÕã∞¨ #Î fl =O^Õ=∂`«~O° q^•º~°∞Å÷ ~°HÍÎxfl Hõà§◊ K«∂_»™êQÍ~°∞. ÉÏÅ∞~°∞ QÍÜ«∂Å`À â◊s~åÅ∞ ~°HãÎõ H≤ "Îõ ∞≥ ÿ
x<å^ŒO q^•º~°∞÷ÅÖ’ HõÔ~O@∞ÖÏ "åºÑ≤Oz "åi#∞O_ç „a\©+π JkèHÍ~°∞ʼnõΩ ã¨Ê $Ç¨Ï `«Ñ≤Ê Ñ¨_çáÈ™êQÍ~°∞. D ^Œ$â◊ºO K«∂ã¨∂Î K«O„^ŒâıY~ü ǨÏ$^ŒÜ«∞O
`«yÖËÖÏ KÕã≤Ok. Ѩk¿ÇÏ<Õà◊§ =Ü«∞ã¨∞Ö’ ‰õΩ„~°"åà◊√§ K«∂ѨÙ`«∞#fl ^Õâ◊ÉèíH˜ÎH˜ P"Õâ◊O`À ~°yeáÈ~Ú ^ŒQÆæ~°<Õ L#fl áÈbã¨∞ÅÃÑ· ~åà◊§`À ^•_ç KÕ™ê_»∞.
JO`å Pâ◊Û~°ºO`À, P#O^ŒO`À á⁄OyáÈÜ«∂~°∞. ^•O`À XHõ áÈbã¨∞ `«Å ~î°‰õΩ¯# Ѩye ~°HõÎO zq∞‡Ok. J~°∞ã¨∂Î q~°∞K«∞‰õΩx
=O^ŒÅã¨OYºÖ’ ^Õâ◊Éèí‰õΩÎÅ#∞ `«Ü«∂~°∞KÕã≤# K«O„^ŒâıY~ü <ÕÅH˘iQÍ_»∞ áÈbã¨∞.
Ѩã`≤ #« OÖ’<Õ q^•º~°∞Å÷ ∞ K«∂ѨÙ`«∞#fl ^Õâßaè=∂#O, „a\©+π „ѨÉ∞íè `åfixfl `«Ñ≤ÊOK«∞H˘#fl K«O„^ŒâıY~ü
Zkiã¨∞Î#fl "åi ^è≥·~°ºO K«∂z H˘O`« =∞Ok ÃÑ^ŒÌÅ∞ `«=∞ Ñ≤iH˜`«<åxfl XHõ¯™êiQÍ JO`«\Ï xâ◊≈|ÌO P=Ç≤ÏOzOk. JO`«Ö’ XHõáÈbã¨∞
|Ü«∞@‰õΩ <≥\ ì˜ L^Œº=∞OÖ’ HÍÅ∞"≥∂Ñ≤`Õ =∞iH˘O^Œ~∞° "åi #∞Oz ^Œ∂~°OQÍ JkèHÍi ''Z=„_® D ™êǨϙêxfl KÕã#≤ g~°∞_»∞?—— Jx =ºOQƺOQÍ P„QÆÇϨ O`À
[iQÍ~°∞. Wà◊§Ö’x ¢ã‘ÎÅ∞ ZO`À K≥·`«#ºO K≥Ok WO\˜Ö’ =∞QÆ"åix ‰õÄ_® „ѨtflOKå_»∞. HõΔ}ÏÖ’¡ K«O„^ŒâıYˆ~#x áÈbã¨∞ʼnõΩ `≥eÜ«∞@O, P`«_çx
„Ѩ*Ï L^Œº=∞OÖ’ áêÖÁæ#=∞#@"Õ∞ H͉õΩO_® "å~°∞‰õÄ_® áêÖÁæ#\ÏxH˜ Ѩ@∞ìHÀ=\ÏxH˜ „ѨÜ∞« uflOK«@O`À K«O„^ŒâYı ~ü "åiH˜ ^˘~°H‰õ Ωõ O_® `«∂hQÆÖÏ
=ÚO^Œ∞‰õΩ =KåÛ~°∞. JHõ¯_»#∞Oz â◊~°"ÕQÆOQÍ *Ï~°∞‰õΩ<åfl_»∞.
q^Õj =ã¨∞Î=ÙÅ#∞ H˘#\ÏxH˜ =KÕÛ"åiH˜ "å\˜x H˘#@O =Å# JO^Œ~°∂ J`«_çx áêiá⁄=∞‡x ˆHHõÅ∞ "ÕÜ«∞™êQÍ~°∞. `å#∞ KÕã≤#
q^ÕâßxH˜ ZO`« _»|∞ƒ `«~°eáÈ`«∞O^À, ÉèÏ~°`« KÕ<Õ`« ^•~°∞ʼnõΩ ZO`« #+¨ìO Ѷ∞¨ #HÍ~åºxH˜ =∞#ã¨∞Ö’ `«$Ñ≤Î K≥O^Œ∞`«∂ áÈbã¨∞ÅÃÑ· Hõã`≤ À "åiH˜ ^˘~°‰Ωõ ¯O_®
"å\˜Å∞¡`ÀO^À#x P ¢ã‘ÎʼnõΩ q=iOz "åiKÕ`«<Õ Ñ¨Å∞=∞OkH˜ q=~°}#∞ `«Ñ≤ÊOK«∞H˘<åfl_»∞. Hõhã¨O XHõ¯ áÈbã¨∞<≥·<å QÍÜ«∞Ѩ~°K«QÆeQÍ#x `«$Ñ≤Î
WKÕÛÖÏ KÕÜ«∞™êQÍ_»∞ K«O„^ŒâıY~ü. "ÕÅYs^≥·# =¢™êÎÅ#∞ QÆ∞@ìÅ∞QÍ áÈã≤ K«O„^ŒâıY~ük. áÈbã¨∞Å∞ K«O„^ŒâıY~üÃÑ· HõHõΔ`À ~°yeáÈÜ«∂~°∞. K«O„^ŒâıY~üx
xѨÊO\˜OKÕ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ K«O„^ŒâıY~ü ǨÏ$^ŒÜ«∞O `«$Ñ≤Î`À xO_çáÈÜÕ∞k. ã¨r=OQÍ Ñ¨@∞ìHÀ"åÅx ÃÑ·#∞Oz P~°¤~ü *Ïs KÕâß~°∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
18 19
K«O„^ŒâıY~ü JÔ~ã¨∞ì ã≤OǨÏH˜â’~°OÖÏ K«O„^ŒâıY~ü
áÈbã¨∞Å∞ `å=Ú ZO`«=∞Okx QÍÜ«∞Ѩ~åÛ"≥∂ „ѨHõ¯#ÃÑ\˜ì `«=∞Ö’ P =∞~°∞ã¨\ ˜ ~ÀA# áÈbã¨∞Å∞ K«O„^ŒâıY~üx HÀ~°∞ìÖ’ "≥∞l¢¿ãì@∞
XHõ¯ix K«O„^ŒâıY~ü QÍÜ«∞Ѩ~åÛ_»x J`«_çÃÑ· Hõã≤`À ~°yeáÈ™êQÍ~°∞. J`«_ç =ÚO^Œ∞ Ǩ[~°∞ ѨiKå~°∞. P "≥∞l¢¿ãì@∞ Ѩ~°=∞ K«O_»âßã¨#∞_çQÍ ¿Ñ~°∞
HÀã¨O QÍeOѨ٠=Ú=∞‡~°O J~ÚOk. XHõ¯ J_»∞QÆ∞ ‰õÄ_® =^ŒÅ‰õΩO_® QÍOz# "å_»∞. Hõ™ê~Ú <Õ~°QÍà◊√§ Ãã·`«O PÜ«∞##∞ K«∂ã≤ ǨÏ_»eáÈ`å~°∞.
Ѩiã¨~° „Ѩ^âÕ ßÅhfl "≥^HŒ ™õ êQÍ~°∞. "Õ@‰õΩHõ¯Å∞ ‰õÄ_» ~°OQÆOÖ’H˜ kOK«|_®¤~Ú. PÜ«∞# =Ú^•Ì~Ú Hõà◊§Ö’H˜ ã¨∂\˜QÍ K«∂ã≤ „ѨtflOKå_»O>Ë Z@∞=O\˜
Z@ìˆHʼnõΩ K«O„^ŒâıY~ü L#fl *Ï_» "åiH˜ JOkOk. ^•x`À "å~°∞ Ju <Õ~°QÍ_≥·<å x[O K≥Ñ≤Ê f~åeûO^Õ.
xâ◊≈|ÌOQÍ K«O„^ŒâıY~ü L#fl ^èŒ~°‡ã¨„`åxfl K«∞@∞ì=Ú\Ïì~°∞. Ѷ¨e`«OQÍ 15 HÍh PÜ«∞# TÇ≤ÏOK«x q^èOŒ QÍ K«O„^ŒâYı ~ü Ju=∂=¸Å∞QÍ PÜ«∞#
Uà◊§ K«O„^ŒâıY~ü áÈbã¨∞ʼnõΩ Ñ¨@∞ì|_®¤_»∞. "≥·Ñ¨Ù K«∂_»™êQÍ_»∞. `«#"≥·Ñ¨Ù JO`« ^è≥·~°ºOQÍ K«∂ã¨∂Î É’#∞Ö’ xÅ∞K«∞x
K«O„^ŒâıY~ü L#fl QÆkx ѨsH˜ΔOz# áÈbã¨∞ʼnõΩ QÀ_»‰õΩ "ÕÖÏ_»∞`«∞#fl L#fl P Ü«Ú=‰õΩ_çx K«∂ã≤# "≥∞l¢¿ãì@∞ J`«_çx #YtY Ѩ~°ºO`«O Pã¨H˜Î`À
ÉÏÅQÆOQÍ^èŒ~° uÅH±, =∞Ǩ`å‡QÍOnè =O\˜ ^Õâ◊<åÜ«∞‰õΩÅ á¶È\’Å∞ QÆ=∞xOKå_»∞.
HõxÑ≤OKå~Ú. "å\˜x K«∂_»@O`À áÈbã¨∞Å HÀѨO =∞iO`« ÃÑiyOk. #∂#∂QÆ∞ g∞™êÅ`À, áêÅ∞Q͈~ |∞QÆæÅ`À, JѨC_Õ Ü«∞=fi#OÖ’H˜
JHõ¯_Õ J`«_ç KÕ`∞« ʼnõΩ ÉË_Åô ∞ "Õã≤ *ˇÅ· ∞‰õΩ `«~e° OKå~°∞. K«O„^ŒâYı ~ü =ÚYOÖ’ J_»∞y_»∞`«∞#fl K«O„^ŒâıY~ü K«„HÍÖÏ¡O\˜ HõO_»¡`À, HõO_»Å∞ uiy# â◊s~°O`À,
gã¨"≥∞`«∞Î ÉèíÜ«∞O ‰õÄ_® HõxÑ≤OK«ÖË^Œ∞. ^è≥·~°ºO`À qâßÅOQÍ =∂i# Kèåf`À, =ÚYOÖ’ x*Ï~Úf, x~°ƒùÜ«∞O
x~°ƒùÜ«∞O`À #=ÙfiÅ∞ zOkã¨∞Î#fl K«O„^ŒâıY~ü „Ѩ^Œi≈`«=∞=Ù`«∂ XHõ ã≤OǨÏѨ٠Ñ≤Å¡#∞ QÆ∞~°∞ΉõΩ`≥KåÛ_»∞. `«##∞ ZO`«QÍ<À
Hõ@Hõ\ÏÅ "≥#∞Hõ Mˇ·^Œ∞ KÕÜ«∞|_ç# K«O„^ŒâıY~ü ÖË`« â◊s~°OÃÑ· PHõi¬Oz# K«O„^ŒâıY~ü#∞ `å<Õ ã¨fiÜ«∞OQÍ „ѨtflOK«™êQÍ_»∞ P "≥∞l¢¿ãì@∞.
áÈbã¨∞ÖÏsîÅ QÆ∞~°∞ÎÅ∞ Z„~°QÍ `Õe L<åfl~Ú. Jk K«eHÍÅO HÍ=@O`À PÜ«∞# "≥Ú^Œ\ ˜ „Ѩâ◊fl HÀ~°∞ì ǨÅ∞Ö’ YOQÆ∞=∞x qxÑ≤OzOk.
K«e qÅÜ«∞`åO_»=O K≥™ÈÎOk. K«O„^ŒâıY~ü XO\˜ÃÑ· z#fl =GO `«Ñ¨Ê ''h ¿Ñˆ~q∞\˜?—— PÜ«∞# „Ѩâ◊fl qO@∂<Õ K«O„^ŒâıY~ü ~î°‰õΩ¯#
=∞~˘Hõ\ ˜ ÖË^Œ∞. J`«_ç â◊s~åxfl K«e#∞O_ç HÍáê_»∞HÀ=\ÏxH˜ Hõhã¨O XHõ ["å|∞xKåÛ_»∞.
^Œ∞ѨÊ\˜ ‰õÄ_® W=fiÖË^Œ∞. PǨ~°O, h~°∞ Jã¨ûÅ∞ J`«_ç ^ŒiKÕ~°x=fiÖË^Œ∞. ''P*Ï^£—— J`«_ç ã¨=∂^è•#O`À "≥∞l¢¿ãì@∞ Hõ#∞ÉÁ=∞‡Å∞ ÃÑ·H˜
âßs~°Hõ ÉÏ^èŒ HÍ~°}OQÍ J`«_»∞ `«=∞x HõΔ=∂Ѩ} HÀ~°`å_»x áÈbã¨∞Å∞
ÉèÏqOKå~°∞. Öˇyz<å~Ú. P*Ï^£ J#QÍ ã¨~°fiã¨fi`«O„`«∞_»∞ Jx J~°÷O.
J~°~ú å„u ^•@∞`ÀOk. =∞O^Œáê\˜ MÏH©^∞Œ ã¨∞ÅÎ ∞, PÃÑ#· LÖˇ<H£ À@∞#∞ ''h `«O„_ç ¿Ñ~°∞?—— uiy „ѨtflOKå~°∞ "≥∞l¢¿ãì@∞
^èiŒ Oz L#fl áÈbã¨∞ÖË K«eH˜ =}∞‰õΩ`«∞<åfl~°∞. "åiÖ’ XHõ áÈbã¨∞ K«O„^ŒâYı ~ü ''ÉèÏ~°`ü——
U=∞<åfl ^•iH˘KåÛ_Õ"≥∂#x K«∂^•Ì=∞x K«O„^ŒâıY~ü L#fl QÆk"≥·Ñ¨Ù‰õΩ =zÛ ''h x"åã¨O——
K«∂âß_»∞. JO`Õ. J`«_»∞ XHõ¯HõΔ}O Pâ◊Û~°ºO`À <À~°∞ `≥~°∞K«∞H˘x ''K≥~°™êÅ——
K«∂ã¨∞ÎO_çáÈÜ«∂_»∞. J#QÍ „a\©+π "å~°∞ ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ#∞ |OkèOz ~å[º"Õ∞Å∞`«∞<åfl~°∞
K«O„^ŒâıY~ük z#flѨÊ\˜ #∞O_ç =∞Oz "åºÜ«∂=∞O KÕã≤# â◊s~°O. HÍ|\˜ì ÉèÏ~°`^« âÕ O◊ ÉèÏ~°fÜ«ÚʼnõΩ K≥~™° êÅ Jx K«O„^ŒâYı ~ü Ü≥ÚHõ¯ ÉèÏ==Ú.
|㑯Å∞, Hõã~¨ `° ∞« ÅÎ `À J`«_ç â◊s~°O ~å~Ú=Öˇ `«Ü∂« ~°~Ú LOk. K«O„^ŒâYı ~ü Hõiî# tHõΔ‰õΩ áê„`«∞_≥·# K«O„^ŒâıY~ü
Z@∞=O\˜ zO`åÖˉõΩO_® Hõ\ ˜Hõ <ÕÅÃÑ· ÉÏã≤Ѩ@ì "Õ™⁄¯x =ÚYOÖ’ K«O„^ŒâıY~ü ["å|∞Å∞ K«Hõ¯\˜ ÉèÏ"å~°úO Hõey L<åfl~Ú. P ÉèÏ"åxfl
x~°ƒùÜ«∞O`À ‰õÄ_ç# z~°∞#=ÙfiÅ∞ zOkã¨∂Î ‰õÄ~˘Ûx L<åfl_»∞. J~°úO KÕã¨∞‰õΩ#fl "≥∞l¢¿ãì\ò J`«_ç Kå`«∞~åºxH˜ XHõ¯HõΔ}O Hõ^ŒeáÈÜ«∂_»∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
20 21
JO`« z#fl =Ü«∞ã¨∞Ö’<Õ J`«_»∞ "≥e|∞K«∞Û`«∞#fl ^Õâßaè=∂#O Hõ~À¯@‰õΩ_≥·# H˘~°_® `«ye# ÉèÏQÆO JO`« á⁄Å∞ã¨∞ˆ~y ‰õΩ^Œ∞=ÚÅ∞ Hõ\ ˜ì, ~°HõÎO |~Ú\˜H˜
PÜ«∞##∞ Ãã·`«O Hõ^ŒeOz"Õã≤Ok. =zÛOk. K«∂KÕ "åà◊§O`å ÉÏ^èŒ`À ǨǨHÍ~åÅ∞ K≥Ü«∞º™êQÍ~°∞. JÖÏO\˜
HÍh P`«_∞» „a\©+π áêʼnõΩÅ „H˜O^Œ L#fl JkèHÍi. "åi P^ÕâßÅ#∂, ã¨=∞Ü«∞OÖ’ K«O„^ŒâıY~ü "≥∂=ÚÃÑ· z~°∞#=Ùfi `«Ñ¨Ê Z@∞=O\˜ ÉÏ^è•ÖË^Œ∞.
K«\ÏìÅ#∂ J`«_»∞ ѨiQÆ}#Ö’H˜ fã¨∞H˘x tH˜ΔOKåe. ^•xˆH=∂„`«O ÉèíOQÆO J`«_ç =ÚMÏxfl K«∂ã¨∞ÎO_»@O`À<Õ JHõ¯_ç „Ñ¨[Å∞ XHõ¯™êiQÍ
"å\˜e¡<å PÜ«∞#H˜ Éèí∂q∞ÃÑ· #∂HõÅ∞ q∞QÆÅ=Ù. =∞#ã¨∞ =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl 'qѨ¡=O =iúÖÏ¡e— Jx x<å^•Å∞ KÕâß~°∞. `«ÖÏi =∞~˘Hõ <åÅ∞QÆ∞ H˘~°_®
Hõi#î "≥∞#ÿ tHõ#Δ ∞ qkèOK«\ÏxH˜ ã¨=∂Ü«∞`«=Î ∞Ü«∂º_»∞. HÀ~°∞Öì ’ PÜ«∞# f~°∞Ê ^≥|ƒÅ#∞ qkèOKå_»∞. J~Ú<å K«O„^ŒâıY~ü =ÚYOÖ’ z~°∞#=Ùfi K≥^Œ~°ÖË^Œ∞.
=∂~°∞„"≥∂yOk. '=O^Õ=∂`«~°O—, 'ÉèÏ~°`«=∂`«‰õΩ *ˇ·—, ''qѨ¡=O =iúÖÏ¡e—— J<Õ x<å^Œ=Ú
''=Ú^•Ì~Ú J~Ú# K«O„^ŒâıY~ü qkè x~°fiǨÏ}Ö’ `«# ÉÏ^茺`«Å#∞ =∂„`«"Õ∞ J`«_ç <À\˜#∞O_ç =KåÛ~Ú.
x~°fiiÎã∞¨ OÎ _»QÍ XHõ áÈbã¨∞#∞ f„=OQÍ QÍÜ«∞Ѩ~z° '~å[„^ÀÇ≤Ï— J~Ú<å_»x, D™êi k„Q̓ùOu K≥O^Œ_»O `«ÖÏi =O`«~ÚOk. `«# |ÅO
<åºÜ«∞=¸iÎH˜ Ãã·`«O `«Åa~°∞ã¨∞ ã¨=∂^è•<åÅ#∞ WzÛ =∞iO`«QÍ `«yOæ ^Õ"∂≥ ##fl J#∞=∂#O`À =∞iO`« |ÅOQÍ H˘~°_® ^≥|ƒ#∞ K«O„^ŒâYı ~üÃÑ·
tHΔÍ~°∞›_~» Ú# HÍ~°}OQÍ K«O„^ŒâYı ~ü‰Ωõ P`«_ç <Õ~O° „H˜O^Œ tHõQΔ Í 15 H˘~°_® "Õâß_»∞. K«O„^ŒâıY~ü â◊s~°O ~°HõÎO`À `«_çã≤áÈ~ÚOk. XHõ¯™êiQÍ ''P*Ï^£——
^≥|ƒÅ#∞ qkèOK«_»=∞~ÚOk—— `≥eÜ«∞ѨiKå_»∞. J#fl¿Ñ~°∞ P=~°}O`å =∂~°∞„"≥∂yáÈ~ÚOk.
K«O„^ŒâıY~ü#∞ tHõΔ‰õΩ ã≤^ŒúOKÕã≤# áÈbã¨∞Å∞ =∞O_Õ ã¨∂~°∞º_çÖÏ P*Ï^£
P tHõΔ#∞ qO@∂<Õ HÀ~°∞ì ǨÅO`å ǨǨHÍ~åÅ`À =∂~°∞ `≥eÜ«∞x"åiH˜ Ãã·`«O K«O„^ŒâıY~ü ''P*Ï^£——QÍ Ñ¨iK«Ü«∞O JÜ«∂º_»∞.
„"≥∂yáÈ~ÚOk. JѨÊ\’¡ H˘~°_® ^≥|ƒÅtHõΔ J`«ºO`« Hõiî#OQÍ LO_Õk.
ÅOQÆ∂\© `«Ñ¨Ê Ug∞ÖËx â◊s~°OÃÑ· |e+¨ª"≥∞ÿ# "å_ç`À H˘~°_®`À H˘\˜ìOz "ÕÅ #∞O_ç ÅHõΔʼnõΩ Jaè=∂#O ÃÑiyáÈ~ÚOk. J^Œ∞ƒù`«"≥∞ÿ# J##º"≥∞ÿ#
tH˜OΔ KÕ"å~°∞. 'Ü«Ú=‰õΩ_≥#· K«O„^ŒâYı ~ü `«@∞ì‰Ωõ O\Ï_®— Jx JO`å XHõ¯™êiQÍ ™êǨϙêxfl „Ѩ^Œi≈ã¨∞Î#fl P g~°H˜â’~åxfl K«∂_»\ÏxH˜ „Ѩ[Å∞ `«O_ÀѨ
ÉÏ^èŒ#∞ "≥à◊§|∞KåÛ~°∞. `«O_®Å∞QÍ =KåÛ~°∞. áÈbã¨∞Å∞, JkèHÍ~°∞Å∞ JO`å qã¨∞áÎ È~Ú K«∂ã¨∞<Î åfl~°∞.
JѨÊ\˜ˆH "ÕÅ=∞Ok Jaè=∂<åxfl K«∂~°Q˘#fl K«O„^ŒâıY~üH˜ D ZO`À=∞Ok ÉÏ^èŒ`À ã¨Ê $Ç¨Ï `«Ñ¨Ê\Ïxfl "å~°∞ JѨÊ\˜=~°‰õΩ K«∂ã≤ L<åfl~°∞.
ã¨OѶ∞¨ @#`À Jaè=∂#∞Å ã¨OYº ÅHõÅΔ =∞OkH˜ KÕiOk. K«O„^ŒâYı ~ü =O\˜ÃÑ· z~°∞`«„áêÜ«∞OÖ’ L#fl P Ѩã≤"å_»∞ D ^≥|ƒÅ#∞ ѨÓÅ^≥|ƒÅ =Öˇ
QÀz XHõ¯\˜ =∂„`«"Õ∞ LOz áÈbã¨∞Å∞ J`«_çx *ˇ·Å∞ ˆQ@∞֒ѨÖË L#fl XHõ P™êfikOK«\Ïxfl K«∂ã≤ k¢Q̓ùOuH˜ Ö’#Ü«∂º~°∞. "å~°O^ŒiH˜ <À@
ÃÑ^ŒÌ ‰õÄ_»eÖ’H˜ fã¨∞‰õΩ"≥àϧ~°∞. =∞~˘Hõ=∂@ ~åÖË^Œ∞. tHõΔ#∞ ѨÓiÎKÕã≤# `«~°∞"å`« K«O„^ŒâıY~ü#∞ áÈbã¨∞Å∞
XHõ H˘Ü«∞ºK≥Hõ¯‰õΩ KÕ`«∞Å∞ "≥#H˜¯ Hõ\ ˜ì K«O„^ŒâıY~üx Hõ^ŒÅ‰õΩO_® =^ŒeÃÑ\Ïì~°∞. ~°HõÎO z=Ú‡`«∞#fl ^≥|ƒÅ`À K«O„^ŒâıY~ü =∞O_Õ ã¨∂~°∞ºx
ayOz Hõ\Ïì~°∞. Ü«∞=Ú_çx `«ÅÑ≤OѨKÕã¨∂Î `«ÖÏs"å_»∞ KÕuÖ’ H˘~°_®`À `«ÅÑ≤ã¨∂Î ''=O^Õ=∂`«~°O—— Jx Ñ≤_çH˜e ayOz x<å^•xflã¨∂Î |Ü«∞@H˜
K«O„^ŒâıY~üx tH˜ΔOK«\ÏxH˜ ã≤^ŒúOQÍ L<åfl_»∞. JHõ¯_ç Ѩiã≤÷ux K«∂ã¨∞ÎO>Ë<Õ =KåÛ_»∞.
Xà◊√§ [Å^ŒiOѨىõΩ QÆ∞iKÕ¿ãÖÏ LOk. ã¨"≥∂‡Ç≤Ï`«∞Öˇ·# HÍjѨÙ~° „Ѩ[Å∞
'P*Ï^£—QÍ K«O„^ŒâıY~ü D "å~°Î JѨÊ\˜ˆH #QÆ~°=∞O`å áêH˜áÈ=_»O`À P „áêOQÆ}=∞O`å
`«ÖÏs H˘~°_®#∞ Ô~O_»∞™ê~°∞¡ ~°≠oÑ≤Oz K«O„^ŒâıY~ü gѨÙ"≥·Ñ¨ÙH˜ „Ѩ[Å`À xO_çáÈ~ÚOk. Hõ#∞K«∂ѨÙ"Õ∞~°Ö’ ZHõ¯_® MÏm ã¨÷ÅO HõxÑ≤OK«_»O
QÆ∞iK«∂ã≤ H˘\Ïì_»∞. H˘~°_® J`«x â◊s~åxfl `åHõ_»"Õ∞ H͉õΩO_® â◊s~åxH˜ ÖË^Œ∞. "≥∞l¢¿ãì@∞ =ÚO^Œ∞ 'P*Ï^£—QÍ ã¨~°fiã¨fi`«O„`«∞_»#x „ѨHõ\ ˜OK«∞‰õΩ#fl
K«∞@∞ì‰Ωõ áÈ~ÚOk. H˘~°_®x qkeOz f™ê_»∞ `«ÖÏi. K«O„^ŒâYı ~ü â◊s~°OÃÑ· J`«_çH˜ P <å=∞"Õ∞ a~°∞^Œ∞QÍ P HõΔ}O #∞Oz ã≤÷~°Ñ¨_çáÈ~ÚOk.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
22 23
'P*Ï^£— J#|_Õ P Ü«Ú=ã≤OǨÏH˜â’~åxfl K«∂_»\ÏxH˜ =zÛ# Ü«Ú=‰õΩʼnõΩ ã¨∂ÊùiÎxzÛ# „Ѩã¨OQÆO
"ÕÖÏk=∞Ok áœ~°∞Å∞ *ˇ·Å∞ˆQ@∞ #∞O_ç |Ü«∞\˜H˜ =ã¨∂Î<Õ K«O„^ŒâıY~ü#∞ J`«_»∞ KÕã≤# „Ѩã¨OQÆOÖ’ z=iÉèÏQÆO ZO`À=∞Ok Ü«Ú=‰õΩÅÖ’
Éè∞í *ÏÅÃÑHÔ· `«∞‰Î Ωõ <åfl~°∞. P*Ï^£ KÕã∞¨ #Î fl x<å^•xfl uiy LK«Ûiù ã¨∂Î ''ÉèÏ~°`Hü *© ,·ˇ L`åûǨ  hfl, 㨠∂ Êù i Î h , ^è ≥ · ~ åºhfl xOÑ≤ O k. ™êfi`« O „`« º áÈ~å@OÖ’
qѨ¡=O =iúÖÏ¡e—— JO@∂ k‰õΩ¯Å∞ Ñ≤‰õ¯\˜ÖË¡ÖÏ JiKå~°∞. nè~À^•`«Î=∞OQÍ áÈ~å\ÏxH˜ "åiÖ’ ѨÙ<åkx "Õâß~Ú.
Ü«Ú^Œú~°OQÆOÖ’ q[Ü«∞=∞<Õ ‰õΩO‰õΩ=∞ â◊s~°=∞O`å P=Ç≤ÏOz#@∞ì P*Ï^£ „ѨãO¨ QÆOÖ’ z=iQÍ – ''Ѩ~å~Ú^ÕâO◊ #∞O_ç =zÛ =∞#^Õâßxfl
~°HõÎO`À `«_çã≤ L#fl P ‰õΩ„~°"å_çx K«∂ã≤# „Ѩ[Å =∞#ã¨∞Å∞ J`«_çѨ@¡ P„Hõq∞OK«∞H˘#fl P ^Õâ◊„^ÀǨïÅ |∂@∞¡ <åˆH áÈbã¨∞Å∞ ##∞fl D ~ÀA#
Jaè=∂#O`À xO_çáÈÜ«∂~Ú. ^Õâßaè=∂#O`À TQÆ∞`«∞#fl ÃÑ^ŒÅÌ ∂, =$^Œ∞Åú ∂ |OkèOz tH˜ΔOKå~°∞. HÍh D J=HÍâ◊O "åiH˜ WHõ =ÚO^Œ∞ HÍÅOÖ’
P`«_xç ѨÓÅ=∂ÅÅ`À ã¨`¯« iOKå~°∞. 'ÉèÏ~°`^« âÕ ßxfl K≥~™° êÅ KÕã#≤ x~°O‰õΩâ◊ U=∂„`«O HõÅ∞QÆ^Œ∞. <Õ#∞ „|`«∞‰õΩ#flO`« =~°‰õΩ <å KÕuH˜ ÉË_ôÅ∞
„ѨÉèí∞`«fiO— JO@∂ ^è≥·~°ºOQÍ K≥Ñ≤Ê# P*Ï^£ ™êǨÏã¨O HÍjѨÙ~° „Ѩ[Å#∞ "ÕÜ«∞QÆeˆQ"å_»∞ LO_»_»∞.
ã¨"≥∂‡Ç≤Ï`«∞Åx KÕã≤Ok. <Õ#∞ WѨC_Õ HÍ^Œ∞ WHõÃÑ· „ѨuHõΔ}O ''P*Ï^£——QÍ<Õ LO_ç f~°`å#∞.
