You are on page 1of 96

MATEMATIKA

Ibaizabal Lehen Hezkuntza

FOTOKOPIAGARRIAK

06

i.blai

Lehen Hezkuntza

Arloa

Maila

Proiektua

MATEMATIKA
ANIZTASUNARI ARRETA

Etapa

06

i.blai

Lehen Hezkutza

Egileak

Pepi Pariente de Vega Celso Peas Martnez


Gainbegiratzaile teknikoa

Alberto Salgado Carams

IBAIZABAL

Aurkibidea

Multiploak eta zatitzaileak Er: Zenbaki arrunten biderketa eta zatiketa...................................................... Er: Multiploak eta zatitzaileak ............................................................................. Er: Zatigarritasuna. Zenbaki lehenak eta zenbaki konposatuak ................. Z: Biderkagai leheneko biderketan deskonposatzea ...................................... E: 1. ebaluazioa ......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa ......................................................................................................... Zenbaki hamartarrak eta eragiketak Er: Zenbaki hamartarren irakurketa eta idazketa ........................................... Er: Zenbaki hamartarren irudikapena, antolamendua eta biribilketa ...... Er: Eragiketak zenbaki hamartarrekin ............................................................... Z: Zenbaki hamartar zehatzak eta periodikoak ............................................... E: 1. ebaluazioa ......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa ......................................................................................................... Zenbaki hamartarren zatiketa Er: Zatidura hamartarra duten zatiketak ........................................................... Er: Zenbaki hamartar baten eta zenbaki arrunt baten arteko zatiketa ...... Er: Zatiketa baliokideak eta zatitzaile hamartarra duten zatiketak ........... Er: Bi zenbaki hamartarren arteko zatiketa ...................................................... Z: Unitatea baino txikiagoa den zenbaki batekin zatitzea ........................... E: 1. ebaluazioa ......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa ......................................................................................................... Berreketak eta erro karratua Er: Berreketak. Karratua eta kuboa ..................................................................... Er: Hamar oinarriko berreketak. Zenbakien deskonposaketa ..................... Er: Erro karratua ...................................................................................................... Er: Gutxi gorabeherako erro karratua. Erro karratua kalkulagailuarekin . Z: Karratu perfektuak ............................................................................................. E: 1. ebaluazioa ......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa ......................................................................................................... Zatikiak eta haien arteko eragiketak Er: Zatikiak eta zatikien gaiak. Zenbaki mistoa ............................................... Er: Zatikien konparazioa. Zatiki baliokideak ................................................... Er: Zatikiak izendatzaile komunera murriztea ................................................ Er: Zatikiak eta haien arteko eragiketak ............................................................ Z: Zenbaki baten eta zatiki baten arteko zatiketa ............................................ E: 1. ebaluazioa ......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa ......................................................................................................... Proportzionaltasuna eta ehunekoak Er: Magnitude proportzionalak ........................................................................... Er: Unitatera murriztea .......................................................................................... Er: Portzentajea edo ehunekoa ............................................................................ Er: Deskontuak eta igoerak ................................................................................... Z: Ohiko portzentajeak ........................................................................................... E: 1. ebaluazioa ......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa .........................................................................................................

4 5 6 7 8 9

10 11 12 13 14 15

16 17 18 19 20 21 22

23 24 25 26 27 28 29

30 31 32 33 34 35 36

37 38 39 40 41 42 43

Zenbaki osoak Er: Zenbaki osoak. Zenbaki osoak zenbakien zuzenean irudikatzea.......... Er: Aurkako zenbakiak. Konparazioa eta antolamendua .............................. Er: Zenbaki osoen batuketa ................................................................................... Er: Puntuak planoan irudikatzea ......................................................................... Z: Zenbaki osoen kenketa....................................................................................... E: 1. ebaluazioa.......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa.......................................................................................................... Planoak eta mapak Er: Planoak eta mapak ............................................................................................ Er: Zenbakizko eskala eta eskala grafikoa.......................................................... Er: Irudi berdinak eta antzeko irudiak ............................................................... Er: Simetriak, translazioak eta biraketak ........................................................... Z: Irudi simetrikoen marrazketa........................................................................... E: 1. ebaluazioa.......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa.......................................................................................................... Neurri unitateak Er: Luzera eta azalera neurtzeko unitateak ...................................................... Er: Edukiera eta masa neurtzeko unitateak....................................................... Er: Eragiketak neurri unitateekin......................................................................... Er: Informatikako neurri unitateak ..................................................................... Z: Unitateen arteko erlazioa informatikan......................................................... E: 1. ebaluazioa ......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa ......................................................................................................... Azalera eta irudi lauak Er: Irudi lauen azalera eta perimetroa ............................................................... Er: Poligono erregularren eta irudi konposatuen azalera ............................. Er: Zirkulua eta irudi zirkularrak. Horien azalera kalkulatzea..................... Er: Zuzenen eta zirkunferentzien posizio erlatiboak ...................................... Z: Trapezioaren azalera ........................................................................................... E: 1. ebaluazioa.......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa ......................................................................................................... Gorputz geometrikoak Er: Gorputz geometrikoak. Poliedro erregularrak ........................................... Er: Poliedro irregularrak......................................................................................... Er: Zilindroa, konoa eta esfera .............................................................................. Er: Bolumena. Bolumena neurtzeko unitateak ................................................ Z: Bestelako neurri unitateak ................................................................................ E: 1. ebaluazioa ......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa ......................................................................................................... Estatistika eta probabilitatea Er: Maiztasun absolutua eta maiztasun erlatiboa............................................ Er: Batez besteko aritmetikoa eta mediana ....................................................... Er: Zoria. Gertaera ziurra, gerta daitekeena eta ezinezkoa ............................ Er: Probabilitateen kalkulua ................................................................................. Z: Histogramak .......................................................................................................... E: 1. ebaluazioa.......................................................................................................... E: 2. ebaluazioa.......................................................................................................... Gogoratu eta osatu ikasitakoa ..............................................................................

44 45 46 47 48 49 50

51 52 53 54 55 56 57

58 59 60 61 62 63 64

10

65 66 67 68 69 70 71

11

72 73 74 75 76 77 78

12

79 80 81 82 83 84 85 86 3

1
Er

Zenbaki arrunten biderketa eta zatiketa


Ikaslea: Maila: Data:

Aplikatu banatze propietatea, eta ebatzi honako eragiketa hauek. 15 (183 + 432) = (248 + 321) 6=

75

(810 325) =

(315 149)

21 =

Egin honako zatiketa hauek, eta egiaztatu emaitza. 6 9 3 7 6 3 8 4 8 3 2 5 7 3 2 4 1 9 8 3 2 1 6 3 7 9

Zatiketak egin gabe, lotu zatidura bera dutenak. 144 : 3 285 : 5 4 800 : 200 1 359 : 9

2 850 : 50
4

720 : 15

2 718 : 18

2 400 : 100

Ebatzi honako problema hauek. Bi zenbakiren biderkadura 113 505 da. Zenbaki horietako bat 483 dela jakinda, zein da beste zenbakia? Zatiketa baten hondarra 148 da, zatidura 245 eta zatitzailea 329. Zein da zatikizuna?

Supermerkatuan, 8 kg-ko patata poltsa 16 -an saltzen dute, eta ondoko dendan, 3 kg patata 9 -an saltzen dituzte. Zein tokitan da merkeagoa patata kiloa?

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

1
Er

Multiploak eta zatitzaileak


Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi zenbaki bakoitzaren lehenengo bost multiploak. 7 > _______________________________ 15 > ______________________________ 21 > ______________________________ 8 > _______________________________ 12 > ______________________________ 36 > ______________________________

Kalkulatu zenbaki pare hauen multiplo komunetako txikiena. 2 eta 4 5 eta 10 3 eta 7 5 eta 8 4 eta 5 2 eta 6

Idatzi honako zenbaki hauen zatitzaileak. 6 > _______________________________ 7 > _______________________________ 8 > _______________________________ 15 > ______________________________ 20 > ______________________________ 24 > ______________________________

Kalkulatu honako zenbaki pare hauen zatitzaile komun handiena. 6 eta 24 10 eta 20 8 eta12 15 eta 18

Bi hegazkin ekainaren 18an abiatu ziren aireportu beretik. Hegazkin horietako bat 3 egunean behin abiatzen da; eta bestea, 5 egunean behin. Zein egunetan abiatuko dira berriro biak batera?

Ainarak 70 dm-ko luzera eta 25 dm-ko altuera duen horma bat ahalik eta kortxo xafla karratu handienak erabiliz estali nahi du. Zenbat neurtuko du xaflaren alde bakoitzak?

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

1
Er

Zatigarritasuna. Zenbaki lehenak eta zenbaki konposatuak


Ikaslea: Maila: Data:

1. Osatu taula honako zenbaki hauekin, eta erantzun. 21 45 240 75 90 189

2rekin zatigarriak 3rekin zatigarriak 5ekin zatigarriak 9rekin zatigarriak 10ekin zatigarriak

Zer zenbaki da taulako zenbaki guztiekin zatigarria? ____________ Zer zenbaki da taulako zenbaki bakarrarekin zatigarria? _______
2

Osatu unitateen zifra, honako zenbaki hauek 2rekin eta 3rekin zatigarriak izan daitezen. Konturatu zaitez erantzun bat baino gehiago izan daitezkeela. 4 81_ 56_ 3 78_ 5 91_ 1 78_ 9 36_ 25 46_ 1 96_

Sailkatu honako zenbaki hauek zenbaki lehenak edo zenbaki konposatuak diren kontuan hartuta. 7 27 23 15 42 19 51 31 zenbaki lehenak 21 zenbaki konposatuak

14

Idatzi honako zenbaki hauen bi zatitzaile desberdin; zatitzaileak unitatearen eta zenbakiaren beraren desberdina izan behar du.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

24 > ___________________ 32 > ___________________


5

45 > ___________________ 81 > ___________________

30 > ____________________ 125 > ___________________

Jarraitu honako urrats hauei, eta idatzi 50 baino handiagoak eta 70 baino txikiagoak diren zenbaki lehenak. 1. Idatzi 50 eta 70 zenbakien artean dauden zenbakiak. 2. Ezabatu 2ren multiploak, ondoren, 3ren eta 5en multiploak, eta azkenik, baldin badaude, 7ren multiploak. 3.Egiaztatu ezabatu gabe gelditu direnak zenbaki lehenak direla.

1
Z

Biderkagai leheneko biderketan deskonposatzea


Ikaslea: Maila: Data:

Zenbaki konposatu bat biderkagai leheneko biderketan deskonposa daiteke. 28 = 2 2 7 40 = 2 2 2 5 36 = 2 2 3 3

Hori modu azkarrean egiteko, 1 ez den lehenengo zenbaki lehenekin zatituko dugu elkarren segidan. Hau da, lehenengo 2rekin zatituko dugu, ahal bada; gero 3rekin, gero 5ekin... eta horrela 1 zatidurara iritsi arte.

2 0 2 0 10 2 0 5 0

20 = 2 5 1

Egin honako deskonposaketa hauek, eta adierazi zenbakiak biderkagai leheneko biderketa gisa. 5 0 4 8 3 6 1 0 0

50 = ____________

48 = ____________

36 = ____________

100 = ____________

Erreparatu honako deskonposaketa hauei, eta zuzendu akatsak. 12 = 3 3 2 49 = 7 2 16 = 2 2 2

__________________

__________________

__________________

56 = 2

10 = 2

36 = 2

__________________

__________________

__________________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Deskonposatu 18ren eta 42ren biderkagai leheneko biderketan. Ondoren, erreparatu biderkagaiei, eta idatzi bakoitzaren launa zatiketa. 1 8 4 2

18 = ____________ 18ren zatitzaileak = ________________________

42 = ____________ 42ren zatitzaileak = ______________________

1
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Aplikatu biderketaren banatze propietatea, eta kalkulatu. 15 7 8 + 15 21 + 15 6 = 15


___

(____ + ____ + ____) = 15


___

____

= ____

(9 + 16 11) = ___

+ ___

___

___

= ____ + ____ ____ = ____

(16 + 21 7) 11
2

13 = ______________________________________________________________________ 23 11 15 = ____________________________________________________________

19 + 11

Osatu honako taula hau. Zatikizuna 642 897 246 147 993 281 Zatitzailea Zatidura 654 87 Hondarra 15 56

Idatzi 6ren eta 9ren lehenengo bost multiploak. Zein da zenbaki horien multiplo komunetako txikiena?

Idatzi honako zenbaki hauen zatitzaile guztiak, eta erantzun. 36 > ________________________________ 12 > ________________________________ Zein da 36ren eta 24ren mkt? ____________ 24 > ________________________________ 20 > ________________________________

Sailkatu honako zenbaki hauek 2ren, 3ren eta 5en multiplo diren kontuan hartuta.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

12

25

159

140

85

345

732

160

2renak: ____________________
6

3renak: ____________________

5enak: ____________________

Zenbat modutan multzoka daitezke koloretako 42 arkatz bat ere sobera geratu gabe? Osatu arrazoiketa. Banan-banan 42 multzo osa ditzaket. 2naka 21 multzo osa ditzaket. _____naka______multzo osa ditzaket. _____naka______multzo osa ditzaket. _____naka______multzo osa ditzaket. _____naka______multzo osa ditzaket. _____naka______multzo osa ditzaket. _____naka______multzo osa ditzaket.

1
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi honako esaldi hauek egia (E) ala gezurra (G) diren, eta azaldu zergatik. 24 zenbakia 6ren multiploa da. >. Arrazoia: 24 zenbakia 2rekin zatigarria da. >. Arrazoia: 15 ezin da 5ekin zatitu. >. Arrazoia: 15 zenbaki konposatua da. >. Arrazoia:

Idatzi honako zenbaki hauetatik zein diren 2rekin, 3rekin, 5ekin, 9rekin eta 10ekin zatigarriak. Zenbakia 39 165 387 Honekin zatigarria da Zenbakia 650 636 3 870 Honekin zatigarria da

Zer baldintza bete behar ditu zenbaki batek zenbaki lehena izateko?

Idatzi 0tik 20ra artean dauden zenbaki lehenak.

Nagoreren aitak 42 urte ditu; amak aitak baino 6 urte gutxiago; nebak 11 urte ditu; eta Nagorek berak aitaren adinaren seirena. Asmatu familiako kide bakoitzaren adina, eta sailkatu zenbaki lehenak edo konposatuak diren kontuan hartuta. zenbaki lehenak zenbaki konposatuak
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Gurutzek atletismoa egiten du bi egunean behin, eta igeriketa hiru egunean behin. Irailaren 8an, bi kirol horiek egin dituela kontuan hartuta, zein egunetan egingo ditu biak batera berriro?

2
Er

Zenbaki hamartarren irakurketa eta idazketa


Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi bi modutan nola irakurtzen diren honako zenbaki hamartar hauek. 12,83 > 12 eta 83 unitate edo 12 unitate eta 83 ehunen 39,7 > 0,106 > 7,085 > 146,09 >

Adierazi zer balio duten eta zer unitate ordena adierazten duten zenbaki bakoitzean azpimarratuta dauden zifrek. 7,463 > 0,4 = 4 hamarren 0,003 = 3 milaren 83,27 >
________________ ________________

76,25 > _______________


_______________

249,376 > _____________


_____________

438,283 > _______________


_______________

0,839 > _______________


_______________

Adierazi zenbaki hamartar moduan honako zenbaki hauek. hirurogeita zortzi hamarren > _______________ hamahiru unitate eta zazpi ehunen > _______________ zazpi unitate eta hemezortzi milaren > _______________ hirurehun eta hogeita zazpi hamarren > _______________ mila laurehun eta hogeita hamabi milaren > _______________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Kalkulatu zer kopuru falta zaion zenbaki bakoitzari unitatea osatzeko. 0,9 > ______ 0,2 > ______ 0,37 > ______ 0,35 > ______ 0,432 > ______ 0,325 > ______

Alexek hiru mila zortziehun eta hogeita bi metro egiten ditu egunero; eta Alexen aitak, sei mila zortziehun eta zazpi metro. Adierazi kopuru horiek kilometrotan, eta inguratu ehunenen zifra zenbaki bakoitzean.

