Вы находитесь на странице: 1из 400

.

-
2000

-9*81 2(5) 89

. .: -, 2000
400
,
,
, , .


()
. .

ISBN 5-8463-0002-2
, 2000

-, 2000

11
14
17

......................................................................

18

18

.......................................................................
....................................................................
l, m, n, s........................................................
b, d, r .........................................................

18
18
18
18

19

i ..................................................................
e.......................................................................
(unsuz yumuamas)

..........................................................................................

23

24
(oul eki)
24

25
(belirtme grupu)
25

16
(iyelik ekleri)
27

1-
(birinci kii tekil iyelik eki)
ocmu 2-

...
3-


(dar nlnn dmesi)

19
19
20
20
22

27
28
28
29
29
31

(
soru edati/eki)

31
33

.........................................................
...........................................................................
...........................................................................
t, p, f....................................., .......................
k......................................................................

34

34
34
34
34

35

(tonlu nsz) v, z .........................

36

.....................................................................

36

xo (tonsuz (sert) nsz)h ...............

37

37

(tonlama tmlleme,
yumuama)
(genel nl uyumu)

41
42
43

(yaln hal/durum)

(iki eli yaln tmce)
48
3- (tekil nc kii eki)
48
(nsz uyumu)
49

50

(ok eli yaln tmce)
50
EKCT l
51

39

43
44
45
47

52

(kalma durumu)
53
,

54
EKCT 2
56

57


.....................................................................
........................................................................
y y

59
59
59
60

60

g.....................................................................

62

........................................................................

...........................................................................................

3-
(oul uuncu kii eki)


(olumsuz ad tmcesi)
deil

(tamlayan durumu)

()
(iyelik takm)


(kesik tmce)

(kz var)

( D R D N C D E R S )
.......................................................................
.........................................................................
j .....................................................................
( ) ............................

(nl atmas)
(nsz atmas)
(nsz ikilemesi)

1-


1-

2-

62
64
66
69
70
70
71
72
72
73
74
75
76

77
78
78
79
81
82
82
83
83
84

85
85
85
86
86
86
89
89
90
91
92
2-
95
95
96

I-
.......................................................................
2-

96

....................................................................

96

........................................................................
{atall soru). . .

98
99

...........................................................................

100

I ...................................................................................
........................................................................
(da balac).................
........................................................................
(s saylar) .................

100
101
102
103
103

..............................................................................

104

............................................
........................................................................
2 ...................................................................................

104
104
105

...........................................................................

107

( B E N C D E R S )...........................................

(eylem/fiil)........................................................................
(eylemlik/mastar) ..................................................

110
110

............................................................................

111

(buyurum/emir kipi).
..........................................................................
(imdiki zaman) ................
..........................................................................
(ynelme durumu).................................
(kma durumu)....................................
.........................................................................
MEHA(sontak/artla) .....................................

112
113
113
117
118
119
119
120

..........................................................................

122

...........................................................................................
..........................................................................

123
129

( A L T I N C I D E R S.........................................
)

132

(ilgi takm).............................

132

..........................................................................

133


(karma belirtme bei) ......................
........................................................................
(belirtme durumu/ykleme hali)
..........................................................................
LE(tak/ ilge) ......................................................
........................................................................
(karlatrma dereceleri) .............
HEPA EHCTA (stnlk-eksiklik derecesi). . .

136
136
138
141
143
144
146
146

(en stnlk derecesi)..............


...........................................................................

147
148

............................................................................................

148

............................................................................

151

BAKENTMZ .............................................................................
SPOR SALONUNDA (bir konuma) ...........................................
........................................................................

152
153
155

(YEDNC DERS) ............................... 158



(belirli/grlen gemi zaman)........................................................
..............................
........................................................................
.........................................
........................................................................
SONRA NCE (EVVEL) ................................
............, .........................................................

.................................................................

(ksa masdar) ................................................
..........................................................................
.............................................................................................

(m/tretme ekleri) ....................................................................
........................................................................
GNM NASIL GERDM? ............................................
....................................................................................
DERSTE .........................................................................................
KK KONUMA ...................................................................
........................................................................

( S E K Z N C D E R S ) ..................................

(i- eyleminin belirli gemi zaman) .........................................
........................................................................
KADAR, DEK GB .........................................
........................................................................
-
(istek-buyurum kipi)....................................................................
........................................................................
..........................................................................................
..............................

158
159
161
163
164
165
167
168
169
170
171
174
175
178
179
179
180
181

184
184
187
189
191
192
196
197
201

.......................................................................

202

.......................................................................................
AHMET USTANIN ALES...........................................................

204
204

..................................................................................... 205

BR KONUMA ........................................................................... 205


........................................................................ 207

(DOKUZUNCU DERS)

......................... 210

HA-ACAK(gelecek zaman)...................... 210


........................................................................ 213
()
(sfat takm, eksiz ad tamlamas) ............................................ 214
............................................................ .............. 216

-DIKTAN SONRA .........................................................


........................................................................

(saatli dakikal zaman belirtme yntemi) .................................
........................................................................
...........................................................................................
...............................
........................................................................
TATL GNM ..............................................................................
BR KONUMA ...........................................................................
........................................................................

217
219
219
221
222
224
225
227
229
230

(O N U N C U D E RS ) ............................... 234
- (-IR) .................................. 234
........................................................................ 237
BAKA N ................................................... 239
....................................................................... 240

-
(-an ortac).................................................................. 242
....................................................................... 244

(zarf // belirte)..........................................................
........................................................................
...........................................................................................
...............................
........................................................................
BAYRAMLARIMIZ .....................................................................
YILIN DRT MEVSM ................................................................
........................................................................

246
247
247
251
252
254
256
257

(O N BRN C D ER S)
................ 260
.........................................................................................
(edilgen at)..................................
(dnl at) .......................................
........................................................................
8

260
260
263
264

-
(dilek-art kipi) ......................................................................

266

...................................................................

268

,
(kma halini isteyen taklar) .............................
..................................................................
HBEPC (devrik cmle).....................................................
..................................................................

PE (adlama) .....................................................................
..................................................................
....................................................... ...........................
- LK.....................
..................................................................
BABAMIN YAAMI................................................................
DERSE NASIL ALIIRIZ .....................................................
. ...................................................
..................................................................

268
269
270
271
271
273
274
277
278
281
282
284
284

(ON KNC DERS) ................... 287



(imdiki zamann hikyesi).....................................................

287

TEMRNLER .................................................................................

289

(arasz sz) ...............................................

291

TEMRNLER .................................................................................

292

-K .......................................................................

293

TEMRNLER...............................................................................

294

(ula) .......................................................
1. -p .............................................................

295
295

2. -arak ......................................................

297

TEMRNLER .................................................................................

298

.......................................................................................
............................
TEMRNLER .......................................................................
ARKADAIMIN DARES .....................................................
STANBUL'DA ELENCELER .............................................

299
302
302
305
307

TEMRNLER..................................................................................

308

(ON NC DERS) ................ 311


...................................................................................
- (ite at) ..................
(ettirgen al) ..........................
ALITIRMALAR (TEMRNLER)....................................
K (ki balac) ........................

311
311
312
315
316

ALITIRMALAR .......................................................................

317

-MS (TR)
(belirsiz / renilen gemi zaman) ................................................. 319
ALITIRMALAR ....................................................................... 321

(say; say nad) ....................................... 323


ALI TIRMALAR

...................................................................................

325

........................................................................................... 326
- ....................... 329
ALITIRMALAR ....................................................................... 330

TRKYE'DE KY HAYATI ....................................................... 332


LOKANTA ..................................................................................... 333
ALITIRMALAR ....................................................................... 336

(ON DRDNC DERS)..

340

HA -DIK -
(-dk / -acak yapl belirtme ortalar)......................................... 340

(sfatlk tmce) ........................................................................... 341
ALITIRMA ............................................................................ 343
,
(yeterlik, yetersizlik eylemi) ..................................................... 344


..........................................................

.....................................................
ALITIRMA ...................................................................
...............................................
A L I T IR M A
................................................................

345
346
347
348

348

(ynelme durumunu isteyen taklar) ..................................... 350


TEMRNLER ................................................................................. 350

........................................................................................... 351

................................................................................ 355
ALITIRMALAR ....................................................................... 356

TRKYE'NN DOAL (FZK) CORAFYASINDAN. . . .

358

........................... 360
TREN YOLCULUU (BR KONUMA) .................................. 360
TEMRNLER ................................................................................. 362

....................................................................................... 366
..........................................
.........................
-
.......................................
-
.........................................

366
367
371
375

........................................................... 383

10

' |


. . (1993), . . , . 3. ,
. . (1954, 1970), . . . .
(196061, 197071), . . . . (1971) ,
,
.
,
.
,
, ,
, (
) (
) ,

( ) ( ) .
,
, 11


, .
,
, . ,
(, ,
, . . ),
,
. ,
( )
. ,
{ ) ,
( ).
( ,
) (- ),

. (
,
-
, ),
(. ., ,
). , ( )
(-) ( );
( ),
.
. ,
() (, , , ,
, ( ), , , ,

, , , . . )
,
( ) .
,
, ,
.
.
. . . .
,
.
. (),
,
(), ,
.
. .


( ) ,
, ( ) ().
70 .
(Trk dilleri, Trk leheleri),
(, . ),
(, , , , ), , (, ,
) (, , . ).
( , ), , - ,
- ( -) .
, ,
, (Hint-Avrupa dilleri),
, .
, ,
() (bitiken dil).
(kk) , , ,

14

, (ek), , ,
( (bknl dil), ,
, ).
: ev

ev-e
ev-ler-e

-
-
-

( - ,
).
, , (szck tr), .
, ,
. ,
, (,
() ,
); ( )
. (biimbilim) ,
- .
(szdizimi). , (
, ) ,
( (konulan dil)
).
( , )
.
(kelime hazinesi) (
, -

, , ).
(yeni szck),
--, .
; .
(nl), ,
: (e, i, , ) (n nl},
: (a, , o, u) (art nl); (i, , , u) (dar nl), (e, a, , o) (geni nl); : (e, i, a, ) (dz
nl), - (, , o, u) (yuvarlak nl).
(sesbilim) ( ) (nl uyumu),
,
, : erkek-ler-imiz- (
).
(edebi dil),
, 1923 , (diyalek),
().
1928 ,
. (alfabe) .
29 (harf), 29 (ses) (8 + 21 /nsz/) .

2
3

4
5
6

Dd

re .

7
8
9
10
11
12
13
14

15
16

17
18
19
20
21

22
23
24
25
26
27
28
29

e
Ff

Gg

Hh
I
i
Jj
Kk
Ll
Mm
Nn
Oo

Pp
Rr
Ss

Tt
Uu

Vv

Yy
Zz

*
x(h)

M
H
0

*
n

p
c

: * , .


: a, , o, u, e, i, , ,
:
)

):
e,
,
,
,

a, , o, u;
)

): , u, , : a, , e, i;
)

:
: l, U, , .

(
(

e,

):
(

,
(, ) .
( ) .
, .
l, m, n, s
, , , .
b, d, r , , , . r
.


1.

l, m, n, r, s:

ana1, anama, as, aman, amana, al, alsa, sal, salsa, mal, mala, nama, mana, ara, arsa, arama.
2.

-mal2, -aras, -anas, -nar, -sr, -as.


3.

l, s, sn, snma, snma, namma, namna, sanma, ar, ars, sar, anas, asas, manas, analar,
arlan.
4.

b d:

bal, bala, balm, dal, dala, dalm, bana, baba, babalar, dam, dama, damada, basn, dars, dl,
drldama, aba, araba, arada.
5.

r :

ar, sar, bar, sr, bildir, sarma, sarma, arsa, sars, sarsma.
6.

sar sar
arar

barabar
naranar

dar dar
baldrm baldr

i .
.
: EN

(=), ben (=), beri (=).

1
(vurgu) . , ,
: amma.
2 , , , .


(nsz yumuamas)
().
, , ,
, . , ,
, .
,
. : idi (. ), nesi (. ), bis (.
). l ,
' (), , , : il.

7.

bin, bir, bina, biber, ben, ebe, berber, bira.

i,

e:

8. m i, e:

mim, mis, mir, emir, men, meme, ebeme, neme.


9.

idi, din, dedim, dedir, den, ede.


10. d i, e:

din, idim, dibi, ebedir, indi, bindi, bi ndi, bindir, didin, deden, dem.

11.

mini, -nida, nim, seni, nem, ne.


12. n i, e:

nim, nida, nisan, denir, mini mini, nine, nebi, nerede.


13.

r
rida, iri, biri, diri, erim, re, bire, eren.

i,

e:

14. s :

cp-esir, -sim, -misi, -nesi, cep-ser, -sen.


15. s i e:

sis, sin, sim, sisi, sinsi, birisi, dirisini, sen, ses, esen.
16. l i e:

lisan, liman, ilim, il, bil, dil, el, bel, ile, dile, lemis.
17. l:

bal bel bil, dal del dil, al el il, sal sel sil, l ili, slan islen, aln elin,
alma elma.
18. l :

emsal, misal, meal, imal (. ); ideal, amiral (. ).


19. :

belli, dilli, bassa, essin, amma, anne, rabbim, dallar, salar -sallar, asa - assa, basn bassn, srm
srrm, sedir seddi
20. :

deri, beli, beri, nesi, -mersi, beden, Selim,


Mersin.

21. i e :

bini beni, mime meme, bilim belim, mile mele, biri beri, binde bende, sini seni,
dine dene, ilimde- elimde, diriler deriler, ininde eninde, sisinde -sesinde, abide
ebede, deride derede.
22. i :

dir dr, si s, isi s, islen slan, serisi sars, dads, bildir -bldr, sindi snd,
seldir saldr, esirdir asrdr.

1. araba , , , 17. ad (isim/smi/, nam*) ,


,

2. abla
18. adam()
3. aslan (arslan)
19. insan ()
aslanm! !
20. adres
( 21. aile
)
22. amele
4. mal ;
23. bina ;
5. masa ; , 24.
daire ; ( )
;
6. dar ;
25. ders
7. sar
26. dersane ,
8. ama (amma) ,
27. dil ( . . )
9. baba
28. el ()
10. ana (anne)1) , ;
29. demir ;
ana baba , ; 30. sade I) , 2}
; 2) ,
11. ara ( 31. serin
);- 32. en

33. elma
12. sra ; ;
34. er ;
13. a ra s r a , 35. eser ,
; ,
14. nasl 1) ( - 36. lise
)?; 2) ?
37. resim(smi) , 15. ambar , ,
,
16. bir ; ;
38. sedir ,

39.
40.
41.
42.
43.
44.

ses
sinema
ben
sen
elli
bin

45.
46.
47.
48.
49.
50.

lira ( )
beraber ,
daima ,
demin ,
ne ? ... ! ... !
nerede (nerde) ?

:
1.

()
,

. , araba .
2.

(hece,
seslem)
.

:
I)

,
,

(daima,
demin,
ama,
nasl,
nerede,
sade);
2)

;
3)

:
aslanm!
()

!;
4)
,

;
5)

(:
lira,
lise,
masa,
sinema);

),

: lira, masa . .

(belirsiz tanmlk)BR


, ( ), :
masa ; , elma ; . . , -,
, ,
, (say) bir ,
.
: bir masa , , - (. bir masa , , ,
. ), bir adam, , (-) .

( )
bir, , . bir
: bir ben (= , ).


(kalnlk incelik uyumu, byk nl uyumu)

(n/ince) (e, i, , )
(art/kaln) (a, , o, u). : baba, sar, serin. ,
(. insan, amele, bina . . ),
,
. :
.
: amele ameleleri

( -ler -i) bina binalar

( -lar -)


(oul eki)
(vurgulu ek)
: -lar -ler. (, ,
. ).
: masa+lar = masalar ;

dersane+ler = dersaneler .


1.

naralar, dereler, deriler, arlar, baldrlar, esirler, abideler, mardalar, bandralar.


2.

ambarlar, dersler, analar, anneler, ameleler, daireler, aslanlar, isimler, adlar.


3.

el, mal, baba, abla, bina, adres, insan, aile, adam, dersane, nam.
4.

, , , , (), , , , , .

(belirtme grupu)
:
(belirten, tamlayan) (belirtilen, tamlanan).
(cinslik).
.
. ,
. .
: dar dersane
dar dersaneler .

bir (nad, sfat)


() (ad, isim) ().
: dar bir dersanc (-) . bir
: bir dar dersane ;
.
, ,
.
: elli dersane ; elli dar dersane
.

. ,
() en (en stnlk derecesi)
: en dar ; elli en dar dersane .

5.

bir daire, dar bina, en sar masa, demir el, bir demir araba ( : demir bir araba), en serin
ambar, bin arslan, sade insanlar, nasl bir adam?, ne dar oda!
6.

; - ; ; - ; ; ;
; ; !; ?


(iyelik eki)

(, , . . )
, , , , .
, , (),
( ),
, .
: el ,
elim ;

masa ;
masas

1-3- .
1-
(birinci kii tekil iyelik eki)


(, ). ,
.
, , ,
.
: ana + m = anam

dersane + m = dersanem .

, , -m -im, . .
, i. -

( 3- )
.
: -m , ,
-im ,
(e, i).
: ad + m = adm , el + im = elim .

2-

(, ). , 1-
, , n, m.
: ana + n = anan ,
dersane + n = dersanen , ad + n = adn , el + in = elin
.

3-
3-
(). ,
.
, , -s, -si. ,
, , i. -

.
: ana + s = anas () ,
dersane + si = dersanesi () , ad + = ad () , el + i = eli
() .

, ,
,
, ,
. ,
.
.
masa + lar = masalar - ,
masalar + m = masalarm - , masalar + n = masalarn ,
masalar + = masalar , el + ler = eller , eller + im = ellerim , eller + in = ellerin , eller + i = elleri .

7. ,
:
) 1- :

dedem, dilim, barm, arm, arm, baldrm, alemim, biram, imamm;

) 2- :

alnn, esirin, arsan, srrn, darn, inann, serserin;


) 3-

nisan, basn, ismarlamas, derisi, serilmesi, siniri, dads.


8.

babas,
sar
masan,
bir
adam,
anan
dersanem, elli eri, bin aslanm, san sediri, demir eli.

baban 1 ,

:
dersin,
dar

9. , :

) .
.
el, ana baba, ses, lise, ad;

1-

.:

) . 2- . . .:

adres, anne, sedir, eser, abla, ambar;


) . 3- , . .:

mal, elma, ana baba, aile, adam, er.


10. ,

damarlarm, limanlar, delileri, arlarm, esirlerin, idmanlarn, nidalar, inleri.


11. :

isimleri, eserlerim, ambarlarn, dersleri, resimlerim, sinemalar, adamlarm, mallarn, erleri, dairelerin.
12.

anne, sinema, adres, mal, sedir, bere, ar, nar, nara, mersin.
13. :

, , , , , , , ,
, 1

: ana baba + m = anam babam.

, , , , , , ,
, , , , ,
, , , , ()!
14.

masas, ellerim, dilin, liselerin, dersaneleri, mal, resmi, ismim, arabalarm, eserlerin, sedirleri,
sralar, sesi, dersanelerin, dairelerim, lisesi.
15.

, , , , , , , , , , ,
.

(dar nlnn dmesi)

, ( isim,
resim), , : isim + im =
ismim , resim + i = resmi . .
: isim (smi), resim (smi), aln (ln) . .

(soru edat, soru eki)

(vurgusuz) ,
(), .

; -m, -mi .
m, mi (tonlama) , . .
, ( ?, ? ,
. ). , - - ,
( ?,
?, ?).
. ,
. , ,
(. , . ).
: ben ; ben mi ? ? (:

ben

mi) adamlar ; adamlar m?-

?
( + ) m (mi)
(),
, . . .
dar bir bina (-) ;
dar bir bina m? ?
dar binam? ?

( nasl
?, ne ? . . ), .
1

( ) :

: nerede? ? (: nerede ) nerede mi? ? (, nerede mi)

16.

( ):

deden deden mi, dedin dedin mi, dilini dilini mi, emir emir mi, arasn arasn m,
derede derede mi, aldm aldm m, dadlar dadlar m, mim mim mi.
17.

sen mi, dersane mi, elma m, beraber mi, demin mi, elli mi, daima m, bin lira m, dar bir masa ()
m, dar () masa m, san m, ne mi, nasl m, dereler mi, adlar m, diller mi, sade insanlar m, resmi
mi, sras m, baban m, sesim mi, ismin mi, eserleri mi, bin liras m, anas babas m, mallarm m,
erlerin mi, aslanlar m.
18. :

? ? ? - ? ? ? ? ?
? ? ? ? ? ? ?
19.

20. :

Adn van m? Adm Ali. Ad ne? Ad Nina. smin ne? smim van.

(
,

(), (, ).

.
: ona (: ).

.
: us.

t, p, f. t, p, f ,
(, , , ),
( t, p).
: tam, pas, far.

k. k
, .
: ek (: ).


1. p, t, f :

, pnar, prl prl, pas, tam, tas, tmar, frla, fare, talebe, para, frn, tklm, patrd, tkrd.
2. :

un, ulus, tut, tutum, pul, put, pusu, kur, kusur, dur, dul, dudak, bu, burun.
3. :

, on, ok, of, sor, kor, not, pot, son, kon, ton, tok, sol, kol.
4. :

boru, odana, koluma, roman, kontrol,


komite, tonu, komot.
5. :

ada oda, ata ota, aralar oralar, sarmalar sormalar, ana ona, tana tona, almas
olmas, atlarm otlarm.
6. :

orasn bilmem, bu salonda, solumda, bu odada, sonu yok, o otlar, on odada, ondan ona, ona
sorduk, bir portre, dolabmda.
7. p, f, k :

pis, pire, pipo, pil, pili, pes, peder, fen, fena, efendi, fidan, filim, kes, kem, kel, kim, kir, ekim,
kitap.
8.

erik, sek, ek, tek, dik, direk, elek,


komik.

9. :

ek, sek, dik, tek, bilek, direk, ekmek, etmek, tepmek, renk.
10.

titre, fitil, ten, sistem, tip, tik, iti,


estin.
11. t d :

ten, ter, der, defter, eti, tilki, titre, dedim, kestim, teptiler, serdiler, sisti, pisti, sestir, estir.
(tonlu nsz) v, z , (,
). ,
.
k a z,sev .

. () , , (,
).
, , u e (. e. ya, yo, yu, ye)
, (), (), () ()
, (, , , ,
. . ).
: (. ), ayol (), yum (), yem ().

yi y,
. , , , , , .

: yine (), yl ().

,
i, .
: iyi (.: ), bereyi (). ., : byk (), beye ().

(tonsuz (sert) nsz) h ,


.
, . ,
h
. h ,
.
: daha.

12. s :

sis - siz, is z, ses sez, as - az, us uz, es


ez, sus susuz, elmas almaz.
13. z :

karpuz, almaz, bir kaz, vaz, akdeniz,


o da az.
14. v :

sev, dev, alev, uzuv.


15. f v :

afav, defdev, ofkov, safsav.

16. z v :

ez, az, temiz, koz, beyaz, sav, kov, az, ev, domuz, boz, biz, siz, titiz, issiz, izsiz.
17. y , , , :

yan, yan, yani, yas, bayat, ayak, yut, yuva, yurt, yok, yolsuz, yorulmak, yeni, niye, yer, diye,
sandalye, sovyet, boyu bosu yerinde.
18. yi-i, y- :

itmek -- yitmek, ilim -- yilim, inek -- yine, l yl, k -- yk, r - yr.


19. yi, y:

yine, yl, ay, byk, ykamak, day, say. Yityrt, yitmekyrtmak, yeyip ayp,
yisa ysa, reyim -raym, yirmi yr m.
20. iyi, eyi:

iyi, neyi, beyi, yirmiyi, testiyi, reyim, bereyi, iriyi, deyip, iyiyi.
21. h:

oh, hor, daha, saha, hindi, hay hay, sahra, ahali.


22. h:

hem, her, pahal, eh, dehliz, dahas, dahi, ehli, hayr, haber, heyet, harita, ihtiyar, yaztahtas, merhaba,
siyah, tehlike, tophane.
23. :

biti bitti, bat batt, tutuk tuttuk, atnz attnz, etin ettin, tutum tuttum, bakalm
bakkalm, elimiz -ellimiz.
24. :

tuttu, bitti, bakkal, seyyar, sissiz, muallim, okka, hokka, allahsz.

25. :

olmas muhtemel, kars pek titiz, o oradadr, biz yine geldik, oradakilere sorulmaz, ona sek dediler,
serserinin biri, onu odanda bulursun, o zamandanberi, tir tir titredi, ondan haber var, paras az, pek
iyi, salonlar tklm tklm, prl prl yanyor.

1. bu , ,
2. u (. ) () ,

, ;
3. , , , , ,
4. kim ? (. . )
5. kalem 1) , , ; 2) ,
6. defter ; ,
( )
7. oda ; (
- ) S.
kap , ,
9.
koridor
10. salon ; ,
11. portre
12. erkek ;
13. kadn
14. memur , ; (
-)
15. para ;
16. ruble
17. evet
18. hayr
19. daha l) ; 2) ()
20. duvar
21. hokka ;
22. kitap (b) -
23. radyo ;
24. sandalye
25. beyaz

26. krmz
27. mavi ,
28. siyah
29. ahbap (b)
30. dost ;
31. subay
32. yaz ; (, )

33. tahta ; , : yaz tahtas, kara tahta


34. pek
35. fena ;
36. iyi 1) ; ;
2)
37. ve
38. uzun ,
39. ksa ;
40. temiz ;
41. pis ,
42. harita, harta
43. ev
44. iki ;
45. on
46. bay ; ;

47. bayan ; ;
, bayanlar, baylar! !
48. bey , ; beyim
()!

49. efendi

(. );
beyefendi, efendim
!
Efendim? ;
?, ,
50.
hanm
;

(); ; ;
hanm efendi! !
51. yolda (. )

1) ; 2)
52. var , ()

53. yok I) ,
(); 2) !

54. renk ; ne renktedir, ne


renk ?
55. merhaba ()!
56. kedi ,

:
1.

(gsterme
zamiri/adl)
bu,
u,

:
1)

(,

.
)

2)

(. ).
(kii adl/zamiri) , .
, adam , adamcaz (, ,
? : ... ?).
2.
kim?

)?.

?,

:
Bu
ne?..

?..

?,

?
(

Bu
ne?

Bir
kedi. )
3.
,

(kalem,
defter,
oda,
kap,
yaz,
hokka),

.
,

hokka
,

, , , . .
4.
kadn

erkek

.
.
),

erkek

,
:
kadn
amele
,
erkek
kedi
.
5.

(bala)

ve
(

-
,

.
:

erkek ve kadnlar.

6.
bay,
bayan

,
:
Bay
Ahmet

()
,
Bayan
Fatma

()
.

bey,
hanm

:
Ahmet
Bey
(=
Bay
Ahmet),
Fatma
Hanm
(=
Bayan
Fatma).

efendi

.
kadn, a bayan hanm; , , , bey,
bay, , , : anneniz hanm
(.: ).
7.
yolda

: Erdem yolda, Petrov yolda.


8.
yok
(

yo)

(. 18) hayr .
9.
merhaba
(meraba)

(tonlama, tmlleme, yumuama)

b, c, d, g .
p, , t, k -
, .
p , ,
.
: kitap (-, , kitab) , kitaplar , : kitabm
.

t (td) (kanat kanad).


, ,

: renk rengi.

: renk (gi), kitap (b), ahbap (b) . .


(genel nl uyumu)

, (
) :
1)

a,
,
o,
u

.
2)

e,
i,
,

.
.
3)

a,
,
e,
i

'.
4)

,
u,
,

u, , .

, , .
, a, ;
e, i ;
, u u,
; ,
, .
1

kabuk, tavuk, .


1. ,
: ) , ;
6) , ; ) ,
; ) , ; ) ,
:

dersane, duvar, memur, odun, yolda, subay, temiz, hayr, kalem, uzun, kitap, san, fena, muallim,
oda, merhaba, portre, koyun, ayp, radyo, koru, beyin, siyah, beyaz, nasl, uzak, kap, hokka,
sabun, salon, sulama, nispet, kyaklk.

.
, . ,
.
( , ),
( , i, u, ).
( 1)
-lar (-ler).
.
(m, mi), , 1, ,
, (mu, m).
masa
kadn
salon
memur

masa m
kadn m
salon mu
memur mu

bey
mavi

mi

bey mi
mavi mi

sz

sz m

kyl

kyl m

1-, 2- 3-
: -um (1- ), -un (2- ), -u, -su (3- ).

1- . salon + um = salonum (. radyo + m = radyom), 2- . salon + un = salonun (cp. radyo + n =


radyon), 3- . salon + u = salonu (cp. radyo + su = radyosu).


1- (birinci kii oul iyelik eki)
(, )
. ,
(-mz, -imiz, -umuz, -mz), ,
(-mz, -miz, -muz, -mz).
: ana + mz = anamz ; ev + imiz = evimiz ; memur + umuz =
memurumuz ; radyo + muz = radyomuz ; memur + lar =
memurlar + imiz =
memurlarmz ; amelelerimiz .

1 , .

2- ,
( , ),
, 1- ,
, n ( ).
eviniz ;
salonunuz ; salonlarnz .

3-
.
: -lar (lar-), -leri(ler-i).
ev + leri = evleri ,
salon + lan = salonlar .

-lar (-leri) (-lar + , -ler + i) ,


(3- ) (3-
).
evleri ', 2;
masalar , .

2. , , :

hokkam, dersimiz, elin, radyosu, koridorumuz, kitabnz, kadn m, koridor mu, annem mi,
hokkalarn, erlerimiz, sandalyeleriniz, salonunuz, salonlarmz, portreleri, memurun,
' -lerleri (evler + leri ), -ler
.
2
, : -ler ( evler ) i . (. 1,
. 21. )

memurlarm, memurlarn m, memuru mu, hokkalar m, kitaplarnz m, radyon mu.


3.

1-

; :

1-

baba, defter, sandalye, subay, koridor, muallim, pipo, yol, orman, ada. domuz, boru.
4.

2-

; :

2-

aslan, dost, daire, tahta, resim, ahbap, ses, memur, dil, bere, horoz, omuz.
5.

3-

; :

3-

sinema, isim, ad, radyo, kitap, elma, sedir, portre, kap, doktor, yara, un, kuyu, iskarpin, yer.
6.

3-

dersane, mal, oda, koridor, dil.


7.

, :

duvar, krmz, bu, siyah, o, daha, mavi, fena, iyi, beyaz, u, kitap, erkek, yaz tahtas, salon.
8.

1; :

kadn (-lar, -mz), el (-lar, -), radyo (-nz, m); radyo (-, m), kol (-lar, -n), kol (-mz, m), kuzu (-,
m), kuzu (-n, m), deri (-m, m), amele (-lar, -nz), memur (-, m).
1

9. :

, , , , , , ,
?, ?, .
10. :

fena adam, beyaz hokkam, dar kaplar, bu portren, pek temiz bir oda, beyaz duvarlar, u siyah
kaleminiz, o memurlarmz, sar mavi ve krmz defterler, kadn subay, subaylarnz ve erleriniz, on
amelemiz, uzun bir tahta.
11. :

, , , , ,
, , , ,
, , .

(yaln hal/durum)
,
.
: masa, bir talebe, kaleminiz, babas.

(,
). ,
, ( )
- .
: bu iki masa - - .

(nominatif) , . .
,

( ) . , (
) -


(iki eli yaln tmce)
(e):
(zne) (yklem).
(bildirme tmcesi) :
, () .

( ).
: ; .

, , .
-, (kii eki),
(yklem eki), .
( 1-, 2- 3- ).
3- (tekil nc kii eki)
: -dr, -dir, -dur, -dr. ,
. 3-
, - (
).

: Bu masadr. -- ( ). Masa temizdir. .


memurdur. .
( . )

, ,
, .
: babamdr. .

Bu dersaneleridir. -- .


(nsz uyumu) ( -)

,
, .
, t d, p b, k g, c, s
z, fv, j, (h). , . .
, .
, , ( ) .
, ,
- .
3- , ,
, : -tr, -tir, -tur, -tr.
: Masa siyahtr. .

Ali bir erkektir. .

-
( kim? ?, ne? , nasl? . ) .

, .

, (
).

( ), .
Bu masa mdr? ?
bir dostun mudur? ?

. evet
hayr.
: Bu masa mdr? Evet, bu masadr. , .
: Hayr, bu sedirdir. , .

evet, hayr .
: Bu nedir? ? (: ?) Bu bir masadr. .

(ok eli yaln tmce)

, ,
-

(, , . )
. ,
,
. (durak/durgu),
,
.
: Bu iyi bir portredir. - .
Bu kaleminiz iyi midir?
?


().

: Bu portre pek iyidir.


.

Bu masadr. u sandalyedir. O kapdr. Bu nedir? Bu bir masadr. Bu nedir? Bu sandalyedir. u


nedir? Bu bir defterdir. O nedir? O hokkadr. Bu bir kitap mdr? Evet, bu kitaptr. Bu nedir? Bu
duvardr. O hokka mdr? Hayr, o bir elmadr.
Duvar ne renktedir? Duvar mavidir. Hokka ne renktedir? Hokka sandr. Kitabn ne renk?
Kitabm siyahtr. O sedir krmz mdr? Hayr, elmam krmzdr. Eviniz ne renktedir? Evimiz
beyazdr. Dersaneleri nasldr? Dersaneleri temizdir. Bu koridor uzun mudur? Evet, koridor pek
uzundur.
Adn nedir? Adm Ehsan(dr). Adnz nedir? Adm van. Ahbabnz bir memur mudur? Evet,
dostum memurdur. Ad nedir? Ad Tevfik(tir). Bu mal mdr? Evet, bu arabasdr. u subay bir
dostunuz mudur? Hayr, ahbabdr.


12.

3-

1. Ablas amele.... 2. Defterim siyah... 3. Bu adam memur.... 4. Resmi pek iyi.... 5. Arabas
mavi.... 6. Duvar sar....
7. Bu
kitap....
8.
u
kitab....
9.
Bu
dersaneleri....
10.
O
evimiz... 11. Mehmet bir erkek.... 12. Babam o....
13.
,
krmz,
er,
kitabmz,
sandalye, dar, salonlar.
14.

liseniz,

ablas,

siyah,

koridor,

:
uzun,

(; Bu evdir. -- 1. Bu nedir? Bu ev midir?) 1. Bu odadr. 2. O tahtadr. 3. Tahta sardr.


4. Yaz tahtas siyahtr. 5. Bu kitap eseridir. 6. Ad Alidir. 7. Adnz Ahmettir.

8. u
hokka
beyazdr.
odur. 11. Dili uzundur.

9.

Koridorumuz

mavidir.

10.

En

iyi

er

15. :

1. . 2. . 3. . 4. ? 5. . 6. ? 7. , . 8.
? 9. , . 10. ? . , . 12. ,
. 13. . 14. . 15.
.
16.

.
17.

?
18.
,

.
19.
,

. 20. .
16. ;

, , ,
, , , .

(kalma durumu)
,
nerede? ?, kimde? ? nede?- ?.
(-da, -de) , ,
(-ta, -te). ,
( , )
.
: , ,
( , , ) ( ).
: nerede?1 ?

kitap + ta = kitapta , ; ben + de = bende , , ;


amelelerimiz + de = amelelerimizde
.

, ( )
3- ( ),
. -
(, bu, u), , .
ev + i + n + de = evinde (
: ev + in + de = evinde); ana + s + n + da = anasnda
;
1

nerede -de.

oda + lar + n + da = odalarnda


(
: odalar + n + da =
= odalarnda);
bu + n + da = bunda , , , .
, , :
1) ( ); 2) (
).

,
,

, paco : (),
(), (), , , )
, , ) , , ,
.
( ) Moy ,
() ,
? (: ?).
Masada kitap var (; : kitap masada var),
Masada kitap var m? ? () (masada , kitap
, var ).
() ( () ),
( ): (-) , ,
( , .

), . . : () ?
(, ) ,
, (var) ,
: Masada ne var? ( ?) Masada bir kitap (var)
() ()'.
, (), ( ),
( , ), . . ? - var
, , , :
Kitap nerededir? Kitap masadadr. ( . )
, , var(dr)
yok(tur) ,
.
:

Duvarda bir portre var m(dr)?


? Evet, duvarda portre vardr. ()
, . () Hayr, duvarda portre yok(tur).
, . Duvarda ne var(dr)?
? Duvarda bir portre var. ()
() . () Duvarda portre m var?
?
1

var dr (kitap): , ,
.

Evet, duvarda bir portre (vardr).


, . () Portre nerede(dir)?
? Portre duvarda(dr). ()
. ()

Bu nedir? Bu binadr. O nedir? O koridordur. Koridor nasldr? Koridor pek uzundur. O


oda nedir? O oda dersanedir. Dersaneniz pis midir? Dersanemiz pek temizdir. Dersanemizde iki
siyah masa ve on sar sandalye vardr. Masanzda ne var? Masamda bir kitap vardr.
O kitap iyi midir? Evet, bu kitap pek iyidir. Duvarda ne var? Duvarda harita (harta) var. Daha
ne var? Daha ne mi var? Daha bir portre var. Masasnda hokka var m? Hayr, masasnda hokka
yoktur. Ne var? Bir krmz kalem var. Bu defter ne renktedir? Bu defter sardr, o defter mavidir.
u duvarda yaz tahtas var m? Evet, duvarda bir kara tahta vardr. Yaz tahtas uzun ve siyahtr.
Portre duvarda mdr? Evet, portre duvardadr. Kitabnz nerededir? Kitabm masamdadr.
Defteriniz onda mdr? Hayr, defterim elimdedir. u iki beyaz hokka masalarnda mdr? Evet,
bu iki hokka masalarndadr? Elinde bir elma m var? Evet, elinde elmas (var).
Merhaba, Nihat Bey! Merhaba, baym. Beyefendi, o bey bir ahbabnz mdr? Evet, efendim, o
bay bir dostumdur? smi nedir? Efendim? Ad ne? Ad Bay Orhan. u bayan kimdir? Ablanz
hanm mdr? Hayr efendim, o bayan ablasdr. Dostunuz bir subay mdr? Hayr, beyim. Bay
Orhan bir memurdur. Elinde para m var? Hayr, onda para yoktur. Para kimdedir? Para bendedir.
Bende elli lira ve on ruble vardr.


17.

n;

oda..., er..., evim..., kitabn..., sandalyesi..., kadn..., memuru..., yaz tahtas..., ameleleriniz...,
babanz..., evleri..., erkek..., dersleriniz..., anas..., sen....
18.

1. Koridorumuz pek uzundur. 2. Kitabnz bendedir. 3. Elinde kalem yoktur. 4. Dostunuz bu mavi
odada mdr? 5. Onda iki kalem var.
19.

(-dr)',
-dadr

var(dr),

yok

(tur);

1. Kitabm masa... 2. Bu dersane dar... 3. Odada on adam... 4. Sandalyede hokka... 5.


Anneniz o bina... 6. Bende kalem... 7. Bu erkek amele... 8. Bu iki subay evimiz... 9.
Hokkan o... 10. Binamzda iki salon... H. Duvarda defter... 12. Paramz sen... 13.
Ahbablar u kalem... 14. O bayanda on lira...
20. :

l. Bu nedir? 2. Bu odada kim var? 3. Kitabm sende midir? 4. Kara tahta nerededir? 5. O duvarda
harita var m? 6. O duvarda bir harita m var? 7. Bu erkek kimdir? 8. Bu subay babanz mdr? 9.
Elimde ne var? 10. Dyomin yolda nerededir? 11. Ahmet Bey memur mu? 12. Dostun koridorda
mdr?
21.

1. Kalemi krmzdr. 2. u duvarda portre yoktur. 3. Masasnda bir defter vardr. 4. Annesi salonumuzdadr.
5. Bu hanm anasdr.
1

6. O kadnda para yok. 7. Kalemi elindedir. 8. O kalemde on


memur var. 9. Dersanemizde yaz tahtas vardr. 10. Mavi defter ondadr. 11. Bu salonda radyo vardr. 12.
Onda on lira var.
22.

(
,
); :

ders(-da), ders(-mz, -da), oda(-lar, -nz, -da), ev(-lar, -da), amele(-nz, -da), oda(-m, -da), el(, -da), erkek(-da), o(-da), koridor (-mz, -da), er(-lar, -mz, -da), masa(-, -da).
23. :

1. ? 2. . 3. ? 4.
. 5. ? 6. , . 7.
? 8, . 9. . 10.
. . . 12. ? 13. ,
. 14. ? 15. , . 16. ? .
24. :

1. . 2. . 3. . 4.
() ? 5. . 6. ? 7. ,
. 8. , . 9. ? 10. ,
. . (= )? 12. (= )
. 13. ? 14. , . 15. ? 16.
. 17. ? 18. . 19. . 20.
. 21. ? 22. , . 23.
? 24. . 25. ? 26. .

.
:
-

,
.
.

;
-

(
).
: dn ( d ,
(d'on), ).

, , ,
u :
-

;
-

(
);

: dn ( d u ,
(d'un), . . ).


(z, p, r, s, t, v . ) : p (. /'/), z, krk . .
y y
. (
), . . , u.
yn (. , ), yn (. , ).

y y .
: by (. ).
I

1. :

z, p, r, t, v, f, z, s, t, kse, rse, tse, pse, sse, tse.


2 . :

n n, or r, ol l, ovave, orak rek, ot-t, of f, ota te, odan den.


olmaz lmez.
3. :

lmek, perek, rnek, nder, lmez, dev, rs, rt, nledi, yle, tede, kse, deme.

4.
;

dn, sk, lk, drt, bn bn.


5.
don

ske, bol
byle.

,
dn,
son

sn,

bl, dok

dk,

sok

sk,
kok
dol

dl,
koy

:
kk,
sokaky,
boyla

6. :

kr, bn, ks, sz, kpek, dnmek, bbrek, brek, tren, tvbe, psteki, syle.
7.

yon yn, yora yre, yntem, ynetm ek.

yo):

S. u :

un n, ut t, ulan len, usta ste, us s, ura re, uzar zer, uya ye.
9. :

rk, re, vey, mit, rkek, stelik, stelemek, stat, rperme, zere, lfet.
10.
:

dn, ttn, trk, bst.


11.

utu
tut

tts.

t,
dun
dn,
buz
bz,
kul
kl,
tt,
dur

dr,
sus

ss,
burun

:
durum
drm ,
brn,
tutsu
-

12. :

bkk, ddk, btnlk, blbll, klstr, mmkn, pskl, ktk, tuzum, numune.

13. :

pr prz przl przsz, bk bkl bkldm bktrld, dz dz


dzlk dzlnz, ty tyl tysz tyls, sr srm srtk srttnz, kt
ktk ktrdktrdl.
14. y ( , , );

un yun n yn yun, yk, -yr r, zm yzm


yz, yrk, yurdum yrdm.
15. y, ( uyu, oyu):

koyun kyn, buyur byr, oyuk yk, duyu ty, dktr, dvldk, trplemek,
krkrne, skl, ynne.
16.

( ):

profesr, antrenr, otobs, aktr, enstit,


faklte, plverizatr, terr, dansr,
komnist, troleybs, mze.
g. g .
: gaz (:. ), gez (:, ).

. ( yumuak g )
.
, ,
.
, ,
.


- .
: a (. ' - ).


, , , .
: daa (. , ).

a .
: da (. daa).

, , ,
+ + .
: deer (. ).

.
: denek (. ').

k. g (
ring , psikolog ).
k , ,
, .
1

(^) , : ( ).

: erkek + i = erkei (. ),
yatak + = yataa (. ).
.
: teknik + i = teknii (. ').

, k n, k
g.
: renk + i = rengi.

k : - ( n);
; , , .
: ak + = ak, temellk + = temellk.

, .
: ak (k).

18. g :

gaz, gaga, gda, gar, gurur, sarg, burgu, yangn, gez, gel,
gem, git, giy, gr, gz, gl, gzel, bilgi, grg, srgn.
19.

oda da, bu bu, yalar yalar, bal bal, ya ya, yorul yorul, tura tura, bar
bar.
20. :

a, ba, sa, ko, s, buday, yamur, tugeneral, olan, olum.

21.

):

da daa, ba baa, sa saa, bu buu, ya -yaa, tu tuu, a aa, s sr.


22. aa:

a, saa, yapraa, olmaa, samaa, uramaa, taraa.


23. a.

ba, da, ya, sa, sokam, yaprana, alma, yazma, bar, bardamz, ar, az, yaz,
24. :

souk, bouk, soua, yapt, yazdmz, olduumuza, soan, boa, yourt, yazla.
25. ( ):

deil, eer, erkei, teknie, gsl, teklii, ittiinizi.


26. ( ):

denek, demek, dmek, dme, dodu, i, de, do.


27. k :

kulak kulaa, tepmek tepmee, tarak taram, bilek bileine, sark sarn,
ktk ktmz, gk g, kouk kouu.
28. :

enstitmzn bu fakltesinde, gz nnde, blnzn komutan, kymzdekiler, bugn


gelemem, grltden kulam patlamasn, ttn kullandm yok, trk dilinin grameri,
bugnk gazeteler, ben byle adam tanmam, komnist deildir, u gzlkl adam, gl ile blbl
efsanesi, kpekbal, direktrmz profesr deildir, yzm ykadm, her ynden, drt gzle
beklemek, gz gre soydurur mu?, kula ar, bir azdan syledik, ilk gz ars.

1. burada ,
2. buras ,
3. orada ,
4. oras ,
5. neresi
6. lokanta ,
7. okul (mektep*/bi/) ,
,
8. snf ( . ),

9. tablo ,
10. favan (. )
11. biz
12. siz
13. onlar (bunlar)
14. yeni
15. eski ,
16. enteresan
17. peki ,
18. 1) () , 2) ?
?
19. enstit
20. faklte
21. btn , ,
b. bunlar ,
22. kitaplk 1) (ktphane) ; 2)
23. kt , ,
24. gzel , , ,
25. hangi ? ?
26. aydn 1) , , 2) ()
aydnlk
;
27.
karanlk

;
,
28. yksek ,
y. okul ---
29. byk , ,

30. grup (pu, bu)


31. renci (talebe) ,
,
32. retmen (muallim*, hoca)
,
33. sa 1) , 2) ,
, 3)
34. sol
35. gazete
36. kyl
37. asker ,
38. sivil ,
39. numara (
); , , (on) numaral (oda) () ()
40. oul (lu) - ,

olum! ! ( )
41. kz 1) , 2) ,

kzm! ! ( )
42. olan ,
43. kimse -, -,

44.
45.
46.
47.

48.