Jaè#O^Œ# =∂ÅÅ`À P*Ï^£ P*Ï^£QÍ<Õ ^Õâ◊ ™êfi`«O„`«ºO HÀã¨O áÈ~å_»∞`å#∞. ^•xHÀã¨O <å „áê}ÏÅx
K«O„^ŒâYı ~ü#∞ Éè∞í *ÏÅÔH`«∞‰Î Ωõ x „Ѩ[Å∞ „áê~°OaèOz# Ü«∂„`« HÍj#QÆ~° Ãã·`«O JiÊOK«\ÏxH˜ ã≤^ŒúѨ_»`å<Õ HÍx |Onx =∂„`«O HÍ#∞. ^Õâ◊=∂`«
=ÚYº g^èŒ∞ÅxflO\Ï ™êyOk. HÍjѨ@ì}=∞O`å P*Ï^£ QÆ∂iÛ q[Ü«∞ ^•ã¨ºâ◊$OYÖÏÅ q=ÚH˜Î HÀã¨O <Õ#∞ ''P*Ï^£—— QÍ<Õ áÈ~å\Ïxfl ™êy™êÎ#x
x<å^•Å`À, ^Õâ◊ x<å^•Å`À =∂~°∞„"≥∂yáÈ~ÚOk. K«O„^ŒâıY~ü Ñ≤_çH˜e ^Õâ◊=∂`« áê^•Å ™êH˜ΔQÍ „Ѩ=∂}O KÕã¨∞Î<åfl#∞—— JO@∂ „Ѩã¨OQÍxfl
ayOz Wã¨∞Î#fl x<å^•Å∞ JO^ŒiH© =∂~°æ^Œ~°≈HÍÖˇ·Ü«∂º~Ú. Ü«Ú^Œú =ÚyOKå_»∞. P "åQÍú<åxfl xÅɡ@∞ì‰õΩ<åfl_»∞ ‰õÄ_®.
„áêuáêkHõ# |Ç≤Ï~°OQÆã¨Éèí U~åÊ@∞ QÍqOK«|_çOk. P^Œ~°≈ Ü«Ú=ˆHã¨iQÍ P*Ï^£
„Ѩ[ÅO`å K«O„^ŒâıY~ü#∞ K«∂_®Åx L„~°∂`«Å∂QÆ∞`«∞O_»@O`À
K«O„^ŒâıY~üx Z`≥·Î# Pã¨#OÃÑ·H˜ ZH˜¯OKå~°∞. =∞#ã¨∞ `«Åz#k, =∞#ã¨∞‰õΩ HÍjѨ@ì}Ïxfl XHõ TѨ٠TÑ≤# K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ `˘e „Ѩã¨OQÍxfl
#zÛ#k „H˜Ü«∂ ~°∂ѨOÖ’ Z@∞=O\˜ [O‰õÄ ÖˉõΩO_® K≥Ü«∞º@"Õ∞ P*Ï^£‰õΩ '=∞~åº^Œ— J<Õ *ÏfÜ«∞"å^Œ Ѩ„uHõ J`«_ç á¶È\’`À ã¨Ç¨ „ѨK«∞iOzOk. P
`≥eã≤Ok. W@∞=O\˜ J^Œ∞ƒù`«"≥∞ÿ# Jaè=∂#O J`«_çH˜ P#O^•xfl Ѩ„uHõ Ü«∞[=∂x _®II ã¨OѨÓ~å‚#O^Œ ‰õÄ_® J„QÆ„âı}˜ <åÜ«∞‰õΩ_»∞. ^ÕâÉ◊ ‰íè Ωõ _Î ∞» .
HõeyOzOk. J`«xfl „Ѩã¨OyOK«=∞x JO`å HÀ~å~°∞. P*Ï^£ ѨÙ@∞ìѨÓ~Àfi`«Î~åÅ#∞ ^Õâ◊=∞O`å `≥eÜ«∞K≥áêÊ~°∞. `«`«Êùe`«OQÍ
„Ѩã¨OQÍ#∞Éèí=O H˜Oz`«∞Î J~Ú<å P`«_çH˜ ÖË^Œ∞. J~Ú`Õ HÍjѨÙ~° K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ ^è≥·~°º™êǨϙêÅ∞ ^Õâ◊=∞O`« "åºÑ≤OKå~Ú. „Ѩ=ÚY∞Å∞
„Ѩ=ÚY∞Å =ÚO^Œ∞ `«# =∞#ã¨∞ûÖ’ ÉèÏ"åxfl =ºHõÎѨiKÕ J=HÍâ◊O P ~ÀA# Ãã·`«O J`«x ^è≥·~åºxH˜ Jaè#O^Œ#Å∞ `≥eáê~°∞. ZO`À=∞Ok Ü«Ú=‰õΩʼnõΩ
J`«_çH˜ ÅaèOzOk. P^Œ~°≈„áêÜ«∞OQÍ xez# K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£x 'P^Œ~°≈Ü«Ú=ˆHã¨i— Jx
U Ѩiã≤÷`«∞ÅÖ’ ^•xfl =^ŒÅ‰õΩO_® qxÜ≥∂yOK«∞ HÀ"åÅ#∞‰õΩx H©iÎOKå~°∞.
J`«xÖ’ xa_ôHõ$`«=∞~Ú L#fl ^Õâ◊ÉèíH˜Îx, ÉÏxã¨Å∞QÍ `å=Ú HÀÖ’Ê`«∞#fl K«O„^ŒâıY~üÖ’ ~°ye# qѨ¡=ÉèÏ"åÅ∞
P`«‡Q“~°"åhfl, qѨ¡= K≥·`«<åºhfl, ™êfi`«O„`«ºO QÆ∂iÛ HÍOHõΔ#∞ ™ê^è•~°}"≥∞ÿ# x~åHõ~°}À^Œº=∂Å =O\˜ ^Õâ◊¿ã"å HÍ~°º„Hõ=∂ÅÖ’ áêÖÁæ#@O
"å_»∞HõÉèÏ+¨Ö’ ǨÏ$^ŒÜ«∂ʼnõΩ Ç¨Ï`«∞ΉõΩáÈÜÕ∞ÖÏ =ºHõÎѨiKå_»∞. ™ê=∂#º HÍ~°}OQÍ J`«_»∞ K«^Œ∞=ÙÖ’ =ÚO^ŒO[Ö’ LO_»ÖËHõ áÈÜ«∂_»∞. ^•O`À
„Ѩ*ÏhHÍxH˜ J`«#∞ UO K≥|∞`«∞<åfl_À, Uq∞ KÕã∞¨ <Î åfl_À, ZO^Œ∞‰õΩ `åѨ„`«Ü∞« J`«_∞» `À\˜q^•º~°∞Ö÷ ’¡ XHõHÍ¡ã∞¨ `«‰Ωõ ¯=Ö’ ‰õÄ~°∞ÛO_»=Åã≤ =zÛ<å U=∂„`«O
Ѩ_»∞`«∞<åfl_À J~°ú=∞~Ú J`«xx ѨÓÅ=∂ÅÖ`À =ÚOK≥uÎ"Õâß~°∞. ÉÏ^èŒÑ¨_»ÖË^Œ∞. „Ѩu XHõ¯~°∂ Láê^蕺ܫÚÅ`À ã¨Ç¨ J`«_çx Q“~°qOKå~°∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
24 25
„Ѩ`ÕºHõ"≥∞ÿ# tHõΔ} W=fi\ÏxH˜ Pã¨H˜Î K«∂¿Ñ"å~°∞. ^Õâ◊¿ã"å ~ÀA ~ÀAH˜ â◊$uq∞OK«∞`«∞#fl gi PQÆ_®Å‰õΩ „Ѩ[Å∞ ÉèíÜ«∞
HÍ~°ºHõÖÏáêÅÖ’ ÉèÏQÆO ѨOK«∞‰õΩO@∂<Õ `«~Q° uÆ Ñ¨Ùã¨HÎ ÍÅ`À áê@∞QÍ Öˇ„· |sÖ’ „ÉèÏO`«∞Å=™êQÍ~°∞. H˘O`«=∞Ok Ü«Ú=‰õΩÅ∞ qѨs`«"∞≥ #ÿ P"ÕâO◊ `À XHõ~ÀA
^˘iH˜# „ÃÑO¶ zqѨ=¡ O, ~°ëêºÖ’x É’e¬qH± qѨ=¡ =ÚÅ QÆ∂iÛ L#fl „QÆO^ä•Å#∞ áÈbã¨∞Å ÃÑ· u~°QÆ|_ç H˘O`«=∞Okx `åà◊§`À |OkèOz xѨCÃÑ\Ïì~°∞. D
Jq∞`åã¨H˜Î`À x„^Œ=∂#∞H˘x K«k"Õ"å_»∞. q+¨Ü«∞O QÍOnèrH˜ "ÕQÆOQÍ KÕiOk.
qѨ¡=HÍ~°∞ÅO`å UU HÍ~°}ÏÅ =Å#, UU Ѩiã≤÷`«∞ÅÖ’ qѨ¡"åxfl JÇ≤ÏOã¨`«`«Î fiO „Ѩ[ÅÖ’ SHõºO J"åfiÅx, JÇ≤ÏO™ê =∂~°æOÖ’<Õ
"≥ Ú ^Œ Å ∞ÃÑ\Ïì ~ À, ZÖÏ H˘#™êyOKå~À#x qѨ Ù ÅOQÍ, ã¨ Ê +¨ ì O QÍ ™êfi`«O„`åxfl HÀi KÕÑ@¨ ∞ìHÀ"åÅ<Õ Pâ◊Ü∞« O`À L#fl QÍOnèr D ã¨OѶ∞¨ @#‰õΩ
`≥Å∞ã¨∞‰õΩ<Õ"å_»∞. U q+¨Ü«∂<≥·fl<å ‰õÄÅOHõ+¨OQÍ `≥Å∞ã¨∞HÀ=@O J`«_ç ǨÏ`åâ◊√_≥<· å_»∞. J~Ú`Õ „ѨÉ∞íè `«fiO "åiÃÑ· U K«~º° Å∞ fã¨∞HÀHõ=ÚO^Õ ã¨Ç¨ Ü«∞
JÅ"å@∞. x~åHõ~°}À^Œº=∞O PÑ≤"ÕÜ«∂Åx ^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ Ñ≤Å∞ѨÙxKåÛ~°∞. nO`À
Ѩ„uHõÅ HÍ~°}OQÍ ^ÕâÉ◊ ‰íè Ωõ ÖÎ #·ˇ QÍOnèr, <≥„Ǩ˙ =O\˜ =∞Ǩ<åÜ«∞‰õΩÅ `≥Å¡^˘~°Å JkèHÍ~° „Ѩ`åѨO x~å@OHõOQÍ H˘#™êyOk. D ã¨OѶ¨∞@#
QÆ∂iÛ ã¨OѨÓ~°‚OQÍ `≥Å∞ã¨∞HÀ=@O`À "åix K«∂_®Åx =Ùqfià◊¥§i Ü«Ú=‰õΩÅÃÑ· f„=„ѨÉèÏ=O K«∂Ñ≤Ok.
áÈÜÕ∞"å_»∞. JÇ≤ÏO™ê Ѩ^Œúu`À H͉õΩO_® f„= ^èÀ~°}˜Ö’ ™êfi`«O„`«º áÈ~å\Ïxfl
ã¨Ç¨Ü«∞ x~åHõ~°}À^Œº=∂xfl xÅÑ≤"ÕÜ«∂Åx ™êyOz`Õ<Õ QÍx ^Õâ◊O ^•ã¨ºq=ÚH˜Î HÍÉ’^Œ<Õ PÖ’K«# "åiÖ’ HõÅQÆ\ÏxH˜
QÍOnèr Ñ≤Å∞Ѩ٠<åOk J~ÚOk.
QÍOnèQÍix K«∂_»@O, HõÅ=@O JO>Ë P ~ÀAÖ’¡ Hõ+¨ì`«~°"≥∞ÿ# qѨ¡=HÍ~°∞Å`À L#fl ɡOQÍÖò
JOâ◊OQÍ<Õ LO_Õk. QÍOnèQÍ~°∞ „áê~°OaèOz# ã¨Ç¨Ü«∞ x~åHõ~°}À^Œº=∞O J~Ú`Õ JѨÊ\˜Hˆ qѨ=¡ HÍ~°ºHõÖÏáêÅ∞ ѨÅ∞„Ѩ^âÕ ßÅÖ’ ~°∂áêO`«~O°
Ñ¨Öˇ¡Ñ¨Öˇ¡Ö’¡#∂ TѨO^Œ∞‰õΩOk. HÍO„ÔQãπ HÍ~°ºHõ~°ÎÅO`å ‰õÄ_® ѨÓiÎ Hõ$+≤ K≥Ok L<åfl~Ú. ɡOQÍÖòÖ’ L^ŒƒùqOz# D qѨ¡= HÍ~°ºHõÖÏáêÅ Ü≥ÚHõ¯
KÕã≤ L^Œº=∂xfl =∞Ǩϟ^Œº=∞OQÍ =∂~åÛ~°∞. „ѨÉèí∞`åfixH˜ D x~°ã¨#`À `«# <åÜ«∞‰õΩÅ∞ L`«Î~°„Ѩ^Õâò KÕ~°∞H˘x L<åfl~°∞. HÍ~°}O – '=O^Õ=∂`«~°O—
HÍ~°ºHõÖÏáêÅ#∞ U q^èŒOQÍ #_çÑ≤OKåÖ’ ‰õÄ_® J=QÆ`«=Ú HÍx Ѩiã≤÷u L^Œº=∂xH˜ ã¨∂ÊùixÎ WzÛ# =O^Õ=∂`«~° Qˆ Ü«∞ ~°K~« Ú`« |OH˜OK«O„^Œ Kè@ « s˚
U~°Ê_çOk. ɡOQÍÖò x"åã¨ã¨∞ÎÖË.
J~Ú`Õ Ç¨Ï~îå`«∞ÎQÍ QÍOnèr ã¨Ç¨Ü«∞ x~åHõ~°}À^Œº=∞O PÑ≤"ÕÜ«∞ ɡOQÍÅ∞ qѨ¡=HÍ~°∞ʼnõΩ xÅÜ«∞"≥∞ÿO^Œ<Õ ¿Ñ~°∞#∞ QÍOz LOk.
=Åã≤#kQÍ ^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ Ñ≤Å∞ѨÙxKåÛ~°∞. ^Õâ◊=∞O`å x~å…O`« áÈ~ÚOk. f„="å^Œ∞Å∞ ™ÈqÜ«∞\ò ~°ëêºÖ’ qѨ=¡ g~°∞Å ã¨∂Êùi`Î À „ѨÉ∞íè `åfixfl Zkiã¨∂Î
QÍOnèr L^Œº=∂xfl xeÑ≤ "ÕÜ«∞\ÏxH˜ HÍ~°}"≥∞ÿ# ã¨OѶ¨∞@# L`«Î~°„Ѩ^Õâò ѨÅ∞HÍ~°º„Hõ=∂Å#∞ KÕѨ\Ïì~°∞. ã¨OѶ¨∂Å∞ ‰õÄ_® U~åÊ@∞ HÍ|_»@O`À
~åROÖ’ [iyOk. „ѨÉ∞íè `«fiO ^Œ$+≤ì ɡOQÍÖòÃÑ· Ѩ_Oç k. D qѨ=¡ ã¨OѶ∂¨ ʼnõΩ HÍ~°‰Ωõ Å∞ Ü«Ú=‰õΩÅ∞
KÒs KÒ~å Jx „ѨÉèí∞`«fiO `≥Å∞ã¨∞‰õΩOk. H˘O^Œ~°∞ Ü«Ú=‰õΩÅ∞ P"Õâ◊O HÍ~°}OQÍ
L`«Î~°„Ѩ^Õâò ~åROÖ’x QÀ~°MòѨÓ~ü lÖÏ¡Ö’ KÒsKÒ~å J<Õ „QÍ=∞O áÈbã¨∞Å ^Œ$+≤ìÖ’H˜ =KåÛ~°∞. ^•O`À „ѨÉèí∞`«fiO "åiÃÑ· JOHõΔÅ∞ qkèã¨∂Î
LOk. QÍOnèr WzÛ# ã¨Ç¨Ü«∞ x~åHõ~°}À^Œº=∞O Ñ≤Å∞ѨÙÖ’ ÉèÏQÆOQÍ P "åÔ~O@∞¡ *Ïs KÕã≤Ok.
„QÍ=∞OÖ’x Ô~·`«∞Å∞ „ѨÉèí∞`åfixH˜ Ѩ#∞fl Hõ@ì_»O PÑ≤"Õâß~°∞. ^•O`À ''WO_çÜ«∞<£ iѨa¡H± J™Èã≤ÜÕ∞+¨<£——
JkèHÍ~°∞Å∞ H˘O`«=~°‰õΩ =∞ø#O =Ç≤ÏOz P `«~åfi`« g~°„Ѩ`åѨO HÍjѨ@ì}OÖ’ ɡOQÍbÅ∞ ZѨÊ\˜#∞O_À x"åã¨O U~°Ê~°∞K«∞H˘x
K«∂ÃÑ@ì™êQÍ~°∞. LO_»@O`À ɡOQÍÖòÖ’x qѨ=¡ HÍ~°∞Å∞ KåÖÏ `«‰Ωõ ¯=HÍÅOÖ’ HÍjÖ’ qѨ=¡
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
26 27
ã¨q∞ux U~°Ê~°K«∞‰õΩ<åfl~°∞. #ˆ~O„^ŒÉèí\ÏìKå~°ºKÕ U~°Ê_çOk XHõ ã¨q∞u. <åÜ«∞‰õΩ_çQÍ Zky# K«O„^ŒâıY~ü
â◊jO„^Œ<å^è£ ã¨<åºÖò J<Õ =ºH˜Î U~°Êiz# ã¨q∞u =∞~˘Hõ\ ˜ U~åÊ@∞ J~ÚOk. <åÜ«∞Hõ`«fi ÅHõΔ}ÏÅ#∞ z#flѨÊ\˜ #∞Oz J}∞=}∞=Ù<å Hõey L#fl
D ã¨q∞uÖ’ Ü«Ú=‰õΩÅ∞ ã¨Éèí∞ºÖˇ·<å~°∞. K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ Ju H˘kÌHÍÅOÖ’ WO_çÜ«∞<£ iѨa¡H± J™Èã≤ÜÕ∞+¨<£Ö’
D ã¨q∞uÖ’¡x ã¨Éèí∞ºÅO`å ™êÜ«Ú^èŒáÈ~å@O =Å# =∂„`«"Õ∞ ^Õâ◊ H©ÅHõã¨Éèí∞ºxQÍ `«Ü«∂~°Ü«∂º_»∞. `«#Ö’x â◊H˜Îh, ^è≥·~°º™êǨϙêÅ#∂,
^•ã¨ºq=ÚH˜Î ™ê^茺 Ѩ_»∞`«∞O^Œx #q∞‡ HÍ~°ºHõÖÏáêÅ#∞ x~°fiÇ≤ÏOKÕ"å~°∞. ã¨=∞Ü«∞ã¨∂ÊùihÎ x*Ï~ÚfQÍ HÍ~°ºHõÖÏáêÅÖ’ „Ѩ^iŒ ≈OK«@O =Å# =ÚY∞ºÅ
J~Ú`Õ ~°Ç¨Ï㨺OQÍ gi HõÖÏáêÅ∞ [~°∞QÆ∞`«∞O_»@O`À giH˜ Z@∞=O\˜ =∞#fl#Å∞ á⁄Ok `«#∂ <åÜ«∞‰õΩÅÖ’ XHõ_çQÍ JÜ«∂º_»∞.
^èŒ#ã¨Ç¨Ü«∞O JO^ŒÖË^Œ∞. „Ѩ^è•# HÍ~°ºHõÖÏáêÅx x~°fiÇ≤ÏOKÕ <åÜ«∞‰õΩÅÖ’ _®Hõì~ü ~À+¨<£ã≤OQ∑,
~°Ç¨Ï㨺OQÍ LO_»@O =Å# Ô~O_»∞ ã¨q∞u ã¨Éèí∞ºÅ‰õΩ XHõiH˘Hõ~°∞ JëêÊ~ü LÖÏ¡, =∞#‡^èŒ<å^èŒ QÆ∞áêÎ, ^•"≥∂^Œ~ü ¿ã~îü£, Éèí∂¿ÑO„^Œ<å^è£ ã¨<åºÖò,
ѨiK«Ü∂« ÖË U~°Ê_»Ö^Ë ∞Œ . J~Ú`Õ H˘kÌHÍÖÏxH˜ giH˜ ѨiK«Ü∂« Å∞ U~°Ê_®¤~Ú. ~å=∞Hõ$+¨‚Y„f L<åfl~°∞. qѨ¡"åxfl „Ѩu „Ѩ^Õâ◊OÖ’ L^ŒƒùqOK«\ÏxH˜ g~°O`å
W~°∞=Ùi ã¨q∞uÅ Pâ◊Ü∂« Å∞ ÉèÏ~°`^« âÕ ßxfl „Ѩ*Ï iѨaH¡ Q± Í ~°∂á⁄OkOK«@"Õ∞ Hõ$+≤ KÕ¿ã"å~°∞. Ü«Ú=‰õΩÅ ã¨OѶ∞¨ \˜`« â◊Hˆ Î ^Õâ™◊ êfi`«O„`åºxH˜ `À_»Ê_»∞`«∞O^Œx
Jx J~°÷O KÕã¨∞‰õΩ<åfl~Ú. ÉèÏqOz Ü«Ú=â◊H˜Î ÃÑOK«\ÏxH˜ „Ѩܫ∞`åflÅ#∞ KÕÜ«∞™êQÍ~°∞.
^•O`À "å~°O`å UHõ"≥∞ÿ Ô~O_»∞ ã¨q∞uÅ#∞ UHõO KÕã¨∂Î 'WO_çÜ«∞<£ „ѨKå~°OH˘~°‰õΩ =Ú„kOz# Hõ~°Ñ¨„`«=Ú
iѨa¡H± J™Èã≤ÜÕ∞+¨<£— J<Õ ¿Ñ~°∞#∞ ÃÑ\˜ì P ã¨Oã¨÷‰õΩ H˘xfl xÜ«∞=∂Å#∞ ''WO_ç Ü « ∞ <£ iѨ a ¡ H ± J™Èã≤ Ü Õ ∞ +¨ < £ — — Ü≥ Ú Hõ ¯ Pâ◊ Ü « ∂ Å#∞
ÃÑ@∞ì H ˘x "åi Pâ◊ Ü « ∂ ʼnõ Ω J#∞QÆ ∞ }OQÍ HÍ~° º Hõ Ö ÏáêÅ#∞ HÍ~°º„Hõ=∂Å#∞ ^Õâ"◊ åºÑ¨OÎ QÍ `≥eÜ«∞K≥Ñʨ \ÏxH˜ <åÜ«∞‰õΩÅO`å Hõeã≤ UHõ„w=
x~°fiÇ≤ÏOK«™êQÍ~°∞. x~°‚Ü«∞O fã¨∞H˘x WOw¡+¨μÖ’ XHõ Hõ~°Ñ¨„`åxfl `«Ü«∂~°∞ KÕâß~°∞. P Ѩ„`åxfl
K«O„^ŒâıY~üx PHõi¬Oz# WO_çÜ«∞<£ ~°Ç¨Ï㨺OQÍ =Ú„kOK«\ÏxH˜ Z<Àfl „Ѩܫ∞`åflÅ∞ KÕã≤ q[Ü«∞O ™êkèOKå~°∞.
iѨa¡H± J™Èã≤ÜÕ∞+¨<£ =Ú„kOK«@O XHõ Z`«∞Î J~Ú`Õ „Ѩu „Ѩ^Õâ◊OÖ’ áÈbã¨∞ʼnõΩ ^˘~°Hõ‰õΩO_®
D ã¨OѶ∞¨ OÖ’x =ÚY∞ºÅ∞ WÖÏO\˜ ^ŒàÏÅ#∞ "Õ̂~ „Ѩ^âÕ ßÅÖ’ ‰õÄ_® Hõ~°Ñ¨„`åÅ#∞ ѨOK«@O '=∞Ǩ Ü«∞[˝O— =O\˜k.
™ê÷Ñ≤OK«@O HÀã¨O "≥à◊√`«∞O_Õ"å~°∞. J~Ú`Õ HÍjѨ@ì}„áêO`«OÖ’ J~Ú`Õ P*Ï^£ =O\˜ <åÜ«∞‰õΩÅ P^èŒfi~°ºOÖ’, "åi ã¨ÅǨÅ
=º=Ǩ~åÅ#∞ â◊pO„^Œ<å^è£|H˜Δ, ~°gO„^Œ"≥∂ǨÏ<£ ã¨~å¯~ü, ~å*ËO„^ŒÖÏÇ≤ÏsÅ∞ ã¨∂K«#Å`À ã¨Éèí∞ºÖˇ·# Ü«Ú= qѨ¡=HÍ~°∞ÅO`å ZO`À KåHõK«HõºO`À,
<åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤ÏOKÕ"å~°∞. Kå`«∞~°ºO`À ѨOzÃÑ\Ïì~°∞. HõuÎg∞^Œ ™ê=Ú=O\˜ D „Ѩ„H˜Ü«∞#∞ „a\©+π
gi <åÜ«∞Hõ`fi« OÖ’ ZO`À=∞Ok Ü«Ú=‰õΩÅ∞ D ã¨OѶ∞¨ OÖ’ KÕ~ˆ "å~°∞. áÈbã¨∞ Ü«∞O„`åOQÆO Hõà◊√§QÆÑ≤Ê JO`«\Ï KÕ~åÛ~°∞. P Ѩ„`«OÖ’x ™ê~åOâ◊O
qѨ¡= ÉèÏ"åÅ`À TѨÙg∞^Œ L#fl K«O„^ŒâıY~ü‰õÄ_® D ^Œà◊OÖ’ KÕ~å_»∞. ZO`À=∞Ok ™êfi`«O„`«º Ñ≤áêã¨QÆÅ Ü«Ú=‰õΩʼnõΩ |ÖÏxfl WzÛOk.
J`«_Hç ˜ D ^Œà◊ xÜ«∞=∂Å∞, Pâ◊Ü∂« Å∞ ZO`«QÍ<À #K«Û@O`À P ã¨Oã¨H÷ ˘~°‰Ωõ P Hõ~°Ñ¨„`«OÖ’ `«=∞ ã¨OѶ¨∞O ^Õâ◊^•ã¨º â◊$OYÖÏefl Ѩ\ÏѨOK«Å∞
ѨxKÕÜ«∞\ÏxH˜ x~°‚Ü«∞OK«∞‰õΩ<åfl_»∞. KÕ¿ã HÍ~°ºHõÖÏáêÅx x~°fiÇ≤Ïã¨∞ÎO^Œx ^Õâ◊™êfi`«O„`«ºO ÅaèOK«\ÏxH˜ `«=∞‰õΩ
D ã¨Oã¨÷ Pâ◊Ü«∞O ÉèÏ~°`«^Õâßxfl ã¨~°fiã¨fi`«O„`«OQÍ KÕÜ«∞@O. ^•x Ü«Ú=‰õΩÅ ã¨Ç¨Ü«∞O J=ã¨~°=∞x D Hõ~°Ñ¨„`åxfl K«kq# Ü«Ú=`« `«=∞‰õΩ
H˘~°‰õΩ ™ê„=∂[º"å^•xfl ‰õÄHõ\ ˜ "Õà◊§`À x~°∂‡eOK«\ÏxH˜ Hõ$+≤ KÕÜ«∞@O, ã¨Ç¨Ü«∞ã¨Ç¨ÏHÍ~åÅx JOkOK«=Åã≤#k Jx „ѨK«∞iOKå~°∞.
J=ã¨~°"≥∞ÿ# PÜ«Ú^èŒâ◊H˜Îx LѨÜ≥∂yOK«@O. "åi áÈ~å@OÖ’ ¢ã‘ÎʼnõΩ, ™êfi`«O„`«º áÈ~å@ ÉèÏ"åÅ`À P"Õâ◊ѨÓi`«∞Öˇ· L#fl Ü«Ú=‰õΩʼnõΩ
J=∂Ü«∞Hõ „Ѩ[ʼnõΩ Ç¨x [~°QƉõÄ_»^Œ∞. nO`À ^•i ^˘iH˜#@∞¡QÍ J~ÚOk. D Hõ~Ñ° „¨ `«O "åiH˜ Ѩq„`« âßã¨#=ÚQÍ
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
28 29
ÅaèOzOk. J_»qÖ’ ^•i `ÀK«Hõ z‰õΩ¯|_ç# "åiH˜ qâßÅ=∂~°æO ~°≠ÏhûÖ’ ~°Ç¨Ï㨺 ã¨=∂"Õâ◊O
`« @ ã≤ ÷ O z#@¡ ~ ÚOk. "åix #_ç Ñ ≤ O KÕ O ^Œ ∞ ‰õ Ω <åÜ« ∞ ‰õ Ω Å∞ `« = ∞‰õ Ω QÍOnèr âßOuÜ«Ú`«OQÍ, JÇ≤ÏO™ê=∂~°æOÖ’ ã¨`庄QÆÇ¨Ï =ºH©ÎHõ~°}
JO^Œ∞ÉÏ@∞Ö’ L<åfl~°<Õ L`åûǨÏO "åix ZO`À L^ÕfiQÍxH˜ QÆ∞iKÕã≤Ok. ^•fi~å ™êfi`«O„`«º áÈ~å@O [~°áêÅx ÉèÏqOKå_»∞. J~Ú`Õ =∞O„`åʼnõΩ
P*Ï^£H˘~°‰õΩ áÈbã¨∞Å QÍeOѨ٠zO`«HÍÜ«∞Å∞ ~åÅ@O J™ê^茺=∞x ™êÜ«Ú^èŒqѨ¡=O, ~°HõÎ`«~°Ê}O KÕ`«<Õ
J~Ú`Õ ^•KåÅ#∞‰õΩ#fl q+¨Ü«∞O ZO`À H˘O`«HÍÅO `«~°∞"å`« ^ÕâßxH˜ ^•ã¨º q=ÚHÎ̃ Åaèã∞¨ OÎ ^Œx ÉèÏqOz# "å~°∞ qѨ=¡ g~°∞Å∞ JÜ«∂º~°∞.
|Ü«∞@Ѩ_Õ f~°∞`«∞Ok. J^Õ K«O„^ŒâYı ~ü P*Ï^£ =O\˜ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ `«ÅÃÑ\˜#ì „a\©+π "åiH˜ ã≤OǨÏã¨fiáêflÅ∞QÍ J~Ú# qѨ¡= g~°∞Å∞ ~°≠ÏhûÅH©;ÉÏ~Ú,
Ü«∞[˝ ~°Ç¨Ï㨺O QÆ∂iÛ áÈbã¨∞ʼnõΩ K«∂KåÜ«∞QÍ `≥eã≤áÈ~ÚOk. JѨÊ\˜ˆH <å<åѶ¨_»flbãπ, `åOuÜ«∂`À¿Ñ =O\˜ "åÔ~O^Œ~À "åi =∂~°æOÖ’<Õ =KåÛ~°∞.