10

2
Er

Zenbaki hamartarren irudikapena, antolamendua eta biribilketa


Ikaslea: Maila: Data:

Kokatu honako zenbaki hauek zenbakien zuzenean. 4,4


4

4,32

4,1

4,75
4,5

4,6

4,83

4,9
5

Idatzi letra bakoitzak zer zenbaki hamartar adierazten duen.


A 6 D F 7 B E C 8

A = _______
3

B = _______

C = _______

D = _______

E = _______

F = _______

Inguratu adierazpide zuzenak, eta zuzendu oker daudenak. 0,006 > 0,006 81,2 > 812 0,35 < 0,350 0,49 > 0,482 6,35 < 63,5 7,3 < 7,293

Ordenatu txikienetik handienera multzo bakoitzeko zenbaki hamartarrak. 7,142


______________

7,204 <
______________

7,012 <
______________

7,048 <
______________

7,402 <
______________

0,145
______________

0,045 <
______________

0,405 <
______________

0,2 <
______________

0,54 <
______________

Osatu honako taula hau. 4,75 Unitatera biribiltzea


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

0,93

5,054

2,498

6,124

Hamarrenera biribiltzea Ehunenera biribiltzea


6

Egoitzek honako gauza hauetako bat erosi zuen, eta 5 gastatu zituen, gutxi gorabehera; eta Mikel lagunak, beste gauza batean 8 gastatu zituen gutxi gorabehera. Zer gauza erosi zuen bakoitzak?

11

2
Er

Eragiketak zenbaki hamartarrekin


Ikaslea: Maila: Data:

Egin honako eragiketa hauek. A+B+D A = 23,183 B = 129 C = 408,372 D = 506,7 B+C+D DA CB

Kalkulatu honako biderketa hauen emaitzak. 4 8 3,2 5 4 6 8 3 7 6 3,8 1 9 8,5 4 3 3 0 9

Zer zenbaki hamartar gehitu behar zaie honako zenbaki hauei hurrengo berehalako unitatea lortzeko? 6,15 > _____________ 9,106 > ____________ 3,08 > _____________ 100,214 > __________

Egin honako biderketa hauek. 4 6,2 8 3 1,6 3 7,2 5 8 3,2 7,6 3 2 4,3 5

6,32

_______

= 632

8,15 4,96

_______ _______

= 81,5 = 4 960

_______ _______

10 = 86,5 100 = 37,62

_______

1 000 = 236,5

Anduk 0,256 l esne edaten ditu, goizean; arratsaldean, 30 cl; eta gauean, 280 ml. Zenbat esne gehiago edan beharko luke litro osora iristeko?

1l

12

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Osatu falta den gaia.

2
Z

Zenbaki hamartar zehatzak eta periodikoak


Ikaslea: Maila: Data:

Zenbaki hamartar bat zehatza da zenbaki hamartarren kopuru mugatua badauka. Adibidez: 0,75. Zenbaki hamartar bat periodikoa da, zenbaki hamartarren kopurua amaiezina bada eta nola edo hala errepikatzen badira. Adibidez: 0,333., 0,2727, 0,31818 Zatiki baten zenbakitzailea izendatzailearekin zatitzean, zenbaki hamartar zehatza edo zenbaki hamartar periodikoa lor daiteke. Hondarra zero bada, zatidura zenbaki hamartar zehatza da. 3 = 0,75 5 = 0,5 2 = 0,4 3 0 4 2 0 5 5 0 1 0 4 10 5 2 0 0 , 75 0 0,4 0 0,5 0 Hondarra zero ez den beste zenbaki bat bada, behin eta berriz zatitzen jarrai dezakegu, eta zatidura zenbaki hamartar periodiko bat izango da. 2 = 0,333 3 = 0,2727 7 = 0,31818 6 11 22 2 0 6 2 0 0,3 3 3 2 0 3 0 1 1 8 0 0,2 7 2 3 0 7 0 4 0 1 8 2 2 0,3 1 8 1

Adierazi zenbaki hamartar moduan honako zatiki hauek, eta inguratu zenbaki hamartar zehatzak diren emaitzak. 4 = 3 3 = 8 2 = 5 7 = 5 2 = 9 2 = 3

Zatitu zenbakitzailea izendatzailearekin. Azpimarratu zenbaki hamartar periodikoak diren emaitzak, eta esan zer zati errepikatzen den kasu bakoitzean.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

5 = 3 7 = 3
3

1 = 5 11 = 9

12 = 10 14 = 44

Inguratu gorriz, zenbaki hamartar zehatzak; eta urdinez, zenbaki hamartar periodikoak. 2,666 0,97373 1,25 12,36 5,457 2,788 1,9696 23,6 0,75 3,055

13

2
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Osatu honako taula hau. Zenbaki hamartarra 3,09 18 008 hogeita zazpi milaren 15,6 Irakurri honako zenbateko hauek bi modutan. 3,25 > 75,82 m > 3,93 l > 7,283 km > Zati osoa Zati hamartarra Honela irakurtzen da

Idatzi zifrekin honako zenbaki hauek. hamabost milaren > __________ hirurehun eta hamaika hamarren > _________ hamabi unitate eta hamahiru milaren > __________ laurehun eta zortzi ehunen > ___________

Adierazi nabarmendutako zifrek zer unitate ordena adierazten duten, eta horietako bakoitzaren balioa zein den.
>
_________________

> _________________

> _________________

73,485
>
5
_________________

739,832
> _________________

7 843,37
> _________________

Osatu honako berdintasun hauek, <, = eta > ikurrak erabiliz.


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

0,03 3,9
6

0,04 3,89

8,99 7,9

9,1 7,90

6,354 5

6,453 4,998

Idatzi letra bakoitzak adierazten duen zenbaki hamartarra.


A 8 8,5 E D 9 F B 9,5 C 10

A = _____

B = _____

C = _____

D = _____

E = _____

F = _____

14

2
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Osatu honako taula hau. 7,839 Unitatera biribiltzea Hamarrenera biribiltzea Ehunenera biribiltzea 4,513 7,006 2,792

Ordenatu txikienetik handienera honako zenbaki hamartar hauek. 7,02


____________

7,12 <
____________

7,215 <
____________

7,205 <
____________

17,2 <
____________

12,7 <
____________

Ipini goitik behera, eta kalkulatu. 63,837 + 9,16 + 325 837,2 198,375 598 43,75 698,26 1,49

Osatu, falta den gaia idatziz. 28,6 37,19


_______

= 2 860 = 371,9

_______

10 = 6,37 = 3 280

__________ __________

1 000 = 37,65 100 = 493,7

_______

3,28

________

Larraitzek sei loreontzi erosi zituen 1,65 -an bakoitza; bi zaku lur 21,93 -an zaku bakoitza, eta eskuarea 8,76 -an. Zenbat euro gastatu zituen guztira?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

36,83 m-ko oihal zati batetik 18,9 m saldu dira, goizean; eta 12,932 m, arratsaldean. Zenbat metro saldu dira guztira? Zenbat metro oihal geratzen dira hasierako piezan?

15

3
Er

Zenbaki hamartarren zatiketa


Ikaslea: Maila: Data:

Aurkitu zatidura bi zifra hamartarrekin. 3 8 7 4 8 3 2 5 6 3 2 4 3 7 2 4 5

8 4 3 0 4 0

9 8 3 7

9 4 3 7 4 4 3

Zatiketak egin gabe, zerrendatu zatidurak txikienetik handienera laukitxoetan. Ondoren, kalkulatu zatidurak hamartar batekin, eta egiaztatu emaitza.

3 5 4 3 6

3 5 4 8 1

3 5 4 9

3 5 4 2 7

Kalkulatu zatidura hamartarrekin, zatiki bakoitzean. 3 = 5 3 = 4 8 = 16 5 = 8 7 = 8

Bi eskaintzetatik zeinetan da merkeagoa galleta kiloa?

16

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Ibilgailu batek 437 km egiten baditu lau orduan, eta beti abiadura berean badoa, zenbat kilometro egingo ditu zehazki ordubetean?

3
Er

Zenbaki hamartar baten eta zenbaki arrunt baten arteko zatiketa


Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu zatidura bi hamartarrekin, honako zatiketa hauetan. 8 3 8,9 8 6 3 7 8,9 0 4 5 4 3 4,3 4 3 4 2

1 5 3 7,7 2 3 7

8 8,3 2 2 7 6

8,6 4 9

Egin zatiketa, eta osatu honako taula hau. : 10 63,54 8,83 965,62 37,4 Osatu, falta den gaia ipiniz. 76,5 : ________ = 0,765 49,6 : ________ = 0,0496 83,7 : ________ = 8,37
_________ ___________ ___________

: 100

: 1 000

: 100 = 0,0528 : 1 000 = 3,9628

: 10 = 76,53

Igarri buruz, eta idatzi emaitza.


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

432,8 baino ehun aldiz txikiagoa den zenbakia. > __________ 48,32ren erdia baino hamar aldiz txikiagoa den zenbakia.> __________ 10 000ren bostena baino mila bider txikiagoa den zenbakia. > __________
5

186,45 kilo pentsurekin lau txerri elika daitezke 15 egunean. Egunero janari kopuru bera jaten dutela kontuan hartuta, zenbat kilo pentsu jaten dituzte egunean lau txerriek? Idatzi erantzuna bi hamartarrekin.

17

3
Er

Zatiketa baliokideak eta zatitzaile hamartarra duten zatiketak


Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu zatidura hiru hamartarrekin, eta lotu zatiketa baliokideak. 8 3,2 5 2 7 6,3 2 6 1 4 8 7,2 2 9

4 8 7 2 2 9 0

8 3 2 5 2 0

7 6 3 2 6 1 0 0

Zer hauteman duzu zatiduretan eta hondarretan?

Ebatzi honako atal hauek. 0,3 l-ko zenbat botila bete daitezke 12 l-rekin? 25,5 kg-ko zenbat zaku bete daitezke 408 kilo irinekin?

Alkandora batek 8,50 balio badu, zenbat alkandora berdin erosiko ditut 68 -rekin?

Egin zatiketa, eta egiaztatu emaitza. 9 3 7,5 4 8 2,1 1 2 6 3,1 2


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

100 m-ko oihal zati batetik, jostunak 18,5 m erabili ditu soinekoak egiteko; 6,5 m alkandorak egiteko, eta gainerakoa 12,5 m-ko zati berdinetan zatitu du. 12,5 m-ko zenbat pieza lortu ditu?
100 m

18

3
Er

Bi zenbaki hamartarren arteko zatiketa


Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu zatiketa hauen zatidura hiru hamartarrekin, eta egiaztatu. 2 5,3 2 4,5 7,5 1,3 4 8 9,3 6 2 3,2 2 9 3 7,5 9,8

Zatiketak egin gabe, lotu, gezien bidez, zatidura bera eta hondar bera dutenak. 86,52 : 0,3 865,2 : 0,3 86,52 : 0,003 8,652 : 0,03 86,52 : 0,03 865,2 : 0,03

Erreparatu zatitzaileari eta, eragiketa egin gabe, inguratu zatidura zatikizuna baino handiagoa duten zatiketak. Ondoren, egin zatiketa, eta egiaztatu emaitza. 3,75 : 1,25 2,46 : 0,06 3,84 : 0,4

4,368 : 0,15

2,83 : 1,4

45,5 : 0,42

1 Formulako auto batek 128,65 km egin ditu zirkuituari hamabost bira eta erdi emanda. Zenbat kilometro ditu zirkuituak?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Aitorrek 1,25 l-ko botilak bete nahi ditu ontzi batean dituen 28,5 l oliorekin. Zenbat botila beteko ditu? Zenbat olio geratuko zaio sobera?

19

3
Z

Unitatea baino txikiagoa den zenbaki batekin zatitzea


Ikaslea: Maila: Data:

Zenbaki arrunt bat edo zenbaki hamartar bat unitatea baino txikiagoa den beste batekin zatitzen dugunean, lortzen dugun zatidura zatikizuna baino handiagoa da. 27 : 0,3 = 90 15,4 : 0,8 = 19,25

Mota horretako zatiketak egiteko, zatiketa baliokide bat idatziko dugu zatitzailean hamartarrik gabe. 12 : 0,5
zatiketa baliokidea

1 2 0 5 2 0 2 4 0

120 : 5 = 24 12 : 0,5 = 24

Konturatu zaitez 0,5 < 1 denez, zatikizuna baino handiagoa den zatitzailea lortzen dugula, 24 > 12.

Egin honako zatiketa hauek, eta egiaztatu guztietan zatidura zatikizuna baino handiagoa dela. 1 7,5 0,1 4 4 2,5 6 0,3 8 2 5,5 0,7 5

Idatzi honako zatiketa hauetako bakoitzaren zatiketa baliokide bat. Egin zatiketa baliokide horiek, eta osatu ondorioa. 47 : 0,5 28,5 : 0,5 142 : 0,5

Egin zatiketak, eta idatzi aurreko jarduerakoaren antzeko ondorio bat. 48,5 : 0,25 36 : 0,25 81,5 : 0,25

___________________________________________________________________________________.

20

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Zenbaki bat

______

ekin zatitzea, zenbaki hori bera

______

rekin biderkatzea bezala da.

3
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu zatidura bi hamartarrekin. 7 1 2 1 9 1 5 1 2 1 8

6 8 5 2 4

9 8 3 3 2

7 6 9 3 4 3 2

Osatu segida, falta diren gaiak ipiniz.


: 10 : ___ : 100 1 000

6 483
: ___

64,83
: ___ 100 : ___ 100

6,483

0,6483

6,483

Kalkulatu zatidura, eta egiaztatu emaitza. 9 6 3,7 8 1 6 8 9 3 7 4 5

43 m

Goizanek 69,96 gastatu ditu autoaren depositua gasolioz betetzeko. Deposituan 58,3 l sartzen direla kontuan hartuta, zenbat ordaindu du erregai litro bakoitzaren truke?

21

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Erreparatu Patxiren baratzaren neurriei. Baratzaren inguruan, 79 zuhaitz landatuko dituzte, denak elkarrekiko distantzia berean; beraz, zenbateko distantzia egongo da zuhaitz batetik bestera? Adierazi emaitza bi hamartarrekin.

96 m

3
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Osatu honako taula hau. Aurkitu zatidurak bi hamartarrekin, eta ordenatu handienetik txikienera. Zatiketa 9,7 : 3,2 45 : 12,8 47,25 : 2,6 64,3 : 8,16
___________________

Zatiketa baliokidea

Zatidura

>

___________________

>

___________________

>

___________________

Kalkulatu zatidurak bi zifra hamartarrekin. 8 4 3,5 4,3 2 9,5 3 6 8,2 6 5,2 3 4,5

Egin eragiketa buruz. 120 48 0,25 0,25 96 246 0,25 0,5 88 148 0,5 0,5

Egin honako atal hauek. 6,28 kg sagarrek 7,85 balio duela kontuan hartuta, zenbat balio izan du sagar kilo bakoitzak?

Kilo bat marrubik 2,16 balio du, eta 10,80 gastatu ditugu. Zenbat kilo marrubi erosi ditugu?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

0,75 kg-ko zenbat pakete bete ditzakegu 75 kg azukrerekin?