, ,
kimsesi yok
- ( )
soy

,
soyad
ak (k) ;
kara , ,
sovyet

,
Sovyeter Birlii

Rus

49. Rusya
50. Trk
51. Trkiye
52. yirmi
53. biraz
54. alt

55. yedi
56. sekiz
57. dokuz
58. sfr ( )
59. yz I
60. yz . 1) ; 2) ,
(-. )

61- otuz
62. krk
63. ynetmen ,
( mdr) ,
64. br ,
65. iri ,
66. ufak

,
u.
para

67. yemekhane , ( )

,
1. Allaha smarladk! ! !
2. Gle gle! ! !
( )3. Kiminiz var? ?

:
1
burada

orada
(

burda

orda)

nerede?
?,

).

buras

oras

neresi

?,

Babam
buradadr

(=

)
Buras
evinizdir.

)
Oras
pek
iyidir.

Orada
kitap
yok
(

(ad
tmcesi)

)
.

Buras

Burada

Buras
evinizdir

Oda
aydnlktr

( Odada
aydnlk
var

).
2
onlar

(
n)

o
.

bu

bunlar
,

(),

unlar

(, , ): Bunlar kim(dir)ler? ()?, ? (


; onlar).
3.

,
,
.

,
:
Dostunuz
buradadr,
ya
ablanz
nerededir? ; ?.
4.
enstit,

-
,
. .
(yksek)
okul
(.

) niversite ,
5.
sa,
sol

,
:
samda
(sa-m-da)

,
solumda
(sol-um-da)

,
sanzda
(sa-nzda) . .
6. -

kz
,
oul

);
el
,
yz

),

(.

),

(
,

),

()
;

, : Kzm okuldadr.
7.
,

(belgisiz
adl)
kimse

Odada
kimse
var
m?
B

Kimse
yok

).
8.
soyad

).

3-

(soy
ad-),

-lar,

soyad,

: soyadlar , ( soyadlar).
30- .
; (
: bey, hanm, bay, bayan). : Ahmet Bey (Bay Ahmet), Hanife Hanm (Bayan Hanife).

9. (Sovyetler Birlii )
: Rusya, Sovyet Rusya . :
Federatif Rusya, Rusya Federasyonu.
10. , , . . , ,
, : yirmi yedi, alt yz otuz sekiz.

,
. ( ) :
1) m, mi, mu, m.
: kyl + m = kyl m? ?

yz + n = yzn + m = yzn m? ?

2) () 3- -----dr, -dir, -dur, -dr


(-tr, -tir, -tur, -tr).
: Bu enstitdr. .

Oda byktr. .

3) .
: yz + = yz ,
enstit + s = enstits , enstit + nz = enstitnz .

1- . . .
2- . . .
3- . . .
1- . . .
2- . . .

m, im, um, m
n, in, un, n

3- . . .

!, , U,

mz, imiz, umuz, mz


nz, iniz, unuz, nz
lar, leri

m
n
s, s, su, su
mz, miz, muz, mz

nz, niz, nuz, nz


lar, leri


1.

radyo (m), enstit (-mz), kt (-dr), okul (-), grup (n), dost (-dr), kitaplk (m), yksek (-dr),
byk (-dr), anne (-), lokanta (-nz), ahbap (-m), eski (-dr), btn (m), faklte (-), tablo ().

sz, kar, boru, kpr, ok, deri, gl, tuz.


2.

3.

? ?; - ?;
- ? ?; - -
, ? ?, ?,
.

3-
(oul nc kii eki)
(tekillik oulluk bakmndan uygunluk)

3-
3- -dr ( )
. :
-drlar, -dirler,. -durlar, -drler -trlar, -tirler, -turlar, -trler

, . 3-
, , ,
1.
-lar (-ler) ,
, . . 3- (-dr).
Onlar subaydrlar. .

Dostlarm talebedirler. . Bu odalar byktr.


. renciler dersanededirler.
- .
renciler dersanelerdedirler.
- .
Dersanelerde renciler var(dr),
- .
( var yok -lar . )
dost dersanelerindedir.
-

().

4.

1. Onlar kyldrler. 2. Bu olanlar rencidirler. 3. Bu gazeteler pek enteresandr. 4.


Memurlar buradadrlar.
5. Kzlarn
okulda
mdrlar?
6.
O
iki
renci
br
odadadr.
7.
Aslanlar
pek
gzeldir.
8.
Ambarda
insanlar
vardr.
9.
Talebeler
salonumuzda
mdrlar?
10.
Evet,
salonumuzda
rencilerimiz vardr.
1

5. :

1. talebeler byk salonumuzda... 2. Btn bu arabalar pek yeni... 3. Kedilerimiz odanda... 4.


ki ahbap sinemada... 5. Kitaplar masanda m... 6. Memurlar dairelerinde mi... ? 7. Elmalar
ellerimde... 8. Erler bu odalarmzda m... ? 9. Hayr, bu odalarda er(ler) yok...

(olumsuz ad tmcesi)

deil
deil (= 1 ) ,
, , ( )
.
: Bu adam. kyl deildir.

- .
renciler salonda deildirler.
.
renciler salonda deil midirler?
-

?)
:

(:

Salonda talebe yoktur. .

, deil
. : ( , ,
, . . ), ( ,
) .
, . deil .
1

yok , .

: Anas deil babas kyldr.


-

(:

).
renciler salonda deil dersanededirler.
- , .

6.
:

on yedi, yirmi bir, otuz dokuz, krk iki, elli alt, yz sekiz, yz yirmi iki, yedi yz elli, dokuz yz
krk dokuz, sekiz yz otuz sekiz, iki yz yedi, alt yz yirmi yedi.
7. re :

1. u efendi amele deildir. 2. Enstitmz byk deildir. 3. Talebeler odamzda deildirler. 4. Bu


odalar karanlk deil aydnlktr. 5. O erkekler asker deil sivildirler. 6. Efendim, buras lokanta
deil ktphanedir. 7. Ben deil o askerdir. 8. Masada defter deil kitap vardr.
8.

1. u efendi amele deildir. 2. Enstitmz byk deildir. 3. Odamz pek aydnlktr. 4. O talebe
yirmi sekiz numaral dersanededir. 5. Bu koridor ksa deil uzundur. 6. Olum burada deildir.
9. deil :

1. u bina yksektir. 2. Dostlarm buradadrlar. 3. Baban asker midir? 4. Sinyavin yolda


dersanemizdedir. 5. Bu kadnlar pek gzeldirler, 6. u kitaplar pek eskidir. 7. Bay Serdar
yemekhanededir(ler).

10.

yok (tur) deildir:

1. Babam kyl... 2. Tablo bizde... 3. Byk odada olunuz... 4. Buras lokanta... 5. Hokka sa
elimde... 6. Sol elinde gazete... 7. Burada dostumuz... 8. u karanlk koridorda kimse... 9. Yaz
tahtas temiz... 10. Ahbabnz dersanemizde...
11. :

1, ? 2. . 3. . 4. . 5.
. 6. . 7. .
8. ? 9. , . 10. . 11. ?
12. , , . 13. . 14.
, . 15. ?

(tamlayan durumu)

,
, . .

( , , , , . . ),
? (- kimin? -?, ? nenin? ?, ?).
: -n, -in, -un,
-n1 , , -nn, -nin, -nun,
-nn , .
2- . . (. . ),
.
1

: baba + m + m = babamn , memur + un = memurun ,


kyl + nn = kylnn , kyl + ler + imiz + in = kyllerimizin
.

,
: 1) (. ,
. . ); 2) (. ,
. . ).
;

Bu kitap kimindir? -- ? (?).


Bu kitap o adamndr. -- .
Bu kitap babasnndr. .
defter dostunundur. (.
/dost + u + nun + + dur dost + un + un + + dur/).


. 1-
-im:
1- . . .

ben + im = benim

2- . . .
3- . . .
1- . . .

sen + in = senin
o + nun = onun

biz + im = bizim

2- . . .
3- . . .

siz + in = sizin
onlar + m =onlarn

Bu kitap benimdir. (ben + im + dir) -- . O defterler onlarndr. (onlar + n + dr)


- .

, ,
, ,
, , . . , -
(. ? (
), : ? (
)).
, babam ( ),
benim babam ( ), defteri
onun defteri . .
: Olunuz nerededir? ? Olum okuldadr. . Ya sizin
olunuz nerededir? ? Benim olum evdedir. .

12.

enstit, babam, dostun, talebeleri, erkek, kadn, kyls, kimse, oda, anne, annen, siz, ben,
kznz, biz, onlar, bey, bay, yzm, tavan, Trkiye, trk, tablo, byk, ruslar, Rusya.
13.

, :

: kzm benim kzm, eli onun eli

kzn, elim, kyls, ameleleri, erleriniz, tablomuz, anan baban, kitaplklar, olum, dersaneleri,
derslerimiz, dostlarm, soyadnz.

14. :

1. . 2. . 3. ? 4. .
5. , . 6. () ? 7.
. ? 8. ; ?
()
(iyelik takm)

, ,
(. , . ),
.
onun defteri :
() ;
.
, 3- .
onun defteri (o + nun defter + i)
- ,
memurun defteri (memur + un defter + i)
, bu adamn hokkas .
Babanzn kitaplar nerededir?
- ?

(,
, , ) , ,
. .

: Bu annemin masasdr. . Kitaplar annemin masasndadr (masa + s +


+ n + da + dr). - Ynetmenimizin odasnda kimler vardr?
- (. ) () ? Ynetmenimizin odasnda renciler vardr.
- .

15.

benim olum, onun tablosu, onlarn gazeteleri, retmenin kitab, ahbabmn gazetesi, bu bayann yz,
benim babamn masas, sizin olunuzun odas, bizim grupumuzun talebeleri, odamn duvarlar, bu
olann kalemi, olann bu kalemi, bu adamlarn soyadlar, senin olunun dostu, onun olunun dostu,
senin dostunun olu, dostunun olu, o kylnn kz, o kzn retmeni, dostumun soyad.
16.

bu masa, babamn masas, btn erler, bizim yksek okulumuzun ktphanesi, u erkein elleri,
onlarn yeni muallimleri, sizin eski retmeniniz, dersanelerinin tavanlar.
l
Buras neresidir? Buras okuldur. Buras bir lise midir? Hayr, buras bir yksek okuldur. Peki, oras
neresi? Oras bir dairedir. Burada kitaplk var m? Evet, bizini okulumuzda byk bir ktphane vardr.
Buras bir snf mdr? Hayr, buras snf deil, salondur. Ya oras neresidir? Oras bir dersanedir. Burada

yemekhane var mdr? Hayr, yoktur. Yemekhanemiz burada deil, o eski binadadr.
u erkekler retmen midirler? Hayr, retmen deil, memurdurlar. Ya bunlar? Bunlar
rencidirler. retmenlerimiz dersanelerdedirler.
Bu nedir? Bu bir defterdir. Bu defter kimindir? Bu defter benimdir. Defterin ne renktedir?
Defterim sardr. Ya onun defteri ne renk? Onun defteri mavidir. u defterler senin midir? Hayr, o
defterler benim deil, ahbaplanmzndr. Ahbaplarnzn defterleri mavi midir? Hayr, onlarn kitap ve
defterleri mavi deildir. Ne renktedir? Siyahtr. Kalemim kimdedir? Kaleminiz Bay Yusuftadr.
Kitaplarm sizde midir? Hayr, kitaplarnz bizde deildir. Sol elinizde ne var? Sol elimde bir hokka
var. u kadn retmenin sa elinde byk bir kitap var. Kitab yeni midir? Hayr, kitab eskidir. Ya
sizin kitabnz yeni midir? Evet, benim kitabm yenidir. Kitabnz enteresan mdr? Evet,
enteresandr. Sanzda ne var? Samda byk ve gzel bir tablo vardr, solumda odann kaps var.
Snfnzn talebeleri burada mdrlar? Hayr, snfmzn rencileri yemekhanededirler. Buras
kitaplk mdr? Evet, kitaplktr. Kitaplnzn tavan pek yksektir. O odada kimler vardr? Orada
muallimler ve talebeler vardr. O eski binann koridorlar aydnlk mdr? Hayr, o binann koridorlar
ksa, dar ve karanlktr. En byk salonunuz bu mudur? Evet, en byk salon budur.

17. :

1. ? 2. . 3. ? 4. . 5. ? 6. ,
. 7. ? 8. . 9. ? 10. ,
.

18. : a) ; ) deil
:

1. Bu askerler (subay). 2. rencilerimiz (yirmi dokuz numaral dersanede). 3. u kitaplar (enteresan). 4.


Binanz (pek yksek). 5. O iki bayan (retmen). 6. Dostlar kitaplmzda. 7. Bu erkekler (kyl).
8. Buras (Trkiye).
19. :

,
,
,
,
.
20. :

1. ? 2. . 3. ; . 4. ?
5. . 6. - ? 7.
. 8, ? 9.
. 10. . 11. . 12.
. 13. . 14. ? 15. ? 16. . 17. . 18.
? ? 19. ,
, . 20. ? 21. - ?- . 22. ? 23. ,
. 24. ? 25. .
26. ? (= ?)
27.

.
28.

. 29.

. 30. ? 31. . 32. ? 33.


.

(kesik tmce)
, -
. :
1. -dr .
Defterim sende ( sendedir).
- ;
Bunlar memurlar ( memurdurlar).
- ; renciler buradalar m ( burada mdrlar)?
- ?
2.

()

: Bunlar memur ( memurlar) .

3.

1-

2-

.
, , .

!)

: benim kitap ( benim kitabm kitabm)


- , sizin mer .

, ,
, ( )
, . , , ,

.
Ablas nerede? Okulda ( Ablas okulda) ? . - Ablas okulda m? Hayr, evde ( Hayr, ablas
okulda deil, evdedir) ? , .

21. 1, , , -dr -lar,


. .


(kz var )
,
( ),
( ),
. ( )
, , var , yok
, .

:

82

(= )
.

Bende gazete var.


(:
. )

(= )
.
(=
, ) .

.

.

Bende gazete yok.


(:
. )
Benim
kzm
var.
(:
. ) Bu adamn
olu var, (:

. )
Bu adamn olu yok.
(:
. )

22. :

1. Dostunuzun kimsesi var m? (Onum) anas babas, bir olu, iki kz ve bir ablas var. 2. u ufak
memurun kimsesi yok mu? Kimsesi yok. 3. Ya sizin kiminiz var? (Benim) bir anam var. 4.
Ahbabnzn kimi (kimisi) var? Anas babas var. 5. Ablanzn olu mu var? Hayr, olu yok,
kz var. 6. Bay merin anas babas var m? Kimi(si) var? Bay merin bir babas vardr.
2

Sizin kiminiz var, efendim? Efendim?


Kiminiz
var?Anam
var,
babam
var,
bir
kzm
var.
Ya sizin ananz babanz sa mdrlar? Kiminiz var?
- Kimsem
yok,
efendim.

Samzda
bir
subay
var.
mer Beyin olu mu?
- Hayr.
mer
Beyin
olu
Rusya'da
(Federatif
Rusya'da). Anas Rus mu?
- Hayr, Trktr. --Peki u asker kim?
- Sabiha Hanmn olu. Bayan Sabihann olu mu var?
- Evet,
iki
olu
ve
bir
kz
var.
Byk
olu
budur.
br olu nerede?
-

- Burada, Trkiye'de... Nasl bir adam?


- yi deil. Biraz... kt bir olan. Ya bu?
- Bu pek iyi bir adamdr. Allaha smarladk, beyim!
- Gle gle, efendim. Gle gle!

23.
:

1. Baban var m? Hayr, yok. 2. Dostunuz bu mu? Hayr, o. 3. u erinizin kimsesi var m? 4. O
bayn soyad ne? Demirsoy. 5. Bu olan kiminizdir? Olum. 6. Kznz nerede, okulda m? Hayr,
burada. 7. Odanz var m? Yok. 8. Ya babanzn odas var m? Evet, var.
24. :

1 . 2. , ,
. 3. - ( )? 4. , . 5. ?
6. , . 7. . 8. ? 9. , . 10.
? 11. . 12. () ? 13. , . 14.
() ? 15 , ( ) . 16 ? 17. , . 18.
.
25. ;

1. ? 2. . 3.
. 4. . 5. ? 6.
. 7. ? 8.
. 9. . 10. ? 11. ,
, . 12. ? 13. , . 14.
. 15. , - .

: , , j.
,
, , , ,
.
, , ,
, ,
( ), , : iek (cp
) ,
, . . . . in
n.
, : ,
, ( ,
, ). , , ,
, . . , , .
: ip, p.

j, ,
. , . . (. )
jilet.

(
)

j;

caz,

(.
)

cin.

:
candarma (. jandarma).

j'.

.
, , , , . .
: gen genci. : gen(ci).

1.

( l):

ay, ar, ark, aan, bak, koum, ok, orba, uup, ukur,
z, l, kk, rp, mleki, rk, kk.

in, iy, izme, ilek, iek, ek, penesi,

2. i-, - u :

in inin nn, ise sak, ildir ldr; kitap, iri-ra, i


rl.
3. :

ban, k, kk, kntl, tr ptr, rp, lgn, yan, t


atlk, krklar.
1

c .

krldm, , a, k, bk, f, kitap,


m,

bycek, acar.
4.

5.

cin,

:
caz,
hoca,

, caiz, caml, clz, cgara, corafya, cuma, ocuk, cumhuriyet, cefa, eczane, cenk, cephe,
cevap, cmert, cmertlik, cce, cmle, czdan, ttnc, nc, cin, cier, cinayet, ciyak, civciv,
ikinci, biricik.
6.

( i):

atm, art, uur, ose, ofr, k, mark, eker, ehir, eek, eref, eytan, hret, ylece, kr,
phe, e, kk, dman.
7.

, i ;

am eim, ak eik, ka kii, mark imdilik, ddii, - piik,


-- kiim, eik.
8.

i:

ifa, ive, iar, iir, imendifer, iddet, ilendi, imal, ie, iman, kii, tebeir, iirdi, delik deik,
i, di, kiri.
9.

ji:

jilet, jiroskop, Majino.


10. j:

jile, jimnastik, jimnaz, jbile, jri, Japonca, jandarma, jeoloji, jeolojik, jest, trajik, trajedi.
^ (inceltme ve uzatma imi) :
1) ,
. . ,

, (. 3). : ama
m - ama.

i ^ () . : dahil
(. dahili).
2) g, k, l
, .
: tezgh (. tezg'ah, m. . ), kar kr (. k'ar), lzm (. razm).
l , ,
( , ).
: sosyal (. sosyal'), lojik (. l'ojik).

l'
, . :
moral moralim ( moralm).
t
. : saat saatimiz.
.
, , .
: moral(li), saat(ti).

' (kesme imi)


1)

,
, .

: kt'a ( , , kta);

2)

, .

: Moskova'da .


(nl atmas)

( , )
. : daima, iade, koalisyon, saat.
, ,
, , (: abla + a, kyl + z),
, (abla + = ablaya, kyl + z = kylyz).

(nsz atmas)
, .
, , ( )
(. ) . : grup (. gurup),
istatistik ( statistique
- ).

, . ,
, , l, m, n, r,
, d, t, g, k. B ,
, , , ,
, - , .
: filim ( film
filme), filim + i = filmi.

: filim(mi)

(nsz ikilemesi)


.
: kat + ta = katta, el + ler = eller 1.

, ,
, .
: muhakkak, muazzam.

, ,
, ( )
.
: hak, hak + = hakk.
1

(, elli - ), ,
(el + li).

: hak(kk). , ,
, , .
: komnist ( cotnmuniste
- ).

(. 1, . 1).
, .
, () ,
( ).
: gel () + i + yor = geliyor. i
(gel`iyor) (geliy`or); yaz () + + rak = yazarak.
(yaz`arak) (yazar`ak).

11. ( ^):

tc, tbi, dhi, rakip, sri, tli, tazim, ciz, li, nzm, mta, asker, dahil, daim.
12. g, k, l ( ^):

gvur, krdan, kh... kh..., lmba, lkrd, bel, khya, bekr, tezgh, ltife, dkkn, elle.
13.

) :

l'

moral moralimiz, lokal lokallerde, rol rolnz, sual -sualim.

14. ':

kt'a, Leningrat'ta, Semyonov'da, Semyonov'un, mer'a, kur'a, kat', kat'etmek.


15.

iir, itaat, meal, ideal, koordinasyon, mai, realite, kaide; taam yataa, saat saa, uur
uur, boa boa.
16.

ark, park, srt, alt, ant, ak, kurt, din, dinlik, tun, tarz, hrs, rs, gen.
17. Ha

grup (gurup), plan (pilan), tramvay (tramvay), troleybs (turolebs), bror (buror), Brksel
(Brkscl), klp (kulp), profesr (purofesr), film (filim), stop (istop), stim (istim), stanbul,
stenograf (istenografi), skandal (iskandal); iklim.
18. :

ocuumun arkadalar, bir buuk saat gemeden, ieye bakma, Allaha kr geri dnmedi,
imdilik hayr, bugn m gelecek?, scak m souk mu?, ttncle ba vurdu, jimnastik salonu,
taburcu ettiler, di gcrdatyor, dizlerinin ba zld, ccenin kkl, drdnc ders, beinci
ders, ilk knun, krklar durunca.

l. ak ; ;
( )
2. kapal ,
3. ince (. . )
4. kaln
5. alak 1) ; 2) ,

6. geni ;
7. kk; ,

k. bey ;
( . . )k. hanm ;

8. olduka , ; ,
9. yeil ;
( ) ( )
10. anta , , ,
11. cam;
12. deme ;
13. kurun ;
k. kalem
14. mrekkep (bi)
15. pencere
16. tebeir
17. ite ,
18. hava l) ; 2)
19. scak , ;
20. souk,
(. . ),
21. lk ,
22. ey , ;
bir . -, -;
,
ey , ...,
...
23. arkada ,
24. ocuk 1) ; 2)
25, gen(ci) 1); 2)

g. kz
g. adam
26. ihtiyar ;
27. karde , ;
kzkarde

34. hasta
35. yal ,
36. baka (dier) ,
37. (bi)
38. doal( tabi);

,
39. kt (d) 1) ; , 2) ()
40. dkkn , ;

41. maaza
42. lmba
43. ii ;
44. avu
ahbap . -lar
45. fakat,
46. saat ; ()
47. kat
48. bahe
49. toplant ,
50. ka?
51. birka
52. ok 1) 2)
53. az
a. ok
54. birok ;
55.
56. drt
57. be
58. altm
59. yetmi
60. seksen
61. doksan
erkek k.
62. milyon
28. komu ;
63. milyar
29. bitiik ,
64. hi 1) , , 30. imdi ,
(... ); 2) ; ,
31. gn 1) ; ; 2) 65. cetvel 1) 2) ;
g. aydn !
; ;
bugn ;
66. yaprak (,
32. yoksa ; () ;
. . )
33. acaba , , ( )

67. yeter (kfi) ,


68. dii

d. aslan
69. kuru (1/100)
70. kapik (i)

,
1. deil mi? ?
2. ne var? ? ?
3. ne var ne yok? ? ?
4. gzellik salk! (hayrlar!) !
5. (yeni) bir ey yok. () .
6. neniz (neyiniz) var? ?
7. bir eyi m yok. ( ) .
8. naslsnz? ? ?
9. teekkr ederim, iyiyim. (), .
10. bir de ...,

:
1.
,

kk
hanm

kk
bey,

gen
kz

gen
adam,

;
hanm
kz!

!
( Kk hanm!).
2.
,

,
,

:
1)
Bugn
souk
var.
(:

),
2)
Bugn
hava
souktur.
(

3)
Bugn,
souktur,

bugn

( , ( ).
3.
ey

(bir
ey

,
-)

(bir)
kimse
,
-,

.
:
Odada
kimse
var
m?
(B

-
?),
Masada
bir
ey
var
m?
(

?).
Evet,
bir
kimse
var.
(,
-
.
)Evet,
bir
ey
var.
(,
-
.
)
Hayr,
kimse
yok.
(,

.
)
Hayr,
bir
ey
yok.
(He,

.
)
Hayr,
hi
bir
ey
yok.
(,

.
)
Hayr,
hi
bir kimse yok. (, . )
4.

karde

(,

),
,

:
,
,
:
Sekiz
kardeim
var.
( ).
kz karde (kzkarde) erkek karde , ,
, , .

kalem, , ( ),
kurun kalem (kurunkalem), : (. ).
5. ka , birka , az ok ,
, , :
Masada ka kalem var? { ?) Masada ok kalem var. (
. )
birok , : birok talebeler .

1-

2-


( ).

1-
1 - .
( ) -m, -im, -um,
-m.
: -m,
-yim, -yum, -ym.
: Ben gencim (gen + im). .
Ben memurum (memur + um). . Ben kylym (kyl + ym).
. Ben buradaym (burada + yun). .

1-
1- ( ).
( , ), .

: erim: erim. O erim. . erim: Ben erim. .

2-
2- : -sn,
-sin, -sun, -sn.
: Sen erkeksin (erkek + sin). .
Sen memursun (memur + sun). . Sen kylsn (kyl + sun).
. Sen buradasn (burada + sn). .

1-
1-
. -z, -iz, -uz, -z,
: -yz, -yiz, -yz, -yz.
: Biz erkeiz (erkek + iz). . avuuz (avu+ uz). . Biz
odadayz (odada +yz). .

2-
2- :
-snz, -siniz, -sunuz, -snz.
: Siz askersiniz (asker + siniz).
( ). Siz okuldasnz
(okulda + snz).
.

( )

1- . . . 1- Ben Biz
. . . 2- Sen Siz
. . . 2- O
. . . 3- Onlar,
. . 3-
. . .

( )

m, im, um, m
ym, yim, yum, ym z,
iz, uz, z
yz, yiz, yuz, yz sn,
sin, sun, sn snz, siniz, sunuz, snz dr,
dir, dur, dr drlar, dirler, durlar, drler

1- . . . Ben memur muyum?

2- . . .
3- . . .
1- . . .
2- . . .
3- . . .

?

?
?
?

Sen memur musun?


O memur mudur?
Biz memur muyuz?
Siz memur musunuz?
Onlar memur mudurlar?
(memurlar m?)
1- . . . Ben renci deil miyim?

2- . . .
3- . . .
1- . . .
2- . . .
3- . . .

()

?
Sen renci deil misin?
?
O renci deil midir?
?
Biz renci deil miyiz?
?
Siz renci deil raisiniz?
?
Onlar renci deil midirler? ?
(deiller mi?)

, ,
( ).
.

: Ben renciyim = Talebeyim. Sen iisin = Amelesin u . .

1.

a) 1.
Ben
subaym.
2.
Biz
erkeiz.
3.
Sen
olansn.
4.
Siz
l
kksnz. 5. Ben muallimim. 6. Biz ameleyiz.
b) l.
Neredeyiz?
2.
Elli
alt
numaral
dersanadeyiz.
3.
Sen
j
lokantadasn.
4.
Ben
odadaym.
5.
Sen
odamzdasn.
6.
Ben
odasndaym.
c) l.
Sen
anamsn.
2.
Ben
dostunuzum.
3.
Siz
arkada
mzsnz. 4. Sen dostlarsn. 5. Ahbabnzm.
d) l.
Ben
amele
deilim.
2.
Sen
kardeim
deilsin.
3.
Biz

dostunuz
deiliz.
4.
Siz
salonumuzda
deilsiniz.
5.
Siz
komusu
deilsiniz. 6. Ben hocanz deilim.
e) 1.
Biz
kyl
myz?
2.
Ben
hasta
mym?
3.
Sen
kk
msn? 4. Siz rencim misiniz? 5. Biz fakltende miyiz?
f) l.
Siz
retmen
deil
misiniz?
2.
Ben
ii
deil
miyim?
3.
Sen
olum
deil
raisin?
4.
Biz
ocuu
deil
miyiz?
5.
Siz
bizde deil misiniz?
2.

kyl, kadn, komusu, kk, iyi, gen, erkek, ocuk, ocuu.


3.

1. Biz memur... 2. Ben amelesi... 3. Siz kim... ? 4. Sen odanda m... ? 5. Siz retmenleri deil
mi... ? 6. Dostumuz o odada... 7. Ben kk m... 8. Siz komumuz mu... ? 9. Ben komunuz...
4.
:

komusu deilsin, arkada deiliz, kk deilim, avu deilsiniz, dersinde deilim, yal
deilsin.

5.

-:

hastaym, olunuzum, babassnz, anamsn, sizdeyiz, ihtiyarsn.


6.
:

( Siz retmenimiz misiniz? ? Evet, ben retmeninizim. ,


. Hayr, retmeniniz deilim. , )

l. Sen avu musun? 2. Ben ihtiyar mym? 3. Siz kz msnz? 4. Biz retmeniniz miyiz? 5. Siz
komumuz musunuz? 6. Sen salonunda misin? 7. Sen komutanm msn? 8. Ben olunuz muyum? 9.
Sen ahbabmz msn? 10. Ben dostun muyum?
7.
:

, , , , , , , ,
, , , , , , ,
, , , , .
8.

babamn
baba.

odasndaym,


(atall soru)

,
( ?, ?),
- , yoksa.
: u oda aydnlk m yoksa karanlk rn(dr)?
- ?

i misin kyl msn?


- ?

9. :

1. antan yeni mi? 2. Ablanz gen mi? 3. Kardeinizin odas dar m? 4. Okul buras m? 5.
Salonunuzun tavan yksek mi? 6. Koridor uzun mu? 7. Dersanenizin penceresi ak m? 8.
Kardein var m? 9. Kardein kz m? 10. retmenleri erkek mi? 11. Fakltenizin binas byk
m? 12. Pencerenin cam kaln m? 13. (Kurun) kalemin iyi mi? 14. Arkadann komusu iyi mi?
15. Bugn hava scak m? 16. Olun mu var? 17. Senin enstitnn kitapl aydnlk m? 18. u adam
asker mi? 19. Siz memur musunuz? 20. u gen kz kardeiniz mi?
10. :

1. ? 2. ? 3. ? 4.
() ? 5. ? 6. ? 7.
? 8. ?
1

Buras okul mudur enstit mdr? Buras okuldur. Siz kimsiniz? renciyiz. Subay msnz?
Hayr, deiliz. Yksek okulumuzun rencileri sivil insanlar, burada asker yok. Biz neredeyiz?
Bizim fakltemizin binasndayz. Binanz olduka byktr. Evet, kk deildir. Bu oda dersanenizdir,
deil mi? Hayr. Bu oda komu grupun dersanesidir. Bizim dersanemiz iki yz otuz iki numaral
odadr. Dersaneniz dar m geni mi? Dersanemiz biraz dardr, fakat tavam alak deildir, yksektir.
Dersanenin bir penceresi vardr. imdi pencere aktr, odann kaps kapaldr. Duvar mavi mi? Hayr,
ak yeil(dir).

Pencerenin cam ince mi yoksa kaln m? nce deildir.


Deme ne renktedir? Deme sardr. Ya tavan? Tavan beyazdr.
antanz var m? Evet, antam var. antanz nerededir? antam elimdedir. Hangi elinizde? Sol
elimde. antanzda neler var? antamda kitap(lar), defter(ler) ve ktlar var. Ya sizin antanz
nerededir? Bugn bende anta yoktur, antam evdedir. u masa sizin midir? Hayr, bir arkadamndr.
Soyad nedir? Soyad Ertun'tur. Masasnda neler vardr? Masasnda bir hokka ve birka kalem
vardr. Kurunkalem ne renktedir? Kurunkalem yeildir. Hokkada mrekkep var m yok mu?
Tabi vardr. Tebeir nerede? te.

. :

1. . 2. ? 3. . 4. ? 5.
. 6. ? 7. . 8. ? 9. . 10.
? 11. . 12. . 13. ? 14.
? 15. . 16. . 17. ?
18. ? 19. .
12. :

1. ? ? 2. , . 3. ? 4. . 5.
? 6. , . 7. ? 8. ,
. 9. ? 10. , . 11. ? 12. ,
( : , ).
. 13. ? 14. . 15.
? 16. . 17. ? 18.
, .
19. ? 20. . 21. ,

? 22. ; , . 23. ? 24. .

(da ba lac)

, ,
: da, de, ta, te. da, de
( m, mi)1
, , .
da (de) -, da (de)
(), ... , .
: ben-,

ben de , () , , bende ,
bende de , . Sen kylsn, ben de kylym.
- , . Burada mrekkep te var.
2

,
, da, de
.
: antada kitap yok, bu antada da yok.
, (: ... ).
1

m, mi da, de : ben de mi ?
, : da, de. :
mrekkep de.
2

, , da (de)
,
. , .
Baban da kyl, anam da.
- , (). Ben iiyim. . Ben de
kylym. . Soyad Ozan. . da kim?
? ?

13.
:

, bizde, u adamda, Smirnof yoldata, ders, derste, dersinde, kyls, bu kitap, dkknnda, yapra,
cetvelde, cep, cepte.


(sra saylar)

()nc (
: -nc, -inci, -uncu, -nc, -nc, -nci, -ncu, -nc)
.
: ka + nc = kanc

? ( , ), bir+ inci = birinci ( ),


iki + nci = ikinci , drt + nc = drdnc , yz yetmi dokuz (379) +
uncu =
= yz yetmi dokuzuncu .


14. () nc :

yetmi be, yirmi iki, yz , drt yz on dokuz, bin drt, bin dokuz yz elli sekiz, yedi yz altm
bir, iki milyon alt yz krk bin be yz doksan alt, drt milyar drt bin seksen, yz otuz yedi.

, : 1) saat 2)
.
: saat ka(tr)? ? saat be , saat on iki
.

( - )
.
: saat kata? ? ?
saat be +te = saat bete , saat dokuzda .
- .
: ka saat? ? ? be saat (=
), dokuz saat (= ).

5. , , . :

saat bir, saat, saat drt, saat sekiz, saat yedi, saat alt, bir saat, saat dokuz, on iki saat, saat on
bir.

16. :

1. Kanc kattayz? 2. nc kattayz. 3. Ka numaral dersane? 4. Yetmi be numaral


dersane. 5, Kanc dersane? 6. Drdnc dersane? 7. Saat ka? 8. Saat yedi. 9. Saat kata? 10. Saat
altda. 11. Ka saat? 12. Birka saat. 13, Kanc snftasnz? 14, Birinci snftayz. 15. Siz de mi birinci
snftasnz?
16. Hayr,
ben
ikinci
snftaym.
17.

Hocam,
bugn
dersiniz
kanc snfta? Birincide.
17. :

1. ? 2. . 3. . 4.
? 5. , . 6. ? 7. . 8. ?9.
. 10. . 11. ? . 12.
? .
2

Buras neresi? Buras bir okuldur. Lise deil, bir yksek okul. Okulumuzun iki binas var. Bu
bina yeni deil, eskidir. imdi saat dokuzdur. Fakltemizin btn rencileri salon ve
dersanelerdedirler. Binamzda birka salon var. Bir numaral salon ikinci kattadr. Bu salon mavidir.
Olduka geni ve ok gzeldir. Demesi sar, tavan beyazdr. Duvarda byk bir tablo var. ki
numaral salon nc katta. Bu salon en byk. imdi burada yz yetmi be talebe ve bir profesr var.
Buras da bir dersane. Numaras yz krk . Dersanede alt renci var. Ya retmen? O da,
tabi, dersanededir. retmen pek de gen deildir. htiyar m? Hi te deil. Fakat yal bir adam.
Talebelerin masalarnda kitap, defter ve kalemler var. Bir masada bir cetvel ve birka yaprak kt
vardr. retmenin antas bir sandalyede. Dersane geni deil, fakat dar da deil. Bugn hava ak ve
lktr. Odann penceresi de ak. Kaps, tabi, kapaldr. Duvarlar yeil. Beyaz tavanda drt lmba.
Siyah yaz tahtasnda bir resim var, bir de cetvel. Resimde iri

bir arslan ve ufak bir kedi. Cetvelde ki yaz ve daha baka eyler vardr. Peki alt renci burada.
Ya dier renciler nerede? Onlar bitiik dersanede ve komu snflarda.
u kk odada be sandalye var, bir sandalyede kimse yok. Grupun bir talebesi hastadr. Ne
var orada? O gente kalem mi yok? Nasl yok? Var, tabi. Masasnda m yoksa cebinde mi?
Hayr, kalemi sol elinde. Ya hokkas? Hokkas yoktur. Saat ka? On mu? Teekkr ederim. Bugn
drt saat dersim var, saat drtte de bir toplant...
MURAT: Necip Bey!
NECP: Efendim.
M: Merhaba, Necip Bey. Ne var ne yok?
N: Gzellik salk! (Hayrlar!)
M: Bugn ne gzel hava var! Deil mi?
N: Evet, hava pek gzel. Scak ta deil; souk ta deil... Ilk
bir hava. M: Bir de ak!
N: Neniz (neyiniz) var, Murat Bey? Yoksa hasta msnz? M: Hayr, bir eyim yok, olduka iyiyim. N:
Bay babanz nasldr/lar/? Hanm, kk hanm? (Bayan,
kk bayan?) M: Teekkr ederim, onlar da iyi... Hastamz yok. Bugn
burada msnz? N: Hayr, burada deilim. Saat drtte okuldaym. Orada
bugn bir toplant var. Olum da renci... imdi saat ka? M: Saat on bir. Kanc snftadr? N:
nc snfta (ncde). ey... Buras neresi? Acaba
bir maazada myz? M: Bir dkkndayz. Sizde para var m? N: u cebimde
yetmi lira var. Orada ne var? M: Hi. Kt. N: ok mu? M: Birka bin yaprak.

N: Ya! Baka bir ey yok mu?


M: te burada kitap(lar) var.
N: Ne var, Murat Bey?
M: Hi. Bir ey yok,
N: Naslsnz? yi misiniz?
M: Az ok iyiyim. Teekkr ederim.

18.

1. Ben acaba gen miyim? 2. Soylar yeni deildir. 3. Hava gn lktr. 4. Komu odann tavan
pek alaktr. 5. Bu pencerenin cam ok incedir 6. Siz de doal pek byk bir adam deilsiniz? 7.
Naslsn? Bugn iyi misin? 8. Ne iyi adam! 9. Burada baka bir ey yoktur. 10. Salonun tavan yeil
mi acaba? 11. Solumuzda kimse yoktur. 12. Bu gen kz kanc snftadr?
19. :

1. (= 73). 2.
. 3. . 4. ? 5.
. 6. 374 . 7. (= ). 8.
? 9. ( )? 10. . . . 12.
. 13. . 14. . 15.
? 16. ? 17. . 18.
. 19. , . 20. . 21.
, . 22. ? 23. , . 24.
? 25. ? 26. ? 27. .
28.

? 29. ? 30. , . 31. ,


? 32. , . 33. .
20. :

1. . 2. . 3. ? 4. - . 5. . 6. ? 7.
. 8. ? 9. . 10. . 11. ? 12.
()? 13. ? 14. . 15. , ? 16. ! 17.
. 18. , ? 19. ? 20. ( ) . 21. ? 22.
? 23. - ? 24. . 25. . 26.
. 27. ? 28. ? 29.
? 30. ? 31. ? 32.
? 33. , . 34. ? 35. . 36. , 37-
? 38. . 39. . 40. . 41. . 42.
( ). 43. . 44. ( )? 45. .
46. ? . 47. . 48. . 49. - ? 50.
- ? 51. . 52. ? 53.
. 54. ? 55. . 56. ? 57. , . 58.
. 59. . 60. ? 61.
. 62, ? 63. , . 64. ( )
? 65. . 66. ? 67. .
21. :

1. ? 2. . 3. ? 4. , . 5. ? 6. . 7.
. 8.

(= ). 9. ? 10. ? 11.
, . 12. ? 13. , . 14.
? 15. , . 16. , . 17.
? 18. . 19. ? 20. ,
. 21. . 22. . 23. .
24. . 25. . 26. . 27.
? 28. . 29. . 30. .
31. . 32.
. 33. , .

BENC DERS

(eylem/fiil)

(eylemlik/mastar)

, . . .
(eylem gvdesi)
-mak. -mek.
: yap + mak = yapmak, ; git + mek = gitmek ; oku + mak =
okumak , .
, , ,

( ). : gelmek , ;
balamak , . .
( ) -m, -m
(olumsuz gvde/olumsuz temel) . : yap + ma =
yapma (
) . .

-ma/-me ,
. -ma, -me -

, .
(olumsuz biim) .
: yapma + mak = yapmamak -- ; gelme + mek = gelmemek .

( ,
) , ,
.
: En iyi ey okumaktr. (okumak , ).
Artk gitmek gerek(tir) (gitmek , gerek(tir)
, ).

(. . )
- ( istemek , )
( . ).

1.

-:

ksmak, kesmek, sormak, vermemek, almamak, sralamamak, ttslememek, dnmemek, dnmek,


dokumamak, dokumak, titremek, titrememek, yamamak, yamamamak, yememek, yemek.
2.

vur, kr, del, sil, topla, de, it, eele, kur, koru, kuru, kurula, tt, tut, ynel.

3.

,
:

5-

kal, kalk, oku, iste, al, bekle, dn, yap, bak, bala, bit, konu, dur
4.

5- , :

1. . 2. . 3. ,
. 4. .
5.

.
6.


(buyurum/emir kipi) ( 2- . )
( ) 2-
.
: yap ,

yapma , git , , gitme .


.
() - ,
- , ( ) .
: iyi oku, burada otur, burada
oturma.


5. :

Kalk! k! Dur! Gitme! Dn! Otur! Dinlen! Durma! al! Dinlenme! Yardm et! Kalkma! Biraz
bekle! kma! Burada durma! Orada dur! fena alma! yi al! Az yaz! ok konu! Daha da oku!
Daha da al! Yeter! Artk gelme! Eri yaz da doru yaz! imdi okuma! Daima oku! u dii aslana
bak! Gzel! Deil mi!
6. :

! ! , () ! ! ! ! ! ! ,
! ! , ! , ! ,
() !

( -yor) (imdiki zaman)


( -yor) ,

(. , )
-()yor 1
. -yor ,
, .
: oku + yor = okuyor.
, -yor -
( , i, u, ) .
1

( 4-, . 91).

: yaz + + yor = yazyor, gel + i + yor = geliyor, dn + + yor =


dnyor.

-()yor () ,
,
.
: okuyor , , yazyor , geliyor
(), dnyor .
: - gitmek etmek t d, ,
, , : git + iyor = gidiyor ().

-yor .
.
: bekle + yor = bekliyor .

, ,
-m, -m
, . e. git + m + yor = gitmiyor , yaz + + ma + yor = yazmyor
. ,
.
: dn + m + yor = dnmyor ,
oku + ma + yor = okumuyor (, , : dnmiyor,
okumyor)

-m, -m -yor;

, , .
(ekim/ekimlenme)
. : 1) 3- -dir 1; 2)
( (
-lar): -um, -sun, -uz, -sunuz, -lar. (gelmek
) : -,
, - -.
. -

. -
( . . )

( . . )

1- . . . (Ben) geliyorum

gelmiyorum 2- .

. . (Sen) geliyorsun

gelmiyorsun 3- . . .

() geliyor

gelmiyor 1- . . . (Biz)

geliyoruz

gelmiyoruz 2- . . . (Siz)

geliyorsunuz

gelmiyorsunuz 3- . . . (Onlar)

geliyorlar

gelmiyorlar
. -
( ? . )

1- . . . (Ben)
. . (Sen)
()

geliyor muyum?

geliyor musum?

geliyor mu?

geliyor muyuz?
musunuz?
m?

. -
( ? . )

gelmiyor muyum? 2- .
gelmiyor musun? 3- . . .

gelmiyor mu? 1- . . . (Biz)


gelmiyor muyuz? 2- . . . (Siz)

gelmiyor musunuz? 3- . . . (Onlar)

geliyor
geliyorlar

gelmiyorlar m?
1

, , .

, (soru biimi)
mu ;
, -1 . - (olumsuz soru biimi)
.
: gel-mi-yor ; geliyor mu? ? gelmi-yor mu? ()
?

,
, .
( , ,
).
: Bu talebe imdi okuyor.
- .

istemek , istiyor ( )
-
.
: Bu talebe okumak istiyor.
( ?) .


;
.
.
: (Biz) okuyor, yazyor (ve) konuuyoruz.
, .

, ,
: , , -okuyoruz,
yazyoruz ve konuuyoruz.

7. ,

, :

soruyor, sormuyor, dokuyor, dokumuyor, tutmuyor, tatmyor, ttmyor, diliyor, dilmiyor, deliyor,
delmiyor, yemiyor, yiyor, yamyor, yummuyor, yamamyor; soruyorum, sormuyorsun, koruyorum,
korumuyorsun, vermiyoruz, alyorsunuz, snmyorlar; yaryor mu, yaramyor mu, yaryor
muyum, yarmyor muyum, alyor musun, almyor musun, siliyor muyuz, silmiyor muyuz, korkuyor
musunuz, korkmuyor musunuz, dalyorlar m, dalmyorlar m.
8. :

kyorum, gidiyorsun, dnyoruz, kalkyorlar, bakyorsunuz, yazmyoruz, gitmiyorsunuz,


beklemiyorlar m, yardm ediyor musun, oturmuyor muyum, dinleniyor muyuz, istemiyor musunuz,
durmuyorlar m, giriyor musunuz.
9.

,
,
- :

oturmak, beklemek, kalkmak, dnmek, susmak, zmek, demek.


10. :

1. Bekliyoruz, gel. Biraz bekle, geliyorum. 3. u gen yi almak istemiyor 4. Ne duruyorsun


burada? Biraz al. 5. Bunlar daima alyorlar. --Ya imdi? - - imdi biraz dinlenmek istiyorlar.
6. Bugn okumuyor musun? Hayr bugn okul kapal. 7. Kalk, geliyorlar. - - Kim geliyor?
-Arkadalarn. 8. Gir, olum, gir. Daha ne bekliyorsun? Bak, odann kaps da ak. 9. Artk
gidiyorlar. Siz de gitmek

istemiyor musunuz? 10. Bu evde oturmuyor musunuz?


Hayr, br evde oturuyor ve alyoruz.
11. :

1. . . 2. ? 3. . 4.
- ? 5. ? - - , . 6.
? , . 7. 469. . 8.
? 78. - - ? . 9. .
. 10. , .

(ynelme durumu)

- -(), (-)'.
(. 2). , :
( ), ,
. nereye? ; kime?
?, neye?2 () , ?
: eve ,

babama renciye , babasna


(baba+s+n+a) .
1

, (: duvar + =
duvara; defter + e = deftere); , ,
(). : abla + a = = ablaya; renci + e = renciye (. 4-
). : -()2. , ,
4, : -(y)m4 1- . (-m, -im, -um, -m, -ym, -yim, -yum, -ym);
-()m4 1- . (-m, -im, -m, -m, -um).
1
niye.

ben sen, ,
: ben bana () , sen sana () .

(kma/-den hali)

,
nereden? ?, kimden? ?, neden? ? ?.
, , () ( ).
: -dan2, . e. -dan -den,
: -tan, -ten.
: evden , , kitaptan (, ) , babamdan ,
babasndan (baba+s+n+dan) .