P*Ï^£ HÍjx =^Œe W`«~° „áêO`åÅÖ’ qѨ¡=HÍ~°∞Å ã¨OѶ¨∞\˜`« ѨiKÕ qѨ¡= g~°∞ÅÖ’ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£, ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ '#=ÉèÏ~°`«ã¨Éèí—
HÍ~°º„Hõ=∂xfl KÕѨ\ ˜ì =Ù<åfl_»∞. 'WO_çÜ∞« <£ iѨaH¡ ± J™Èã≤Ü∞Õ +¨<—£ Å∞ Ѩiã¨~° „áêO`åÅÖ’x HÍ~°ºHõ~Åΰ O^Œih
áÈbã¨∞ʼnõΩ D Ü«∞*Ï˝xH˜ „Ѩ=ÚY áê„`« K«O„^ŒâıY~ü =Ç≤Ïã¨∞Î<åfl_»<Õ ~°≠ÏhûÖ’ ~°Ç¨Ï㨺 ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ áêÖÁæx Ѩ\ ˜+¨ì"≥∞ÿ# áÈ~å@ HÍ~°º„Hõ=∂Å#∞
q+¨Ü«∞O `≥eÜ«∞_»O`À J`«_ç HÀã¨O QÍeOѨ٠"≥Ú^ŒÖˇ·~ÚOk. q+¨Ü«∞O ~°∂á⁄OkOKåÅx ÉèÏqOz HÍ~°ºHõ~Åΰ ‰õΩ ~°≠ÏhûÖ’ ã¨=∂"ÕâO◊ HÍ=Åã≤#kQÍ
`≥Å∞ã¨∞‰õΩ#fl K«O„^ŒâıY~ü ZHõ¯_® H˘kÌ ~ÀAÅ~Ú<å ã≤÷~°OQÍ LO_»‰õΩO_® "å~°Î#∞ JOkOKå~°∞. D ~°Ç¨Ï㨺 ã¨=∂"ÕâßxH˜ Ǩ[~°=\ÏxH˜ HÍ#∂Ê~°∞,
qѨ¡=HÍ~°∞Å#∞ „áÈQÆ∞ KÕã¨∂ΠѨÅ∞ „Ѩ^ÕâßÅÖ’ u~°QÆ™êQÍ_»∞. J~Ú`Õ ÖÏǨϟ~ü `«k`«~° „áêO`åÅ #∞O_ç <åÜ«∞‰õΩÅ∞ =KåÛ~°∞.
áÈbã¨∞Å∞ QÆ∂iÛ# ÉèíÜ«∞O J`«_çÖ’ U=∂„`«O ÖË^Œ∞. `«=∞ ã¨Oã¨÷ ~°^ŒÌ~Ú# ~°Ç¨Ï㨺 ã¨=∂"Õâ◊O
HÍ~°ºHõÖÏáêÅ#∞ ZO`« q[˝`«`À x~°fiÇ≤ÏOKåÖÏ J<Õk P`«_ç PÖ’K«#. J~Ú`Õ z=i HõΔ}OÖ’ ã≤.S._ç.Å ^•fi~å qѨ¡=HÍ~°∞Å ~°Ç¨Ï㨺
ã¨=∂"Õâ◊O QÆ∂iÛ `≥Å∞ã¨∞H˘x ~°≠Ïhûx áÈbã¨∞Å∞ =Ú@ì_ç KÕã¨∞Î<åfl~°x
#=ÉèÏ~°`«ã¨Éèí K«O„^ŒâıY~üH˜ Hõ|∞~°∞ `≥eã≤Ok. JO`Õ HõΔ}ÏÅÖ’ Ô~O_À"åiH˜ `≥eÜ«∞‰õΩO_®
P*Ï^£H˜ `«=∞=O\˜ qѨ¡=HÍ~°∞Å ã¨OѶ¨∞O =O\˜^Õ ÖÏǨϟ~üÖ’ ã¨=∂Kå~åxfl q∞„`«∞ÅO^ŒiH©˜ `≥eÜ«∞ѨiKÕÖÏ KÕã≤ "åiH˜ u~°∞QÆ∞ ã¨=∂"Õâ◊O
x~°fiÇ≤Ïã¨∞Î<åfl~°x `≥eã≤Ok. ''#=ÉèÏ~°`«ã¨Éèí—— QÍ U~åÊ>ˇÿ# P ã¨OѶ¨∂xH˜ QÆ∂iÛ Ju`«fi~°Ö’ `≥eÜ«∞KÕ™êÎ#x "å~°Îx JOkOѨKÕâß_»∞ P*Ï^£.
ã¨~åÌ~ü ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ã¨∞Y^Õ"£, ÉèíQÆ=fK«~°}ü Ü«∞âòáêÖòÅ∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞. "åi ã≤.S._ç. áÈbã¨∞Å =Å #∞Oz Ju KåHõKH« ºõ O`À `«$\˜Ö’ `«ÑÊ≤ OK«∞H˘x
P^èŒfi~°ºOÖ’ HÍ~°ºHõÖÏáêÅhfl [iˆQq. ~å„uH˜ ~å„u ~°≠Ïhûx =^Œe ÃÑ\Ïì~°∞. J`«_ç ~°Ç¨Ï㨺 „Ѩܫ∂}O _èçb¡H˜
D Ü«Ú=<åÜ«∞‰õΩÅ#∞ HõÅ∞ѨÙHÀ"åÅ<Õ HÀÔ~¯ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£‰õΩ KÕiOk. HÍ~°ºHõ~Åΰ O`å "åi "åi „Ѩ^âÕ ßʼnõΩ KÕ~∞° ‰õΩ<åfl~°x "å~°xÎ JO^Œ∞‰õΩx
HõeyOk. P HõΔ}O #∞Oz U~åÊ@∞¡ ~°Ç¨Ï㨺OQÍ KÕÜ«∞™êQÍ_»∞. „a\©+π H˘O`« ã≤÷q∞`«Ñ¨_®¤_»∞. U=∂„`«O q„âßOu fã¨∞HÀ‰õΩO_® _èçb¡ KÕ~°∞`«∂<Õ
JkèHÍ~°O qѨ¡"åxfl U=∂„`«O ÃÑ~°QÆx=fi ^ŒÅK«∞HÀÖË^Œ∞. qѨ¡"åxfl Z<Àfl JHõ¯_ç HÍ~°ºHõ~°ÎÅ`À K«~°ÛÅ∞ [iáê_»∞. P `«~åfi`« ^ŒQÆæi „áêO`åÅÖ’
ã¨O=`«û~åÅ „H˜`«O #∞O_ç "å~°∞ J<ÕHõ ‰õΩ`«O„`åÅ#∞ Ѩxfl J}z"Õã¨∂Î<Õ HÍ~°ºHõ~°ÎÅ`À K«~°ÛÅ∞ [iáê_»∞.
L<åfl~°∞. P*Ï^£, ÉèíQÆ`üã≤OQ∑Å `˘eã¨=∂"Õâ◊O
qÉèílOz ѨiáêeOK«∞ Jx "åi @Hõ¯i q^è•<åxfl J=∞Å∞Ѩiz P `«~åfi`« J`«_ç „Ñ¨Ü∂« }O ÖÏǨϟ~ü‰Ωõ ™êyOk. _èbç Ö¡ ’x HÍ~°ºHõ~Åΰ H˜
"åºáê~°O KÕã∞¨ ‰õΩO\Ï=∞O@∂ =zÛ ÉèÏ~°`^« âÕ ß<Õfl P„Hõq∞OK«∞‰õΩ<åfl~°∞. "å~°∞ áÈbã¨∞Å∞ qѨ¡= ã¨OѶ¨∂Å#∞ ~°∂ѨÙ=∂Ѩ\ÏxH˜ "Õ¿ã Z`«∞ÎÅ#∞ =ÚO^Œ∞QÍ<Õ
P„Hõq∞OK«∞H˘#fl ^Õâßxfl JO`« `«fi~°QÍ, JO`« `ÕeQÍæ =^ŒÅ∞`å~å? ZO`« HõxÃÑ\˜ì `«=∞‰õΩ "å~°#Î ∞ JO^ŒK¿Õ ãÖÏ "åiH˜ `«sÊù^∞Œ xzÛ K«H¯õ \˜ „Ѩ}ÏoHõÅ#∞
~°HõÎáê`«O [~°QÍÖ’? "åiH˜ `≥eÑ≤ ÖÏǨϟ~ü KÕ~å_»∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
30 31
J~Ú`Õ ÖÏǨϟ~üÖ’ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ã¨∞Y^Õ"£ =O\˜ „Ѩ=ÚY <åÜ«∞‰õΩÅx ã¨fiã¨÷ÖÏʼnõΩ KÕ~°∞‰õΩ#fl P*Ï^£, ÉèíQÆ`üã≤OQ∑
HõÅ∞ã¨∞ HÀÖËHõáÈÜ«∂_»∞. ÉèíQÆ`üã≤OQ∑x HõÅ"åÅ<Õ J`«x Pâ◊ <≥~°"Õ~°ÖË^Œ∞. "åi~°∞=Ù~°∞ ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ JuH©ÅHõ"≥∞ÿ# x~°‚Ü«∂Å#∞ fã¨∞‰õΩ<åfl~°∞.
J~Ú`Õ J`«_ç Pâ◊ P `«~åfi`« <≥~°"ÕiOk. ÖÏǨϟ~ü #∞Oz ѨÅ∞ „Ѩ^ÕâßÅÖ’ XHõig∞^Œ =∞~˘HõiH˜ #=∞‡HõO, Q“~°=O ‰õΩ^Œ~°@O`À "åi Éèíq+¨º`ü „Ѩ}ÏoHõ
HÍ~°ºHõ~°ÎÅ#∞ HõÅ∞ã¨∞‰õΩO@∂ HÍ#∂Ê~°∞ KÕ~å_»∞ K«O„^ŒâıY~ü. ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, HÍ~°º„Hõ=∞ x~°‚Ü«∞O x~å@OHõOQÍ ™êyOk.
ã¨∞Y^Õ"£ =O\˜ „Ѩ=ÚY∞ÅO`å JHõ¯_Õ L<åfl~°<Õ "å~°Î `≥eÜ«∞@O`À Éè Ï ~° ` « ^ Õ â ◊ O Ö’x qѨ ¡ = HÍ~° ∞ ÅO`å 㨠= ∂"Õ â ◊ = ∞ÜÕ ∞ º q㨠Π$`«
"≥ Ú ^Œ \ ˜ ™ êiQÍ K« O „^Œ â ı Y ~ü P*Ï^£ Éè í Q Æ ` ü ã ≤ O Q∑ # ∞ Hõ Å ∞㨠∞ H˘x HÍ~°º„Hõ=∂xH˜ ã¨=∞Ü«∞O x~°‚~ÚOKå~°∞. P `«~åfi`« "å~°∞ ^Õâ◊Ѩiã≤÷`«∞ÅÃÑ·
ã¨=∂"Õâ◊"≥∞ÿÜ«∂º~°∞. K«iÛOKå~°∞. ѨO*Ï|∞Ö’ ~Ô `· ∞« L^Œº=∂Å QÆ∂iÛ, ÖÏǨϟ~üÖ’ [iy# ^•~°∞}ÏÅ
`˘eã¨=∂"Õâ◊OÖ’<Õ PѨÎq∞„`«∞Öˇ·# P*Ï^£, ÉèíQÆ`üã≤OQ∑Å∞ QÆ∂iÛ ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑ K«O„^ŒâYı ~ü‰Ωõ Hõà§◊ ‰õΩ Hõ\#ì˜ @∞¡QÍ K≥|∞`«∞O>Ë P*Ï^£ â◊s~°O
XHõix QÆ∂iÛ =∞~˘Hõ~∞° JѨÊ\˜=~°‰Ωõ qx LO_»@"Õ∞ HÍx =ÚMÏ=Úv „ѨfH͈~K«Ûù`À ~°yeáÈ~ÚOk. ÉèÏ~°`«^Õâ◊=Ú Ñ¨~å~Ú"åi áêÅ# #∞O_ç
K«∂ã¨∞H˘x LO_»ÖË^Œ∞. W^ŒÌ~°∂ Z^Œ∞~°=@O`À<Õ PeOQÆ#O KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. ZѨÊ\˜H˜ q=ÚH˜Îx á⁄O^Œ∞`«∞O^À, „Ѩ[Å ÉÏ^èŒÅ∞ ZѨÊ\˜H˜ =ÚOyOѨىõΩ
XˆH ÉèÏ"åÅ`À xO_ç# =∞#ã¨∞Å∞ HõÆey# "åi â◊s~åÅ∞ XHõi<˘Hõ~°∞ =™êÎÜ∂≥ #<Õ ÉÏ^èŒ "åi~°∞=Ùi =∞#ã¨∞ûÅ#∞ Ñ≤O_ç"ãÕ O≤ k. n~°K… ~« Û° Å#O`«~O°
`å‰õΩ`«∂<Õ U^À Pf‡Ü«∞ÉèÏ=O â◊s~°=∞O`«\Ï "åºÑ≤OzOk. "åi ã¨=∂"ÕâO◊ "åi~°∞=Ù~°∞ g_À¯Å∞ `≥Å∞ѨÙH˘x "åi "åi ™ê÷<åʼnõΩ KÕ~°∞‰õΩ<åfl~°∞.
QÆO@Å `«~°|_ç ™êyOk. ~°≠ÏhûÖ’ JukèQÍ =∞HÍO
Éèíq+¨º`ü „Ѩ}ÏoHõ QÆ∂iÛ K«iÛOKå~°∞. qѨ¡=ã¨OѶ¨∂Å∞ ã¨OÜ«ÚHõÎOQÍ ÉèíQÆ=O`«∞_»∞ Z=fiiH˜ U ã¨=∞Ü«∞OÖ’ Z@∞=O\˜ PÖ’K«#Å∞
x~°fiÇ≤ÏOK«=Åã≤# HÍ~°ºHõÖÏáêÅ#∞ QÆ∂iÛ, ã¨OѶ¨∞ ÅHõΔ º ™ê^èŒ#=Ú JO`å HõÅ∞QÆK™Õ êÎ_À Z=fiiH˜ `≥Å∞ã¨∞? J~Ú`Õ ÉèQí =Æ O`«∞_»∞ HõÅ∞QÆK¿Õ ã PÖ’K«#ʼnõΩ
U q^èŒOQÍ =ÚO^Œ∞‰õΩ ™êQÍe J<Õ ÉèÏs „Ѩ}ÏoHõ#∞ W~°∞=Ù~°∂ HõÅã≤ =∂„`«O J~°÷O LO_ç f~°∞`«∞Ok. HÍ#∂Ê~°∞Ö’ P*Ï^£ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑`À
U~°Ê~°∞K«∞‰õΩ<åfl~°∞. P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ "≥Å∞=~°∞ã¨∞Î#fl qâßÅÅHõΔ º ã¨=∂"Õâß#O`«~°O uiy ~°≠Ïhû KÕ~°∞‰õΩ<åfl_»∞. ~°≠ÏhûÖ’ qѨ¡= ^ŒàÏxH˜
ã¨^•t= =∞Ö’¯Ñ¨Ó~ü <åÜ«∞‰õΩ_çQÍ LO_ç #_çÑ≤ã¨∞Î<åfl_»∞.
ã≤^•úO`åʼnõΩ, x~°fiÇ≤ÏOK«=Åã≤# q^è•<åÅ#∞ P*Ï^£ P Ü≥∂^è∞Œ x WO\˜Ö’ =∞HÍO ÃÑ\˜ì JukèQÍ L<åfl_»∞. PÜ«∞#‰õΩ
qO@∞#fl P*Ï^£ ‰ õ Ω Éè í Q Æ ` ü ã ≤ O Q∑ à ѷ Z#ÖË x `å#xfl ~ÀAÅ∞ Ѩ~°º\˜Oz# „áêO`åÅ∂, JHõ¯_ç qâıëêÅ∂, K«~°ÛÅ∂,
Q“~° " åaè = ∂<åÅ∞ Hõ e QÍ~Ú. WO`« \ ˜ fã¨∞‰õΩ#fl x~°‚Ü«∂Å QÆ∂iÛ q=~°OQÍ `≥eáê_»∞. ã¨~åÌ~ü ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ QÆ∂iÛ
=∞ǨÏ`«Î~°"≥∞ÿ# PÖ’K«#ÖË qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ ÅHΔͺxfl q=~åÅ#∞ ‰õÄÅOHõ+O¨ QÍ `≥eáê_»∞. Éèqí +¨º`ü „Ѩ}ÏoHõ#∞ QÆ∂iÛ q=iOKå_»∞.
KÕkOè K«\ÏxH˜ ^ÀǨÏ^ŒÑ_¨ `» åÜ«∞x =∞#óã¨∂ÊùiQÎ Í XHõ~ÀA ǨÏ~îå`«∞ÎQÍ ''ã¨^•t"£ – h‰õΩ <Õ#∞ ѨÙ\˜ì# T~°∞, =∂ ~ÚÅ∞¡
Éè Ï qOKå_» ∞ . |Å"≥ ∞ ÿ # â◊ s ~° ™ œ+¨ ª = O`À K«∂ÃÑ_»`å#∞. "≥O@<Õ „ѨÜ∂« }O J=\ÏxH˜ ã≤^OúŒ J=Ùfi—— J<åfl_»∞. ã¨^•t=
^è≥·~°º™êǨϙêÅ#∞ "≥^Œ[Å∞¡`«∞#fl P*Ï^£ L„QÆ =∞Ö’¯Ñ¨Ó~ü ǨÏ~îå`«∞ÎQÍ J`«_»∞ K≥Ñ≤Ê# q^è•<åxfl q+¨Ü«∂xfl qx q㨇ܫ∞O
㨠fi~° ∂Ѩ O WO`« \ ˜ ™œ=∞º`« `À "≥ e¡ qiÜ« ∞ \Ïxfl K« ∂ã≤ Éè í QÆ `ü ã ≤ O Q∑ K≥O^•_»∞. U<å_»∞ Z=~°∞ |Å=O`«O KÕã≤<å J`«_ç ѨÙ@∞ì ѨÓ~Àfi`«Î~åÅ∞
Pâ◊Û~°ºáÈÜ«∂_»∞. ã¨=∞Ü«∂#∞ ã¨O^Œ~ƒ° Où QÍ =º=ǨÏiOKÕ P*Ï^£ qѨ=¡ ã¨OѶ∂¨ Å Z=fiiH˜ `≥Å∞ѨÖË^Œ∞.
<åÜ«∞‰õΩ_çQÍ Ñ¨iѨÓ~°‚ <åºÜ«∂xfl KÕ‰õÄ~°∞Û`å_»x ÉèÏqOKå_»∞. XHõig∞^Œ J@∞=O\˜k `å<Õ=∂„`«O J_»∞QƉõΩO_® U=∂„`«O, q+¨Ü«∞ „Ѩ™êÎ=#
=∞~˘HõiH˜ Q“~°=O Hõey „¿Ñ=∞, Jaè=∂<åÅ`À "åi~°∞=Ù~°∞ XHõiH˘Hõ~°∞ ~å‰õΩO_»QÍ<Õ `å#O`«@ `å<Õ Ç¨Ï~îå`«∞ÎQÍ `«# ~ÚÅ∂¡, T~°∂ K«∂ÃÑ_»`å#<Õ
PѨÎq∞„`«∞Å =Öˇ "≥∞eQÍ~°∞. ã¨iH˜ PÜ«∞#H˜ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥Ú^Œ\ ˜™êiQÍ qz„`«OQÍ HõxÑ≤OKå_»∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
32 33
'ÉèÏO=~å— Ö’ P*Ï^£ q^•º~°˚#ÔH· =zÛ# "å_çQÍ K«O„^ŒâıY~ü
J~Ú`Õ ã¨^•t=ÙxH˜ P*Ï^£ ÃÑ·#∞#fl #=∞‡HõO Q“~°=O =∂@ÅÖ’ H˘_»∞‰õΩ`À H˘O`«¿ãѨ٠=∂\Ï¡_ç# `«~°∞"å`« WO\˜H˜ ~°=∞‡x Ñ≤ezOk.
K≥ѨÊ\ÏxH˜ Hõ+¨ì=∞<Õ K≥ѨÊ=K«∞Û. P*Ï^£ Ñ≤e¿ãÎ PÜ«∞# LiHõO|O ZHõ¯_®xH˜ ^•O`À P*Ï^£ `å#∞ JHõ¯_çH˜ ~å=@O `«#H©, `«e¡^ŒO„_»∞ʼnõÄ =∞Ozk
x„^ŒÖ’ ‰õÄ_® ã¨Oã≤^ŒúOQÍ LO\Ï_»∞. HÍ^Œx `å#∞ Ô~O_»∞ k<åÅ∞ WHõ¯_Õ LO\Ï#x „Ѩu~ÀA ~å=Åã≤#^Œx, `«#
Z@∞=O\˜ PÖ’K«#ʼnõΩ `å=Ù W=fi‰õΩO_® ã¨^•t"£ =∞Ö’¯Ñ¨Ó~ü ~åHõ QÆ∂iÛ =∞Ô~=iH˜ `≥ÅѨ=^ŒÌx K≥áêÊ_»∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥O@ |Ü«∞Å∞^Õ~å_»∞. "å~°∞ `«‰õΩ¯= ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ P ~å„u Éè’[#O =ÚyOz Ѩ_»∞H˘#fl K«O„^ŒâıY~üH˜ `«ÖË¡ Hõà◊§=ÚO^Œ∞
~°Ç¨Ï㨺OQÍ 'ÉèÏO=~å— „QÍ=∂xH˜ KÕ~°∞‰õΩ<åfl~°∞. [x‡Oz# QÆ_»¤ÃÑ· "≥Ú^ŒÅ™êyOk. HÍh P"≥∞ =^ŒÌ‰õΩ "≥o`Õ U^À q^èŒOQÍ `«# ÉÏO^èŒ=ºO
HÍÅ∞"≥∂ѨÙ`«∂<Õ P*Ï^£ ǨÏ$^ŒÜ«∞O ѨÙÅH˜O`«‰õΩ QÆ∞i J~ÚOk. =∂`«$ã¨Ê~°≈ |Ü«∞@Ѩ_ç áÈbã¨∞Å HÍ~°}OQÍ `«# `«e¡^ŒO„_»∞ʼnõΩ Hõ+¨ìO HõÅ∞QÆ∞=K«∞Û.
â◊s~åxfl ã¨∞_ç QÍeÖÏ K«∞\˜ì"Õã≤Ok. J^Õ QÆ∞~°∞=ÙQÍiO@ q^•º~°˚# HÀã¨O =zÛ# q^•º~°∞úÅ∞QÍ LO_»=K«Ûx
ã¨^•t"£ =∞Ö’¯Ñ¨Ó~ü`À HõÅã≤ `«#‰õΩ "≥Ú^Œ\ ™˜ êiQÍ q^Œº#∞ <ÕiÊOz# J`«_ç PÖ’K«#. HÍh `«e¡ HÀiHõ#∞ HÍ^Œ#ÖËHõ =∞~°∞ã¨\ ˜ ~ÀA WO\˜H˜ "≥o§
QÆ∞~°∞=Ù =∞<ÀǨÏ~üÖÏÖò „u"Õk WO\˜H˜ "≥àϧ_»∞. QÆ∞~°∞=ÙQÍiH˜ áê^•aè=O^Œ#O `«e¡ÃÑ\˜ì# Hõ=∞‡\˜ Éè’[<åxfl Hõ_»∞áê~å u<åfl_»∞. J~Ú`Õ =Ói"åÔ~=~°∂
KÕâß_»∞. „Ñ≤Ü∞« t+¨μº_çx K«∂ã¨∂<Î Õ PÜ«∞# Ѩ_#ç P#O^ŒO JO`å WO`åHÍ^Œ∞. P*Ï^£x QÆ∞~°∞ÎѨ@ìÖË^Œ∞.
10 ã¨O=`«û~åÅH˜ uiy=zÛ áê^•aè=O^Œ#O KÕã∞¨ #Î fl t+¨μº_çx PáêºÜ«∞OQÍ „QÍ=∂xfl g_ç# K«O„^ŒâıY~ü
PeOQÆ#O KÕã∞¨ H˘<åfl~°∞. P#O^ŒO`À PÜ«∞# =ÚYO HÍOu=O`«O J~ÚOk. <åÅ∞QÆ∞ ~ÀAÅ∞ U^À XHõ q^èŒOQÍ Z=fiiH©˜ J#∞=∂#O ~å‰õΩO_®
K«O„^ŒâıY~ü q∞„`«∞x ѨiK«Ü«∞O KÕâß_»∞. QÆ_áç ê~°∞. S^Œ= ~ÀA# ã¨^•t=Ù_»∞ JHõ¯_» #∞Oz gÖˇ#· O`« `«fi~°QÍ "≥à§◊ @O
=∞Oz^Œx q∞„`«∞x ÃÇÏK«ÛiOKå_»∞. QÆ∞~°∞=ÙQÍ~°∞ Ѩxg∞^Œ |Ü«∞\˜H˜ "≥à§◊ @O`À
`«e¡^ŒO„_»∞Å#∞ Hõeã≤# P*Ï^£ PÜ«∞# =zÛ# `«~°∞"å`« PÜ«∞#H˜ K≥Ñ≤Ê "≥àÏÌ=∞x xâ◊Û~ÚOK«∞‰õΩ<åfl~°∞.
JѨC_Õ q∞„`«∞x WO\˜H˜ HÍňHΔѨO H˘~°‰õΩ ã‘`å~åO u"åi =KåÛ~°∞. J~Ú`Õ =∞<ÀǨÏ~üÖÏÖò „u"Õk Ѩxg∞^Œ `åÅ∂HÍѶ‘ã¨∞H˜ "≥à◊§QÍ JHõ¯_»
^Œ∂~°O #∞O_ç H˘_»∞‰õΩ#∞ P#"åÅ∞ Ѩ@ìÖËHõáÈÜ«∂~°∞. `«O„_çx K«∂z P*Ï^£ K«O„^ŒâıY~ü QÆ∂iÛ PK«∂H©x fã¨∂Î áÈbã¨∞ |ÅQÆO `å~°ã¨Ñ¨_çOk.
^ŒQ~æÆ Q° Í =KåÛ_»∞. #∂#∂QÆ∞g∞™êÅ`À #=Ü«∞=fi#O`À ÉèÏã≤Å∞¡`∞« #fl "≥∂=Ú`À áÈbã¨∞ʼnõΩ Z@∞=O\˜ J#∞=∂#O ~å‰õΩO_® „QÍ=∂xH˜ uiy=zÛ#
`«#‰õΩ áê^•aè=O^Œ#O KÕã¨∞Î#fl H˘_»∞‰õΩx K«∂ã≤ ã‘`å~åO u"åi =∞#ã¨∞û „u"Õk WO\˜H˜ KÕi K«O„^ŒâıY~ü‰õΩ q+¨Ü«∞O K≥áêÊ_»∞. `å=Ú WHõ¯_» LO_»@O
P#O^Œ™êQÆ~"° ∞≥ Oÿ k. H˘_»∞‰õΩx J‰õΩ¯# KÕ~∞° ÛH˘x ZO`À ™êfiO`«# á⁄O^•_»∞. ˆHΔ=∞O HÍ^Œx ÉèÏqOz# "å~°∞ P ~ÀA J~°ú~å„u ^•@QÍ<Õ QÆ∞~°∞=Ù =^ŒÌ
`«# =^ŒÌ ÖËHõáÈ~Ú<å ã¨∞~°H˜Δ`«OQÍ L<åfl_»<Õ ÉèÏ=# PÜ«∞# =∞#ã¨∞û‰õΩ â‹Å=Ù fã¨∞H˘x `«# `«e^¡ OŒ „_»∞ʼnõΩ D q+¨Ü∞« O K≥Ñʨ =∞x HÀ~°∞`«∂ q∞„`«∞x`À
ZO`À P#O^•xfl JO^ŒKÕã≤Ok. |Ü«∞Å∞^Õ~å_»∞.
P `«~åfi`« `«# ~åHõ#∞ QÆ∂iÛ ~°Ç¨Ï㨺OQÍ `«e¡H˜ `≥ÅѨQÍ P"≥∞ x~°Ç¨ÏOHÍiQÍ K«O„^ŒâıY~ü
Ѩ~°∞QÆ∞Ѩ~°∞QÆ∞# QÆ∞~°∞=ÙQÍi WO\˜H˜ =zÛOk. ZO`À "Õ^Œ##∞ [QÆ~å}©^Õq ã¨iQÍæ g~°∞ |Ü«∞Å∞^Õi# ã¨=∞Ü«∂xH˜ D^Œ∞~°∞QÍÅ∞Å`À ‰õÄ_ç#
J#∞Éèqí ã¨∂OÎ ^Œx P"≥∞ =ÚY=Ú K«∂ã¨∂<Î Õ P*Ï^£H˜ J~°O÷ J~ÚOk. <≥=∞‡kQÍ ÉèÏs=~°¬O "≥Ú^ŒÅ~ÚOk. J~Ú<å PQƉõΩO_® |Ü«∞Å∞^Õi J_»qQÆ∞O_®
`«e¡x KÕ~å_»∞. [QÆ~å}©^Õq =}∞‰õΩ`«∞#fl KÕ`«∞Å`À K«O„^ŒâıY~ü =ÚMÏxfl „Ѩܫ∂}O KÕã¨∂Î =∞^茺֒ HÍ¿ãûѨ٠q„âßOu fã¨∞‰õΩx |Ü«∞Å∞^Õi QÆ=∂ºxfl
Ѩ@∞ìH˘x =Ú^Œ∞ÌÅ`À =ÚOz"Õã≤Ok. Ѩã≤a_»¤ÖÏ J‰õΩ¯# KÕ~°∞Û‰õΩ#flk. P"≥∞ KÕ~∞° ‰õΩ<åfl~°∞. K«O„^ŒâYı ~ü HÍ~°ºHõÖÏáêÅ∞ qã¨Î $`«OQÍ ÃÑiQÍ~Ú. Hõ}Δ O ‰õÄ_®
`åѨ„`«Ü«∂xfl K«∂ã¨∞Î#fl JHõ¯_ç "åiH˜ Hõà◊§hà◊√§ "å@O`«@ J"Õ =KåÛ~Ú. fiHõ ÖˉõΩO_® HÍ~°ºHõÖÏáêÅ#∞ x~°fiÇ≤ÏOKÕ"å_»∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
34 35
=∞^茺֒ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ã¨∞Y^Õ"£, ‰õΩO^Œ<£ ÖÏÖò =O\˜ "åi`À ~°Ç¨Ï㨺 t=â◊~°‡, Ѷ¨}©O„^Œ<å^èŒÃѶ∂+π, ‰õΩO^Œ<£ÖÏÖòÅ#∞ ZxflHõ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞.
ã¨=∂"ÕâßÅ∞ [iÑ≤ =∂~°∞Ê KÕÜ«∞=Åã≤# q+¨Ü«∂Å∞ QÆ∂sÛ, HÍ~°º„Hõ=∂Å 'ã¨O^è•#Hõ~°Î— QÍ J#QÍ 'ã¨~°fi¿ã<åkèѨu— QÍ K«O„^ŒâıY~ü#∞ Z#∞fl‰õΩ<åfl~°∞.
J=∞Å∞ QÆ∂sÛ UHõ„w= x~°‚Ü«∂Å∞ fã¨∞‰õΩ<Õ"å~°∞. gi ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ XH˘¯Hõ¯ „áêO`åxH˜ XH˘¯Hõ¯ix W<£Kèåi˚QÍ Z#∞fl‰õΩ<åfl_»∞.
=ÚYº"≥∞ÿ# ã¨=∂"ÕâßÅ∞ 1928, JHÀì|~ü 8,9 `ås‰õΩÅÖ’ _èçb¡Ö’x ѨO*Ï|∞‰õΩ ã¨∞Y^Õ"£, cǨ~°∞H˜ Ѷ¨}©O„^Œ, Ü«Ú.Ñ≤.H˜. t=â◊~°‡
áê`«HÀ@Ö’ [iQÍ~Ú. =O\˜"åix „áêO`«O "åsQÍ xÜ«∞q∞OKå~°∞. J~Ú`Õ Jhfl „áêO`åÅ #∞O_ç
D ã¨=∂"ÕâßÅH˜ qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ qq^èŒ „áêO`åÅ #∞Oz =zÛ Ç¨[~°~Ú# qѨ¡=HÍ~°∞ÅÖ’ KåÖÏ=∞OkH˜ K«O„^ŒâıY~ü =ÚYO `≥eÜ«∞^Œ∞.
Ǩ[~°Ü«∂º~°∞. H˘xfl =ÚYº"≥∞ÿ# HÍ~°}Å HÍ~°}OQÍ K«O„^ŒâıY~ü g\˜H˜ =∞iH˘O^ŒiH˜ J`«x QÆ∂iÛ, ã¨fiÉèÏ=O QÆ∂iÛ q=~åÅ∞ ѨÓiÎQÍ `≥eÜ«∞^Œ∞.