Entrenamenduan, Paulek 7,256 bira eman dizkio atletismo pistari, eta, guztira, 2 902,4 m egin ditu. Zer neurri dauka atletismo pistak?

22

4
Er

Berreketak. Karratua eta kuboa


Ikaslea: Maila: Data:

Osatu honako taula hau, falta diren datuak idatziz. Berreketa 9 6 5 bost ber bi 7 hamaika ber sei 3 0 Oinarria Berretzailea Honela irakurtzen da

Adierazi berreketa eran honako biderketa hauek. Azpimarratu oinarria, eta inguratu berretzailea. 12 7 6 12 7 6= 7 12 = 7 7= 9 5 11 9 5 11 9 5 9= 5 11 5 11 5 11 5= 11 =

Idatzi biderketa eran honako berreketa hauek, eta kalkulatu. 11 = ______________________ 34 = ______________________ 7 = ______________________ 56 = ______________________ 27 = ______________________ 45 = ______________________

Osatu honako taula hau. Zenbakia bikoitza karratua


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

10

hirukoitza kuboa
5

Loradenda batean, seina arrosondoko sei kutxa daude, eta arrosondo bakoitzak sei arrosa ditu. Adierazi berreketa eran, eta ebatzi. Zenbat arrosondo daude guztira? Zenbat arrosa daude guztira?

23

4
Er

Hamar oinarriko berreketak. Zenbakien deskonposaketa


Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi 10 oinarriko berreketa eran honako zenbaki hauek. 100 = 1 000 = 100 000 = 100 000 000 = 1 000 000 = 10 000 000 =

Adierazi biderketa eran, eta kalkulatu. 104 = ___________________________________ 102 = ___________________________________ 106 = ___________________________________ 108 = ___________________________________ 105 = ___________________________________ 107 = ___________________________________

Erabili 10 oinarriko berreketa hauek, honako zenbaki hauek deskonposatzeko. 43 842 = ___________________________________ 430 500 = __________________________________ 27 000 = ___________________________________ 34 050 = ___________________________________

Egin honako eragiketa hauek, eta asmatu zer zenbaki dagokion deskonposaketa bakoitzari. 7 9 8 9 104 + 5 10 + 7 105 + 3 106 + 7 10 + 4 10 + 5 10 + 4 105 + 4 10 + 5 = __________________________________________________________ 10 + 9 = __________________________________________________________ 10 = ______________________________________________________________ 10 + 8 10 = ______________________________________________________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Idatzi zifraz eta letraz honako zenbaki hauek. 4 7 81 93 23 106 = ___________________ > 104 = ___________________ > 10 = __________________ > 105 = __________________ > 10 = __________________ >

24

4
Er

Erro karratua
Ikaslea: Maila: Data:

Azpimarratu gorriz errokizunak, eta inguratu urdinez erroak.


___ ____ ____ _____

81 = 9
____

121 = 11
____

400 = 20
___

1600 = 40
____

625 = 25

900 = 30

25 = 5

169 = 13

Zer izen du ikurrak? ______________________________


2

Kalkulatu honako zenbaki hauen erro karratua.


__ _ ___ ___ ____

4 = ___
___

16 = ___
___

49 = ___
___

121 = ___
____

36 = ___
3

81 = ___

64 = ___

100 = ___

Lotu erro karratu bakoitza dagokion emaitzarekin.


__ __ ___ ___ ___ ____

25

36

81

100

1
4

10

Osatu, falta diren errokizunak ipinita.


_____ _____ _____

_____

=9 =5

_____

= 14 = 12

_____

= 10 = 15

Kalkulatu atal bakoitzaren emaitza. 100en bikoitza bider 4ren erro karratua. > 64ren erro karratuaren erdia bider 15.>
_______________

_________________

16ren erro karratuaren hirukoitza. > ____________________ 10en karratua gehi 81en erro karratua. >
6
________________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

500 piezako puzzle batetik Amaiak 15en karratua beste pieza ipini ditu, eta Anek, 100en erro karratuaren hirukoitza beste pieza. Zenbat pieza falta zaizkie puzzlea osatzeko?

25

4
Er

Gutxi gorabeherako erro karratua. Erro karratua kalkulagailuarekin


Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu honako zenbaki hauen gutxi gorabeherako erro karratuak.


___ _____ _____ ___ _____ _____ ___ _____ _____

< 35 < _____


___

< 46 < _____


___

< 59 < _____


____

< 21 < _____

< 83 < _____

< 110 < _____

Margotu gutxi gorabeherako erro karratua 8 duten hiru zenbaki. 96 62 90 65 70

Lotu erro karratu bakoitza dagokion gutxi gorabeherako emaitzarekin.


___ ___ ___ ___ ___

53

89

13

28

69

9
4

Asmatu, kalkulagailua erabiliz, honako zenbaki hauen erro karratua. Inguratu zehatza ez dena.
____ ______ ______

784 = _______
____

4 225 = _______
______

15 129 = _______
______

256 = _______
5

74 225 = _______

34 969 = _______

Erabili kalkulagailua, eta osatu, <, = eta > ikurrak erabiliz.


____ ____ ____

121
____

10 17

196
____

11 15

625
____

26 19

361
6

169

400

Dianak alfonbra laukizuzena egin du, koloretako 150 artilezko laukitxo erabilita.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Laukitxo horien 1 kentzen badu, karratu bihurtzen da. 3 Zenbat lauki egongo dira alfonbra karratuan?

Zenbat lauki egongo dira alde bakoitzean? Laguntzeko, egin marrazki bat.

26

4
Z

Karratu perfektuak
Ikaslea: Maila: Data:

Karratu perfektu esaten diegu erro karratu zehatza duten zenbakiei. 1, 2, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100 karratu perfektuak dira, euren erro karratua zehatza delako.
__ __ __ ___ ___

1 = 1
___

4 = 2
___

9 = 3
___

16 = 4
___

25 = 5
____

36 = 6

49 = 7

64 = 8

81 = 9

100 = 10

Egiaztatu bete egiten dela: 1 = 1 6 = 36 2 = 4 7 = 49 3 = 9 8 = 64 4 = 16 9 = 81 5 = 25 10 = 100

Kalkulatu honako zenbaki hauen karratuak, eta ebatzi, adibidean bezala.


____ _______

112 = 121 > 121 = 11


_______

162 = ________ >


_______

= ________ = ________ = ________ = ________

122 = ________ >


_______

= ________ = ________ = ________

172 = ________ >


_______

132 = ________ >


_______

182 = ________ >


_______

142 = ________ >


2

192 = ________ >

Aurkitu, kalkulagailuarekin, honako zenbaki hauen erro karratua.


______ ____ ______

6 561 = _______
______

961 = _______
______

1 600 = _______
____

2 500 = _______ Karratu perfektuak al dira?


3

7 569 = _______
________

441 = _______

Zergatik?

______________________________________________

Erabili kalkulagailua, eta asmatu zenbat lauza dauden alde bakoitzean.

Lauza bakoitzaren aldeak 15 cm baditu, zenbat neurtzen du gelaren alde batek? Laguntzeko, egin marrazki bat.

27

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Gela karratu baten zorua 441 lauza karratu berdinekin estalita dago.

4
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu, eta idatzi nola irakurtzen diren honako berreketa hauek. 47 = ________ > __________________________ 112 = ________ > _________________________ 153 = ________ > _________________________ 94 = ________ > __________________________ 75 = ________ > __________________________ 86 = ________ > __________________________

Adierazi honako biderketa hauek berreketa eran. Azpimarratu oinarria, eta inguratu berretzailea. 6 4 3 6 4= 3 3 3 3= 6 6= 18 5 24 18 5 24 5 18 5 24 = 18 5 18 5= 18 18 =

Erabili 10 oinarriko berreketak, honako zenbaki hauek deskonposatzeko. 47 835 = 87 935 = 906 803 = 74 000 = 149 802 =

Idatzi deskonposaketa bakoitzari dagokion zenbakia. 9 14 7 75 10 + 8 104 + 3 106 + 5 105 + 8 10 + 7 = ___________________ 10 + 7 105 + 8 10 + 4 10 + 6 10 + 5 = ___________________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

10 + 9 = ___________________ 10 = ___________________

Aplikatu adibideko estrategia, eta kalkulatu buruz. 50 = 50 50 = 2 500 20 = ____________________________ 30 =____________________________ 80 = ____________________________ 400 = ___________________________

70 = ____________________________ 60 = ____________________________ 200 = ___________________________

28

4
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Osatu, falta diren errokizunak ipinita.


_______ _______ _______

_______

= 10 =9 = 15

_______

=5 = 16 = 60

_______

= 14 = 23 = 18

_______

_______

_______

Kalkulatu honako zenbaki hauen gutxi gorabeherako erro karratuak.


____ _____ _____ ___ _____ _____ ___ _____ _____

< 102 < _____


___

< 87 < _____


___

< 39 < _____


___

< 19 < _____

< 32 < _____

< 67 < _____

Igarri, kalkulagailua erabiliz, honako zenbaki hauen erro karratua. Inguratu erro karratu zehatza dutenak.
______ ______ ____

5 069 = __________
_______

4 761 = __________
________

105 = __________
_______

35 532 = __________
4

204 304 = __________

90 000 = __________

Ebatzi honako eragiketa konbinatu hauek.


___ ___ ___ ___

6 + 25 2

(4 36 ) : 5

( 49 + 7) : 2

2 + 2 25

29

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Goiatzek fruta arbolen ilara bat ipini du bere baratzean. Forma laukia eman dio landaketari, eta arbolak distantzia berean daude batetik bestera. 80 fruta arbola baino gehiago eta 90 baino gutxiago daudela kontuan hartuta, zenbat fruta arbola ditu Goiatzek bere baratzean? Zenbat fruta arbola ipini ditu ilara bakoitzean? Arrazoitu erantzuna.

5
Er

Zatikia eta zatikien gaiak. Zenbaki mistoa


Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi zenbakiekin, eta irudikatu grafikoki honako zatiki hauek.

lau bosten > ____

hiru bederatziren > ____

bi zortziren > ____

bi hamabiren > ____

Irudikatu grafikoki honako zatiki hauek. 8 > 3 9 > 4 6 > 5

11 > 6

5 > 2

14 > 8

Inguratu zatiki ez-propioak, eta adierazi zenbaki misto eran. 4 5 8 5 8 7 7 7 9 4 2 4

Adierazi honako zenbaki misto hauek zatiki ez-propio eran. 2 3 5 1 5 6 7 2 4 3 2 7 5 1 3 4 1 8

Langile batek 60 kg mahats bildu behar du. Dagoeneko 35 kg bildu du goizean, eta gainerakoa arratsaldean bilduko du. Idatzi kopuru horiek adierazten dituzten zatikiak, eta idatzi nola irakurtzen diren.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Koldok 2 1 km egiten ditu egunero, eta haren lagun Gotzonek 1 5 km. 3 8 Bietatik zeinek egiten ditu kilometro gehien? Zenbat metro egiten ditu bakoitzak?

30

5
Er

Zatikien konparazioa. Zatiki baliokideak


Ikaslea: Maila: Data:

Ordenatu handienetik txikienera honako zatiki multzo hauek. 4 5 1 5 2 5 6 5 4 6 4 3 4 2 4 8

Idatzi irudi bakoitzak adierazten duen zatikia, eta ordenatu txikienetik handienera. A B C < ____ < ____

____

Asmatu zer zatiki pare diren baliokideak. 2 eta 4 3 6 1 eta 3 5 12 4 eta 12 6 18 9 eta 3 6 2

Osatu zati baliokideak izateko falta den gaia. 3 = 12 5 = 3 6 18 4 = 8 18 7 = 40 8

Idatzi emandako zatikien baliokideak diren hiruna zatiki.


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

5 = ____ = ____ = ____ 8 68 = ____ = ____ = ____ 100


6

6 = ____ = ____ = ____ 4 45 = ____ = ____ = ____ 90

2 = ____ = ____ = ____ 3 50 = ____ = ____ = ____ 150

Maddik puzzle bateko piezen 2 ipini ditu, Martinek 2 eta Garazik 2 . 5 3 8 Hiruretatik zeinek ipini ditu pieza gehien puzzlean? Eta pieza gutxien?

31

5
Er

Zatikiak izendatzaile komunera murriztea


Ikaslea: Maila: Data:

Murriztu izendatzaile komunera, biderketa gurutzatuaren metodoa erabilita. 1 eta 2 7 8


____

3 eta 5 6 4
____

12 eta 21 27 30
____

47 eta 25 52 43
____

eta

____

eta

____

eta

____

eta

____

Murriztu izendatzaile komunera honako zatiki hauek, ikt metodoa erabiliz. 3 eta 2 9 5 4 eta 7 10 5 2 eta 3 15 90 6 eta 10 48 12

Pitxar baten edukieraren 3 esnez beteta dago; eta beste pitxar berdin batean 5 4 fruta zuku dago. Zeinek du likido kopuru handiena? 6

Murriztu izendatzaile komunera honako zatiki hauek. Ondoren, ordenatu handienetik txikienera. 4 , 5 , 3 > _____, 2 3 4
_____ _____

_____

6 , 2 , 8 > _____, 5 3 6
_____

_____

_____

> _____ > _____

> _____ > _____

Errezeta bat egiteko, Tasiok 2 kg irin, 12 kg azukre eta 1 kg legamia erabili 5 20 100 ditu. Ordenatu zatikiak handienetik txikienera, eta asmatu zein diren Tasiok gehien erabili dituen osagaiak.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Esne zisterna bateko lau seiren esne gaingabetua egiteko erabili dira, eta bost zazpiren esne osoa egiteko. Zer esne mota dago gutxien?

32

5
Er

Zatikiak eta haien arteko eragiketak


Ikaslea: Maila: Data:

Egin honako zatikien arteko batuketak eta kenketak. 4 + 7 2 = 6 6 6 8 1 + 3 = 4 4 4 7 + 5 3 = 8 8 8 8 5 + 6 = 9 9 9

Murriztu izendatzaile komunera, eta egin eragiketa. 4 + 8 = 6 5 2 + 3 = 4 5 3 + 2 1 = 5 3 4 7 2 = 9 5 6 2 = 10 5 2 + 1 3 = 7 4 8

Kalkulatu honako eragiketa hauen kopuruak eta emaitza. 120ren 4 = 8 1 000ren 2 = 10 250ren 3 = 5 3 2 9 4 6 3 4 = 5 4 = 8 2 = 5 8 : 2 = 6 8 6 :7= 5 5 :3= 8

Uxuek bere liburuaren 270 orrietatik 2 irakurri ditu. Zenbat orri irakurri ditu? 3 Zenbat falta zaizkio liburua osorik irakurtzeko? 270

Tortilla beretik, Ixabelek 2 jan ditu; eta Gotzonek, 3 . Zer tortilla zatiki jan dute 5 6 bien artean? Eta zer zatiki geratu da sobera?

33

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

5
Z

Zenbaki baten eta zatiki baten arteko zatiketa


Ikaslea: Maila: Data:

Zenbaki oso bat zatiki batekin zatitzeko, edo alderantziz, zenbaki hori izendatzailea 1 duen zatiki bihurtu behar dugu. 8: 3 = 8 : 3 4 1 4 Ondoren, bi zatikien arteko zatiketa egin behar dugu, zatikiaren gaiak modu gurutzatuan biderkatuz. 8 : 3 = 8 1 4 3 4 = 32 > 1 3 8 : 3 = 32 4 3

Egin honako zatiketa hauek. 7: 1 = 5 4: 3 = 6 9: 3 = 8 15 : 4 = 3 10 : 2 = 9 14 : 1 = 10

Bihurtu zenbakia izendatzailea 1 duen zatiki, eta egin eragiketa. 6 :5= 4 8 :6= 10 4 : 12 = 5 18 : 6 = 3 4 :7= 9 24 : 3 = 8

Gazta baten 6 zortzi lagunen artean banatu dira. Zer gazta zatiki egokitu zaio 9 pertsona bakoitzari?