12. :

aslana, kediye, ona(o-n-a), erkee, saa, ke, kitaba, enstitye, bana, kda, lmbaya, soua,
isme, gence, bee, arkadaa, hanmdan, daireden, bykten, yirmiden, krktan, dersten, sadan,
snftan, beyden, tablodan, souktan, Trkten, Rustan, isimden, mektepten, addan.
13.

salon, tahta, olan, renk, aile, sandalye, cep, hokka, karde, yaprak, cam, mrekkep, ey, yirmi,
araba, okul, resim.
H .
: bina, adres, mal , altm, sedir, kk, cep,
dersane, ders, elma, grup , deme, yaprak, faklte, sol, yemekhane, kitaplk.


babana
yaz,
snfa
gir,
oradan dnme.
15.

buraya
buradan

gel,
git,

bana
bize

oku,
yardm

:
uraya
otur,
odadan
kma,
el,
bana
bak,
oraya
git,

:
1. Kardeim
buraya
gel.
Bir
saat
bekliyoruz.
2.
Anana
m
yazyorsun?
Hayr,
ablama.
3.
Bu
sandalyede
oturma,
u
sandalyeye
otur.
4.
Kardeime
neden
yardm
etmek
istemi
yorsun?
almak
istemiyor
da...
(ondan)
5.
Ahbabnz
nereden
dnyor?
Trkiye'den
6.
Dersanemizden
saat
birde
kyoruz
7.
Bugn
ailemiz
sinemaya
gidiyor.
8.
Kime
okuyorsun
Sana.
9.
Salona
neden
girmiyorlar?

Kaps
kapal da... (ondan). 10. Aslanm, bana bakmyorsun!
11. Bizden
daha
ne
istiyorsunuz?
Size
yardm
etmiyor
muyuz?
12. Bugn, saat on drtte Federatif Rusya'ya geliyorlar.

16.

17. :

1. . 2. . 3. ? - -
. 4. ? - - . 5. ()
? - () . 6. . 7.
? . ? - . 8. 1
. 9. . 10. ? - - , .

(sontak / artla )

( , , , .
. ), , ,
. : yan , ;

arka ( art)-, ;
st , , ;
ara (. 1- ) , . .

, ( -),
( ) ,
, , , , . .
-:
yan
, , , (-, -), (, -); arka (art) , , -; n
i
, , , , , ;

, ;
alt
, , -;
st zer , , .

, ;

,
().
,
.
masann yannda (-nn -+n+da)
- ,

(.:

)
;
masann
arkasnda

;
masann iinde .
Dolabn arkasndadr. . Arkamdadr (Ardmdadr). . Evin
arkasndan (ardndan) kyor.
-

-
.
Masann stne brak. .

-
. -

, - , ,
: kitap masadadr ( , , );
kitap antamda (
; , , , :..
antamn altndadr... stndedir).
zer st ,
: 1) ( :... zerine/stne) ( ) (-),
(-), (), - (-), (-) (: bunun
zerine - , ); 2) ( :... zerinde) (-),
( . . ) (-). ,
, - .
: bu i stne , ,

18. :

1. arkada pencerenin nnde duruyor 2. Ahbabmn arabas imdi binamzn arkasndadr 3.


Kitabm masann iinde, gazetem de masann stndedir. 4. Btn bunlar aramzda... 5. Kapnn
nnde kimse yok mu? -- Evet, kapnn n botur. 6. (Benini) yanmda o ok uzundur. 7. Gel
yanma. Kimsin? Burada ne yapyorsun? 8. Okulumuzun arkas bir bahedir (Okulumuzun
arkasnda bir bahe var). 9. Kedi sedirin altnda m? 10. Bu sandalyenin arkas pek alaktr. 11. Binaya
arka kapdan gir. 12. --Hokka nerede? Dolabn yann- da. Sanda m, solunda m?
Dolabn solunda. 13. st kata k. Oradalar. 14. ocuk evin arkasndan kyor.

15. Dolabn stne k. Tablon oradadr. 16. n srada be kii oturuyor. 17. Adam, nne bak!
18. Kz arkasna bakyor. 19. Arkamzdan gelme, nmzden git.
19. :

1. , . 2. , , . 3.
. 4. ? , . 5. . - . 6. 653. 7. , , ? 8.
- . 9. - . 10. , , . 11.
? (brak) . 12, .

1. gerek 1) (lzm) ,
; 2) (lzum) ,
g. li
,
2. bakmak 1) , ;
2) ,
3.
balamak

1)
;
2) ( . )
4. beklemek ,
5. bitmek
6. almak - 1) ;
2}
ders(in)e alyor
7. kmak !) , ; 2) ()
8. dinlenmek (istirahat etmek)
:
dinlenme
(istirahat)
9. dnmek 1) ;
2) , 10.
durmak l) , ;
2)

. gelmek , , ,
12. girmek I) , ;
2)
13. gitmek I) , ; 2) ,
14.
istemek 1) , ;
2) ,
15.
kalkmak ,
16.
kalmak ,
17.
konumak
( -. )
18. okumak
1)
;
19. oturmak 1) , ;
2) ,
20. yapmak
21. yazmak
22. etmek (. . )
23. yardm ,
. etmek
24.
artk , , , ,
()

2)

25.
-

doru , ,

, , (-),
daha d. su
26.
eri (iri) ,

27.
bo

28.
dolap (b) ,
29. alt 1) , , 2)
30. arka 1) , , , 2) 31. i1)
,
,
2)

32. n 1) , ;
2)
33. st 1) , ,
, 2)
34. zer ,
35. yan 1) , , 2)

36. yap (bina) , ,

37.
ba
1) ,
, , 2) , ,
grup ba ,
yal bal
38. kent (ehir/hri)
bakent
39. merkez
40. yakn ( . . )
41. uzak 1) , ,
2) ( . . )
42. sabah

s. lar
43. akam ()
bu .
a. lar
44. herkes (= )
45. yaya ,
46. yani ,
47. bulunmak
48. grg 1) (tecrbe) (), 2) , g. l
1) (t. -li) , 2)

49. profesr
50. kendi 1} , 2)
51. i , ,
iine bakmak
52. zaman
,
her z.
53. cadde

54. kpr
55. havuz ,
56. halen
57. Trke 1) ;
2) -
58.
ingilizce 1)
, 2) -
59. vakit (kti)
v. im yok
60. erken ,
61. baz
62. veya (yahut)
63. kii ,
64. alkan ,

65. tembel ,
66. rnek 1) (misal) ,
, 2)
67. hem

.,
hem... hem...
68. disiplin
,
d. -li
69. ank(istidatl) ,

70.
kolay , ;

71. her ,
h. gn h. sabah
h. akam h. zaman h. hangi bir -
72. memnun ( )
73. ancak ,

74. gramer
75. g ,

(ona) g. geliyor ()

76. devam

d. etmek l) ), 2) ()
77. kpek

:
1. , ,
beklemek, istemek, yapmak, yazmak ( ,
, ), konumak okumak
bakmak, almak, girmek, yardm
etmek, balamak (), kmak ( , , ), devam
etmek, dnmek, gelmek, gitmek, oturmak ( , )
balamak devam etmek, (, )

2 ,
kmak, gitmek, gelmek, girmek .
, gitmek gelmek , , , ,
, ( ) gitmek
, , ( ,
)
3. herkes her , ,
- ( herkes (=) her insan )
4
kendi

( (ben) kendi evimde


()
),

(kendim

, kendin , mdrn kendisi )


5
zaman

vakit

vakit

() () ).
6. baz , bazs/bazlar ( )
bir biri ( birisi) , , birimiz

7.

veya

yahut
(:
veyahut)

( , ), yoksa.
8.
kii

(be
kii,
on
kii),

(. , . . )
9.
gerek

:
)

(gitmek
gerek(tir)

lzmdr

(buna
gerek(lzum)
yok

bunun
gerei
(lzumu)
yok

), gerekli (gerekli eyler


).

-l (-li, -lu, -l) ,


.
: grgl, tecrbeli ; grg, tecrbe .

-h : kat + l = katl
(yap) (); beyaz tavanl oda .
( -l . 7-).
Okulumuz

Bu drt katl yap (bina) okulumuzdur. Okulumuzun iki yaps vardr. Ba yapmz budur. Kentin
(ehrin) merkezine yakndr. br ok uzak. Bu binaya ben her sabah yaya geliyorum.
Okulumuzun mdr (rektr), yani ynetmeni, ok grgl bir profesrdr, ikinci katta, kendi
odasnda alyor. Akamlan da burada. Her zaman, her gn okuldadr. Btn gerekli ilere o
bakyor.
Ba yapmzn nnde byk bir cadde vardr. Her iki yannda, yani sanda ve solunda, iki
kpr (Daha dorusu, bunlarn biri kpr, biri de estakat). Binamzn arkas da bir bahe. O
bahenin iinde bir havuz da vardr.
Ben halen birinci snfta okuyorum Trke ve ingilizce'ye alyorum. Bo vaktim (vaktim) azdr.
Okula her gn olduka

erken geliyorum. Saat sekizde artk enstitdeyim. Derslerimiz saat sekizde, baz gnler de saat onda
balyor. br yapda bunlar dokuzda veya (yahutta)on birde balyor.
Grupumuzda alt kiiyiz. Grapumuzun btn rencileri alkan. Fakat baka (dier) gruplarda
tembel talebeler de yok deildir (=var). Grupbamz Bazil Semyonov bize rnektir. Grgl
ve disiplinli bir renci. Daha bir rencimizin soyad Muratov. O da bize rnek (misal). Hem
alkan, hem de ok ank (istidatl).
Trke kolay deildir. ok almak gerek (lzm). Ben ancak akamlar biraz dinleniyorum.
retmenimiz bizden memnun, ancak arkadam Nikol'dan hi de memnun deildir. Trke'nin
grameri ona pek g geliyor. Dostum Muratov arasra ona yardm ediyor.
imdi saat on bir. Herkes dersanededir. Dersimiz devam ediyor. Dersanemiz olduka genitir.
inde be masa, bir dolap ve alt yedi sandalye var. Derslerde biz Trke okuyor, yazyor ve
konuuyoruz. imdi btn renciler oturuyor, ancak Nikol yaz tahtasnn nnde. Ne yapyor?
Yazyor. Nereye? Yaztahtasna. retmenimiz pencerenin yannda duruyor, iimize bakyor.
Masasnn stnde bir kitap, bir defter ve birka yaprak kt vardr.
te dersimiz bitiyor, herkes kalkyor, dersaneden kyor. Hi birimiz burada kalmak istemiyor.
Artk bir numaral salona gidiyoruz. Ne bekliyorsun, sen de beraber gel.
A. Bana bak! Sen burann rencisi misin?
B. renciyim. Ne var?
A. ey..
B. Kapnn
yannda
ne
bekliyorsun?
Okula
girmek
mi
istiyorsun? Peki, gir. imdi st kata k.
A. Nasl yani?
B. Yaya, doal.
A. Niye kyoruz? Gerei var m? st katta ne var?
B. Dersaneler.
A. Ne yapyorsunuz dersanelerde?

B. Ne mi yapyoruz? alyoruz tabi. Yazyor, okuyor, konuuyoruz. Bak. Bugn birinci dersimiz
ite bu odada.
A. Saat kata balyor.
B. Saat dokuzda,
A, Ya bitiyor?
B. Dersler mi? kide. Arkamdan gir de otur.
A. Nereye?
B. uraya. Sen okulumuza yakn m oturuyorsun?
A. Olduka
uzak.
Kentin
(ehrin)
merkezinde.
O
ne?
Bir
kpr m?
B. Evet. Oras da bir cadde. Uzakta bir sinema var.
A. Buralarda bir havuz yok mu?
B. Okulumuzun
arkas
kk
bir
bahe.
inde
bir
havuz
da var.
A. Okulunuzun ynetmeni kim?
B. Bir profesr. ok grgl.
A. imdi nerede?
B. Kendi odasnda.
A. Odas bu katta m bulunuyor?
B. Hayr, alt katta, daha dorusu ikincide.
A. Peki, sizin burada iiniz ne?
B. Trke'ye
alyoruz.
Trke
kolay
deil.
Grameri
bana
g geliyor.
A. Devam et. retmenin tabi senden memnun deil.
B. Pekde
memnun
deil,
doru.
Doru
ama,
ben
ok
alyorum.
Tembellerden
deilim.
im
ok,
bo
vaktim
yok.
A. Hi dinlenmiyor musun?
B. Dinleniyorum doal, fakat az.
A. Peki, ank renci yok mu grupunuzda.
B. Biri var. Bize yardm ediyor. Grupumuzda be kiiyiz.
A. Grvpbanz m o?
B. Hayr.
Fakat
herkese
rnek.
A. imdi burada m?

B. Hayr. Bak. Butum masalarn st bo. Neden? Odada kimse yok da ondan.
A. Ya masalarn altnda bir ey(ler) yok m?
B. Oras
da
bo.
Bak.
Ancak
benim
antam
var.
O
dolabn yarmda.
A. Dolabn ii de bo mu?
B. Yeter artk. imdi sen kalk, dn.
A. Nereye?
B. Alt kata. Enstitden kmak gerek ya...
A. Neden?
Ben
biraz
daha
burada
kalmak,
biraz
konumak istiyorum.
B. Yok! Saat dokuza geliyor. balyor.
A. Dokuzda m almaya balyorsunuz?
B. Evet. Sen de dinlenmeye git.
A. Teekkr ederim. Allaha smarladk, arkada.
B. Gle gle, aslanm. Herhangi baka bir gn gel.

da

daha

20. :

1. Okulunuz ka katl bir yap? 2. Okulumuzun ikinci binas buraya (buradan) uzak m? 3. Snfnzn
renileri halen hangi yapda okuyorlar? 4. Daima birinci katta m alyorsunuz? 5.
Dersleriniz saat kata balyor? 6. Arkadanz nereye gitmek istiyor? 7. Trke
derslerinizde ne yapyorsunuz? 8. Grupunuzda ka kiisiniz? 9. u antal gen grupbanz m? l0.
Yaknlarn Moskova'da m oturuyorlar yoksa baka bir kentte mi? 11. Derse akamlar m
alyorsun? 12. Kendi odan var m? 13. Dolabn arkasndan kim kyor? Kk kardein mi? 14.
Evinize yakn bir havuz var m? 15. Ahbabnza yardm etmek istemiyor musunuz?
21. ;

1. Yanma gel. Neden iine bakmyorsun? al! 2. Bak, dostun artk kitaplktan dnyor. 3.
Ak kapnn yannda

acaba kim duruyor? Grupbanz m o? 4. Kardei ank bir ocuk, ancak pek alkan deil,
daha dorusu tembelin biridir. retmenleri ondan hi de memnun deildirler.
5. Burada
almak
istiyorlar
ama,
salonun
ii
bo
deildir,
u yanda bir grup talebe duruyor, aralarnda konuuyorlar.
6. Kprnn
stnde
bir
adam
var,
bak,
geliyor.

Kim
o?

Yaknlarmdan
biri.
Sabahlar
evinden
daima
yaya
geliyor
buraya.

Burada
ne
ii
var?

Komu
okulun
profesrdr.
ok
grgl
bir
retmen.
7.
u
yal
adam
kim?
Mdrn
kendisi
rai?--Hayr,
ynetmenimiz
alt
katta,
kendi
odasndadr.
Bu
da
baka
bir
profesr.
8.

Arkadana
biraz
yardm
et.

Vaktim
az.
Hem
de
ahbabm
stidatl,
tecrbeli,
disiplinli
ve
alkan
bir
adam.
Kendi
iine
daima
kendisi
bakyor.

Fakat
Trke'nin
grameri
pek
g.

Hayr,
ona
g
gelmiyor,
az
ok
kolay
geliyor.
9.
Arka
sokak
hem
dar
hem
de
pis.
Biraz
uzakta
geni
ve
doru
bir
cadde
var,
oraya
git.
10.
Duvarn
nnde
durma.
Bak,
pek
iridir.
Bu
sandalyeye
de
oturma.
Kalk,
bitiik
odaya
git.
11.
Kardeim
grgl
disiplinli
bir
iidir.
Sabahlan
fabrikasnda
alyor.
Akamlan
da
bo
vakti
oktur.
Arasra
sinemaya
yahut
havuza
gidiyor.
12.
Okumak
iyi
bir
ey.
Ancak
bu
i
hi
de
kolay
deildir.
Her gn hem okulda hem de evde almak gerek.
22. :

. . . .
. . -,
. .
- . .
, -.
. . ()
. .
. -

. . .
. ( ) .
. .
.
23. :

1. . 2. . 3. - . 4. . 5.
. 6. . 7. -. 8. . 9.
. 10. () . 11.
. 12. ? 13. . 14. .
15. - . 16. . 17.
. 18. . 19. . 20. . 21. . 22. . 23. . 24. . 25. ? 26. ! 27.
. 28. . 29. . 30.
. 31. ? 32. , . 33. .

ALTINCI DERS


(ilgi takm)

, ,
, , -
,
.
, (
) 3- .
( ). : ne
salonu? ?
spor salonu ; yaz tahtas (.: ) Kardeim,
otomobil fabrikasnda (fabrika-s-n-da) alyor.
( ).

, -
- ,
- .
: Trke snav ,

istirahat evi (istirahatn evi , ).

- ; soyad (soy ad)


( ).
bir ,
, . ,
:
+ .
: bir spor salonu () ; byk bir otomobil fabrikas
- .


(), , (
bir).
: retmenler odas
- (),
; mantolu bir hanm portresi
(-) .

,
, : bu hanmn
portresi.

l. :

pencere cam, kz lisesi, aslan ba, bir aslan ba, bu aslann ba, bir sabah gazetesi, duvar gazetesi,
kk bir cep saati,

yksek okul retmeni, okulumuzun retmeni, bir gen kadn sesi, bu kadnn sesi, uzun snf toplants,
toplant salonu, akam saatleri, u kadn antas, u kadnn antas, arka antas, bir gazete yazsnda,
gazete yazlarnda, bu byk kitap dolabnda (bu byk kitaplkta), okut kitaplnda, okulumuzun
kitaplnda, bir ders kitab, ders kitaplar, ders kitaplarnda, mrekkep hokkas, kalem hokkas, bu
kalem hokkalarnda, kadnlar toplants, mavi bir oda kaps, mavi odann kaps, bahe kaps, komu
kaps (=pek yakn yer).
2. :

, () (), ,
, , , ,
, , , ,
, , , , ,
, , ( ), ,
.

,
(. , , . . ),

(,
... ), - ( ),
, , , .


,
(- ) .
: Moskva kenti

Aksam gazetesinde ()

Ne ayndayz? ( hangi aydayz?)


? Kasm ayndayz (ay--n-da-y-z). ( ). Ka ylndayz? ( hangi yldayz?)
- ?
1999 ylndayz (senesindeyiz). 1999 . On yedi ya. 17 yanda.
(Siz)Ka yandasnz (ya--n-da-snz)?
1 ? (Ben) 55 yandaym2. 55 .

, ,
, . (
. ) , ,
: zmir kentine (kent-i-n-e) = zmir'e
- ()
Kasm aynda = Kasmda () 1989 ylnda=1989 da 1989- ().

: )
, (. ); )
, ;
, . .
: Ne zaman? ?
almak zaman. .
Ne var ne yok? sorusu ?
1
2

(siz, ben) (, )
1- . . 1- : (ben) 25 yandaym 25


(karma belirtme bei)

I
, : ( ), -: kitap dolab + babamn dolab = = babamn kitap dolab
( ).
babamn byk kitap dolab ( :
, , ).

, , , : 1)
(1- 2- .
), 3- , : yaz
tahtamz ; 2) () -(s); (benim, senin .
. ) : bizim yaz tahtas.

3. :

Mersin kenti, zvestiya gazetesinde, Taksim meydan, geni Gorki (Gorky) caddesi, Kuyucakl
Yusuf romannda, Gorki'nin Ana romannda, Bak ehrine, Cumhuriyet gazetesi, 1799
yl, 25 ya, 34 yanda, 84 yanda, okumak zaman, Galata kprs.

4. :

1. Ka yandasn? On yandaym. 2. Ya sen ka yandasn? Ben de on yandaym. 3.


Ka yandasnz? Doksan sekiz yandaym. 4. Ahbabnz krk yedi yanda mdr? Hayr, ahbabm
elli be yandadr. 5. Annesi ihtiyar m? Hayr, ihtiyar deildir, krk bir yandadr. 6. Babanz ka
yandadr? Babam altm alt yandadr. 7. Siz de mi altm alt yandasnz? Hayr, ben otuz be
yandaym. 8. O koylu ellide midir? Hayr, krk te, 9, u hasta kadn altmta var m yok mu? Tabi
vardr. 10. Beyefendi, kardeiniz ka yandadr? Ben otuz yandaym, o da yirmi sekizde.
5. :

, , ,
, , , ,
, , (), , ,
, , , ,
, , , .
6.
:

1. u kalem hokkas senin midir? Evet, bu benim kalem hokkaasdr. 2. Kalem hokkanda ne var?
Kalem hokkamda bir ey yok. 3. Sabahattin Alinin Kuyucakl Yusuf roman enteresan m? Evet,
Kuyucakl Yusuf roman pek gzeldir. 4. Krasnaya Pload meydan (=Kzl meydan) Moskova'nn
neresindedir? Krasnaya Pload buraya pek yakndr. 5. Sizde ders kitab var m? Evet, bende ders
kitab var. 6. Kardeinizin el antas yok mu? El antas yoktur. Kardeim daha ocuktur (kktr), on
iki yanda bir kz. 7. imdi ie gitmek zaman deildir. 8. istikll caddesi Galata kprsne yakn m?
Evet, ok yakn. 9. ehir tiyatrosunda m bulunuyoruz? Hayr, bir sinemada. 10. Kimsiniz?
sorusuna yant vermiyor.

7.

yaz tahtas ( ), Ana roman ( ), kent tiyatrosu (


), duvar gazetesi ( ), kitap maazas (
), mrekkep hokkasnda ( ), elektrik lmbamz (
), Kuyucakh Yusuf roman ( ), ders
kitabndan ( ; ), ev kadn ( ), retmen enstits (
), cam fabrikas ( ), dinlenme evi (
).
8. :

1. . 2. ? ? 3.
. 4. ? . 5. ?
? , . 6. ? ,
. 7. ?,
. 8. () . 9. ? ,
. 10. ? , . 11.
. 12. ? . 13.
. 14. ? . 15.
.


(belirtme durumu/ykleme hali/-i hali)
,
: , . . -

, . : kimi?
?1, neyi? ne? ?2.
.
(belirli ykleme hali) , ;
, , ,
. , :
1)

:
)

(.

):
)

.
.;
)

(
),

;
2)
,

),

( );
3)

:
) (- ) ) ;
4)

( ).
: , i, u,
: 3, y, yi, yu, y .
1
2

: ( ?) ( ?).

: ( ?)
( ?). ne.
3
3- . . ,
kitab ( ) ( ), . kitabn .

: Mehmedi (Mehmet + i) gryor musun?


? Onu ( + n + u) nereye gtryorsunuz?
()? Pencereyi (pencere + yi) mi ayorsun?
- ? I Kasm (kamaym) daima buralarda
geiriyoruz.
()
.

, () ,
- .
: Burada be kii var. . Be kiiyi nerede gryorsun?
- ?

1 (belirsiz ykleme durumu) ,


, , ,
, ( )
.
, :
)

(.

-
;

-
()
);
-

bir;
)

2
; ) ;
1

.
3 (.
(. . ), (. . ) . . ).
2

) - ,
( ).
(
, , , . . ).
(y), (y)i, (y)u, (y), .
. .
: Burada ne yapyorsun? ? Bir kitap okuyorum. ()
. Orada birka kii (adam) gryorum.
. Nasl vakit geiriyorsunuz?
?

, ,
(. ).
: Burada byk bir okul binas yapyorlar.
- .

,
,
( , ,
. . ),
.

9.
:

l . B u ii bugn bitirmek lzmdr. 2. Bana m soru soruyorsunuz? 3. Orada bir ey


grmyorum. 4. Doal, biz

de bunu bilmek stiyoruz. 5. Btn gn burada ne yapyorsun? ok enteresan bir kitap okuyorum. 6.
Snav vakitlerini burada m geiriyorsunuz? 7. Ryazan kentinde gzel bir tiyatro binas yapyorlar. 8. Her
gn m jimnastik yapyorsun? 9. Kitabn kime veriyorsunuz? 10. nl adam dinlemek istemiyorsun
demek? 11. 0 kitab acaba kimse okumuyor mu? 12. Ahmedi mi beni mi soruyorsunuz? 13.
kzkardei mi okuyorsunuz? 14. Neden pencere amyorsunuz? Hava serindir de ondan. 15. A
pencereyi.
10.

(
)
:

1. Ben...
dinlemiyor
musun?
2.
Anana
bir
mektup...
yaz.
3.
u
gencin
gazete...
okuyorum.
4.
Al
malin...
(uursuz)!
5.
Gece...
ablasnn
dairesinde
geiriyor.
6.
Burada
ne ...
yap
yorsunuz?

Kitap...
okuyoruz.
7.
Ali...
de
getir
buraya.
8.
Bu
ayn
iinde
btn
snav...
vermek
istiyoruz.
9.
Burada
iiniz
ne?Snav... veriyorum. 10. Pencere ... ama, hava serin.
11. Ben
de
bakent...
grmek
istiyorum.
12.
Bana
da
birka
yaprak
kt...
ve
iki
defter ...
ver.
13.
Ne
gzel
yer;
Burada
byk
bir
istirahat
evi...
yapmak
gerek.
14.
Neden
Merhaba
demiyorsun?
Adam ...
grmyor
musun?
15.
Orada
ne
yapyor?

Hi...
kap ...
ayor.
16.
Bu
cetvel ...
alma,
o...
ben
almak
istiyorum.
17.
Sen
ehrin
merkez ...
de
gr.
18. Lokanta... neden amyorlar?
11. :

1. ? 2. , - .
3. . 4. ? . 5. ? .
6. . 7. ( )? - - . 8. - . 9. .
- . 10. ? 11.

. 12. , ,
.
LE
(tak/ ilge)
,
, , .
: () ,
- , .
ile (ile)
, : -1 (-1) [
yla (-yle)]. ile ,
(
onlar, bunlar ), kim .
ile :
1.

(ne
ile?,
neyle? ?, ?).
: Neyle yazyorsun? ? Kalemle (kalem ile) yazyorum.

- . Enstitye tramvayla (tramvay i]e)


gidiyorum.
.

2.

(kiminle?

).

ile

beraber

birlikte
(kiminle birlikte? ?).

: Kiminle konuuyorsun? ? Dostumla konuuyorum.


.

Arkadayla1 birlikte derse alyor.


.
3.
.

ile
ve .

, ile .
: Ben ile sen (benle sen)
; ; . retmenlerle renciler salondadrlar.
.

4.
.

ile

.
: Ne ile urayorsun? ? Dersimle urayorum.
() .

ile (nasl?
?).
: Acele ile gidiyor.
(. ) . Sra ile okuyorlar.
.

ile - ,
.
: Sizden memnunum. . Metroyla gidiyorum .

12. :

1. Kasm ayn ailesi ile birlikte buralarda geiriyor. 2. Bursa kentine (Bursa'ya) arabasyle mi
gidiyor? 3. retmenlerle
1

. 3- : yle.

renciler bir numaral salondadrlar. 4. Yaztahtasna kalemle deil, tabi tebeirle yazmak gerek 5.
Elmay bana kendi elinle ver, kzm. 6. Bununla neden konumuyorsun? Trke'yi bilmiyor da
(ondan). 7. kolay deil. u genle birlikte (beraber) yap. 8. Oras buraya pek uzak. Metro ve
otobsle gitmek gerek, 9. Bunlar, baba ile (babayla) oul, bu ie birlikte bakyorlar. 10. Sedirle pencere
arasnda bir ey mi yok? 11. Bak, herkes kendi sandalyesiyle geliyor. 12. Her gn biraz sporla
uramak gerek.
13.

ile

1. Kurun kalemin ile ne yapyorsun? imdi kurun kalemim ile bir ey yapmyorum. 2. Kardeiniz
kimin le (birlikte) tiyatroya gidiyor? Bir gen kz ile gidiyor. 3. Bu gen ile birlikte mi okuyorsunuz?
Evet, onun ile beraber okuyoruz. 4. Okula troleybs ile mi geliyorsun? Hayr, okula otobs ile ve
yaya geliyorum. 5. Baba ile oul bugn gidiyorlar. 6. ocuk arkada ile beraber okula gidiyor. 7.
Bizim ile (beraber) mi alyorsunuz? Hayr, onlar ile alyorum. 8. Hanm efendi, ne ile
urayorsunuz? Rusa ile urayorum, grameri pek gtr, 9. O yal beyi mzeye ne ile
gtryorlar? Otomobil ile gtryorlar. 10. Toplantda herkes sra ile konuuyor.
14. :

1. ? - - , . 2. ? , . 3. ? . 4.
. 5. ? 6. -
() . 7. ? 8.
. 9. ? . 10.
? ? 11.
.

12. , .


(karlatrma dereceleri)

,
: ( ),
( ).
(stnlk eksiklik derecesi)

.
( ) daha
, ok daha . az ; ,
daha az ( ).
: Bu ocuk olunuzdan alkandr.
(... daha alkandr ,...
ok daha ., kat kat daha . ,... (daha) az . () ,
... ) Sen ondan kk deilsin. . sizden iyi okuyor (okumuyor).
- () .

, ( ),
daha . ;
Bu ocuk daha alkandr.
- .

Bu ocuk daha az alkandr.

. Bu ocuk daha az alkan deildir.


-... . O daha iyi okuyor(okumuyor).
- () .

(en stnlk derecesi)

en ,
.
: Bu ocuk en alkandr.
- . Olunuz en alkan ocuklardan biridir.
-
. Arkadam en iyi okuyor.
1.

(...
, ... ), (
) -
arasnda , ( ) .
: ocuklarn (ocuklardan) en alkan budur.
- . (: ocuklar arasnda en alkan
(ocuk) budur.
- () . )
1

- : Arkadam herkesten iyi okuyor.


15.
:

1. Kardei senden byk m? 2. Bu kitap o kitaptan enteresan deildir. 3. O cetvel daha ksadr. 4.
stanbul zmir den ok daha byktr. 5. Selim arkadandan ok alt. 6. Recep arkadalar arasnda en
grgl. 7. Rus dili Trke'den daha gtr. 8. Semyonov grupumuzun en ank (stidatl)
rencisidir. 9. Bu i daha az g deildir. 10. ehrinizin en gzel caddesi bu mudur? Evet,
caddelerin en gzeli budur. 11. Bu talebeden en disiplinlisi sizin mer(dir) 12. stanbul Trkiye
kentlerinin en bydr. 13. Kardeim sizden ya kktr. 14. Benden ka ya byksnz? Be
ya bym. 15. Kitaplarn en kalnn bana ver 16. Ahbabndan daha tembel mi? Evet, ondan az
tembel deildir. 17. Sizden az almyoruz. 18. u cetvel biraz eridir. Bu ok daha doru.
16. :

1. . 2. . 3.
? 4. ? 5.
. 6.
. 7. . 8.
. 9. . 10. ? . .
. 12. ,
.

1. spor ;
s. yapmak

2. otomobil(oto)
3. fabrika ,
4. vermek ()

ders v. ,
5. snav(imtihan) ;
s. vermek
6. ay ;
7. kasm (son terin)
8. yl (sene)
9. ya , ()
10. sormak ( .
, . , .
, , ) 11.
soru(sual) ;
s. sormak ( . )

12.
meydan
13.
roman
14.
tiyatro
15.
yant (cevap/b/) ;
. vermek ( . )

16.
elektrik

17.
sokak ()
; ; ara s.

18.
kulp(b)
19.
grmek ()
20.
gtrmek (),
(),
()
21.
getirmek (),
()
, ,
22.
amak
23.
geirmek ;
, vakit g.

24.
bitirmek
25.
bilmek ;
26.
dinlemek
27.
demek 1) ,
;
2) ( . ) ; 3)
( ) ne d. ?
() ?
28.
jimnastik
29.
almak (. .
?)
, ,
30. mektup(bu) (betik)

31. gece

,
()

bu gece ,

geceleri , iyi g. ler! !


32. yer 1) 2) ,
y. yznde, stnde - i yeri
33. uramak (-);
( -)
34. katedral ,
35. otobs
36. troleybs
37. metro ()
38. acele -- ,
aceleyle a. etmek
39. mze
40. birlik

b. te
41. taksi
42. kzl

(
.
)
K. meydan
43. ant (abide)
a. kabir (mozole)
44. tarih

1)
;
2)

... tarihli ...


45. gene (yine) 1) ,
(-); 2) -
46. ykselmek
47. te () ,
,
tede teki ,
48. hkmet,
49. konak ,
hkmet k. - --

50. ilemek ,
51. ilek
52. komak ,
53. durmadan
54. hep (),
hepimiz
55. semt ()
56. kltr
57. park
kltr park()
58. nl (mehur) ,

59. saray
60. parti ( )
61. lke

Asya Afrika lkeleri

64. otel ,
65. bilim(ilim)
dilbilim ,
66. akademi

Bilimler A. si

67. nehir(hri)
68. galiba ,
69. ma
70. yle, byle , ,

yleyse bundan byle


71. yle
72. gndz(n), g. leri
73. ge

,
g. kalmak
74. uramak ,
75. konser
76. bulvar

62. niversite
63. dnya ,

,
1. Ka ylndayz? ?
2. Ne ayndayz? ?

3. (Bugn) Ayn kadr? () ?


Ayn kanda? , ? 4. bu arada , ,
5. i adam ,
6. (gnlerden) bir gn ,
7. ya... ya da (yahut da)...
8. kat kat... , .
9. iki (, drt... ) kat... (, )
10. Yanma gel.

:
1. her, bir u (hi) bir.
ey, kimse, zaman (vakit), yer ( ).

yere

yerde

yerden

zaman

ey

kimse

her

bir

(hi)bir
(-
)

:
1 her kimse herkes ( 5)
2

bir
zaman,
(bir
vakit)

) bir zamanlar, bir vakitler


3

her
eye

,
bir
eye

-,
(hi)bir
, hi (bir) kimseye .

(
ey
eye

kimse,

2. , bugn ayn ka?,


(ka? ?) -
, , :
:

Bugn
ay-n
ka-i?

(
ay -n -
).

17. 6- : 1. Adam taksiyle evine gtr. 2. Olunu da beraber getir


3. u masay bitiik odaya geirmek gerek. 4 Arkadan eve geir, dedi. 5. u olana Baba
diyorlar. 6. Kd u dkkandan alyoruz. 7. Ahbabn fena alyor. 8 Saatim iyi iliyor. 9
Bugn otobs ilemiyor. 10. Yere oturma! 11. u adam her yerde gryorum. 12 ocuu bir yere
gtrme! 13. Bak, gene (yine) buradadr! 14. Biraz tembel, fakat ben gene de ondan memnunum. 15.
Ayn nde saraymza nl bilim adam geliyor. 16. Evin tesinde ne var? 17. te yanda (tede)
otuz katl bir yap ykseliyor. 18. yle (byle) i adam yok burada 19. yle yapma, olum, yle yap.
20. Bunu alma, tekini al.

21. Hep alyor, hep alyor. 22. Hep arkadaz.


23. Hepimiz her gn buradayz (her zaman, daima buradayz).
24.

?
25.

.
26.

.
27.

?
28.

.
29.

.
30.

.
31.

,
?
32.

?
33.

.
34.

()
?
35.

.
36.

?
37.

1999
.
38.

.
39.

?
40.

.
41.

.
42.

()
.
43.

.
44.

.
BAKENTMZ

Halen ben Moskova'da oturuyorum. Moskova, Rusya Federasyonunun bakentidir. ok


byk bir ehir. Kentlerimizin en bydr. Kentin merkezi Kzl meydan. Bak, ok geni.
Uzakta Moskova nehrini gryoruz, daha yaknda Sen Bazil 1 katedralini. Meydann sa
yannda (tarafnda) ant kabir (mozole)var. Kremlin2 duvarlarnn arkasnda katl gzel bir
konak ykseliyor. Burada Rusya hkmeti alyor.
En byk maazalardan3 GUM maazas ile Tarih mzesinin bir yz gene Kzl meydana bakyor.
tede, sol yanda, Rusya otelinin muazzam4 yaps ykseliyor. Kremlin'in tesinde, Manejnaya
meydannda eski niversite binas var; halen burada AsyaAfrika lkeleri enstits (yksek okulu)
bulunuyor.
1

Sen Bazil . 2 Kremlin .


3
En
byk
maaralardan...

: () ...
4
muazzam .

Moskova'nn ana caddeleri ok geni ve ilektir. te Tverskaya caddesi. Bu caddede


troleybslerle otobsler liyor. Durmadan otomobiller, taksiler kouyor. Altnda metro da vardr.
Pukin ve Prens1 Dolgorukiy abideleriyle Gorki ve Mayakovaki antlar bu caddenin her iki
yanndadr. Yermolova tiyatrosu, aykovski adl konser salonu, byk Rusya sinemas hep
burada.
Moskova, byk bir kltr merkezidir. Kentimizde ya otuz ya da daha ok tiyatro vardr. Mehur
Boloy tiyatrosu (yani Byk tiyatro) Kzl meydana yakn, Tiyatro meydanndadr. 60 mze, drt bin
kitaplk (bu arada nl Rusya kitapl), birka yz kulp ve kltr saray kentin urasnda
burasmdadr.
Yer yznde (dnyada) Moskova niversitesinden byk bir niversite yoktur. Baka niversite
ve okullar bundan kat kat kktr
Birok aydnlar ya bu niversite ve okullarda ya da Bilimler (limler) akademisinde
alyorlar.
Doal, kentin her semtinde byk kk i yerleri var. Galiba en irisi, en nls Lihaov adl
otomobil fabrikas. Maazalarda, dkkanlarda, i yerlerinde i adamlar kendi ilerine bakyorlar.
Fakat biz renciler baka lerle urayoruz. Bu ders ylnda bir arkadamla ben Trke'yi
renmee balyoruz; ancak ben Hmaniter niversitede, o ise (o da) Asya Afrika lkeleri
okulunda. Bizim niversite Miusskaya meydanndadr. Yapmzn nnde kk bir bahe var,
pencerelerimizin ou da kk bir ara sokaa bakyor. Bir kltrpark var, fakat okulumuzdan
olduka uzak. Gene de arasra oraya dinlenmee gidiyoruz.
SPOR SALONUNDA (bir konuma2)

HALT: Merhaba, Selim! Ne yapyorsun burada? SELM: Gn aydn! Spor salonunda inn mektup
yazmyor,
1
2

prens .
konuma .

doal. Jimnastik yapyorum burada, daha dorusu sporla urayorum. Grmyor musun?
H. Niye spor yapyorsun? Hem de ge saatte.
S. Bana m soruyorsun?
H. Baka kimse yok ya! Tabi sana.
S.. Ne ayndayz biz? Kasm aynda deil miyiz?
H. Kasmdayz, evet.
S. Bugn ayn ka?
H. Kasm aynn .
S. Ne diyorsun sen? Bugn kasmn m? urada iki gazete var. Cumhuriyetle Akam.
kisi de sabah gazetesi. Getir bana birini. Evet evet, gel yanma.
H. te, al. Aksam gazetesi.
S. Kendin a, bak. Gryor musun? Drt Kasm tarihli
gazete deil mi?
H. Evet, galiba dorusun.
S. imdi gtr yerine.
H. Peki, ama soruma yant vermiyorsun.
S. Yani? Hangi soruna?
H. Niye spor yapyorsun burada.
S. Ayn altsn bekliyorum.
H. Ayn altsnda ne var?
S. Spor kulbnde bir ma balyor. imdi durmadan, her gn almak gerek. Dinlenmek yok1.
H. yle mi? Tenis ma, deil mi?
S. Evet, yle.
H. Ma gndzn m balyor?
S. Hayr, daha ge, saat yedide. Sen de ura. Seni
herkesten ok bekliyorum, H. Teekkr ederim, fakat bo vaktim yok.
Dinlenmek yok! !

S. Dersine mi alyorsun? Yoksa bu gece bir yere mi gidiyorsun?


H. Hem dersime alyorum, Kasmn onunda bir snav veriyoruz, hem de baka bir iim var,
bitirmek istiyorum.
S. Acele bir i mi?
H. Evet.
S. yleyse ne duruyorsun burada? Git, iine bak.
H. Dorusun. Artk gidiyorum. Spor salonundan bu defa konser salonuna. Hoa kal.
S. yi geceler!

18. :

1. Ka ylndayz? 2. Ne ayndayz? 3. Bugn ayn ka? 4. Ka yandasnz? 5. Kardeiniz var m? Ondan


ka ya byksnz?
6. Elinizde
ne
tarihli
Milliyet
gazetesi
var?
7.
Aileniz
hangi
kentte
oturuyor?
8.
Moskova'nn
en
nl
meydan
hangisi
(hangi
meydan)?
9.
Asya

Afrika
lkeleri
okulu
ile
Dilbilim
niversitesi
Moskova'nn
neresinde
(M.
nn
hangi
semtinde)
bulunuyor?
10.
Rusya
hkmeti
hangi
konakta
alyor?
11.
Kentimizde
ka
tiyatro
var?
12.
Arkadanz
Boloy
tiyatrosuna
m
gtryor
sunuz, Kremlin (kongre) sarayna m? Yoksa baka birine mi?
13. aykovski adl konser salonuna kiminle ve neyle gidiyorsunuz?
14. Moskova'nn
en
byk
yksek
okulu
hangisi?
15.
Moskva
nehrinin tesinde ne gryoruz?
19. :

1. Lermontov ant Sadovaya caddesinde bulunuyor. 2. Adam niversiteye taksiyle gtryorlar. 3.


stanbul'da nl bir Galata kprs vardr. 4. Hava serin, pencereyi ama. 5. Bu arkada herkesten iyi
snav veriyor. 6. O daha ge saatte geliyor, bekle.
7. Bizimle birlikte kltr saraynda konser dinlemek istiyor.
8. Bugn
ne
mzesine
gidiyoruz?
9.
En
enteresan
futbol
ma
budur. 10. Arkadam bir i adamdr, ok alyor. 11. Nehrin

tesini grmyorum. 12. u mehur bilim adam ile beraber akademiye mi gidiyorlar? 13. Bay profesr
dersi bitiriyor. Onunla konumak istiyor musunuz? 14. O, ne binas o? National oteli mi yle
ykseliyor? Evet, bu otel bitiik binalardan ok daha yksektir 15 Aramzda en istidatl renci odur.
16. Bir ylda ya 365 ya da 366 gn var (Bir yl ya 365 ya da 366 gndr) 17. Aylarn bazlarnda 30,
bazlarnda da 31 gn vardr.
20.

,
nocpoe
:

meydan,
fabrika,
ya,
semt,
mze, bulvar, abide, kltr, akademi;
)

nehir,
mektup,
amak,
getirmek,
yant, roman, sormak, dinlemek;
)
ile

uramak,
otobs,
birlik,
acele,
konumak,
kulp;
)

ilek,
niversite,
bilmek,
geirmek,
nl, ay.
21. :

.
. .
. - , ,
, . .
, , ,
, , . , .
, ,
. ,
, - . .
, ? ,

. () 34,
. . .
21 . ? . , .
. . . ,
() .
. -. ? ? ,
. . .
().
, .
22. :

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Akl yata deil batadr.


Her eyin yenisi dostun eskisi.
Gel demek kolay, git demek g.
Nerede akam orada sabah.
ki dinle bir syle.
Aa yaprayle gzeldir.

YED NC DERS


(belirli/grlen gemi zaman)

() , . . ,
( ).
(,
, . ),
, , (
, ), , (.
(: ) (-) :
),
3- .
-d/-t4.
: al + d = ald ,
gr + d = grd , k + t = kt ,

( -)


(ikinci tipteki kii eki).


,
(, -d, -sa).

1- (-) ( !)
1- .
: Ben aldm (al + d + m). (). Ben geldim (gel + di + m).
-

Ben konutum (konu + tu + m).


- ().

2- (-)
.

().

: Sen aldn (al + d + n). (). Sen gtrdn (gtr + d + n).


(). Sen kotun (ko + tu + n).
- () ().

1- (-k). 1-
-k.
: Biz aldk (al + d + k). (). Biz gittik (git + ti + k).
- (, ). Biz sorduk (sor + du + k).
().

2- , 1- 2-
, : -nz (-niz, -nuz,
-nz). .

: Siz aldnz (al + d + nz).

- (). Siz rendiniz (ren + di + niz).


- (). Siz konutunuz (konu + tu + nuz).
- ().

3-
( ).
: Onlar aldlar (al + d + lar).
- (). Ahbaplarm dndler (dn + d + ler).
. :
Sualler bitti (bit + ti).
.


1- . . .
2- . . .
3- . . .
1- . . .
2- . . .
3- . . .

Ben konutum.
Sen konutun. O
konutu.
Biz konutuk. Siz
konutunuz. Onlar
konutular.

().
().
() .
().
().
().

. ,
(m, n, k), .
.
:aldm aldm m? (al+ d + m m)
()?
alyorum alyor muyum?(al+ yor mu + yum)
?

.
, -
.
: Ben grmedim (gr + + dim). . Ben grmedim m (gr + m + dim +
mi)?
- () ?


( ()?, , ()?)
1- . . .

Ben aidim m?

Ben almadm.

Ben almadm m?

2- . . .

Sen aldn m?

Sen almadn.

Sen almadn m?

0 ald m?

3- . . .
O almad.

O almad m?

Bz aldk m?

1- . . .
Biz almadk.

Biz almadk m?

Sz aidiniz m?
Onlar aldlar m?

2- . . .
Sz almadnz.
3- - . .
Onlar almadlar.

Siz almadnz m?
Onlar almadlar m?

1. :
a)

b)

1.
Sorumu
bir
daha
sordum.
2.
Bu
cmleyi
ok
iyi
okudunuz.
3.
Bir
gn
kitap
maazasndan
Sabahattin
Ali'nin
bir
romann
aidim.
4.
Saat
sekizde
dndk.
5.
Herzaman
bu istirahat evinde dinlendi.
1.
Biz
bunu
yapmadk.
2.
Kardeiniz
benimle
birka
defa
konutu, fakat ben ona cevap vermedim. 3. Bu cmleyi

c)

d)

e)

f)

doru okumadnz. 4. Babam daha dnmedi. 5. Bu kitab bir yerde grmedim.