Ǩ[~°∞ HÍÖË^Œ∞. J~Ú`Õ JO^Œ~°∂ HõÅã≤ fã¨∞‰õΩ<Õ x~°‚Ü«∂xH˜ `«# ã¨=∞‡u<Õ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ P*Ï^£ QÆ∂iÛ ã¨q=~°OQÍ JO^ŒiH©˜ `≥eÜ«∞K≥Ñ≤Ê J`«xH˜ Q“~°=,
`≥Å∞ѨÙ`å#x `«#=∂@QÍ K≥ѨÊ=∞x ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ ^•fi~å `≥eÑ≤ `å<Õq∞\’ qâßfi™êÅ#∞ ã¨OѨÓ~°‚OQÍ HõÅ∞QÆKÕâß_»∞.
JO^ŒiH© `≥e¿ãÖÏ KÕâß_»∞. <åÜ«∞‰õΩ_≥·# K«O„^ŒâıY~üÖ’ Z@∞=O\˜ XHõ =ºH˜Î ZO`« Q˘Ñ¨Ê"å_≥·<å J`«_ç ѨiK«Ü«∞O KÕ¿ã q^è•#O ZO`À
JǨÏOHÍ~°O =∞K«∞Û‰õΩ ‰õÄ_® ÖË^Œ∞. ã¨^• ^Õâ◊O ^•ã¨ºq=ÚH˜Î HÀã¨"Õ∞ J`«x „ѨÉÏè q`«O K«∂ѨÙ`«∞Ok. JO`«\ ˜ ѨiK«Ü∂« xfl ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑ K«O„^ŒâYı ~ü Ü≥∞_»Å
PÖ’K«#Å∞ ™êQÆ∞`«∞O_Õ~Ú. x~°fiiÎOKå_»∞. J~Ú`Õ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ K≥Ñ≤Ê# ^•xHõO>Ë =O^ŒÔ~@∞¡ K«O„^ŒâıY~ü
P*Ï^£ qѨ¡= ã¨Oã¨÷‰õΩ JOH˜`«=∞~Ú<å_»x K≥ѨÊ_»OÖ’ Z@∞=O\˜
WO_çÜ«∞<£ ™È+¨eãπì iѨa¡Hõ<£ Ps‡ Juâ◊Ü≥∂H˜ÎÖË^Œ∞.
D ~Ô O_»∞ ~ÀAÅ ã¨ÉÅíè ã¨=∂"ÕâßÅÖ’ ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑ <Õ`$« `«fiOÖ’ qѨ=¡
ã¨OѶ¨∂Åhfl Hõeã≤ "å\˜x ã¨"≥∞ÿHõºO KÕã¨∂Î ''WO_çÜ«∞<£ ™È+¨eãπì iѨa¡Hõ<£
„¿Ñ=∞`À ‰õÄ_ç ÉÏ^茺`«`À P*Ï^£
Ps‡—— QÍ ¿Ñ~°∞ ÃÑ\Ïì~°∞. D ã¨OѶ¨∞O `«~°Ñ¶¨Ù# ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ =∂\Ï¡_»∞`«∂ ã¨=∂"ÕâßÅ∞ =Úyã≤# J#O`«~°O K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£#∞ HõÅ∞ã¨∞‰õΩ#fl
U<å_≥·`Õ ÉèÏ~°`«^Õâ◊O ^•ã¨ºq=ÚH˜Î K≥Ok ™êfi`«O„`«ºO á⁄O^Œ∞`«∞O^À P =ÚYº J#∞K«~°∞Å∞ ã¨ÉèÏq+¨Ü«∂Å#∞ ã¨OѨÓ~°‚OQÍ q=iOKå_»∞. `«# ZxflHõ
~ÀA „Ѩ*τѨÉèí∞`«fiO U~åÊ@∞ [~°∞QÆ∞`«∞Ok. QÆ∂iÛ qO@∂<Õ P*Ï^£ ã¨O„Éèí=∂â◊Û~åºÅ‰õΩ Ö’#Ü«∂º_»∞. `å#∞ ^Õâ◊=Ú
HÀã¨O áê@∞Ѩ_®¤_Õ HÍx Z@∞=O\˜ JkèHÍ~åxfl HÀ~°∞HÀÖË^Œ∞. J~Ú`Õ
D U~åÊ@∞ =Å# XHõ =∞x+≤x =∞~À =∞x+≤ ^ÀK«∞‰õΩ<Õ J=HÍâ◊O J<ÕHõ=∞Ok Ü≥∂^èŒ∞Å∞O_»QÍ `«#‰õΩ J`«∞º#fl`« ™ê÷<åxfl W=fi@O J`«xfl
LO_»^Œ∞. „Ѩu"å~°∞ `å=Ú KÕ¿ã Ѩ#∞ʼnõΩ `«QÆæ „Ñ¨uѶ¨ÖÏxfl „Ѩu XHõ¯~°∞ ZO`À P#OkOѨ KÕ~ÚQÍ, ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ `«#ÃÑ· K«∂Ñ≤# Jaè=∂<åxH˜,
á⁄O^Œ@"Õ∞ HÍHõ Q“~°=OQÍ „|`«∞‰õΩx ™êyOK«QÅÆ ∞QÆ∞`å~°∞. ^Õâ™◊ êfi`«O„`åºxfl #=∞‡HÍxH˜ =∞iO`« P#O^ŒO ™⁄O`«O J~ÚOk.
JÇ≤ÏO™ê Ѩ^ŒúuÖ’ ™êkèOK«@O ZO`À Hõ+¨ì`«~°"≥∞ÿOk. qѨ=¡ HÍ~°∞Å∞ `«#ÃÑ· ÃÑ\˜#ì #=∞‡HÍxfl Ѩk~Ô @∞¡ JkèHOõ QÍ ^ÕâO◊ H˘~°‰Ωõ
J~Ú`Õ =∞#k qѨ¡="Õ∞ HÍx ^Ò~°˚#ºOHÍ^Œ∞. qѨ¡=O ^•fi~å =∂„`«"Õ∞ Hõ$+≤ KÕ™êÎ#x =∞#ã¨∞ûÖ’ =∞iO`« QÆ\ ˜ìQÍ x~°‚Ü«∂xfl fã¨∞‰õΩ<åfl_»∞. `«#Ö’x
^Õ â ßxH˜ ™êfi`« O „`åºxfl f㨠∞ ‰õ Ω =zÛ „Ѩ [ ÅO^Œ i H˜ <åºÜ« ∞ O z=i ~°HõÎOK«∞Hõ¯ ‰õÄ_® ^Õâ◊O HÀã¨"Õ∞ "≥zÛOK«_®xH˜ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£
KÕ‰Äõ ~°ÛQÆÅ∞QÆ∞`å=∞x Jk Ju`˘O^Œ~Ö° ’<Õ ã¨OÉèqí Oz f~°∞`«∞O^Œx JO^ŒiH© ZšѨC_»∞ ã≤^Œú"Õ∞.
`≥Å∞ѨÙ`«∂ "åiÖ’ K«Hõ¯\˜ K≥·`«<åºxfl ~°yeOKå~°∞. Jaè=∂#O`À J`«_»∞ KÕ¿ã HÍ~°º„Hõ=∂Å∞ D ZxflHõ HÍ~°}OQÍ
ã¨~°fi¿ã<åkèQÍ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ ÉÏ^躌 `«`À ‰õÄ_ç# „¿Ñ=∞`À x~°fiÇ≤ÏOK«|_ÕqQÍ =∂~å~Ú. `å#∞ KÕ¿ã Ѩ#∞ʼnõΩ
`å=Ú ¿Ñ~°∞ÃÑ\˜ì ™ê÷Ñ≤Oz# ã¨Oã¨÷‰õΩ ˆHO„^Œã¨OѶ¨∞ HÍ~°º x~åfiǨÏHõ ã¨O`«$Ñ≤Î`À áê@∞ =zÛ# ÉÏ^茺`«H˜ J`«_ç J}∞=}∞=٠ѨÙÅH˜O`«‰õΩ QÆ∞i
=~°æOQÍ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£, ã¨∞Y^Õ"£, q[Ü«∞‰õΩ=∂~üã≤<å›, JÜ«∂º_»∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
36 37
ÃÑ^ŒÌÅ`À ã¨`«ûO|O^è•Å∞ – Kå@∞QÍ PÜ«Ú^èŒ ã¨~°Ñ¶¨~å 'qѨ¡"åxH˜— =∞K«Û `Õ‰õÄ_»^Œ∞
ã¨~fi° ¿ã<åkèQÍ JkèHÍ~åxfl ã‘fiHõiOz# J#O`«~O° J`«_∞» `«# x"åã¨O D q+¨Ü«∂xfl P*Ï^£ qѨ¡=âßMÏ ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ `«# q∞„`«∞ʼnõΩ
~°≠ÏhûÖ’<Õ ™êyOKå_»∞. „Ѩu =ӺǨxfl ™êǨÏã¨O`À>Ë Ñ¨ÓiÎKÕâß_»∞. `≥eÜ«∞KÕ™ê_»∞. J~Ú`Õ H˘O`«=∞Ok P q^èOŒ QÍ ã¨ÇϨ HõiOK«@OÖ’ Z@∞=O\˜
qѨ=¡ HÍ~åºÅ∞ Jaè=$kú H˘~°‰Ωõ ZO`À =∞Ok ~åAÅ∞, ã¨~åÌ~`¡° À ѨiK«Ü∂« Å∞ `«ÑC¨ ÖË^xŒ „áÈ`«ûÇ≤ÏOz`Õ =∞i H˘O`«=∞Ok q∞#fl‰õΩO_çáÈÜ«∂~°∞. W@∞=O\˜
ÃÑOK«∞‰õΩ<åfl_»∞. H˘xfl "å@O`«@ J"Õ U~°Ê_®¤~Ú. JO^Œi`À ZO`À *Ï„QÆ`QΫ Í "å\˜H˜ ã¨Ç¨ÏHõiOK«_»O =Å¡ ã¨Oã¨÷‰õΩ J=ã¨~°"≥∞ÿ# q~åàÏxfl á⁄O^Œ=K«Ûx,
=∞ã¨Å∞H˘<Õ"å_»∞. ZO`À *Ï„QÆ`«ÎQÍ J_»∞QÆ∞"Õ¿ã"å_»∞. Ö’QÆ_» `å=Ú ‰õÄ_® KÕã≤# ^•_»∞ÅÖ’ J=∂Ü«∞‰õΩÅ∞ |Å~Ú<å~°x, Wk
J`«_»∞ "Õ¿ã J_»∞QÆ∞Ö’ x*Ï~Úfx =∂„`«O ã¨_»eOKÕ"å_»∞ HÍ^Œ∞. ã¨~°fi™ê=∂#º=∞x K«iÛOK«™êQÍ~°∞. Z=~°∞ ZÖÏ K≥Ñ≤Ê<å K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£
ÃÑ^ŒÌ =∞#∞+¨μÅ`À ã¨`«ûO|O^è•Å∞ =Å¡ `«=∞ ã¨OѶ¨∞ ã¨Éèí∞ºÅ‰õΩ PÜ«Ú^è•Å#∞ =∞#ã¨∞û WO^Œ∞‰õΩ ã¨Ç¨ÏHõiOK«ÖË^Œ∞.
KÕ~Û° @O ã¨∞ÅÉèOí QÍ [iˆQk. P ÃÑ^Œ=Ì ∞#∞+¨μÅ WO\˜Ö’ H˘O`«HÍÅO x"å™êxfl qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ `å=Ú KÕã≤# Ѩ#∞ÅÖ’ J=∂Ü«∞‰õΩÅ∞ |Å~Ú<å~°x
U~åÊ@∞‰õÄ_® KÕã¨∞‰õΩ<Õ"å_»∞. K≥ѨÙÎO>Ë J`«x =∞#ã¨∞û f„= =∞#™êÎѨO K≥OkOk. L`«Î=∞ ã≤^•úO`åÅ`À
„ѨÉèí∞`«fiO "åiH˜ U Ѩiã≤÷uÖ’#∂ J`«_çÃÑ· J#∞=∂#O ~å‰õΩO_® ‰õÄ_ç# ™êÜ«Ú^èŒ qѨ"¡ åxfl KÕ|\˜#ì qѨ=¡ HÍ~°∞Å∞ xÜ«∞=∂Å#∞ `«ÑC¨ `«∞<åfl~°x
*Ï„QÆ`«ÎѨ_Õ"å_»∞. ÃÑ^ŒÌÅ`À U~°Ê~°∞K«∞H˘<Õ ¿ãflǨÅÖ’ ÉèÏQÆOQÍ P*Ï^£H˜ XHõ „QÆÇ≤ÏOKå_»∞. ^•x =Å# ǨÏO`«‰õΩʼnõΩ, qѨ¡=HÍ~°∞ʼnõΩ `Õ_® LO_»^Œ∞. D
ã¨~åÌ~°∞`À ѨiK«Ü«∞O U~°Ê_çOk. ã¨O^Œ~ƒ° Où QÍ K«O„^ŒâYı ~ü P*Ï^£ qѨ=¡ HÍ~°∞ÅO^Œix ã¨=∂"Õâ◊ Ѩiz Ѩiã≤u÷ x
P*Ï^£‰õΩ ÉˇkiOѨ٠q=iOK«∞`«∂ ''W@∞=O\˜ Ѩiã≤÷ux Z^Œ∞~˘¯#fl U qѨ¡= HÍ~°ºHõ~°Î J~Ú<å
P ã¨~åÌ~°∞H˜ J`«_»∞ H˘Å∞=Ù#fl ~åAÃÑ· Jq∞`«"≥∞ÿ# ^Õfi+¨O, ѨQÆÅ∞ „ѨÉèí∞`åfixH˜ Ѩ@∞ì|_ç LiHõOÉÏxH˜ ZHõ¯_®xHõ~Ú<å ã≤^ŒúѨ_®ÖËQÍx
~°QÆ∞Å∞`«∞O_Õq. P ~åA#∞ JO`«"≥ÚOkOKÕO^Œ∞‰õΩ Ñ¨^èŒHÍÅ#∞ "Õ¿ã"å_»∞. ''qѨ¡"åxH˜—— =∞K«Û `Õ‰õÄ_»^Œ∞.
HÍh Jq qѶŨ =∞ÜÕ∞ºq. ~åAx K«OÑ≤ P [g∞H˜ `å<Õ [g∞O^•~°∞ HÍ"åÅh Z\˜ì Ѩiã≤÷`«∞ÅÖ’#∂ J<åºÜ«∂xH˜ `«Å=OK«‰õÄ_»^Œ∞. J<åºÜ«∞O
HÍOHõΔ J`«_çÖ’ LOk. Jk ~ÀA ~ÀAH˜ ÃÑ~°QÆ™êyOk. KÕÜ«∞‰õÄ_»^Œ∞.—— Jx YzÛ`«OQÍ K≥Ñ≤Ê JO^Œih ^ŒQÆæ~°‰õΩ fã¨∞H˘x U^Œ<åfl
P ~åA#∞ U q^èOŒ QÍ<≥<· å K«OáêÅ<Õ L^ÕâÌ º◊ O`À J`«_∞» ~°yeáÈ`«∞#fl ã¨=∞㨺=¿ãÎ ^•xfl =∞#ã¨∞ûqÑ≤Ê JO^Œi`À K«iÛOz x~°‚Ü«∞O fã¨∞HÀ=∞x
ã¨=∞Ü«∞OÖ’ P*Ï^£`À ѨiK«Ü«∞O U~°Ê_çOk. H˘kÌ ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ P*Ï^£ K≥áêÊ_»∞. JO`«\ ˜ x+¨¯~°¬`À JO`«Ö’<Õ „¿Ñ=∞`À =∂\Ï¡_ç# P*Ï^£ JO^Œi
PÜ«Ú^è•Å#∞ „ѨÜ≥∂yOKÕ qѨ¡=HÍ~°∞_»x J`«_çH˜ J=QÆ`«"≥∞ÿOk. =∞#ã¨∞ûÅ#∞ ^ÀK«∞‰õΩ<åfl_»∞. ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ P*Ï^£H˜ F@∞ "Õâß_»∞.
J`«_ç "≥∞^Œ_»∞Ö’ Ѩ^èŒHõO ã≤^Œú"≥∞ÿOk. P*Ï^£ ^•fi~å P Ѩ^èŒHÍxfl P„QÍ ˆHO„^ŒOQÍ ÉÏO|∞Å `«Ü«∂s
J=∞Å∞[iÑ≤ `«#∞ z~°HÍÅ"åOKè«#∞ f~°∞ÛHÀ"åÅ#∞‰õΩ<åfl_»∞. H˘kÌ P ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ =∞~˘Hõ H©ÅHõ x~°‚Ü«∂xfl ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, P*Ï^£Å∞
ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ J`«_ç`À ÉÏQÍ Ñ¨iK«Ü«∂xfl ÃÑOK«∞‰õΩx `«# Ѩ^èŒHÍxfl K≥Ñ≤Ê fã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. qѨ=¡ ã¨Oã¨÷ Pâ◊Ü∞« ™ê^è#Œ ‰õΩ =ÚYº"≥∞#ÿ k PÜ«Ú^èOŒ . J@∞=O\˜
D Ѩ^èŒHõO Hõ#∞Hõ q[Ü«∞O J~Ú`Õ P*Ï^£ qѨ¡=ã¨Oã¨÷‰õΩ HÍ=Åã≤# ÉèÏs PÜ«Ú^è•Å#∞, =∞O^Œ∞QÆ∞O_»∞ ™ê=∞„yx `å"Õ∞ `«Ü∂« ~°∞ KÕ¿ãÎ ! ? D PÖ’K«#
q~åàÏxfl W™êÎ#x K≥áêÊ_»∞. ~å=@=Ú, JO^ŒiH© q=iOK«@=Ú, PK«~°}Ö’x J=∞Å∞ [~°∞Ѩ_»=Ú
J~Ú`Õ P*Ï^£ `«=∞‰õΩ ã¨O|O^èŒO ÖËx ǨÏ`«º‰õΩ ã¨Ç¨Ü«∞O KÕÜ«∞@O ~ÀAÅÖ’ [iyáÈ~ÚOk.
ZO`«=∂„`«O W+¨Oì ÖË^xŒ K≥ÑÊ≤ <å J`«_∞» XuÎ_ç `Õ=@O`À áê@∞ ɡkiOѨىõΩ ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑ Hõ|∞~°∞`À K«O„^ŒâYı ~ü, ã¨∞Y^Õ",£ |@∞ˆHâ◊fi~° ^Œ`∞« ,Î t=â◊~‡° ,
ã≤^Œú=∞~Ú<å_»∞. [Ѩ^Õ=HÍѨÓ~ü, _®Hõì~ü QÆÜ«∂ „Ѩ™ê^£ =O\˜ ã¨Éèí∞ºÅ∞ ~°Ç¨Ï㨺OQÍ P„QÍ
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
38 39
KÕ~∞° H˘x ã¨=∂"Õâ=◊ ∞Ü«∂º~°∞. "åi ã¨=∂"ÕâO◊ Ö’ P„QÍ<Õ ÉÏO|∞Å `«Ü∂« sH˜ D ^•_»∞ÅÖ’ áêÖÁæ<Õ"åi QÆ∂iÛ Z=fiiH˜ J~°÷O H͉õΩO_® LO_»@O
ã¨Ô~·# „Ѩ^Õâ◊O Jx x~°‚Ü«∞O [iyOk. "≥O@<Õ P„QÍÖ’ Ô~O_»∞ ~Úà◊§#∞ H˘~°‰Ωõ QÆ∞Ѩ<Î å=∂Å#∞ ÃÑ@∞ì‰Ωõ <åfl~°∞. ^Œ∞~å‡~°∞eæ fl tH˜OΔ z# J#O`«~O° "åiH˜
J^≥̉õΩ fã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. XHõ WO\˜Ö’ ã¨Éèí∞ºÅ∞ LO_Õ q^èŒOQÍ, =∞~˘Hõ WO\˜Ö’ `å=Ú KÕã≤# ^Œ∞~å‡~åæxH˜ Wk tHõΔ Jx `≥eÜ«∞KÕÜ«∞@O ‰õÄ_® J=ã¨~°=∞x
ÉÏO|∞ `«Ü«∂s [iˆQ q^èŒOQÍ U~åÊ@∞ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. =Ú_çѨ^•~åúÅ∞, P*Ï^£ JO^ŒiH˜ ÃÇÏK«ÛiHõ KÕ™ê_»∞. ^•_ç [iy# ã¨=∞Ü«∞OÖ’ Z\˜ì
™êOˆH`« Ѩi*Ï˝#O KÕ~°"ÕÜ«∞|_»QÍ ÉÏO|∞Å `«Ü«∂sH˜ ã¨~°fiO ã≤^ŒúO Ѩiã≤÷`«∞ÅÖ’#∞ U J=∂Ü«∞‰õΩ_çH˜QÍh, ÉÏkè`«∞_çH˜ QÍh, ¢ã‘ÎʼnõΩQÍh Ǩx
HÍ™êyOk. [~°QƉõÄ_»^Œ∞ Jx x~°‚Ü«∞O fã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. JO^Œ~°∂ Hõeã≤ g\˜x J=∞Å∞
F@q∞x K«qK«∂ã≤# ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ P*Ï^£Å∞ [i¿ÑO^Œ∞‰õΩQÍ#∞ XHõ „Ѩ`ÕºHõ |$O^•xfl U~åÊ@∞ KÕã¨∞H˘x P ^ŒàÏxH˜
H˘xfl HÍ~°}ÏÅ HÍ~°}OQÍ qѨ=¡ Ü≥∂^è∞Œ _≥#· Ü≥∂Qˆ âò K«O„^ŒK@« s˚ P„QÍ <åÜ«∞‰õΩ_çQÍ ~åO„Ѩ™ê^£ aã≤‡Öòx Z#∞fl‰õΩ<åfl~°∞.
*ˇ·Å∞Ö’ Mˇ·n JÜ«∂º~°∞. J~Ú`Õ ÉÏO|∞Å `«Ü«∂sH˜ Ѩ#∞Å∞ [~°∞QÆ∞`«∞#fl ǨÏ~åº<åH˜ P*Ï^£
ã¨=∞Ü«∞OÖ’ J`«_çx P„QÍ *ˇ·Å∞ #∞O_ç =∞~˘Hõ *ˇ·Å∞‰õΩ =∂~°∞ã¨∞Î<åfl~°x qѨ¡=HÍ~°∞ÅO`å uiy ã¨=∂"Õâ◊"≥∞ÿ<å~°∞. ^•_ç KÕã≤ ^èŒ<åxfl
`≥eã≤Ok. J`«_xç `«ÑÊ≤ OK«\ÏxH˜ ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑, P*Ï^£Å∞ ~°OQÆO ã≤^OúŒ KÕâß~°∞. ã¨OáêkOKÕ q^è•#O '^ÀÑ≤_^ô •~°∞ÖË qѨ=¡ HÍ~°∞ÅO— Jx K≥ÑC¨ ‰õΩO@∂ ^ÀÑ≤_ç
HÍh z=i xq∞+¨OÖ’ *ˇ·Å∞ `«~°eOѨ٠~°^Œú~Ú#^Œ<Õ q+¨Ü«∞O `≥eã≤Ok. ™êyOKÕ J=HÍâ◊O HõÅQ˘K«∞Û#x P =∂~åæx g_®Åx x~°Ü ‚ ∞« O fã¨∞‰õΩ<åfl~°∞.
D PѨˆ~+¨<£Ö’ áêÖÁæ#=Åã≤# qѨ¡=HÍ~°∞ÅO`å "åi „Ѩ^ÕâßʼnõΩ K«~Û° Å ã¨=∞Ü«∞OÖ’ qѨ=¡ HÍ~°∞_≥#· ~å=∞Hõ$+¨Y‚ „f J<Õ XHõ ™ê^è∞Œ =Ù L<åfl_»∞.
uiy"≥o§ áÈÜ«∂~°∞. J~Ú`Õ `«fi~°Ö’<Õ Ü≥∂ˆQâò K«O„^Œ#∞ *ˇ·Å∞ =∂~°∞™êÎ~°x „Ѩã¨∞Î`«O WHõ¯_» _»|∞ƒ ã¨=∞㨺 f„=OQÍ LO_»@O`À P ™ê^èŒ∞=Ù `«#‰õΩ
`≥eã≤ uiy ~°OQÆO ã≤^Œú"≥∞ÿOk. P„QÍ ¿ãì+¨#∞ #∞O_ç áÈbã¨∞Å∞ Ü≥∂ˆQâò`À `≥eã≤# XHõ q+¨Ü«∂xfl `≥eáê_»∞.
U_»∞QÆO@ʼnõΩ |Ü«∞Å∞^Õi Ô~·Å∞ ^•fi~å HÍ#∂Ê~°∞ KÕ~°`å~°x `≥eã≤Ok. ǨÏ~åº<åH˜ K≥Ok# Ѷ¨∂rѨÓ~üÖ’ =∞ǨÏO`ü J<Õ XHõ =∞`«QÆ∞~°∞=Ù
ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, P*Ï^£Å∞, =∞iH˘O`« =∞Ok qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ Ô~·Å∞ „Ѩܫ∂}©‰õΩÖÏ¡ =^ŒÌ Jáê~°"≥∞ÿ# ^èŒ#O LOk. J~Ú`Õ PÜ«∞# n~°…"åºkè`À ÉÏ^èŒÑ¨_»∞`«∞#fl
P Ô~·Å∞Ö’<Õ |Ü«∞Å∞^Õ~å~°∞. HÍ~°}OQÍ =∞~°}ÏxH˜ ã≤^OúŒ QÍ LO_»@O`À `«#‰õΩ #=∞‡Hõã∞¨ _÷ ~» Ú# t+¨μº_çH˜
J~Ú`Õ Ü≥ ∂ ˆ Q âò K« ∞ @∂ì HÍѨ Ö Ï qѨ s `« O QÍ LO_» @ O`À `«# ã¨OѨ^Œ#∞ JѨÊyOKåÅ<Õ x~°‚Ü«∞O`À L<åfl_»∞.
qѨ=¡ HÍ~°∞ʼnõΩ U =∂„`«O J=HÍâ◊O zHõ¯ÖË^∞Œ . J~Ú`Õ ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑, P*Ï^£Å∞ PÜ«∞#H˜ WѨÊ\˜ =~°‰õΩ „Ñ≤Ü«∞t+¨μº_»∞ ÅaèOK«ÖË^Œ∞. `«=∞Ö’ Z=Ô~·<å
=∂„`«O ^•xfl `«=∞ Jã¨=∞~°`ú Q« Í fã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. D ÉÏ^è`Œ À áê@∞ qѨs`«"∞≥ #ÿ t+¨μº_çQÍ "≥o§ J`«_ç „¿Ñ=∞#∞, #=∞‡HÍxfl á⁄O^ŒQÆey`Õ U q^èŒ"≥∞ÿ#
PiúHõ W|ƒO^Œ∞Å∞ Z^Œ∞~°=™êQÍ~Ú. U Ѩ^èŒHÍxÔH·<å _»|∞ƒ J=ã¨~°O Ç≤ÏO™ê„Ѩ=$uÎ ÖˉΩõ O_® ^è<Œ åxfl á⁄O^Œ=K«∞Û. Y„f K≥ÑÊ≤ # q+¨Ü∂« xfl JO^Œ~∂°
Z‰õΩ¯=QÍ<Õ LO@∞Ok. ~ÀA"ås PǨ~åxH˜ ‰õÄ_® W|ƒOk Z^Œ∞~°=™êyOk. P"≥∂kOz âßO`«O, ^ŒÜ«∞, =∂#=`«, `åºQÆ Ñ¨Ói`«"≥∞ÿ# =ºH˜Î`À áê@∞
„ѨÉèí∞`«fi`˘`«∞ÎÖˇ·# ^èŒx‰õΩÅÃÑ·, ^Œ∞~å‡~°∞æÅÃÑ· ^•_ç ã¨O㨯 $`«ÉèÏ+¨Ö’ Ѩ@∞ì L#fl =ºH˜Î `«=∞Ö’ Z=~°∞<åfl~å Jx QÆ=∞xOK«QÍ
^•O`À HÍ~°ºx~åfiǨÏHõÆ ã¨Éèí∞ºÅO`å ã¨=∂"Õâ◊"≥∞ÿ Ѩ¨iã≤÷`«∞Å QÆ∂iÛ JO^Œ∞‰õΩ `«y# =ºH˜Î 'K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£— Jx ÉèÏqOz J`«xfl =Ñ≤ÊOz
K«~°ÛÅ∞ ™êyOz UHõ„w= x~°‚Ü«∂xfl fã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. ~å[H©Ü«∞ ÅHΔͺŠH˘~°‰õΩ Ç¨Ï~åº<åH˜ ѨOáê~°∞.
„ѨÉèí∞`åfixfl |ÅѨiKÕ ^èŒx‰õΩbfl, ^Œ∞~å‡~°∞æbfl ^ÀK«∞HÀ"åÅx =ÚO^Œ∞QÍ D =∞ǨÏO`«∞ t+¨μº_çQÍ P*Ï^£
q^è•<åxfl Ñ¨Öˇ¡ÅÖ’ J=∞Å∞ KÕÜ«∂Åx x~°‚~ÚOK«∞‰õΩ<åfl~°∞. ^Œ∞~å‡~°∞æefl =ºH˜ÎQÆ`« Pâ◊Ü«∂Å∞<åfl ã¨Oã¨÷ѨÙ~ÀQÆ=∞#O H˘~°‰õΩ P*Ï^£ JO^Œ∞‰õΩ
^ÀK«∞HÀ=@OÖ’ Z@∞=O\˜ `«Ñ¨CÖË^Œx ÉèÏqOKå~°∞. JOwHõiOz ǨÏ~åº<åÖ’ ™ê^èŒ∞=Ù =^ŒÌ‰õΩ "≥o§ PÜ«∞xfl "≥∞Ñ≤ÊOz t+¨ºiHÍxfl
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
40 41
á⁄O^•_»∞. =∞ǨÏO`«∞ ã≤‰õΩ¯HÍ=@OÖ’ Ju `˘O^Œ~°QÍ<Õ Hõ+¨ìѨ_ç QÆ∞~°∞=Úd q[Ü«∞=O`«"≥∞ÿ# Ѩ^èŒHõ=Ú
eÑ≤ <Õ~°∞Û‰õΩ<åfl_»∞. J~Ú`Õ WHõ¯_» LO_Õ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ZO`À =∞Ok Éèí‰õΩÎÅ∞ P `«~åfi`« Ѩ^HŒè Oõ „ѨHÍ~°OQÍ K«O„^ŒâYı ~ü P*Ï^£ x~°fiǨÏ}Ö’ Hõ~Ñ° „¨ `«O
=∞ǨÏO`«∞ ^Œ~°≈<åxH˜ =zÛ#ѨC_»∞ „a\©˜+π JkèHÍ~°∞Å Hõ$Ï~°Hõ$`åºÅ =Å¡ XˆH xiÌ+¨ì ã¨=∞Ü«∞OÖ’ XˆH ~ÀA# J<ÕHõ Ѩ@ì}ÏÅÖ’ "ÕʼnõΩ"ÕÅ∞QÍ
`å"≥∞O`« #~°HõO J#∞Éèíqã¨∞Î#fln K≥¿ÑÊ"å~°∞. ÅHõΔÅ=∞OkH˜ JO^ŒKÕâß~°∞. P Hõ~°Ñ¨„`åefl K«∂ã≤ áÈbã¨∞ JkèHÍ~°∞Å∞
ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ∞ Ѩ_Õ P"Õ^Œ##∞ K«∂ã≤ P*Ï^£ =∞#ã¨∞û P"Õâ◊O`À YOQÆ∞u#QÍ qѨ¡=<åÜ«∞‰õΩÅ∞, ã¨Oã¨÷ ã¨Éèí∞ºÅ∞ Pâ◊Û~åºxH˜ QÆ∞~°Ü«∂º~°∞.