Kilo laurdeneko zenbat pakete egin daitezke 6 kg arrozekin?

34

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

5
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi dagokion zatikia, eta nola irakurtzen diren behean agertzen diren zatikiak. zortzi bosten > ___ hiru eta bosten bat > ___ zortzi erdi > ___ lau ehunen > ___ 1 > 2 7 > 12 18 > 35 14 > 6
___________________________________________

___________________________________________

___________________________________________

___________________________________________

Adierazi zenbaki misto eran zatiki ez-propioak, eta alderantziz. 16 3 8 5 14 6 19 4 2 3 5 4 2 6 3 3 9 5 1 4

Osatu honako zatiki hauek baliokideak izan daitezen. 6 = 25 5 = 27 9 81 8 = 16 24 2 = 22 8

Ordenatu honako zatiki hauek handienetik txikienera. 6 5


____

2 5

5 5

4 5

6 9
____

6 2

6 5

6 6

2 3
____

4 5 > ____ > ____

5 6

> ____ > ____ > ____

> ____ > ____ > ____

Kalkulatu buruz honako biderketa hauek. 835 0,1 = 639 0,01 =

9,36

0,1 =

432,7

0,01 =

72,5

0,1 =

46,3

0,01 =

35

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

5
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Murriztu izendatzaile komunera honako zatiki hauek, biderketa gurutzatuen metodoa erabiliz. 6 eta 3 5 4
___

8 eta 2 3 9
___

4 eta 9 6 7
___

11 eta 8 3 2
___

eta ___

eta ___

eta ___

eta ___

Kalkulatu honako eragiketa hauen emaitza. 6 + 3 = 5 8 4 + 3 = 6 18 6 5 = 4 8 8 3 = 9 6

Kalkulatu honako kopuru hauek. 117ren 4 = 9 336ren 2 = 7 195en 9 = 13

Osatu berdintasunak betetzeko falta diren gaiak. 4 6 3 = 30 8 2 = 10 12 3 9 5 = ___ 11

: 8 = 18 13 9
5

4 : 3 = 20 7

7 : 4 = ___ 3 5

Autoen kontzesionario batean 210 ibilgailu saldu dituzte azkeneko urtean. Sei hamarren auto gorriak ziren; bi zazpiren, beltzak; eta gainerakoak, urdinak. Zenbat auto urdin saldu ziren?

Xabierrek litro laurdeneko sei edalontzi ur edaten ditu egunero. Zenbat litro ur edaten ditu egunean? Adierazi emaitza zenbaki misto eran.

36

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

6
Er

Magnitude proportzionalak
Ikaslea: Maila: Data:

Adierazi honako magnitude hauek proportzionalak diren ala ez. Proportzionalak badira, esan proportzionaltasuna zuzena ala alderantzizkoa den. Igeltseroen kopurua eta horma bat eraikitzen emandako denbora. > _________________________________ Zinemarako sarreraren prezioa eta zinemara doan jendearen kopurua. >_______________________________ Pertsona baten adina eta pertsona horren altuera. > _____________________________________________ Auto baten abiadura eta autoaren prezioa.> ___________________________________________________ Zabalik dauden txorroten kopurua eta uraren gastua.> __________________________________________

Erantzun honako galdera hauei. Tarta batek 12 balio badu, zenbat balioko dute hiru tartak?

Ibilgailu batek, orduko 60 km-ko abiaduran, helmugara iristeko bi ordu behar baditu, zenbat denbora beharko du orduko 120 km-ko abiaduran badoa?

Teniseko erraketa baten prezioa 63,85 -koa da. Zenbat balio dute bi erraketa berdinek?

Osatu honako taula hauek. Sarrerak Prezioa () 6 30 8 15 Litroak Botilak 36 12 15 48

Idatzi zuzenean proportzionalak diren magnitudeen bi adibide, eta alderantziz proportzionalak diren magnitudeen beste bi adibide.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Erositako argazki kameren kopurua eta

_____________________________________________________

. . . .

Liburu batean irakurritako orrialdeen kopurua eta Erabilgarri dauden ur litroak eta

____________________________________________

__________________________________________________________ _______________________________________________________

Beherapen baten portzentajea eta


5

Lau lagunentzako pastela egiteko, 240 g irin behar dira. Zenbat irin behar da sei lagunentzako pastela egiteko?

37

6
Er

Unitatera murriztea
Ikaslea: Maila: Data:

Irenek 30 min eman ditu bere koadernoan bi orri eta erdi idazten. Zenbat denbora behar izango du erritmo berean bederatzi orri idazteko?

Ibilgailu batek 426 km egin ditu lau orduan. Zenbat kilometro egingo ditu zortzi orduan, beti abiadura berean doala kontuan hartuta?

Igorren aitak hiru pote koloratzaile erabili zituen lau pote pinturatan. Zenbat pote koloratzaile erabiliko ditu 14 pote pinturatan?

Igonek 12 845 m egin ditu belodromoan zazpi bira ematen. Zenbat metro egingo ditu 16 bira eginez gero?

Bi dozena arrautzek 6,48 balio dute. Zenbat balio du dozena erdi arrautzak?

Bi txorrotak ur kopuru bera isurtzen dute, eta 7 600 l-ko andela 1 ordu eta 20 minutuan bete dute. Zenbat denbora beharko du txorrota batek 5 082,5 l-ko andela betetzeko? 7 600 l

38

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

6
Er

Portzentajea edo ehunekoa


Ikaslea: Maila: Data:

Osatu honako taula hau. Portzentajea Zatidura 45 100 100eko 88 ehuneko 9 0,15 %13 Zenbaki hamartarra Honela irakurtzen da Esanahia

Honako irudi bakoitzean, zer portzentaje margotu da?

Erantzun honako galdera hauei. Eskola bateko ikasleen % 38 neskak badira, zer portzentaje dira mutilak? Zumardi bateko zuhaitzen % 15 zumarzuriak dira; eta gainerakoa, zumar beltzak. Zein da zumar beltzen portzentajea? Familia bateko kideen laurdena ilehoriak dira. Zer portzentaje adierazten dute?

Kalkulatu honako zenbateko hauek adierazitako ehunekoa. 1 800en % 47 6 300en % 63 4 778ren % 72 450en % 18,7
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Eskolako jantokira 360 ikasle joaten dira. Azkenburukorako, fruta jan dute % 45ek, izozkia % 15ek, eta gainerakoek, jogurta. Ikasleen zer ehunekok jan du jogurta? Zenbat ikasle dira guztira?

39

6
Er

Deskontuak eta igoerak


Ikaslea: Maila: Data:

Hainbat artikuluren hasierako preziotik, deskontatu % 32, eta osatu taula. Hasierako prezioa 4 800 3 072,46 8 100 Deskontua Amaierako prezioa

Kalkulatu honako objektu hauen azkeneko prezioa, % 16ko BEZ gehitu behar zaiela kontuan hartuta.

1 350

915

24 305

Arropa denda batean, % 35 merkatu dituzte jantzi guztiak. Kalkulatu zenbat diru gastatuko zenukeen bi kamiseta, bi praka eta gona bat erosiz gero.

Erreparatu honako elikagai hauen prezioari. Urte hasieran, elikagai horien prezioa % 15 garestiagoa izango dela kontuan hartuta, zer prezio izango dute orduan?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

cen

Zenbat diru ordainduko du Gorkak hirurak erosten baditu?

40

6
Z

Ohiko portzentajeak
Ikaslea: Maila: Data:

Zatikien adierazpen grafikoei esker, arinago kalkula ditzakegu ohiko portzentajeetako batzuk.

1 = 10 = %10 10 100 120ren %10 = 12 % 10 bilatzeko 10ekin zatitu behar dugu.

1 = 20 = %20 5 100 120ren %20 = 24 % 20 bilatzeko 5ekin zatitu behar dugu.

1 = 25 = %25 4 100 120ren %25 = 30 % 25 bilatzeko 4rekin zatitu behar dugu.

1 = 50 = %50 2 100 120ren %50 = 60 % 50 bilatzeko 2rekin zatitu behar dugu.

Kalkulatu honako portzentaje hauek. 400en % 25 = 900en % 10 = 400en % 10 = 900en % 20 = 400en % 20 = 900en % 50 = 400en % 50 = 900en % 25 = 1 965en % 20=

Erantzun honako galdera hauei. Seigarren mailako 40 ikasleetatik % 25ek betaurrekoak erabiltzen ditu; hortaz, zenbat ikaslek erabiltzen dituzte betaurrekoak?

Klub bateko 150 bazkideetatik % 20 emakumeak dira; hortaz, zenbat emakume daude klub horretan? Eta zenbat gizon?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Aterki batek 20 balio du, eta % 50eko beherapena egiten dute. Zenbat ordainduko dugu aterkiaren truke?

Kalkulatu honako produktu hauen prezioa, dagokien deskontua aplikatu ondoren. % 10 % 50 % 25

41

6
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Adierazi honako magnitude hauek zuzeneko proportzionaltasuna ala alderantzizko proportzionaltasuna duten. Bonboi kaxa baten prezioa eta kaxen kopurua. ________________________________________________ Tren baten abiadura eta helmugara iristeko behar duen denbora.
__________________________________ _____________

Txorrota batek isurtzen duen litroen kopurua eta urmael bat betetzeko behar duen denbora. Telefono dei baten iraupena eta deiaren prezioa.
2

______________________________________________

Osatu honako magnitude proportzionalen taula hau. Kilogramoak Prezioa () 3 7,35 6 15 Langileak Lan batean ematen duten denbora 2 4 8 2

Erantzun. 10 izozkiren truke 12 ordaindu baditugu, zenbat balio dute 3 izozkik?

Marrubizko 5 pastel egiteko, Andonik 60 marrubi erabili ditu. Zenbat marrubi erabiliko ditu 4 pastel egiteko?

3 tortilla egiteko, 18 arrautza erabili ditugu. Zenbat arrautza beharko ditugu 8 tortilla egiteko?

Kalkulatu buruz. 4 : 0,1 = 17 : 0,1 = 243 : 0,1 = 75 : 0,01 = 105 : 0,01 = 3 : 0,01 =
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Mahai bat egiteko, honako material hau behar du arotz batek: 25,5 m intxaurrondo ohol, 0,5 l berniz, pote bat kola, 0,7 kg pintura eta 8 euskarri. Material bakoitzeko zenbat beharko du 5 mahai egiteko? Laguntzeko, egin datuak biltzeko taula bat.

42

6
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu honako portzentaje hauek. 1 800en % 48 3 600en % 25 8 000ren % 47 750en % 80 480ren % 20 484ren % 75

Zoo batean 1 800 animalia daude, horietatik % 35 lehorreko animaliak dira, % 20 uretako animaliak, eta gainerakoak, hegaztiak. Asmatu zenbat animalia dagoen mota bakoitzetik.

Autoen kontzesionario batean, aurtengo lehenengo sei hilabeteetan iaz baino % 35 gutxiago saldu dute. Iaz, aldi berean, irudikoak bezalako 120 auto saldu zirela kontuan hartuta, zenbat auto saldu dituzte aurten? Zein izan da iazko salmentaren eta aurtengoaren arteko aldea eurotan?

Marrazki hauetako prezioari % 18ko igoera gehitu behar zaio. Zein da produktu bakoitzaren amaierako prezioa?

Iazko mahats uzta 154 800 kg-koa izan zen. Uztaren % 21 handizkako erosle bati saltzen zaio kiloko 1,32 -an, eta gainerakoa merkatuan saltzen da kiloko 1,52 -an. Zein izan da salmentaren zenbateko osoa?

43

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

7
Er

Zenbaki osoak. Zenbaki osoak zenbakien zuzenean irudikatzea


Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi zifrekin edo letrekin honako zenbaki hauek. 10 > +8>


__________________________________

gehi 205 > gehi hogei > minus hiru >

_______________________________ _______________________________ ______________________________ __________________________

___________________________________ __________________________________

13 > +7>
2

___________________________________

minus hemeretzi >

Adierazi zenbaki osoekin honako egoera hauek. Hirugarren sotoa > _____ Hamabost metro itsas sestratik behera > _____ Hamahiru gradu > _____ Bost gradu zero azpitik > _____ Ehun eta berrogeita bi euro ditu > _____ Mila metroko altueran > _____

Adierazi zenbakien zuzenean honako zenbaki oso hauek. 3


8

+1

6
0

+5

+3
+8

Osatu honako hiru segida hauek. 8 7 20 6 4 15


___ ___ ___ ___ ___ ___

+8 + 17 + 20
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

___

___

___

___

___

___

___

___

___

___

___

___

Idatzi honako letra hauetako bakoitzari dagokion zenbaki osoa.


G 10 E C B 0 A D F H +10

A =___

B = ___

C = ___

D = ___

E = ___

F = ___

G = ___

H = ___

44

7
Er

Aurkako zenbakiak. Konparazioa eta antolamendua


Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi letrekin honako zenbaki hauen aurkakoak. +3> 8> 7>


_____________________ _____________________ _____________________

+4>

_____________________ ____________________ ____________________

18 > 21 > + 42 >

____________________ ____________________ ____________________

15 > + 12 >

Idatzi honako adierazpide hauetako bakoitzaren aurkakoa. Bi urte barru >


______________________________________________________________________ __________________________________________________________________ ________________________________________________________________

Hiru kilo loditu zen >

Hiru solairu igoko ditu > Ehun euro ditu >

______________________________________________________________________ __________________________________________________________

Sei graduko tenperatura dago >


3

Konparatu honako zenbaki osoen pare bakoitza, <, = eta > ikurrak erabiliz. 5 ___ + 5 + 3 ___ 2 4 ___ 0 7 ___ + 1 2 ___ 5 + 1 ___ + 4 10 ___ + 2 + 3 ___ 7 1 ___ + 1

Ordenatu txikienetik handienera honako zenbaki osoen segidak. 3 +8 +2 5 7 +1 0 4 +7

+5

+3

+6

+ 10

1
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Pentsatu, eta erantzun. Zer tenperatura dago 15 C-ra bageunden eta 7 C jaitsi badira? __________ Non nago, lehenengo sotoan egonda, lau solairu igo baditut?
______________________________________________________________

Urpe ontzi bat itsas azaletik 200 m-ra dago, eta 100 m igo ditu. Zenbat metroko sakoneran dago orain? ___________________________________________ 15 zor baditut eta 10 ordaindu baditut, zenbat diru zor dut orain? ________________ 35 kg-ko pisua neukan, eta 2 kg loditu naiz. Zenbat kiloko pisua daukat orain? __________________

45

7
Er

Zenbaki osoen batuketa


Ikaslea: Maila: Data:

Egin zenbaki osoen honako batuketa hauek. (+ 5) + (+ 3) = ( 3) + ( 7) = (+ 8) + (+ 7) = ( 8) + ( 2) = ( 5) + ( 7) = (+ 9) + (+ 15) =

Kalkulatu zeinu desberdineko honako zenbaki oso hauen arteko batuketak. ( 3) + (+ 8) = (+ 5) + ( 10) = ( 6) + (+ 2) = ( 12) + (+ 20) = 8 + ( 6) = 7 + ( 20) =

Lotu, gezien bidez, batuketa bakoitza dagokion emaitzarekin. ( 6) + ( 2) ( 5) + (+ 9) 3 + (+ 5) +4 +8 8 ( 3) + (+ 5) (+ 4) + (+ 8) ( 1) + ( 1) 2 +2 + 12

Kalkulatu zer gai falta diren, eta osatu honako batuketa hauek. (+ 8) + _____ = + 2 ( 5) + _____ = 12 ( 3) + _____ = + 3
_____ _____ _____

+ ( 3) = 9 + (+ 2) = 8 + (+ 6) = + 15

Urpekari bat itsas sestratik 15 m behera dago. Lehenengo, 7 m igo ditu, eta, ondoren, beste 3 m jaitsi ditu. Zer sakoneran dago orain?