1.
Nereye
gittiler?
2.
Dn
neyle
uratn?
3.
Kasmda
orada
ne

grdn?
4.
Sinemadan
saat
kata
dndnz?
5. Ne zaman imtihan verdi?
1.
Bize
tramvayla
m
geldiniz?
2.
e
saat
bete
mi
baladk?
3.
Dn
gece
sen
mi
bize
uradn?
4.
Btn
gn
m alt? 5. retmenini iyi mi dinledin?
l.
Dn
sinemaya
gittiniz
m?
2.
Olunuz
dun
akam
sokaa
kt
m?
3,
Bugnk
Ulus
gazetesini
okudun
mu?
4.
Biz
o subayla konutuk mu?
1.
Ne
demek?
Seninle
bunu
konumadk
m?
2.
Dn
bir
yere
gitmediniz
mi?
3.
Ona
hi
bir
zaman
mektup
yazmadn
m?
4.
Ne
istiyorsunuz?
Sorunuza
yant
vermedim
mi?
5.
Grgl
deildir.
G
gelmedi
mi
ona?
6.
Hanm
efendi,
ne diyorsunuz? Kznza iyi bakmadk m?

2. ( ):

1. Dn dersleriniz saat te m bitti? 2. Bugn gazete aldn m? 3. Bu sabah kardeimle


konutunuz mu? 4. Perembe gn m snav verdik? 5. Dn gece derse altn m? 6. Kasm ayn
nerede geirdiniz? Nerede oturdunuz? 7. Dn akam bir yere gittiler mi?
3.

: Dun tiyatroya gittik.


1. Dn nereye gittiniz? 2. Dn ne yaptnz? 3. Tiyatroya ne zaman gittiniz? 4. Dn tiyatroya gittiniz mi? 5. Dn
tiyatroya m gittiniz?
6. Tiyatroya dn m gittiniz?

1. Dn Trke ile uratm. 2. Dostunuzu jimnastik salonunda grdk. 3. Olum bu sene orta okulu
bitirdi. 4. Saat yedide retmenimize uradk. 5. Akamlar Trke'ye altm.

4.

- :

1. Dn akam derse altk. 2. Trk grameri (Trke'nin grameri) rencilere biraz g geldi. 3.
Kasm aynda Kharkov ehrine gittim. 4. Odada bir kimse grdnz. 5. Genci snav salonuna geirdiler.
5.

1. ocuu nereye gtryorsun? 2. Karanlkta bir ey grmyorum. 3. Bugn cam fabrikasn


gidiyoruz. 4. Kime soruyorsunuz? 5. Ne yazyorsun? Gster bana! 6. Trke'yi reniyor
musunuz? 7. Geni bir meydana kyoruz. 8. Arkada, beni dinliyor musun? 9. Siz bunu bilmiyor
musunuz? 10. O adamla bir evde mi oturuyorsunuz? Hayr, onunla beraber oturmuyorum (oturmyorum).
6. :

1. . 2. .
3. . 4.
? 5. , . 6. . 7. ? 8. .
9. ? !0. ?

2-

-(y)n(z)4.
: al + n(z) = ln lnz
,

( aln , ,
. , . )
git + in(iz) = gidin, gidiniz
- , oku + + un(uz) = okuyun, okuyunuz
; .
. : alma (al + ma) + yn(z) =
almayn, almaynz
gtrme + yn(z) = gtrmeyin,
gtrmeyiniz
.

7. 2-
2- ( ) :

bak, gitme, ren, otur, tekrarla, kma, dnme, dinle, konuma, cevap ver.
8. :

1. u bayan bitiik salona geiriniz. 2. Pencere kapal m? abuk an. 3. Yazmaya devam
edin. 4. Yanlmamaya alnz! 5. Arasra bize de urayn, hanm efendi. 6. Bununla uramayn.
(Bu) Kimseye lzm deildir. 7. O ke iyice bakn, ok hastadr. 8. inizi abuk bitiriniz,
vaktimiz az. 9. Tekrar etmeyin, cmle doru deildir. 10. Benden ne istiyorsunuz? Arasra biraz
kendiniz de alnz (... almaa balaynz).
9.


,
,

,
,
, , , , .

:
,

10. :

1. : . 2. , , . 3.
. 4. . 5. . 6.
, . 7. : . 8. , ,
? 9. , : - . 10.
? !
11.

(=

).
12.

,
.
13.

?
14.

.
15.

.
SONRA NCE (EVVEL)

sonra1 :
1.

sonra

).

(-dan,
(-,

-den),
-

: dersten sonra

ondan sonra ; ; Bundan sonra filim balad.


- .

2.
,

sonra

-
).

sonra

(saat
, . . ).
: bir gn sonra
all ay sonra ,

sonra . .

(-

,
gn
-

ki hafta sonra kardeim geldi.


- . ev sonra sola dnn.
- .
sonra ,
, ( ) . -
(- - ) (-).
: dersten bir saat sonra Bundan iki hafta sonra kardeim geldi.

.
nce evvel sonra:
1.

(-,
-),

(-,
-),
(-).
: dersten nce (evvel)

benden nce (evvel) , Snavdan evvel (nce) ok altk.


- .

2.
,

,
nce evvel ... .
: be saat evvel (nce) Bir ay nce (evvel) Moskova'ya bir arkadam geldi.
.
evvel nce (
) (- ) (-).
: dersten bir saat nce (evvel)

Bundan bir ay evvel (nce) bana kardeim geldi.


- .

11. :

1. Ben
senden
sonra
m
geldim?
2.
Derslerden
sonra
toplant
yaptk.
3.
Babam
geldi,
sonra
ben
geldim.
4.
Nihat,
bir
iki
saat
sonra
bana
ura.
5.
Derslerden
bir
saat
sonra
toplant
balad.
6.
Enstitmzde
gzel
bir
kulp
var,
ondan
sonra...
byk
bir
ktphane,
ondan
sonra...
bir
lokanta
var.
7.
Sen
nce
buraya
gel.
Buras
pek
gzel.
8.
Ben
bu
kitab
senden
evvel
okudum.
9.
Toplantmz
iki
saat
nce
balad.
10. Pazardan iki gn nce o adama yantm verdim.
11.
Evvela
sen
oku,
sonra
ben.
12.
Kasmn
25-inden
nce
bu ie balamaynz.
12.

; :

1. ki
saat
(sonra)
her
ey
bitti.
2.
O
gece
(sonra)
onu
bir
daha
grmedim.
3.
Dostum
ben
(nce)
bunu
rendi.
4.
Orasn
(=
bunu,
onu)
bilmiyorum,
saat

(nce)
oradan
ktm.
5.
Ben
onu
sekiz
on
yl
(nce)
grdm.
6.
1952
senesi
(sonra)
Erzeruma
gitmedim.
7.
Bu
gn
tam

ay
(evvel)
son
snavmz
verdik.
8.
Bu
ii
ayn
20-si
(nce)
bitirdik.
9.
Kars
(sonra)
ne
kenti
var?
10.
ki
sokak
(sonra)
saa
m
dnmek
gerek?
13. :

1. .
2.

,
()

.
3.

?
4.

.
5.

. 6. -

(gelmek) . 7. . 8.
. 9. . 10.
. 11. 1015 . 12.
- . 13. - .

:
1.

(
).

: Suya gitti. ( ).

2.
(-
),

),

,
,

.
: (Bu mal) Kaa?
? ? ( ) Kitab kaa (ka liraya) aldnz?
() ? u kitaba ka lira verdiniz?
- ?
:
1.

.
Koridordan getik. .

2.

,
.
ocuu elinden tuttum. .

3.

,
demirden kap .

4. () .
subaydan biri kardeimdir.
- . Ben de retmenlerdenim.
( ). u elmalardan aln. ()
.
5.

sizden alkandr. .

(.

6).

6. .
Meraktan yava yava koridora getim.
- () .

7. .
Tanesi katan (ka liradan)? ?


(ksa masdar)
, ;
. ( -mak,
-mek ),
, , . .
: gelme , (gelmeme ), alma (almama ),
okuma .

almak
alma

almann

almaa

alma

almaya

almay

almakta

almaktan

almada

almadan

, - ,
. , balamak (), devam etmek (),
almak (), gitmek ( [ - ]), oturmak () .
.
: okumaya ( okumaa) alyor
; okumaya balad (devam etti)
- () ; okumaya oturdu ()

( )

14.
:

1. Kprden yaya gidin. 2. renciler retmenleriyle undan bundan konuuyorlar. 3. Beni


ellerimden tutuyorlar. 4. Gen kzn bu yantndan hi bir ey anlamad. 5. Ben onu yznden deil
antasndan tamdm. 6. Bu yemekten hi yeriliyorsunuz... 7. Pencereden kime bakyorsunuz? 8. Biz bu
yoldan gidiyoruz, sense dier yoldan git. 9. Bu paray u mallara aln, 10. Okuma salonuna
niye gidiyorsun? Kitap okumaya gidiyorum. 11. e baladnz m? Evet, almaya devam
ediyoruz. 12. Dkkna mal grmeye (grmiye) geldi. 13. Hastay rahatsz etmemee aln.
14. Ya u gen kim? Birinci snf talebelerinden Petrov. 15. Neden u elmadan (elmalardan)
yemiyorsunuz?
15. :

1. . 2. ? 3. ?
? 4. - . () . 5. ()
. 6.

? . 7. . . 8.
-. 9. . 10.
: (). . 11. ?-
. . 12. ( ) ?

1. renmek ;
2. tmce (cmle) ,

3. dn
4. kez (defa, ker(r)e)
bu k. (defa)
5. hafta
6. pazar 1) ; 2)
7. pazartesi
8. sal
9. aramba
10.
perembe
11.
cuma
12.
cumartesi
13.
orta 1) ; 2)

ortada ,
14.
olmak
1)
,
; 2) ; 3)
15.
abuk
;

abuk(ol) ! !
16. gstermek1) ;
2) yardm g.

17. le
18. tekrar ;
tekrar
etmek
(tekrarlamak), 19. anlamak
; ( . . )
,

20. yanlmak
21. yanl

;
. anlamak
22. sonra ,
23. nce (evvel)
24. tutmak l) ; ;
2) ()
25. merak(k),(ilgi) 1) ( . . )
; ;2) ,
m. etmek ( , . ); 2) ;
m. li ,

gin
26. tane
27. ltfen ; ,
28. filn (falan) 1) ; 2) -
29. tam 1) ; 2) ,

30. son 1) ; 2)
31. yarm

,
saat
.

. saat
32. anlatmak1) ;
2) 33. yemek- 1) , ;
2) ,

le y. -i akam y. -i
yemek yemek
,
34. gemek l) ;
2) ( . ) , ; 3) ( , . ) (
); 4) ( . . ) ,
: 5) (. . ); , snf gemek

35.
yol ,
(
. )
y. unda 36. hey,
ey 1)!! 2) ,
37. hatta
38. uyanmak
39. yatak
. girmek
40. tra 1) ; 2}
t etmek ;
t. olmak
41. ykamak ,
42. kahvalt ,
k. etmek (;
;
43. rahatsz1} ; 2} ; 3) ;
r. etmek ()
44. binmek ( )
45. varmak ;
46. politika
47. elbette (elbet)
48. zil
49.
almak1) ,
;
2) ( . ) ( . ); () ; 3) ;
4) , ; 5} (,
. ) (
)
50.
ilk (
);
i. okul -

. nce
hele 1) ; 2) ( ); 3) -
52.
hemen 1) ;( h. h. )
2) -; 3)
53.
rnein (mesel)
54.
selm

s.
vermek
(
.
.
)

;
55.
ayak

(-
)
. kalkmak
56.
evirmek 1) , ; 2) ( ) eviri (tercme)
evirmen (mtercim) () dilma (tercman)
()
57. sz
)
;
2)
;
;
s. almak ;
s. n ksas
58.
sk 1) ( );
2); s. sk ;
59. sylemek ,
60. dev (vazife) ; ;

61.
teneffs ;
62. uyumak 1) ; 2)
63. gz ()
g. den geirmek ,
64.
dzeltmek-; ; ()
65. saknmak ( . . ) , ;
sakn ()! !
66. bulmak 1) (); 2) 51.

(); 3) .


bir eyi gzel b.
-
67. basit ,
68. tanmak 1) ( ); 2) ;
yakndan t.
69. yalan ;
. sylemek
70. delikanl
71. boy ; ;
uzun b. lu
ksa b. lu

72. sa ()
73. maalesef
74. ciddi (. . )
75. derece 1) , ;
2) ; son d.
76. koyu ( ); -

( )
77. ha 1)!, ! ( , -

); 2) -!; 3) () !
78. unutmak
79. bildirmek
bildiri


1. evli ,
2. nereli ?
3. bural
4. oral ,
. deil ,
5. kentli
6. yerli

,
1. i grmek , 2. bir daha ; ( )
3. (anlat) bakalm - ()
4. Bugn ne (haftann ne gn)? ?
5. her eyden nce (= ilk nce)
6. orasn bilmiyorum = bunu bilmiyorum
7. affedersiniz! ! ! 8. bir ey deil! ! !

:
l. bu ( ) sabah, aksam, gn, hafta, ay, yl (
) - : bu hafta , bu yl
, bu akam (-

: pazartesi (gn) , salgn , .; : kasm aynda ; bir gnde (:


bir gn iinde) () . . ).
2.

demek

sylemek

demek

(smet:
Ben
gidiyorum,
dedi
unu
ismet
dedi:
Ben
gidiyorum.

.
),

sylemek

(,

, = ben de bunu sylyorum).


3. ,

bulmak

(-),

()

,
:

Ben
bunu
doru
buluyorum;

?,

Kenti
nasl
buluyorsunuz
(buldunuz)? Gzel
bulmuyorum (bulmadm).
4.

(sormak),

(bilmek),

(anlatmak),

(sylemek),

(bildirmek)

(,
...
)
)

()
(

(
, ... )

), ( -

(,
...
)

).
-

(
bunu
bildirdi
(sordu,
bildi...
));

(),
-

st

zer
(

hakknda,
hususunda,

iin,
dair

.
.,

),

(-)

bunun
stne
bir
ey
bildirdi.


-h ( . 5) , ,
, (- ).

: okullu (okul + lu), mektepli (mektep + li)


, kentli (kent + li), ehirli (ehir + li)
Nerelisiniz? Bural msnz?
- ? () ? Kiyev'liyim. yerli insanlar

-leyin, ,
.
: akam ()+ leyin = akamleyin , sabahleyin , geceleyin
, .

(edat) ise. ( ),
,
: (y)se, (y)sa.
: bir memurdur, bense (ben ise) iiyim
(ameleyim). , .

ne..., ne... var


( ) ..., ... (..., ... ).
: Ne anas var, ne (ne de) babas.
, . Ne okuyor ne de bir ey yapyor.
- , .

16. : Orhan isimli (adl) adam, yirmi yedi


numaral dersane, bir Ankaral, siyah (kara) sal kz, mektepli, on be katl yap, ok yal
biri. grgl bir ii, istanbullu deildir.

17.
:

I.
.
2.

.
3.

.
4.

.
5.

.
6.

.
7.

?
8.

.
9.

, . 10. .
11.

.
12.

.
13.

.
14.

?
15.

.
16.

.
17.

. 18. .
18. ( 7- ):

( 20)

l. Bu ii renmek kolay deil. 2. Bunu ne zaman rendin? 3. Ka kez geldim, hep evde yok.
4. Ortada kimse yok. 5. Bir orta okula m devam ediyor? 6. Ne duruyorsun? abuk ol! u ocuklu
kadna yardm gster. 7. Trke'nin gramerini tekrarlyorum. 8. Bu dairede ne i gryor? 9. Bunu
bir daha yapma. 10. Tekrar ediyorum, yanlyorsunuz. 11. Ne ben bundan anlyorum, ne de o
anlyor. 12. Sen de bunu anlamaya al. 13. . 14.
. 15. . 16. ? ()? 17.
.
( 36)

1. Tutun onu! 2. Olumu elinden tutuyorum. 3. u kitap dolab ok yer tutuyor. 4. Bak, burada bir
yaln var. 5. Beni yanl anlad. 6. Futbola merakm (lgim) yok. 7. Futbol merakls deilim. 8.
Bu ii ok merak ettim. 9. imizi hi merak etme: yolundadr. 10. Bu ii ltfen yapt. 11. Ltfen siz
de bize bir ey anlatn. 12. Ona kalem falan gerek. 13. Anlattm: filn daireye gittik, filn adam
grdk. 14. imizin sonu geliyor, 15. Son gnlerde onu grmedim. 16. Bunu tam bilmiyorum,

17. Tam saat onda geldi. 18. Yarm saat altk. 19. Dn akam yemei yemedik. 20. le
yemeimi yedim, sonra... 21. imdi de dersimize geiyoruz. 22. Burada caddeyi geme. 23. te
Kasm ay da geti, gitti. 24. Yeni eve mi getiniz? 25. Saat yediyi geiyor. 26. Sokaktan getim, sizi
grmedim. 27. Arkadam beni geti. 28. ocuk bu yl da snf gemedi. 29. Ablas fena yoldan
gidiyor.
1. . 2. . 3.
. 4. () . 5.... - , - ... 6.
. 7. . 8.
. 9. ! 10. , ( )
. 11. . 12. .
( 56)

1. Kahvalt etmedi, hatta tra olmad. 2. Rahatsz bir sandalye. 3. u otobse binmeyin. 4.
Hele bak, ne diyor. 5. Hele hele, anlat, daha ne oldu? 6. Adama selm verdim, selmm almad. 7.
Bu sabah okula ilk geldim. 8. Salonda hemen hemen kimse yok. 9. Hemen ayaa kalktk. 10. Evin
kapsn aldk. 11. Senin saatini mi aldlar? 12. Saat daha almad m? 13. Bana arkasn evirdi.
14. Bu yazy hangi evirmen (mtercim) Rusa'ya evirdi? 15. Tercmanmz (dilmacmz)
nerede? 16. Hemen hemen iki yl oldu. 17. Her eyden nce u gazeteleri gzden geirmek gerek. 18.
Ey, o ne yapt? 19. Anlat bakalm, sonra ne oldu? 1. ? 2.
()! 3. . 4. . 5.
. 6 . 7. ? 8. -
. 9. -, -, . 10. . 11. . 12.
, . 13. .

1. Siz
bana
her
eyi
sylemediniz.
2.
Ne
ciddi
adam!
3.
Bu
sz
ciddi
mi?
4,
Yalan
sylyor.
5.
Yalanm
yok!
6.
Bu
adam
yakndan
tanyorum.
7.
Beni
tanmadnz
m?
8.
Affedersiniz,
rahatsz ettim. 9. Odam dzelttim. 10. lerini dzeltti.
11.
antan
nerede
buldun?Odamda
buldum.
12.
u
tabloyu
gzel
mi
buluyorsunuz?

Son
derece
gzel
buluyorum.
13.
Bu
saati
nereden
buldun?
Bir
dkkndan
aldm.
14.
Ha,
ben
de
bunu
sylyorum.
15.
Gzleri
koyu
mavi
renkte.
16.
Bugn
ev
devin
(ders
vazifen)
yok
mu?
17.
Arkadanz
da
beraber
getirmeyi
unutmayn.
18.
Sakn,
yalan
syleme,
ha.
19.
Toplantda
sana
sz
verdiler
mi?
20.
Burada
disiplin
pek
sk.
21.
Sk
sk
almak
gerek.
22.
Sk
dost.
23.
Bunu
sana
kim
bildirdi?
24.
Bana
bu
i
stne bir ey sylemediler.
1. . 2. ? 3. ,
. 4. , , 5, . 6. ,
. 7. , . 8. . 9.
. 10. ? . .
, . 12. , ! 13. .
GNM NASIL GERDM?

Hey arkada, neden derse almyorsun? Bugn pazartesi mi? Hayr, deildir.
Sal m, aramba m? -Hayr, ne sal, ne aramba, ne de hatt perembe.
Ya ne? Cumartesi. te cumartesi akam bo vaktimiz ok. Dinlenmek istiyorum.
yleyse, anlat bakalm, dn ne yaptn? ok merakl ocuksun sen. Ama peki...
Her ylda 52 hafta var. Her hafta yedi gndr. Bunlarn alts i gnleri. Byle gnlerde yataktan
erken kalkyoruz. te dn sabah da, cuma gn saat yedide uyandm, yataktan kalktm.

lk nce ellerimi, yzm ykadm tra oldum. Ses gazetesini yle gzden geirdim, sonra
kahvalt ettim. Jimnastik yapmadn m? Hayr, imdi ben biraz rahatszm, jimnastik yapmyorum.
Peki, kahvalt ettin de ne yaptn? Kahvaltdan sonra tabi okula gittim. Otobsle mi? Evvel 22
numaral otobse bindim, sonra metroyla gittim, okula vardm. Metroda bir arkadam grdm, okula
beraber gittik. Yolda konutunuz mu? Elbette konutuk. Ne konutunuz? Politika filn konutuk. Peki,
devam et, sonra ne oldu? Bir ey olmad. Fakltemize geldik, tam saat dokuzda zil ald, dersimiz
balad. Her gn alt dersimiz var. te dn de alt saat altk. Sen Trke reniyorsun, deil mi?
Evet. Trk dili g m yoksa kolay m? nce bana pek g geldi, hele grameri... Sizde Trke
dersleri ne gnleri var? Hemen hemen her gn. Derslerinizde ne yapyorsunuz? Mesel dn
retmenimiz dersaneye girdi, biz hemen ayaa kalktk, retmenimize selm verdik. Sonra beraber
almaa baladk. Okuduk, yazdk. Birka tmceyi Rusa'dan Trke'ye evirdik. Biraz da
konutuk. te byle iki saat geti. Teneffsten sonra tarih dersi balad, sonra da spor dersi... Szn
ksas alt saat iyiden iyiye (sk sk) altk. Derslerden sonra doal lokantaya (yemekhaneye)
gittik, le yemei yedik. Son dersten bir saat sonra iki numaral salona gittik, bir toplant yaptk. O
toplantda sen sz aldn m? Hayr, bu defa grupbamz sz syledi, ben konumadm. Eve saat kata
dndn? Eve saat altda dndm. Akamleyin ne yaptn? Bir iki saat dinlendim, babama mektup
yazdm. Baban Moskoval deil mi? Moskova'ldr, fakat imdi ortada deildir, bir devle Tver kentine
gitti. Ey, sonra? Sonra ders vazifelerimi (devimi) yaptm. lgin bir roman okumaya baladm. Ancak
saat yarmda yataa girdim, uyudum. te gnm byle geti.
DERSTE

Gn aydn. Herkes (yerli) yerinde mi? l. Siz ltfen kara tahtaya gelin de u tmceyi Rusa'ya
evirin: ocuklu

kadn: u yardmnza ok teekkr ederim dedi. Siz de defterlerinize yazn. (renciler


evirmee balyorlar)
(rencilerden biri) retmenim, ben bitirdim.
Cmleyi
bir
daha
gzden
geirin.
Yaln
filn
yok
mu?
Gzden
geirdiniz
mi?
yleyse
bana
gsterin
evirinizi.
/
biraz
sonra/
Hey
iki
ahbap
avu!
Konumak
yok,
aln.
Sylyorum,
ikisi
de
oral
deil.
Aslanm,
siz
bize
syleyin
bakalm, arkadan evirisini doru mu buluyorsunuz?
- Doru
buluyorum,
retmenim.
Ben
de
byle
tercme
ettim.
- Evet,
byle
eviri
fena
deil.
Fakat
bir
yaln
da
var.
Pek
ciddi deil ama, gene de dzeltmek gerek.
Yanl
cmlenin
neresindedir?
ocuklu
sznde
mi
(szcnde, kelimesinde mi)?
Evet,
ite
burada.
(Anlatyor)
Anladnz
m
imdi,
kk
bey
(delikanl)?
Sakn,
bu
yanl
bundan
byle
yapmayn.
Bir
yanl
tekrarlamaktan
(tekrar
yapmaktan)
her
zaman
saknmak
gerek.
imdi
de
yerinize
oturunuz.
Bay
Sarmsakov,
syleyin
bize,
perembe
gn,
yani
son
dersimizde ne yaptk?
Son
defa

gnm
nasl
geirdim?
adl
yazy
okuduk,
evirdik.
Bu yazy okumak, evirmek size g gelmedi mi?
Hayr,
bana
g
gelmedi.
Dn
gnm
nasl
geirdim?
yazsn
kolay
kolay
Rusa'ya
evirdim.
ok
basit
bir
metin
(yaz).
Pek
yi.
imdi
de
Trke
anlatn
bakalm:
dn
gnnz
nasl geirdiniz?
KK KONUMA

Hey
beyim!
Durun
bakalm.
Affedersiniz,
siz
deil misiniz? Ben onunla konumak istiyorum da...
Hayr
efendim,
ben
o
deilim.
Fakat
Rt
tanyorum. Maalesef imdi burada yoktur, demin gitti.

Rt
Beyi

Bey
yakndan

Yarm saat nce...


Acaba nereye gitti?
te
orasn
bilmiyorum.
Bir
ey
sylemedi.
Ben
de
merak
ediyorum.
Beyefendim,
ltfen
syleyin,
u
Rt
Bey
nasl
bir
adamdr?
- Son derece alkan, ciddi bir adam. Sonra da ok doru, yalan nedir, bilmiyor...
- Yok yok... Ben onu sormuyorum, beni yanl anladnz. Yani... ey gen mi ihtiyar m filn?
Onu bildirin bana.
Rt
Bey
25
yanda
bir
delikanl...
yle
orta
boylu,
sar
sal
bir
gen...
Ha
unuttum!
Gzleri
mavi,
hem
de
ak deil, koyu mavi.
Bildirinize teekkr ederim. Affedersiniz, rahatsz ettim.
Bir ey deil, efendim. Allaha smarladk!
Gle gle beyim!

19. :

1. Bununla ne demek istiyorsunuz? 2. O adamla hangi dilde konutunuz? 3. Her eyden evvel
anama babama uradm. 4. Bu le hemen hemen iki saat uratk. 5. u tahtann boyu hemen
metredir. 6. Uzun boylu bir adamdr; uzaktan tandm. 7. Sakn, dostunuza bunu sylemeyin. 8. Hastay
nasl buldunuz, bay doktor? Pek fena buldum. 9. Bu masann aya yarm metre mi? 10. Ben
kardeinizi yakndan tanyorum; ltfen ona selm syleyiniz. 11. Vaktimiz yok, sizin sualinizi
geiyorum. 12. Dn sabah saat yedide uyandm, yatam odam dzelttim, sonra almaya oturdum.
13. Ltfen alnz, tan yirmi ruble. 14. Szn ksas o sizin delikanly hi tanmyorum. 15. Bugn hava
nasldr? Ka derece scak var? 16. Dersten yarm saat

nce kiminle konutunuz? Dersten nce snfmzn efyle konutum. 17. Buras ilk okul mu orta
okul mu? 18. Troleybse bindik, tan saat onda sinemaya vardk. 19. Saat on biri geiyor, hemen yataa
gr. 20. Sakn, bize mektup yazmay unutmayn.
21. Bu boyda adama burada almak doal g geldi.
22, Bursa'l
deil
misiniz?
23.
Olunuz
okula
girdi
mi?
Okula
girdi
fakat
snf
gemedi.
24.
Bak
bak,
ortada
kimse
yok.
25.
Son
gnler
ben
hi
bir
yere
kmadm.
26.
Kahvalt
etmek
mi
istiyorsun?
Neden
ellerini
yzn
ykamadn?
27.
deviniz
pek
gtr,
sk
sk
alnz.
28.
Syleyiniz
bakalm,
benden
nce
odaya
kim
girdi?
29.
Romann
devamn
okudunuz
mu?
dedi.
Bu
romann
devam
da
yok,
sonu
da
yok,
dedim.
30.
Zil
almad,
iinize
devam
ediniz.
31.
Size
bildirmek
istiyorum, ok lgin (enteresan) ey.
20. .

. , , .
() ? , . ? ,
. ? ,
: .
, . .
. .
. ?
- .
? . ,
, .
, . ? . - -
? , . ?
. ?

. , () .
21. u cmleleri Rusa'dan Trke'ye tercme ediniz:

1. ( ) . 2. -
, . 3. , : ,
. 4. , ? 5. ?
. 6. ? . 7.
( ), . 8. : ()
. 9. , . 10. ,
. 11. (= ) . 12.
! , ?
22. u cmleleri azdan () Trke'ye tercme ediniz:

. . 2. . 3. . 4.
. 5. . 6. . 7. ? 8.
. 9. 44 . 10. ? 11. .
12. . 13. . 14. . 15.
? 16. . 17.
. 18. . 19. . 20. . 2). .
22. ? 23. . 24. . 25.
. 26. . 27. . 28.
. 29. . 30. ? 31.
. 32. ? 33. . 34. ? 35.
-? 36. : . 37. .

SEK ZNC DERS



(i-eyleminin belirli gemi zaman)

i(mek)1 , (. .
), : idim (i-di-m),
idin, idi, idik, idiniz, idiler. idi ( ) , . .
-
(-), : ( ) .
Ben (o zaman) memur dm1
- ( ) . Siz gen idiniz.
(). Yzne baktm. Ciddi idi
. .

idi (
), 12 : -() di4 /-ti4.
: camd, demirdi, okuldu, gnd, katt, iti

odayd,
aileydi,
tabloydu,
__ _________ _
.
1
i(mek) .

;
kpryd


( // )
1
2
3
1
2

Ben

Sen
0
Biz
Siz
Onlar

erdim
erdin
erdi
erdik
erdiniz
erdiler

byktm
byktn
bykt
byktk
byktnz
bykller

dostuydum
dostuydun
dostuydu
dostuyduk
dostuydunuz
dostuydular

: Ben memurdum. ( ) . Siz gentiniz.


(). Biz odanzdaydk.
- ( ) .

(-)


deil, :
: Ben memur deildim ( deil idim).
- ( ) . (. . Ben memur deilim).
Sz evimde deildiniz.
- ( ) .

(-)


. . Ben memur muydum (: mu idim)?
- () ?

- () ? Siz evimde miydiniz (mi idiniz)?

-
.

Ben (o zaman) memur deil miydim (deil mi idim)? () ()


?
(. : memur deil miyim?) Siz evimde deil miydiniz?
- () ?


{ /?, ?/ )
Ben
Sen
O

dostu deildim
dostu deildin
dostu deildi

dostu muydum?
dostu muydun?
dostu muydu?

dostu deil miydim?


dostu deil miydin?
dostu deil miydi?

Biz
Siz
Onlar

dostu deildik
dostu deildiniz
dostu deildiler

dostu muyduk?
dostu muydunuz?
dostu muydular?

dostu deil! miydik?


dostu deil miydiniz?
dostu deil miydiler?

- ( ) ,
,
olmak.
: Hepimiz ocuk olduk, (; Herkes ocuk oldu).
- (:
). Mektepli oldum, asker oldum, amele
oldum.
- , , ( ).
Hi ciddi oldunuz mu?
- (-) ?
olmak .
Asker idi, sonra amele oldu. - ( ) , .

(.
; , ... ), - bulunmak, gitmek, olmak
var idi (vard).

Ben de orada bulundum (... oraya gittim).


- . Dn tiyatroya gitmedim.
- . Orada birka masa vard.
- () . Bu odada sandalye yoktu.
- . Hi bir zaman kardei olmad.
- ( : ).

1. :

1. Ben
o
zaman
ok
gentim.
2.
Saat
dokuzda
neredeydiniz?
ehir
tiyatrosundaydk.
3.
Vaktiyle
ok
gzel
idi.
4.
Amele
misiniz?

Hayr,
ben
hi
bir
zaman
amele
olmadm.

Peki,
neciydiniz?

Askerdim.
5.
Odaya
girdim.
Herkes
ayaktayd.
6.
1976
senesinde
Ankara'da
mydnz?
7.
Arkadalarnz
kasm
aynda
burada
deil
miydiler?
8.
Siz
hi
asker
oldunuz
mu?
Asker
de
oldum,
amele
de
oldum,
imdi
de
ite
memurum.
9.
Be
alt
yl
nce
kk
bir
kzd,
imdi
de
bak,
gzel
bir
gen
kadn
oldu.
10.
ocuunuz
var
m?

Bir
ocuum
vard,
fakat
artk
yoktur,

ay
evvel
ld.
11.
Ben
o
zaman
orta
yal bir adamdm, olum da yirmi yalarnda bir delikanl...
12. Vaktiyle bu bina yksek deildi, sonra iki kat daha yaptlar.
13. ki
olu
vard.
Bu
sene
bir
de
kz
oldu.
14.
Biraz
param
oldu.
u
maazadan
birka
gzel
tablo
almak
istiyorum.
15. Toplantdan bir saat sonra neredeydin?
2.

1. Ben sizden pek memnun idim. 2. Vaktiyle kyl m idiniz? 3. Bu, yksek bir bina idi. 4. Saat
bete toplantda idiler. 5. Baban iyi bir ocuk idi. 6. Anamn babamn yedi ocuu var

idi. 7. u yazy evirmek senin devin deil mi idi? 8. Saat onda yatakta m idiniz? 9. Dn
rahatsz deil mi idi? 10. Saat on birden sonra yolda deil mi din? 11. Sen o zamanlar pek kk
idin, ben de ihtiyar deil gen idim. 12. O vakit retmenimiz idiniz. 13. Byk kardeiniz gzel bir
ey idi (gzel idi). 14. Senin antan yok mu? ki gn nce aldm, ondan evvel antam yok idi. 15.
Bu takvim deil resimli gazete idi.
3.

()

1. Kyl msnz? Hayr, kyl deilim. 2. Biz de memuruz. 3. retmen deil misiniz? 4.
Btn bunlar yalandr. 5. Onlar talebe deildirler. 6. O masann boyu iki metredir.
7. Arkadalarn
ktphanede
midirler?

Onlar
okuma
salonundadrlar.
8.
Hi
dostunuz
yok
mudur?
ok
iyi
bir
dostum
vardr.
9.
Sokanz
dar
mdr?

Hayr,
caddemiz
genitir. 10. Nbeti siz misiniz?
4.

1. Dn arkadam rahatszd. Bugn uradm, hastay yi buldum. 2. Salar san, gzleri karayd.
3. O sz de mektep sz deil galiba mektup kelimesiydi. 4. Senin retmenin miydi? 5. 1953
ylyd. 6. Evet, derslerden evveldi. 7. u bay sene nce lisemizin mdryd. 8. O ne gzel
fotoraft!
5. u birka cmleyi Rusa'dan Trke'ye tercme ediniz:

1. , . 2. ? 3.
- . 4. ? 5.
, , 1925 . 6. ? 7.
, .
8. . . 9.
. 10. .

KADAR, DEK GB
kadar
.


kadar , (... ). .
: Bu ocuk sizin olunuz kadar alkandr.
, . Sen onun kadar' byksn.
, . Sen onun kadar byk deilsin.
- , . Bu renci sizin kadar iyi okumuyor.
, .
kadar ,
:
1.

).
bina yksek mi? ? Da kadar. . Senin kadar boyu
var. .
2.

(yl,
ay,
gn,

.
.
),

. ).

-
saat,
metre,
kilogram,
ton
,

: hafta kadar altk.


- .
1
, ,
.

Boyu iki

metre kadardr (ki metre kadar boyu var).


- () . ki saat kadar sonra gitti.
.

kadar .
dek dein. dek, dein, kadar
.
: Okula dek (kadar) yaya gitti.

.
Saat dokuza dein (kadar) altm.
- , imdiye (o zamana) dek (kadar)

()

1
bugne dek (bugnecek)

gibi .
:
1. kadar, gibi , -
, . , kadar, gibi
, . . - . -
.
: Babas gibi alkandr.
- , , . (.: Babas kadar alkan.
( ), ). da senin gibi gen(tir).
,

,
.
( :
senden gen. ).
1

2.

gibi

: Benim gibi yapnz. , . ocuk gibi kouyor.


, () . Evi gibi yataa girdi.
, (. ).

3.
gibi

()... .
: Ankara, zmir, stanbul gibi(byk) kentlerde...
() , , ,
1.

6. :

1. , yazy sizin kadar yi evirdi. 2. Bu kz babas kadar anktr. 3. Odam u oda kadar byk
deildi. 4. Siz ahbabnz kadar iyi almyorsunuz. 5. odas ambar kadar (ambar gibi) karanlkt. 6. 33
numaral tramvayla ta Yedikuleye dek gitti. 7. Neden bizim gibi yazmyorsunuz? 8. Koridorda on
kadar delikanl duruyor. 9. Kardei alt sene kadar okula devam etti. 10. Sen de kardein gibi hi
bir zaman yalan syleme. 11. T geceye kadar konutuk. 12. Moskova, Bak, Kiyef gibi byk
kentleri haritada bulmak g deildir. 13. Siz ok alkansnz, fakat biz de sizin gibiyiz. 14. O
zamana kadar kitap filn okumadm. 15. imdiye dek (imdiyecek) bu ite tecrbesi yoktu.
1
, () -
(gibi = = ... ).

7.

,
:

l. Sen ablan... grgl deilsin. 2. Neden ben. . . gibi yapmyorsunuz? 3. Gece... kadar derse
altm. 4. T nehre ... yaya gittik. 5. Sokamz bu cadde... kadar ilek deildi, 6. Sen de u olan...
yalan sylyorsun. 7. Ahbabn... merakl ol. 8. Ynetmenimiz u profesr... nl bir bilim adam deildir.
9. Saat
altya...
okulda
kald.
10.
Olumun
boyu
siz...
kadar
deil,
u
delikanl...
kadardr.
11.
Son
ay
iinde
tiyatro,
mze,
sinema... yerlere gitmedim. 12. Yol uzun deil, bir kilometre...
8. :

1. , . 2. , .
3. , . 4. . 5.
, ? 6. . 7.
. 8. , , . 9. ,
, , ?
10.

.
11.
,

.
12.

.
13.

. 14. ?
9.

?;

?;

?;

?;
,

(
),

,
,
;

;
,

; .

(istek-buyurum kipi)


(3- . . . ) -

(1- . . . ),
.
3-
, a , , -
(
, ).
3-
( ) -sn (-sin, -sun, sn)'.
: alsn () () almasn Kardeime syle, beni
beklesin. , .

3- -sn
, .
; onlar alsnlar () (onlar) almasnlar
Yedikuleye varmak kolay. 33 numaral tramvaya binsinler.
;
33.

3-
(-sn m?, -snlar m?). ,
.
: () alsn m? ?
: () ? (onlar) gelmesinler mi?
? (, ?)
1
() 2- , (
), alyorsun , : alsn .

Arkadam girsin mi yoksa biraz beklesin mi?


- ?

(. .
), - .
: ocuk mu girsin babas m?
- ?

1-

- , - -
(-), (!).
1-
( ) -(y)aym, -(y)eyim.
, .
: (ben) al + aym = alaym
- -

(),

bekle + yeyim = bekleyeyim


- -,
Akama daha saat var. Sinemaya gideyim.
- . .

-aym (-eyim) ( - )
m. -aym m?
-sn m?, -snlar m?
: (Ben) gideyim mi? () ?

(-mayaym) .
: Bunu bir daha grmeyeyim!
- !

1-
, - ()
( ) ,
(, ).
1-
-(y)alm (-(y)elim).
: al + a l m = alalm , alma + yalm = almayalm

, u adam da dinleyelim. ok iyi konuur.


- . .
. bakmak bakalm
- . .. : syle bakalm -, , dur bakalm -!

1- mi (-alm m?)
,
, .
: alalm m? 1) ? 2) ? Biz yazalm m, retmenim?

- , ? Yazalm m ona? ?

(kim? ne? ne zaman? nasl? nerede? . . ).
m (mi):
, (

) , .
,
- .
: (Onlar) Ne zaman gelsinler?
- () ? Ondan ne isteyelim?
- ? Bunu kime syleyeyim?
? ?
Nerede oturuyor bu memur? Nasl yazalm ona? - ?
?

10.
:

1. Hadi Kemal gidelim artk! 2. Kardeinize syleyin: bunu bir daha yapmasn! 3. Bu scakta
souk bir ey ieyim dedim, lokantaya girdim. 4. Burada ne yapyorsunuz, bakalm?
Derse alyoruz. 5. Hava serin. Parka m gidelim yoksa eve mi dnelim? 6. Ne duruyorsun (be)!
Binelim otobse. 7. Herkes eline kalem alsn. Dikte yazalm. 8. Bugn beraber ay ielim, Selim.
Pek gzel. Durun aylar getireyim. 9. u ocuklar eve dnsnler, bir daha da
kmasnlar. 10. Adam rahatsz etmeyelim, ok ii var.
11. Bugn nerede kahvalt edelim? Burada m yoksa?
12. Kardeime
mektup
yazdm.
-Okuyaym
m?
13.
Yaz
pek
g.
Kim
tercme
etsin?

Beraber
evirelim.
14.
Grlt
karmayalm,
sakn
uyanmasn.
15.
Adama
nasl
yardm
gsterelim?
Yoksa
bu
akam
biraz
dinlensin
mi?
16.
Seni
burada bir daha grmeyeyim!

11.
:

(: Sinemaya m gitsin? Nereye gitsin?)

1. ocuklar burada m kalsnlar? 2. Kahve mi ielim, anne? 3. Ne o? u olanla m alaym? 4.


e hemen imdi mi (imdiden mi) balasnlar? 5. Fabrikaya metroyla m gideyim otobsle mi? 6.
Halamzdan para m dileyelim yoksa? 7. Atelyeyi u gen mhendis mi ynetsin? 8. Hikyeyi
u ocuklara m okuyalm yoksa?
12. :

1. - . 2. - ! 3. ,
. 4. , ? , , . 5.
. . 6. , . 7. ,
? 8. ? 9. : ? 10.
() ? 11. :
. 12. ? 13. , ?, .
? 14. , , , ? () ? .
. 15. !

1. takvim
2. metre
3. kilometre
4. kilogram (kilo)
5. ton
6. nbeti
7. fotoraf )
8. imek

9. atelye (atlye) 1) ; ; 2)

yksek
m.

10. mhendis

11.ynetim (idare) ,

ynetmek (idare etmek) ( . ) ,

12. neci ( )
13. da
14. lmek ,
15. t ...
16. hazr ( . . )
h. bulunmak :
,
17. ac 1) ;
2) , ,
ne acdr (ki) ()
18. dilemek ,
19. basar-
b. gstermek

b. (lar) dilemek

b. l , 20. usta ;
21. ilingir (. . )
22. refika ,
23. e (); , ;
e. dost -
24.
kar l) ; 2)
,
k. koca

25.
koca 1) ; 2)
;
3) ; 4} ;
k. kar
26. karmak !) , ; ();
(; );
2) ; .
27. grlt ,
g. karmak
,
g. l
28. kocaman (muazzam) ,
29. apartman 1); 2)
30. tifo

31. yalnz

yalnz ;
32. sevmek 1) ; 2)
33. z- 1 ) ; ;
2); ; z=kendisi
34. vey

;
. ana
35.aa

aabey
36. evlenmek ( ile)
37. gelin ;
38.nk (cnki)
39. eitim
(terbiye)

e.
li
(terbiyeli)

eitmek
(terbiye
etmek)

40. henz 1) (),


; 2)
41. zade ( . )
42. birader(=karde)

b. zade (-)
43. bekr
44. dikkat
d. etmek ( . . ) , ;
d. li
45. fakir
46. zengin (. . )
47. teyze ( )
48. hala ( )
49. day ( )
50. amca ( )
51. ky
52. tuhaf ;
(bu) tuhafna gidiyor
53. yaamak; ;
( . . ) ()
54. ifti ;
55. halk ;

ev halk

56. memleket 1) lke, 2)


57. niin? -- ?
58. kasaba :
59. akraba ()
60. gne
61. trl ;
trl t. ;
bir trl ( . )
,

;
baka t. -
62. teknik
63. domak ,
64. sorun (mesele) ,
65. satmak (. . )
66. satn almak
67. vitrin

68. bile
69. bol

b. bol
70. modern

71. belki ,
72. makine (makina) ;
73. doktor ,
74. vallahi -! !
75. aferin ! !
76. hikye (yk) ; uzun h.
77. teyp
78. video
79. polis ();

80. atmak l) ; ;
2) ,

1. evli ,
2. demiryol, demiryolu
3. hasta olmak
4. bildiri
( )
1. olmak
ocuu oldu
2. hi ( )
Trkiye'ye gittiniz mi hi? ?
3. pek ( . )
4. ( )
dedim ya! !

,
1. vaktiyle
2. vaktinde
3. zaman (zamannda) ,
4. (25) yana girdi. (25) .
5. ne kadar? ? (); ?
ne kadar (da).... ! .... ! ... ! ... !
6. bu kadar m? -?
7. kadar ,
8. ne gibi? , ?
9. bu gibi , ,
10. anneanne, bykanne ( )
11. bykbaba
12. en
ok

13. bastne ! !
14. ne bileyim (ben)? ? 15. nceki (evvelki) gn

:
1.

(,
)

e.

refika
(
harem)

,
a
kar
.
2.

.
,

karde(im)
(),

,
abla

aabey
(

bi)
;

teyze
(
teyze
hanm)

amca
(
amca
bey)
.

day

.
, zade, oul kz
, (teyze zade /teyzezade/, teyze olu, teyze kz, dayzade, day olu .
. ). (
) (teyzezadem, teyzeolum ( )) . .
(teyzemzade, teyzemolu).
3.

, ,

nk (Okula
gelmedi. nk hastadr. , ). ,
.
4.
bile

hatt)

,
:
Ben
bunu
bilmiyorum,
hatt
babam
bile
bilmiyor.
, .
5.
halk

-:
tiyatro
halk

,
otobs
halk

,
ehir
halk

-c/-4 , ,
, ( ), , . .
: neci? ?, ? ii ; (i ); yolcu
, (yol ); demirci (demir ).

-i .
: sporcu bir gen
(.: ).

-da(-ta), -de(-te), -,
- (, . . ).
: snfta , ;
yata , , ; yolda ( yol arkada).

-(h)ane, hane ,
.

: ktphane - , ; hasta(ha)ne ; dersane


.

13.