~°yeáÈÜÕ∞k. ZO`« `˘O^Œ~Q° Í ÉèÏ~°`=« ∂`«x ^•ã¨ºâ◊$OYÖÏÅ #∞O_ç q=ÚH˜Î K«O„^ŒâıY~ü q[Ü«∞=O`«OQÍ x~°fiÇ≤ÏOz# D HÍ~åºxH˜ aã≤‡Öò
QÍqOz ÉèÏ~°fÜ«ÚʼnõΩ =∞#âß≈Oux QÆeyOѨKÕÜ«∞QÆÅ"≥∂ Jx ѨiѨi „Ѩâ◊Oã¨Å∞ JO^ŒKÕ™ê_»∞. q=∞~°≈‰õΩÖˇ·# qѨ¡=HÍ~°ºHõ~°ÎÅ∞ Ãã·`«O ǨÏ~å¬xfl
q^è•Å∞QÍ PÖ’zOKÕ"å~°∞. =ºHõÎO KÕâß~°∞. J™ê^è•~°}"≥∞ÿ# HÍ~åºxfl ZO`À KåHõKåHõºO`À <≥·Ñ¨Ù}ºO`À
J~Ú`Õ =∞ǨÏO`«∞ QÆ∞~°∞=Ù P~ÀQƺO H©Δ}˜OK«HõáÈQÍ ~ÀA~ÀAH˜ P*Ï^£ x~°fiÇ≤ÏOK«@O Jaè#O^ŒhÜ«∞"≥∞ÿOk.
"≥∞~°QÆ=™êyOk. ^•O`À D =∂~°æOÖ’ ^èŒ#~åâ◊√Å qѨ¡=ã¨q∞uH˜ Åaè™êÎÜÕ∞
ÖË^À QÍx `«# #@# H˘#™êyOK«@O J™ê^茺=∞x ÉèÏqOz ǨÏ~åº<å #∞Oz g~°qǨ~°O KÕã¨∞Î#fl qѨ¡=O
uiy P„QÍ KÕ~å_»∞. J~Ú`Õ ã¨OѶ¨∂Å∞QÍ H͉õΩO_® XH˘¯Hõ¯~°∞QÍ ‰õÄ_® =∞ǨÏ`«Î~° qѨ¡=
P*Ï^£ ÃÑ· aã≤‡Öò #=∞‡HõO K«~°ºÅ#∞ fã¨∞‰õΩO@∂ „ѨÉèí∞`åfixfl Z^Œ∞iOz# "≥·<åÅ∞ Z<Àfl L<åfl~Ú.
L^•II JÅ∂¡i ã‘`å~å=∞~åA#∞ K≥ÑC¨ HÀ=K«∞Û. PÜ«∞# „a\©+π JkèHÍ~°∞Å#∞
uiy „Ѩ`ÕºHõ |$O^ŒO ã¨=∂"Õâ◊O U~åÊ@∞ J~ÚOk. Z=fiix QÆ_»QÆ_» =}˜H˜Oz# "≥·#O JO^ŒiH˜ qk`«"≥∞ÿOk. W@∞=O\˜ =∞ǨqѨ¡=
ã¨O„ѨkOK«‰õΩO_® K«O„^ŒâıY~ü =∞~îåxfl g_»@O <Õ~°=∞x H˘O`« =∞Ok
P„QÆǨxfl =ºHõÎO KÕã≤<å HÍ~°º=~°æã¨Éèí∞ºÅ∞ K«O„^ŒâıY~üx ã¨=∞iúOKå~°∞. g~°∞Å∞ ZO`À=∞Ok L<åfl~°∞.
D ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ ~åO„Ѩ™ê^£ aã≤‡Öò XHõ q+¨Ü«∂xfl „ѨuáêkOz 1922–30= ã¨O=`«û~åÅ HÍÅOÖ’ qѨ¡=O g~°qǨ~°O KÕã≤Ok.
ã¨Oã¨÷ Pâ◊Å∂ ÅHΔͺÅ∂, HÍ~åºK«~°}ÏÅ#∂ q=~°OQÍ Hõ~°Ñ¨„`«OÃÑ· „"åã¨∂Î „a\˜+π áêÅHõ=~°æO qѨ¡"åxfl JO`«"≥ÚOkOKåÅx J=∂#∞+¨"≥∞ÿ# K«~°ºÅ∞
^Õâ◊=∂`« ã¨OÔHà◊§#∞ `≥OK«\ÏxH˜ „Ѩu ÉèÏ~°fÜ«Ú_»∞ `«=∞`À ã¨Ç¨ÏHõiOKåe KÕ≥Ѩ\Ïì~°∞. J~Ú`Õ q^ÕâßÅÖ’ ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ∞ ‰õÄ_® qѨ¡=HÍ~°∞ʼnõΩ `«=∞
Jx q[˝Ñ≤Îx KÕâß_»∞. ã¨Ç¨ÏHÍ~åxfl ^èŒ#~°∂ѨOÖ’, PÜ«Ú^èŒ ~°∂ѨOÖ’ JO^ŒKÕ¿ã"å~°∞.
D q+¨Ü«∂xfl Hõ~°Ñ¨„`åÅÃÑ· „ѨK«∞iOz "å\˜x XˆH ~ÀA qq^èŒ D ã¨Ç¨Ü«∂Å#∞ L`«Î~° „Ѩ^ÕâòÖ’ q[Ü«∞=O`«OQÍ #_»∞ã¨∞Î#fl
„Ѩ^âÕ ßÅÖ’ |Ç≤Ï~°OQÆOQÍ Ñ¨OKåÅx x~°Ü ‚ ∞« O fã¨∞H˘x P ÉÏ^躌 `«#∞ Z=~°∞ Ç≤ÏO^Œ∂™êÎ<£ ™È+¨eãπì iѨa¡Hõ<£ Ps‡H˜ JO^Õq. XHõ F_»Ö’ ÃÑ^ŒÌ "≥Ú`«ÎOÖ’
ã‘fiHõi™êÎ~°x J_çQÍ_»∞. `«∞áêH©Å∞, Ñ≤™ÈÎà◊§#∞ "Õˆ~ ¿Ñ~°∞ÃÑ· ѨOѨ|_»∞`«∞#fl@∞¡QÍ [~°‡h #∞Oz "å~°Î
U HÍ~°ºHõ~åÎ =ÚO^Œ∞‰õΩ ~åÖË^Œ∞. H˘O`« =∞Ok aã≤‡Öò`À PÜ«∞# KÕ~°QÍ P ÉÏ^茺`« ~åO„Ѩ™ê^£ aã≤‡Öò ÃÑ· Ѩ_çOk. =∂~°∞¿Ñ~°∞`À =KÕÛ P
Z=fiix ã¨∂zOz<å `å=Ú P"≥∂^•xfl `≥Å∞ѨÙ`å=∞x K≥áêÊ~°∞. XHõ xq∞+¨O F_»Ö’x ™ê=∞„yx q_çÑ≤OKåÅO>Ë _»|∞ƒ J=ã¨~°O KåÖÏ<Õ LOk.
=∞ø#O `«~°∞"å`« ~åO„Ѩ™ê^£ aã≤‡Öò ''D Hõ~°Î=º ÉèÏ~åxfl <Õ#∞ K«O„^ŒâıY~ü Ô~·Å∞Ö’ ^ÀÑ≤_ç KÕã≤# P*Ï^£ |$O^ŒO
P*Ï^£‰õΩ JѨÊyã¨∞Î<åfl#∞.—— aã≤‡Öò =ÚY∞ºÖˇ·# K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ =O\˜ Ѩk=∞Ok ã¨Éèí∞ºÅ∞,
Jx „ѨH\õ O˜ K«QÍ JO^Œ~∂° P"≥∂kOKå~°∞. ~åO„Ѩ™ê^£ aã≤‡ÖòH˜ `«#ÃÑ· H˘O`«=∞Ok qѨ¡=HÍ~°∞Å`À Zxq∞k_Ò<£ J<Õ Ô~·Å∞Ö’ fã¨∞‰õΩ~å|_»∞`«∞#fl
L#fl Jáê~°"≥∞ÿ# qâßfi™êxH˜ P*Ï^£ =∞#ã¨∞ûÖ’ Hõ$`«[˝`«Å∞ `≥eÜ«∞ „ѨÉèí∞`«fi ^èŒ<åxfl H˘Å¡H˘@ì\ÏxH˜ Ѩ^èŒHÍxfl "Õâß~°∞. Ô~·Å∞Ö’ JO`å
KÕã¨∞‰õΩ<åfl_»∞. ™ê=∂#∞ºÅÖÏ ZH˜¯ x~°˚# „áêO`«OÖ’ K≥·#∞ ÖÏy Ô~·Å∞ Páê~°∞. aã≤‡Öò,
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
42 43
P*Ï^£ =O\˜"å~°∞ [@∞¡QÍ q_çáÈ~Ú ^è<Œ åxfl ã¨OK«∞ÅÖ’ ÃÑ@∞ìH˘x q_çq_çQÍ =∂~åÛ_»∞ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£. J`«_ç ǨÏ$^ŒÜ«∞O P Ѩiã≤÷`«∞ʼnõΩ ZO`À
J#∞‰õΩ#fl „Ѩ^ÕâßʼnõΩ "≥o§áÈÜ«∂~°∞. ^ÀÑ≤_ç [~°∞QÆ∞`«∞#fl ã¨=∞Ü«∞OÖ’ XHõ QÍÜ«∞O J~ÚOk. ÉèÏ~°`« ™êfi`«O„`«ºO QÆ∂iÛ ZO`«QÍ `«Ñ¨#Ѩ_»∞`«∞O>Ë
™êÔ~˚O@∞, J~Ú^Œ∞QÆ∞~°∞ ™êÜ«Ú^èŒ Éèí@∞Å∞ ÉèíÜ«∞O`À ^•y L<åflˆ~ HÍx Ѩiã≤÷`«∞Å∞ JO`«QÍ "≥#H˜¯ "≥à◊√`«∞O_»@O`À J`«_»∞ "Õ^Œ# K≥O^Œ™êQÍ_»∞.
`«=∞ Hõ~°Î"åºxfl x~°fiiÎOK«\ÏxH˜ U =∂„`«O Pã¨H˜Î K«∂ѨÖË^Œ∞. HÍHÀs ^ÀÑ≤_ç <Õ~°O ~å[H©Ü«∞‰õΩ„@QÍ K≥|∞`«∂ 24=∞OkÃÑ· ÅHÀflÖ’ ˆHã¨∞
1925= ã¨OII PQÆ+¨μì 9# [iy# D ^ÀÑ≤_ç QÆ∂iÛ WO_çÜ«∞<£ ÃÑ\˜ìOk „ѨÉèí∞`«fiO.
_≥~Úb >ˇe„QÍѶπ 'HÍHÀi— =^ŒÌ ÉèÜ
í ∂« #Hõ"∞≥ #ÿ ^ÀÑ≤_ç J<Õ ji¬H`õ À „ѨK∞« iOK«QÍ tHõΔ‰õΩ QÆ∞iJ~Ú# qѨ¡=HÍ~°∞Å∞
„ѨÉèí∞`«fiO qѨ¡=HÍ~°∞Å#∞ [Öˇ¡_»"Õã≤ Ѩ@ì\ÏxH˜ ã≤^ŒúѨ_çOk. P*Ï^£ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£`À =∞iH˘O`« =∞Ok qѨ¡=HÍ~°∞Å á¶È\’Å#∞
`«k`«~°∞ÅO`å JO_»~ü „Q“O_£Ö’H˜ "≥o§áÈÜ«∂~°∞. áÈbã¨∞ʼnõΩ ^ÀÑ≤_ôÖ’ ^ÕâO◊ Ö’ ѨÅ∞ „Ѩ^âÕ ßÅÖ’ LOz „Ѩ[ÅO^ŒiH˜ P xOk`«∞Å#∞ Ѩ@∞ìHÀ=_»OÖ’
áêÖÁæ#fl XHõ¯~°∞ ‰õÄ_® zHõ¯ÖË^∞Œ . J~Ú`Õ ÅaèOz# ^è#Œ O qѨ=¡ HÍ~°º„ѨQuÆ H˜ Pâ◊#∞ K«∂Ѩ™êyOk „a\©+π „ѨÉèí∞`«fiO. ^•O`À P*Ï^£ `«k`«~°∞Å∞ =∞iO`«
qxÜ≥∂yOKÕ J=HÍâ◊O "åiH˜ ÅaèOK«ÖË^Œ∞. QÀѨºOQÍ LO_»™êQÍ~°∞. KåÖÏ HÍÅO ÉÁOÉÏ~ÚÖ’ =ÚiH˜ "å_»Ö’¡ LO@∂
=∂~°∞"ÕëêÅÖ’ P*Ï^£ L^ŒÜ«∞O ‰õÄb Ѩx KÕã≤ ™êÜ«∞O„`«O PǨ~°O fã¨∞H˘x x„^ŒáÈ=@O J^Õ
J~Ú`Õ HÍHÀi ^ÀÑ≤_çx KÕã≤# "å~°O`å qq^èŒ ~°∂áêÖ’¡ qq^èŒ k# K«~°ºQÍ LO_Õk.
„áêO`åÖ’¡ ^•y`Õ P*Ï^£ `«# =∞HÍO#∞ H˘O`« HÍÅO HÍjÖ’H˜ =∂~åÛ_»∞. HÀ~°∞ìÖ’ L#fl ˆHã¨∞ qKå~°} Ѩ^≥úxq∞k <≥ÅÅáê@∞ [iyOk.
ÃãÃÑOì |~°∞ <≥ÅHõÖÏ¡ D Hˆ ã¨∞Ö’ J#∞=∂x`«∞Å∞QÍ J<ÕHõ =∞Ok Ü«Ú=‰õΩÅ#∞ =Ú^•Ì~ÚÖ’¡ =ÚYºÅ~Ú# K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£, JëêÊH± LÖÏ¡, |H©ìÅ∞
áÈbã¨∞Å∞ JÔ~ã¨∞ìKÕã≤<å Jã¨Å∞ xOk`«∞Å∞ =∂„`«O Ѩ@∞ì |_»ÖË^Œ∞. HÍjÖ’ „ѨÉèí∞`åfixH˜ ^˘~°HõÖË^Œ∞. ˆHã¨∞#∞ „ѨÉèí∞`«fi=H©Å∞ "å^Œ#‰õΩ Ñ¨Ó#∞H˘#QÍ,
P*Ï^£ H˘O`«HÍÅO =∂+¨ì~ü ~°∞„^Œ<å~åÜ«∞}ã≤OQ∑ WO\˜Ö’ L<åfl_»∞. =Ú^•Ì~ÚÅ `«~∞° Ѷ٨ # H˘O`«=∞Ok *ÏfÜ«∞<åÜ«∞‰õΩÅ∞ Lz`«OQÍ "åkOKå~°∞.
P WÅ∞¡ HõàÏHÍ~°∞ʼnõÄ, qѨ¡=HÍ~°∞ʼnõÄ, „H©_®HÍ~°∞ʼnõÄ xÅÜ«∞OQÍ Z=~°∞ ZO`« „Ѩܫ∞`«flO KÕã≤<å qѨ¡= g~°∞ʼnõΩ =∂„`«O Hõiî# tHõΔÅ∞
LO_Õk. J~Ú`Õ áÈbã¨∞Å∞ J#∞=∂xOK«_»O`À `«# =∞HÍO#∞ ™ê^èŒ∞=Ù `«Ñ¨ÊÖË^Œ∞. ^Õâ◊=∂`«#∞ ^•ã¨ºâ◊$OYÖÏÅ #∞O_ç q_çÑ≤OK«@O HÀã¨O
"Õ+¨^è•~°}Ö’ J_»qÖ’ ™ê`å~ü #n f~°OÖ’#∂ QÆ_»Ñ¨™êQÍ_»∞. JHõ¯_» ‰õÄ_® qѨ¡=HÍ~°∞Öˇ·# giH˜ Ѩ_ç# tHõΔÅ#∞ K«∂ã≤ ÉèÏ~°fÜ«ÚÅO`å k„Q̓ùOu
áÈbã¨∞QÆã‘Î LO@∞O_»@O`À ~°≠ÏhûÖ’ "≥∂\Ï~ü H©¡#~üQÍ Ñ¨xKÕ™ê_»∞. D K≥O^•~°∞. q∞„`«∞Åx ~°H˜ΔOK«∞HÀ"åÅx |Ü«∞@ #∞O_ç qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ KÕã≤#
ã¨=∞㨺#∞ ^•\˜ qѨ=¡ HÍ~°∞ ÅO^Œix ã¨OѶ∞¨ \˜`« Ѩiz HÍ~°º„Hõ=∂Å#∞ J=∞Å∞ „Ѩܫ∞`åflÅ∞ qѶ¨ÅO JÜ«∂º~Ú.
[~°áêÅx K«O„^ŒâıY~ü `«Ñ¨#Ѩ_Õ"å_»∞. LitHõΔ J=∞Å∞
PÜ«Ú^è•QÍ~åÅ QÆ∂iÛ PK«∂H© ~åO„Ѩ™ê^£aã≤‡Öò, ~å*ËO„^Œ<å^èŒÖÏÇ≤Ï~À, ~À+¨<£ã≤OQ∑, JëêÊùH±
J~Ú`Õ „Ѩ É è í ∞ `« fi Ü« ∞ O„`åOQÆ O „â◊ = ∞ <≥ ~ ° " Õ i H˘O`« = ∞Ok LÖÏ¡MÏ<£Å‰õΩ LitHõΔÅ∞ Ѩ_»QÍ, â◊pO„^Œ<å^è£ ã¨<åºÖò‰õΩ náêO`«~°"åã¨O,
qѨ¡=HÍ~°∞Å#∞ |OkèOK«@O, "åix z„`«Ç≤ÏOã¨Å∞ ÃÑ@ì_»O`À H˘O`«=∞Ok =∞#‡^Œ<å^èŒ QÆ∞áêΉõΩ Ñ¨^è•flÅ∞ˆQO_»¡ Hõiî# HÍ~åQÍ~°O qkèOKå~°∞. Ü≥∂ˆQâ◊◊
„áê}ÏÅ∞ q_çz<å =∞iH˘O`«=∞Ok "å~°∞ ^•z# ^è#Œ O L#fl PÜ«Ú^è•QÍ~åÅ K«O„^ŒK«@s˚ =Ú‰õΩO^ŒÖÏÖò, QÀqO^Œ K«~°}üHõ~ü, ~å[‰õΩ=∂~üã≤OQ∑,
QÆ∂iÛ K≥ѨÊ@O [iyO^Œ<Õ ã¨=∂Kå~°O P*Ï^£H˜ JOkOk. ~å=∞Hõ$+¨‚Y„fʼnõΩ Ñ¨^Õà◊§ tHõΔ, Éèí∂¿ÑO„^Œ<å^è£ ã¨<åºÖò, ~åO^Œ∞ÖÏs„u"Õk,
^•O`À qѨ¡=HÍ~°∞Å#∞ P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ã¨=∂"Õâ◊O HÍqOK«@O „¿Ñ=∞Hõ$+¨Y‚ <åflʼnõΩ J~Ú^ÕO_»∞,¡ q+¨μâ‚ ~◊ }
° _»∞a¡+,π ã¨∞~ˆ O„^Œ Éè\í ÏìKå~°∞ºÅ‰õΩ
Jã¨OÉèí=O J<Õ q+¨Ü«∞O „QÆÇ≤ÏOz <≥=∞‡kQÍ `«# =∞HÍO#∞ ÉÁOÉÏ~ÚH˜ U_Õà◊§ tHõΔÅ#∞ qkèOKå~°∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
44 45
H˘O`«=∞OkH˜ J<å~ÀQƺ HÍ~°}OQÍ q_»∞^ŒÅ ÅaèOzOk. =Ú‰õΩ¯ 'PO„^茈Hã¨i— QÍ „ѨHÍâ◊O ѨO`«∞Å∞QÍ~°∞
ѨK«ÛÖÏ~°x Ü«Ú=‰õΩÅÃÑ· qkèOz# LitHõΔ‰õΩ ^Õâ◊ „Ѩ[Å #∞O_ç f„= x~°ã¨# Ãã=· ∞<£ Hõq∞+¨<£ ÉèÏ~°`^« âÕ O◊ Ö’ J_»∞QÆ∞ ÃÑ@ì@O PÅ㨺O ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ∞
"≥Å∞¡"≥uÎOk. #Å¡*ˇO_®Å`À "åiH˜ Z^Œ∞Ô~o§ 'QÀÉϺH± Ãã·=∞<£— JO@∂ `«=∞ x~°ã¨##∞
=∞~°}tHõΔ ~°^∞Œ Ì KÕÜ∂« Åx Hˆ O„^Œ âßã¨#ã¨É∞íè ºÅ∞ ѨÅ∞=Ùi ã¨O`«HÍÅ`À `≥eÜ«∞KÕ™ê~°∞.
L#fl q#u Ѩ„`åxfl "≥·„™ê~ÚH˜ ã¨=∞iÊOKå~°∞. "≥·„™ê~Ú LitHõΔ#∞ "å~Ú^• „ѨÉèí∞`«fiO Éèí„^Œ`å U~åÊ@¡ HÍ~°}OQÍ "å~°∞ qq^èŒ „Ѩ^ÕâßʼnõΩ
"Õ™êˆ~ HÍx ~°^Œ∞Ì KÕÜ«∞ÖË^Œ∞. Hõiî<å`«∞‡Å∞, ™êfi~°úzO`«#`À LO_Õ „a\©+π KÕ~Q° eÆ y<å ÉÏǨ@OQÍ ~åÖËx q^èOŒ QÍ „Ѩ*Ï"≥Å∞¡= x~°ã#¨ #∞ =ºHõOÎ KÕãO≤ k.
JkèHÍ~åxfl ÉÏ^èŒÅ∂, áÈ~å\ÏÅ∂ HõkeOK«ÖËHõáÈÜ«∂~Ú. =∞„^•ã¨∞Ö’ D Ãã·=∞<£ ã¨Éèí∞ºÅ‰õΩ x~°ã¨#QÍ @OQÆ∞@∂i „ѨHÍâ◊O ѨO`«∞Å∞
1927= ã¨OII _çÃãO|~°∞ 17# „a\©+π "åi áêâ◊qHõ K«~°º‰õΩ QÆ∞~°∞ÎQÍ P^èŒfi~°ºOÖ’ „Ѩ[Å∞ ã¨=Ú„^ŒOÖÏ Lá⁄ÊOyáÈÜ«∂~°∞. =∞øO\ò ~À_»∞¤ "≥Ú`«ÎO
qѨ ¡ = Ü≥ ∂ ^è Œ ∞ _≥ · # ~å*Ë O „^Œ Ö ÏÇ≤ Ï s LifÜ« ∞ |_®¤ _ » ∞ . P `« ~ åfi`« x~°ã¨#HÍ~°∞Å`À xO_çáÈ~ÚOk.
~åO„Ѩ™ê^£aã≤‡Öò#∞, QÀ~°MòѨÓ~ü*ˇ·Å∞Ö’, ~À+¨<£ã≤OQ∑‰õΩ JÅǨÉÏ^£*ˇ·Å∞Ö’, J~Ú`Õ á¶È~üìÃãO\ò *Ï~ü˚ =^ŒÌ L#fl ~å„+¨ì ã¨z"åÅÜ«∂Å HÀ@‰õΩ
JëêÊH± LÖÏ¡MÏ<£#∞ ÃѶ·*ÏÉÏ^Œ∞Ö’ XHõ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ _çÃãO|~°∞ 19= `Õn# ^ŒQÆæ~°Ö’ „Ѩ[ʼnõΩ áÈbã¨∞ Ü«∞O„`åOQÆO Z^Œ∞~°∞ xezOk. ^•O`À „Ѩ[Å
Lifâß~°∞. Q˘O`«∞Å∞ 'QÀÉϺH± Ãã·=∞<£— x<å^•xfl =Ú=∞‡~°O KÕâß~Ú. g~°O^Œix
=∞~°}tHõΔ J=∞Å∞ [i¿Ñ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ qѨ¡=HÍ~°∞Å <À\˜"≥O@ #_çÑ≤ã¨∞Î#fl „ѨHÍâ◊O ѨO`«∞Å∞QÍ~°∞ [#"åÇ≤Ïx =ÚO^Œ∞ LO_»@O`À
=O^Õ=∂`«~O° , ÉèÏ~°`=« ∂`«‰Ωõ *ˇ· J<Õ x<å^•Å∞ =∂~°∞"≥∂QÍ~Ú. K«O„^ŒâYı ~ü `≥Å¡™êÔ~˚O\ò PÜ«∞#ÃÑ· ^•_ç KÕâß_»∞.
P*Ï^£ =∂~°∞"Õ+¨OÖ’ gi JOu=∞ ã¨O™ê¯~° ã¨=∞Ü«∞OÖ’ Ǩ[Ô~· ÉÏ^è•`«Ñ¨Î U =∂„`«O ÉèíÜ«∞Ѩ_»x „ѨHÍâ◊OѨO`«∞Å∞ QÍ~°∞ '^è≥·~°ºO LO>Ë ##∞fl
ǨÏ$^ŒÜ«∞O`À Jaè=O^Œ<åÅ#iÊOKå_»∞. HÍÅÛO_ç~å— JO@∂ ~˘=Ú‡ K«∂Ñ≤ã¨∂Î Z^Œ∞~°∞ xÅfi@O`À „Ѩ[ÅO`å XHõ¯
Ãã·=∞<£ Hõq∞+¨<£ ÃÑ@∞ìQÍ „ѨHÍâ◊O ѨO`«∞Å∞QÍix '' PO„^茈Hã¨i—— lO^•ÉÏ^£ Jx
ÉèÏ~°`«^Õâ◊O ™êfi`«O„`«ºO HÀã¨O ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ Ñ≤Å∞=™êQÍ~°∞. P x<å^Œ"Õ∞ PÜ«∞#‰õΩ a~°∞^Œ∞QÍ „Ѩ^•#O J~ÚOk.
`«k`«~°∞Å∞ "åi „Ѩܫ∞`åflÅ∞ "å~°∞ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. ÖÏÉèí#ëêìÅ<Õq „Ѩu ѨxÖ’ `≥~°"≥#∞Hõ LO@∂ HÍáê_Õ qѨ¡=HÍ~°∞Å∞
LO_»@O ™ê^è•~°}"Õ∞. =∞„^•ã¨∞Ö’ U q^èŒOQÍ Ãã·=∞<£ Hõq∞+¨<£ x~°ã¨##∞ Z^Œ∞~˘¯#fl^À
gi áÈ~å@O ~°Ç¨Ï㨺OQÍ [iyOk. J~Ú`Õ QÍOnèr, ÖÏÖÏÅ[Ѩu J^Õ q^èŒOQÍ ÖÏǨϟ~üÖ’#∂ Z^Œ∞~˘¯Ok. JHõ¯_» ÖÏÖÏÅ[Ѩu~åÜü∞
~åÜü∞, @OQÆ∞@∂i „ѨHÍâ◊O ѨO`«∞Å∞ =O\˜"å~°∞ Z=i^•~°∞Ö’¡ "å~°∞ <åÜ«∞Hõ`åfixfl =Ç≤ÏOz x~°ã¨##∞ =ºHõÎO KÕâß~°∞.
ÉÏǨ@OQÍ<Õ „a\©+π „ѨÉèí∞`«fiOÃÑ· áÈ~å\Ïxfl [~°∞ѨÙ`«∞<åfl~°∞. DÜ«∞# JѨÊ\˜ˆH ѨO*ÏÉò ˆHã¨iQÍ „Ѩ[Å =∞#fl#Å#∞ JO^Œ∞H˘x
ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ Ѩiã≤÷`«∞ÅÃÑ· XHõ x"ÕkHõ#∞ `«Ü«∂~°∞KÕÜ«∞@O HÀã¨O L<åfl_» ∞ . ™êfi`« O „`« º OHÀ㨠O áÈ~å@O 㨠e Ê# <åÜ« ∞ Hõ „ `« Ü « ∞ OÖ’
XHõ Hõq∞+¨<£#∞ ÉèÏ~°`«^ÕâßxH˜ ѨOѨÙ`«∞#fl@∞¡QÍ ÅO_»<£Ö’ „a\©+π „ѨÉèí∞`«fiO ÖÏÖÏÅ[Ѩu~åÜü∞x XHõ~°∞QÍ K≥ѨCHÀ"åe.
„ѨHõ\ ˜OzOk. J~Ú`Õ W@∞=O\˜ ¿Ñ~°∞QÍOz# <åÜ«∞‰õΩÅ∞ x~°fiÇ≤ÏOKÕ x~°ã¨#
nxH˜ P^èŒfi~°ºO =Ç≤Ïã¨∞Î#flk Ãã·=∞<£ ^˘~°. J~Ú<å D Hõq∞+¨<£Ö’ U HÍ~°º„Hõ=∂ÅÖ’ JO`«s#¡ OQÍ `≥~"° #≥ ∞Hõ LO_ç ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑, P*Ï^£ „ѨÉ$íè `«∞Å∞
ÉèÏ~°fÜ«∞ „Ѩuxkè ÖËHõáÈ=@O`À x"ÕkHõ <åºÜ«∞OQÍ U~åÊ@∞ J=^Œx giH˜ Jxfl q^è•Å∞QÍ ã¨Ç¨Ü«∞Ѩ_Õ"å~°∞.
ÉèÏqOz# ÉèÏ~°`« <åÜ«∞‰õΩÅ∞ P Hõq∞+¨<£‰õΩ ã¨Ç¨ÏHõiOK«‰õÄ_»^Œx „Ѩ[ʼnõΩ ÉÏǨ@OQÍ g~°∞ áÈbã¨∞|ÅQÍÅ #∞O_ç HÍáê_»@OÖ’ =ÚYºáê„`«
Ñ≤Å∞ѨÙxKåÛ~°∞. =Ç≤ÏOKÕ"å~°∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
46 47
^≥|ƒu#fl ÖÏÖÏÅ[Ѩu~åÜü∞ ¿ãì+¨<£H˜ Ju ^ŒQÆæ~°Ö’ L#fl HÍÖËl =^ŒÌ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ~å[QÆ∞~°∞, P*Ï^£Å∞
ÃÑ·#∞Oz x~°ã¨#HÍ~°∞Å#∞ Hõiî#OQÍ tH˜ΔOK«=Åã≤#kQÍ P~°¤~°∞ *Ïs Ö’_£ KÕã≤# Ñ≤™ÈÎà◊§`À ã≤^ŒúOQÍ L<åfl~°∞. ™êO_»~üû Éè’[<åxHõx =∞^蕺ǨÏflO
J=@O`À áÈbã¨∞|ÅQÍÅ∞ giÃÑ· ÖÏsîÅ`À Ãã· fi~°qǨ~åxH˜ kQÍ~°∞. ZO`À |Ü«∞\˜H˜ =™êÎ_»x "åiH˜ `≥Å∞ã¨∞. J~Ú<å x~åú~°}HÀã¨O [Ü«∞QÀáêÖò
=∞Ok J=∂Ü«∞Hõ „Ѩ[Å∞ gi ÖÏsî^≥|ƒÅ‰õΩ |ÅÜ«∂º~°∞. Ü«Ú=‰õΩÅ `«ÅÅ∞ ¿ãì+¨<£ Z^Œ∞@ HÍѨÙHÍâß_»∞.