Mila litro ur dituen andel batetik hamabost litro ateratzen dituzte orduro. Zenbat litro geratuko dira andelean ordu erdiz ura atera ondoren?

46

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

7
Er

Puntuak planoan irudikatzea


Ikaslea: Maila: Data:

Irudikatu honako puntu hauek koordenatuen ardatz honetan. A = ( 3, + 2) B = (+ 2, 3) C = (+ 5, + 1) D = ( 1, 5) E = (+ 4, 2) F = ( 4, + 2)

+5 +4 +3 +2 +1 6 5 4 3 2 1 +1 +2 +3 +4 +5 +6 1 2 3 4 5

Idatzi puntu bakoitzaren koordenatuak.


+5 +4 +3 +2 +1

E A

A = ________ B = ________
D

D = ________ E = ________ F = ________

6 5 4 3 2 1 +1 +2 +3 +4 +5 +6 1 F 2 C

C = ________

Irudikatu planoan honako puntu hauek, eta ondoren, lotu lerro baten bidez. Zer irudi lortu duzu? A = (+ 1, + 1) B = (+ 3, + 2) C = (+ 4, + 4) D = (+ 5, + 2) E = (+ 7, + 1) F = (+ 5, 0) G = (+ 4, 2) H = (+ 3, 0)

+5 +4 +3 +2 +1

7 6 5 4 3 2 1

+1 +2 +3 +4 +5 +6 +7

2 3 4 5
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Idatzi honako puntu hauen koordenatuak. Lotu eta erantzun.


+3
___________ ___________ ___________ ___________ ___________ ______________

B C

+2 +1

A F
+1 +2 +3 +4 +5

5 4 3 2 1

___________

1 2 3

Zer irudi da?

47

7
Z

Zenbaki osoen kenketa


Ikaslea: Maila: Data:

Zenbaki osoen kenketa egiteko, honako urrats hauei jarraitu behar diegu. 1. Kenketa batuketa bihurtuko dugu. Horretarako, kenkizunari kentzailearen aurkakoa gehitu behar diogu, honela: Gogoan izan: (+ 5) > kenkizuna (+ 2) > kentzailea. Aurkakoa: ( 2)

(+ 5) (+ 2) = (+ 5) + ( 2) 2. Batuketaren arauari jarraituko diogu. Batuketa egingo dugu: (+ 5) + ( 2) = + 3

Egin honako kenketa hauek. (+ 3) (+ 5) = (+ 3) + ( 5) = _____ ( 8) ( 2) = ( 3) ( 3) = ( 8) (+ 6) = ( 8) + ( 6) = _____ (+ 4) ( 4) = ( 7) ( 2) =

Kalkulatu zer gai falta diren, eta osatu honako kenketa hauek. (+ 18) (_____) = (+ 18) + ( 15) = ______ ( 12) (_____) = ( 12) + ( 6) = ______ (+ 15) ( 5) = (+ 15) + (_____) = ______ ( 8) ( 2) = ( 8) + (_____) = ______

Egiaztatu honako eragiketa hauek zuzen ote dauden, eta zuzendu oker daudenak. (+ 8) (+ 2) = (+ 8) + ( 2) = 6 > _______________________________________________________ (+ 5) (+ 4) = (+ 5) + ( 4) = + 1 > _______________________________________________________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

( 7) (+ 3) = ( 7) + ( 3) = + 10 > _______________________________________________________ (+ 6) ( 5) = (+ 6) (+ 5) = + 1 > __________________________________________________________ ( 14) ( 2) = ( 14) + (+ 2) = + 16 > _______________________________________________________


4

Andoni eraikin bateko seigarren solairuan bizi da, eta zazpi solairu jaisten ditu ibilgailua dagoen lekura iristeko. Zer solairutan dago garajea?

48

7
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Adierazi zenbaki osoekin honako egoera hauek. 8 000 metrora hegaz egin. > ____________ 30 euro zorretan eduki.> _______________ Zazpi kanika galdu. > __________________ Bost metroko jauzia egin. > __________________ Zortzigarren solairuan egon. > ______________ Bi kilogramo argaldu. > ___________________

Osatu honako zenbakien zuzen hau, falta diren zenbakiak ipinita.


7 3 0 +2 +5

Idatzi honako zenbaki hauen aurkakoak, eta erantzun. ( 5) > (+ 13) > (+ 25) > ( 1) > (+ 6) > ( 18) > (+ 43) > ( 27) > (+ 20) >

Zer emaitza lortzen da zenbaki oso bat eta haren aurkakoa batzen badira?

Ipini honako zenbaki oso hauek zenbakien zuzenean, eta ordenatu handienetik txikienera. 3 +5 1 7 +6 +4 5 +2

+3

____

> ____ > ____ > ____ > ____ > ____ > ____ > ____

Saioa bigarren sotoan dago. Bost solairu igo ditu zabaltzara igotzeko, eta bi solairu jaitsi ditu bere etxera joateko. Zenbat solairu ditu eraikinak? Zer solairutan bizi da Saioa?

49

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

7
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Egin zenbaki osoen honako batuketa hauek. (+ 6) + (+ 3) = ( 5) + ( 13) = (+ 4) + (+ 6) = ( 9) + ( 79) = (+ 5) + ( 8) = ( 23) + (+ 15) = (+ 16) + ( 9) = ( 3) + ( 7) =

Erreparatu diagrama cartesiarrari, eta idatzi puntu bakoitzaren koordenatuak. A = __________ B = __________ C = __________ D = __________ E = __________ F = __________
C B

+5 +4 +3 +2 +1 +1 +2 +3 +4 +5 +6 +7

D A

7 6 5 4 3 2 1

2 3

Markatu adierazitako ibilbideak planoan eta koloretan. Guztiek jatorrian dute abiapuntua. gorria: (+ 2, + 1) > (+ 3, + 3) > (+ 5, + 3) > (+ 6, + 6) urdina: ( 1, + 6) > ( 3, + 4) > ( 5, + 7) > ( 7, + 1) berdea: (+ 6, 1) > (+ 3, 4) > (+ 5, 5) > (+ 1, 6) horia: ( 1, 3) > ( 1, 6) > ( 4, 3) > ( 6, 3)

+6 +5 +4 +3 +2 +1 7 6 5 4 3 2 1 1
2 3 4 5 6

+1 +2 +3 +4 +5 +6 +7

+4 +3 +2 +1 7 6 5 4 3 2 1 +1 +2 +3 +4 +5 +6 +7

botika = __________ kioskoa = __________ Ane = __________

Kepa = __________ iturria = __________ zuhaitza = __________

2 3 4

50

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Adierazi zein diren elementu bakoitzaren koordenatuak.

8
Er

Planoak eta mapak


Ikaslea: Maila: Data:

Erreparatu planoari, eta esan zer dagoen honako puntu hauetan. (B, 3) > _______________ (F, 5) > (A, 5) >
_______________ ______________

(C, 4) > _______________ (E, 2) > _______________ (F, 1) >


_______________

Idatzi aurreko ariketako elementuen koordenatuak. plaza > __________ liburutegia > __________ ospitalea > __________ informazioa > __________ museoa > __________ botika > __________

1. ariketako planoko datuekin, idatzi Maddalenen ibilbideko puntuen koordenatuak: Maddalen ikastetxean dago (A,1) eta liburutegira joan nahi du (E,4) parketik, plazatik eta elizatik igarota. (A, 1) > __________ > __________ > (B, 3) > __________ > __________ > __________ > (E, 4)

Erreparatu kale izendegi honi, eta erantzun. Idatzi zer kale zeharkatu behar dituzun Lapurdi plazatik Zabaleta kalera joateko.
_______________________________

.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Galtzada Nagusitik Euskal Herria plazara zoazela, zein da aurkituko duzun lehenengo kalea?
_______________________________

San Frantzisko kaletik Sagueserantz zoazela, Jose Arteta kalea igarota, 90 eskuinerantz biratzen baduzu, zer kaletara iritsi zara?
_______________________________

51

8
Er

Zenbakizko eskala eta eskala grafikoa


Ikaslea: Maila: Data:

Osatu honako esaldi hauek. Plano edo


_______________

baten zenbakizko eskala haietan adierazitako neurrien eta

_______________

neurrien arteko _______________da. 1:5 000 eskala batean, marrazkiko zentimetro bakoitzak, adierazten ditu
_______________ _______________

zentimetro

Eskala _______________ adierazteko, zati _______________ banatutako segmentu bat erabiltzen da. Zati horiek errealitateko
2
_______________

jakin bat adierazten dute.

Idatzi honako taula honetan falta diren datuak. Eskala Mapan duen neurria Benetako neurria Azaldu honako eskala hauen esanahia. 1 > 200
_______________________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________

1:5 000 8 cm

1:2

1:300

1:50 000 2 cm

20 cm

15 000 cm

1:500 > _______________________________________________________________________________


_______________________________________________________________________________

0 I 0 I

200 m > ______________________________________________________________________ I


______________________________________________________________________

10 km > I

_____________________________________________________________________ _____________________________________________________________________

logela dormitorio
12 cm

egongela saln
4 cm

sukaldea cocina
20 cm

8 cm

Honako hau Josebaren apartamentuaren planoa da, eta 1:50 eskalan eginda dago. Igarri zein diren logela bakoitzaren benetako luzera eta zabalera.

4 cm 4 cm bao komuna

10 cm

52

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

8
Er

Irudi berdinak eta antzeko irudiak


Ikaslea: Maila: Data:

Honako irudi hauetatik, esan zein diren berdinak eta zein diren antzekoak.

B A C

Antzekoak > _____________________


2

Berdinak > _____________________

Marraztu ereduaren berdina den irudi bat, eta ereduaren antzekoa den beste bat.

berdina
3

antzekoa

Erantzun egia (E) ala gezurra (G) den. Irudi berdinek forma berdina baina neurri desberdina daukate. Antzeko irudietan euren dimentsioen arteko zatidura bat egiten da. Irudi berdinetan euren dimentsioen arteko zatidura bat egiten da. Antzeko irudiek forma berdina baina neurri desberdina daukate. Irudi berdinek forma berdina eta neurri berdina dute.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Kalkulatu eskuineko trapezioaren alde bakoitzaren neurria, ezkerreko trapezioaren antzekoa izanik, eta euren aldeen arteko erlazioa 2 izanik.
A A 5 cm D 3 cm A 8 cm C D C B B

AB= ___________ BC = ___________ DC = ___________

53

8
Er

Simetriak, translazioak eta biraketak


Ikaslea: Maila: Data:

Marratu lauki bakoitzean dagokion irudi simetrikoa.

Lekualdatu lehenengo irudia sei lauki eskuinera; bigarren irudia, sei lauki beherantz; eta hirugarren irudia, hamar lauki eskuinerantz.

Erreparatu angeluari eta biraketaren noranzkoari; eta osatu honako segida hau, beste bi elementu gehituz.

54

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

8
Z

Irudi simetrikoen marrazketa


Ikaslea: Maila: Data:

Bi irudi simetrikoak dira, simetria ardatzetik tolestuz gero, bi irudiek bat egiten badute. Bi irudi simetriko marrazteko, honako urrats hauei jarraitu behar diegu. 1. Edozein irudi emanda, hainbat puntu adierazgarri markatuko ditugu bertan; poligonoa bada, poligonoaren erpinak izango dira.
B

ardatza
A A B

2. Puntu horietatik simetria ardatzaren perpendikularrak diren lerroak marraztuko ditugu.


C D D C

3. Puntu bakoitzetik ardatzeraino dagoen distantzia neurtuko dugu, eta neurri horiek beste aldean aplikatuko ditugu; hortaz, A', B', C' eta D' puntuak lortuko ditugu. Puntu horiek lotzen baditugu, lehenengoaren irudi simetrikoa lortuko dugu.

Marraztu honako irudi hauen irudi simetrikoak.


A A B B C E D C F

Marraztu dagokien irudi simetrikoa.


A F B E D
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

C A D B C

55

8
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Adierazi honako itsasontzi hauek dauden laukitxoen koordenatuak.

A itsasontzia > ________ B itsasontzia > ________ C itsasontzia > ________

________ ________ ________

________

________ ________

Marraztu ikono bakoitza adierazitako koordenatuetan.


> (A, 6) > (D, 4) > (F, 6) > (E, 5) > (C, 3) > (B, 2) > (C, 1)

6 5 4 3 2 1 A B C D E F

Erreparatu Espainiako mapa honen eskalari. Neurtu zure erregelaz adierazitako hirien arteko distantzia, eta kalkulatu euren arteko benetako distantzia zein den.
Santander Corua Vigo Leon Valladolid Salamanca
Portug al

Frantzia

Bilbo Zaragoza Bartzelona

Madril > Bartzelona = __________ km Sevilla > Valentzia = __________ km Santander > Valladolid = __________ km
Alacant
0 200 km

Madril Valentzia Kordoba

Huelva

Sevilla Malaga

Malaga > Alacant = __________ km

56

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

8
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Osatu beharrezko datuekin, eskala 1:500 000 dela kontuan hartuta. Marrazkiko zentimetro bat, benetako
_____

km-ren baliokidea da. km-ren baliokideak dira.

Marrazkiko hamar zentimetro, benetako Marrazkiko bost milimetro, benetako


2

_____

_____

km-ren baliokideak dira.

Marraztu ereduaren irudi berdin bat eta antzeko irudi bat.

2 cm

berdina
3

antzekoa

Marraztu lehenengo irudiarekiko simetrikoa den marrazki bat, eta eraman bigarren irudia bost lauki eskuinerago.

Erreparatu eta idatzi adierazitako biraketak egitean aurkituko dituzun poligonoen izenak. Geziaren kokapenetik abiatuta, 135-ko biraketa egingo dugu noranzko negatiboan. __
_______ ____ _____
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Kokapen berritik abiatuta, 90-ko biraketa egingo dugu noranzko positiboan.

Kokapen horretatik abiatuta, 180-ko biraketa egingo dugu noranzko positiboan. Eta hexagonotik abiatuta, 225 -ko biraketa egingo dugu noranzko negatiboan.