-c, -da -(h)ane:

gazeteci, kapc, duvarc, kitap, odac, saati, solcu, sac, fabrikac, gzc, arabac, mektepi, dilci,
dkknc, elektriki, gramerci, havac, idareci, lokantac, otelci, pazarc, romanc, tiyatrocu, tra,
ite, demirhane, yemekhane, szc, ayak, camc.
14. ( 8- ):

( 19)

1. Ynetim ii ok zor, sen buna hazr deilsin. 2. Babanz neci? Vaktiyle mektepiydi, imdi
almyor. 3. Neden zamannda (vaktinde) gelmiyorsunuz? 4. Atelyemizi u yksek mhendis
ynetiyor (idare ediyor). 5. Bu toplantda ben hazr bulunmadm. 6. O zaman ka yasindeydiniz? 7.
Snavda basan gstermedi. imdi ac ac anlatyor. 8. ? -, . 9.
. 10. .
( 39)

l. Bu masann bir ei bizde de var. Eimin masas... 2. Bay mer ve ei. 3. Ee dosta her eyi
anlatt. 4. Grlt karmayn, ocuklar. Efendinin refikas uyuyor. 5. u grltc adam
salondan karn. 6. Fabrikanz ne mal karyor? 7. Cebinden bir fotoraf kard. 8. Ne kadar da
koca (muazzam, kocaman) apartman! 9. Ne kadar yaz yazdnz? Bu kadar m? 10. Kadn vey
kzn o kadar seviyor, o kadar seviyor(ki... ). 11. Gel ocuum, seni biraz seveyim. 12. u kocaman
ehirde yalnz kald. 13. -

? . 14. , . 15. (
). 16.
, ,
; . 17. ( ).
18. . 19. !
( 57)

1. Henz gelmedi. 2. Henz geldi. 3. Biraderzadem ok terbiyeli bir delikanl. 4. Byle


eyler byk annemin (anneannemin) tuhafna gidiyor. 5. Babaannemin evinde gzel saatler
yaadk. 6. Ne halazadem var, ne de amcaolum (amcamolu). z amcam yok (ki)! 7. u dayya
dikkat edin. Bural deil galiba. 8. ( ) . 9.
. 10. (). 11.
: ( )
. 12. ( ) - (
)? 13. !
1. Meselenin (sorunun) zn anladn m? Bir trl anlamyorum. 2. Ne gibi akrabam? O
kadar ok akrabam var (ki)! 3. Dedim ya, bu ii baka trl yapmak gerek. 4. Amcamkz
hasta oldu. Nesi var? Doktor bile bilmiyor. 5. Bak, ne gzel tablo! Zengin renkler, bol bol
gne ... Doru, gzel. Yalnz (ancak) pek de modern deil. -Gene de satnalmak istiyorum. 6.
abuk hastaneye gidelim. Biraderzademin bir ocuu dodu. Aferin! Benim biraderimin de
dn bir olu dnyaya geldi. 7. l paras oldu. imdi bir oto bir de teyp (video) almak (satn almak)
istiyor. Ancak bu kasabada kimse satmyor. Dinleme, atyor! 9. . 10.
, . 11. .
. 12. .

AHMET USTANIN ALES

Bizim Ahmet usta grgl bir ilingir. Ahmet usta ve refikas Aye hanm skdarn grltl bir
sokanda iki odal bir apartmanda oturuyorlar. Daireleri kocaman binann yannda, kk bir evin
ikinci katndadr.
Bu ailenin evvel dokuz ocuu vard fakat ne acdr tifodan ld ve imdi yalnz alts kald.
Drd erkek ikisi kzdr. Oullarnn adlar Metin, etin, Ziya ve Kaya'dr. Kzlarnn isimleri Kbra
ve ffet'tir. En bykleri Metin, en kkleri ise ffet'tir. Btn ocuklar z ana babalarn ok
seviyorlar.
Ahmet usta o kadar ihtiyar deil, bu yl 52 yana girdi. Kars Aye hanm kacasndan daha
gen, 43 yandadr.
Kbra Ziya'dan byktr, onun ablasdr. O, byk aabeyi Metinden 4 ya kk, fakat Ziya'dan
3 ya ve Kaya'dan 6 ya byktr. Aabeyleri Metin 23 yandadr. Bundan iki yl evvel
komusunun kz Selime ile evlendi. Anas Aye hanm gelininden pek memnun, nk o ok eitimli
(terbiyeli), alkan ve ciddi bir kzdr.
etin 21 yandadr. O henz evli deil, bekrdr. Bu iki birader, babalan Ahmet usta gibi
ilingirdirler fakat etin aabeyi Metin kadar dikkatli, grgl ve baarl deildir.
Kbra, 19 yanda kara gzl siyah sal ve orta boylu bir kzdr. Yalnz bu yl babasnn evine
dnd. 6 yl kadar Koyuncu adl bir kyde oturdu. Bu kyde Kbrann ok akrabas var: ihtiyar byk
annesi (anneannesi), days Orhan, dayzadesi filn. Fakat Kbra hep fakir teyzesi Fatma'nn
yannda kald. nk teyzesinin z ocuu yok. Kubra'y gz gibi seviyor kadn.
Ziya 16 yanda bir delikanl, byk aabeyleri kadar alkan bir olandr. Bu sene o bir teknik okuluna
devan etmee balad. Ev halk Ziya'y ok seviyor, ona basarlar dileyor.
Kaya 13 yandadr. Erkek kardelerin en kdr. O da ablas Kbra gibi Mehmetli kynde
amcasnn evinde 4 sene

kadar oturdu ve ky ehirden daha ok seviyor. Bir ey onun tuhafna gidiyor. Acaba niin insanlarn
ou kylerde deil, hatta kasabalarda da deil, lkenin byk kentlerinde yaamak istiyorlar. Ancak
amcas Kerem bu insanlardan deil. O tam halktan adamdr ve 55 yl iinde bir defa olsun kendi
memleketinden, kendi kynden bir yere kmad, yirmi kilometre uzakta(ki) demiryolunu bile grmedi. Kaya
da onun gibi ifti olmak istiyor.
Kk iffet 1994 de dodu ve henz 6 yandadr. O daha okula gitmiyor. Kbra z ona evde ders
veriyor amma, ffet biraz tembel bir kzdr, okumay sevmiyor ablasn dikkatla dinlemiyor.

BR KONUMA

Birinci mhendis: Dilmamz gene yerinde deil! Ka defa syledim ona. Ge kalmayn, birader,
dedim. gnmz zamannda, tam saat dokuzda balasn. Hi oral deil. Gidelim artk. Daha
ne kadar beklemek gerek?
kinci mhendis: Nereye yle acele ediyorsunuz, beyefendim? Demin, daha dorusu bundan bir saat
kadar nce o buradan otomobille geti. Galiba bir ii var. te (kendisi) geliyor.
Birinci mhendis (tercmana): Neredeydiniz beyefendim? Niin yle ge geliyorsunuz? Acaba ne
gibi ileriniz vard da buraya uramyorsunuz?
Tercman: Karm ok rahatsz, efendim. Erken saatte (cankurtaran arabasyle) karm
hastahaneye gtrdm filn. Bu i en az yarm saatimi ald. Beni ok mu beklediniz?
Birinci m.: Baknz saata, onu geiyor. Demek tam bir saat bekliyoruz sizi, hatta biraz ok.

.: Bu kadar ok mu?
Birinci m.: Ne bileyim ben? Onun kadar galiba.
T.: Anladk, beyim, anladk. Affedersiniz! imdi sizi nereye gtreyim? Syleyin. devimi
yapmaa (yerine getirmee) hazrm.
kinci m.: Bugn kitap maazasna ve cam fabrikasna gitmek istiyoruz.
T.: Bastne efendim. Bu g sorun deil ya! Bundan kolay ne var. nce maazaya m yoksa
fabrikaya m gidelim?
kinci m.: lk nce maazaya gidelim de (oradan) birka kitap satn alalm. nceki gn leden
sonra oraya trl trl kitaplar geldi. Gzmle grdm. O semtteydim. Maaza zengin,
vitrinlerinde kitaplar bol. Fakat bana bir kitap bile satmadlar.
T.: Niin (nasl) satmadlar? Saat kata gittiniz? kinci m.: Akam saat 6-da. Fakat maaza
kapalyd.
T.: Ha, anladm! nceki gn cumartesiydi, deil mi? Cumartesi gnleri bizde btn maazalar
saat altda artk kapal. Elbette baz nbeti maazalar yok deil. Yalnz adreslerini bilmek
gerek. Hem de bu gibi yerlere biraz daha erken gitmek lzm.
Birinci m.: Bense evvelki gn erken saatlerde bir iyerindeydim.
kinci m.: Ne fabrikas o? Ne karyor? Yalnz m gittiniz?
Birinci m.: Trl mal, makina, teyp, video karyor. Ama ne kadar byk, ne kadar modern bir i
yeri! Atlyeleri meydan kadar geni, hastane gibi temizdir. Neler yok orada! Vallahi, eini
(bylesini) bugne kadar grmedim. Ynetmeni de ok grgl. Fabrikasn ok gzel idare
ediyor (ynetiyor).
kinci m.: Aferin! Ben de o i yerini grmek istiyorum. Bildirinize teekkr ederim. Bana
adresini bildirmeyi unutmayn.


15. u sorulara yant verin:

l. Ka ylnda dodunuz? 2. O zaman babanz ka yandayd? 3. Aabeyiniz (ablanz)


ka yandayd? 4. Babanz necidir? O zaman neciydi? 5. Byk babanz neci oldu? 6. Bir teyze
(hala, day, amca) zadeniz var m? Nerede okuyor (alyor)? Neci olmak istiyor? 8. etin,
aabeyi (ablas) kadar grgl eitimli ve dikkatli bir gen mi? 9. Fatma teyze Kbray niin
gz gibi seviyor? 10. Kaya kimin gibi ifti olmak istiyor? Neden? 11. Dilmaca ne oldu da i yerine
vaktinde gelmedi? Atmyor mu dilma? 12. kinci mhendis neden bir kitap bile satn almad? (kinci
mhendise ... neden bir kitap bile satmadlar?) 13. Babaanneniz rai evirmen oldu, anneanneniz
mi? 14. En yisi dilma m evirmen (mtercim) mi olalm? 15. Syleyin, takvime baksnlar;
dn kasmn kayd?
16.

1. Konya kenti stanbul... byk... 2. Ahmet Usta(nn) ailesinin


Koyuncu, Mehmetli... kylerde akraba.......idi. 3. ffet 1998
ylnda.... 4. Fabrikasn o... iyi ynetmek bugn... kolay deildir. 5. Saat on iki... bekledim, fakat
maaza kapal.... 6. Birka ay sonra Metin'in bir ocuu dosun da Ziya'nin bir birader.... 7. Dikkat
eltim: evirmen dn yerinde yok..., bugn de... imiz duruyor. imdi ne... ? 8. Ben o yllarda
renciydim. Peki, aabeyiniz... ? 9. Denizli, Mula, Burdur ... kentlerde anacaddeler pek ilek ve
grlt... 10. Kaya, amcas... ifti olmak... 11. Metin, babas... tecrbeli ilingir ... istiyor. 12. etin,
Metin... dikkatli....
17. :

1973 . () .

, I ( ) .
- , ( ) ,
. Macep ,
. ( ), -. 1993
, . ,
, . .
( ) . .
.
! , . , ,
, . . .
?
. .
. , -
. - , .
, . , , .
- . : -
, ...
18. :

1. , . 2. ! 3. . 4.
-? 5. . 6. . 7. -. 8.
. 9. 10. - . . . 12. !
13. . 14. -. 15. . 16.
. 17. -

. 18. . 19. . 20.


? 21. .
19. .
20. Aadaki ataszlerini Rusa'ya evirin:

1. Anasna bak kzn al.


2. Avc avnda yolcu yolunda gerek.
3. Az olsun (uz) temiz olsun.
4. Bir iin nne bakma sonuna bak.
5. Doru sz acdr.
6. Ev alma komu al.
7. Ge olsun da g olmasn.
8. Grdn yemek daha ne demek.
9. Ha Ali hoca ha hoca Ali.
10. Hasta ol benim iin, leyim senin iin.
11.Her iin sonuna bak.
12.Herkes evinde aadr.
13.Kendi iini kendi yap.
14. Kzm sana sylyorum, gelinim sen dinle.
15.nce yeyelim sonra deyelim.

DOKUZUNCU DERS

-ACAK
(gelecek zaman)

. -(y)acak, -(y)ecek,
, ,
, . . , . (.
( ) . )
, , :
1. ,

);
2. ( );
3. ,

(
) ).
,
( ),
, , ,
, . .
-acak, -ecek, , .
- (-im,
-sin, . ), -yor.

(k) 1-
, , : -acak + m = = -acam,
-ecek + -im = -eceim, -acak + -z = -acaz, -ecek+-iz = -eceiz.
: alacam , ; geleceiz .

: -, - .
: () almayacak on .


(. Ben subay mym?, Ben okuyor muyum?).
: Ben alacak mym? (al+acak +m+(y)m)
?
- , ,
.
: almayacam + alacak m-ym= almayacak mym?
- ?
(, ,
-)
etmek.
: yardm (rahatsz) edeceim
- (), . .
edeceim

etmeyeceim

edecek miyim

etmeyecek miyim

edeceksin

etmeyeceksin

edecek misin

etmeyecek misin

edecek
edeceiz

etmeyecek
etmeyeceiz

edecek mi
edecek miyiz

etmeyecek mi
etmeyecek miyiz

edeceksiniz

etmeyeceksiniz

edecek misiniz

etmeyecek misiniz

edecekler

etmeyecekler

edeceklerini

etmeyecekler mi

: Alt ay sonra snav vereceiz.


- ( )
. ] Tiyatroya gidecek mi?
? (
?)
Ne istiyorsunuz? ? Mdrle konuacam.
- , Ge kalacaksn! Acele et!
- ! !

3- - -acak, -ecek
-tr (-tir). :
edecektir, edecek midir, edeceklerdir, edecekler midir. -tir
-acak - - ( . ).
: TrkiyeAvusturya ma saat bete balayacaktr.
.

olmak, ,
i(mek),
.
: Ben imdi talebeyim, iki sene sonra da
mhendis olacam.
,
() . Babanz ondan memnun olmayacak(tr).

olmak var ,
yok , , , , olacak (-tr!)
, .
.
: Kzm yoktur, olum var. Fakat kzm da olacak.
- , . .

?)

Bu erkek ii olacak.
-
,

Necisiniz? Memurum. Ne olacak?


- ? . ?

1. :

1. Bu
geceyi
vey
kardeimde
geireceim.
2.
Hasta
lecek
mi?

Orasn
bilmiyorum.
Doktor
deilim
ya.
3.
ki
ay
sonra
ocuumuz
olacak.
4.
Sinemaya
gitmeyecek
misin?

Hayr,
bugn
toplantmz
var,
enstitye
gideceim.
5.
Burada
t
geceye
kadar
kalacaksnz.
Anladnz
m?
6.
u
antal
adam
kim?

Bilmiyorum.
Bir
mhendis
olacak.
7.

be
kadar
evirmen
(mtercim)
bu
ii
yapacak
m?
8.
Saat
birde
yine
gelecek.
Tuhaf
bir
adam!
9.
Sana
bu
kitab
hi
bir
zaman
satmayacak.
10.
Biraderzadesi
mhendistir.
Birka
gn
sonra
fabrikasnda
bir
atelyeyi
ynetecek.
11.
Ben
kacam.
Niin?
Sokakta
ne
yapacaksn?
12.
Burada
ne
yapyorsunuz?

Mektup
yazyorum. Ne olacak?
2.

1. Bu mesele herkesin dikkatini ekiyor. 2. Acaba ablas geri dnmedi mi? 3. Halanz hasta m?
lyor mu? 4. ocuklar, fazla grlt karmayn, biz derse alyoruz. 5. Amcamz pek ge geldi. 6.
Daynzn ocuu mu var? 7. Sk sk altnz. 8. z kardeim yanmda deil yalnz oturuyor. 9.
Teyzeolun odanda ne yapyor? 10. Tevfik kiminle evlendi?
3.

, :

(,
-)

oynamak, sylemek, yardm etmek, bulmak, kamak, domak, ynetmek, anlamak

4.
1.

:
. 2.
. ( ). 3.
. , . 4. , . 5.
. - . 6. ,
. 7. ? ( ). 8. ,
. 9. ;
. 10. .

() (sfat takm, eksiz ad tamlamas)


,
, . -
- ,
- (, , . . ), ,
(, . . ).
: yeni (bir) ev ;

yan sokak , ;
ba doktor ;
cam hokka .
(koum, kountu) , , ,
, , . . - .
1
.
: Matveyef yolda , Fatma abla
a, Yusuf Bey - , Aye Hanm .
1

: kadn doktor -; Bay Ozan ; profesr Akdoan


; profesr Akdoan' dan
.
,
. : Petersburg kenti .

(sayma ad) . (. :
, , . . ).
.
:

on ba hayvan ; bardak ay .

( ay barda ;
. )
,
. -, (
), .
: bu tip makina(lar) (

makinann bu tipi )
bu nevi spor .

(zincirleme ad tamlamas).

.
( ).

: dostumun kardeinin kol saati


- .
; l)dostumun kardei , 2) kardeinin kol saati
() .

: Aabeyimin dostunun byk odas


- .

, . .
- .
: Ankara niversitesi Dil Tarih ve Corafya Fakltesi dekan
,

.

5. :

1. Biraz uzakta ta bir bina 1 grdk. 2. Ba mhendis nerededir? 3. Demir kapy aldm,
kimse amad. 4. Demirci Ahmet 1931 senesinde dodu. 5. Amcaolu, Dram tiyatrosu mdrnn
olunun can dostudur. 6. Kocaman Opera tiyatrosu binasna yakn oturuyoruz. 7. Moskova'nn
en gzel ve en byk kltr ve istirahat park Gorki parkdr. 8, Hasta annesine bir kadn doktor
bakyor. 9. Odann ortasnda kk bir tahta masa var. 10. Dilma Kerim'den pek ilgin bir
mektup aldm. 11. Bu ocuk senin mi? Hayr, vey kzkardeimin kocasnn oludur.
12. O aann ka ba hayvan vardr? 13. Bu nevi sporu hi sevmiyor musunuz? 14. Ltfen bize
birka ay barda gsteriniz.
1

ta bir bina bir ta bina - .

6.

(
):

, , , , ,
, , , , , ,
, , , -, , , , , ,
, , ,
, , ,
, .
7.

1. ( ). 2.
. 3. ( ) (
). 4. . 5. . 6. . 7.
.
8.

.
9.

?
10.

?
11.

.
12. : .
13.

.
14.

, .
-DIKTAN SONRA
sonra , (-dan sonra),
, .
dk/-tk ( ),
-tan (-ten) sonra.

-diktan sonra + (
-). -diktan sonra
, -diktan sonra
(... aldktan sonra ... )
, (... aldktan sonra ..., ... ).
-diktan sonra ,
, . ( ,
). -diktan sonra
. , -diktan sonra,
.
: Kardeim sinemaya gittikten sonra (ben) kitap okumaya oturdum.
, , . Okul ynetmeni profesr
Denizli geldikten sonra toplant balad.
,
, . Biraz oynadktan sonra okula gidecek.
, . (: ,
. )
sonra ,
, .
: Toplant, profesr Denizli geldikten be dakika sonra balad.
, . Doduktan
7 sene sonra okula girdi.

.


8.
:

1. ocuklarmz biraz dinlendikten sonra yolumuza devam ettik.

2. Gazeteyi
gzden
geirdikten
sonra
kahvalt
etmee
baladm. 3. Biz dersaneye girdikten be dakika sonra zil ald.
4.
Snavlar
bittikten
sonra
Bursa
kentine
gidecek.
5.
Derse
iki
saat
kadar
altktan
sonra
sokaa
ktk.
6.
Ablam
tiyatrodan
dndkten
bir
saat
sonra
yataa
girdi.
7.
Aabeyim
geldikten
eyrek
saat
sonra
ben
yataa
girdim.
8.
Dersleriniz
bittikten
sonra lokantaya m gidiyorsunuz?
9.

-dktan
:

sonra,

1. Toplant bitti. Biz eve gittik. 2. saat altm. Sonra yataa girdim. 3. Ben eve geldim. Yirmi dakika
sonra arkadam bana urad. 4. Saat sekizi geti. Day olu evden kt.
5. mtihanlarmz bitecek. Sonra istirahat evine mi gideceksin?
6. Okuldan
geldiler.
Yarm
saat
sonra
futbol
oynamaya
baladk.
10. :

1. , , . 2.
. 3. ,
. 4. , , . 5.
, . 6. , ?
7.

.
8.

(saatli dakikal zaman belirtm e yntemi)

Saat ka(tr)? ? .

- , saat (
) , ,
, ( dakika ),
, , , gemek geiyor. saat dakika
.
: Saat drd yirmi dakika geiyor. : Drd yirmi geiyor).
- . (: . ) Saat on biri dakika geiyor.
- .

, .
saat ,
, , ,
, , , var kalmak
kalyor.
: Saat bee yirmi dakika var (kalyor). : Bee yirmi kalyor.
- () (: () .
Saat bire dakika var (kalyor).

saat kata ? ,
gemek kalmak : gee, kala ( var
).
: Saat kata evden kt?
- ? Saat onu on dakika gee evden kt. (Onu
on gee evden kt. ) .

Dersiniz saat kata bitti?


? Dersimiz (saat) altya eyrek (on be
dakika)
kala bitti. - .

. :

1. Saat katr? Saat bei on dakika geiyor. 2. Saat ka? Dokuza yirmi alt dakika var. 3. Saat
kata iini bitirdin? Altya be dakika kala bitirdim. 4. Saat katr? Sekize on kalyor. 6. Yediyi yedi
dakika geiyor. 7. Opera saat kata bitecek? 8. Opera on bire be kala bitecek. 9. On biri on dakika
gee bitecek. 10. Opera saat on buukta bitecek.
12.

,
geiyor var (kalyor), .

Saat ka? kiye on...; Bei yirmi iki...; Yirmi ikiye be...; On biri bir...; ...; Alty
eyrek...; Sekize on sekiz...; 2 12 var; 9 28 geiyor; 17 13 var (kalyor); l geiyor; e sekiz...
yemek yemee baladk; Yediyi yirmi... pazara vardk; Biri eyrek... okuldan kacam; Ona on...
eviriyi bitirdim; 12 10 kala zil ald; 8 25 gee artk dersanedeydim,
13. :

1. ? 2. . 3. . 4. . 5.
. 6. . 7.
? 8. ( ) . 9. ? 10. (). 11. ( )?
12. . 13. . 14.
. ? ( ).


1. tip ; ;
2. eit (nevi) ; ; ;

bir .
bu .
her . mal
3. ta ;
4. hayvan ; ;
5. ay
6. bardak
7. dram
8. opera
9. tutmak 1) ; , ; 2)
()
10. filim(lmi) , ,
11. ekmek 1) , ;
2) , (birinin)
dikkatini .
12. ileri ,
i. de ,
i. gitmek ,
,
13. geri ; ;
g. dnmek
g. kalmak
g. vermek ,
14. fazla ,
15. oynamak 1) ; ; 2) ; 3)
()
16.
kol 1)
(
);
2) ; 3) ;dil
k. u
17. dakika
18. buuk
19. eyrek
20.
tatil

,
;
t. gn
21.
konuk (misafir) ;

k. gelmek (-e)
22. yrn
23. av

a. c
24. ku
25. balk

;
b.
av

b. tutmak
26. yasak

y. etmek (-i)
27. genellikle (umumiyetle)
,
28.
bilhassa ;
29. davet

d. li
d. etmek
30.
duymak ;
31. raz

r.
olmak

(
a.,
.
)

,
Allah senden r. olsun - !
32. glmek ,
33. korkmak (-den) ,
, korkutmak
34. neri
(teklif)
nermek (teklif etmek)

35. olanak
(imkn)
olanakl
(mmkn)

36. kabul1)
;
2)
;
k.
um

k. etmek,
37. toplamak ;
38. palto
39. apka ,

40. giymek;
41. inmek ;
otele i.
42. karyola ,
43. mobilya
44. elbise,
45. eya ,
46. amak 1) (-e) ;
2) (-i),
47. hl
48. aksi ; ; ;
a. gibi
49. derhal ,
50. zarar

z. ()yok ! !
z. vermek (-e)
51. mutlaka
52. pln
53. dmek 1) ; 2)
( ); hasta d.

54. su l) ; 2) ; 3)
s. ya dmek
s. lu ;
55.ikram ;
i. etmek (kime ne) ;

56. yava ;
.
.

57. yrmek ;
58.ras(t)gelmek, ras(t)lamak
(c
. )
59. kayak

k. yapmak
k.

60. dolamak ();


, ()
61. nihayet
en n.
62. ackmak
63. satran
(atran)

s. oynamak
64. televizyon ;
65. seyretmek ; seyirci
66. kapamak;
67. are

,
. yok! !
68. futbol
69. sigara
(cigara)

s. icmek ()
70. gezmek ; (. ) ; gezinti
71. patinaj

.
yapmak

72. yazk (-e)


y. lar olsun! ! !
73. gelecek

;
g. hafta
74. piyano

p. almak ,

75. beenmek (-i)


,
76. stad(yom)
77. keman
78. gitar


1. dorusu 2. ara 1) ( ); 2) , (); ara verelim

3. oktandr ,
4. zamanla
5. nmzdeki ,
6. bugnk

,
l. (halk; mobilya) namna (); ()
2. br gn 3. ne ? ? ?
4. gemi olsun! ! (!)
5. zaman zaman (vakit vakit)
6. batan baa ;
7. biraz sonra , 8. biraz nce ,

:
1.
buuk

:
iki
buuk

,
saat
yedi
buuk

,
be
buuk
ay

.
.

yarm:
yarm
oda

,
saat
yarm

,
yarm
saat
alt

. . : alt ay, on be gn.


2.
eya

ey

().

-sz4 -l ( );
, ( )
, .
: i ;
isiz , ; cam ;
camsz , camsz pencere .

-ki(-k) , .
: dnk ; sabahki ;
nceki (evvelki) , ; sonraki , .

-nt(-inti) : gezinti , knt


.

14.
:

grgsz mhendis, adsz asker (er), kolsuz adam, anasz babasz ocuk, yantsz neri,
adressiz biri, nceki gnk gazete, o gnk gazete, nmzdeki hafta, ocuksuz kan koca,
partisizdir, arabasz gitmek istiyorlar, otelsiz kent yok, isiz geziyor, saatsiz bir yere gitmeyecek,
yalansz sylyorum, trasz dolayor.
15. :

, , , ,
, , , ,
, , , ,
, , , ( ).
16. ( 9- ):

{ 19)

1. Bu saat be dakika geridir. 2. Onlar gittiler, biz geride kaldk. 3. Saatim ileri gidiyor. 4. leride bir ey
grmyorum. 5. Fazla ileri gitmeyin. 6. Kiminle oynuyorsunuz? 7. Sinemada hangi filim oynuyor? 8.
Sa kolu yoktur. 9. Kolumdan ekme. 10. Neler ektim, neler! 11. Bir eyrek saat nce geri dnd.
12. -

. 13. ? 14.
. 15. . 16. -
. 17. . 18. - (). 19. .
( 36)

1.
Geliniz,
sizi
kabul
edecekler.
2.
Olunuzu
okula
kabul
ettiler
mi?
3.
Ynetmenimiz
dn
bir
davet
yapt.
4.
Bizi
tabi
davet
etmedi.
5.
Bu
kabule
ben
de
davetliyim.
6.
Ben
her
eye
razym,
7.
Yarn
Subhi
Ustaya
konuk
gidelim
mi?
8.
Genellikle
iyi
bir
adamdr.
9.
Duydun
mu?
Bilhassa
u...
Korkuyorum
ondan.
Bilhassa evine gitmeye korkuyorum. 10. Bize dost gibi gld.
11.
Geri
ek
nerini
(teklifini).
Buna
olanak
(imkn)
yok.
Yasak
ettim.
12.
--Buradan
gemek
yasak
m?--Dorusu
bilmiyorum.
13.

?
14.

.
15.

?
!6.

.
17.

?
18.

.
19.

.
20.

.
21.

,
. 22. .
( 55)

1.
Hava
souktur.
Paltonu
giy.
2.
Genellikle
pek
istekli
deilim.
Yalnz
gitsin.
3.
Limon
suyunu
sevmiyor
musun?
4.
Nasl?
nce
su
mu
dediniz?
Bilmiyorum.
5.
ocuk
yere
dt.
6.
Ne
aksi
adam!
7.
Hep
aksini
yapyor.
8.
Bana
bir
sigara
ikram
etti.
9. Beyefendiye bir sandalye kram et. 10. Odan topladn m?
11.
Zarar
yok!
12.
Vay!
Yolumuzu
atk
galiba.
13.
Ama
da
eya!
ayorum
dorusu.
Bu
ne
bu?

Ne
bileyim
ben?
Bir
karyola
olacak.
14.
Syleyin,
derhal
gelsin.
15.
Aksi
gibi
hl
gelmedi.
16.

.
17.

.
18.

(
)
,

.
19.

.
20.

. ! 21. .

1. Hep kayakla yryor (kayak yapyor), ama ne kadar da yava! 2. Evet, baka are yok.
Kapayalm dkknmz. 3. Ne o? Hasta m dtn? Gemi olsun! 4 Ben bu ma televizyonda
seyrettim. 5. Gelecek hafta bir kayak gezintisi yapacaz. 6. Zamanla buras byk bir kent
olacak. 7. Ne yazk! Patinaj yapmyor. 8. Bu dram oktandr beendim. 9. Yazklar olsun! Ne gezinti
yapyor, ne piyano alyor, ne de satran oynuyor... Bunu kim beensin? En nihayet televizyonunu
seyretsin. 10. Kenti batan baa dolatk. Nihayet acktk. 11. ,
. 12. . 13. . 14.
, , , . 15. !
, . 16. , . . 17.
, (): . 18. . . 19. .
17. , :

1. Daha yava gidiniz. 2. Hep yryoruz. 3. Saatim ileri gidiyor. 4. Yarn i gn m? 5. n


tramvaydan. 6. Hava serindir. Palto giyiniz. 7. Televizyonu kapama. 8. Yere dt. 9. u yap bir
dram tiyatrosudur. 10. Dayn bir ilingir mi? 11. Halamolu evlidir. 12. Ka ylnda ld? 13.
Getirsinler eyay. 14. Biraderim geceleri alyor. 15. Fazla ge gelmesin. 16. teki adamla
konumak istiyor. 17. Biraz evvel geldi.
TATL GNM

nceki gn cumayd. Akamn yedisinde halazadem bize konuk (misafir) geldi.


- Biz yarn, br gn ava gideceiz. Dedi. Beraberimizde (bizimle birlikte) gitmek stiyor musun?
Seni bilhassa davet ediyorum..
Genellikle ben av merakls deilim, fakat bu defa meraklandm (merak ettim).

Hayvan av m yapacaksnz?
- Hayr,
halen
hayvan
ve
ku
av
yasaktr.
Balk
tutacaz,
Gel,
bizimle
birlikte
gidelim.
Vallahi,
bu
davetim
son
davet.
Sonra duydum duymadm deme. Raz ol.
Gldm: insan bu kadar korkuttuktan sonra nerini kabul etmemek olanakl deil galiba. Dedim.
Yani, kabul ediyorsun, deil mi?
- Niye kabul etmeyeyim? Kabulm.
Pazar gn ben pek erken uyandm. Yatam topladm. Kahvalt ettikten sonra palto, apka filn
giydim ve saat yediyi yirmi be dakika gee evden ktm, numaral troleybsle hala oluma
gittim. Troleybsten ehof caddesinde indim. Halamla olu iki katl ta bir binada oturuyorlar.
ki odalar var. Halazademin odas kk fakat aydnlktr. Burada mobilya namna bir dolap (takm),
bir televizyon, kk bir tahta masa, bir de demir karyola var. Masa odann ortasn tutuyor. Yemek
masasyle dier eya teki (br) odadadr. Halaolumu yatakta buldum. atm.
Ne o? Hl yatakta msn? Allah Allah!
Aksi
gibi
hasta
dtm,
dedi.
(Ben
derhal:
Gemi
olsun, dedim). Demek, bugn bu i olmayacak.
Zarar yok, dedim. Ben de dorusu o kadar hazr deilim. Bak, elbisem bile tam balk elbisesi
deil.
Yoook!
yle
deme.
nmzdeki
cumartesi
gn
mutlaka
gideceiz balk tutmaya. Geriye yol yok!
te byle o gnk plnmz suya dt. Halam bana bir bardak ay ikram etti. mz biraz
daha konutuktan sonra kalktm gittim.
Sabahn daha erken saatiydi. Kol saatime baktm, sekize on dakika vard. Yava yava
yrdm. Halamn evinden ktktan yarm saat kadar sonra bir arkadama rasgeldim. Beraber
parka gittik. Arkadam yi bir kayakdr. Ben de bu sporu seviyorum. Arkadamla btn park
batan baa dolatk. Nihayet acktk, lokantaya gittik. yi bir le yemei yedik. Yemekten sonra
ardadam evime davet ettim. Burada

parti satran oynadktan sonra arkadam gitti. Ben de baktm, televizyonda iyi bir filim
oynuyor. Atm televizyonumu, filmi seyretmeye baladm. Ancak biraz sonra televizyonu
kapadm. Taganka dram tiyatrosunda stat (Usta) ve Margarit piyesi oktandr dikkatimi
ekiyor. Aksi gibi biletim yok. Biletsiz nasl seyredeyim? Satn almak da mmkn deil. Baktm, bir
are yok. Kalktm, stadyoma, daha dorusu yeni spor sarayna gittim. nk evime ok yakndr.
Orada hokey deil, bir futbol ma seyrettim. Dokuzu eyrek gee eve dndm, paltomu,
apkam kardm. Akam yemeimi yedikten sonra bir sigara itim. Ona on kala Trke'ye
almaya oturdum ve bir buuk saat sk sk altm.
BR KONUMA
A.
B.
A.
B.
A.
B.
A.
B.
A.
B.

A.
B.

Vallahi unuttum, nceki gn neydi?


Pazard, tatil gnyd.
Siz tatil gnnz nerede geirdiniz?
Kentte geirdim.
Btn gn evde mi kaldnz?
Hayr,
sabahleyin

drt
saat
altktan
sonra
kzmla
beraber parka gittim.
Orada patinaj m yaptnz?
Hayr, kayakla dolatk.
Kznz iyi bir kayak mdr?
Henz
deildir.
Fakat
zamanla
iyi
kayak
olacak.
ok
alkandr.
(Zaman
zaman
ben
de
onunla
beraber
gidiyorum
parka.
)
Bugn
bile
kz
arkadalarndan
daha
yi kouyor (daha yi kayak yapyor).
Ya paten kaymay (= patinaj yapmay) sevmiyor mu?
Onu
da
seviyor.
Hem
de
ok
seviyor.
nk,
biliyor
musunuz,
patinaj
yeri
evimize
pek
yakndr.
Dersler
bittikten sonra hep oradadr.

A.
B.

Demek hepiniz spor meraklssnz deil mi?


Hayr,
hepimiz
spor
merakls
deiliz.
Karm
sporu
hi
sevmiyor.
A, yle
mi?
Yazk...
Peki,
pazar
gn
eve
saat
kata
dndnz?
B. Bee
eyrek
kala
dndk.
Yemee
ge
kalmayalm,
dedik.
A. Akamleyin bir yere gitmediniz mi?
B. Bir
yere
gitmedik.
le
yemei
yedikten
sonra
yine
bir
nevi
sporla
uratk,
kzmla
satran
oynadk.
Ondan
sonra da kzm piyano ald, biz dinledik.
A. Gelecek pazar gn kayak gezintisi yapacak msnz?
B. Mutlaka
yapacaz.
Hem
de
yalnz
pazar
gn
deil,
br
gn de parka gideceiz. ey... Syle bakalm, saat ka?
A. Alty eyrek geiyor. Sizin saata ne oldu? lemiyor mu?
B. Maalesef
ilemiyor.
Senin
saatin
doru
mu?
Birka
dakika geri kalmyor mu?
A. Yok
(hayr),
ne
geri
kalyor,
ne
de
ileri
gidiyor.
Biraz
nce
alty ald... Siz galiba imdi bir yere gideceksiniz?
B. Evet,
acele
ediyorum.
Bu
gece
karmla
Faust
operasn
seyredeceiz (dinleyeceiz). Affedersin, ben gideceim.
A. Gle, gle.

18. :

1. Saat yarmda neredeydiniz? 2. Yarn eref stadnda ok enteresan (ilgin) bir futbol ma
seyredeceiz. 3. Elbiseniz u tahta dolapta m? 4. Tatil vaktini buralarda m geireceksin? 5. Ma
bittikten sonra metroyla ktphaneye gittim. 6. Burada ne yapacaksnz? Hi... Dolaacam, 7.
Hayvan diyorsun, fakat ku da hayvandr. 8. br gn balk tutmaya gideceiz. 9. Grupba
Sarmakov'a ne oldu?Bilmiyorum. Hasta

olacak. 10. Otobsten indin de ne yaptn? 11. Karyolan odann ortasnda m? 12. Okulumuzun ikinci
fakltesi(nin) talebeleri imdi toplantdadrlar. 13. br gn bize misafir gelin. Sizi bekleyeceiz.
14. Kardeimi nasl buldunuz? Hl iyi deildir. 15. Yrdk yrdk, ta akama kadar
yrdk. 16. Satran oynamak piyano almaktan daha enteresan m? 17. Yanma geldi, yava
yava Her ey suya dt, dedi. 18. Yediyi on dakika gee tramvaydan indim, fabrikaya girdim. 19.
Fabrika ynetmeni yarn leden sonra hepinizi kabul edecektir. 20. u altn saati nereden satn
aldnz? 21. Demiri (kap demirini) ek bakalm. 22. Gene mi yalan syledi? 23. Saat ka?
Saatim onu be geiyor. Saatiniz ileri mi gidiyor? Hayr, dakika geridir (geri kalyor). 24.
Fazla grlt karyorsunuz. 25. ok acktnz m? Biraz.
26. Btn
evi
gezdim.
Hi
bir
yerinde
saat
grmedim.
Ne
o?
Sizde saat m yok? Fakat bu da bir nevi saat, gne saati...
27. Dkknc
bana
birka
kitap
gsterdi,
fakat
bu
nevi
kitaplar
ben
beenmedim.
28.
Bekle,
biraz
sonra
gelecek.

Olanak
yok buna. nerim yantsz kald.
19. :

. . (= )
, . .
. .
. .
. . .
, . .
, , .
. .
. .

. , , .
.
. , - ,
. - , , , - .
, .
. - . .
, . ( ). .
.
20. :

1. . 2. ? . 3.
. 4. . 5.
. 6. ( ) . 7.
. 8. . 9. . 10. . 11.
- . 12. ? 13.
( ). 14. ( ). 15.
. 16. . 17. . 18.
. 3 9. . 20. M . 21. ? ... . 22. . 23.
. 24. - ? 25. ? ! 26.
. 27. , , () . 28. ? 29.
. 30. ? . 31. . 32.
, , . 33. . 34.
. 35. .

36. . 37. . 38. ?


. 40. . 41. , . 42.
. . 43. . 44. ? 45. . 46. , . 47. . 48.
. 49. , . 50. , .
21. , .

10

ONUNCU DERS

- (-IR) (geni zaman)

. -
- :
1)
,

),

-r:
bala
+
r
=
balar,
bekle+r = bekler, . .;
2)

(-r,
-ir,
-ur, -r): bitir+ir = bitirir, konu+ur= konuur . .;
3)

(-ar,
-er):
tut+r=tutar,
dn+er
=
dner,

.
.
,
,

. :
l)al(r),
5)gel(ir),
9) l(r),
2) bil(ir),
3)bul(ur),
4)dur(ur),

6) gr(r),
7)kal(r),
8)ol(ur),

10) san(r),
11)var(r),
12) ver(ir),
13) vur(ur).
, - :
-r, -ir, -ur, r, -ar, -er, -r.
- (-m, -sn,
-z, -snz, -lar).

- - :
1)
3-

2-

-maz,
-mez

( 2- ).
: gr+mez = grmez,

anla+maz+sn = anlamazsn, gel+mez+siniz = gelmezsiniz.

1-

-mam,
-mem:
gr
+
mem
=
grmem;
at
+
mam
=
= atmam;
3)
1-

-m,
-m

: gr + m + yiz = grmeyiz, konu + m + yz =


= konumayz.
2)

- .
: bekler miyim? (bekle + + mi + yim),

konuur musun? (konu + ur + mu + sun), grr myz? (gr + ur + m + yz).

-
(, , 3- . )
: 1) -maz (-mez); 2)
m; 3) .
: beklemez rniyim? (bekle + mez +- mi + yim), anlamaz msn? (anla + maz + m + sn).
- (
almak ):
Ben
Sen

alrm
alrsn

almam
almazsn

alr mym?
alr msn?

almaz mym?
almaz msn?

alr

Biz alrz
Siz
alrsnz
Onlar alrlar

almaz

alr m?

almaz m?

almayz
almazsnz
almazlar

alr myz?
alr msnz?
alrlar m?

almaz myz?
almaz msnz?
almazlarn?

- : 1. ,
, -
( ). -
:
) ,

-
,

, );
) ,

, ).
: Balk suda yaar. . Kn hava souk olur.
. ay sever misiniz? ? ok severim.
. Haftada alt gn alrz, bir gn istirahat ederiz 1 . -
, .

- , ,
.
1
-yor - . ,
: Haftada alt gn alyor, bir gn istirahat ediyoruz.

2. -
- ( ). - ,
, :

) , (
!) , , , ,
; ) , (), ,
( , ) , ,
, , ;
) , , . ., :
() ?
: Sonra sana yine yazarm. imdi vaktim yok.
- . . Kaleminizi verir misiniz?
- ? Bizi burada bulur mu?
- () ?

1. :

1.
Sana
her
eyi
sonra
anlatrm.
imdi
vaktim
yok.
2.
Ayda
bir
iki
kez
tiyatroya
giderim.
3.
Ahbabm
dedi:
Bu
akam
bana
gel.
Bunu
da
konuuruz.
4.
Ablanz
gelir
mi?

Kim
bilir,
belki
gelir.
5.
Pazar
gnleri
almayz,
istirahat
ederiz.
6.
Ltfen
u
kalemi
bana
verir
misiniz?
7.
Siz
ay
sevmez
misiniz?

Pek
te
sevmiyorum.
Ben
kahve
severim.
8.
Biraz
bekle,
ben
yarm
saat
sonra
gelirim.
9.
Benim
de
portremi
yapar
msnz?

Bizim
iimiz
bu. Tabi yaparm. 10. Ben piyano almam, ama keman alarm.
11.
Bu
kitap
sana
ok
lzmdr.
Yarn
gider,
bulursun.
12.
Kardein
var m? Bir kardeim var. Benden byk. Ne i yapar?
-idir, fabrikada alr. 13. Ne?Yatmak m dedin?E, bunu unut,

..
kardeim! nce akam yemei yeriz, sonra satran oynarz, eh ondan sonra da yatarz. 14. Cigara
imez misiniz? Hi imem, gerekli mi? 15. O adam beenirim. 16. Buna ne dersiniz?
2.

o6ne

(: Ben bunu yapmam. Bunu yapmaz mym?) l. Daima ok iimiz var. Sokaa hi kmayz.
2. Yarn buraya gelmem. br yerde alacam. 3. Onlar buralarda ok durmazlar, bir ki gn
sonra giderler, 4, Ben sigara imem. 5. imdi anlatrm, fakat sen bunu anlamazsn. 6. Palto giyer,
aa inersin. 7. Biz byle filmi seyretmeyiz. 8. Ben bunu yapmam. 9. Saat on birden nce
yataa yatmayz.
3.

:
) 1-

- :

2-

almak, bilmek, bitirmek, bakmak, balamak, bulunmak, kalmak, beklemek, karmak, satmak,
idare etmek, domak, lmek;
) 1- 3- :

anlatmak, ykamak, kalkmak, uyanmak, binmek, devam etmek, almak, varmak, girmek, dinlemek,
dnmek, kmak, gelmek, gitmek.
4. - :

gryorsun, grmyorsun, bakyorsunuz, b akyor musunuz, bakmyorum, bakyor musun, oynuyor,


oynamyor, oynamyorlar m, oturuyorum, oturmuyorum, oturuyoruz, oturmuyoruz, oturuyor
muyuz, yanlyorlar, yanlmyorlar m, reniyorsunuz, reniyor musunuz, komuyorum, tekrar
etmiyoruz, tekrar ediyor muyuz, tekrar etmiyor muyuz, kapyorsun, kapamyor musun, kapyorum,
kapamyorum, beenmiyor musunuz, glmyorum, ikram etmiyoruz, ayorlar, yryorsun, iniyor,
nmiyor, ackyorum, ekmiyorum, ekiyor musunuz.

5. :

1. . , . 2. -. 3.
, . 4.
, . 5. ,
. 6. ?
. ? 7. , ,
204. 8. ? , . 9. ?
. 10. : () (,
), - . 11. ? , .
BAKA N

baka
(),
: benden baka
Bu odada iki masadan baka bir ey yoktur.
, . z kardeimden baka iki vey kardeim de
vard.
() ,
. Bundan baka ben biraz rahatszm.
, .

iin, ,
, , , ,
, - () ( ).
: yurdumuz iin

, () ; kimin iin? ?

benim iin ()
Sen de dinle. Bunu senin iin sylyorum.
. ( ).
Karmen iin iki bilet aldm.
. Kitabnz iki gn iin verir misiniz?
() ? Benim iin ne syledi?
?

bu o, iin ,
: bunun iin 1) , 2) ; onun iin l) , , 2) ,
.
iin ( zere)
( , +
). : 1)
iin; 2)

( ); 3)
, .
: Bir parti satran oynamak iin(zere)...
- , ... yi okumak iin ok almak gerek(tir).
, . Babam, eski arkadan grmek
iin(zere) fabrika kulbne gitti.
- , .

6. :

1. Bu antay kzkardeim iin satn aldm. 2. Babam iin ne diyorlar? 3. Buraya devinizi
yapmak iin mi geldiniz?

(... vazifenizi yapmaya m geldiniz?) 4. Kulbmzden kzkarde piyesi iin iki bilet aldm. Yarn
gideceiz, 5. Bu kitab kimin iin gtryorsun? 6. i bitirmek iin(zere) size neler gerektir? 7. kmak
zere kapya dnd. 8. Odada sizden baka kim vard? Benden baka kimse yoktu. 9. Masada hokka ile
kalemden baka bir de iki defter var. 10. Anayurdumuz iin her ey yapmaya hazrz. 11. Bundan baka iyi
bir piyanocudur.
7.

1. Bu (iin) ben de gelmedim. 2. Bu (sonra) o (ile) konumam. 3. Kalem (ile) ne yaparlar? 4.


Dersanede nc grup talebeleri (baka) kimse yok. 5. Kardeim (iin) bir ey sylemedi mi?
6. Sen (ile) beraber kim vard? 7. Ne (iin) buraya uradn? 8. Ben (nce) ie balamayn. 9. Bunu
kim (iin) yaptnz? 10. Spor (baka) kitap okumay sever. 11. saat (sonra) sizi bulur, alrm. 12.
Bileti hangi filim (iin) satn aldnz? 13. Ders on dakika (nce) balad, 14. Bu (baka) yal adamlar
(ile) byle mi konuurlar? 15. Btn bunlar biz (iin) mi yaptnz? 16. Keman (baka) gitar da alar.
8.

1. , . 2. , . 3.
? 4. : ( ) . 5.
, ; ( ). 6. ,
, . 7. : ? 8. . 9. . 10. , , - . 11. ,
. 12. , . 13. ,
. 14. , .

-
(-an ortac)
- ()n, -()en.
: al+an = alan,

gel+en = gelen, oku+an = okuyan, bekle + en = bekleyen.