Ѩye ~°HõÎO HÍ~°™êQÍ~Ú. 'ã≤.S.™êO_»~ûü — ¿ã+ì <¨ £ |Ü«∞@‰õΩ ~åQÍ<Õ P*Ï^£ „ѨÉ$íè `«∞ʼnõΩ ã¨OHˆ `åxfl
áÈbã¨∞Å QÆ∞i ÖÏÖÏÅ[Ѩu~åÜü∞ "≥·¿Ñ LOk. ã¨=∞Ü«∞O K«∂ã≤ JO^ŒKÕâß_»∞ [Ü«∞QÀáêÖò. HÍÖËl =^ŒÌ‰õΩ ~åQÍ<Õ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, P*Ï^£Å∞
PÜ«∞##∞ `≥Å¡JkèHÍi QÆ∞iK«∂ã≤ H˘\Ïì_»∞. ÖÏÖÏ QÍÜ«∞Ѩ_»QÍ<Õ PÜ«∞xfl `«Å‰õΩ QÆ∞i KÕã≤ Ñ≤™ÈÎÖò ¿ÑÅÛQÍ ™êO_»~ûü JHõ¯_çHHõ ¯õ _Õ H˜O^ŒÑ_¨ ç =∞~°}O˜ Kå_»∞.
áÈbã¨∞Å∞ K«∞@∞ì=Ú@ì_®xH˜ ã¨#fl^Œ∞úÅ=QÍ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ `«k`«~°∞Å∞ PÜ«∞#‰õΩ Ñ≤ãÖì¨ ò "≥∂`« q#Ѩ_#ç áÈbã¨∞Å∞ ѨiQÔ `«∞‰Î Ωõ O@∂ ~å™êQÍ~°∞. ^•O`À P*Ï^£
~°HõΔ}QÍ =∂i P ^≥|ƒÅ#∞ HÍK«∞‰õΩ<åfl~°∞. Q˘_»= QÆO^Œ~°QÀà◊O J=@O`À "åix áêiá⁄=∞‡x K≥Ñ≤Ê "åiH˜ Z^Œ∞~°∞xÖÏÛ_»∞.
Ãã·=∞<£ JkèHÍ~° ^ŒàÏxfl áÈbã¨∞Å∞ "Õˆ~ ^•iQÆ∞O_® "Õˆ~ „Ѩ^ÕâßxH˜ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ `«k`«~°∞Å∞ "≥àϧ~°x x~åúiOK«∞‰õΩ#fl J#O`«~°O gix
ѨOÑ≤Oz"Õâß~°∞. ɡkiOKÕ „Ѩܫ∞`«flOÖ’ P*Ï^£ Ñ≤™ÈÎÅ∞ QÆ∞O_»∞H˜ XHõ áÈbã¨∞ |ÅÜ«∂º_»∞.
'ÖÏÖÏ— =∞~°}O q∞ye# "å~°∞ ÉèíÜ«∞O`À "≥#∞k~°QÆQÍ P*Ï^£ JHõ¯_» #∞Oz "ÕQÆOQÍ
P `«~åfi`« ÖÏÖÏÅ[Ѩu~åÜü∞ HÀÔ~¯ÃÑ· |Ç≤Ï~°OQÆãɨ íè U~åÊ@∞ KÕâß~°∞. J^Œ $ â◊ º =∞Ü« ∂ º_» ∞ . D "å~° Î # ∞ *ÏfÜ« ∞ Ѩ „ uHõ Å ∞ ''ÖÏǨ Ï Ÿ~ü Ö ’
PÜ«∞# HõO~î°O HõOK«∞ÖÏ P „Ѩ^Õâ◊=∞O`å =∂~°∞„"≥∂yáÈ~ÚOk. Q“~°= ÖÏÖÏÅ[Ѩu~åÜü∞ ǨÏ`«º‰õΩ qѨ¡=HÍ~°∞Å „ѨuHÍ~°O—— Jx ^ÕâßxHõO`å
=∞~åº^ŒÅ∞ `≥eã≤# U „ѨÉèí∞`«fiO x~åÜ«Ú^èŒ∞Å~Ú<å „Ñ¨[ÅÃÑ· ^•_çH˜ Kå\˜K≥Ñ≤Ê<å~Ú. qѨ¡=g~°∞Å P#O^•xH˜ J=^èŒ∞Å∞ ÖË<ÕÖË=Ù.
ѨÓ#∞HÀ^Œ∞. WѨC_»∞ [iy# D ã¨OѶ∞¨ @# „a\©+π ™ê„=∂[º x~°O‰õΩâ◊`åfixH˜ ÃÇÏK«ÛiHõ Ѩ„`«O q_»∞^ŒÅ
„ѨfHõ. Wk Z‰õΩ¯= HÍÅO ™êQÍ^Œ∞. =∞#ÃÑ· |_ç# XH˘¯Hõ¯ ÖÏsî^≥|ƒ „a\©+π qѨ¡=g~°∞ÅO`å =∞iO`« L`åûǨÏO`À ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ∞ xsfi~°∞ºÅ∞HÍ~°∞
„ѨÉèí∞`«fi â◊=¿Ñ\˜HõÃÑ· XH˘¯Hõ¯ "Õ∞‰õΩQÍ kQÆ|_çf~°∞`«∞Ok. PÜ«∞# =∂@ʼnõΩ Jx „ѨѨOKåxH˜ Kå\˜K≥ѨÙ`«∂ „a\©+π „ѨÉèí∞`åfixH˜ Z„~°x Hõ~°Ñ¨„`«OÃÑ·
„Ѩ[ÅO`å ÃÑ^ŒÌÃÑ@∞ì# ǨÏ~å¬xfl =ºHõÎO KÕâß~°∞. ÃÇÏK«ÛiHõ KÕâß~°∞. ''™ê„=∂[º ^•Ç¨ÏO`À q„~°gQÆ∞`«∂ J<åºÜ«∂Å#∂,
|Ç≤Ï~°OQÆOQÍ PÜ«∞# "åHͺÅ∞ ѨO*ÏcÜ«ÚÅ<Õ H͉õ^âÕ É◊ ‰íè Ωõ ÅÎ O^ŒiH©˜ ^Œ∞~åQÆ`åÅ#∂, J„Hõ=∂Å#∂ KÕã¨∞Î#fl „a\©+π „ѨÉèí∞`åfixH˜ ÃÇÏK«ÛiHõ.
ã¨∂ÊùiÎh, ^è≥·~åºhfl HõÅ∞QÆKÕã≤ áÈ~å\ÏxH˜ =∞iO`«QÍ Ñ¨ÙiQ˘ÖÏÊ~Ú. J~Ú`Õ x~åÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O KÕã¨∞Î#fl „Ѩ*Ï<åÜ«∞‰õΩ_≥·# ѨO*ÏÉò ˆHã¨i
áÈbã¨∞ ÖÏsî^|≥ ƒÅ∞ PÜ«∞# =∞#ã¨∞ûÃÑ,· â◊s~°OÃÑ· JkèH„õ ѨÉÏè =O K«∂Ѩ@O`À ÖÏÖÏÅ[Ѩu~åÜü∞x H˘\˜ì K«OѨ_»O =∂#"åoˆH J==∂#Hõ~°O. =∂
PÜ«∞# 1928 = ã¨OII 17= `Õn# zH˜`«û á⁄O^Œ∞`«∂ =∞~°}˜OKå~°∞. <åÜ«∞‰õΩxH˜ [iy# J<åºÜ«∂xH˜ „ѨfHÍ~° K«~°º '™êO_»~üû— ǨÏ`«º.
^Õâ◊=∞O`å D =∞~°}O`À L„^ÕHõѨÓi`«"≥∞ÿOk. Hõã≤`À ˆ~QÆ∞`«∞#fl P*Ï^£ ÉèÏ~°fÜ«ÚÅÃÑ· PÜ«Ú^èŒ x¿+^èŒO L<åfl =∂ =^ŒÌ L#fl D z#fl PÜ«Ú^èŒ"Õ∞
qѨ=¡ ã¨É∞íè ºÅ`À ã¨=∂"Õâ"◊ ∞≥ ÿ ÖÏÖÏx =Ú@ì_Oç z# áÈbã¨∞ÅÖ’ =ÚYºJkèHÍi „ѨfHÍ~åxfl f~°∞ÛHÀQÆeyOk.
'™êO_»~üû— Jx x~åúiOK«∞‰õΩx J`«_çx K«OѨ\ÏxH˜ ~°OQÆO ã≤^ŒúO KÕâß~°∞. Wk ™êÜ«Ú^èŒ qѨ¡"åxH˜ ã¨iáÈHõáÈ~Ú<å P PÜ«Ú^èŒO`À>Ë
ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£, ~å[QÆ∞~°∞ J<åºÜ«∞OÃÑ· áÈ~å@O [~°∞ѨÙ`«∂ QÆ∞}áê~îåxfl <Õ~°∞Ê`«∂ qѨ¡= Ѩ`åHõO
[Ü«∞QÀáêÖò =~°æO HÍ~åºxfl J=∞Å∞ KÕÜ«∞=Åã≤ LOk. J#∞‰õΩ#fl ZšѨC_»∂ ZQÆ∞~°∞`«∂<Õ LO@∞Ok.
ã¨=∞Ü«∂xH˜ [Ü«∞QÀáêÖò áÈbãπ¿ãì+¨<£ Z^Œ∞~°∞QÍ Ãã·H˜Öò K≥_çáÈ`Õ ^•xfl *Ïf, hf ÖËx g∞ „ѨÉèí∞`«fiO Ü≥ÚHõ¯ L‰õΩ¯HÀ~°Å∞ #∞Oz ~°HõÎ`«~°Ê}O
ÉÏQÆ∞KÕã¨∞Î#fl@∞¡QÍ #\˜ã¨∂Î '™êO_»~üû— ~åHõ H˘~°‰õΩ Z^Œ∞~°∞K«∂ã¨∞Î<åfl_»∞. KÕã∂¨ <Î Õ ÉèÏ~°`=« ∂`«‰Ωõ ™êfi`«O„`«ºO `≥zÛÃÑ_»`å=Ú. JuxHõ$+¨"ì ∞≥ #ÿ g∞ áêÅ<å
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
48 49
q^è•<åxfl ZkiOK«HõáÈ=_»=Ú =∂#=`åfixH˜ „^ÀǨÏO J=Ù`«∞Ok. qѨ¡=O #iH˜ K«Oáê~°∞. "åi x~°O‰õΩâ◊ ѨiáêÅ#‰õΩ JO`«O Ju `«fi~°Ö’<Õ ã¨OÉèqí Oz
q[Ü«∞O ™êkèOz f~°∞`«∞Ok. f~°∞`«∞O^Œx ÉèÏ~°fÜ«ÚÅ Pâ◊. Pâ◊Ü«∞O ‰õÄ_® "ÕQÆ=O`«O J=™êyOk.
qѨ¡=O =iúÖÏ¡e, Ѩ~å~Ú áêÅ# #tOKåe. J~Ú`Õ qѨ¡=HÍ~°∞Å „ѨfHÍ~åxfl K«qK«∂ã≤ „a\©+π Ü«∞O„`åOQÆO "åiÃÑ·
HÍi‡‰õΩÅO`å UHõOHõO_ç. xѶ¨∂x =Ú=∞‡~°O KÕã≤Ok.
WOH˜fiÖÏÉò lO^•ÉÏ^£. P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ HÍi‡Hõ ã¨=∞㨺 `«Öuˇ OÎ k. `åq∞ã¨∞#Î fl ^•x`À `«$Ñ≤ÑÎ _¨ ç
D Hõ~°Ñ¨„`«O ''Ç≤ÏO^Œ∂™êÎ<£ ™È+¨eã¨∞ì iѨa¡Hõ<£ Ps‡—— ѨO*Ï|∞ K≥ÑÊ≤ #@∞ì q<åÅ<Õ „a\©+π JkèHÍ~åxH˜ Z^Œ∞~°∞xeÛ `«=∞ HÀÔ~¯Å#∞ `≥Å∞ѨÙ`«∂
„áêO`«O #∞Oz ¿ã<åѨu ÉÏÅ~å*ò ã¨O`«HõO`À 1928= ã¨OII _çÃãO|~°∞ HÍi‡‰õΩÅ∞ ã¨"∞≥ ‡‰õΩ <À\©ã∞¨ Å∞ WKåÛ~°∞. D q"å^ŒO ÃÑ^Œ^Ì =Œ @O`À HÍi‡‰õΩʼnõΩ
<≥Å 18= `ås‰õΩ# q_»∞^ŒÅ KÕâß~°∞. *ÏfÜ«∞<åÜ«∞‰õΩÅ∞, ™êfi`«O„`«º ã¨=∞~°Ü≥∂^èŒ∞Å =∞^ŒÌ`«∞ Åaè¿ãÎ, „a\©+π
JÅǨÉÏ^£ KÕi# P*Ï^£ `«k`«~°∞Å∞ Ü«∞[=∂#∞ʼnõΩ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å =∞^Œú`«∞ ÅaèOzOk.
J~Ú`Õ '™êO_»~üû— ǨÏ`«º`À K≥ň~y# a„\©+π „ѨÉèí∞`«fiO P*Ï^£, áê~°¡"≥∞O@∞ÃÑ· ÉÏO|∞Å`À ^•_ç Ѩ^äŒHõO
ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑Å HÀã¨O f„="≥∞#ÿ QÍeOѨ٠"≥Ú^ŒÅ∞ ÃÑ@ì_O» `À P*Ï^£ `«k`«~∞° ʼnõΩ HÍi‡‰õΩÅ ã¨"∞≥ ‡ L^è$Œ `«O J=@O`À ~Ô O_»∞ aÅ∞¡Å#∞ „a\©+π „ѨÉ∞íè `«fiO
ѨO*ÏÉòÖ’ =∞HÍO Jã¨OÉèí==∞~ÚOk. „ѨÉèí∞`«fiO ã¨r=OQÍ ÖË^• xs˚=OQÍ „ѨHõ\ ˜Oz "å\˜x áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ „Ѩ"Õâ◊ÃÑ\˜ì P"≥∂kOѨKÕÜ«∞\ÏxH˜ ~°OQÆO
gix Ѩ@∞ìHÀ"åÅx L`«Î~°∞fiÅ∞ *ÏsKÕã≤Ok. ã≤^ŒúO KÕâß~°∞. Jq ‰õΩ\˜Å aÅ∞¡Åx, J"Õ QÆ#∞Hõ J=∞Å∞ [~°∞Ѩ|_ç`Õ
^•O`À P*Ï^£ =ÚY∞ºÅ∞ ѨO*ÏÉò =^ŒÖÏÅx x~°‚~ÚOK«∞H˘x HÍi‡‰õΩňH H͉õΩO_® ~å[H©Ü«∞"å^Œ∞ʼnõΩ ÃÑ^ŒÌ Z`«∞Î# J_»¤O‰õΩÅ∞
=∂~°∞"ÕëêÅÖ’ |Ü«∞Å∞^Õ~å~°∞. XHõ~∞° ã¨∂@∞|∂@∞Ö’, =∞~˘Hõ~∞° g∞™êÅ∞fã≤ Z^Œ∞~°=Ù`åÜ«∞x „Ѩ=ÚY∞Å∞, qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ ÉèÏqOKå~°∞.
Ü«Ú=‰õΩxÖÏ, =∞~˘Hõ~°∞ <ÒY~°∞ÖÏ |Ü«∞Å∞ ^Õ~å~°∞. Ô~·ÖËfi ¿ãì+¨#∞Ö’ JkèHÍi ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ „ѨuѨHΔÍÅ∞ f„=OQÍ =ºuˆ~H˜Oz<å „Ñ¨Éèí∞`«fiO
gix `≥Å¡ ^˘~°ÖÏ¡ ÉèÏqOz XOy ã¨ÖÏ=ÚÅ∞ KÕã¨∂Î =∂~åæxfl K«∂áê_»∞. P"≥∂kOz âßã¨<åÅ∞QÍ ~°∂á⁄OkOK«@O "åã¨Î=OQÍ [iˆQ q+¨Ü«∞O.
qѨ¡=HÍ~°∞ÅO`å áê~°¡"≥∞O@∞ÃÑ· ÉÏO|∞Å∞ "Õ¿ã ÉÏ^茺`«#∞ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑,
"å~°∞ q[Ü«∞=O`«OQÍ J=∞$`«ã¨~ü KÕ~°∞‰õΩ<åfl~°∞. J~Ú`Õ JHõ¯_» xѶ¨∂ K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ÃÑ· ÃÑ\Ïì~°∞.
Z‰õΩ¯=QÍ LO_»@O`À áÈbã¨∞Å Hõà◊√§QÆÑ≤Ê JÅǨÉÏ^£ KÕ~°∞‰õΩ<åfl~°∞. áê~°"¡ ∞≥ O@∞Ö’ ÉÏO|∞Å∞ "Õã≤ Hõ~Ñ° „¨ `åefl "≥^[Œ e¡ áêiáÈ~Ú ~å"åÅx
HÍi‡‰õΩÅ ã¨"≥∞‡ „ѨuáêkOK«QÍ ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑ JO^Œ∞‰õΩ JOwHõiOK«Ö^Ë ∞Œ . `åq∞^Œ~Ì ∂° JÔ~ã¨~ì Ú#
qѨ¡=O ѨÙ\˜ìOk „a\©+π „ѨÉèí∞`«fi x~°O‰õΩâ◊ q^è•#=Ú =Å¡<Õ. ^Õâ◊ ѨHõΔOÖ’ qѨ¡= L^Œº=∂xfl #_»Ñ¨@O W|ƒOk HõÅ∞QÆ∞`«∞O^Õ"≥∂#x P*Ï^£
Éè‰í Ωõ ÖÎ #·ˇ J=∂Ü«∞Hõ Ü«Ú=‰õΩÅ∞ Hõi<î å`«∞‡Öˇ· qѨ=¡ HÍ~°∞Å∞QÍ =∂iOk „a\©+π |^Œ∞Å∞QÍ |@∞ˆHâ◊fi~°^Œ`«∞Îx xÜ«∞q∞OKå_»∞.
„ѨÉèí∞`«fiѨ٠áêâ◊qHõ ^Œ∞â◊Û~°ºÅ HÍ~°}OQÍ<Õ ã¨OkèHõx Ñ≤eÑ≤Oz g~°∞_≥·# Ѩ@∞ì|_ç# ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~ü^Œ`«∞ÎÅ∞
JÅ∂¡i ã‘`å~å=∞~åA#∞ K«OÑ≤# ~å[hu „a\©+π "åiˆH K≥O^Œ∞`«∞Ok. qѨ¡=HÍ~°∞ÅO`å Ѩxfl# Ѩ^èŒHõO `«∞.K«. `«Ñ¨Ê‰õΩO_® J=∞Å∞
_ç"_·≥ J£ O_£ ~°∂Öò Ѩ^uúŒ Ö’ q[Ü«∂xfl ™êkèOz „a\©+π "å~°∞ ÉèÏ~°`^« âÕ O◊ Ö’x Ѩ~°K«\ÏxH˜ ~°OQÆO ã≤^Œú"≥∞ÿOk. áê~°¡"≥∞O@∞Ö’ 1929 = ã¨OII U„Ñ≤Ü«∞Öò 8
=∞`«HõÅǨʼnõΩ HÍ~°‰õΩÖˇ·Ü«∂º~°∞. = `Õn# Ô~O_»∞ aÅ∞¡Å∞ „Ѩ"Õâ◊ÃÑ@ì_»O K«~°Û "≥Ú^ŒÅ=@O, =∞Ǩϟ„^ÕHõO`À
‰õΩ\˜Åhu "åi ~°HõÎOÖ’ Wq∞_çáÈ~Ú LOk. ZO`À =∞Ok ^Õâ◊ ™êQÆ@O [iyOk.
<åÜ«∞‰õΩÅ#∞ x~åúH˜Δ}ºOQÍ á⁄@∞ì# ÃÑ@∞ì‰õΩ<åfl~°∞. J=∂Ü«∞‰õ „Ѩ[Å#∞ J~Ú`Õ „ѨÉèí∞`«fi „Ѩuxkè "≥·„™ê~Ú „Ѩ`ÕºHÍkèHÍ~°O`À D Ô~O_»∞
z„`«Ç≤ÏOã¨Å∞ ÃÑ\˜ì ÉÏxã¨Å∞QÍ LѨÜ≥∂yOK«∞‰õΩ<åfl~°∞. Z^Œ∞~°∞xeÛ# "å_çfl aÅ∞¡Å#∞ K«\ÏìÅ∞QÍ ÉèÏqOKåÅx q[˝ÑÎ≤ KÕâß~°∞. ^•O`À „Ѩ*τѨux^è∞Œ ÅO`å
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
50 51
=ã¨∂ÎáÈ`«∞O_»QÍ ã¨=∞Ü«∞OHÀã¨O K«∂ã¨∞Î#fl ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~°^Œ`«∞ÎÅ∞ ¢ã‘ÎÅ ÃÑ· K«O„^ŒâıY~ü Q“~°=O
_»g∞‡ ÉÏO|∞Å#∞ ã¨ÉèÏ Éèí=#OÃÑ· "Õâß~°∞. ã¨ÉèÏ „áêOQÆ}O ^Œ^ŒúiÖˡ¡ÖÏ qѨ¡=HÍ~°∞Å∞QÍ ¢ã‘ÎÅ#∞ `«=∞Ö’H˜ KÕ~°∞ÛHÀ‰õÄ_»^Œx K«O„^ŒâıY~ü QÆ\ ˜ì
ÉÏO|∞Å∞ „¿Ñe P „áêO`« =∞O`å á⁄QÆ `À xO_ç áÈ~ÚOk. JO`å Ѩ@∞ì^ŒÅ`À LO_Õ"å_»∞. J~Ú`Õ P `«~åfi`« HÍÅOÖ’ H˘xfl ã¨OѶ¨∞@#Å
„áê}ÉèíÜ«∞O`À ǨǨHÍ~åÅ∞ KÕã¨∂ΠѨiÔQ`«∞Î`«∞O_»QÍ ''qѨ¡=O =iúÖÏ¡e... HÍ~°}OQÍ =∂~°∞ÛHÀ=Åã≤ =zÛOk. „Hõ=∞OQÍ J`«xÖ’ =zÛ# =∂~°∞ÊH˜
„a\©+π ™ê„=∂[ºO #tOKåe—— JO@∂ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~°^Œ`«∞ÎÅ∞ JO`å ã¨O`À+≤OKå~°∞. =∞Oz ѨxH˜ `À_»Ê_»\ÏxH˜ ¢ã‘Î, ѨÙ~°∞+¨ ÉË^èŒO
x<å^•Å∞ KÕÜ«∞™êQÍ~°∞. QÆO^Œ~°QÀà◊OÖ’ ֒ѨeH˜ „Ѩ"ÕtOz# áÈbã¨∞Å∞ `Õ‰õÄ_»^Œx ÉèÏqOK«@O JÅ=¨~°∞K«∞‰õΩ<åfl_»∞.
gix |OkèOz #∂º_èçb¡ *ˇ·Å∞‰õΩ `«~°eOKå~°∞. J~Ú`Õ ¢ã‘ÎʼnõΩ tHõΔ} WKÕÛ HÍ~°º„Hõ=∞O Z‰õΩ¯=QÍ K«O„^ŒâıY~ü ÃÑ·<Õ
qѨ¡=HÍ~°∞Å QÆ∂iÛ QÍeOѨ٠Ѩ_∞» `«∞O_Õk. P ã¨=∞Ü«∞OÖ’ J`«_∞» KåÖÏ F~°∞Ê`À "åiH˜ PÜ«Ú^èŒ „ѨÜ∂≥ QÆO
qѨ=¡ HÍ~°∞ʼnõΩ HÍ=Åã≤#k J#∞‰õΩ#flk [iyOk. J~Ú`Õ qѨ=¡ HÍ~°∞Å q^è•#O QÆ∂iÛ, PÜ«Ú^è•Å QÆ∂iÛ q=iOKÕ"å_»∞. ™œ=∞ºOQÍ LO_Õ J`«_ç
K«~°ºH˜ gix Ѩ@∞ìHÀ=_»"Õ∞ H͉õΩO_® =ÚYºÑ¨@ì} „áêO`«OÖ’ q∞ye# ã¨~°oH˜ ¢ã‘ÎÅÖ’ P`«_ç Ѩ@¡ ™È^Œ~° ÉèÏ=O "≥Å∞¡=ÜÕ∞ºk.
qѨ¡=HÍ~°∞Å HÀã¨O QÍeOѨ٠uiy "≥Ú^ŒÖˇ·Ok. J#∞=∂#O U =∂„`«O ¢ã‘ÎÅ#∞ `«e¡`À ã¨=∞OQÍ Q“~°qOKåÅ<Õk K«O„^ŒâıY~ü ÉèÏ=#.
=zÛ# JHõ¯_» g~°OQÆO KÕ¿ã"å~°∞ áÈbã¨∞Å∞. ZHõ¯_»<åfl PK«∂H© `≥e¿ãÎ P =∞QÆ"åiH˜ `«sÊù^Œ∞ x=fi@OÖ’ ZѨC_≥·<å qã¨∞QÆ∞h, "≥Ú~°@∞`«<åhfl
„Ѩ^Õâ◊OÖ’ ^•_ç KÕã≤ PÜ«Ú^茙ê=∞„yx `«QÆÅÃÑ>Ëì"å~°∞. „Ѩ^Œi≈OKÕ"å_Õ HÍx P_»"åi Ѩ@¡ J`«ºO`« ™œ=∞ºOQÍ „Ѩ=iÎOKÕ"å_»∞. ¢ã‘ÎÅ
qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ `å=Ú "Õã≤# ÉÏO|∞ ^•_çH˜ f„="≥∞ÿ# QÍeOѨ٠K«~°º Ü≥∞_»Å Jã¨ÉèíºOQÍ „Ѩ=iÎOz# "å~°∞ =∞~°} tHõΔ‰õΩ J~°∞›Åx K≥¿ÑÊ"å_»∞.
"≥Ú^ŒÅ=Ù`«∞O^Œx =ÚO^Õ ÉèÏqOKÕ LO_»@O`À qѨ¡= „Ѩ=ÚY∞ÅO`å `«y# ÉÏO|∞Å `«Ü«∂s
*Ï„QÆ`ÅΫ ∞ fã¨∞H˘x Éè„í ^Œ"∞≥ #ÿ „Ѩ^âÕ ßÅÖ’ L<åfl~°∞. áÈbã¨∞ʼnõΩ qѨ=¡ HÍ~°∞Å#∞ "≥∞~°∞ѨÙ^•_ç Ѩ^èŒHõO LO_»@O`À ^•_çH˜ J=ã¨~°=∞ÜÕ∞º ÉÏO|∞Å∞
Uq^èŒOQÍ<≥·<å Ѩ@∞ìH˘x ~å"åÅx P~°¤~°∞ LO_»@O`À ã¨∂k "≥Ú#O`« MÏm ã≤^ŒúO KÕÜ«∞™êQÍ_»∞ P*Ï^£. ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, P*Ï^£Å∞ <≥ÅH˘eÊ# PÜ«Ú^è•Å
ã¨Ö÷ Ïxfl ‰õÄ_® =^ŒÅ‰õΩO_® QÍeOK«™êQÍ~°∞. áÈbã¨∞Å Hõ+Oì¨ Ñ¶e¨ Oz „Ѩ=ÚY `«Ü«∂s ˆHO„^•Å QÆ∂iÛ „a\©+π JkèHÍ~°∞ʼnõΩ `≥eÜ«∞_»O`À P„QÍ, ~ÀǨÏ@H±
qѨ¡=HÍ~°∞Öˇ·# ã¨∞Y^Õ"£, H˜â’sÖÏÖòÅ∞ ÖÏǨϟ~üÖ’ Ѩ@∞ì|_çáÈÜ«∂~°∞. HÍ#∂Ê~°∞ "≥Ú^ŒÅQÆ∞ „Ѩ^ÕâßÅÖ’ "å\˜x ^èŒfiOã¨O KÕÜ«∞_»O [iyOk.
qѨ¡=HÍ~°∞Å ~°Ç¨Ï㨺 ã¨=∂"Õâ◊O „uHõ~°} â◊√kú`À, Fiq∞`À nHΔÍ^ŒHõΔ`«`À Ѩx KÕ¿ã P*Ï^£ ÉÏO|∞Å#∞
J~Ú`Õ áê~°¡"≥∞O@∞ Éèí=#OÖ’ |OkèOz# ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~° ~ÀǨÏ@H±Ö’ ^ŒQÆæ~°∞O_ç `«Ü«∂~°∞KÕ~ÚOKå_»∞. J~Ú`Õ g\˜x ѨsH˜ΔOK«
^Œ`«∞ÎÅ#∞ ÖÏǨϟ~ü *ˇ·Å∞‰õΩ `«~°eOKå~°∞. "åix qKå~°} [iÑ≤OK«\ÏxH˜ ^ŒÅKå_»∞. ÉÏO|∞Å∞ KÕuÖ’ ¿ÑʼnõΩO_® _çѨÊʼnõΩ "åifl+π ѨÓ`«Ñ¨Óã≤ *Ï„QÆ`«Î
`Õn x~°‚~ÚOKå~°∞. "åix `«Ñ≤ÊOK«\ÏxH˜ Z@∞=O\˜ „Ѩܫ∞`åflÅ∞ KÕâß_»∞. =∞O^Œ∞QÆ∞O_»∞ ™ê=∞„y`À ÉÏO|∞Å `«Ü«∂s Hõ<åfl "å\˜ Éèí„^Œ`å
[~°∞QÆ∞`«∞<åflÜ≥∂ ‰õÄ_® "åiH˜ `≥eÜ«∞^Œ∞. J~Ú<å ^è≥·~°ºOQÍ<Õ L<åfl~°∞. =º=Ǩ~°"∞Õ =ÚYºOQÍ K«∂ã¨∞HÀ=Åã≤#k. J~Ú`Õ J#∞HÀ‰õΩO_® D ÉÏO|∞
g~°∞#fl „Ѩ^ÕâßxH˜ |OnèÅ~Ú# ã¨∞Y^Õ"£, H˜â’sÖÏÖò#∞ fã¨∞‰õΩ~å|_ç<å~°∞. =Å¡ qѨ¡=HÍ~°∞_çˆH „áê}#+¨ìO ã¨OÉèíqOzOk.