Kalkulatu buruz honako kopuru hauek. 2 842 kg-ren % 1= 3 115 l-ren % 1 = 4 835 -ren % 10 = 4 830 m-ren % 50 = 8 735 l-ren % 50 = 4 328 cm-ren % 25 =

57

9
Er

Luzera eta azalera neurtzeko unitateak


Ikaslea: Maila: Data:

Osatu honako taula hau. km 65,32 hm 4,785 dam 9,85 km 6 385 m hm dam m dm cm mm

Adierazi ilara bakoitzeko luzerak modu bakunean, eta ordenatu txikienetik handienera. 32 dam 83 m = 4 km 5 m = 97 hm 43 m =

__________________

< __________________ < __________________ 432 cm 8 mm =

43 m 5 cm =

84 dm 13 cm =
__________________

< __________________ < __________________

Bihurtu metro karratu honako azalera neurri hauek. 0,036 hm = 58,42 dam = 0,0376 km = 2 ha = 7,5 a = 0,049 ha =

Adierazi modu konplexuan honako kopuru hauek. 4 632 dam = 73,25 hm = 9,376 km = 68,35 dm = 5,89 cm = 0,0768 m =

Soro baten luzera 2,5 hm-koa da. Zenbat metro ditu soro horrek? Traktore batek soroa goldatzeko 17 aldiz zeharkatu behar badu, zenbat kilometro egingo ditu? Finka batek 9,3 a-ko azalera dauka. Zenbat metro karratu ditu finka horrek? Metro karratu bakoitza 0,20 kg nitratorekin ongarritzen badute, zenbat kilogramo nitrato beharko dituzte?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

58

9
Er

Edukiera eta masa neurtzeko unitateak


Ikaslea: Maila: Data:

Bihurtu kopuru bakoitza adierazitako unitateetara. cl 4,7 l 8 cl 37 dl 19 cl 14 dal 432 cl 21 kl 4 hl 3,7 hl 9 dal 9 kl 375 l dal 4,5 kl 21 l 3,9 dal 47 l 27,3 l 45 cl l

Adierazi modu konplexuan honako kopuru hauek. 142,35 g = _______ g _______ cg 90,03 hg = _______ hg _______ g 0,147 g = _______ cg _______ mg 432 hg = _______ kg _______ hg 63,256 kg = _______ kg _______ g 137,5 dag = _______ dag _______ g

Osatu, dagokien unitatea idatzita. 47,8 kg = 4 780 ____ 732 g = 7,32 ____ 271,5 hg = 2 715 ____ 49,36 g = 4,936 ____ 5,632 g = 563,2 ____ 789 mg = 0,0789 ____

Konparatu, <, = eta > ikurrak erabiliz, dagokionaren arabera. 37,8 l 4,52 dal 3,78 dal 452 l 9,35 kl 76,25 hl 9 350 l 7,625 dal 88,6 l 40,81 ml 8,86 dl 4,081 cl

Arkaitzek 1 l 121 cl 40 ml ur edan du. Zenbat litro ur edan ditu? Zenbat zentilitro dira?

Izaskun azokara joan da, eta 2 kilogramo eta laurden laranja, 3 kg piper, kilogramo eta erdi sagar eta 750 g kiwi erosi ditu. 4 Zenbat kilogramo ditu erosketa osoak? Zenbat gramo?

59

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

9
Er

Eragiketak neurri unitateekin


Ikaslea: Maila: Data:

Ipini goitik behera, eta kalkulatu emaitza. 18 km 36 dam + 36 km 5 dam 145 km 56 m + 89 km 15 m

27 hg 3 dg 18 hg 49 dg

182 g 15 cg 97 g 38 cg

Egin honako eragiketa hauek. 93 kl 432 l 6 873 dal 27 cl 9

73 kg 86 g 14

149 hm 28 dm 8

Zisterna kamioi batek 26,83 kl gasolio hustu ditu gasolindegi batean. Gasolio litroak 1,05 balio duela kontuan hartuta, zenbat balio dute kamioiak hustu dituen litro guztiek?

2,5 km-ko kobrezko bobina batetik, lehenengo, 3 hm 16 m moztu dituzte motor batzuetarako, eta ondoren, 12 dam 41 m erabili dira hari elektrikorako. Gainerakoa 7 zati berdinetan banatu badute, zenbat metro izango ditu zati bakoitzak?

60

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

9
Er

Informatikako neurri unitateak


Ikaslea: Maila: Data:

Konbinatu honako bit pare hauek, honako kontzeptu hauek definitzeko.

>

maskulinoa

femeninoa

ilehoria

beltzarana

>

zuria

beltza

urdina

berdea

Osatu honako taula hau falta diren datuekin. Unitatea bit Honako hau adierazten du
_____________________

ko unitate txikiena da.

8 bit kilobyte (KB) 1 048 576 byte gigabyte (GB)


3

Adierazi bitetan honako neurri unitate hauek. 3 byte = 12 byte = 1 000 byte = 8 byte = 105 byte = 1 000 000 byte =

Kalkulatu honako neurri kopuru hauen byten edukiera. Erabili kalkulagailua. 4,5 megabyte = 7,3 kilobyte = 0,083 gigabyte = 2,6 kilobyte =
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

MP4 erreproduzigailu batek bi gigako memoria dauka. Memoriaren 2 beteta 3 baditu, zenbat byte ditu libre? Erabili kalkulagailua.

61

9
Z

Unitateen arteko erlazioa informatikan


Ikaslea: Maila: Data:

Gogoan izan bit bat ordenagailu batean irudika daitekeen informazioa biltzeko unitaterik txikiena dela, eta bi balio baino ezin dituela izan: 0 eta 1. Ordenagailuetan, informazioa bidaltzeko, 8 biteko multzoak erabiltzen dira. 8 biteko multzo bakoitzari byte deitzen zaio. Erreparatu informatikan erabili ohi diren neurri batzuen arteko erlazioari. Unitatea kilobyte megabyte gigabyte Laburdura KB MB GB Honela aipatzen dira ka mega giga Honako hau adierazten du 1 024 byte 1 024 kilobyte 1 024 megabyte Potentzia 2 byte 2 byte 2 byte

Badira unitate handiagoak ere, aurrerago ikusiko dituzunak, hala nola terabytea (TB) = 240 byte, edo petabytea (PB) 250 byte. Eta horrenbeste neurri desberdin daude ordenagailuek gero eta informazioa gordetzeko gaitasun handiagoa dutelako.

Adierazi kasu bakoitzean adierazitako unitatean.


byte kilobyte megabyte bit

kilobyte erdia 1 1 kilobyte 2 3 kilobyte 2

2,5 megabyte 21 megabyte 1 megabyte 8

4,32 gigabyte 3 1 gigabyte 2 3 gigabyte 4

2,5 kilobyte 2 byte


___

36 byte

Osatu eta lotu informatikako neurri unitate bakoitza dagokion 2ko berreketarekin. Idatzi nola irakurtzen diren berreketa horiek. unitatea
______________________ ______________________ ______________________ ______________________

laburdura GB MG byte KB 2 bit 2 2 2

honela irakurtzen da
____________________________________ ____________________________________ ____________________________________ ____________________________________

62

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

9
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Osatu, falta den unitatea idatziz. 6,3 t = 6 300 ____ 45,72 g = 4,572 ____ 0,036 dg = 3,6 ____ 632,5 hg = 6 325 ____ 0,03 kg = 30 ____ 843 cg = 0,843 ____ 15,4 dag = 1,54 ____ 154,3 mg = 15,43 ____

Bihurtu honako kopuru hauek adierazitako unitateetara. 83,27 m = __________ km 4,32 dm = __________ mm 65,81 km = __________ hm 9,002 dam = __________ m 8 372 mm = __________ dm 73,5 hm = __________ dam 83,18 cm = __________ m 6,86 dam = __________ cm

Adierazi modu bakunean, eta ordenatu txikienetik handienera honako kopuru hauek. 63 l 5 cl 6 dal 7 dl 6,3 hl 5 dl 0,006 kl 43 cl

Adierazi modu konplexuan honako neurri unitate hauek. 48,73 m =


________________________________

6,57 dm = 837 dam = 653 cm = 8,73 ha =

________________________________ _______________________________ ________________________________

843,4027 hm = ____________________________ 7,68 km = 4,9 a =


________________________________

Kalkulatu buruz honako eragiketa hauek. 3 +1= 5 6 1= 4 2 +1= 6 7 1= 5 1 +1= 8 12 1 = 7 10 + 1 = 13 19 1 = 9 14 + 1 = 26

63

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

___________________________________

_________________________________

9
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Inguratu ilarako lehenengoaren berdinak diren kopuruak. 63,52 kl 9,375 hg 8 325 m 65,2 hm 6 352 l 937,5 dag 83,25 hm 652 dam 6 352 dal 937,5 g 832,5 dm 6 520 dam 635,2 hl 93,75 dg 8,325 km 65 200 dam

Pentsatu eta idatzi zer unitate informatiko den. 1 024 byte ditu. > _________________ Informatikako unitate txikiena da. > _________________ Informatikako memoria unitate ohikoena da. > _________________ "Mega" izenez ere ezagutzen dugu. > _________________ Horrekin edozein bi balio baino ezin dira adierazi. > _________________

3,24 ha-ko partzela batean, saltegi handi bat eraikiko dute. Partzela horren herena eraikinak hartuko du, 1 aparkalekuek eta gainerakoa, sarbideak eta 2 lorategiak izango dira. Ikertu zenbat metro karratu hartuko dituen eremu bakoitzak.

Putzu batetik 122,7 kl ur ateratzen dituzte soroak ureztatzeko, 376,6 hl gizakiok edateko, eta 2 647,5 dal kaleak garbitzeko. Asmatu zenbat litro ur atera dituzten putzutik.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Errepide bat egiteko, kamioietan garraiatzen dituzten 462 t harri birrindu behar dira. Zazpi kamioi dituzte lan horretarako. Horietatik hiruk 18 000 kg garraia ditzakete, eta beste laurek 25 000 kg garraia ditzakete. Kamioi bakoitzak bidaien kopuru bera egiten badu, zenbat bidaia egin behar dituzte?

64

10
Er

Irudi lauen azalera eta perimetroa


Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu honako irudi hauen azalera.


6,3 cm
6,3 cm

2,7 cm 7,3 cm

27,5 cm
3,4 cm

12,5 cm

36,7 cm

A = _____________

A = _____________

A = _____________

A = _____________

Karratu baten azalera 64 cm2-koa da. Kalkulatu karratuaren aldea. Azalera erdira murrizten badugu, zer balioren artean egongo da sortu berri den karratua? Laguntzeko, egin marrazki bat.

Kalkulatu honako triangelu hauen azalera eta perimetroa

4 cm

cm

12, 5

7,2 cm

6,4 cm 9,3 cm

P = _____________ A = _____________

P = _____________ A = _____________

P = _____________ A = _____________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Zein izango da triangelu zuriaren azalera, erronboidearen azalera 63,48 cm2-koa dela kontuan hartuta?

8,2

cm

10 cm

4,5 cm

8,2 cm

10 cm

65

10
Er

Poligono erregularren eta irudi konposatuen azalera


Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu honako poligono erregular hauen azalera.


2,6 cm
3 cm

21,5 cm
18,6 cm

14,7 cm

Osatu honako taula hau.

aldea perimetroa apotema azalera

12,6 cm 25,2 cm 3,5 cm

7 cm

4,8 cm

Neurtu honako poligono erregular hauen aldea eta apotema, eta kalkulatu bakoitzaren perimetroa eta azalera.

A = _____________
4

A = _____________

A = _____________
124 m 70 m

Ikerren herriko udalak partzela honetan arteak landatu nahi ditu. Aurkitu partzelaren azalera eta zenbat arte behar izango dituzten, batez beste metro karratu bakoitzean arte bat landatuko dutela kontuan hartuta.
95 m

103 m

66

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

P = _____________

P = _____________

P = _____________

10
Er

Zirkulua eta irudi zirkularrak. Horien azalera kalkulatzea


Ikaslea: Maila: Data:

Identifikatu irudi bakoitza bere izenarekin.

zirkuluerdia
2

segmentu zirkularra

zirkulua

koroa zirkularra

sektore zirkularra

Konpasa, erregela eta angelu garraiatzailea erabiliz, marraztu honako irudi hauek: 2 cm-ko erradioa duen zirkulua, 4 cm-ko diametroa duen zirkuluerdia, 2,5 cm-ko erradioa eta 60-ko zabaltasuna dituen sektore zirkularra, eta 1,8 cm-ko erradioa duen zirkulu baten segmentu zirkularra.

Honako zirkulu honetan, koloreztatu: erradioa urdinez, diametroa berdez, korda gorriz eta arkua marroiz. Adierazi zentroa O letrarekin.

Kalkulatu 3,5 cm, 7,3 m eta 19,8 dm-ko erradioak dituzten zirkuluen azalera.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Aurkitu irudi bakoitzean itzaleztatuta dagoen zatiaren azalera. A


6m

3m

67

10
Er

Zuzenen eta zirkunferentzien posizio erlatiboak


Ikaslea: Maila: Data:

Idatzi honako irudi hauen azpian, zirkunferentzia bakoitzari dagokionean, zuzenak duen posizioa. Horrez gain, esan puntu komunik duten ala ez.

Marratu honako zirkunferentzia hauen gainean beste zirkunferentzia bat, esaten dizuten posizioaren arabera.

ebakitzaileak

barneko ukitzaileak

kanpoko ukitzaileak

kanpokoak

Zuzen ebakitzaile batek 12 cm-ko erradioa duen zirkunferentzia bat A eta B puntuetan mozten du. AB distantzia zirkunferentzia horren erradioaren berdina da. Aurkitu A eta B erradioek sortzen duten sektore zirkularraren azalera.

cm 12

Aurkitu bi zirkunferentzien bitarteko azalera.

7,5 cm

,3 12

cm

68

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

10
Z

Trapezioaren azalera
Ikaslea: Maila: Data:

Trapezioaren azalera, triangelu eta lauki paralelogramotan bereiziz aurki daiteke. Arrazonamendu erraz baten bitartez, kalkuluak laburtzen dituen formulara irits gaitezke: oinarri handiena + oinarri txikiena B+b A = _______________________________ altuera = ______ 2 2
b

>

B+b A = ______ 2

Azaleraren formula horrek trapezio isoszeleentzat eskalenoentzat balio dezake..

, nahiz trapezio laukizuzenentzat

eta

Aurkitu honako trapezio hauen azalera.


7,6 cm 2,8 m 2,3 m

6,5 cm

12,4 cm

5,4 m

Etxe baten oinak trapezio laukizuzen baten itxura du. Bere oinarri handienak 12,6 m-ko luzera du; eta txikienak, 9,7 m-koa. Etxearen oinaren zabalera 10 m-koa da. Kalkulatu etxeak dituen metro koadroak. Balia zaitez marrazki batez.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Trapezio itxura duen zorua lauzaz estali nahi da. Kalkulatu lauzen metro koadroak kontuan hartuz produktuaren % 15 alferrik galtzen dela.

69

10
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Lotu irudi bakoitza dagokion azaleraren formularekin.

D E

A = perimetroa apotema 2
2

A = l2

A = oinarria

altuera

A= D

d 2

A = oinarria

altuera

Kalkulatu erronbo grisaren azalera, erronboide handiaren 2 hartzen dituela jakinda. 3


18,24 cm

Kalkulatu honako poligono hauetan falta diren angeluak. A


60
o

9,3 cm

B
60o

80o 130o

Iturri batek hexagono erregularraren itxura du. Bere aldeek 0,93 m dute, eta apotemak, 0,8 m. Aurkitu perimetroa zentimetrotan, eta azalera metro koadrotan.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Kalkulatu buruz, esaten dizuten azalera unitatera aldatuz. 2,35 m = ___________ dm 34,65 m = ___________ dm 234 m = ___________ dam 65,7 dam = ___________ hm 0,345 dm = ___________ cm 12,67 dm = ___________ cm 356 dm = ___________ m 89,6 dm = ___________ m

70

10
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Erantzun, eta osatu falta diren datuekin. Zer lortzen da zirkunferentzia baten luzera bere diametroarekin zatitzean?
___________________________

Zein da zirkunferentzia baten luzeraren formula? _______________________________________________ Nolakoa da erradioa diametroari dagokionez? __________________________________________________ Nola deitzen diogu zirkunferentzia batek mugatzen duen azalera lauari? _____________________________ Zein da zirkulu baten azaleraren formula?
____________________________________________________ ___________________________________________

Zirkunferentzia puntu batean ukitzen duen zuzena


2

da.

Aurkitu honako hiru irudi hauen azalera.


6,8 m r = 6 cm 32o R = 14 cm
cm

8,7

12,3 m

Marraztu honako irudi hauek. Puntu komun bakarra duten bi zirkunferentzia. Izendatu dauden bi kasu ezberdinak.