-an ,
( ), , , -
( )
.
-an, ,
.
-an, , :
1) :
) ( ),
) ( , );
2)

()

( : ... (, ).
: okuyan (adam) 1) (), 2) (), 3) (),
, ();
gelen (kadn) 1) (), 2) (), 3) (),
().
-an ()

,
, .
, .
: Sen, bir dakika nce odadan kan kadn tanmyor musun?
- ,
? Olum, bana bir kitap getiren gen
adamlara (genlere) bakyor.
- ,
. (: , . )
Bakan gze yasak olmaz.
- . (. . )
Yanlmayan insan yok.
- (), .

, , (), ,
, , , , . .
.
: ,
. . , .
.
: Bu kitap bilhassa birinci snfta okuyanlara (... birinci snfta okuyan rencilere)
gerekli.
- , () (=
, ). Kendi den alamaz.
- ( ) . (: . )

Beni davet eden dostum(dur).


1. (: ()
. )

9. - :

1. u uyuyan ocuk kim? Bizim Mehmedin olu mu, dersin? 2 Otomobilden inen2 Sabiha Hanm
doru istasyona gitti.
3. Geen sene len babas otomobil fabrikasnda mhendisti.
4. Eve
donen
kardeim
hemen
yataa
girdi
ve
uyudu.
5.
Veren
eli
herkes
sever
(atalar
sz).
6.
Ne
var?
Bu
gelenler
kim?
7.
Anlayan
anlar
(atalar
sz).
8.
Son
glen
(en)
iyi
gler
(atalar
sz).
9
Her
yze
gleni
dost
sanma
(atalar
sz).
10
u
tabloyu
seyreden
kim?Bir
ahbabm.
11.
ocuklara
oynamay
yasak
eden
babalaryd.
12.
Bizi
sevmeyenleri
biz
de
beenmeyiz.
13.
Anlayan
anlar.
Peki,
ya
anlamayan?
Karanlkta
kalr.
14.
Taksi
bulmayan
amcazadem
istasyona
otobsle
gitti.
15.
Grupumuzda
evlenmeyen
bir
ben
kaldm.
16.
imdi
de
kaleme
960
tan
sonra
doanlar
(dnayaya
gelenleri)
davet
etsinler
17
Evden
kmaya
korkanlara
evde
kahvalt
etmeyi
teklif
ettik.
18.
ok
yaayan
ok
bilmez,
ok
gezen ok bilir (atalar sz).
10. :

yataa yatan babam

baban yataa yatt.

l. retmenlerini dinleyen talebeler... 2. Satran oynamayan kzkardei... 3. yi bir haber alan


arkadamz 4. On iki
1
, , , -an (
) . : Bunu syleyen benim -- (,
, )
2
-an ( )

yanda olan olu... 5. Olunu ok merak eden kadn... 6. Suya den planlar... 7. Henz gazete
okumayan kzm...
11. :

: babam yataa yatt yataa yatan babam

1. Kzm radyo at. 2. Amcazadem her gn jimnastik yapar. 3 Arkadamz okuma salonundadr 4.
Olum beni kolumdan tutuyor 5. Kk mer dersme almay sevmiyor. 6. Anne kzn elinden
ekiyor 7 Adam bu sabah tra olmay unuttu. 8. ilingir bu yapmaya raz olmad
12.

Arkadam Sarkam'ta oturuyor Birka gn nce


ondan mektup aldm Sarkam'ta oturan arkadamdan birka
gn evvel mektup aldm.

l. Olum bir saat nce sinemadan dnd. imdi kardeiyle satran oynuyor. 2. Okulumuza unlu bir
adam geldi. Onunla konumak istiyoruz. 3 Mtercim (evirmen) odaya girdi. Hemen byk bir
yaz evirmeye balad. 4. Konuk odaya girdi. Ona derhal bir bardak ay ikram ettik. 5 Kzm parkta
saat patinaj yaptktan sonra ackt. Onu lokantaya gtrdm. 6. Bizim Erol tembel hem disiplinli
deildir, retmenim onunla sert konutu. 7. Arkadam maazadan iki kitap (satn)ald. Talebe
yurduna dondu. 8. Kz ellerini, yzn ykad. Kahvalt etmeye gitti.
13. Aadaki tmceleri Trke'ye eviriniz:

l. , ? 2. , 1958
, . 3. ) , ? )
? 4. , , - . 5. , . . 6.
, . 7. ,

. 8. ,
, . 9. -
. 10. , ,
. 11. , , ,
. , . 12. , .
( !).

(zarf // belirte)
.
.
, , , ok , sonra , artk , hemen ,
yarn , geri , dima .
,
.
: Bana dikkatli dikkatli bakyor.
- .

,
( ) ,
, .
: yakn ,

yakndan ( . ), yaknda .
, ( . ). .
,
.

: bugn ( bu gn) ,
sk skya -, , dorudan doruya , .

,
.
: burada, buraya, buradan , , , orada, oraya, oradan , , .
,
, : nihayet l) (. ), 2) (. ). (.
: (. ), (. ) . )

14. ,
:

1. u olan henz okula devam etmiyor. 2. Fazla oynamaktan bam dnyor. 3. Bugn ne? 4. Arasra
satran kulbne urarm, fakat yaknda oraya gitmeyeceim. 5. Bunu skdan skya yasak ettiler. 6. Okul
arkadalarmdan mer daima iyi numara (derece) alr. 7. Ben dorudan doruya mdr odasna gittim. 8.
Adam acele acele meydan geiyor. 9. Bu delikanllardan birini tanyorum, hem de yakndan tanyorum. 10.
Saat yedi buua dek tembel tembel ders kitabn okudu. 11. evirmen abuk abuk bir eyler yazyor. 12.
Ge geldiniz. Saat tam bire kadar sizi bekledi. Nihayet bir eyrek saat nce kalkt, gitti. 13. Bu ne gzel erkek
byle? 14. Aferin, ok gzel evirdin!

1. sanmak (zannetmek) , ; (birini ne)

2.
yurt(du)
1)
(uu
anayurt, vatan) ; 2)
;

renci y. u
3. sert , ,
4. Ocak (Son knun*)

plan
k.

saat k.
24. devlet
25. yldnm
26. yasa 1) (kanun): 2) 10. Temmuz
anayasa ,
11. Austos
27.
emek
12. Eyll
e.
i

13. Ekim (lk terin)


28.
zafer
(yengi)

14. Aralk (lk knun)


z.
almak

15. mevsim ;
29. ayni (ayn) ;
16. k
kara k. 30. mkemmel (yetkin)-,
yaz k. ;
31.
ulus
(millet)

kiin
u.
lararas
(milletleraras)

17. z

ne milletten? yazn
?
18. bahar ;
32.
ordu
ilk b. (ilkyaz)
33. g()
(kuvvet)

son b. (gz)
g.
l
(kuvvetli)

19.
kut l) (uur)

34. silh
; ;2)
s. l kuvvetler ,
(saadet) kutlu
35.
ss

(uurlu)
s.
lemek

kutlamak
36. dilek 1) ( ) ;
(kutlulamak) 2) (temenni*)()
1) , ;
37.
iek

2) (tebrik etmek)
.
amak

20. bayram, 38. deer l) (kymet) ,


;2) (lyk) (-e) ,
b. nz kutlarm

b. etmek
d.
li
(kymetli) , ,
(
yapmak)
39.
armaan l) (hediye) ,
,
2) (mkfat, dl)
21. nem (ehemmiyet) ,

. li (mhim(mmi), ehemmiyetli)
,
22.
devrim
(inklp(b))

Ekim-Kasm d.
i
5. ubat
6. Mart
7. Nisan
8. Mays
9. ziran

(1917 )

23. kurmak,

armaan (hediye) etmek


40.
d ;
d. nda-- (. -);
,
, d. ar ,
, darda
( ,
, )

41.gk(k, )
g. yz
42.yamak ( , )
43.yamur
44.inanmak
45.hani 1), ?; 2)

?, ?
46.iitmek,
47.Allah (Tanr) ,
48.gerek (hakikat) , ; g. ten (sahi,
sahiden)
, 49.
gr 1), ;
2) ; g.
lemek
50.
yahu-- , ;
51.
-

termometre ,

52. yukar , ;
53. aa ; ;
. yukar ,

54. kar ;
k. dan adam ,

55.erimek
56. derin (.
. )
57. uyku
58. batmak (), ();

59.
deimek
()
2) ( . ) ()

1)

60. s 1)(); 2) (hararet)

, stmak
61. iddet , ; ; s. li ;

62. rzgr
63. esmek
64. bulut
kara b.

65. yumuak (. . )

66. sk

s. s.
67. aa(c)
68. elverili (msait) -

, ,
69. orman

70. kr ,
k. a gitmek
71. gl
72. deniz
Kara d. Ak d. d. e girmek

73. meyva
74. ayr

.
.

,
75. seyrek ,
76. oluturmak (tekil etmek) , ,
77. kap (b) , ;
ayakkab
kaplamak (-i, ile, -a) ;
78. buz
79. mek

80. yatmak l); ;


2)( . )


1. ylba (-n)
y. gecesi

2. sevgi (ak)
yurt s. si
3. ortalk
o. ta ,

4. aydnlatmak(. . )
5. bazan, bazen ,
6. doa (tabiat) ,
7. bouna (nafile, beyhude) , ,
8. iba

i. yapmak i. na gelmek

,
1. temiz hava almak
2. Noel aac () 3. elinden geleni (gelen her eyi)
yapmak ,
4. ata (lar) sz ,
5. kimi insanlar (=baz insanlar)
6. ustun tutmak (-i) ,
7. ok defa ,
8. souk almak 9. derin mi derin (souk mu souk)
-
(-) 10. gece gndz ,

;
I. , etmek :
zannetmek (zan(nn)) ,
2 {-aru, -er)
dar, ieri, yukar, ileri, geri (?) ( ),
( ), , , , . (,
dsarya, yukarya... ) - , d, . . . . n n dnda , (-), evin i l e r i s i n d e
(aasnda, ierisinde) (, ... )

Allah
(

),

150).

Allah
Allah!

,
!
(

(
)
),

!.
Allahm
(Tanrm!)

!;
Allah
akna!

!,
Allah
(benden)
raz
olsun!

()!,

(),
4
yahu

Bu ne yahu? ?

-la-, -le (eylem yapma eki).


(, , ),
) ) .
) cam
+la
=
camla/mak

.
.
);
ss + le = ssle/mek;
iki + le = ikle/mek ;
temiz + le = temizle/mek , ;
hazr + la = hazrla/mak
( -1 etmek :
. tekrar etmek = = tekrarlamak )
) gece + le = gecele/mek (-);
ba + la = bala/mak ( . );
;
ihtiyar + la = ihtiyarla/mak ; geni + le = genile/mek
-le , .
: ilemek 1) , (. ); 2) (. )

-in () : kn , zn , gzn


15.

a) btnlemek, dorulamak, karalamak, sulamak, yenilemek, yollamak, ktlemek, sralamak;


( ); , ; , ; ;
; , ; , ; , ; ;

. ) akamlamak; gerilemek, iler(i)lemek, sabahlamak, serinlemek, yavalamak;


, ; , , ( );
( ); ; ; ( ).
16. :

1. Son seneler adam ok ihtiyarlad. 2. Ablamn evinde geceledik. 3. te byle sabahladk. 4.


Sokak (birden) geniledi. 5. Elbisesini temizlesin. 6. Olunuzu yollayn, abuk gtrr. 7. Hava ne
kadar da serinledi! 8, Yeni gelen erleri darda sralayn. 9. Adam karalamak (ktlemek) istiyor.
10. Dersi bir daha tekrarlayalm. 11. Kitaplarmz en az ikilemek gerek. 12. u iekleri suladnz
m? 13. Bu lke ne abuk ilerliyor! 14. u eyay gzn yenilemek lzmdr. 15. Oralarda orman
yok. u delikanl da bunu dorulad. 16. Yanl var. Dorulayn.
17. ( 10- ):

( 19)

1. Ben yle sanyorum. 2. Biz onu insan sandk. 3. Bizimle sert sesle konutu. 4. Adam yurduna
dnd. 5. Yaz k kentte oturur. 6. Buralarn gzn ok beenirim, bilhassa (hele) Eyll ayn. 7. Yaz
mevsimini nerede geirdiniz? 8. Kedi uurlu (kutlu) hayvan, uur getirir, derler. 9. Ne saadet!

l. . 2. , ? 3. . 4.
. 5. . 6. ... 7.
, !
( 39)

1. Bu sorun ok nemli (bu mesele ok mhim), dikkat et.


2. Ben
de
ayn
saatta
geldim.
3.
Ayn
gn
gittiler.
4.
Bak,
saatimin
ei
(saatimin
ayns).
5.
Mkemmel
yazdnz.
(Sizi)
tebrik
ederim!
6.
Kutlu
gn!
Bayram
yapmak
gerek.
7.
u
daireyi
ne
zaman
kurdular?

Ekim-Kasm
devriminden
biraz
sonra.
8.
Ne
millettensiniz?
Trkm.
9.
Bu
ie
ok
emek
vermek
gerek.
10.
Sizden
bir
dileim
var.
Ne
gibi?Bana
u
iei
armaan
etmez
misiniz?
(hediye
etmez
misiniz?)
11.
Devletimizin
yeni
anayasas.
12.
Bu
temenniniz
iin
(bu
dileiniz
iin)
ok
teekkr
ederim.
13.
Onlarn
ordusunun
gcn
(kuvvetini)
herkes
bilir.
14.
Bu
da
emekilerinin
yeni
yengisidir
(zaferidir).
15.
Bu
yeni
kanunun
(yasann)
uluslararas
nemi
(ehemmiyeti)
var.
16.
Adama
bir
devlet
dl
verdiler.
17.
Bu
bir
ak
meselesi,
ne
dersin?
18.
Ortalkta
kimse
karmad.
19.
Ne
kymetli
(deerli)
eya!
1. . 2. ! 3. ... 4.
. 5. . 6. . 7.
! . 8. 74- 1917- . 9.
. 10. . 11.
? . 12. . 13.
14. . 15. . 16. () . 17.
!
( 59)
1. Hani arkadanz, gelmedi mi? 2. Hani yeni gelen memur?
3. Allah
Allah!
Bir
eye
inanmyor!
4.
baka bir ey deil 5. Ne gr sesi var! 6. Gr sal adam.

Bu

bir

gerek

(hakikat)

7. Tanrm, gene yamur! 8. Seni ittim, sen de beni dinle. 9. Bu ne scak yahu! 10. Sesler odann dndan
geliyor. 11. Dilmacmz (tercmanmz) halen dardadr. 12. Okulun mdr deiti,
13. Saatlerimizi deielim, ister misin?
1. . 2. . 3. () . 4, . 5.
( ). 6. . 7. ? 8.
, ? 9. . 10. , ? 11.
? 12. - () . 13. . ? 14.
. 15. .
1. Bu akam herkese ayr biz armaan (hediye) vereceiz.
2. Bu
ayr
bir
mesele.
3.
Siz
beraber
misiniz,
ayr
msnz?
4.
Bugn
havann
ss
sfrn
altnda.
5.
Ne
iddetli
k!
6.
Rzgr
ok
iddetli.
yorum.
7.
Sk
orman.
8.
Sk
sk
tenis
oynarz,
fakat
bugn
hava
(buna)
msait
(elverili)
deil.
9.
Bulutlar
gkyzn
kaplad.
10.
Bu
gece
nerede
yatacaz?
11.
u
sedire
yat.
12.
Biraz
ellerimi
staym.
13.
Eserleri
ona
yakn
kitap
tekil
eder.
14.
Hkmeti
bu
parti
kuracak,
tekilerse bir seyirci grupu olutursunlar (tekil etsinler),
14. unun
dnda
kimse
yok.
15.
Maalesef,
elinizden
geleni
yapmyorsunuz.
l. . 2. . 3.
? 4. . 6. . 6.
? 7. , . .
! 8. . . 9. . 10.
? . 11. , ,
.
BAYRAMLARIMIZ

Anayurdumuzun bayramlar oktur. Fakat en nemlisi hangisi? Bunu anlamak iin beraber
tarihten birka yaprak

evirelim. Ekim-Kasm devriminden sonra, 1917 de eski Rusya'da kurulan1 devletin ad, bir iki
defa deitikten sonra nihayet Sovyetler Birlii oldu. Ancak bu devlet aa yukar bir insan kadar
yaad, tam 74 yl. 1991 ylnn Aralnda len Sovyetler Birliinin yerini bir sra yeni devletler ald.
Rusya (Rusya Federasyonu) da bunlardan biri ve elbette en by. Halen Rusya'da baz eski
bayramlardan baka yenilerini de kutlarz. Fakat nce eskileri ele alalm.
Bir Mays gnne Btn Dnya iileri ve emekileri bayram derler, daha dorusu 74 yl iinde biz
byle dedik. Bu bayram imdi de var ama ad baka: Bahar ve emek bayram.
kinci dnya sava 2 oktan bitti, yaknlarda bunun (bitiminin) elli beinci yldnm olacak.
Fakat gene de unutmak olmaz. Bunun iin silhl kuvvetlerle yani ordumuzla birlikte Maysn
dokuzunda yengi bayramn kutlarz. lkyazda (ilkbaharda) daha en az bir bayram var. O da
mkemmel (yetkin), deerli kadnlarmzn bayram olan Milletleraras (uluslararas) kadnlar gn.
Nihayet Ylba bayramn da umtmayalm. Bu bayram 31 Aralk gn balar ve yeni yln ilk gn
olan l Ocakta devam eder. Birok insanlar bu bayramda dairelerini bir Noel aacyla ssler, birbirlerine
yeni yl iin en iyi dileklerde (temennilerde) bulunurlar.
te eski bayramlar bunlar. Yenilerini siz bensiz de bilirsiniz. Sanrm, yarn br gn onlar bize
anlatrsnz. Bayramlarda birbirimize Bayramnz kutlu olsun, Bayramnz tebrik ederim
(kutlarm) gibi szler syler, bazan yaknlarmz memnun etmek iin onlara sevgimizi anlatmak
iin iek, trl (eitli) armaan (hediye) veririz.
Her lkenin, her ulusun az veya ok bayram var. Bunlar bilmek gerek. Aada baka bir gn size
Trklerin bayramlarn da anlatrz.
1

kurulan ( ) . 2 kinci Dnya sava (harbi)

YILIN DRT MEVSM

Dn sabah uyandm, darda tuhaf bir grlt. Ne o? Odama giren kardeime sordum: Ne var
darda? Nedir o grlt?
Kardeim: Ne olacak? Dedi. Gk grlts. Yamur yaacak!
nanmadm: Ne diyorsun sen? Gk grlts olur mu hi? Hani, sz var: Bin dn, bir syle.
Kardeim: Byle bir sz var m, yok mu, bilmem. Dedi. Fakat baka bir ata sz vardr: Bin
iit, bir syle. Yahut ta baka trl derler: bir syle, iki dinle. te sen de dinle. Benimle biraz gel,
beraber dinleyelim. Kendin bakarsn!
Balkona ktk. Allah Allah! Gerekten de (sahiden de) gk grlyor. ubatn yirmisinde! nanr
msn, inanmaz msn? Bu ne yahu? Dedim. Takvime mi inanaym, doaya m (tabiata m)? Galiba yaza
giriyoruz. yleyse sevinmek gerek.
Kardeim yantlad: Pek de acele etme, dedi. Hani, daha bir atalar sz var: Bir iekle yaz
olmaz.
Bu doruydu. Bizim buralarda yaz mevsimi haziran aynda gelir. Fakat martta bile termometre
sfrn stne kmaya, karlar da erimeye balar. Tabiat (doa) derin k uykusundan uyanr. Gne
her gn biraz daha erken doar, daha ge batar ve yeryzn aydnlatmak, stmak in ok alr,
deta elinden geleni yapar.
Ancak havalar bir gnde deimez elbet. Arasra iddetli, sert rzgrlar da eser, kara bulutlardan kar da
yaar... Fakat kara k artk geride. lerimiz yaz.
Nisan aynda havalar ok daha yumuaktr. Is sfrn altna hemen hi dmez, sk sk 10-15
derece sfrn stndedir. Nisandan sonra gelen Mays ayn sevmeyen yok gibi. Bu ayda aalar
iekler aar, ortalk yeil olur (yeillenir).
Maysta ilkbahar sona erer (biter). Artk yaza giriyoruz. Bu mevsimin aylar sra ile Haziran,
Temmuz ve Austos, yani yaz aa yukar ay devam eder. Baz insanlar en ok Temmuzu severler.
nk yln en scak ay budur. nsanlar temiz hava
1

deta--.

almak iin ormanlara, krlara kar, nehir ve gllerin yaknnda dinlenir, denize girerler. Fakat hava bazan
fazlasyla scak olur. Bunun iin kimi insanlar Austos ve hatta Eyll ayn daha ok beenir, daha stn
tutar Austos genellikle Temmuzdan az scaktr. Bundan baka Austosta bol bol meyve yeriz.
Eyll, Ekim (eski ad lk terin) ve Kasm (eski ad Son terin) aylar gz (sonbahar) mevsimini
oluturur (tekil eder). Bu aylan beenen insanlar yok deil. Hani Pukin... Fakat bu ayr bir sevgi.
Sanki1 bir ayrlk2 ak... Gzn lk Gnee Allaha smarladk deriz. Genellikle Gnei pek
seyrek gryoruz. Bunun iin de kymeti (deeri) kat kat ykselir. Bu mevsimde bir gn balayan
yamur ok kez gece gndz yaar...
K biliyorsunuz. Nehir ve glleri buz kaplar. nsanlar fazla memek, souk almamak iin kaln
palto giyerler. Doa derin bir uykudadr. Kara kta karlar derin mi derin, havalar souk mu souk...
Fakat k sporlar iin bu mevsim pek msait (elverili). Patinaj, kayak filn... ocuklar kardan
adam yapar. Sanrm, anlatmak beyhude (bouna, nafile). Siz benden iyi bilirsiniz.

18. :

1945
ylnda
tam
bir
yengi
alan
silhl
kuvvetlerimiz
iki
ay
sonra bu zaferin elli... nc yldnmn kutlayacaklardr.
2. 1917
devriminin
uluslararas
nemini
anlamak
g,
yetkin
bir
dille
anlatmak
hemen
hemen
olanakszdr.
3.
Son
yllarda
iki
defa
devlet
dln
kazanan
bu
bilim
adamnn
deerini
bilmeyen
yok,
sanrm.
4.
Saat
be
buukta
doan
gne
kata
batar?
Bunu
bilmek
iin
mutlaka
takvime
bakmak
gerek.
5. Gl (gl kuvvetli) bir delikanl ama, byk bir sevgiye
1.

sanki . 2 ayrlk .

deer mi (byk bir aka lyk m)? Zannetmem. Ben arkadam daha stn tutuyorum. 6. Bakn, k
geldi, iddetli souk da yok. meyiz. Hava ok elverili (msait). (Haydi) diarda kardan adam
yapalm, kar topu oynayalm. Szn ksas temiz hava alalm. 7. Bak, gk yzn kara kara
bulutlar kaplad, gk grlyor. Bundan baka sert rzgr da esiyor. Byle havada denize girmek olur
mu? Fakat suyun ss yirmi dereceden yukar. Yahu, bundan bir ey deiir mi? Sen
termometreye deil, ortala bak. 8. K tekil eden aylan sevmeyen oktur. Gerekten de bunu
anlamak, buna inanmak kolay. nk mesel aalar yapraksz durur, Gne hem az aydnlk verir,
hem de ortal stmaz (yani Gne ile hararet birbirinden ayr durur). Bununla beraber k sporlar
sevenler in bu mevsimden iyisi yoktur.
19. :

l. Anayurdumuzun en byk (bir numaral) bayramn ne aynda kutlarz? 2. 1991 ylnn


Aralnda len devletin ad neydi? 3. 1917 ylnn Kasmnda lkemizde i bana gelen hkmet
ka yl iinde i banda kald? imdiki devletin ad ne? lkemizin esas kanunu olan Anayasamz(n)
kabul gnn syler misiniz? 5. Mays aynda Zafer bayramndan baka daha ne gibi (eskiden
uluslararas bayram olan) bir bayram kutlanr? 6. Silhl kuvvetlerimizin yani ordumuzun bayramn
kutlayan insanlar son yllarda ok mudur? 7. Ylba bayramn neden gece vakti kutlamaya balarz?
Bu bayramda birbirimize ne gibi sz syler, ne gibi dileklerde (temennilerde) bulunuruz? 8.
Yetkin kadnlarmz tebrik etmek iin uluslararas kadn gn onlara sevgimizden baka daha ne veririz,
ne armaan ederiz? Tm (btn) kadnlar bu armaanlara, ieklere filn lyk mdrlar? 9. Son
yularda her hangi devlet dln alan eserler arasnda hangilerini hatrlarsnz? 10. Bir yaknn, bir
akrabasn, bir dostunu uurlamaya gelen adam neden iek filn gibi eyler getiriyor, neden yaknma,
akrabasna, dostuna Yolun(uz) ak olsun gibi szler sylyor?

20.

1.
Bakan
gze
yasak
olmaz.
2.
ok
bilen
ok
yanlr.
3.
Adam
olana
bir
sz
yeter.
4.
nce
yiyelim
sonra
diyelim.
5.
Eri
oturalm
doru
konualm.
6.
Adam
adama
lzm
olur.
7.
Tembele
her
gn
bayram.
8.
Ktan
sonra
bahar
olur.
9.
Her
eyin yenisi dostun eskisi. 10. Ge olsun da g olmasn.
11.
Evi
ev
eden
kadndr.
12.
ki
dinle
bir
syle.
13.
Gzmz
aalm
yoksa
aarlar.
14.
Evvel
yolda
sonra
yol.
15.
Her
iin
sonuna bak.
21, :

, , . ,
, (, ).
. .
. . .
, , . , ,
. . ()
. , , .
.
1- . 9 . 8 .

11

ON B RNC DERS

(edilgen at)

( - ).
,
(
).
:
1.

-l)
l(-il, -ul, -l).
: ver/mek;
ver/il/mek , ,
k/mak ,
k/l/mak ().

2. -n.
: dinle/mek ,

dinle/n/mek ,
oku/mamak ; oku/n/mamak .

3. -l -n (-in, -un, -n).


; bul/mak ;
bul/un/mak , ; kal/ma mak , kal/n/mamak
()


() , :
( , , . . -
).
. (. . ),

( ).
(. ), ; --, , - , -- .
3- . .
: * .
** : (bir) mektup (okudu).
: Kitap satlyor.

renci

okundu

.
*

mektubu** okudu renci


ie

Mektup

balad

baland

(, ,

.
. )

Sonra sinemaya gidildi.


(
)

.
Bu odadan geilmez.
( ). Girilir : . Bir
kadna byle bir soru sorulur mu hi?
- ?

- -
( ) : (
- onlar, bunlar - ) + taraf
taraf(n)dan.
: (onun) tarafndan ;
bizim itarafmzdan .
Mektup bir renci tarafndan okundu.
- () .


( tarafndan),
- (, . . ).
: (renci tarafndan) okunan mektup
- () ; yazlmayan kitap ;
yazlan adam , ( ) , (. yazan adam ,
); gidilen yer
, (.: ). Dnlen saatte burada kimse yoktu.
, ( ,
), ..

- ,
, -r, -ir ( -ar, -er).

: denir (de+n+ir) , yenir .


: atlmak
l) ; 2) , (ileri atld ); ekilmek l)
; 2) ; (ekil oradan! !).
(dnl at)

, ()
(, , . . ).
, , ,
, .
-n (
) -n(-in, -un, -n) ( ). ,
.
: yka-mak ;

ykan-mak ,
( , ); gez-mek ; gezin-mek
; giy-mek , ; giyin-mek . Ahmet gzel giyinir.
.

.
-n , .
: Palto(yu) giyindi. .

( : Palto(yu) giydi. . )

Bir dost edindim. .


(. . )

,
.
: Byle giyinilir (giy+in+il+ir) mi?
- ?
n+l(-nl) :
yenmek, yenilmek .
-n (
) . : sev + in = sevinmek .
,
. : katlmak ( -. ).

1.
:

1. Buras
kitap
dkkn
deildir,
kitap
satlmaz.
2.
Polis
tarafndan
tutulduk.
3.
Byle
havada
apkasz
dar
klr
m
hi?
4.
Derse
saat
kata
baland?
5.
Bu
soruya
ksa
bir
cevap
verildi:
Ma
oynanmayacak.
6.
Beiktaa
22
ve
23
numaral
tramvaylarla
varlr.
7.
Cumartesi
akam
geliniz.
Yeni
bir
piyes
okunacak.
8.
Bu
oda
pek
dardr.
Burada
oturulmaz.
9.
ocuklar
biraz
sonra
gelecek,
daha kalklmad. 10. Bu kapdan (ieri) girilmez, yalnz (dar) klr.
11. Sabahlan
yataktan
kalklr,
jimnastik
yaplr,
ykanldktan
sonra
kahvalt
edilir.
12.
Uzakta
bir
otomobil
grnd.
13.
Bize
anlatr
msnz,
yabanc
dil
nasl
renilir?
14.
Byle
bir
soru
bir
gen
kza
sorulur
mu
hi?
15.
Bu
yaz
bir
arkadamz
tarafndan
Rusa'ya
evrildi. 16. Bak, bir mektup geldi. Demek henz unutulmadm.

17. Nereye gtryorlar, biliyor musunuz? 18. Filim seyredildikten sonra parka m gidildi? 19. Buna ne
denir? Tuhaf... 20. Biliyor musunuz, Unutulan adam piyesini yazan kim? 21. Allah Allah, byle
adamlara inanlr m hi? 22. abuk giyinin. Biraz sonra klacak. 23. Ne klan saati biliyorum, ne de
gidilen kenti... 24. Bo ver yahu. Kardan da korkulur mu? (Orhan Kemal)
2. , , ,
; :

tutacaksnz, yrdk, dolamasn, yer, inmem, seviyorsun, seyretmedi, dmez miyim?, lecekler,
unutmayz.
3. :

: Arkadam bir kitap satn ald. - Arkadam tarafndan bir kitap satn alnd.

1. Bu kitab nce ablam, sonra da teyzemin olu okudu.


2. Daym
dn
yolda
bir
kol
saati
buldu.
sonra
radyodan
son
haberleri
dinlerler.
btn bu meseleleri yarn konuacaktr.
4.

, :

3.
4.

Aksam
Devlet

yeme-inden
komitemiz

: l Adam buradan gitti. - Buradan giden adam... 2. Ben de ona hediyemi verdim. - Ona verilen hediye...

1. Tam bu srada gk grledi. 2. Bu adama tam inanrm. 3. Kz kitap okumak iin sedire yatt. 4. Bense
kitap okumak iin bir sandalyeye oturdum. 5. K mevsimini ay tekil eder. 6. Byle havada herkes
d. 7. Kitabn neden okumuyorsun?
5.

1. () 37.
2.

.
3.

(
)

.
4.

.
5.

.
6.

? 7. . -

. 8. .
. 9. - . 10.
{ )? . 11. ? 12.
? . 13. ( ):
. 14. () ?. 15.
? 16. : . . 17.
.
- (dilek art kipi)
;
(-: dilek kipi),
.

-sa, -se, : yapsa, yaplsa, yapmasa, yaplmasa, dnse, dnlse . .
(
-d), , yapsam, yapsan, yapsak, yapsanz, yapsalar, dnseler, dnseniz, dnsek...
- ( ) ,
. , , ,
, - ah !
keke , .
: Ah, biraz yamur yasa!
, ! Keke gelseler! !

2- , , , : S iz
kalsanz da beraber yemek yesek! ( .
!).
! e!, ,
-sana ( sa + n + ), -sene -sanza, -senize. .
: Gelsenize! -! !
Biraz gezinsene! !

- , , m
. , ,
( ).
: imdi ne yapsak bir? Dnsene.
-

Ne yapsam? Burada m kalsam, ieri mi girsem?


- ?
()?

-.

olur mu ? olmaz m ? -
.
: eri girsem olur mu? ?1 Burada daha biraz kalsak, olur mu?
(; olmaz m?)

- (. ) ?
( ?) Daha bir para kalsanz olmaz m?
-

?
Gitmesen ne olur?
-- ? , ? (-. )
1
eri gireyim mi? ? ( : . ),
Msaadenizle gireyim - .


7.

1. Siz yarn bize gelseniz de kitab beraber okusak! 2. Bu kentte hi kimseyi tanmyorum.
Allahm! imdi kime ne sylesem? Kimden yardm istesem? 3. Deerli delikanl bey! Allah
akna, bana biraz yardm etseniz olmaz m? 4. Hanm, yanma gelin. Celsenize. 5. Keke hava lk
olsa da hi k olmasa! 6. retmenim, msaadenizle bir dakika iin, dar ksam olmaz m? 7.
imdi ne yapsak bir? Maazaya gitsek de bir tane kitap daha m alsak? 8. Ah, rzgr esmese de
gne banyosu yapsak! 9. imdi ne yapsam? Burada m kalsam evime mi dnsem? Fakat yanmda
arabaya binmek iin be lira bile yok! 10. Beyim, sizden bir dilekte bulunsam ne olur? 11. Bugn
gitmeseniz yarn tebrik etseniz olmaz m? 12. Asana kitab, bir para okuyalm.
8.

1. ? 2. ? ()
? 3. , ! 4. ?
5. . () . 6.
! 7. -. . 8. ? (
?) .

,
1 (kma halini isteyen taklar)

l. Dolay(tr) (-), , -3a; bundan dolay


. Hastalmdan dolay evde kaldm. - () .
1

sonra, evvel, baka .

2. beri1 () ... , ... ():


gnden beri buradayz. () . zamandan beri hi bir yerde
almyor. .

3 . tibaren () ...
O gnden
itibaren
sksk
geldi.

.
Yarndan
itibaren
bu
ie
balayacaz.

.
4. fazla
(
ok)
,

):
yzden
fazla;
yzden
ok

.
On
kilometreden
fazla
yol
aldk.

.
Beten
fazla
(ok)
kitap
okudu. .
(-) fazla :
be gn fazla. (Sizden) kilometre fazla yol yrdm.
(). (.... kilometre az yol yrdm... ... ) Sizden
yatan fazla byktr. . yol bundan iki kattan fazla
uzundur. .
..., ... ok (
), : Okumaktan ok dnyor. ,
.

9. : 1. Bu sebeplerden dolay geri dndk. 2. Bu


gnden itibaren imtihana hazrlansnlar. 3. Yanmda (stmde) yz rubleden fazla para var, 4. Sabahtan beri
bir ey yemedim. 5. alkanlndan
1

beri
.

tr (dolay) onu btn retmenler severler. 6. Gardrobunuzda ka kostm var? Beten fazla (Beten
ok fazla, beten ok). 7. Dndenberi bu sorunu dnyorum. 8. N. stasyonundan itibaren hepimiz
sustuk. 9. Orada benden ka gn az kaldnz?
- Sizden
iki
gn
ok
(fazla)
kaldm.
10.
Arkadandan
bir
kitap
fazla (ok) okudu. 11. Senden iki kat fazla param var.
10. :

1. . 2.
. 3. ? - - . 4.
. 5. () . 6.
. 7. . 8.
. 9. ,
( ). 10. . 11.
. 12. , . 13. ; ()
, . 14. ? . 15.
. ? -- .
. ?
-

.
16.

, .

(devrik cmle)

, . .
. ,
, , , , , a ,
, - .

.
: Adam sen de(=Bo ver)
Yarn konuuruzbu sorunu.
- ! . Nerede oturuyor bu memur? Nasl
yazalm ona?
? ?
Ad nediro profesrn?
- - ?

11.

1. i vard ok. Seni grmee gelmedi annen. 2. Odann kaps alnd. Kim o? dedim. 3. Ne o?
Ablas m ld ilingirin? 4. Kim syledi bunu? 5. Ver bakalm kalemini. 6. Eh, nerede o gnler. 7. Ne
duruyorsunuz burada? iniz yok mu sizin? 8. Yerine oturmad, balad dolamaya odada.
12.
:

1. - . 2. ? 3. ? 4.
? 5. . 6. - ? 7.
. 8. ?

( adlama)

, (. .
), , .

: u elbiseleri kar da u temizleri giy


, , (. ) .

,
,

( 3- ), .
: Orada iki kitap var, kalnn (kaln++n+) bana veriniz. - , ( )
.


( ),
(. . 5, . 6 . )- , , : az (az),
baka (bakas), baz (bazs, bazlar, bazmz, baznz), byle (bylesi), bukadar (bukadar), ok (ou),
dier (dieri), hangi (hangisi), hep (hepimiz, hepiniz, hepsi), kendi (kendisi) . . (kimi1, kimisi,
kimimiz, kiminiz), sonra(sonras2) bir .
: burada ok kitap var, size hangisi lzm?
; ( ) ? Kimi alyor, kimi dinleniyor.
- , . kimisi () ; kimimiz
() ; kiminiz () ; ikisi , ; (her)ikisi ; her mz
; kimiz gitti, ikimiz kaldk.
, . ikimiz kaldk. .
1
kimi , . kimi insanlar , kimi vakit .
2
sonra - s, Bunu sonraya braktk
( ).

Her ikimiz kaldk. . Birbirimizi tanmyoruz.


- - .

13.
:

1. Sen bunu bir bakasna anlat. 2. Biri bu yana gitti, biri o yana. 3. Anlat bakalm. Ben bylesini
grmedim. 4. Bu ii sonraya brakmayalm. 5. Bilmiyorum. O kadarn dnmedim. 6. Sen iini iyi
yapmyorsun. Yarndan itibaren senin yerine bir bakasn tutacam. 7. Bir dakika! Size hepsini
anlatacam. 8. Birbirimizden uzak oturuyoruz. 9. ilingir Ahmet oluna sordu: Ne yaptn? br
anlatmaya balad. 10. Bugn iin bu kadar da kfi. 11. Hi biri davetimi kabul etmedi. 12. ou
insanlar (=insanlarn ou) bu nevi yenilikleri sevmez. 13. renciler ikiye ayrld, kimi Biliriz, kimi
Bilmeyiz dediler. 14. de gen, de talebe, de ho ocuklar, hele ksa boylusu. 15. Kimi
byle syler, kimi yle. 16. ki kardeten k doktor oldu. 17. Her drdnz burada msnz?
Hayr, birimiz gelmedi. Hanginiz? 18. Kendinizi gen gstermek iin bu defa beyazlar giyiniz. 19. Bu
kitaplarn hangisini beendiniz? 20. Kimi insanlar bunu anlamyorlar.
14. :

1. () . 2. - . 3. .
. 4. . 5. , . 6. .
? . 7. ? ? 8. ? 9. ,
! 10. , .
11. . 12. .

1. taraf 1} , 2)
her t. ta , alt
t. (kolay) ()
2. brakmak ,
3. para ,
bir . , -
4. izin (zni) l)(msaade) , , 2)
m. siyle
izinli msaade
etmek (izin vermek)
,
5. susmak,
6. neden (sebep/bi/) ;
bu n. le
7. aramak
8. dnmek ; (. )
(-. }
9. haydi, hadi(), -
10. nokta, ,
11. haber, ;
son
h.
ler

12. ef,
13. tren
14. pamuk
l 5. yabanc;
burann . s
16. durum 1) (vaziyet*)
, ;
2)
17. hal 1) (=durum) ,
2)
halde her
halde

h.
tercmesi (hayat hikyesi,
biografi)
18. yaam (hayat)
19. posta 1) ; 2)
postane
20. hatr l) , 2) ;

h. iin
(); h. lamak,
21. armak;

askere
.

arl = davetti
22. sava 1) (harp /bi/) ;
2) (muharebe*) . Byk Anayurt h. bi
;
23. katmak,

k.
lmak

;
(itirak etmek*)
24. cephe 1) ; 2)
25. hareket (devinim),
, h. etmek (devinmek); ;
26.
can l) , ;
c. n vermek ; canm! (-!) 2) ,
candan dost
27. sonu(netice), ,
; s. a (neticeye) varmak
s. suz
28. bymek,
29. gney (cenup*[bu])
30. kuzey (imal*[li])
31. dou
(ark*)
Uzak D.
32. bat (Garp* [bi])
33. cumhuriyet (cumhurluk)
Trkiye C. .
34. nfus,
35. kuku (phe) ,

k. suz (phesiz)

36. tarm
(ziraat*)

;

37. blge (mintaka*)
38. sanayi (endstri)-
39. ksm (sm)
40. kuma ,
41. eksik,
e.
lik
,
42. tamak(; ;
tanmak
43. asl (sl) l} ; 2) : 3) ,
a. sz
44. geri ()
45. geinmek (ile) 1) (
-. ); 2)
46. zor 1) (etin) ,
, 2) , -mak
zorunda ...
47. ayrmak,
ayrlmak;

; (-)
48. kullanmak (-i) ,
,
49.
tamam 1) ,
;
2) , , t. iyle
,

t.
lamak ,
50. meslek
51. gndermek ,
52. mezun l)(-dan) (kl) -

; 2)
53. hizmet; () ;

h. etmek()
54. sre(mddet), ;

bir s.

55. koul (art)


56. rahat
l)(erin)

,
;
r.
brakmak

;
2) ,
57. ho-
h. geldin iz! h. bulduk! ()
! h. una gider
58. saymak1) ; 2)
say ;
59. semek- ,
60. malm
(belli)(-)
m. at (bilgi)
61. zmek
,

zlmek u np.
62. kontrol
k. altna almak
63. ar
kapal ar
64. kesmek

(),

ksa k.
65. karar

k. vermek(-e)

66. kaldrmak-

derse k. - ( )
67. aman 1) ; 2) !;
!; /!
68. r

gece y. s
69. kural
(kaide*)
k. olarak
70. epey(ce),
71. yormak
yorulmak
72. kahve
sade k.
73. eker ; ,
74. st (tu, d)
75. yelemek (tercih etmek*)
( . . )

76.

itiraz
buna (kar) itiraz yok

i.
etmek
77. mevcut,
78. hak (kk) ,
h. nz var

h. l (), , h. nda - , ()
79. derken ,
80. dahil
d. inde ...;
2)(-) ; 3) ;
d.

1)
(=i)


1. yeillik
2. eskiden ,
3. renim (tahsil*)
tahsil grmek .
4. yardmc (muavin*)
5. bal, balca
6. okluk (ou vakit) ,
7. yiletirmek ;
8. gerek(li)lik (lzum) (-e)
9. yerinde , ;
10. istek
11. emekli (mtekait*)

. ayrlmak (kmak) ,
,

1. elinin emeiyle yaamak. .2. sra(lar)da ( }


3. gerei gibi

4. hobeten sonra
5. su gibi bilir, okur(, )
6, ikide bir 1} 2) ,
7. bo ver / adam sen de !; !
8. olur mu? olmaz? ?
9. hep birden , 10. yksek sesle; ( )

:
1. fakat geri (geri... fakat... ... ... ),
(.
... ), .:bir

ey grmedim, geri bir ey olmad da , () (: ), .


2.
oturmak

-,
geinmek
-

-.;

yaamak,

3.

kullanmak

:
.
Oto
kullanr
msn?
Hayr,
ofr
kullanrm.

?
He,

.
4.

tamam
(
)

(. tam, btn, tm... ).


5.
arm
(

saat
yarm)

(yarm
elma
),

yar

(yar
yolda

,
elmann yars . . ).
6.

(sylemek,
anlatmak,
dnmek

hakknda
(

),

.
:
Bu
adam
hakknda
ne
dnyorsun?

Bu
adam
dnyorum. .

-LIK
: 1. ( )
:
: byk/lk-

yeil/lik , gzel/lik dost/luk - ocuk/luk ,


mdr/lk (,
); mdrlk yapmak ,

asker/lik a. yapmak hasta/lk


, h. geirmek

2. (

)
(, , -. ).

: gz/lk

yamur/luk ,
aa/lk
sz/lk
yeil/lik , ;
, hafta/lk, ay/lk (,
)

3. (
)

,
.

...

:.

: on dakikalk (teneffs)

() be kilometrelik (yol)
() klk (palto) () yazlk
(elbise) ()

-lk .

15.
-lk:

analk, babalk, darlk, memurluk, siyahlk, uzunluk, temizlik, yokluk, varlk, beyazlk, fenalk,
mavilik, kalnlk, kitaplk, kardelik, kapclk, kadnlk, askerlik, dostluk, gzellik,
gazetecilik, ykseklik, genilik, ktlk, sarlk, kklk, hastalk, ihtiyarlk, glk, ustalk,
aylk, szlk, szlklk, balk, tembellik, iilik, talk, ieklik, solculuk, salk, emeklilik
16.
:

ocukluk arkada, be dakikalk yol, gzlkl adam, hastalkl gen, retmenlik yapmak,
askerlik yapmak, odann

bykl, salonun genilii, u kdn beyazl, grip hastal, bir hastalk geirmek, fenalk geirmek,
haftalk gazete, bir aylk i; mnendisin ayl, babamn yll, dostluun yokluu, szln eksiklii;
u szlknn yamurluuna bak, u aaln (kuman) yeilliine bak, kar beyalna bak, u
yeilliin gzelliine bak, szlksz evirmee bak.
17. ( 11- ):

( 18)
1. Hadi ocuklar, sinemaya gidelim. 2. Brakn beni, gideyim. 3. Seni bir para dinlesem olur mu? 4. Bu
i iin sizden izin istiyorum. 5. Saat e kadar izinliyim. 6. Bana msaade, gidiyorum. 7.
Msaadenizle, efendim... 8. Burada ne aryorsun? (= burada iin ne?) 9. Dn hep sizi dndm. 10. Bu
halde dar klr m? 11. Her halde bizi grmedi. 12. O halde bunun nedeni (sebebi) ne? 13.
Affedersiniz, habersiz geldim. 14. Bundan haberim yok. 15. u noktaya dikkat edin. 16. O
taraflar iyi biliyorum. 17. Maupassant'n Bir hayat roman. 1. - , . 2.
. 3. ? 4. . 5. . 6.
? 7. . 8.
. 9. . 10. , . 11. B
.
( 41)
1. Hatrndan kt. 2. Tarihini bir trl hatrlamadm. 3. Tren
henz hareket etmedi. 4. Oraya gitmek mi? Bir bu eksikti. 4. Bu
kitap eksiktir, ba taraf yok. 5. Sizi daha sk almaya
aryorum. 6. Blgemiz (mntakamz) lkenin kuzey
batsndadr. 7. Olan ne kadar da byd! 8. Kukusuz
(phesiz) bu harekeli neticesiz (sonusuz) kalacak. 9. Kentinizin
nfusu ne kadar? 10. Ben de bir para kuma alaym. 11. Bu
lkenin sanayii. 12. Tarm (ziraat) iisi.
. . 2.

. 3. , , - J . 4.
?
5,

.
6.

.
7.