Ѩiã≤÷`«∞Å∞ D q^èŒOQÍ LO>Ë qѨ¡= ã¨OѶ¨∞O uiy ~°Ç¨Ï㨺OQÍ ÉÏ^茺`åÜ«Ú`«OQÍ P*Ï^£
ã¨=∂"Õâ=◊ ∞~ÚOk. =ÚYºÖˇ#· K«O„^ŒâYı ~ü P*Ï^£, ÉèQí =Æ fK«~} ° ,ü Ü«∞â◊áêÖò, Ü«Ú=‰õΩ_≥·# K«O„^ŒâıY~ü PHõ~°¬}©Ü«∞OQÍ LO_Õ"å_»∞. ™ê^èŒ∞=ÙQÍ
^è#Œ fiO`«i "≥â· O◊ áêÜ«∞<£, ^Œ∞~åæÉÏc, ã¨∞jÖÏnn, J<Õ =∞Ç≤Ïà◊ qѨ=¡ HÍi}˜Å∞ =∂~°∞"Õ+¨OÖ’ L#fl ã¨=∞Ü«∞OÖ’ P*Ï^£ ~°≠ÏhûÖ’ ~°∞„^Œ<å~åÜ«∞}ã≤OQ∑
‰õÄ_® ã¨=∂"Õâ◊O JÜ«∂º~°∞. Z=iH˜ `Àz# q^èŒOQÍ "å~°∞ Ѩ^èŒHÍÅ#∞ J<Õ =∂™êì~°∞ =^ŒÌ LO_Õ"å_»∞. PÜ«∞# Q˘Ñ¨Ê z„`«HÍ~°∞_»∞ á¶È\’„QÍѶ¨~ü
`≥Å∞Ѩ™êQÍ~°∞. K«~Û° Å#O`«~O° JO^Œi Jcè+Oì¨ `À XHõ Ѩ^HŒè Oõ ~°∂á⁄OkOk. ‰õÄ_®. P*Ï^£ ZѨC_»∂ `«# Ѩ@¡ „â◊^Œú#∞ K«∂¿Ñ"å_»∞HÍ^Œ∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
52 53
¢ã‘ÎÅÃÑ· PHõ~°¬} Hõ<åfl ^Õâ◊OÃÑ· L#fl =∞=∞HÍ~°"Õ∞ HÀ\˜Ô~@∞¡ JkèHõOQÍ Z=fi~°∂ ‰õÄ_® J`«_çÖ’ ^•y L#fl ~°∞„^Œ=¸iÎx K«∂_»\ÏxH˜ W+¨ìѨ_Õ"å~°∞
LO_Õk. Ü«Ú=‰õΩ_çÖ’ LO_Õ zeÑ≤^Œ<åxHõ<åfl ÉÏ^茺`« Z‰õΩ¯=QÍ LO_Õk. HÍ^Œ∞. „a\˜+π "åiÃÑ· P`«_»∞ K«∂¿Ñ ~“„^ŒO, KåHõKåHõºO`À #_ç¿Ñ =º=Ǩ~°O
J~Ú`Õ ~°∞„^Œ<å~åÜ«∞}‰õΩ qѨ¡= g~°∞_≥·# K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ á¶È\’#∞ JO^ŒiH© `≥eã≤O^Õ.
fã¨∞H˘x `«# =^ÕÌ LOK«∞HÀ"åÅx Pâ◊Ѩ_Õ"å_»∞. JѨÊ\’¡ KåÖÏ=∞Ok HÍ~°ºx~°fiǨÏ}Ö’ KåHõKåHõºO
qѨ¡=HÍ~°∞ÖÏ¡ P*Ï^£ QÆ∞iOz `≥Å∞ã¨∞HÍx J`«_ç ~°∂ѨO `≥b^Œ∞. XHõ™êi K«O„^ŒâıY~ü =∂~°∞"Õ+¨OÖ’ _èçb¡ "≥à◊§=Åã≤ =zÛOk. áÈbã¨∞
P*Ï^£ á¶È\’#∞ fã≤# ~°∞„^Œ<å~åÜ«∞}ã≤OQ∑ W<£ÃãÊHõì~°∞ "Õëêxfl ^èŒiOz _èçb¡Ö’ Ô~·Å∞ kQÍ_»∞. JѨÊ\˜ˆH P*Ï^£ P Ô~·Å∞Ö’
P*Ï^£ ~°∞„^Œ<å~åÜ«∞} HÀiHõ#∞ QÆ=∞xOz J`«_çH˜ U =∂„`«O =ã¨∞Î<åfl_»<Õ ã¨=∂Kå~åxfl JO^Œ∞‰õΩ#fl áÈbã¨∞Å∞ Ô~·Å∞ PQÆQÍ<Õ P Ô~·Å∞#∞
J=HÍâßxfl WKÕÛ"å_»∞HÍ^Œ∞. ^•O`À ~°∞„^Œ<å~åÜ«∞} P*Ï^£H˜ K≥ѨʉõΩO_® K«∞@∞ì=Ú\˜ì QÍeOK«™êQÍ~°∞. P*Ï^£ Ѩ@∞ìѨ_»@O `«Ñ¨Ê^Œx ÉèÏqOz<å
á¶È\’#∞ fÜ«∂Å#∞ J#∞‰õΩ<åfl_»∞. Z@∞=O\˜ `˘„@∞áê@∞‰õΩ Ö’#∞HÍÖË^Œ∞. Z=fiih QÆ=∞xOK«#>Ë¡ KåÖÏ
XHõ~ÀA P*Ï^£ ™êfl#O KÕã≤ JOQÆ=¢ã¨ÎO K«∞@∞ìH˘x ֒ѨeH˜ =zÛ# =∂=¸Å∞QÍ Ô~·Å∞ ky ‰õÄbx Ñ≤ez ™ê=∂#∞ ZuÎOKå_»∞. J~Ú`Õ J`«_ç
ã¨=∞Ü«∞OÖ’ á¶È\’ fÜ«∞\ÏxH˜ ã≤^ŒúѨ_®¤_»∞. J~Ú`Õ J#∞HÀx HÍ~°}O =Å¡ KÕ~Ú =∂„`«O xHõ¯~°∞ *Ë|∞Ö’ LOk.
P*Ï^£H˜ ^˘iH˜áÈÜ«∂_»∞. J~Ú<å ~°∞„^Œ<å~åÜ«∞} "≥ÚO_çQÍ D ~ÀA h J~Ú`Õ P*Ï^£#∞ XHõ áÈbã¨∞ JkèHÍi QÆ∞iÎOKå_»∞. x~åú~°} HÀã¨O
á¶È\’ uÜ«∞º‰õΩO_® =^ŒeÃÑ@ì#∞ J<åfl_»∞. J`«_ç ^ŒQ~æÆ Q° Í =KåÛ_»∞. P`«_xç K«∂ã¨∂<Î Õ P*Ï^£ ÃÑ^ŒQÌ Í #=Ùfi`À KåÖÏHÍÅO
J`«_ç Ѩ@∞ì^ŒÅH©˜ HÀiHõ‰õÄ P*Ï^£ =ÚYOÖ’ z~°∞#=Ùfi qiã≤Ok. `«~∞° "å`« Hõeã≤# PѨqÎ ∞„`«∞_çÖÏ Éè∞í [OÃÑ· KÕ~Ú"Õã≤ ^ŒQ~æÆ H° ˜ fã¨∞‰õΩx Ñ≤™ÈÎÅ∞`À
''J~Ú`Õ ##∞fl g∞™êÅ∞ Z‰õΩ¯ÃÑ@∞ìH˘h—— JO@∂ ǨïO^•QÍ g∞™êÅxfl <˘H˜¯ÃÑ\˜ì ''q∞„`«=∂ ! `˘O^Œ~°Ñ¨_ç J~°=^Œ∞Ì. HõΔ}OÖ’ h „áê}O <å KÕuÖ’
ã¨=iOK«∞H˘x z=~°Å#∞ "≥∞eHõuѨʙêQÍ_»∞. P `«~åfi`« =∂™êì~°∞ ÔH"Õ∞~å#∞ áÈ`«∞Ok.
H˜¡H±=∞xÑ≤OKå~°∞.
JѨC_»∞ PÜ«∞# fã≤# á¶È\’ÜÕ∞ ^ÕâßxH˜ ^ŒH˜¯Ok. K˘HͯÖËx P `«~°∞"å`« g∞ áÈbã¨∞Å∞ ##∞fl HÍÅ∞Û`å~°∞. ^•xHõO>Ë =∞#O
=™êÎ^Œ∞ÖÏ, ã¨"åÖòx qã¨∞~°∞`«∞#fl g~°∞_çÖÏ g∞™êefl "≥∞e"Õã¨∞Î#fl P*Ï^£ Z=iѨ#∞ÅÃÑ· "å~°∞ "≥o§ „áê}ÏÅ`À =∞iH˘O`« HÍÅO |`«∞‰õΩ^•O—— Jx
á¶È\’ *Ïu Q“~°"åxfl JO^Œ∞‰õΩOk. P Jkè H Íi`À>Ë |Ü« ∞ @‰õ Ω =zÛ \Ï\Ï K≥ | ∞`« ∂ KåHõ K åHͺOQÍ
F~°∞Ê, ã¨Ç¨Ï#O Hõey# P*Ï^£ `«Ñ≤ÊOK«∞‰õΩ<åfl_»∞. áÈbã¨∞ JkèHÍi J`«_ç ^è≥·~åºxH˜ KåHõKåHõºxH˜
U<å_»∂ |ÅÇ‘Ï#`«Å‰õΩ Ö’#=x P*Ï^£ |ÅÇ‘Ï#`«Å∞#fl "åix qã¨∞ÎáÈÜ«∂_»∞. D q+¨Ü«∂xfl q#fl P*Ï^£ `À\˜ qѨ¡=HÍ~°∞ÅO`å ѨQÆÅѨ_ç
Jã¨Ç≤ϺOK«∞HÀ=@O KÕ¿ã"å_»∞HÍ^Œ∞. "åix =∂~åÛÅx â◊`«q^è•Å #"åfi~°∞.
„Ѩܫ∞uflOKÕ"å_»∞. =∂O™êǨ~åxfl Jã¨ûÅ∞ =Ú@∞ì‰õΩ<Õ"å_»∞HÍ^Œ∞. HÍ~°∞ xq∞`«ÎO |ã‘ÎH˜ "≥o§# P*Ï^£
¿ãflÇ≤Ï`«∞ÅO`å Zxfl ™ê~°∞¡ „Ѩܫ∞uflOz<å F~°∞Ê`À u~°ã¨¯iOKÕ"å_»∞. ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~üÅ#∞ `«Ñ≤ÊOKåÅ<Õ Ñ¨^èŒHõOÖ’ ÉÏO|∞Å
XHõ~ÀA# ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ `«k`«~°∞ÅO`å HõÅã≤ J`«_»∞ u<Õ H˜z_ôÖ’ =∂Oã¨O qxÜ≥∂QÆO`À áê@∞QÍ HÍ~°∞ J=ã¨~°O ‰õÄ_® LO_»@O`À =∞Oz HÍ~°∞x
=ÚHõ¯Å#∞ HõeÑ≤ J`«_çH˜ ÃÑ\Ïì~°∞. =∂\Ï¡_»\ÏxH˜ |ã‘ÎH˜ "≥à◊§=Åã≤ =zÛOk. "å~°∞ LO@∞#fl „QÍ=∞O =^ŒÌ
P =∂Oã¨O =ÚHõ¯efl Uiáê~°"Õã¨∂Î zeÑ≤`«#O`À KÕã≤# "åi KÕ+¨ìefl LO_Õ J_»qÖ’Oz |ã‘ÎH˜ "≥à◊§=Åã≤ LOk.
=Ú^Œ∞ÌQÍ u>Ëì"å_Õ HÍx J<åflxfl áê~°"Õã≤ Kå^Œã¨ÎOQÍ =º=ǨÏiOK«ÖË^Œ∞. J~Ú`Õ ÉÏO|∞ „ѨÜ≥∂QÆO J_»qÖ’ [~°Ñ¨=Åã≤ ‰õÄ_® LO_»@O`À
J`«_ç F~°∞Êh, ã¨Ç¨Ï<åhfl K«∂ã≤ JO`å Pâ◊Û~åºxH˜ QÆ∞~°ÜÕ∞º"å~°∞. J~Ú`Õ ã¨∞Y^Õ"£, ÉèíQÆ=fK«~°}ü, "≥·â◊OáêÜ«∞<£ü, P*Ï^£Å∞ Hõeã≤ Ô~O_»∞ ÉÏO|∞Å#∞
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
54 55
‰õÄ_® fã¨∞H˘x |Ü«∞Å∞^Õ~å~°∞. ã¨∞Y^Õ"£ |$O^ŒO#∞ J_»qÖ’<Õ LO_»=∞x ÉèÏQÆO ѨOK«∞HÀÖËHõáÈ`«∞<åfl#<Õ ÉÏ^èŒ #~°HõÜ«∂`«##∞ ÃÑ_»∞`«∞#flk. D
K≥Ñ≤Ê =ÚO^Œ∞QÍ HÍ~°∞ HÀã¨O |ã‘ÎH˜ "≥àϧ_»∞. =∞~°}O "åix q_çÑ≤OKÕ „Ѩܫ∞`«flOÖ’ [iy<å `«$Ñ≤ÎQÍ =∞~°}Ïxfl
K«O„^ŒâYı ~ü ÉÏO|∞Å „ѨÜ∂≥ QÆ Ñ¨sHõΔ J`«_∞» =zÛ# `«~∞° "å`« KÕÜ∂« Åx PǨfixOKÕ"å_çx.
J#∞‰õΩ<åfl~°∞. ~åq #n f~°O =^Œ‰Ì Ωõ =zÛ# ã¨∞Y^Õ"£ |$O^•xH˜ ÉÏO|∞Å#∞ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ^Œ`«∞ÎÅ#∞ q_çÑ≤OKÕ Ñ¨^èŒHõO q[Ü«∞=O`«O HÍ"åÅx
`å"Õ∞ „Ѩ^Œi≈Oz`Õ ã¨=∞Ü«∞O HõÅã≤ =ã¨∞ÎO^Œ<Õ PÖ’K«# =zÛOk. ^•O`À HÀ~°∞‰õΩO@∞<åfl#∞. ^ÕâßxH˜ Ju `«fi~°Ö’ ™êfi`«O„`«ºO ÅaèOKåÅx
q∞„`«∞Å∞ H˘O`«¿ãѨ٠K«iÛOK«∞H˘x ÉÏO|∞x ¿ÑÅÛ\ÏxˆH ã≤^ŒúѨ_®¤~°∞. giÖ’ =∞#ã¨∂ÊùiQÎ Í HÀ~°∞‰õΩO@∞<åfl#∞. Ju „ѨÜ∞« `«flOÃÑ· D =∂@Å#∞ ѨÅ∞‰õΩ`«∂
ÉèíQÆ=fK«~°}ü ÉÏO|∞#∞ KÕuÖ’<Õ fã¨∞H˘x qã¨~°É’Ü«∂_»∞. HÍh P ÉÏO|∞ „áê}Ïefl q_çKå_»∞. ÉèíQÆ=fK«~°}ü =∂@Å#∞ qO@∂ "å~°O`å ÉÏ^è•`«Ñ¨Î
J`«_ç KÕuÖ’x „¿ÑeáÈ~ÚOk. J`«_»∞ JO`≥`«∞Î Zyi JÅ¡O`« ^Œ∂~å# ǨÏ$^ŒÜ«∂Å`À ^Œ∞ódOKå~°∞.
~åu JOK«∞ÃÑ· `«ye H˜O^ŒÑ¨_çáÈÜ«∂_»∞. `«=∞ Hõ~°Î"åºxfl =∞iO`«QÍ QÆ∞~°∞ΉõΩ `≥zÛ# J`«_çx =∞#ã¨∞Ö’<Õ
=∞~°}O JOK«∞Ö’¡ ÉèíQÆ=fK«~°}ü Jaè#OkOKå~°∞. P*Ï^£ =zÛ# J#O`«~°O q+¨Ü«∂xfl q=iOK«QÍ J`«_ç
"≥·â◊OáêÜ«∞<£, ã¨∞Y^Õ"£Å∞ ‰õÄ_® Zyi ^Œ∂~°OQÍ Ñ¨_çáÈÜ«∂~°∞. =∞#ã¨∞ ÉÏ^艌 Ωõ QÆ∞~°~ÚOk. JO`å HõÅã≤ J`«_xç #kÖ’ "Õã≤ JO[eѶ∞¨ \˜Oz
J~Ú`Õ "≥·â◊OáêÜ«∞<£‰õΩ H˘kÌ QÍÜ«∂ÖË J~Ú<å ã¨∞Y^Õ"£‰õΩ f„=OQÍ [Åã¨=∂kè KÕã≤ "≥#∞kiQÍ~°∞.
QÍÜ«∂ÅÜ«∂º~Ú. W^ŒÌ~°∂ H˘O`« |ÖÏxfl ‰õÄ_»QÆ@∞ìH˘x ÖËz ÉèíQÆ=f K«~°}ü =º^èŒ`À K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£
HÀã¨O K«∂_»QÍ J`«_»∞ JHõ¯_çH˜ ^ŒQÆæ~°Ö’x Ju ÉèíÜ«∞OHõ~°"≥∞ÿ# Ѩiã≤÷uÖ’
HõxÑ≤OKå_»∞. ÉèQí =Æ fK«~}° ü =∞$u P*Ï^£ÃÑ· f„= „ѨÉÏè =O K«∂Ñ≤Ok. ÉèQí =Æ fK«~}° `ü À
Ô~O_»∞ KÕ`«∞Å∞ `≥yѨ_ç ~°HõÎO =Ú^ŒÌÅÜ«∂º~Ú. ~åuH˜ QÆ∞K«∞ÛH˘x JO^Œi ã¨O|O^èŒO "Õ~°∞, P*Ï^£ ‰õΩ#fl |O^èŒO "Õ~°∞ JO^Œ∞=Å<Õ JO^ŒiÃÑ·#
Hõ_»∞ѨÙÖ’x ¿ÑQÆ∞Å∞ |Ü«∞@‰õΩ „"ÕÖÏ_»∞`«∞<åfl~Ú. ÉÏ^èŒ`À ǨÏ$^ŒÜ«∞ HõO>Ë P*Ï^£ÃÑ· Z‰õΩ¯= „ѨÉèÏ=OK«∂ã≤ =∂#x QÍÜ«∞O J~ÚOk. P`«_»∞
q^•~°HõOQÍ J~°∞ã¨∂Î ã¨Ê $ǨÏ#∞ HÀÖ’ÊÜÕ∞ `«~°∞}OÖ’ Ju|Å=O`«O g∞^Œ P*Ï^£H˜ J`«ºO`«ã¨xflÇ≤Ï`«∞_»∞. ZšѨC_»∞ L`åûǨÏOQÍ, ^è≥·~°ºO`À LO_Õ
''^•Ç¨ÏO ^•Ç¨ÏO—— Jx J<åfl_»∞. J`«_»∞ U<å_»∂ "≥#∞Hõ_»∞QÆ∞ "ÕÜ«∞ÖË^Œ∞. Z‰õΩ¯=QÍ JO^ŒiH© „áÈ`åûǨxfl
^•O`À "≥·â◊OáêÜ«∞<£ h~°∞ HÀã¨O ~åq#k =^ŒÌ‰õΩ Ñ¨~°∞ÔQ`åÎ_»∞. JOkOKå_»∞.
ã¨Ç¨ Ü«∞O H˘~°‰Ωõ ã¨∞Y^Õ"£ „QÍ=∞OÖ’H˜ "≥o§ qѨ=¡ HÍ~°∞Å`À q+¨Ü∞« O K≥Ñʨ QÍ P*Ï^£H˜ =∞s ^ŒQÆæ~°"å_»∞QÍ LO_»@O`À ‰õΩ_ç Éèí∞[OQÍ =º=ǨÏiOKÕ
"å~°O`å ã¨∞Y^Õ"£ q„âßOu fã¨∞HÀ=∞x K≥Ñ≤Ê J_»qÖ’H˜ "≥àϧ~°∞. "å~°∞ "å_»<Õ K≥ѨÊ=K«∞Û. JO`«\ ˜ ^ŒQÆæ~°"å_»∞ `å=Ú `«Ü«∂~°∞KÕã≤# ÉÏO|∞
ã¨∞Y^Õ"£ K≥ÑÊ≤ # QÆ∞~°∞Î =^Œ‰Ì Ωõ "≥à§ı ã¨iH˜ "≥â· O◊ áêÜ«∞<£ ÉèQí =Æ fK«~}° ‰ü Ωõ ^•Ç¨iÎx HÍ~°}OQÍ<Õ =∞~°}˜OK«@O =∞#ã¨∞H˜ =∞iO`« ÉÏ^èŒx HõÆeyOzOk J`«#∞
f~°∞Û`«∂ â◊√„â◊¥+¨Å∞ KÕã∞¨ <Î åfl_»∞. qѨ=¡ HÍ~°∞ÅO^Œih K«∂ã¨∂<Î Õ ÉèQí =Æ fK«~} ° ü K«xáÈÜÕ∞@ѨC_»∞ `«#x K«∂_®Åx Pâ◊Ѩ_ç# q+¨Ü«∂xfl q∞„`«∞Å ^•fi~å
Hõhfl~°∞ HÍ~°∞Û`«∂ ''g∞`À áê@∞QÍ P*Ï^£x K«∂¿ã J^Œ$ëêìxH˜ <Õ#∞ `≥Å∞ã¨∞H˘x ZO`À "Õ^Œ# K≥Ok<å_»∞ P*Ï^£. J`«_»∞ =∞~°}˜Oz# „Ѩ^Õâ◊OÖ’
<ÀK«∞HÀÖË^Œ∞.—— JO@∂ Hõhfl~°∞ HÍ~åÛ_»∞. ZO`À¿ãѨ٠Hõ^ÅŒ ‰õΩO_® ‰õÄ~°∞ÛO_çáÈÜ«∂_»∞. JO^Œ~∂° "≥à√◊ `«∂ `«#x ~°=∞‡x
=∞~°}˜Oz# g~°H˜â’~°∞_»∞ ÉèíQÆ=fK«~°}ü K≥Ñ≤Ê<å KåÖÏ¿ãѨ٠P „Ѩ^Õâßxfl =^ŒÅ\ÏxH˜ W+¨ìѨ_»ÖË^Œ∞.
ÉèQí =Æ fK«~}
° ü `«#x ~°HOΔ˜ KÕ „ѨÜ∞« `åflÅ#∞ KÕÜ∞« É’`«∞#fl ¿ãflÇ≤Ï`«∞Å#∞ ÉÁOÉÏ~ÚH˜ =∞HÍO
K«∂ã≤ "åix "åiã¨∂Î ##∞fl ~°H˜ΔOKÕ =º~°ú „Ѩܫ∞`åflxfl =∂#O_ç. <Õ#∞ JuÃÑ^ŒÌ â◊|ÌO`À ÉÏO|∞ ¿Ñe# â◊|ÌOK«∞@∞ì „Ñ¨Hõ¯Å „áêO`«O "åiH˜
=∞~°}˜ã¨∞Î<åfl#<Õ ÉÏ^èŒHõ<åfl ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~ü^Œ`«∞ÎÅ#∞ q_çÑ≤OK«@OÖ’ q#Ѩ_çOk. P "å~°Î <≥=∞‡kQÍ áÈbã¨∞Å =^ŒÌ‰õΩ „áêH˜Ok. J~Ú`Õ P*Ï^£
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
56 57
|$O^ŒO HÀã¨O QÍeOѨ٠K«~°ºÅ#∞ KÕã¨∞Î#fl áÈbã¨∞Å∞ D q+¨Ü«∞O QÆ∂iÛ Wxfl HÍ~°º„Hõ=∂Å#∞ áÈbã¨∞Å Hõà√◊ § QÆÑÊ≤ q[Ü«∞=O`«OQÍ x~°fiÇ≤Ïã¨∂Î
`≥Å∞ã¨∞‰õΩO@∂<Õ J„Ѩ=∞`«∞ÖÎ Ü
·ˇ ∂« º~°∞. áÈbã¨∞Å∞ <Õ~∞° QÍ J_»q „áêO`«OÖ’x =∞~˘Hõ"≥·Ñ¨Ù ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~°^Œ`«∞ÎÅ QÆ∂iÛ q=~åÅ∞ `≥Å∞ã¨∞‰õΩO@∂<Õ
yi[#∞ÅÃÑ· Ѩ_®¤~°∞. L<åfl_»∞. ã¨=∞Ü«∞O K«∂ã≤ "åix q_çÑ≤OK«\ÏxH˜ „Ѩܫ∞`«flO KÕÜ«∞™êQÍ_»∞.
P*Ï^£ |$O^Œ O PK« ∂ H© `≥ ŠѨ = ∞x JO^Œ i x z„`« Ç ≤ Ï O㨠Š∞ XHõ"≥·Ñ¨Ù P*Ï^£ |$O^ŒO HÍ~°º„Hõ=∞=ÚÅ∞ D q^èŒOQÍ [~°∞QÆ∞`«∞O>Ë gix
ÃÑ@ì™êQÍ~°∞. J_»qH˜ ^ŒQÆæ~°Ö’ ~°Ç¨Ï㨺 „Ѩ^Õâ◊OÖ’ L#fl P*Ï^£ |$O^•xH˜ Z^Œ∞~˘¯O@∂ áÈbã¨∞Å∞ qq^èŒ =ӺǨÅ#∞ Ѩxfl qѨ¡=HÍ~°∞Å PK«∂H©x
D q+¨Ü«∞O `≥eã≤Ok. "å~°∞ D ã¨OѶ¨∞@# [~°∞QÆ∞`«∞O^Œx TÇ≤Ïã¨∂Î<Õfl `≥Å∞ã¨∞‰õΩO@∂ "åix |OkèOz ~°H~õ H° ÍÅ JaèÜ∂≥ QÍÅ#∞ "≥∂ѨÙ`«∂ HÀ~°∞Öì ’
L<åfl~°∞. ^•O`À P „áêO`«OÖ’ WOHÍ LO_»@O ˆHΔ=∞O HÍ^Œx „QÆÇ≤ÏOz Ǩ[~°∞Ѩ~°K«™êQÍ~°∞.
ÉÁOÉÏ~ÚH˜ „Ѩܫ∂}O JÜ«∂º~°∞. qѨ=¡ HÍ~°∞Å∞ Z‰õΩ¯==∞Ok <Õ~ã° ∞¨ Å÷ ∞QÍ ^˘~°H@õ O`À „ѨÉ∞íè `«fiO UHõOQÍ
Ѩ¨$nèfiã≤OQ∑ gi H˘~°‰õΩ „Ѩ`ÕºHõ HÀ~°∞ì#∞ U~åÊ@∞ KÕã≤Ok. „ѨÉèí∞`«fiO D q+¨Ü«∞O QÆ∂iÛ
J<ÕHõ ÅHõΔÅ∞ Y~°∞ÛKÕÜ«∞=Åã≤ =zÛOk. „ѨÉèí∞`«fiO `«~°∞Ѷ¨Ù# qKå~°}
ÉÁOÉÏ~ÚÖ’ áÈbã¨∞Å∞ qѨ¡=HÍ~åºK«~°} ˆHO„^•xfl ^èŒfiOã¨O KÕã≤ [iÑ≤OK«\Ïxfl JkèHõ=ºÜ«∂xfl Wã¨∂Î =H©à◊§#∞ ‰õΩ^Œ∞~°∞Û‰õΩ<åfl~°∞. J~Ú`Õ
LO_»@O`À gi QÆ∞iOz QÍeOѨىõÄ_® [~°∞QÆ∞`ÀOk. JѨC_»∞ gi ã¨É∞íè ºÅÖ’ =Ú^•Ì~ÚŠѨHÍΔ # ZO`À =∞Ok ^ÕâÉ◊ ‰íè Ωõ ÅÎ ∞ Lz`«OQÍ qKå~°} KÕÜ∞« \ÏxH˜
`«ÑÊ≤ OK«∞‰õΩ#fl Ѩ$¨ nèfiã≤OQ∑ `«~åfi`« HÍÅOÖ’ P*Ï^£H˜ `å~°ãѨ _¨ ®¤_∞» . Ѩ$nèfiã≤OQ∑ =ÚO^Œ∞‰õΩ =KåÛ~°∞.
=ÚO^Œi HÍÅOÖ’ QÆ^Œ~ü áêsìÖ’ =ÚYº<åÜ«∞‰õΩ_çQÍ =º=Ǩ~åÅ∞ #_çÑ≤
L<åfl_» ∞ . =∞Oz J#∞Éè í = O L#fl"å_» ∞ . ZO`« \ ˜ Ѩ i ã≤ ÷ ` « ∞ Öˇ · < å J#∂ǨϺ"≥∞ÿ# „Ѩ[Å ã¨ÊO^Œ#
K«Hõ¯|~°K«QÆeˆQ"å_»∞. ã¨Ç¨Ï[OQÍ ^Œ$_è»HÍÜ«Ú_»∞ ‰õÄ_® J=@O`À J=bÅQÍ <åºÜ«∞qKå~°} ã¨=∞Ü«∞OÖ’ „\˜|∞º#Öò H˜@H˜@ÖÏ_»∞`«∂ LO_Õk.
JO^Œih Z^Œ∞iOK«QÆeˆQ"å_»∞. =Ú^•Ì~ÚÅ `«~°Ñ¶¨Ù# |O^èŒ∞=ÙÖËHÍHõ ^Õâ◊ÉèíH˜Î =Ù#fl ZO`À=∞Ok Pã¨H˜Î`À
qѨ¡= ã¨OѶ¨∞OÖ’H˜ ~å=\ÏxH˜ P*Ï^Õ HÍ~°}O. XHõ<˘Hõ ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ =KÕÛ"å~°∞. ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~°^Œ`«∞ÎÅ#∞ qKå~°}Ï ã¨=∞Ü«∞OÖ’ K«∂ã≤<å
Ѩ$¨ nèfiã≤OQ∑ XHõ áê~°∞¯Ö’ P*Ï^£H˜ `å~°ãѨ _¨ ®¤_∞» . =∂@Å∞ HõÅ=_»O`À n~°O… QÍ KåÅx `«ÅOK«∞`«∂ "ÕÅ=∞Ok QÆ∞q∞QÆ∂_»∞`«∂ LO_Õ"å~°∞. áÈbã¨∞Å∞
W@∞=O\˜ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ Z<Àfl *Ï„QÆ`«ÎÅ#∞ áê\˜ã¨∂ÎO_Õ"å~°∞. XH˘¯Hõ¯™êi
XHõiQÆ∂iÛ XHõ~°∞ `≥Å∞ã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. J~Ú`Õ =Ü«∞ã¨∞ KåÖÏ `Õ_® L<åfl [<åeflOz UO =ºuˆ~Hõ`« =ã¨∞ÎO^À J<Õ ÉèíÜ«∞O`À ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ^Œ`«∞ÎÅ#∞
^Œ$HõÊ^è•Å∞ XHõ>Ë. HÍh "å~°∞ Ѩܫ∞xã¨∞Î#fl =∂~åæÅ∞ "Õ~°∞. J#∞Éèí=O, ~°Ç¨Ï㨺OQÍ „\˜|∞º#ÖòH˜ fã¨∞‰õΩ=KÕÛ"å~°∞. "åi qKå~°} QÆ∂iÛ Z‰õΩ¯=QÍ
nHΔÍ^ŒHõΔ`« L#fl `«=∞ =O\˜ ÃÑ^ŒÌÅ∞ qѨ¡= ã¨OѶ¨∞OÖ’ KÕi `«y# „â◊^Œú |Ü«∞@‰õΩ á⁄Hõ¯xKÕÛ"å~°∞HÍ^Œ∞.
K«∂Ñ≤¿ãÎ Z<Àfl"ÕÅ=∞Ok Ü«Ú=‰õΩÅ#∞ Ãã·x‰õΩÅQÍ ~°∂á⁄OkOK«=K«∞Û#x ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ^Œ`«∞ÎÅ∞ HÀ~°∞ìÖ’H˜ KÕ`«∞ʼnõÄ, HÍà◊§‰õÄ ã¨OÔHà◊§`À<Õ
J<åfl_»∞. Ǩ[~°ÜÕ∞º"å~°∞. U ã¨=∞Ü«∞OÖ’<≥·# "åi "≥∂=Ú q[Ü«∞QÆ~°fiǨ™êÅ`À
„Ѩ`ÕºHõ <åºÜ«∞™ê÷#O xO_çLO_Õk. "å~°∞ HÀ~°∞ìÖ’H˜ „Ѩ"Õtã¨∂Î 'qѨ¡=O =iúÖÏe¡— 'ÉèÏ~°`«=∂`«‰õΩ*ˇ·—
WѨC_»∞ PÜ«∞# J=ã¨~°O `«=∞‰õΩ L#fl^Œx ÉèÏqOKå_»∞ K«O„^ŒâıY~ü Jx x<å^•eã¨∞ÎO>Ë J#∂ǨϺ"≥∞ÿ# ã¨ÊO^Œ# „Ѩ[Å#∞Oz ÅaèOKÕk.