Bi puntu komun dituzten bi zirkunferentzia.

Miren askotan irteten da bizikletan ibiltzera. Bere bizikletaren gurpilak 42 cm-ko erradioa du. Gurpilak 9 800 bira eman baditu gaur, zenbat kilometro egin ditu?

71

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

11
Er

Gorputz geometrikoak. Poliedro erregularrak


Ikaslea: Maila: Data:

Inguratu urdinez poliedroak diren gorputz geometrikoak; eta gorriz, ez direnak. Idatzi bakoitzaren izena. Poliedroak:

Ez poliedroak:

Koloreztatu erregularrak diren poliedroak, eta osatu taula dagozkien datuekin.

Irudia

Izena

Aurpegien kopurua

Aurpegietako Ertzen kopurua poligonoa

Erpinen kopurua

Idatzi honako garapen lau bakoitzari dagokion poliedro erregularraren izena.

Zer poliedro erregular da? Aurpegiak zortzi triangelu aldekide berdin dira.>
_______________________________________________

Aurpegiak hamabi pentagono erregular berdin dira.> ____________________________________________ Oktaedroaren triangelu aldekide berdinen erdia du. > ____________________________________________ Aurpegiak sei lauki berdin dira. >
___________________________________________________________

Tetraedroak bezala hogei aurpegi ditu. >

______________________________________________________

72

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

11
Er

Poliedro irregularrak
Ikaslea: Maila: Data:

Lotu poliedro bakoitza dagokion garapen lauarekin, eta osatu taula. A B C D

Poliedroa A B C D

Izena

Oinarriko Albo aurpegiko Aurpegien poligonoa kopurua poligonoa

Erpinen kopurua

Ertzen kopurua

Egiaztatu kasu bakoitzean honako hau: aurpegien kopurua + erpinen kopura = ertzen kopurua + 2
2

Neurtu erregela batekin lau angeluko honako prisma honen guztizko azalera kalkulatzeko behar dituzun ertzak. Adierazi emaitza dezimetro koadrotan.

Bi hexagono erregularrek eta sei laukizuzenek osatzen dute.> ____________________________________ Pentagono erregular bat eta bost triangelu berdin ditu. > __________________________________________ Hiru laukizuzenek eta bi triangelu zuzenek osatzen duten poliedroa.> ________________________________
4

Kalkulatu honako honen moduko triangeluek sortzen duten oktaedroaren guztizko azalera. Ondoren, marraz itzazu.

3,9 cm

4,5 cm

73

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Asmatu zer poliedro den.

11
Er

Zilindroa, konoa eta esfera


Ikaslea: Maila: Data:

Lotu gorputz geometriko bakoitza dagokion garapenarekin, eta osatu. B A C

Bi oinarri _______________ eta paraleloak ditu, eta bere gainazala kurbatua da. _______________ da. Bere gainazaleko puntu guztiak ______________________etik distantzia berera daude. Ez du garapenik.
_______________

da. Oinarri zirkularra du eta gainazal _______________. _______________ da.

Seinalatu zilindroaren, konoaren eta esferaren elementuak.

Zapalgailu batek 0,95 m-ko erradioa duen arrabol zilindrikoa du. Zenbat bira eman ditu arrabolak 387,79 m ibili bada?

Zilindro baten oinarriaren erradioa 8,3 cm-koa da; eta bere altuera, 23 cm-koa. Aurkitu aldeko eta guztizko azalera. Laguntzeko, erabili marrazki bat.

74

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

11
Er

Bolumena. Bolumena neurtzeko unitateak


Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu honako irudi bakoitzaren bolumena kuboa unitatetzat hartuta.

Bolumena = ____ unitate

Bolumena = ____ unitate

Bolumena = ____ unitate

Adierazi esaten dizuten unitatean. 1,48 dm3 = ___________ cm3 47,832 dm3 = ___________ cm3 84,32 dm3 = ___________ m3 0,07 m3 = ___________ dm3 437,2 cm3 = ___________ dm3 478,5 cm3 = ___________ dm3

Gogoan izan 1 dm = 1 l dela, eta kalkulatu honako ontzi hauetan sar daitekeen litroen kopurua.

3 dm

4,6 dm

5 dm

2 dm

6,5 dm

3,1 dm

4 cm

Bolumena =

__________

Bolumena =

__________

Bolumena = ___________

Adierazi litrotan honako bolumen neurri hauek.


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

6,5 dm3 = ____________ l 6 843 cm3 = ____________ l

4,36 m3 = ____________ l 14,8 cm3 = ____________ l

0,365 m3 = ____________ l 583,6 cm3 = ____________ l

Mirenen etxean 6 375 litro ur gastatu dituzte hilabetean. Zenbat ordaindu beharko dute, ur metro kubiko bakoitzak 0,85 balio badu?

75

11
Z

Bestelako neurri unitateak


Ikaslea: Maila: Data:

Metro kubikoaz, dezimetro kubikoaz eta zentimetro kubikoaz gain, bolumena neurtzeko beste unitate batzuk ere badaude. dekametro kubikoa = dam3 kilometro kubikoa = km3 hektometro kubikoa = hm3 milimetro kubikoa = mm3

Gogoan izan gorputz baten bolumena eta edukiera magnitude baliokideak direla. km3 hm3 dam3 m3 kl dm3 l cm3 ml mm3

Bolumen unitate batetik bestera pasatzeko, eskuinera ematen dugu pauso bakoitza 1000rekin biderkatzen dugu, edo ezkerrera ematen dugun pauso bakoitza 1000rekin zatitzen dugu.

Ipini metro kubikotan honako kopuru hauek. 48 325 cm3 = _______________ m3 0,18 dam3 = _______________ m3 0,00378 hm3 = _______________ m3 437,5 dm3 = _______________ m3 0,00086 km3 = _______________ m3 68 376 mm3 = _______________ m3

Adierazi litrotan honako bolumen neurri hauek. 6,8 m3 = ______________ l 47,25 cm3 = ______________ l 8,3 dm3 = ______________ l 0,0374 m3 = ______________ l 87 325 cm3 = ______________ l 7,48 m3 = ______________ l

Zenbat litro ditu 1 500 cm-ko bolumena duen botila batek? Eta 0,0025 m dituen beste batek?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Irekita dauden bi txorrotek 3 m 3 dm-ko bolumena duen andela bete dute. Txorrotetako batek 7,5 l isuri ditu segundoko; eta besteak, 6,8 l segundoko. Zenbat denbora behar izan dute andela betetzeko?

76

11
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Inguratu prismak eta piramideak ez diren poliedroak, eta osatu honako taula hau. A B C D E

Izena

Aurpegien kopurua

Aurpegietako poligonoa

Esan honako esaldi hauek egia (E) edo gezurra (G) diren, eta zuzendu okerrak direnak. Bost poliedro erregular baino gehiago daude. ___________________________________________________ Kuboa sei aurpegi triangeluar berdin dituen prisma da. _______________________________________ Tetraedroak lau aurpegi triangeluar berdin ditu. ______________________________________________ Dodekaedroaren aurpegiak hogei pentagono erregular dira. _______________________________________ Ikosaedroak triangelu zuzenak diren hogei aurpegi ditu. ______________________________________ Oktaedroaren zortzi aurpegiak triangelu aldekide berdinak dira. _____________________________________

Marraztu lau angeluko prisma bat eta piramide pentagonal bat, eta idatzi bakoitzaren elementuen izenak.

Honako oktaedro honen ertz guztiek 63,6 cm neurtzen badute, zenbat neurtzen du bakoitzak? Kalkulatu alboetako baten azalera.

4,59 cm

77

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

11
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Lotu gorputz geometriko bakoitza dagokion garapenarekin, eta idatzi bakoitzaren izena. Inguratu poliedroak ez direnak.

____________ ____________ ____________ ____________

____________ ____________ ____________

____________ ____________

Asmatu honako gorputz hauetako bakoitzaren bolumena, kubo bat unitatetzat hartuz.

Bolumena = _________

Bolumena = _________

Bolumena = _________

Bolumena = _________

Aurkitu honako gorputz geometriko hauetako bakoitzak duen edukiera litrotan.

24 cm

16,3 cm

18,5 cm

9,5 cm

26,8 cm

Bolumena = _______________
4

Bolumena = _______________

Bolumena = _______________

Kalkulatu buruz. 2,8 m3 = ___________ dm3 1,683 dm3 = ___________ cm3 0,037 m3 = ___________ dm3 24 cm3 = ___________ dm3 863,5 cm3 =
___________

dm3

93,6 dm3 = ___________ m3

78

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

4 cm

10,6 cm

12
Er

Maiztasun absolutua eta maiztasun erlatiboa


Ikaslea: Maila: Data:

Hiri bateko biztanleei gustukoen duten komunikabideari buruzko inkesta egin diete. Erreparatu datuei. Komunikabidea telebista irratia prentsa aldizkariak Internet Maiztasun absolutua 38 15 10 10 27 Maiztasun erlatiboa

Igarri maiztasun erlatiboak, eta ordenatu handienetik txikienera maiztasunaren arabera. Zer komunikabidek irudikatzen du moda? _______________________ Zenbat pertsonek erantzun diote inkestari? ________________________
2

Ikastetxe bateko 6. mailako ikasleek honako kirol hauek egiten dituzte. futbola > 12 ikaslek saskibaloia > futbola egiten dutenen erdiak atletismoa > herenak igeriketa > laurdenak

Osatu honako maiztasun taula hau, eta igarri moda zer den. Kirola M. absolutua M. erlatiboa

Honako hauek hiri baten otsailean jaso diren tenperaturak dira. 7 9 8 7 5 8 10 8 5 4 7 5 8 6 9 10 8 7 6 4 7 8 9 6 4 6 7 8


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Tenperatura (C) M. absolutua M. erlatiboa

Egin maiztasun taula bat honako datu hauekin. Zer tenperaturak dauka maiztasun erlatibo txikiena? Zer tenperaturak irudikatzen du moda? __________ Bisurtea al da?_____ Zergatik?___________________
___________________________________________

79

12
Er

Batez besteko aritmetikoa eta mediana


Ikaslea: Maila: Data:

Esan honako esaldi hauek egia (E) edo gezurra (G) diren, eta zuzendu oker daudenak. Kopuru bakoitia duen datu multzo bateko mediana erdiko datuen batuketa da. Zenbaki segida baten batez besteko aritmetikoa horien guztien batuketa da. Multzo ordenatu batean, balio handienaren eta balio txikienaren arteko aldea da heina. Kopuru bikoitia duen multzo ordenatu bateko mediana erdiko tokian dagoena da. Moda maiztasun absolutu handiena duen balioa da. Zenbaki multzo bateko mediana jakiteko, lehenik eta behin txikienetik handienera ordenatu behar dira.

Honako hauek saskibaloi talde bateko kideen adinak dira. 12 11 13 12 11 10 12 11 11 10 Zein da saskibaloi talde honetako jokalarien batez besteko adina? Zer adinek irudikatzen du moda? Zenbat jokalariren adina dago batez besteko adinaren azpitik?

Kalkulatu honako datu segida hauen mediana eta heina. Zortzi aurpegiko dadoa jaurtitzean lortutako puntuak: 3, 7, 1, 8, 2, 5, 4, 7, 8, 6, 3, 2.

Liburutegian dauden ikasleen adina: 12, 18, 20, 16, 17, 18, 13, 12, 15.

Erreparatu ikastetxe bateko haurrek aukeratu dituzten eskolaz kanpoko ekintzei. Ekintza eskulanak zeramika dantza saskibaloia gimnasia erritmikoa Ikasleen kopurua 23 15 25 19 16 Kalkula ezazu batez besteko aritmetikoa, mediana eta heina. Zer ekintzak irudikatzen du moda? Demagun inork ez duela errepikatzen. Zenbat ikasle doaz ekintzaren batera?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

80

12
Er

Zoria. Gertaera ziurra, gerta daitekeena eta ezinezkoa


Ikaslea: Maila: Data:

Esan kasu bakoitzean fenomeno aleatorioa den edo ez. Azaldu zergatia. Dadoa jaurtitzea. > _____ Erruletan jokatzea. > _____ Telebista ikustea. > _____ Matematikako azterketa egitea. > _____ Zozketa batean, ontzitik bola bat ateratzea. > _____ Musika entzutea. > _____

Asmatu honako fenomeno aleatorio hauetan zer gerta daitekeen. Txanpon bat airera jaurtitzea:
_____________________________________

Bi txanpon, bata bestearen atzean airera jaurtitzea: _____________________ Karta espainolen multzo batetik paloa ateratzea: _______________________ Bi bola zuri eta bi bola urdin dituen poltsa batetik bi bola bat bestearen atzetik ateratzea:
_______________________________________________

Idatzi fenomeno aleatorioa irudikatzen duen egoera bat, eta ausazkoa ez den beste bat.

Poltsa batean 1etik 10era zenbakitutako 10 bola daude. Bola bat begiratu gabe ateratzean, esan honako kasu hauek gertaera ziurrak, gerta daitezkeenak edo ezinezko gertaerak diren. 10 edo txikiagoa den zenbakia ateratzea. > _____________ 3ren multiploren bat ateratzea. > ____________ Zenbaki bikoitia ateratzea. > _____________ 15en multiploren bat ateratzea. > _____________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Idatzi honako erruleta hau biratzean gerta daitekeen gertaera ziur bat, gerta daitekeen bat eta ezinezkoa den bat. Gertaera ziurra: Gerta daitekeena: Ezinezko gertaera:

81

12
Er

Probabilitateen kalkulua
Ikaslea: Maila: Data:

Kalkulatu, erruleta biratzean, honako gertaera hauek gertatzeko dauden probabilitateak. Zenbaki bikoitia ateratzea. > Sei baino zenbaki txikiagoa ateratzea. > 4 edo 5 ateratzea.> 9 baino txikiagoa den zenbakia ateratzea. >

40 karta dituen karta espainoleko multzo batean, kalkulatu kasu bakoitzean honako gertaera hauek gertatzeko dauden probabilitateak. Urre bat ateratzea.> Errege bat ateratzea. > 6 baino balio txikiagoa duen karta ateratzea.> Irudi bat ateratzea (txanka, zaldia edo erregea). >

Kalkulatu kasu bakoitzean dagoen probabilitatea. Mendazko 6 txikle, marrubizko 2 eta laranjazko 3 dituen poltsatik: a. Mendazko txiklea ateratzea. > b. Marrubizko txiklea ateratzea.> c. Laranjazko txiklea ateratzea. > Dado bat jaurtitzean: a. 6 ateratzea. > b. Zenbaki bikoitia ateratzea. > c. 3 edo 4 ateratzea. >

Egin honako atal hauek. Txanpon bi airera jaurtitzean, zein da bi aurpegi irteteko probabilitatea? Goizean jaikitzean, zein da igandea izateko probabilitatea? Egutegia ausaz zabaltzean, a-tik hasten den hil batean zabaltzeko zer probabilitate dago?
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Koloreztatu erruleta, honako gertaera hauek bete daitezen. Horia irteteko probabilitatea 4 da. 12 Urdina irtetea horia irteteko probabilitatearen erdia da. Gorria irtetearen probabilitatea urdina irtetearen hirukoitza da.