.
( 58)

1. Cann, kukularn tamamiyle aslszdr. 2. Herkesin hatrn sayalm. 3. Ho ocuk. 4. Bu kyn


tamam onundu. 5. Hangi hizmete ayrldnz? 6. Einden ayrld. 7. grupa ayrldlar, 8. Hi
rahatm kalmad. 9. Birinin hizmetine girmek, 10. Askerlik hizmeti. 11. Arkadamla ok iyi
geiniyoruz. 12. Eskiden kendi emeimle geiniyorum. 13. Mesleiniz yok mu sizin? 14. Buradan
nereye tandlar? 15. O da orta okul mezunudur. 16. Geri koullar (artlar) zor, fakat bir sre
(mddet) alrz. 17. Sizi dilma kullansak olur mu? 18. Byle hareket kimin houna gider? Hem
gereklik de (lzum da) yok buna (lzumu da yok bunun). 19. Pamuklu kumalardan bir eyler
sesek.
1. , , , . 2. . 3.
. 4. . 5. . !

6.

.
7.

...
8.

.
9.

?
10.

.
11.

.
12.

?
.
13.

.
14.

.
1. Adam sen de! Kapal arya gideriz (olur biter).
2. zlmeyin,
henz
buna
karar
vermedik.
3,
Aman,
ksa
kes
(szn)!
4.
Hakknz
var:
buna
itirazm
yok.
5.
ekerli
kahve
tercih
ederim
(yelerim).
6.
Vaziyet
(durum)
hakknda
ne
dnyorsunuz?
7.
Yerinde
bir
hareket.
8.
Aman,
ste
su
katyor! 8. O dahil herkes yerinde! 9. Nafile (beyhude)

yoruluyorsun, kural (kaide) doru deildir. 10. Yazy yarsna kadar yksek sesle okusun. 11.
Kaldrn bunlar. 12. Satran kulbne dahildir. 13. Byle karar imkn dahilinde deil. 14. Dar
ktm, derken yamur balad. 1. . 2. . 3,
. 4. ! . 5. . 6. ? 7.
. . . 8.
. 9. . . . 11. . 12. . 13. , , 14. Bor
. 15. . 16. .
BABAMIN YAAMI

Byk Babamn yaamn anlatsam olmaz m? nk benim yaam ykm ksa olur. Altml k byk
babamn arkasndaysa geilen uzun bir hayat yolu var. Kendisiyle geen hafta konutum. Msaadenizle
anlataym. yle diyor: Bir posta memuru olan babam pek te hatrlamyorum. Ben 934 te dodum, yedi
yl sonra da askere arlan babam Byk Anayurt savana (harbine) katlmak (itirak etmek) iin
irenle cepheye hareket etti. O gnden sonra ne ben babam bir daha grdm, ne de annem:
anayurdumuz iin cann verdi, sanrz. nk geri dnmedi. ok arand, fakat sonusuz, ondan hi bir
haber yok.
Ben Takent'te bydm, yani ocukluum Takent'te geti, Bamsz Devletler Topluluunun 1
gneyinde bulunan zbekistan'n bakentinde. Nfusu eskiden birka yz bin kiiydi, halen
phesiz birka milyondan fazla. Pek zengin bir tarm blgesinde (mntakasnda) bulunan Takent, ayn
zamanda ok nemli bir sanayi merkezidir. rnein pamuklu kumalarn mhim bir ksm bu
cumhurluun fabrikalarndan karlr. Takent byk, gzel, parkl, baheli, yeillikli bir ehir. Bir
1

Bamsz Devletler Topluluu .

nehir eksik yalnz. Sr Derya nehri kentin 70 kilometre gney batsndan geer.
On iki yama dek Takent'te kaldk. Sonra Tula kentine tandk. Babam Takent'li, annemse
asl (aslen) Tula'ldr. O sralarda byk annem de daha sad. Geri geinmek olduka zordu:
babamz yoktu ya... Bunun iin ortann (orta okulun) yedisinden ayrldm, o zamandanberi
elimin emeiyle yayorum. Tula'nn nl (mehur) silh fabrikasna girdim, trl ilerde
kullanldm, bundan dolay da askerlik yapmadm, Sonralar renimimi (tahsilimi) tamamlamak
iin akamlan meslek kurslarna devam etmee baladm. Allann izniyle mezun oldum.
Grgm olduka bykt. Bir sre usta yardmcl yaptm. Sonra yeni alan iyerinde atelye efi
oldum. Elbet bir sre sonra emekliye ayrlacam. Gerei gibi altm, ama fabrikay genler ynetsin
artk. Bizim hizmet tamam. te byk babamn hal tercmesinin balca noktalar bunlardr.
DERSE NASIL ALIIRIZ

ki candan dostum var: skender ve Mustafa. mz yabanc dilleri reniyoruz. Asya


Afrika lkeleri (yksek) okulunda. Ev devlerimizi de arasra beraber yapyoruz. Bylece daha
iyi allr. Derslerden sonra arkadalarm, kimi vakit, bana uruyor. Bunun nedeni (sebebi) ak:
hem evim okula ok yakn bulunur, hem de almak iin koullar (artlar) msait: olduka rahat bir
odam var.
Dn de birlikte geldik. Annem konuklanma: Hogeldiniz, ocuklar! Dedi. Bunlar da doal
Ho bulduk! Dediler, Hobeten sonra odama getik, sedire oturduk. Hemen almaya
balamadk elbet. nce bir mddet dinlenildi, bir para konuuldu, hatt bir ara susuldu. Masamda
gazetemin bugnk says vard. yle gzden geirdim, dikkate deer (lyk) bir iki yazy setim,
burada verilen bilgiyi (malmat) arkadalara anlattm. Yakn Douda bilmem ka zamandanberi (ka
zamandr) durum (vaziyet) iyi deil, kimsenin houna

gitmiyor, herkes zlyor. Kukusuz, durumu bir para kontrol altna almak, az ok iyiletirmek
tamamiyle olanaksz deil ama, herkes durum hemen yarndan itibaren iyilesin, istiyor. Bu da
olmuyor... Ancak biz bu tartmay (konumay) ksa kestik. nk asl isteimiz Trke'ye
almakt.
nce metni1 okumaya karar verdik. Hemen elimi kaldrdm, msaade (izin) istedim: Ben
okusam olur mu? Dedim. skender: Aman, Mustafa okusun. Dedi. Su gibi okur ya! Sonra sra
ile biz de okuruz. Haydi oku, Mustafa!
Herkes yksek sesle metni yansna kadar okuduktan sonra grameri tekrarlamaya baladk. Bunu
daha ok sk. iin yaptk, Mus. ile ben, ikimiz, grameri olduka iyi biliriz. sk. se tembelliinden
dolay (tr) elinden geleni yapmyor, hi bir kural gerei gibi bilmiyor. Bu nedenle de
retmenimizi ikide bir zyor.
Sonra kelimelere 1 getik. Yirmiden fazla szc
ezberlemek1 gerekti. Mus. son derece ank (istidatl) bir adan.
Be yedi dakika geti gemedi, artk yant vermeye hazr. Sk
bir kontrole baladk. Szcklerin hemen hepsini biliyor. atm
dorusu. Hatt ara vermek istedim. Sizi bilmiyorum, dedim,
fakat ben epeyce yoruldum. imdi bir kahve isek olmaz m?
- Doal (doaca) olur. Ancak ben ekerli, stl kahve
imem, sade kahve yelerim. (Bunu syleyen sk. )ilen kahveden sonra imdi bir para Trke konusak... dedim. sk. itiraz etti: Hayr,
gereklik yok. Her eyden nce yazl temrini1 yapalm. Alt taraf kolay. Derken Mustafa'nn sesi:
Bense tam aksini dnyorum. Dilde mevcut szck ezberlemek kfi deil, Asl glk
bunlar yerinde kullanmak. Bunun iin de ok konumak gerek. Yazl temrini de yalnz yapacaksn.
Bu yol daha doru olur. Haydi, anlat bize ilgin bir ey.
Bende: Haklsn. Dedim. Amin! Ve sk. de dahil, hep birden konumaya koyulduk (baladk).
1

. . .

.
metin (tni),
szck (kelime) ( ),
ezberlemek ,

temrin (altrma, altrma).

18. :

1. Siz hangi ehirde (kyde) dodunuz? 2. Bu kent (ky) lkemizin neresindedir (hangi
mintakasndadr)? Hasl bir ehirdir? (Bu kent hakknda ne anlatmak istiyorsunuz? Anlatn bize bu
kenti). 3. Babanz ve byk babanz bize anlatn. Byk babanz, Byk Anayurt savama katld
m? Halen sa m? Ka yalarnda? Emekli ayl ne kadar? Babanz ka ylnda dodu? 4. Ananzn
meslei var m? Nerelidir? Ondan ayr m oturuyorsunuz? 5. Ne reniminiz var? Tahsilinizi ne
gibi okullarda grdnz? 6. Askerlik yaptnz m? (Askerlik hayatnzda) lkemizin hangi
mntakalarnda hizmet ettiniz? Ordudan ne zaman ayrldnz? 7. Aylnz (bursunuz) ne kadar? Ananz
babanz size yardm gsteriyorlar m? 8. Bir kardeiniz filn var m? Nerede oturuyor? Neyle ve nasl
geiniyor?
19. Aadaki cmleleri Trke'den Rusa'ya tercme ediniz:

l. Veli, Ahmet ve Necdet candan arkadatr. Veli Bursaldr. Bursa Trkiye'nin ( Anadolu'nun )
kuzey batsnda bulunur, Ahmet Adanal. Adana Anadolu'nun ta cenubundadr. Necdet ise
stanbullu.... de duvarc. Taksimde bugn bir bina kuruluyor. te orada alyorlar. 2.
Btn arkadalar dn Adana'ya gittiler. Yolcu treniyle. Bir siz eksiktiniz. Acaba size ne oldu?
Gidilen (hareket edilen) saatte neredeydiniz? 3. ekerim, ben ok dndm, fakat kendim
iin bir netice karmadm. 4. Orasn bilmiyorum. Ben bu memleketin yabancsym. 5. Kitap
okumaya oturdum, derken konuk geldi. 6. Bana kimse bir ey gndermiyor. Bu parayla nasl geinirim?
Babana yaz da bu meseleyi dnsn. Olanaksz. Baka

bir kente tand. Darda iilik yapmay dnyor kendisi de. 7. Halen kuma karlan
fabrikada alyor, fakat rahatszlndan dolay ok yoruluyor. Bu nedenle kendine baka bir
yeri semek zorundadr. Gelecek haftadan itibaren bir kahveci dkkanna gemeye karar verdi. 8.
Bu kasabann yabancsym ama, ok houma gider. Ah, bir sre daha, siz de dahil, burada kalsak!
9. Bir cip getirildi. Doru gidildi. (Yaar Kemal) 10. Sokaa nasl ve ne vakit klr, eve ne vakit
gelinir? 11.... ve undan bundan konuulmaya baland (Orhan Kemal). 12. Eve girse mi, girmese mi?
Yoksa ban alp gitse mi? Nereye? (O. K. ) 13. Dost kara gnde belli olur ( atalar sz). 14. Para
paray eker, (a. s. ) 15. Yemek emeksiz olmaz. (a. s. ) 16. Her aydnln bir karanl var, her
karanln bir aydnl var (a. s. ) 17. Az veren candan verir, ok veren maldan verir, (a. s. ) 18. yilik
bilmeyen insan insan saylmaz, (a. s. )
19. Salk
varlktan
iyidir.
20.
Adam
ahbabndan
bellidir,
(a.
s.
)
21. Tembele her gn bayram, (a. s. ) 22. Biz de byle bir ey
yapsak diye dndm, (gaz. )
20. Aadaki paray Rusa'dan Trke'ye eviriniz:

, . ( ).
. : 1979 . ,
. .
- . ... ,
. .
, : () .
. , ,
. .
, , .
? - , . , -
. -

,
. .
21. Aadaki cmleleri Trke'ye evirin:

1. , . , . 2.
! . ! !
? . . 4. .
, . 5. . 6. ,
? , ? 7. , ;
. 8. ; . 9. , , ,
. 10. . , .
. 11. , ! -- ?
- . 12. . ? 13.
. 14. .
!
22.

(
,

dolay,
beri,
fazla

.
),
:
)

;
)

itibaren,

23. Aadaki ataszlerini ezberlemeye aln:

1. Adam
olana
bir
sz
yeter.
2.
Adam
i
basanda
belli
olur.
3.
Arkadala
Badad'a
gidilir.
4.
Bakan
gze
yasak
olmaz.
5.
Bekrlk
sultanlktr.
6.
Bir
gnlk
beylik
beyliktir.
7.
Bugnk
iini
yarma
brakma.
8.
ok
bilen
ok
yanlr.
9. Dost kara gnde belli olur. 10. Evvel dn sonra syle.
11. Gzmz
aalm
yoksa
aarlar.
12.
Kii
arkadandan
belli.
13.
Oynamayan
kz
yer
dardr
der.
14.
Tembele
her
gn
bayram. 15. Yemek emeksiz olmaz.

12

ON KNC DERS

(imdiki zamann hikyesi)


[-()y ordu] ,
-(yor) i(mek) (i-di).
.
almak , ,
- :
alyordum

almyordum

alyor muydum?

almyor muydum?

alyordun

almyordun

alyor muydun?

almyor muydun?

alyordu

almyordu

alyor muydu?

almyor muydu?

alyorduk

almyorduk

alyordunuz

almyordunuz

alyorlard

almyorlard

alyor muyduk?
alyor muydunuz?
alyorlar myd?

almyor muyduk?
almyor muydunuz?
almyorlar myd?

-()yordu -d( )
.
, , . . -yor
. , -yordu
, , .
-yordu, , -r

-r ( -d), , . 1
, .
:Dn sabah bir kitapokuyordum.Derken telefon ald.
,
-yordu
.
(-yordu), (-di).

-di -yordu :


()

()

(ald)

(alyordu)

:
Okuma salonunda arkadalarm dan birini grdm. Derse
alyordu

1952-de Lenngrat' ta oturuyordum B 1952 . Enstitye tramvay la gidiyordum O


. zaman ehirde metro filn yoktu.

, -r -r - ,
, - ,
(Dn dersanede oturuyorum, derken biri (bir adam) ieri girer, dikkatle bana bakar, sorar )

D n ne yaptn? Bana neden


u ram ada?n
Ben uradm. Sen evde yoktun
imdi tembellik ediyorum, o
gnlerdeharl harlalyordum.

? ?
. .
,
.

TEMRNLER
1. Aadaki cmleleri analize ettikten sonra Rusa'ya eviriniz:

1. Biz
imdi
byle
dnyoruz,
o
zaman
ise
baka
trl
dnyorduk.
2.
Dn
saat
altda
odamda
oturuyor,
teyzeme
mektup
yazyordum.
Birdenbire
kap
alnd.
3.
Kk
kardeim
derslerine
iyi
almyordu.
Onun
iin
bir
gn
babam
kendisini
yanma
ard,
birka
sert
sz
syledi.
4.
Kymzden
Karlkye
kadar
iki
saatlk
yol
vardr.
Gece
iniyordu.
Kye
geceyarsndan
nce
varmak
iin
hzl
(=
sk)
yryorduk.
Yan
yolda
birden
yamura
tutulduk.
5.
Bakrkyden
ehre
kadar
uzun
bir
yol
vardr.
Yamur
yayordu.
Yrdk
yrdk.
Belki
bir
saat,
belki
de
daha
fazla
yrdk.
Nihayet
uzakta
Yedkule
grnd.
6.
Bu
k
tiyatrolara
filn
hi
girmiyordum.
Zaten
vaktim
de
yoktu.
Akamlar
evde
kalyor,
ders
kitaplar
okuyordum.
Fakat
gnlerden
bir
gn
hsan
adnda
bir
dostum
bana
urad.
Haydi,
dedi,
tiyatroya
gidelim.
Karmen
iin
birka
biletim
var.
Ben
de
Kabulm,
dedim.
Kalktm
gittim...
7.
Bu
k
tiyatrolara
filn
hi
gitmedim.

Peki,
akamlan
ne
yaptn?

renciyim
ya!
Ders
hazrladm,
kitap
okudum
filan
falan...
Szn
ksas
gece
gndz
altm.
8.
Epey
vakit
ayn
odada
yaadk.
Onunla
pek
iyi
geiniyorduk.
Fakat
bir
gn
arkadam
baka bir blgeye gnderildi. Attk birbirimizi grmyorduk.
2.

(-yordu

-di),

1. , , .

. , , ! . (. ).
2. ; ... (. ). 3.
? . (. ). 4. . ,
. (. ). 5. 1811 , ,
. (. ). 6. ,
. (. ). 7. . , ,
, , . . ,
, , . (. ). 8. , .
. (. ).
3. (-ordu -d)1:

Ertesi
sabah
gene,
birok
sabahlar
gibi,
(alar)
saatin
sesiyle
erken
kalkt...
Kap
nnde
dur...
(Kars)
derin
derin
uyu...
Karsnn iri yeil gzlerini hatrla... (Orhan Kemal. Sulu. )
2. akmak
()
nerede?

Ben
ne
bileyim?
Sen
al...
Ver
u
akma.

Alm...
vallahi...
Ey
sen
alm...,
ben
de
alm...,
ecinniler
mi
(gelip)
al...
?

Bilmem.

Ben
senden
bu
akma
karrm.
(mer
Seyfettin.
akmak).
3.
ay
fincann
Misis
Hopkinz'e
uzatt.
Bir
zaman
hepsi
ay
i...
Kimse
konum...
Nihayet
Kanarya
gene
Rabiaya
dn...
(Halide
Edip.
Sinekli
Bakkal).
4.
Konutular...
O
gnden
itibaren
ortakla
(=
beraber
i
grmee)
karar
verdiler...
Ertesi
sabah
pazarda
hayvanlar
beraber
sat...
Mollannkiler
(=Mollann
hayvanlar)
daha
gen,
(daha
din)
dur...
(.
Seyf.
Klah.
)
5.
Biraz
sonra,
tam
yirmi
yanda
sporcu
bir
gen
gibi
yemee
baladm.
Ye...,
ye...,
ye...
(.
S.,
Baharn
tesiri)
6.
imdi
kz
ihtiyar
yle
seviyor
(mu ki... ) Sddk zadenin yzne bile bakmyor(mu).
1.

4. Aadaki cmleleri Trke'ye tercme ediniz:

l. -, , ? ? , ,
. . 2.
. , , ? 3. . -
. () ,
, : ? 4. ? , .
. 5. 1954 . ,
. - () , . 6. - ,
, . 7. ? , , (: ) . 8.
, . 9.
. 10. ,
, .


(arasz sz)
demek , ,
, (diye) -
(sormak , cevap vermek . . ).
- ;
- e ,
, , :

I. C demek:
) Dostum dedi: Cafer, gel parka gidelim.
: , .
) Dostum: Cafer, dedi, gel parka gidelim.
, , .
) Dostum: Cafer, gel parka gidelim. Dedi. 1
, , .
. :
) Dostum sordu: Cafer, benimle gider misin?.
: , ?
) Dostum:
Cafer,
benimle
gider
, ?

misin

diye

sordu.

TEMRNLER
5.

Aadaki cmleleri analize ettikten sonra Rusa'ya eviriniz:

l. Uzun boylu adam: Hakl deilsiniz (=Hakknz yok), diye itiraz etti. 2. Kadn: Selim, Selim!
diye olunu aryordu.
3. retmenimiz bana: Bu cmleyi bir daha okuyun dedi.
4. Annem:
tiraz
etme,
dedi.
Sen
daha
kksn.
5.
efime:
Memurlardan
smet
sizi
beklesin
mi?
diye
sordum.
6.
O
dakikaya
dek
susan
grupba
Sergeycf:
Bu
noktada
hakldr.
Dedi
7.
Hep
geri
kalyor.
Sahiden
yoruldu
mu?
diye
dndm.
8.
Amcas:
ekerli
kahve
imem,
dedi.
Sade
kahve
severim.
9.
Ben
merak
ettim:
Ka
yandasnz?.
10.
Yoldam
bana:
seksen

yandaym,
diye
cevap
verdi
(...
yandaym
cevabn
verdi).
11.
Keke
efimiz
bu
ie
izin
verse!
diye
temennide
bulundum.
12.
st
subay:
Bir
para
dinlenilsin! emrini verdi (... diye emir verdi).
6.

Aadaki tmceleri Rusa'dan Trke'ye eviriniz:

1. ? . 2. :
-
1
, , . Cafer, dedi
dostum, gel parka gidelim.

. 3. , , , () . 4. ,
, . - - ? . 5. .
, . 6. , !
- . 7. ! . 8.
! . 9. , ? .
10. ! . , () ,
.
-K
-ki, ,
.
I.

(-daki,
-deki)

.
,

da
+
ki,

,
.
.

.
: Bu mntakadaki okullar
, ()

Masann zerindeki kitab ald gitti.
, ()
, . Evdekiler ona darlmad m?
(: ) ?
II.
-ki

-(n)nki

(n)n
+
ki

, -

(.
. . ),
(-, -) -.
-ki -n.
: Benim saatim ok gzel iliyor.
- . Benimkide gzel. Babamnkiise hep geri
kalyor.
- .
(: , ) . Haberiniz var m? Yaknda bizimkiler
gelecekler.
- (: ?),
!
Sizin grgnz profesrmznkinden (mz+ +n+ki+n+den) az, bu hastaya o baksn.
- ( ) , () ;
.
TEMRNLER
1. Aadaki tmceleri Trke'den Rusa'ya eviriniz:

l. Olann boyu babasnnkini geti. 2. u odadakileri de arsnlar. 3. Sizinkilere syle; bizi


rahat braksnlar. 4. Ben evliyim; zmirdeki ablam ise hl bekrdr. 5. Ben bunu tercih ettim, tirazn
yoksa alaym. Sense br masann stndekini al da biribirimize darlmayalm. 6. Kymzn nfusu
onlarnki kadardr. 7. Geri mntakamzdaki hastanelerden birka fena bir haldedir, fekat
unutmayalm: eskiden burada yalnz bir hastahane vard. 8. mer amca'nn yanndaki ayaa
kalkyor (B. Yldz) Bir ev harmnn hizmetisiyle byle konumaa hakk yoktur, nk nihayet
hizmeti de bir nsan. Onunki de can! 9.... bu yerdekilerin hepsini de ayr ayr pek iyi tanyor. (Y.
Kadri)

S. :

1. Ertesi gn hayvanlar beraber sattlar. Molla... ler daha gen (daha din) duruyordu. (. S. ) 2.
Ablama verilen armaanlarn en gzeli bu delikanl... 3. Haberim var... Topal: Tabi olacak,
dedi. Sen... his(= akl) kimde var? (O. Kemal. Kanl topraklar. ) 4. Ben Chopin (open)'n
musikisini ok severim. - Ben de Beethoven... 5. kat elbisem vard. kisi burada.
Haydi, elbise dolab... de getir. 6. Tren..........glmee
baladlar.
9. Aadaki tmceleri Rusa'dan Trke'ye eviriniz:

l. ? , () . 2, ,
- , . 3.
, , . 4. ,
? 5. , ,
, . 6. ( ) , . 7. ? 8. . 9. ,
, . 10. (: ,
).

(ula)

I. -p
.
-(y)p :
: alp (al+p), yp, konuup, gelmeyip. -p:
1. () ,
;

, .
: Tramvaya binip eve gitti.
- , . Dostum kitab alp okumaya balad.
- , .

2.
()
,
( ) (+ ve ). , gelmedi ve beklemedi
gelip beklemedi . -p
, . -p .
: Konuup glenler var.
- , (: konuan(lar) ve glenler var).
-p - ,
.
: Sinemaya gitmeyip kitap okumaa balad
- ,
.

1. -p da. de
, :... gidip de dnmeyen adam... , , ()
...
2. -p ()
, : .. (pehlivanlar) kaldrp kaldrp yere arpt (=ald). (. S. Elemsama). ..
( ) () ()

,
- ( ).

: Bu kitap 112 sayfa olup, fiyat 15 liradr.


112 , 15 .

,
( ).
: Dostum kitab atp uzaklat.
- , .
( )
(-an, -en): Kitab alan
dostum uzaklat.

II -arak
-(y)arak: atarak,
yerek, konuarak, gelmeyerek.
-arak:
1.

nasl?

?).

.
: Bana glerek bakyordu.
- (?) . Gzlerini kapayarak dnyor.
- (?), .

2.

-arak

.
: Tramvaya binerek eve gitti.
- , .

-arak .

-p

: Szlerini anlamayarak yzne baktm.


, .
.
1.

-arak

olmak

,
,
():
Buraya
ef
olarak
deil
olarak geldim. , .
2.

-arak

: Bunu isteyerek(ten) yapt. .

konuk

TEMRNLER
10. Aadaki tmceleri analize ettikten sonra Rusa'ya eviriniz:

1. Arkadam
bir
o
yana,
bir
bu
yana
gidipgeliyor.
2.
Bu
kapdan
girilip
klr.
3.
Ona
dnpsyledim:
Gitme,
beni
bekle.
4.
Pyotr
Pyotrovi
glerek
Bak
sen...
diyor...
(ehov.
Bahtl
adam).
5.
van
Alekseyevi...
ban
elleriyle
tutarak
vagonda
(hzl
hzl)
dolamaa
balyor.

(ayn
hikye).
6.
Btn
bir
akam
onunla
dans
ederek
geireceim.
7.
Tramvaylardan
birine
binerek
cam
fabrikasna
gitti.
8.
Sonra
arkadana
dnerek:
Peki,
yle
olsun
dedi.
9.
Demek
kitab
bulup
getirmedi.
10.
Kz,
kardeine
bakarak:
Niin
soruma
cevap
vermiyorsun?
diye
sordu.
11.
apkasn
ald,
koarak
kt,
gitti.
12.
Siz,
hi
sabahlan...
Ayvansaray-Balat
sokaklarndan
geip,
fabrikaya
giden
iileri
grdnz
m?
(stngel.
Sava
yolu)
13.
Ne
de
i!
Oturup
yazdn
ite
o
kadar.
(ehov.
Muharrir)
14.
Kk
Prenses,
annesine
yaklaarak(...
nin
yanna
giderek)
her
eyi
anlatt;
o
da
beni
kalabaln
arasnda
arayp
buldu,
teekkr
etti.
(Lermontof.
Zamanmzn
kahraman)
15.
Konuarak
smail'in nnden uzaklatlar. (S. Ali. Portakal)
II. -p:

1. aramadn ve bulmadn; 2. yataa yattktan ve biraz dinlendikten sonra; 3. oturuyor(lard) ve


konuuyorlard; 4. giden ve gelen; 5. metni okuyunuz ve tercme ediniz; 6. bakmak ve grmek
lzmdr; 7. antasn alsn ve yanma gelsin; 8. yanma gelerek ve yzme bakarak.

12. Aadaki cmleleri Rusa'dan Trke'ye eviriniz:

1. 23, . 2. , : ?.
3. . 4. , ,
: , . 5. , . 6.
, . 7. ,
. 8. . () ( ), ,
. 9. ,
. 10. : ?

1. ertesi (
.
)
e. gn ()
harp e.
2. at,
3. fincan
4. makale (=yaz)
5. darlmak (-e)
6. emir(mri),
emretmek ,
,

emredersiniz
7. rica (-den; -e)
sizden bir r. m var

r. etmek (-den)
8 ibaret(-den) ()
9. srar,
. etmek (-de) ,
(/ -)

10. sayfa, sahife


11. fiyat, fiat
12. kalabalk , ;
13. zaten -- 1) , ;

2) ; ; ()
14. olay 1)(hdise)co, -

; 2) (olgu, vaka) ;
15. iliki (mnasebet) (c ile) ,

i. kurmak
bu i. le ne i. - - ? ?
16. suvare ,
17. akl (kl)
18.en

,
. lk 1} ; 2) (
. ) ,
19. birdenbire
20. telefon

t. etmek (-)
21. ama(c)(maksat(d)) , ;

bu a. la
22. keyif (yfi) l) e, ; 2) ,

k. i yerinde

k. siz,
23. ar
a. mak ( . .
)
24.
skmak ; ;

sklmak iim
sklyor can
sknts ,
25.
muhakkak

;
;
26. madem(ki) - ()
27. bari 1) ; ;
2)
28. don;

ksa don
29. fanil ,
30.
vurmak 1) (-e) ,
;
2) (-i) ,
ba v. (mracaat etmek)
(-e) ( , ) kapy
v. -
31. nedense-
32. sofa ,
33. asmak,
34. mutfak
35. iye (sahip (bi)),
36. ocak () ;
37. gaz 1) ; 2)
(hava) g. () oca

38. musluk
39. ke
k. ba

40. kapkacak
41. raf
42. banyo
43. amar

. ykamak
. makinesi -
44. sabun
45. di
46. fra
47. macun

di m. u
48. model,
49. pantolon
50. caket (ceket) ,
51. gmlek 1) , ; ; 2) , ksa kollu g. don g.

52. orap (b),


53. koltuk l) ; 2)
54.
dergi (mecmua) ;

55. konfor;
56. minare-
57. koymak, komak ; ; ()
58. elenmek

;
(
ile)

()(...
)
elence
59. megul(l)
(ile)
m. etmek (-. )
60. ekmek
61. gereksinim (ihtiya(c)) (-e),
62. ayp(b) , ; ; a. lamak,
63. alan (saha) 1) , ; 2) , (hava) a. .

64.cami (, si) ()
65.avlu
66.turist
t. ik
67. heyet 1)=kurul , 2)
; (-)

68.

musiki
(mzik)

m. heyeti .
69.
husus ,
:

bu h. ta
husus (zel) l) , ; 2) ,
70. bale
71. genel
1)(umumi)
(),
; 2) ,

umumi harp
72. kalorifer
73. etkin (faal) ,
e. lik (faaliyet) ,
74. zevk (beeni) 1); 2),
75. sergi
76. boaz

1)
;
stanbul b. (B. i)
77. ky 1) (sahil) ; 2)
78. dolmak
(ile)

dolu , ;

79. kamak,
rahat kat
80. burs

2)


1. holanmak(-den) ,
2. selmlamak
3. geenlerde
4. yaknda 1) ; 2)
5. oysa(ki) (halbuki)
6. istemez ,
7. sekin

,
1. hi deilse (hi olmazsa) 2. yle byle , ,
3. buz dolab
4. ufak tefek (eyler) ; ; () , - 5. st() bas() () ;
6. bu gnlerde
7. yedisinden yetmiine kadar
8. dolup (dolup) boalmak ()

9. kimin nesi? ()?


10. ister... ister ... ...

:
1.

.
,

kurul

heyet

.
.
),

(,
,
,...
)

mnasebet

(ne mnasebet?, bu mnasebetle, bir mnasebetsiz, ).


2.

megul
(

dolu

()

), .


-lan (-la +n) , ,
,
, -la,
. : hazr/lamak ()hazr/lanmak ()
ba/lamak () ba/lanmak ( ())
holanmak
Ben byle eylerden holanmam.
.

(-)l, , - .
: ok + al = oalmak ( )
bo + al = boalmak , .
TEMRNLER
13. , -la. -lan -al;

sslemek, sslenmek, siyahlanmak, beyazlanmak, yemlemek, yenilenmek, temizlemek, temizlenmek,


yeillenmek, havalanmak,

yalanmak, yollamak, yollanmak, ayaklanmak, buzlanmak, ieklenmek, kuvvetlenmek,


silhlanmak, neticelenmek, sralamak, sralanmak, ekerlemek, ekerlenmek, keyiflenmek,
amalamak, akllanmak, sabunlamak, sabunlanmak, zevklenmek, boazlamak, fralamak,
fralanmak, yalanlamak, sonulamak, sonulanmak, canlanmak, phelenmek, kukulanmak,
daralmak, ksalmak, incelmek, alalmak.
14. Aadaki cmleleri rusaya tercme ediniz:

l. Her gece burada keyifleniyoruz. 2. Rzgr son iki saat iinde son derece iddetlendi. 3. Suvareye
hazrlanyoruz: ben kostm temizliyorum (fralyorum), kardeim ellerini sabunluyor. 4.
Olu epey byd epey kuvvetlendi, fakat hi akllanmad. 5. u ufak ocuk buraya kimler
tarafndan yolland? 6. Yarnki futbol ma acaba neyle neticelenecek?
7. Harp
okulunun
btn
talebeleri
avluda
sralansnlar.
8.
Son
zamanlar nehirdeki sular pek azald. 9. Oda birdenbire boald.
15. ( . )

( 19)

1.
Ertesi
sabah
o
da
atna
binip
gitti.
2.
Trk

Yunan
ilikileri.
3.
Bu
mnasebetle
bana
ok
darld.
4.
Onunla
hi
bir
ilikim
(mnasebetim)
yok.
5.
Kapnn
n
pek
kalabalkt.
6.
Benden
bir rica m? Emredin. 7. Bunu zaten dn de biliyordum.
8. Kendisine
bir
ey
sylemedim,
zaten
ok
hastadr.
9.
Byle
olaydan
(hdiseden)
sonra
bir
suvare
filn
yapmadnz
m?
10. (Szden) ok rica ederim: stelemeyin (srar etmeyin).
11.
u
fiyatlara
bak.
Akl
durur.
12.
Gerek
Telefon
adl
yk
gerekse
bu
makale
birka
sayfalk
eyler.
13.
Bu
hikye
harp
ertesi zamannda balar. 14. Bu ne kalabalk, ne oluyor?
15. : . 16. ,
. 17. , , . 18. ? ! 19.
. 20. . 21. ,
. 22. .

( 42)
1. Bunu yapmaktan maksadn neydi? (Ne amala bunu yaptn?).

Bugn
keyfim
yok.
3.
Elini
uzatt,
ben
de
sktm.
4.
Bugn
bir
can
sknts
duyuyorum.
5.
Mademki
bu
kadar
alkansn,
bari
seni
yanma
alaym.
6.
Bu
gzel
sesin
sahibini
(iyesini)
aradk.
7.
Grgsz
adam!
Kapy
vurup
gitti.
8.
Amacmz
bildirdik
de
keyflendi.
9.
Onunki
can
sknts
deil
para
skntsdr.
10.
Bu
ufak
tefek
eyleri
ocaktan
da
mutfaktan
da
uzak tut. Bari uraya koy. 11. Kapkacak bir fincandan ibaret.
l. ? . 2. - - . 3. ,
. 4. . 5. , ,
. 6. ! 7. , -
.
2.

( 59)

1. ok rica ederim, bir are bulun, diim aryor. 2. Madem ki amar ykanacak, yeni model bir
amar makinesi alalm. 3. Bir don bir gmlek kald. 4. Bu gece nereye konacaz? 5. Frayla macun
bu rafta. 6. Gmlek, caket buraya konur. 7. Benimle eleniyor musun? Hep baka eit dergi
(mecmua) veriyorsun (uzatyorsun). 8. Bir ksa kollu gmlek bir de fanila. Hepsi bu mu? 9, Konfor
namna bir ey yok. l Q. Hastann koltuuna gir de odasna gtr. 11. 1995 modeli bir otomobil.
12. eitli ilerde alt imdi oraplk yapyor. 13. Bari sar caket giyeyim.
1. . 2.
(). 3. ... , . 4. ,
()? 5. . 6. ()
? 7. , .
1. Ne duruyoruz burada? Bak, umum bahede bir konser var, operada bir bale. Hi olmazsa biraz
elensek bari. 2. Daha etkin (faal) olun. Konuklan megul etmek gerek. 3. Genel tarih retmenidir.
Bu alanda ok bilgisi var. 4. Buraya zel (husus)

ilerim iin geldim. 5. Bilmemek ayp deil, bilmek istememek ayptr. 6. Genel mdr bu hususta ne
diyor? 7. Musiki alannda (sahasnda) byk etkinlik (faaliyet) gsterir. 8. Zevk iyesi (sahibi) adam
ya! Bu eit elencelere ihtiyac (gereksinimi) yok. 9. Beni srarla sergiye davet ediyor, oysa
(halbuki) keyifsizim. 10. Genel kurul. 11. Havuz suyla doldu. 12. Cevap istemez. 13. Bundan zevk
alnr m hi? 14. Kimin nesi mi? Bilmem. st ba temiz, efendiden bir adam. 15. Umumi harp
kata balad? 16. Bu alanda enlikler yaplacak. 17. Avlumuzdan iki minareli bir cami
grlyor. 18. Turistler bir musiki heyeti konserinde.
1. . 2. . 3. ( ). 4.
. 5. . 6.
. 7. . 8. .
16. Aadaki tmceleri ve tmcecikleri Trke'ye eviriniz:

1. . 2. . 3.
. 4. . 5.
. 6. - . 7.
. 8. , , , . 9.
. 10. . 11. , .
?, , (-), , , ( , ), ,
(), (), , , -, , ,
, , , , , , -, , ,
-.
ARKADAIMIN DARES

Arkadam skender bu gnlerde yeni bir apartman dairesine tand. Eski dairesi de zaten fena deildi,
fakat drt kii iin biraz dard. ki odada oturuyorlard. Tandktan sonra ahbabm bu

hdise mnasebetiyle (dolaysyle) bir bayram yapmak istedi, bir suvare. Babas bu gibi eylerden
holanmaz, takat skender steledi. skenderi tanyor musunuz? Akll terbiyeli en bir ocuk, Geri biraz
tembel... Ey, uzattm galiba.
nceki gn evde oturuyordum. Birdenbire telefon ald, Aarak Alo dedim. Uzaklardan
gelen gr ses: Nik, sen misin? diye sordu. Naslsn bakalm? Eh. yle byle... Ne iyi ne fena.
kisinin ortas. Sizde ne var ne yok? Dn sabah yeni eve tandk. Sana telefon etmekten maksadm
da hem bu haberi sana vermek, hem de davet etmek... Nereye? Nereye olacak? Suvareye.
Yarn akam...
Benim de o srada keyfim yoktu (yerinde deildi). Bam aryordu. Teekkr ederim, dedim.
Fakat... Maalesef... dedim. Rahatszm, keyifsizim. Sonra kalabalkta skrlm... can sknts...
Filn, falan...
skender itirazm dinlemedi. Muhakkak geleceksin! dedi. ok rica ederim. Yoksa darlrm. .
Peki, emredersin. Mademki bunda srar ediyorsun, bari geleyim. Fakat ok kalmam. nk gerekten
de rahatszm. Arkadam: Rahatszlna her halde bir are bulunur! diyerek bana yeni adresini
bildirdi.
Ertesi gnn akam, yani dn akam, troleybse binerek gittim. N. bulvarndaki evini elimle
koydum gibi buldum. kinci kata kp kapya vurdum (Kapnn zerindeki zil nedense
ilemiyordu). Kapy aan ev sahibi, elimi skarak: Tam vaktinde geldin! Diye beni selmlad.
Henz baka konuk yok. Gel, sana dairemizi gstereyim.
Geni bir sofada duruyorduk. Paltomu karp astm, sa taraftaki kapdan mutfaa girdik.
Burada hava gaz oca, bir masa, bir musluk var, bir kede de buz dolab. Kapkacak duvardaki
raflarda bulunur. Mutfaktan gelinen banyo odasnda amar makinasndan baka hemen hemen hi
bir ey yok. Duvardaki kk dolapta sabun, macun, di fralar gibi ufak eyler bulunur.
Drt odadan ibaret olan dairenin iki odasn grdm, Arkadamnkinde elbise dolabn ap
ieriye yle bir baktm. skender gzel giyinir, st ba daima temiz. Gardrobunda

eitli eya var: yeni model pantolonlar, caketler, gmlekler, oraplar, ayakkab...
Buradan misafir salonu olarak kullanlan yemek odasna geip kolluklardan birine oturarak elime
bir dergi aldm, ilgin bir makale seeyim dedim. Canm okumak istiyordu.
STANBUL'DA ELENCELER

stanbul'da elenmek isteyen bir insan iin olanaklar epeyce genitir. Geri parasz veya fakir, esasl
bir ile megul olmayan veya tamamiyle isiz adamn elenceye deil, bir ie ihtiyac (gereksinimi)
vardr; elence aramaktan ok ekmek arar. Byleleri de az saylmaz stanbul'da...
Peki, ne var bu kentte elence namna, dersiniz? nsann aklna her eyden nce doalca
mzeler gelir. stanbul'da bulunup da birka mzeyi gezmemek ayptr. Bunlar arasnda 537 ylnda
imparator Justinyen zamannda kurulup Atatrkn emriyle 1934 tenberi mze haline konan (getirilen)
Aya Sofya mzesi ayr bir yer tutar. Bu mzenin hikyesi ok uzun tabi.
Eski Hipodrom'un (imdiki AT meydannn) sol tarafna raslayan sahada ina edilip (=kurulup)
1617 ylnda alan 64 metre uzunluunda, 72 metre geniliindeki Sultanahmet camisi de stanbulu
gezenin muhakkak dikkatini ekecektir. Alt minareli caminin ikisi yandan ve biri merkezde olan
kaps vardr. avluya da kapdan girilir. te fotoraf, bir bakn.
Daha baka mzeleri saymadk: Ayasofya'nn bitiiinde bulunan Topkap sarayndaki Arkeoloji
mzesiyle Eski ark Eserleri mzesi, Atatrk mzesi, Koca Sinan'n eseri olup 1557 de kurularak
bitirilen mehur Sleymaniye camisi, gene Ayasofya civarnda (yaknnda) Yerebatan saray denilen
140 metre uzunluunda, 70 metre geniliindeki byk yeralt havuz (sarn) ve bakalar. ster bunu
sein, ister unu.
stanbul'un musiki ve tiyatro hayat da dikkate deer. Tam yirmi yl nce turistik heyet olarak
Trkiye'de bulunuyorduk. O srada Trkiye eski bakentinde hl opera tiyatrosu yoktu, kuruluyordu.
Halen gerek Ankara'nn operas var, gerek

stanbul'un. Hangisi daha byk? stanbul'unla, sanrm, Fakat, bu zelliin (hususun) byk
nemi yoktur. nk her iki bakentte dnya repertuvarnn en nl operalar dinleniyor, en sekin
baleler seyrediliyor. Konser salonlarnda, sinemalarda, genel park ve gazinolarda da, doal,
eitli musiki heyetleri ve orkestralar faaliyet (etkinlik) halindedir.
Zevk sahibi (iyesi) insanlarn ou Spor ve Sergi saraynda veya ehrin baka yerlerinde alan
sergileri gezerler. Ya stanbul boaznn kysnda (sahilinde) ve eitli stadlarda durmadan sren
plj ve spor yaam! Trklerin hemen hemen hepsi yedisinden tut da yetmiine kadar sporu severler.
Futbol merakllar Trkiye'nin hangi kentinde yok, bilmem. Byk ma gnlerinde stadlar futbol
hastalaryle dolup dolup boalr.
TEMRNLER
17. Aadaki sorulara yant verin:

1. skender ahbaplarnzdan biri mi? Nasl bir ocuk?


2. skender'in
ahbab
neden
suvareye
gitmek
istemiyordu?
Keyfi
yerinde
miydi?
Nesi
aryordu?
Nihayet
daveti
niin
kabul
etti?
skender'in
hatr
iin
mi?
3.
skender'in
yeni
evi
konforlu
mu?
Souk
ve
scak
su,
kalorifer,
banyo
dairesi
filn
var
m?
Dairesini
bir
para
anlatn.
4.
siz
veya
yan
isiz
insann
en
ok
elenceye
mi
ihtiyac
var
ekmee
mi?
Niin
bundan
sz
ederiz?
5.
Kendimizi
stanbul'da
sayalm.
Her
eyden
nce
hangi
mzeye
gidersiniz?
Bu
mze
hakknda
az
ok
malmatnz
var
m?
6.
1557
de
kurulan
Sleymaniye
camisi
kimin
eseridir?
7.
At
meydannn
sol
tarafna
raslayp
1617
ylnda
alan
Sultanahmet
camisinin
bykl
hakknda
bize
bir
bilgi
verir
misiniz?
Bu
caminin
i
avlusuna
nasl
girilir?
8.
Eski
ark
Eserleri
mzesiyle
Yerebatan
sarayn
gezmek
istiyor
musunuz?
Bu
mzeleri
kentin
hangi
semtinde
arayacaksnz?
9.
Ya
stanbul
opera
tiyatrosu
ayn
semtte
mi?
u
dakikada
cannz
hangi
operay
dinlemek
istiyor?
10.
Spora
meraknz
var
m?
Masa
tenisi
oynar
msnz?
Ya
salon
elencelerinden holanr msnz?

18. Aadaki tmceleri Trke'den Rusa'ya eviriniz:

l. Yal bir adara... Bari ona bir oda ayrn. 2. Mademki baka are yok, bari gidelim. 3. u evin alt
katnda maaza filn yok mu? 4. Ben gideceim, efendim. Birdenbire nereye byle. 5. Ne
aryorsunuz? Gmleiniz koltuun stndedir. 6. Byle hadiseyi her halde bayram etmek gerek(tir).
7. Dairemiz drt odadan ibaretti. Fakat her gn beinci kata yaya kmak canm skyordu. Ondan
sonra banyo dairesi da yoktu. Bunun iin baka bir eve tandk. Maalesef imdiki dairemiz biraz
daha dardr. odadan ibarettir. 8. Odann tam ortasn tutan u sediri hadi biraz teye, dolabn yanna
ekelim. 9. Adam: u delikanl kimin nesi? Diye sordu. Kardeiniz filn deil mi? Ne
mnasebet? Dedim, remm grp iyi bir yer tutmak amacyla gelenlerden biri. 10. Almanca zerine
konuan adam: Haftada ka saat Almanca dersi var? diye sordu. Gzlkl adam: Her snfta deiir,
dedi. lk snfta alt, yedinci snfta sekiz saat... Az... diye adam bard. (Aziz Nesin, Okul-aile
birlii yksnden). 11. Gzellik on, dokuzu don. (a. s. )
19. Aadaki paray Trke'ye eviriniz:

. .
. .
( ). . .
. ( )? .
, . , , . . ? .
() (), . , ,
. .
, , , . .
. . .
. - , -

, . ,
. , , . , , .
. .
? . , . , ,
, , . ,
. , , .
20. , , ,
( , , ,
. ).

13

ON

NC DERS

(ite at)

- () , :
1) ,

;
2)

.
-(4),
.
: bakmak(bak++mak)
- , ; beklemek (bekle++mek)
, ( ) Acaba kimi beklemiyorlar?
- , , ?
Tannz! !
Tanyoruz. .
, -,
(al//mak ; ) (gr//mek -1) ; 2)
(-. ); kalk//mak(-e) , (- ).

(ettirgen at)


. - (
), , - .
- ,
. : (-) (-),
(-) , . .
.
-
- . -/-/: -dr4/tr4. : ) ) l r
-t.
: inandrmak (inan+dr+mak)
- (, . )
; ,
verdirmek (ver+dir+mek) . yedirmek(ye+dir+mek)
-
;
,
tutturmak
(tut+tur+mak)

bekletmek (bekle+t-mek)
- , , kartmak (kar+t+mak)
- , .

,
,

r ( ), t (
), -ar (-er).
: geirmek (ge+ir+mek)
-
,
korkutmak (kork+ut+mak)
- ; .

