You are on page 1of 9

4.

EKOSISTEMAK

INGURUAREN EZAGUERA
LEHEN HEZKUNTZA 5. MAILA
IBAIZABAL
Laburpen- Ariketak: Nekane R.
BIOSFERA ETA EKOSISTEMAK OIHANA

BIOSFERA: Planetaren zatia da eta honetan izaki bizidun guztiak bizi gara.

Ekosistema bateko ITSASOA

izaki bizidunak bizi


diren inguruari
INGURUNE ingurune fisikoa
FISIKOA esaten zaio, eta urak, IPAR POLOA
argiak, tenperaturak
EKOSISTEMA: eta organismoak
mugitzen diren
gainazalez osatuta BASAMORTUA
dago.
toki edo ingurune UNTXIA
físico batek, TUKANA
bertan bizi diren izaki URTXINTXA
PANDA HARTZA
bizidun ORGANISMO Ekosistema batean
PINGUINOAK
guztiek eta horien BIZIDUNAK era askotako izaki
arteko bizidunak bizi dira,
erlazioek osatzen eta espezietan,
duten multzoa da. populaziotan eta
komunitatetan
banatu ohi dira.
ELIKADURAREN ARABERAKO ERLAZIOA
ELIKA KATEA

1.EKOIZLEAK 4.
2. LEHEN MAILAKO 3. BIGARREN
Elikagaia DESKONPOSATZAILEAK
KONTSUMITZAILEAK MAILAKO
ekoizteko gai Beste izaki bizidun
animalia belarjaleak KONTSUMITZAILEAK
diren organismoak batzuen hondarrez
dira; hau da, organismo animalia haragijaleak eta
dira; hala nola, elikatzen diren
ekoizlez elikatzen orojaleak dira.
landareak eta organismoak dira; hala
direnak.
algak. nola, onddoak eta
bakterioak.
ESPEZIE BEREKO BANAKOEN ARTEKO ERLAZIOAK

LEHIAN janaria, bikotekidea LAGUNTZA erlazioak


edo argia lortzeko lehian
sartzen direnean sortzen dira
erlazioak BABESTEKO, animalia
batzuk talde handitan nahiz
txikitan biltzen dira,
lekualdatzeko, harrapariak
nahasteko.

UGALTZEKO, bikotekidea
EHIZARAKO, elikagaiak topatu behar dute. Animalia
errazago lortzeko, ehizan askok familia osatzen dute.
taldeak osatzen dituzte.

SALDOA ALDRA SARDA


ESPEZIEEN ARTEKO ERLAZIOAK
 HARRAPARITZAN, espezie batek beste bati onura ateratzen
dio.(lehoiek gazelak ehizatzen dituzte)

 LEHIAN, bi espezieentzat dira kaltegarriak, zerbait lortzeko


elkarren aurka lehiatzen direlako.

 MUTUALISMOA, onuragarriak dira bi espezieentzat Idia eta


bizkarroia)

 BIZKARROITASUNA, espezie parasito bat ostalari deritzon, beste espezie baten


bizkar bizi da. Bigarrena kaltetua izaten da. (zorriak)

 KOMENTSALISMOA, espezie batentzat onuragarriak dira


erlazioak, eta besteari ez diote kalterik egiten (saiek eta
hienek..)
LEHORREKO EKOSISTEMAK

1. OIHANA
1. Bero handia.
2. Euri asko urte osoan.
3. Zuhaitz eta iratze itzelak.
4. Tximinoak, gorilak, orangutanak, narrastiak, anfibioak eta intsektuak

2. BASO EPELA
1. Urtaro batetik bestera tenperatura alde handiak ditu.
2. Urtaro batetik bestera hezetasuna alde handiak ditu.
3. Zuhaitz hostogalkorrak ( haritza eta pagoa)
4. Ugaztunak, intsektuak eta bestelako animaliak daude.

3. BASAMORTUA
1. Bero handia egunez eta hotz handia gauez.
2. Euri gutxi egiten du.
3. Kaktusak bizi dira.
4. Animalia gutxi, gameluak eta hotzetan pinguinoak eta hartz zuriak bizi dira.
4. BELARKARA
1. Belarra eta zuhaitz gutxi.
2. Animaliak belarjaleak (bufaloak, zebrak) eta harrapariak (lehoiak) bizi dira.
3. Larreak, sabanak eta estepak.
URETAKO EKOSISTEMAK

Zeintzuk dira?
• Ibaiak
• Aintzirak
1.- UR GEZAKO EKOSISTEMAK
• Urmaelak
Zer?
• Landareak.
• Arrainak.
• Anfibioak.
• Ornogabeak

Zeintzuk dira?
• Ozeanoak.
2.- UR GAZIKO EKOSISTEMAK • Itsasoak.
( GATZA) Zer?
• Algak.
• Arrainak.
• Ugaztunak.
• Ornogabeak.
GIZAKIEK ARRISKUAN JARTZEN DITUZTEN EKOSISTEMAK

1. BASOETAKO SUTEAK ETA DESFORESTAZIOAK.

2. ESPEZIE ARROTZAK TXERTATZEA OSO KALTEGARRIA IZAN DAITEKE.

3. URMAELAK NEKAZARITZAN, ABELTZAINTZAN EDO ERAIKUNTZAN ERABILTZEKO LEHORTZEAK


HONDATU EGITEN DITU EKOSISTEMAK.

4. UREZTATZEKO EDO ETXEBIZITZETAN ERABILTZEKO LURPEKO URA NEURRI GABE ATERATZEA


ITURBURUAK AGORTZEA DAKAR.

5. HERRI LANEK ( AUTOBIDEEN EDO URTEGIEN ERAIKUNTZAK) EKOSISTEMAK HONDATZEN DITUZTE.

6. KEAK, ISURI INDUSTRIALAK, ZABORRAK ETA NEKAZARITZAN ERABILTZEN DIREN PRODUKTUEK URA,
AIREA ETA LUR ZORUA KUTSATZEN DITUZTE.
GIZAKIEK NATURA BABESTEN DUTE

Babesteko premiazko neurriak:

1. Parke Naturala izendatzea.

2. Animalia edo landare espezie bat desagertzeko arriskuan dagoenean, babestu egiten da.

3. Herri lanak eta gero paisaia berregitea.

4. Sutea gertatuz gero, galdu diren landareak, berriro landatzea.

5. Mendian zaborrik ez botatzea.

6. Papera eta plastikoa aurreztea.