82

12
Z

Histogramak
Ikaslea: Maila: Data:

Histogramak, marra diagramak bezala, irudikapen grafikoak dira, eta datu baten balio asko eta hurbilak daudenean erabiltzen dira, esaterako, pertsona talde baten altuera edo adina, tenperaturak, etab. Ardatz horizontalean, datuak tarteka edo motaka irudikatzen dira, denak luzera berdinarekin. Tarte horiek datuak bosnaka, hamarnaka... multzokatuz kalkulatzen dira. Adibidea: herri batean, bertako biztanleen adina aztertu da, eta honako datu hauek lortu dira: 0-14 urte bitarte: 57 pertsona. 15-29 urte bitarte: 95 pertsona. 30-44 urte bitarte: 158 pertsona. 45-59 urte bitarte: 126 pertsona. 60-74 urte bitarte: 88 pertsona. 75-89 urte bitarte: 45 pertsona. 90 urte edo gehiago: 6 pertsona
200 150 100 50

Adinak edades

0-14

15-29 30-44 45-59 60-74 75-89

>90

Honako hauek ikastetxe bateko 6. mailako ikasleen altuerak dira. 140 cm, 143 cm, 155 cm, 156 cm, 165 cm, 160cm, 148 cm, 139 cm, 144 cm, 137 cm, 143 cm, 147 cm, 151 cm, 150 cm, 142 cm, 143 cm, 148 cm, 138 cm, 154 cm, 161 cm, 159 cm, 160 cm, 147 cm, 146 cm, 152 cm, 154 cm Egin maiztasun taula bat, altuerak 10 cm-ka multzokatuz. Gero, egin dagokion histograma. Altuera 130-139 cm 140-149 cm 150-159 cm
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Maiztasuna

160-169 cm
2

Herri batean uztailean egon diren tenperaturak irudikatu dira honako histograma honetan.
15 geh. ten. 10 5 0
o o o o

Non egongo da herria, mendian ala hondartzan?____ Zergatik? ______________________________________ Zenbat egunetan daude 24 C baino gehiago? __________
10-14 C 15-19 C 20-24 C >24 C

Zenbat egunetan da tenperatura 19 C baino baxuagoa? ______

83

12
E

1. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Honako datu hauek 6. mailako hiru geletako ikasleen ikasgai gustukoenak irudikatzen dituzte. Ikasgaia Matematika Gaztelania Ingurunea Musika Ingelesa Plastika Gorputz Hezkuntza Euskara M. absolutua M. erlatiboa 6 7 4 8 9 10 12 8 Zenbat ikasle daude hiru gelen artean?
_______________________________________________

Zein da ikasgai bakoitzaren maiztasun erlatiboa?


_______________________________________________

Zein ikasgaik du maiztasun erlatibo txikiena?


_______________________________________________

Zein da moda?
_______________________________________________

Hiri handi bateko auzo bateko langileei garraiobideei buruzko inkesta bat egin zaie, eta honako datu hauek lortu dira. Egin maiztasun taula bat, eta erantzun galderei. metroa = 42 pertsona autoa = 23 pertsona motorra edo bizikleta = 6 pertsona autobusa = 25 pertsona oinez = 15 pertsona

Zenbat langileri egin zaio inkesta? ___________ Zer garraiobide motak irudikatzen du moda? ____________ Zein da batez besteko aritmetikoa? __________________________ Zein dira mediana eta heina? ____________________
______________________________________________________

Dado bat 15 aldiz jaurtitzean, honako emaitza hauek lortu dira. 2 5 3 1 2 4 6 6 5 2 3 2 4 3 5 Zenbakia 1 2 3 4 5 6 M. absolutua M. erlatiboa Osatu honako maiztasun taula hau, eta ikertu maiztasun erlatiboa kasu bakoitzean. Zer zenbakik irudikatzen du moda?___________ Honako datu hauekin igarri zein diren mediana eta heina.
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

84

12
E

2. ebaluazioa
Ikaslea: Maila: Data:

Markatu X batekin fenomeno aleatoriotzat jotzen dituzunak. Supermerkatura erosketak egitera joatea. Karten multzotik bat ateratzea. Loterian jokatzea. 100 orriko liburua irakurtzea. Dado bat jaurtitzea. Erruletan jokatzea. Kiniela egitea. Kutxa batetik txartel bat ateratzea. Autoz bidaia bat egitea. Paseatzera irtetea.

Esan zer gertaera diren ziurrak, gerta daitezkeenak edo ezinezkoak. Dado bat jaurtitzean, zenbaki bikoitia irtetea. > _______________ Txanpon bat jaurtitzean, aurkia edo ifrentzua irtetea. > _______________ Erruleta biratzean, 0an geratzea. > _______________ Erruleta biratzean, zenbaki bakoitian gelditzea. > _______________ Bost karta banatzean, palo berdinekoak irtetea. > _______________

Ainarak bere diru zorroan 50, 20 eta 10 zentimoko txanponak ditu. Esan txanpon bi ateratzean gerta daitezkeen gertaerak.

Poltsa batean, 4 bola berde, 2 bola laranja, 3 bola urdin eta 5 bola gorri daude. Koloreztatu poltsako bolak, eta kalkulatu. Bola urdina ateratzeko probabilitatea. >
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Bola laranja ateratzeko probabilitatea. > Berdea izateko probabilitatea. > Gorria izateko probabilitatea. >
5

Kalkulatu buruz. 20 + 20ren % 1 6 + 6ren % 1 300 + 300en % 1 40 + 40ren % 10 9 + 9ren % 10 800 + 800en % 10 80 + 80ren % 50 7 + 7ren % 50 900 + 900en % 50 50 + 50en %25 12 + 12ren % 25 1 200 + 1200en % 25

85

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Zenbaki osoak
0 zenbaki osoa da, eta ez da ez
_______________

, ezta _______________ ere.

Zenbaki _______________ osoak 0ren eskuinean daude, eta aurrean, ___ ikurra daramate.

Zenbaki _______________ osoak 0ren ezkerrean daude; eta aurrean, ___ ikurra daramate.

Zenbakien zuzena

____

____

____

____

____

____

____

____

____

Koordenatuen ardatza
Koordenatuen ardatza _____________ deitzen
den 0 puntu batean mozten diren bi _____________
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

perpendikularri deitzen diogu. Planoko puntu bakoitza pare bat


_____________

mugatzen dute. _____________ lerro horizontalean irakurtzen da; eta _____________, lerro bertikalean. (1, +2) koordenatuak

ardatza

ardatza

86

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Luzera, edukiera eta masa unitateak


Luzera, edukiera edo masa unitate bat ordena
______________

batera aldatzeko,

____

rekin biderkatzen dugu.

Ordena ______________ aldatzeko, _____rekin zatitzen dugu.


____ ____ ____ ____ ____ ____

km kl kg
: ____

hm hl hg
: ____

dam dal dag


: ____

m l g
: ____

dm dl dg
: ____

cm cl cg
: ____

mm ml mg

Azalera unitateak
Azalera unitate bat ordena txikiago batera aldatzeko, 100ekin __________ dugu. Ordena handiago batera aldatzeko, 100ekin _________ dugu.
__

100

__

100

__

100 m2
100

__

100

__

100

__

100 mm2

km2
__

hm2
100
__

dam2
100
__

dm2
__

cm2
100
__

100

__

100

Bolumen unitateak
Bolumen unitate bat ordena txikiago batera aldatzeko ______ekin biderkatzen dugu. Ordena _________ batera aldatzeko ______ekin zatitzen dugu.
_____ _____ _____ _____ _____ _____
IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

km3

hm3

dam3
: _____

m3

dm3
: _____ : _____

cm3

mm3

: _____

: _____

: _____

87

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Laukiaren azalera

Laukizuzenaren azalera

Laukiaren azalera = ________

________

Laukizuzenaren azalera = ________ Erronboaren azalera

___________

Erronboidearen azalera

Erronboide baten azalera oinarri eta altuera berdina dituen


_____________

Erronboaren azalera laukizuzenaren azaleraren erdia da. Erronboaren azalera = ___________


___________

baten modukoa da.


___________

Erronboidearen azalera = ________

Triangeluaren azalera

2 Zirkuluaren azalera

Poligono erregularraren azalera

Poligonoaren azalera = =
________ ________

Zirkuluaren azalera = __ __
erradioa

erradioa

88

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Triangeluaren azalera =

__________

__________

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Zirkunferentzia eta zirkulua


Zirkunferentzia Zirkulua

zentroa

erradioa

Irudi zirkularrak
Sektore zirkularra Segmentu zirkularra Koroa zirkularra Zirkuluerdia

Zuzenen posizioak eta zirkunferentziak


Zuzen batek honako
_________________

hauek izan ditzake, zirkunferentzia bati dagokionez:


_____________

Kanpokoa: ez du _______ komunean.

Ukitzailea:

Ebakitzailea:

_____________

dute komunean.

dituzte komunean.

Kanpokoak

Barrukoak

Kanpoko ukitzaileak

Barruko ukitzaileak

Ebakitzaileak

Ez dute

_____________

komunean.

_____________

dute komunean.

__________

dituzte komunean

89

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Zilindroa, konoa eta esfera


Ez dira poliedroak. Zilindroa Konoa Esfera

oinarria

Poliedroak
Aurpegi ___________ dituzten gorputz geometrikoak dira. Prisma Piramidea erpina ertza

Poliedro irregularrak
_________ ez daude poligono berdinekin osatuta.

90

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Poliedro erregularrak
Aurpegiak poligono erregular
_________________

dituzten poliedroak dira.

Tetraedroa

Aurpegien kopurua: 4 Poligonoa: triangelu aldekidea

Hexaedroa

Aurpegien kopurua: ___ Poligonoa: ___________

Oktaedroa

Aurpegien kopurua: ___ Poligonoa: ___________

Dodekaedroa

Aurpegien kopurua: ___


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Poligonoa: ___________

Ikosaedroa

Aurpegien kopurua: ___ Poligonoa: ___________

91

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Berreketak Berreketa biderkagai guztiak


____________

____________

diren biderkadura baten

____________

da. Horren gaiak

eta berretzailea dira.

oinarria: ____________ den biderkagaia.

43

berretzailea: ____________ errepikatzen den aldien kopurua.

Berreketa bat irakurtzeko oinarrian dagoen zenbakia ________ esapidearekin esaten da; eta ondoren, berretzailea. 43 > ___________ ber _______

Zenbaki baten

___________

kalkulatzeko, zenbaki

Zenbaki baten

___________

kalkulatzeko, zenbaki

hori bere buruarekin biderkatuko dugu. 3 3 = 32 = 9

hori bere buruarekin hiru aldiz biderkatuko dugu. 3 3 3 = 33 = 27

10 oinarria duen berreketa bat unitatea eta _________ dituen ________ kopurua bestekoa da. 105 = 10 10 10 10 10 =100 000 Zenbaki guztiak adieraz daitezke zifra bat 10 oinarria duen _____________ rekin biderkatzean lortutako biderkaduren batuketa gisa. 3455 = 3000 + 400 + 50 + 5 = 3 103 + 4 102 + 5 10 + 5

Erro koadroa Zenbaki baten erro koadroa bere buruarekin biderkatzen den _________ bat da biderkadura __________ duena.

81 = 9

Honela irakurtzen da: laurogeita baten erro koadroa bederatzi da. Erroa ______________ 625 = 25 Erroa ______________ 4< 18 < 5

92

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Zatikia eta zenbaki mistoa Zatikia zenbakizko adierazpide bat da, eta unitatearen zati bat edo hainbat zati _________ adierazten ditu. Bere gaiak _________ eta __________ dira. 2 > zenbakitzailea 5 > izendatzailea 1 3 5 Zenbaki mistoa unitate __________ eta unitatea baino ___________ den zatiki batek osatzen dute.

Zatikien konparazioa 2 < 3 5 5 3 < 3 5 4

<

<

Zatiki baliokideak Anplifikazio bidezkoak: zenbakitzailea eta izendatzailea zenbaki berdinarekin ____________ dituzu. 2 >23> 6 5 5 3 15 Sinplifikazio bidezkoak: zenbakitzailea eta izendatzailea zenbaki berdinarekin ____________ dituzu. 12 > 12 : 2 > 6 20 20 : 2 10

Izendatzaile komunera murriztea


__________________________

metodoa

__________________________

metodoa

2 eta 4 > 2 5 eta 4 3 > 10 eta 12 3 5 35 5 3 15 15

mkt (5, 4) = 20 1 eta 3 > (20 : 5) 1 eta (20 : 4) 3 > 4 eta 15 5 4 20 20 20 20

Eragiketak Batuketa 4 + 3 = 7 5 5 5 2 + 1 = 6 + 4 = 10 4 3 12 12 12 Kenketa 4 3 = 1 5 5 5 2 1 = 6 4 = 2 4 3 12 12 12 Biderketa 3 5 = 3 5 = 15 5 6 5 6 30 8 4 = 8 4 = 32 7 1 7 7 Zatiketa 3 : 5 = 3 6 = 18 5 6 5 5 25 4 :3> 4 1 = 4 9 9 3 27

93

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Planoak eta mapak Planoak errealitatearen neurri ___________ irudikapen grafikoak dira. Mapan elementu bat kokatzeko, laukietan __________ letra irakurtzen dugu eta __________ zenbakia.

1
A B C D E

1
A B C D E

Eskala Zenbakizkoa Plano edo mapa baten zenbakizko eskala haietan adierazitako neurrien eta ___________ neurrien erlazioa da. Bi modutan adierazten da:
1 = 1:150 150

Grafikoa Eskala grafikoa adierazteko, zati _________ banatutako ___________ bat erabiltzen da. Zati horiek errealitateko neurri jakin bat adierazten dute.
0 4 km 8 km |----------|----------| 1 cm 1 cm

Planoko mugimenduak Simetria

Simetriadunak Irudi bat simetriaduna da, simetria ardatzetik ___________ badugu, haren bi ____________ bat egiten badute.

Simetrikoak Irudi bi simetrikoak dira, papera ________________ tolestean irudi biak bat badatoz.

Translazioa Irudiaren translazioa irudi batek norabide eta noranzko jakin batean eginiko ____________ da, ________ eta _________ aldatu gabe.

Biraketa Biraketa irudi batek ________ baten inguruan eginiko mugimendu angeluarra da. Biraketa puntu batek, biraketa zentro batek eta ________ batek zehazten dute. Biraketa erlojuaren orratzen noranzkoan edo biraketa ________, edota erlojuaren orratzen aurkako noranzkoan edo biraketa _________ egin daiteke.

94

IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

Gogoratu eta osatu ikasitakoa


Ikaslea: Maila: Data:

Maiztasun absolutua eta maiztasun erlatiboa Gertaera baten maiztasun absolutua ___________ hori zenbat alditan gertatzen den da. Maiztasun erlatiboa maiztasun erlatiboa guztizko _________ kopuruarekin ____________ kalkulatzen da. Aparkaleku batean ordubetean sartzen diren autoen kolorea gorria beltza zuria Guztira Moda Datu multzo batean, maiztasun absolutu ___________ duen datuari esaten zaio. Batez besteko aritmetikoa Hainbat daturen batez besteko aritmetikoa guztien __________ batutako datuen kopuruarekin zatitzearen __________ da. Maiztasun absolutua 7 15 23 45 Mediana Mediana zenbakien multzo ordenatu bateko ___________ balioa da. Maiztasun erlatiboa 7 : 45 15 : 45 23 : 45 1 Heina Heina zenbakien multzo ordenatu bateko balio txikienaren eta handienaren arteko ___________ da.

Zoria Fenomeno aleatorioa ____________ araberako emaitza duena da. Gertaera fenomeno aleatorio baten bidez lor daitekeen emaitza _________ da. Gertaera motak Gertaera bat ziurra da, _____ __________ gertatzen bada. Gerta daitekeena da, gerta ________ edo ez. Probabilitateak kalkulatzea Fenomeno aleatorio batean gertaera jakin batek duen probabilitatea _________ gertaeren eta gertaera _________ arteko zatiketaren bidez lortzen da. ___________ baten probabilitatea =
_____________

Gertaera ezinezkoa da, ez bada _________ gertatzen.


IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA

kasuak kasu __________

95