P*Ï^£. `«=∞ qѨ=¡ âßMÏ ã¨É∞íè ºÅ#∞ PÜ«∞#‰õΩ Ñ¨iK«Ü∞« O KÕÜ∞« \Ïxfl ÅHõΔ ºOQÍ "åi x<å^•Å∞ „a\©+π JkèHÍ~°∞Å QÆ∞O_≥Ö’¡ Ô~·à◊§#∞ ѨiÔQuÎOKÕq.
ÃÑ@∞ì‰õΩ<åfl_»∞. P `«~°∞"å`« ÉÁOÉÏ~Ú #QÆ~°O ã¨g∞ѨOÖ’ U~°Ê_ç 'qѨ¡=O— „Ѩ[Å =∞#ã¨∞Ö’¡ ZO`«\ ˜ ™ê÷<åxfl P„Hõq∞OK«∞‰õΩ#fl^À K«∂ã¨∞Î#fl
qѨ¡=âßYÅ#∞ Ѩ\ ˜+¨ìO KÕâß_»∞. P `«~åfi`« J`«_ç ^Œ$+≤ì ~Ú`«~° ~å¢ëêìÅ „ѨÉèí∞`«fi JkèHÍ~°∞ʼnõΩ qѨ¡=O U q^èŒOQÍ WO`«\ ˜ Jaè=∂<åxfl K«∂~°Q˘O^À
"≥·Ñ¨Ù‰õΩ =∞~°eOk. J~°úO JÜÕ∞ºkHÍ^Œ∞.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
58 59
„Ѩ[ÅÖ’ áê`«∞‰õΩáÈ`«∞#fl 'qѨ¡=O— HÀ~°∞ìH˜ =∂~°∞"Õ+¨OÖ’ P*Ï^£
'ã¨fiK«ÛO^èŒ Ãã·x‰õΩÅ∞— – WÖÏ `«Ü«∂~°=\ÏxH˜ `å=Ú Ñ¶¨ÖÏ<å Jx K«O„^ŒâYı ~ü P*Ï^£ `«k`«~∞° ÅO`å D qѨ=¡ ã¨OѶ∞¨ âßYefl HÀH˘Å¡Å∞QÍ
K≥ѨCHÀ=@"Õ∞ XHõ J^Œ$+¨ìOQÍ Ü«Ú=‰õΩÅ∞ =∂~°™êQÍ~°∞. „ѨÉèí∞`«fiO ÃÑOK« @ O HÀ㨠O J#O`« " ≥ ∞ ÿ # Jq„âßO`« " ≥ ∞ ÿ # „â◊ = ∞#∞ Ѩ _ ®¤ ~ ° ∞ .
qѨ¡=HÍ~°∞Å#∞ |OkèOz Hõiî# tHõΔÅ#∞ „Ѩ[Å Hõà◊§=ÚO^Õ qkèã¨∞Î#fl =ÚO^Œ∞K«∂ѨÙQÍ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ `«#`À áê@∞ |@∞ˆHâ◊fi~ü^Œ`ü#∞ áê~°¡"≥∞O@∞ÃÑ·
qѨ ¡ =HÍ~° ∞ Å∞QÍ `« Ü « ∂~° =\ÏxH˜ U =∂„`« O "≥ #∞Hõ O [ "≥ Ü« ∞ º@O ^•_çH˜ ã¨Ç¨Ü«∞HÍiQÍ "Õã¨∞HÀ=\ÏxH˜ HÍ~°}O K«O„^ŒâıY~ü =Å¡ =∞iH˘O`«
[~°QÆ@OÖË^Œ∞. =∞Ok qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ ã¨=∞~°ú=O`«OQÍ `«Ü«∂~°=Ù`å~°<Õ ÉèÏ=O =ÖË¡.
qѨ¡=HÍ~°∞Å∞QÍ `«Ü«∂~°=fi@OÖ’ Z<Àfl HõëêìÅ#∞ Z^Œ∞~˘¯O@∞<åfl, P*Ï^£ `«# ÉÏ^茺`«Å#∞ ~°Ç¨Ï㨺OQÍ ã¨=∞~°ú=O`«OQÍ <≥~°"Õ~°∞ã¨∂Î<Õ
Z<Àfl „Ѩ=∂^•Å#∞ Z^Œ∞~˘¯O@∞<åfl qѨ¡=OÃÑ· U =∂„`«O cèu J<Õk =∂~°∞"Õ+¨O`À ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ^Œ`«∞ÎÅ qKå~°} ã¨=∞Ü«∞OÖ’ "≥àϧ_»∞.
HõÅ∞QÆ@OÖË^Œ∞. XH˘¯Hõ¯™êi PHõe`À JÅ=∞\˜OK«@O, `«Å^•K«∞‰õΩ<Õ ã¨÷ÅO =∂~°∞"Õ+¨OÖ’ HÀ~°∞ìH˜ Ǩ[Ô~· Ѩiã≤÷`«∞Å#∞ ѨijeOKå_»∞. „Ѩ[Å#∞ Ñ‘_çOKÕ
‰õÄ_® ^˘~°HHõ õ áÈ=@O [iy<å ^ÕâÉ◊ Híè Θ =ÚO^Œ∞ W=hfl KåÖÏ z#fl HõëêìÅ∞QÍ JkèHÍ~°∞Öˇ=~Ô <· å `«@ã≤O÷ z`Õ "åix ^Œ$+≤Öì ’ LOK«∞‰õΩ<Õ"å_»∞. „Ѩ*ÏÑ‘_‰» Ωõ efl
`ÀKÕq qѨ¡=HÍ~°∞ʼnõΩ. Jkè H Í~° O #∞Oz `˘ÅyOKÕ Ö Ï KÕ ã ≤ , âß㨠# x~å‡} Jkè H Í~åxfl
=∞Ǩ<åÜ«∞‰õΩÅ P^èfiŒ ~°ºOÖ’ `«Ü∂« ~°=Ù`«∞#fl qѨ=¡ HÍ~°∞Å∞ =∞iO`«QÍ ™ê=∂#∞ºÅ‰õÄ, ~Ô `· ∞« ʼnõÄ, „âßq∞‰õΩʼnõÄ Hõ@Éì @ˇ _ì "» ∞Õ qѨ=¡ ã¨Oã¨Å÷ =ÚYº"≥∞#ÿ
L`åûǨÏѨÓi`«∞Öˇ· nHõΔÅÖ’ áêÖÁæO@∞<åfl~°∞. Hõà◊§=ÚO^Õ qѨ¡=HÍ~°∞ʼnõΩ Pâ◊Ü«∞O. "åi Pâ◊Ü«∂xfl "å~°∞ x*Ï~Úf`À, ^Õâ◊ÉèíH˜Î`À <≥~°"Õ~°Û\ÏxH˜
=∞~°}tHõÅΔ ∞ qkèOK«|_»∞`«∞<åfl U qѨ=¡ HÍ~°∞_»∞ "≥#∞Hõ_∞» QÆ∞ "≥Ü∞« º@O J<Õk
=∞K«∞ÛHõ~Ú<å HõxÑ≤OKÕkHÍ^Œ∞. „Ѩu HõΔ}O „Ѩܫ∞uflã¨∂Î<Õ L<åfl~°∞.
qѨ¡=HÍ~°∞Å „Ѩ^è•# ÅHõΔºOQÍ qѨ¡=ѨO^è•
qѨ¡=HÍ~°∞Å „Ѩ^è•# ÅHõΔ ºO ''^Õâ◊ ™êfi`«O„`«º=Ú——. <åºÜ«∞"≥∞ÿ# `«=∞ qѨ¡= =∂~°æOÖ’ Z<Àfl J=Hõ`«=HõÅ∞ Ç≤ÏO™ê„Ѩ=$`«∞ÎÅ∞ Z^Œ∞Ô~·<å
HÀÔ~¯#∞ ã≤kOú ѨKãÕ ∞¨ HÀ=\ÏxH˜ `«=∞ Ѩ~O° QÍ UO =∂„`«O J=HÍâ◊O ÅaèOz<å qѨ¡= ѨO^è•#∞ U qѨ¡=HÍ~°∞_»∞ =^ŒÅÖË^Œ∞. P ѨO^è•Ö’H˜ „Ѩ"ÕtOK«\ÏxH˜
J^Õ XHõ J^Œ$+¨ìOQÍ ÉèÏq™êÎ_»∞. „Ѩu XHõ¯ qѨ¡=HÍ~°∞_»∞ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å ZO`À =∞Ok Ü«Ú=‰õΩÅ∞ L`åûǨÏOQÍ<Õ =ÚO^Œ∞‰õΩ =KåÛ~°∞.
qѨs`« K«~°ºÅ‰õΩ JÖÏ¡_»∞`«∞#fl „Ѩ[ʼnõΩ <åºÜ«∞O KÕ‰õÄ~°∞™êÎ~°∞. "åix 㨠fi K« Û O^è Œ Ãã· x ‰õ Ω Å∞QÍ ^Õ â ◊ O HÀ㨠O áÈ~å_Õ "åi =∂~° æ O
^è≥·~°ºOQÍ Z^Œ∞~˘¯x "åi q^è•<åÅ#∞ <åâ◊#O KÕÜ«∞@"Õ∞ HÍHõ gi |Å=O`«∞Å#∂, ^ÀÑ≤_ô^•~°∞Å#∂ ǨÏ_»ÖˇuÎOzOk. |ÅÇ‘Ï#∞ʼnõΩ |ÖÏhfl,
ÉÏi#Ѩ_‰» Ωõ O_® LO_»@O HÀã¨O „Ѩ[ÅÖ’ K≥`· <« åºxfl `Õ=\ÏxH˜ Jxflq^è•ÖÏ L`åûǨhfl ÃÑOá⁄OkOzOk.
Hõ$+≤ KÕ¿ã"å~°∞. ã¨OѶ¨∞\˜`«OQÍ áÈ~å_ç`Õ Z@∞=O\˜ |Å=O`«∞_ç<≥·<å "≥·„™ê~Ú ‰õΩ\˜Å`«fiѨ٠PÖ’K«#
=OK«QÆÅ=∞<Õ q+¨Ü«∂xfl `≥eÜ«∞KÕâß~°∞. qѨ¡=HÍ~°∞Å H˘xfl Ç≤ÏO™êK«~°ºÅ HÍ~°}OQÍ "≥·„™ê~Ú J=HÍâ◊OQÍ
q^ÕjÜ«ÚÖ<Õ HÍHõ ^ÕjÜ«ÚÖˇ·# J<åºÜ«∞Ѩ~°∞ÅÃÑ· „Ѩ[Å∞ u~°QÆ|_Õ fã¨∞H˘x "≥·„™ê~Ú, J`«_ç |O„\’`«∞^•~°∞Å∞ ÖÏǨϟ~ü, HÍHÀs, g∞~°\ò ÅÖ’
q^è•<åÅ#∞ Éè’kOKå~°∞. „Ѩ[™êfi=∂ºxfl HÍáê_»@O, „Ѩ[ÅO`å HõÅã≤ [iy# ã¨OѶ¨∞@#Å HÍ~°}OQÍ qѨ¡=HÍ~°∞ÅÃÑ· J<ÕHõ ‰õΩ„@ˆHã¨∞Ö’¡ WiH˜Oz
ã¨fiÜ«∞OQÍ x~°‚Ü«∂kèHÍ~åxfl KÕÜ«∞@O qѨ¡=O ÉÏ@Ö’ #_çKÕ qѨ¡=HÍ~°∞Å <åºÜ«∞qKå~°}Å∞ [iÑ≤OK«∞`«∂ tHõΔÅ∞ "Õ~Úã¨∞Î<åfl_»∞.
„Ѩ^è•# ÅHõΔ ºO. qѨ¡=ã¨OѶ¨∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ `«=∞=O`«∞ Hõ$+≤x [iáê~°∞. Ѷe¨ `«OQÍ ZO`À =∞Ok qѨ=¡ HÍ~°∞Å∞ =∞~°}tHõÅΔ #∞ J#∞Éèqí OKå~°∞.
qѨ=¡ HÍ~°∞ÅO`å ^Õâ^◊ •ã¨ºq=ÚH˜xÎ HõeyOK«\ÏxH˜ `«=∞ z=i ~°HOÎõ ÉÁ@∞ì#∞ =∞Ô~O`À =∞Ok Hõi#î tHõÅΔ ‰õΩ áê„`«∞ÅÜ«∂º~°∞. ZO`«=∞Okx á⁄@ì#ÃÑ@∞ì‰Ωõ <åfl
zOkOK«\ÏxH˜ ã≤^ŒúOQÍ L<åfl=∞x „a\©+π „ѨÉèí∞`åfixH˜ `≥eáê~°∞. "å_çH˜ PHõe f~°@OÖË^Œ∞. J<åºÜ«∞OQÍ, ‰õΩ\˜Å`«fiO`À ÉèíQÆ`üã≤OQ∑,
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
60 61
|@∞ˆHâ◊fi~ü^Œ`«∞ÎÅ#∞ |e fã¨∞HÀ"åÅ<Õ PÖ’K«##∞ J=∞Å∞[i¿Ñ „Ѩܫ∞`«flO |OkèOK«=Åã≤#kQÍ áÈbã¨∞ʼnõΩ L#fl`åkèHÍ~°∞Å #∞Oz P^Õâ◊O =zÛOk.
HÀ~°∞ìÖ’ J_»∞QÆ_»∞QÆ∞<å Hõ#Ѩ_çOk. D ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ áÈbã¨∞ʼnõΩ "≥·â◊OáêÜ«∞<£ zHͯ_»∞.
"≥·„™ê~Úx `«∞k=Ú\˜ìOKåÅ<Õ PÖ’K«# qѶ¨Å"≥∞ÿ# ǨÏ`åº „Ѩܫ∞`«flO
áê~°¡"≥∞O@∞ÃÑ· ÉÏO|∞ ^•_ç ˆHã¨∞Ö’ HÀ~°∞ì ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, |@∞ˆHâ◊fi~° J~Ú`Õ 1930 _çÃãO|~°∞ 29 = `Õn# J#∞‰õΩ#fl „ѨHÍ~°OQÍ
^Œ`∞« ÅÎ ‰õΩ tHõ#Δ ∞ qkèOzOk. J~Ú`Õ P tHõΔ "≥„· ™ê~ÚH˜ `«$Ñ≤xÎ =fiÖË^∞Œ . "≥O@<Õ "≥·„™êÜü∞ÃÑ· ǨÏ`åº „Ѩܫ∞`«flO KÕâß~°∞. ^Õâ◊Ѩ~°º@#Ö’ "≥·„™êÜü∞ „Ѩܫ∂}O
"åiÃÑ· ™êO_»~üû ˆHã¨∞ QÆ∞iOz qKå~°} ÃÑ\Ïì~°∞. ^•O`À "åi PÖ’K«# Kտ㠄Ѩ`ÕºHõ Ô~·Å∞Ö’ „Ѩܫ∂}˜ã¨∂Î áê`«_èçb¡ KÕ~°∞`«∞O_»QÍ Ô~·Å∞ ÃÑ· ÉÏO|∞Å∞
J~°÷O J=@O`À P*Ï^£ ~°Hõ~°HÍŠѨ^èŒHÍÅ#∞ "Õã¨∂Î gix `«Ñ≤ÊOK«\ÏxH˜ "Õâß~°∞. J~Ú`Õ "≥·„™ê~Ú L#fl ÃÑ\˜ì `«Ñ¨Ê q∞QÆ`å Ô~O_»∞ ÃÑ>ˇìÅ∂ ^èŒfiOã¨O
„ѨÜ∞« uflOKå_»∞. J`«x „ѨÜ∞« `åflÅ∞ qѶŨ O J=>"Õ∞ HÍHõ P HÍ~°ºx~°fiǨÏ}Ö’ JÜ«∂º~Ú.
ZO`À =∞Ok qѨ¡=HÍ~°∞Å∞ `«=∞ „áê}Ïefl HÀÖ’ÊÜ«∂~°∞. P`«_»∞ ã¨∞~°H˜Δ`«OQÍ QÆ=∂ºxH˜ KÕ~°∞HÀQÆeQÍ_»∞. +¨~å =∂=¸Å∞QÍ<Õ
ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ ZO`À „‰õÄ~°`«fiOQÍ áêÅ##∞ ™êyã¨∞Î#fl "≥·„™êÜü∞x áÈbã¨∞Å∞ qѨ¡=HÍ~°∞ÅÃÑ· Hõiî# K«~°ºÅ∞ fã¨∞HÀ™êQÍ~°∞. qѨ¡=ã¨Oã¨÷Å∞
`«∞k=Ú\˜ìOKåÅx ÉèÏ=#KÕâß_»∞. ã¨=∞Ü«∞O HÀã¨O "Õz L<åfl_»∞ P*Ï^£. ^≥|ƒu#@O`À K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ ã¨Oã¨÷ âßYÅ#∞ U âßYHÍâßY‰õΩ
ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ `«k`«~°∞Å =∞~°}O ™êfi`«O„`åºxflzÛ "åi HÍ~°º„Hõ=∂Å#∞ "åˆ~ x~°fiÇ≤ÏOKÕ JkèHÍ~åxfl W=fi_»O
ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ `«k`«~°∞Å =Å¡ "≥·„™ê~Ú WOQÍ¡O_»∞Ö’x „a\©˜+π „ѨÉèí∞`«fiO =∞Oz^Œ#∞‰õΩ<åfl_»∞.
#∞Oz J==∂<åxfl Z^Œ∞~˘¯<åfl_»∞. P HÍ~°}O`À Jã¨ÖË Hõ~À¯@‰õΩ_≥#· "≥„· ™ê~Ú „áêO`åÅ"åsQÍ qѨ¡= âßYʼnõΩ JkèHÍ~åÅx=fi_»O
=∞iO`« Hõ~¯° â◊OQÍ =∂i ÉèQí `Æ ãü O≤ Q∑ÃÑ· HõHΔõ º#∞ ѨÓx J`«x =∞~°}Ïxfl Hõà§◊ `À D q+¨Ü«∞O QÆ∂iÛ K«~°ÛÔH· 1930 = ã¨OII ÃãÃÑìO|~°∞ 4 = `Õn#
K«∂¿ãÎ<ÕQÍx âßOuOK«ÖË#<Õ PÖ’K«#`À L_çH˜áÈ`«∞<åfl_»∞. P HÍ~°}OQÍ<Õ qѨ¡=ã¨Oã¨÷ ã¨Éèí∞ºÅ#∞ qq^èŒ „áêO`åÅ #∞Oz ã¨=∂"ÕâßxH˜ Ǩ[~°"åfiÅx
=∂=ÚÅ∞ |O^À|ã¨∞Î Hõ<åfl Z‰õΩ¯= HÍѨÖÏ#∞ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ^Œ`«∞ÎÅ =^ŒÌ `≥eáê_»∞. ã¨=∂"Õâ◊OÖ’ =zÛ# "åiH˜ PÜ«Ú^è•Å#∞ „áêO`åÅ "ås ѨOz
xÜ«∞q∞OKå_»∞. "åiH˜ ¿ãfiK«Ûùxã¨∂Î "åˆ~ qѨ¡= HÍ~°º„Hõ=∂Å∞ [~°∞ѨÙHÀ"åe qѨ¡=O Jaè=$kú
JO^Œ∞=Å¡<Õ P*Ï^£ „ѨÜ∞« `åflÅ∞ =º~åúÅ=Ù`«∞<åfl~Ú ‰õÄ_®. "≥„· ™ê~Úx HÍ=\ÏxH˜ Hõ$+≤ ã¨ÖÏÊÅx K≥áêÊ_»∞. "åiH˜ WHõ ˆHO„^ŒO ã¨OѶ¨∞O LO_»^Œx,
K«OѨ\ÏxH˜ "Õz L#fl P*Ï^£ PK«~°}Ö’ J=∞Å∞ [~°áêÅx `Õnx =ºH˜ÎQÍ `«# ™êÜ«∞O J_çy# "åiH˜ `«Ñ¨ÊHõ Åaèã¨∞ÎO^Œx K≥áêÊ_»∞. JO`å D
x~°‚~ÚOKå_»∞. HÍh D ֒ѨÙQÍ<Õ 1920 = ã¨OII JHÀì|~°∞ 7= `Õn# Ѩi}Ï=∂xH˜ ÉÏ^èÑŒ _¨ <ç å ^ÕâÑ◊ i¨ ã≤`÷ ∞« Å∞, K«O„^ŒâYı ~ü ÃÑ· „ѨÉ∞íè `«fi JaèÜ∂≥ QÍÅ∞
ÉèíQÆ`üã≤OQ∑, ã¨∞Y^Õ"£, ~å[QÆ∞~°∞Å#∞ ''=∞~°}˜OKÕ =~°‰õΩ LifÜ«∂Åx—— HÀ~°∞ì K«∂z =∂~°∞Ê `«Ñ¨Ê^Œx ÉèÏqOKå~°∞.
f~°∞Ê#∞ WzÛOk. "åi`À áê@∞ qѨ¡=HÍ~°∞ÅÃÑ· J<åºÜ«∞"≥∞ÿ# P~ÀѨ}Å∞ P*Ï^£ÃÑ· QÍeOѨ٠K«~°º f„=OHÍ=@O`À J`«_çx =∞ˆ~^ÕâßxÔH·<å
P~ÀÑ≤OK«|_»∞`«∂ KåÖÏ =∞Ok <åÜ«∞‰õΩʼnõΩ Ü«∂=r˚= HÍ~åQÍ~°tHõΔÅ∞ H˘O`«HÍÅO "≥à◊§@O =∞Oz^Œx QÆ\ ˜ìQÍ K≥áêÊ~°∞. JѨÊ\˜ˆH ¿ãfiKåÛùqǨÏOQÆO
qkèOKå~°∞. KÕã∞¨ #Î fl ~°ë꺉õΩ "≥o`Õ "åi áÈ~å@ q^è•#O, áêÅ<å q^è•<åÅ#∞ J=QÍǨÏ#
qѨ ¡ = g~° â ı Y ~° ∞ _≥ · # Éè í Q Æ ` ü ã ≤ O Q∑ `« k `« ~ ° ∞ ʼnõ Ω =∞~° } tHõ Δ # ∞ KÕã¨∞‰õΩ#fl@∞¡QÍ J=Ù`«∞O^Œx ‰õÄ_® K«iÛOKå~°∞. J~Ú`Õ P*Ï^£H˜ `«#Éèí„^Œ`«
J=∞Å∞Ѩ~∞° ã¨∂Î Li fâß~°∞. K«O„^ŒâYı ~ü P*Ï^£ =∂#ã≤Hõ ã≤u÷ ^ŒÜ∞« hÜ«∞OQÍ HÀã¨O Ѩ~å~Ú ^Õâ◊O áêiáÈ=@O J<Õ q+¨Ü«∞O Jã¨ûÅ∞ #K«ÛÖË^Œ∞.
=∂iOk. =∞~˘Hõ"Ñ·≥ Ù¨ qѨ=¡ ™œ^èŒ tY~åÅ#∞ ‰õÄHõ\ "˜ àÕ §◊ `À HõkeOK«™êyOk =∂`«$^Õâßxfl Ѩ~å~Ú áêÅ# #∞Oz q=ÚH˜Î QÍqOK«\ÏxH˜ „áê}Ïefl J~Ú<å
„a\©+π „ѨÉèí∞`«fiO. 'ã¨~°fi¿ã<åѨu— K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£#∞ U q^èŒOQÍ<≥·<å JiÊOK«ÖËQÍx q^Õâ◊OÖ’ ^•QÆ@O `«# =O\˜ "åiH˜ `«QÆ^Œx K≥|∞`«∂,
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù
62 63
~°ëêºÖ’ P^èŒ∞xHõ ѨiáêÅ##∞ QÆ=∞xOKå_»∞. JHõ¯_ç É’eÊqH± áÈ~å@O K«xáÈÜÕ∞֒ѨŠgÅ~Ú#O`« =∞Ok áÈbã¨∞efl =∞@∞ìÉ\ˇ ì˜ ^Õâ=◊ ∂`« ~°∞}Ïxfl
QÆ∂iÛ `≥Å∞ã¨∞HÀ=_»O =∞Oz^Õ#x ^•x H˘~°ÔH· Ü«∞âòáêÖò "≥à◊§@O ã¨||x H˘O`«~Ú<å f~°∞Û‰õΩO^•=∞x ÉèÏqOKå_»∞. =∂`«$^Õâßxfl Ѩ~å~Ú Ñ¨iáêÅ#
Y~å~°∞ KÕã¨∂Î 1931= ã¨OII Ѷ≤„|=i 27# Ü«∞âòáêÖòx ~°ë꺉õΩ Ñ¨OѨ\ÏxH˜ #∞Oz `« Ñ ≤ Ê OK« Ö Ë H õ á ÈÜ« ∂ #<Õ "å㨠Π= O J`« _ ç Hõ h flà◊ § ~° ∂ Ѩ O Ö’
`Õn xâ◊Û~ÚOKå~°∞. „Ѩ=Ç≤ÏOK«™êyOk. Hõã≤`À, ÉÏ^èŒ`À J`«_ç
"≥O|_çOz# áÈbã¨∞Å∞ â◊ s ~° O J^Œ ∞ Ѩ Ù `« Ñ ≤ Ê TyáÈ™êyOk.
J~Ú`Õ ~°ë꺉õΩ |Ü«∞Å∞^Õˆ~ =ÚO^Œ∞ ~ÀA Ü«∞âòáêÖòH˜ J=ã¨~°"≥∞ÿ# â◊s~°OÖ’ =∂~°∞=¸Å ^•y L#fl FÑ≤Hõ#∞
™ê=∞„yx H˘#\ÏxH˜ Ãã·H˜Öò g∞^Œ |*Ï~°∞‰õΩ "≥à◊√`«∞O_»QÍ =∂~°æOÖ’ P„ÖˇÊù_£ JO`«‰õΩq∞Oz ^Õâ◊ÉèíH˜Îx ÃÑ·H˜ `≥K«∞Û‰õΩO@∂
áê~ü¯ =^ŒÌ `«#‰õΩ H˘O`« Ѩx LO^Œx `«#x JHõ¯_» kOÑ≤ P`«_çx |ã‘ÎH˜ "≥o§ áÈb㨠∞ ʼnõ Ω `å#∞ =∞~° } ˜ O KÕ =~° ‰ õ Ω
H˘#∞QÀÅ∞ ѨÓiÎKÕã¨∞H˘x ~ÚO\˜H˜ KÕ~°=∞x P*Ï^£ J<åfl_»∞. áê~°∞¯ =^ŒÌ Ѩ @ ∞ì | _» # <Õ `« # â◊ Ñ ¨ ^ è • xfl [˝ Ñ ≤ Î H ˜
P*Ï^£ kQÆQÍ Ü«∞âòáêÖò |ã‘ÎH˜ "≥o§áÈÜ«∂_»∞. `≥K∞« Û‰õΩO@∂ áÈ~å@O ™êyOKå_»∞. Ѩiã≤u÷
J~Ú`Õ Ü«∞âòáêÖò, P*Ï^£#∞ áÈbã¨∞Å∞ QÆ=∞xã¨∂Î "≥O|_çã¨∂Î KÕ*ÏiáÈ~ÚO^Œx QÆ∞iÎOz PYi QÆ∞O_»∞#∞
L<åfl~°∞. P*Ï^£ áê~°∞¯ ֒ѨʼnõΩ "≥o§ XHõ K≥@∞ì h_»Ö’ ‰õÄ~°∞Û<åfl_»∞. `«# Hõ}`«‰õΩ QÆ∞iÃÑ@∞ì‰õΩ<åfl_»∞. „|uH˜
|Ü«∞@ áÈbã¨∞Å∞ áê~°∞¯x K«∞@∞ì=Ú\Ïì~°∞. HõΔ}OÖ’ ™êÜ«Ú^èŒ∞Å∞ ֒ѨeH˜ LO_»QÍ Ñ¨@∞ìH˘ÖË~°<Õ â◊Ѩ^è•xfl <≥~°"Õ~°∞Û
~å=@O P*Ï^£ "≥·Ñ¨Ù QÆ∞iÃÑ\˜ì `«∞áêH© HÍÅÛ_»O Jk `˘_»Ö’ kQÆ@O ‰õΩ<åfl_»∞. Ü«∞=fi#O ‰õÄ_® ã¨OѨÓ~°‚OQÍ
[iyáÈ~ÚOk. J#∞ÉèíqOK«x XHõ W~°"≥· J~Ú^ÕO_»¡ g~°`Õ[O `«# `Õ[ã¨∞û#∞ HÀÖ’Ê~ÚOk.
=∞#ã¨∞ûÖ’ U^À H©_»∞ "≥∞^ŒÅ@O =Å¡ `«#x `å#∞ ÃÇÏK«ÛiHõ KÕã¨∞H˘x g~儈Qã¨~°∞_çQÍ qѨ¡=*’ºuQÍ, qѨ¡=¿ã<åxQÍ 'P*Ï^£—QÍ<Õ J`«_»∞
ÖËKÕ Ö’¿Ñ W^ŒO`å HõΔ}ÏÖ’¡ [iyáÈ~ÚOk. J~Ú<å "≥∞~°∞ѨÙÖÏ ÖËz `«# g~°=∞~°}Ïxfl á⁄O^•_»∞. ^Õâ◊ ™êfi`«O„`«ºO HÀã¨O áÈ~å_ç# g~åkèg~°∞_çQÍ
=^ŒÌ #∞#fl `«∞áêH©`À Z^Œ∞~°∞QÍ L#fl áÈbã¨∞x HÍÅÛQÍ J`«_ç ^Œ=_» ÉèÏ~°`«^Õâ◊ „Ѩ[ŠǨÏ$^ŒÜ«∂ÅÖ’ ™ê÷<åxfl ã¨OáêkOK«∞‰õΩ<åfl_»∞ K«O„^ŒâıY~ü
peáÈ~ÚOk. "≥O@<Õ áÈbã¨∞Å∞ ^•_çx f„=O KÕã¨∞ÎO_»@O`À P*Ï^£ K≥@∞ì P*Ï^£.
"≥#∞Hõ "≥·Ñ¨ÙQÍ "≥o§ áÈ~å@O KÕÜ«∞™êQÍ_»∞. JѨÊ\˜ˆH J`«_ç â◊s~°OÖ’ ---- ---- -------
QÆ∞O_»∞¡ `«Å^•K«∞H˘x L<åfl~Ú. â◊s~°=∞O`å ~°HõÎO`À `«_çã≤ =Ú^ŒÌ~Ú
áÈ~ÚOk.
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ g~°=∞~°}O
JO`«\ ˜ ã≤÷uÖ’#∂ Z=fii `À_»∞ ÖËHõáÈ~Ú<å,=∂#ã≤HõOQÍ ^≥|ƒux
L<åfl ‰õÄ_® K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ zK«Û~°Ñ≤_»∞QÆ∞ÖÏ g~°qǨ~°O KÕâß~°∞.
áÈbã¨∞ÅH˜, „Ѩ`ºÕ Hõ JkèHÍ~åÅ∞<åfl K«O„^ŒâYı ~ü ^ŒQ~æÆ x° Oz HÍeÛ K«OѨ\ÏxH˜
^è≥·~°ºO KåÅHõ ^Œ∂~°O #∞OKÕ HÍÅ∞ÊÅ∞ [~°∞Ѩ™êQÍ~°∞. P QÆ∞O_»¡#∞
Z^Œ∞~˘¯O@∂ =ÚáêÊ=Ù=O`«∞ áÈbã¨∞Å#∞ `«∞^Œ=Ú\˜ìOKå_»∞. `å#∞
K«xáÈ=@O MÏÜ«∞=∞<Õ q+¨Ü«∞O P*Ï^£‰õΩ J~°÷O J=Ù`«∂<Õ LOk. J~Ú<å
K«O„^ŒâıY~ü P*Ï^£ "≥∞ÿkäb "≥OHõ>Ëâ◊fi~°~å=Ù