,
: ak- (aktmak

, ); bat- (batrmak -- , [-. -. ]); bit- (bitirmek),


do- (dourmak -); doy- (doyurmak), duy- (duyurmak ), d- (drmek
); gel- (gelirmek ); git- (gidermek, ); i- (iirmek ); kalk- (kaldrmak 1); kok- (kokutmak); ren- (retmek ); a(armak)2; yat-(yatrmak ), , (a-, az-, sap-, i-,
. . ).
- , ,
(. . 261), .
: bekletirmek () ; bekletirilmek
.

( )
. : aldrtmak (al+dr+t+mak)
- (-) (-) .
.
: arattrmak (ara+t+tr+mak) = aratmak
- .

.

.
1

kalmak ( olmak , ; sanmak )


; brakmak .
2
armak ; (), , ,
: artmak(a+r+t+mak) ,
.

: iyilemek , iyiletirmek .

, ,
:
1.

(konumak,
oturmak

.
),

, .
: konuacak. . Ben onu konuturacam.
- . beni kanapeye (sedire) oturttu.
- .

2.

(okumak,
aramak

.
),

(.
.
,

).
: Ben bu kitab ona okuttum.

- ( ) . . bu kitab okudu.
-- () . Bu hadise bana her eyi unutturdu.
- ( ). (Doktora) diimi ektirdim
(karttm).
- ( ) (: ). ocua
bunlar dinletmeyin (dinle+t+me-yin).
- ( ) () .

, , , ,
, (dolamak, gezmek, beklemek
. ).

: gezmek - - 1) ();

2) , (). Ben onu parkmzda gezdirdim.


( ) . Ben ona parkmz gezdirdim.
- ( , )
.

- ,
, .

: ( ) .
retmen renciye nemli bir kural retti.
() .
(retmen tarafndan)rencilere nemli bir
kural retildi. (:
( )
. )
ALITIRMALAR (TEMRNLER)

1. A ad aki tm celeri analize ettikten sonra R u sa'ya


l. Kendim
evirin:de alacam, sizi de altracam. 2.
Bu tmceyi size evirteyim, kk bayan. 3. Canm, beni ne kadar da ok beklettin. 4. Kk kardeime
babamz beklettim. 5. Bizi mi bekleiyorlar? 6. Dii mi aryor? Doktora gitsin, kartsn. 7. Peki,
bunu da yaptrrm. 8. Ltfen bavulumu (antam) nc kattaki odama kartnz. 9. Bileti kapnn
nnde bizi durdurdu. 10. Allaha smarladk! Yarn grrz. 11. Ben onlara Trke okutuyorum
(retiyorum). 12. a) Bu mhendisi bize neden tantmyorsun? b) Bu mhendisle bizi neden
tantrmyorsun? 13. ocuklar katlar. 14.... Sonra el sktk, birbirimizden ayrldk. 15. Onunla
mektuplayor musunuz? 16. Ertesi gn... mdr 63 Rasimi odasna artt. (. S. ) 17. Bu ii yapmaya
kalkma.

2.

; -
:

: Beni kanapeye oturttu. Ben kanapeye oturdum.

1. Saat yedide iimizi bitirdik. 2. beni teye geirdi. 3. Mdr bana Mehmet'i artt. 4. Bana
ekerli kahve iirme. 5. Tutturunuz o adam. 6. Sakn, u kk kz drme. 7. Git be
buradan, bam artma. 8. Makaleyi bana m yazdracaksnz?
3.

(-tir

-t)
;

: Ben kanapeye oturdum. beni kanapeye oturttu.

l. Kk olu sedirden indi. 2. Doktor diim i kard (ekti),


3. Olum
ellerini
ykad.
4.
Yanlm
dzelttim.
asacaz. 6. Kitab kim okuyor?
4.

5.

Portreyi

duvara

Aadaki tmceleri Rusa'dan Trke'ye eviriniz:

1. . 2. - ? ? 3.
. 4. ? . 5. . 6.
. 7. .
. 8. , . 9. .
. 10. . . 11.
. 12. : . 13. . 14.
.
K
(ki ba lac )

ki () ,
. -

, ,
, , , -,
. ,
.
: Biliyorum ki kardei hastadr.
- , . Sen ki onun dostusun, tabii her eyi
biliyorsun.
- ,

,
,

.
Fakat
ne
yapalm
ki
benim
iin
baka
trl
hareket
etmeye
imkn yok. (R. N. Gnt. )
- , () . stiyorum ki o da
gelsin.
, .

,
, - . - : () ..., ...
+ (:... + ).
: Ahbabnz ocuk deil ki bu basit eyi anlamasn.
- ,
, henz bir ey demedi ki itiraz edelim.
- ,
.
ALITIRMALAR
5. Aadaki tmceleri analize ettikten sonra Rusa'ya evirin:

1. skender dedi ki dn bana birka defa urad. 2. Yunus, dedi, bilirsin ki sana birok (maddi)
yardmlarm oldu... Para verdim, benim vazifelerimi sana yaptrdm. (S. Etem). 3, Gzlerinde bir

ey var ki bana onu hemen sevdirdi. 4.... fakat zannetmem, seni Fransa'ya gndersinler. 1 (H.
Edip), 5. Trkiye'de mnevverler (aydnlar)arasnda umumi bir kanaat 2 vardr: Sovyetler
Birliinde mnevverlere dman3 Gzyle baklr. Denilebilir ki eller stnde tamyor. (M. Z.
Sertel). 6. nsanlar beni sevmiyorlar. Bir adam ki onlar gibi deildir. 7. Bu teklifi ileri sren ben
deilim ki bana darlsnlar. 8. ocuk deilim ki bunu bilmeyeyim. 9. Hi sebep yok ki onlara
glelim. 10. Vardm doruca avukat Emin Beyin yazhanesine. (Hovarda heriftir), leye kadar
grnmedi. Kasabada bakas yok ki gidesin(D. Y. ). 11. Oraya gitmek istei kalmad ki bende. 4
12. Bilmemki. Bir ey sylemedi. 13. Baktm ki ii ok, gittim. 5 14. Dedi ki Sizi tanmam, dedi. 6 15.
stiyor ki tok olalm.
6. Aadaki tmceleri Trke'ye evirin:

1. , . 2. , . 3.
, . 4. , . 5.
, . 6. , . 7. ,
. 8. , . 9.
... ? 10. , . (. ) 11. ,
. 12. !

ki , (zannetmem ki.., )

().
4
ki (, , ).
5
baktm ki = ...
6
ki / , .

-MI (TIR) (belirsiz /renilen/ gemi zaman)

m(tr) 1-
. almak .
Almm(dr)
Almsn (dr)
Alm(tr)

Almamm(dr)
Almamsn
almam(tr)

alm mym
alm msn
alm m(dr)

almam mym
almam msn
almam m(dr)

Almz(dr)
Almsnz(dr)
Almlar(dr)

Almamz
Almamsnz
Almamlar

alm myz
alm msnz
almlar m

almam myz
almam msnz
almamlar m

( . )

-m(tr) - ,
, , ,
, , , .
-m(tr) :
1. ,
, . . : ) (alm , , ), )
(, , , , , );
-tr -m .
: Ahbabm dn Millet caddesinde umumi tandmza rasgelmi. Bir saattan fazla konumular.
- () .
. Meer1 yorgunluktan bir gn bir gece uyumuum.
- ,
.
1

m eer
-m
.

-m , , .
.
2.

(. [= ]).

: Bak, kar yam! , ! (


. ) Sen uyumu, dinlenmisin. imdi bize
biraz yardm edeceksin.
- , ( , ).
. ehrimizde byk bir fabrika kurulmu(tur).
- . Bendeniz (=ben), fakir ocuklara da ok
yardm etmiimdir 1 dedi. (A. Nesin)
- () , .

3.

-dr
(-mmdr,
-msndr,
-mtr),
a

her
halde,
mutlaka,
belki

.
.,

.
: (Her halde) Anlamsnzdr.
- [] () . ok
konumuumdur.
. , .

kzdm.

Belki

4.

(. 1

serte

, ,
-dr.

); -mtr , . e. -d.
: . Blkba... ilk olarak unlar sylemitir
(Akam, 17. 1. 1969)
. ...
.
Babakan S. Demirel ngiltere Babakan J. Major'un arls olarak dn akam Londra'ya geldi.
(Milliyet, 23. 11. 1992).
- .

- . .
ALITIRMALAR
7. Aadaki tmceleri analize ettikten sonra Rusa'ya evirin:

l. Babas 1897 senesinde domu. 1907 senesinde ilk okulun snfn bitirdikten sonra almaya
balam. 2. Hangi Emine o, bakaym? Canm, belki iitmisindir, bizim kk smail almak
istiyordu. (Y. Kadri). 3. Yahu biz yanl gelmiiz dedi (A. N. ) 4.... gittim, bir de baktm ki
lm. (. Seyf. )-5. Kzma elmasm... Ackmsndr diye (O. K. ) Meer, senelerce onu
anlamaktan ne kadar uzak kalmm! (Y. K. ). 7. Demek ki yanlmm. 8. Biliyor musun senin
tandn Moskova'ya gelmi. Size bunu kim syledi? Bizim skender iki gn evvel bir
sinemada kendisiyle grm. 9. Fizikte okumusunuzdur ya, tabiatta hi bir ey yok olmaz. (A.
Nesin) 10. Fakat... u cmleyi, benini gibi o arkadalar da unutmamlardr sanrm: (T. Grkay)
11. Alk, hastalk ve kimsesizlik bunlarn etrafn evirmitir. (Y. Kadri) 12. ok yorulmusunuzdur.
u kanapeye yatn da biraz dinlenin. 13. K.: Yorulmuum fena halde... (N. Hikmet). 14. fff..
Yoruldum.. (N. H. ). 15.... aydanberi bana... ayn oyunu oynuyorsunuz. imdi lk defa olarak
sizden hesap sormaa gelmiim (Y. K. ). 16. Belki de lmmdr(A. N. ). 17. Az eyler
ekmemisin

sen, kk!... dedi, fakat her ey geer. Her ey unutulur. (S. Ali). 18. Ben Sleyman Bey'le
konutum.... al dedi. Ekrem Ceyhun'la da konumu.... Memleket hepimizin demi. Bana da
ayn eyi syledi. (E. laan). 19. Eh, mademki benim gzlerimde yle bir eyler okumusun,
haydi yle olsun. Beni brak da senin numara meselesini anlat bakalm, (gaz. ). 20. Yalnz uras
biliniyor ki Murkin Blistanov'la tantktan sonra iki hafta hastanede yatm. (ehof).
8. :

1. Baban kim be?Hatl olu Ehmetaa. Tanmyorum ben, - O sizi tanyor efendim.... Ona byk
bir iyilik et... Ne iyilik et... m? Koyunlarn kurtar1..., efendim.... Ne vakit? Dn gece....
Nerede? Ryasnda2 efendim. (. S. Nasl kurtarm). 2.... her halde kendisi de hatsn
(=yanln) anla... dedim. ki gzm, siz ok yer gezip ok ey gr.. ama, bizim de tecrbemiz fazla.
(S. Ali. imizdeki eytan. ). 3.... Bayar salona daima nce getiril... gtrl... Bayar salona ba hafife
kalkk olarak gir... ve yerine oturduktan sonra da dinleyici sralarn seyret... (Trkiye Yll,
1962). 4. Ne var bu mektupta! diye sordu. Bilmiyorum, postaya atmak iin Bedri bey verdi
dedim. O zaman zarfn3 stn oku... Peki, peki. Hadi git, bir daha byle postaya mektup filn
gtrme! De... Sonra mektubu nc snftan Enver'le yolla... (. eyt. ) 5. iman, ksa boylu bir
adam kahkahalarla glyor, Mutlaka benim olan yap... Nerede benim olan? diye syleniyordu.
(A. Nesin). 6. Bu iman zat (=adam) kim?... Hangisi? Viski ien mi? Hayr br... Souk
et yiyor hani... Onun arkasnda, elini uzat... Haaa... Bilmem, hep grrm ama... (A. N. ) 7.
Bina muhteem (= mkemmel)... nsanlar da tertemiz (=ok temiz) giyin... (M. Z. Sertel). 8.
N'oluyor? dedi.
1

kurtarmak 2 rya 3 zarf

Uyu... m galiba. (A. N). 9. Adam Ben uradan kabilsem dedi. Neden? de... m. Yanl
gel... m (A. N. Okul Aile birlii) 10. en zeki (akll) talebemdiniz diye dnyordum. Bunda da
yanl... m (N. H. )
9. Aadaki tmceleri Rusa'dan Trke'ye eviriniz: l. , ,
. 2. . . 3.
, . 4. ,
, . (
), . 5. . ,
, () , . 6. ,
. 7.
. 8. , . ( , , . )
, . , , . 9. ,
, . 10. .
- . 11. , , : . 12.
, , ; .

(say; say nad)

(letirme/datma
says), , . .,
-ar (-er) ( ), -ar(-er) ( ).
:birer ;ikier ; er ;

drder ; beer ; altar ;


onar ;
yirmier ;
yirmi yedier ;
sekiz(er) yz yirmi dokuzar
- ; yarmar ; birer buuk
; Yarmar (ikier buuk, er)elma yedik.
( , ) .

: Sporcular salona (nasl?) ikier ikier girdiler.


(?) .

-ar ka, az, ok: kaar


?, azar azar , oar .
(toplama says),
, , ,
-larca, -lerce: onlarca, yzlerce .
: Sokaklara binlerce insan kt.
.

, ; saatlerce , gnlerce, haftalarca


, defalarca . .
(kesir say) ( ) ,
. ( ) , (
) .

: ikide bir (1/2); : bete (3/5),


yzde be (5/100) (%5). Trkiye nfusunun yzde sekseni (%80-i)
80% .

virgl .
: virgl yedi diye okunur 3, 7;
on dokuz virgl doksan be diye okunur 19, 95.
ALITIRMALAR
10. Aadaki tmceleri Rusa'ya eviriniz:

l. Her birimiz onar balk tuttuk. 2. Herkes eline birer ta ald. 3. eri ikier ikier mi girelim? 4. Azar
azar alyoruz. 5. Size bu i iin kaar lira verilecek? 6. Ellier, altmar bin liraya satlan
otomobillerden yirmisi... Rize, Denizli, Samsun ve ehrimizde ele geirilmitir (=bulunmutur).
(gaz. ). 7. O mektepiyle saatlerce konutuk. 8. Trkiye'de iilerin yzde doksan sekiz kadar
kk iyerlerinde ve yzde ikisi byk iyerlerinde alyorlar, 9. Bunlarn %18 i (bete birden
az) devlet messeselerinde alyorlar.
11. Aadaki kesirleri, tmce ve tmcecikleri Rusa'ya eviriniz:

1. binde bir; 2. yirmide sekiz; 3. yzde yetmi alt; 4. ienin drtte ; 5. makalenin onda yedisi; 6. otuz ile
altda be (otuz ile birin altda bei); 7. elli sekiz ile te bir; 8. seksen dokuz virgl otuz bir; 9.
mtehassslarn yzde doksan dokuzundan fazlas; 10. yedi yz altm sekiz virgl dokuz yz krk be.
12. Aadaki kesirleri, tmce ve tmcecikleri Trke'ye eviriniz:

1) 4/7; 2) 5/18; 3) 4/5; 4) 9/10; 5) 67%; 6) 382, 33; 7) 0, 008; 8) 17, 1; 9)


. 10) (15%) . 11)
- -

. 12) - . 13) .
. ? 14) ,
. , . 15)
. 16) ( ) ,
. 17) . 18) 33%
(1/3) .

1. doymak, (-den, -e) ; doyurmak


,
2. tok (ku) ,
3. a ;
alk
4. karn(rn) ,
k. i a(tok) ();
k. n doyurmak
5. messese , (kurum). (i
yeri)
6. uzman (mtehasss)
7. koyun - ,
8. et ;
et suyu
9. kzmak ,
10. datmak ) , ; 2)
11. srmek 1) (),
, , ; 2) ,
; ne (ileri) s.
,
,

12. ift ; ()',


(. ) srmek ;
. lik , ; .
ilik
13. istatistik ;

i. -ler

14. srf ,
15. esas , ;

e. l , ; esasen
16. gelimek (inkiaf etmek) ,
17. yoksun (mahrum) (-den)

18. muhta(c) (-e)


19. yetimek 1) ,
2) . , 3) (-e) ;
yetitirmek , ,
20. miktar
21. nitekim , ,
22. ayr , ,

23. oban ,
24. ekmek , (-i, -e)
25. toprak ;
t. kanunu
rn (mahsul[l]) ,
27. kt
28. sebze
29. ba

b. clk
30. niyet , ;
26.

... mak n. indedir


...
31. tarla ,
32. alet ,
33. kz ,
34. inek
35. yzyl (asr[sr]) ,
asr-
36. binaenaleyh ,

37. bitki (nebat)


38. buday
39. arpa
40. msr ,
41. ttn ;

t. im ek

42. iklim (. . )
43. yaymak (-i -e) ,

44. zm
45. armut (du) 1) , 2) ()
,
46. yarar (fayda) , ;
1) y. l (f. l) , 2) ,
y. lanmak (f. lanmak) (-den)
()
47. tat (di) ; (lezzet)
t. ma doyulmaz (bunun)
;
t. l (lezzetli);
(); , ;

48. az (z) , , ;
a. tadyle ,

49. lokma ()
50. elvermek (-e) , . , . 51.
hay ! !
h. h. !
52. kokmak ,
koku
53. itah ;
i. amak
54. takm 1) , ; ; 2)

bir t....

55. sofra

s.
takm
s.
kurmak
s. toplamak
56. mteri (alc) , ,
57. tabak ,
58. kak
59. bak
60. atal ,
61. garson
62. liste
(yemek) l. (si)
63. erez
64. peynir

63. taze (. . );

();
;
;

,
,

t. peynir

66. sucuk , ()
67. ya ;
tereya

68. yum urta


69. brek
70. salata
71. orba ,

. imek ;

72. kfte , ;
73. kebap (b) , ;
74. arap (b) ;

beyaz (krmz) . () ;
75. not

,
,
n.
etmek
(-i)

n. tutmak ;
n. vermek ; n. almak ;
76. ie , ;
77. smarlamak (-i -e) ,
;
78. ucuz ;
79. paha

(.
.
p.
l

,
p. llk ;
80. hesap
(b)

;
h. grmek ;

();

);
;


1. aklamak, ;
2. memnunluk (memnuniyet)
;
3. duraksamak ;
4. rasgele , ;
5. salk (shhat/ti/);
6. dargn , ;
7. tandk, tank ;
8. oyun.
9. doldurmak (-e -i, -i ile) (- -);
;
,
l. bununla beraber
2. ok hallerde ,
3. (benim iin)hepsi bir()
4. eskisi gibi-, -
5. yok deildir , ...
6. yerine getirmek (-i), 7. yola koyulmak
8. her zamanki gibi
9. az kald (kalsn)... yordu - ...
10. iki gzm() , ()

:
1.
doymak

(bundan
doydu

()
),

(sesine doymadk ).
2.

ift
srmek

ift

());
,

toprak
(
)

ift

(topra srmek).
3. Esas,
messese

(messese

,, ; ).
4.
hay

,
hey
(.
.
7),

.
.:
Hey, Allahm, bu ne gzellik!
, !Hay Allah senden raz olsun!
-!

Hey aklsz ocuk ne yaparsn?


, , ! Hay aklsz hay!
, () !
5. kokmak ( . ): Elbisesi balk
kokuyor. . Ortal balk kokutuyor. (.:
... ).

-, -, (-, -) .
1.

,
.

: gzelce , ; uzunca bir kalem


.

2.

- .

: gzelce yazd ; aka syledi


; ocuka hareket ediyor
- ( ); trke okuyor -.

ocukca, trke (trke kitap


, -) , ,
(Trke ).
3.

(.

.
.
),

tarafndan .
: bence -,
onca ( + n + ) (), isteince (istek + i+ n +)
,

aile-ce () , hkmete (hkmet tarafndan)


,
herkese malm (biliniyor) , dnyaca mehur (nl) .

ALITIRMALAR
13. Aadaki tmceleri Trke'den Rusa'ya eviriniz:

1. Ne yazk! Bu adam Trke konumyor. 2. Siz kadnca bunu benden iyi anlatrsnz. 3. Sizce
ahbabnz hakl myd? 4. Elime kalnca bir kitap verdi. 5. Yarn ailece bir kr gezintisine
gideceiz. 6. ocuka sualler soruyorsunuz. 7. O benden yaa byktr. 8. Bu gerek herkese
malmdur (= biliniyor). 9. Size aka sylyorum: bu ite hakszsnz. 10. Bana neden bu kadar serte
bakyorsunuz? 11. Biribirimize ok arkadaa bakyoruz. 12. Byke bir salona giriyoruz. 13.
Sessizce eri girdiler.
14. Doruca
mdrn
yanna
ktm.
15.
Onunla
saatlerce
konutuk.
16.
Bende
ingilizce
bir
kitap
yoktur.
17.
Bunca
saat
bekledik.
Hep
bouna!
18.
Dikkat
ettim,
u
gzelce
kz
buraya
ska gelir.
14. :

l. . 2. . 3. . 4.
. 5. -, . 6. -, . 7. () . 8.
. 9.
. 10. (-) . 11. :
? 12. - (-).
15. 13 :

1. Otomobil uzman (mtehasss) 2. Aman, ne karn ars! 3. Yan a yar tok, messesesine gitti. 4.
Doydum, baka bir ey

istemem. 5. Bu lke esasl bir gelimeye muhtatr. 6. Ben esasen bunu nceden biliyordum. 7. u cifte bakn.
Ortala nasl da enlik katyorlar! 8. Bu neriyi ne (ileri) sren ben deilim. 9. Buraya srf can skntsn
datmak iin geldi. 10. Bak, nasl sryor atn.
11. Bu
i
iki
saat
srer.
12.
Esas
devimiz
bunlarn
hepsini
(karnlarn)
iyice
doyurmaktr.
13.
Trk
Dil
Kurumu.
14.
Buras
bir
kurum
mu?

Hayr,
bir
iyeri.
15.
Senin
iin
hepsi
bir
mi?
16. Meer bize ok kzm.
l. . 2. , ( ). 3. ,
, . 4. . 5.
. 6. , . 7.
.
1. Koyun srp yetitirmek bir obann devidir. 2. Yirminci yzylda (asrda) toprak byle mi ilenir?
Nitekim geen yl hi rn (mahsul) kaldrmamlar. 3. Kt akll adam. Armudun biri yani. 4. Haber
birka gnde tm (btn) messeseye yaylm. Binaenaleyh yayanlar da var. 5. Bu gnden itibaren srf asri
aletleri kullanmak niyetindeyiz.
l. . 2. . ,
. 3. ! 4.
. 5. . 6. . (), .
1. Bardan az. 2. kinci lokmay tam azna gtryordu, birdenbire kap alnd. 3. Hay Allah!
Mteriler geldi de sofra kurulmu deildir. 4. Bu benim iime elvermez, baka tekliflerden yararlanmak
niyetindeyim. 5. u etli sebzenin tadm nasl buldunuz? 6. Bu helvann tad az. 7. Dikkat et, olann
az ttn kokuyor. 8. Hi itahm yok! 9. Bu nevi sebzenin tadna doyulur mu hi? 10. Bir takm snav
verdi. 11. Takmmz iyi formdadr.
12. Ne lezzetli armut!
1. . 2. . 3. . 4.
-

. . 5. . ( ).
. 6. . .
1. Ne pahal mal. Ben bylesini smarlamadm. 2. steinizi memnunlukla yerine getirmee hazrm.
3. Rasgele cevap verdim. Beenmedi. Az kalsn krk (fena) not alyordum. 4. Her zamanki gibi bugn de
dargn grnyordu. 5. Taze haber ok. Aklatn. 6. Gr sal adam: Kendimizi Allaha
smarlayalm da duraksamayp bu zor yola koyulalm. 7. Ne gzel konuur! Neden not
tutmuyorsun? 8. Lokantada hesabmz be lira tuttu. 1. . 2. .
. 3 (): ? 4. !
: ... . 5. , . 6. ! .
TRKYE'DE KY HAYATI

Trkiye bir tarm lkesidir. statistikler gsteriyor ki Trkiye nfusunun %82 si kyl, %18-i
kentlidir. Bu nfusun yzde seksen kadar tarm ileriyle geinir. Bununla beraber srf sanayi deil, bu
lkenin ziraat da esasl bir gelimeye muhtatr. Trk kyls ne i yapar, neyle geinir?
lkenin dou blgelerinde kyller en ok hayvan yetitirirler. Nitekim lke topraklarnn
%50, 2 sini ayrlar tekil eder. Bununla beraber byk miktarda hayvan sahibi vatandalar azdr.
Mhim bir ksm kyller (srtma ve) oban olarak alrlar. obanlar kendi koyun ve mallarn
ve ok hallerde (ok defa) her hangi bir aann hayvanlarn srerler.
Trk kylsnn ou toprak ileriyle urar. Geri srlen veya ekilen topraklar memleket topraklarnn
ancak % 16, 6 sra tekil eden (Topraklarn kalan ksm ormanlar (% 15, 3), mahsul getirmeyen topraklar
(%14, 8), sebze ve meyva baheleri, balar (% l, 8), nihayet gller (ve bataklklar1) (% l, 3) dr). Ekilen
topraklarn %70 kadar birka bin toprak beyinin elinde. Byk toprak sahipleri fald; topraksz
1

batak(lk)

veya az toprakl kylye toprak datmak niyetinde deildirler, bu eit kyly kendi iftliklerinde, kendi
tarlalarnda altrmay yelerler. Bundan dolay da lkede imdiye dek esasl bir toprak kanunu kabul
edilmemitir. Trk iftilerinin nemli bir ksm eskisi gibi topraktan yoksundur.
Fakir, az toprakl kylnn elindeki toprak ufak paralar halinde olup ift srme iinde eski
aletler kullanlr. (rnein karasapan1). At, kz hatta inek gibi canl aletler de doalca ok
altrlr. Toplanan rn de okluk kt olur. Geri Trkiye'de asri tarm makinalar yok deildir,
amma bunlar kural olarak toprak aalarnn elindedir. Kylnn ou paradan ve binaenaleyh zirai
teknikten mahrumdur.
Uzmanlar aklyor ki lkede en ok ekilen nebatlarn banda buday, arpa ve msr gelir. Bunlar her
yerde iyi yetiir. Karadeniz sahillerinde yetitirilen ttnler dnyaca mehurdur.
Kyllerin bir ksm baclkla meguldr. Trkiye'nin iklimi ve topra bacla ok elverilidir
(msaittir). Bundan dolay balklarla meyva baheleri her tarafa yaylmtr. Burada zm, armut, elma
gibi her nevi meyva yetitirilir.
LOKANTA

Ahmet Baksana, spor saraynda yeni bir sergi alm. Bu pazar gnnden faydalanarak (yararlanarak)
gitsek olmaz m?
Bedri: Tok acn halinden anlamaz derler. Galiba a da tokun halinden anlamadan (anlamaktan)
yoksundur.
A: Ne demek istiyorsun yani?
B: Hi sz anlamaz msn sen? Demek istiyorum ki acm. A demedim mi? Sabahtanberi
azma bir lokma ekmek bile almadm.
A: Sabahtanberi mi? Gerekten de ok ackmsndr. Ama bunun bir aresi var. Yani demek
istiyorum ki steini memnunlukla yerine getirmee hazrm. Yolda bir
1

karasapan

lokantaya urar, gzel bir yemek yeriz.


B.: Bilmem ki... Yanmdaki para elverir mi gzel yemek yemee?
A.: Aman, bu hususu hi dnme, benimki var ya, para! (ki ahbap yola koyuldu. te...
caddesindeki bir lokantann nnden geiyorlar).
A.: Buraya urasak? Ne dersin? Bence fena bir lokanta
saylmaz.
B.: Hay hay. Benim iin hepsi bir. Ben rasgele bir lokantaya razym. Srf bir para bir ey yesem.
(eri girip biraz duraksadlar. Salon hemen hemen botu. Hangi masaya otursalar?)
B.: u tarafa gidelim. Hem pencereye yakn, hem de yemek kokulan gelmiyor. tahm yeter derecede
alm, daha da amak niyetim yok (... amak niyetinde deilim).
A.: Sen bilirsin, itirazm yok. En eyisi uraya otur ki ak pencere karnda olsun, ben de soluna
oturaym.
(Oturdular. Masadaki sofra takm tamamd. Her zamanki gibi
her mterinin nnde birbirinin stnde iki tabak var, bunun
sama bir kakla bir bak, soluna da bir atal konulmutur.
Garson, elinde bir yemek listesi, derhal yanlarna gitti. )
A. (garsona): Bakar msn? erez namna sizde ne var?
Garson: Peynir, sucuk, tereya, yumurta, brek, souk balk, her eit salata... Daha ne istersiniz?
te liste, bakn.
A.: Bir bakaym... Ha, bana bir etli sebze. ster misin, Bedri? Mkemmel! ki sebze yleyse.
Tereya, sonra peynir de getir.
G.: Tamam, efendim. Baka?
A.: (Bedri 'ye): orba imek istiyor musun? Benden paso (= ben
istemem).

.: Bir orba, hi olmazsa bir et suyu imek fena olmaz, sanrm. ki kap yemei yemek sala
her halde zarar vermez, fayda verir. (Garsona) Ama yumurtal olsun et suyu! kinci yemek olarak
da ya bir kfte seelim, ya da...
A.: Birer kebap alsak? Ne gibi kebaplar var sizde?
G.: Dner kebap, i kebab, ayr kebab filn... 1
A.: En iyilerinden getir bize iki tane. yle ki tadna varalm.
G.: Ba stne, efendim.
A.: arap smarlayacak myz?
B.: stemez. Ama gene sen bilirsin.
A.: yleyse iyilerden bir ie krmz arap. Bir tanesi kaa olacak?
G.:... lira.
B.: Hay Allah! u pahalla bak.
G.: nann ki baka yerlerden ucuz satyoruz. Hem de araplarmz enfes... 2
A.: Olur olur, uzatma. ey... Sonra elma suyu olacak sizde. Bir kabn getir. Bir susadm ki (= o
kadar su imek istiyorum ki... ). te hepsi bu kadar. Ha, az kalsn unutuyordum.
Yemeklerden sonra ki tane kahve. (B. 'ye) Stl m istersin, sade mi olsun?
B.: Erkek denen stl kahve imez.
A.: yle deme, yle deme. Ben aslanmza tatllardan da bireyler getirtmek istiyorum. Hi
olmazsa zm armut getirsin.
B.: Sonra ekmei de deitirt. Masadaki taze deil. G.: Anladk beyim, tamam.

Dner kebap, i kebab filn kebaplar eitlen. 2 enfes = pek nefis, pek gzel, pek tatl.

(Garson uzaklar, bir sre sonra birer birer yemekleri


getirmee balar, iki ahbap az tadyle yer, ier, karnn
doyurur. Nihayet Ahmet Bey hesap grr, gitmee
hazrlanyorlar).

A.: te imdi her ey yerinde, deil mi? Kammz tok. i kebab ok lezzetliydi enfesti, deil mi?
Vallahi, tadna doyulmaz. Fakat saate bak. Bee gelmi. abuk olalm.
B.: Nedir bu acele? Nereye?
A.: Nasl, sergiye gitmeyecek miyiz?
B.: Bana msaade. Biraz dinlenmek ihtiyacndaym.
A.: Sergi de bir nevi dinlenme deil mi? Asl gayemiz bu deil miydi?
B.: Doal, doal, fakat... Bir para bam dinlendirmek istiyorum. Sergiye yarn gitsek olmaz
m? Not et, yarn gideriz.
A.: Sen bilirsin. (Ahmet Bedri'ye biraz dargn olarak dar
kar).
ALITIRMALAR
16. Aadaki sorulan cevaplandrn:

1. Trkiye ne lkesidir? statistikler ne gsteriyor? 2. Srlp ekilen topraklar Trkiye topraklarnn


kata kan tekil eder? 3. Bu topraklan srp ekmek isini kim yapar? 4. Bu topraklarn %70 kadar
kimin elinde? 5. Geen yl memlekette ne kadar buday yetitirilmitir? Bu hususta bilginiz var m? 6.
Ahmet ile Bedri ki arkada. Hangisi ackmtr? (Hangisinin karn at?) 7. Lokantada Ahmet Bedri'yi
hangi masaya hem de nasl oturttu? Nedeni neydi? 8. Ahmet erez namna garsona ne getirtti? 9. Bedri
istiyordu ki et suyu nasl olsun? 10. Kaar fincan kahve smarladlar? 11. Garson iki ahbab neye
inandrmaa alyordu? 12. Masadaki ekmei deitirten kim oldu? 13. Ahmet neden Bedri'ye biraz
dargn olarak lokantadan dar kt?

17. Aadaki tmceleri (cmleleri) Rusa'ya evirin:

1. Grrsn,
grrsn
sen...
Sana
sordurturum
akama.
Sordurturum
sana
beybabama(O.
K)
2.
Bu
tarlann
topra
buday
yetitirmee
elverili
deildir.
Bunun
sonucu
olarak
buradan
toplanan
buday
rn
kt
olur.
3.
Her
eyi
ona
yaptrmaa
balad.
Ama
hereyi...
geceleri
dkkn
batan
aa
ykatyor,...
suyunu
ona
tatyor,
her
ii,
her
iini
ona
grdryordu.
(.
S.
)
4.
Pazar
gn
btn
yartta
havalar
soumaa
balam,
souk
dn
kendini
adamakll
(=
epeyce)
hisettirerek
btn
Ankarallar
paltolarn,
(eldivenlerini)
giymek
mecburiyetinde
kalmlardr.
(gaz.
)
5.
Palto
benimdir.
On
be
gn
nce
bir
lokantada...
aldrdm
(gaz).
6.
Teekkr
ederim,
rencilerinizi
iyi
yetitirmisiniz...
dedi.
(A,
N.
)
7....
kkn
(konan)
balkonuna
km,
sesini
tatllatrarak
onlara
demi
ki
... (S. A. ) 8. Kendi param yok ki vereyim. (S. A. ) 9. Nzm
belki
on
defadan
fazla
sahneye
karttlar.
(Z.
S.
)
10.
Bu
yl
toplanan
mahsul
o
kadar
kt
olmamtr
ki
kyller
imdiden
itibaren yar a yar tok olsunlar (karnlarn doyurmasnlar).
11.
Messesemiz
(kurumumuz)
bunun
gibi
bir
mtehasssn
(uzmann) yardmna muhta deildir ki konumamz uzatalm.
18. Aadaki paralar Rusa'dan Trke'ye evirin:

1. . 26
.
,
, .
. , ,
, , , , . , , . .
, ,
.

2.

,
,
.

,
,
,

,
,
.

-
.

.
19. Aadaki cmle ve cmlecikleri azdan Trke'ye evirin:

1. . 2. .
3.

)?
4.

.
5.

.
6.
,

,
;
,

.
7.

.
8.

,
,

.
9.

.
10.

.
11.

.
12.

).
13.

; . 14. ,

. 15. -! 16. . 17. ,


( ).
20.

:
;
)
,

.
) .

)
.;

21. Aadaki ataszlerini ezberlemeye bakn:

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.

A doymam tok ackmam sanr.


Ali iin Veliyi asmazlar.
Armut aac elma vermez.
Armut aacndan uzak dmez.
Balk batan kokar.
Bir fincan kahvenin krk yl hatr var.
Her iein bir kokusu var.
Her yumurta beyaz deildir.
Ku stnden baka her ey(i) var.
Nerede brek ben orada gerek.
Ne yer ne yedirir.
Para adama akl retir.
Peynir ekmek hazr yemek.
Salk hastalk hepimiz iin.
Yalancnn evi yanm kimse inanmam.
Yemeini komudan bekleyen ok vakit a kalr.

14

D RD NC DERS

-DIK -
(-dk/-acak yapl belirtme ortalar)

-dk -acak :
-dk ,
; -acak , - .
, -dk -acak -
1 (, , ,
. . ).
, , , .
( - ),
-im, in, -i, -imiz, -iniz, -leri ( )2.
: yaptm (yap +tk + m)
() ()
()

, -dk -acak,

1

, , .
-dk -acak , ( )
- { ).
2

(,.. nin... i). ,


(benim, senin, onun . . )1,
.
( almak
).
(benim)
(senin)

aldm
aldn

almadm
almadn

alacam
alacan

almayacam
almayacan

(onun)

ald

almad

alaca

almayaca

(bizim)

aldmz

almadmz

alacamz

almayacamz

(sizin)

aldnz

almadnz

alacanz

almayacanz

(onlarn) aldklar

almadklar

alacaklar

atmayacaklar


(sfatlk

tmce)


. ,
.
, ,
, . . , .
( -- ) -dk
-acak ,
() , .
( (. . ), (. . ), , , . . ) ;
1

, .

, -dk -acak (
).
: , ( )
, - .
(benim) aldm mektup...
- , ... kardeimin geen yl gitmedii kent...
, ()
...
Olunuzun devam ettii okulda bir zamanlar ben de okudum.
- , ,
. Bugn greceimiz adam profesrdr.
, , .
-dk -acak
- . : Dn
grdnz o byk traktr fabrikasnda bir arkadam alyor.
, ,
.
, ,
-dk, -acak.
: seyrettiimiz piyeste hangi artistler rollere ktlar.
- , ,
?1
1

(o-: ... );
(... , . ,
... ) : dn seyrettiimiz piyeste...

ALITIRMA
1. Aadaki tmce (cmle) leri analize ettikten sonra Rusa'ya evirin:

l. Aabeyimin alt daireye gidelim. 2. Konutuun adam kimdir? 3. Yola kacamz gn


geliyor. 4. Ba uzmanlarnn bize gnderdii mektubu oku bakalm. 5. Kzkardeinin dn okuduu
kitap nerede? 6. istanbul'da geirdiim gnleri hi unutmam. 7. Dostumuzun orada konuaca adam
mehur bir sporcudur. 8. Size okuduum cmleyi anladnz m? 9. Yarn gideceiniz kent benim
doduum ehirdir. 10. Bilmediin ie karma, bilmediin yola gitme (a. s. ). 11. O, ylda sayl kt
evinden, kmak istiyordu (. Seyfettin). 12. ... bize verdikleri eyler, o zaman kendilerine daha ok
lzmd (S. stngel).
13. Bu bilmediim hayvana gzlerimi (drt) aarak bakyorum.
14.Bu akam gezdiimiz byk ehir parknz houma gitti.
15. Dattklar
para
bu
isizlerin
durumunu,
bir
mddet
iin
olsun, iyiletirir mi?
2. :

: Bir kitap okuyorum. Okuduum kitap...

1. Bir mektup yazyoruz. 2. Bu evde oturuyorum. 3. Sz anlamadm. 4. Trene binecek. 5. Bu


dairede alacaksnz. 6. elka filmini seyretmedik. 7. Kitab arayp buldunuz. 8. Fabrikaya
yarn gelmeyiz.
3. :

: Bir mektup aldra. Bu mektubu okuyorum. Aldm mektubu okuyorum.

l. Bir adamla konutunuz. O adam kimdir? 2. Kk kardeim 203 numaral orta okula devam
ediyor. O okulda ben de okudum. 3. imdi bir kye gideceksin. O ky buradan uzak deildir. 4.
73 numaral trene bineceiz. Bu tren gecenin on birinde kalkacak (hereket edecek). 5. Bana
armut, elma verdiniz. Maalesef onu yemem.

4. Aadaki tmceleri Rusa'dan Trke'ye evirin:

1. ,

.
2.

?
3.
,

, : , , .
4. , , .
5. ,

.
6.

()
,

.
7.
,

.
8.

.
9.
,

.
10.

, .
11.

?
12.
,

.
5. Aadaki cmlecikleri azdan () Trke'ye eviriniz:

1. , ... 2. , ... 3. , ... 4.


, ... 5. , ... 6. ,
... 7. , ... 8. , ...
9. , ... 10. , ... 11.
, ... 12. , ... 13.
, ...
,
(yeterlik, yetersizlik eylemi)

(), () (.
) - .

()
(), () (.
; ; . . ).

. : 1) (
); 2) -(), -(); 3) bilmek
- - .
. : alabilirsiniz
() .

;
-di:
okuyabildim , okuyabildin . .; okuyabildim mi ?
( ) yazlabildim (yaz + l +
+ - + bildim) ; yazdrabildim mi?
?
- :
okuyabilirim () ;
okuyabilir miyim?() ?;
:

okumayabilirim (oku + ma + ya + bilirim) ,


okumayabilirsin . .; okumayabilir miyim? ?, okumayabilir misin?
v. s.

:
okuyabiliyorum ( ); yazlabiliyor muydum? ()
? (. );

okutabileceim ( ); okutabilmi miyim?


? ( -mi); okuyabil , okuyabilsin
, okuyabileyim mi? ? (. -. ); okuyabilsem(, ) () (-.
); okuyabilen (, ) () (),
okunabilen (, ) () ( -an); okuyabildiim (,
) () () () (
-dk); okuyabileceim(, ) (
-acak) . .
: Anlatabildim mi? ? ?
(.: ?) imdi kardeim gelebilir.
. Her ey olabilir. .
Toplantya gelmeyebilirsiniz.
.

() .
-(), -(),
.
: al'amadm (al + + ma + dm)
, , alamazsnz (al + + maz + siniz)
( ), .

:
okuyamadm () , okuymadn v. s.; okuyamadm m? ()
?, azlmadm

m? ? ( -d);
okuyamam () , okuyamazsn v. s.;
okuyamaz mym? () ?, okutamz mym? ?
(- );
okuyamyorum ( );
okuyamyor muydum? () ? (. );
okuyamayacam () () (. );
okuyamam mym? ? ( -m);
okuyamayan -- , ( ) , okunamayan, ( )
(. -an);
okuyamadm , (()) , okuyamayacam ,
( ).
: Yarn size gelemem.

. Mehmet okula yazlamad m?


- ? Anlatamadm galiba?
- , , (.:
() ). Bu olamaz.
- , .
ALITIRMA
6.
:

: geldim gelebildim, gelemedim

akladm, gittik, gideriz, grrsnz, kalkyorum, sorar msnz?, deitirir misin?, elendiniz
mi?, seerim, seer

miyim?, smarlarz, smarlar myz?, rica eder miyim?, iittim, iiteceiz, yetitiriyor muydu?, izah etti
mi?, izah eder misiniz?, buluurlar, gleceksin, yetitiler, yetitiler mi?, yetiiriz, yetiir miyiz?, anladk,
ilerlediniz mi?, geliiyor, phelenir miyim?, anladm (tmce), gezeceimiz (kent), iittirdim,
(bina) kuruldu, yaptrdnz m?, grdkleri (eyler), okunan (cmle), tercme eden (renci),
anlayoruz, anlattm.
- ,
(, ) :
1) ;
2) -ma (-m);
3) 3- , -s;
4) (-n);
5)
bilmek

(
).
: Arapa konumasn bilmiyorum.

-. ark sylemesini bilmez inisiniz?


() ?
yazma(k) bilmiyor.

Okuma(k)

ALITIRMA
7. Aadaki tmceleri Trke'den Rusa'ya eviriniz:

l. Bugn saat drd on gee ktphaneye gelebilir misiniz? Hayr gelemem. Toplantmz var. 2.
Sorulan soruya yant veremedim. 3. retmenim, dar kabilir miyim? 4. yi satran oynayan
arkadam elinden geleni yapt ama okulda birincilii kazanamad. 5. Bu tmceyi de evirmeye bakn
(aln). Ama size g gelebilir. 6. Dn devrim mzesinin hemen hemen yirmi salonunu dolaabildim. 7.
Ben de oraya gitmek istiyorum. Birlikte gidemez misiniz? 8. Otomobil kullanmasn biliyor musunuz?

9. ... Paray bu sefer de (bu kez de) veremeyeceiz, dedim. Herif dinlemek bile istemedi (S.
stngel). 10. eri giren akortu: Msy Blistanov'u grebilir miyim? diye sordu (ehov). 11.
Zahar Semyon, insan gnde bir reklm deil, bir roman bile yazabilir (ehov). 12. Bu senin iin
kolaydr: sen, istediin her eyi yapabilirsin (Lermontov). 13. Bunu yapmasn bilmen. 14. Ben
ok keyifsizdim. Yiyemediim elmalar antamn iine koyduktan sonra kalktm, gittim. 15. Sizin
pheniz tamamiyle aslszdr. O hastalk memleketimize yaylamaz. 16. Siz bunu istemeyebilirsiniz,
fakat biz isteriz. 17. Bu halimde isteyebileceim tek ey rahat ve uykudur.
8.

)
-amaz, -amad(k), -amayan, -abiliyor, -anlayacak, -amyor(du):

-abilir(sin),

-abildi(n),

1. Kendi kendime: Hey Allahm, dedim,... u memlekette yaa... z, fakat gryorsun ya, l... z de.
Hep byle ekecek miyiz? 2. yleyse sizinle maalesef i yap... z. 3. Vay anasn! dedi. Bu
alakl nasl yap... ler, anlamyorum. 4. ki gn yemek ye... gemiciler, hemen otelin lokantasna
indiler. 5. Adam bir trl susturamyorduk. (Zorla) oturttuk,
ama yine sustur. ....Oturduu yerden konuyordu. 6. yleyse
u lokantada hep beraber bir yemek yiyelim ha? te bunu yap... kardeim Sln. 7. Arkadam:
... sen bizim mektebin en tembeli (en haylaz) idin. Nasl oluyor da bir i g sahibi ol... 8. Hemen
ie bala...
9.

Aadaki tmceleri Rusa'dan Trke'ye tercme ediniz:

1. .
2.

?
3.

.
4.
!

).
5.

.
6.
,

()
,

.
7.

?
8.

, .

. 9. , .
. 10. ? 11. , ? 12.
: . 13. ! (
) . 14. , ,
. 15, , , . 16. , , .
,
(ynelme durumunu isteyen taklar)

1. ramen (karn) .
Verdii sze ramen (karn) gelmedi.
, .
2. doru ( )
Eve doru gidiyoruz. . (. Eve gidiyoruz.
. ) Saat bee doru hava ald.
.
3. gre , (-);
Emre gre hareket edersiniz.
- . Bana gre hepsi bir.
.
4. kar (-, -)
Size kar syledi. . Baheye kar oturuyoruz.
() ,
TEMRNLER
10. Aadaki cmleleri Rusa'ya eviriniz:

l. Bunlara kar yaptmz savalar, yllar boyunca bir dakika


Kaptan n tarafa ona doru

bile kesilmedi (stngel). 2.

yryordu (Sabahattin Ali. Portakal). 3. Bana gre hava ho! 4. Bu sze kar ne denir? 5. Baylar, yaz
tahtasna kar oturun. 6. Ona doru biz de gittik. 7. Verdii habere gre baka ehre tanm. 8. Btn
ricalarma karn istediim kitab getirmedi. Bunu yzne kar syledim. 10. nann ki bunlar bana ramen
yapyor.
11. Aadaki cmleleri Trke'ye eviriniz:

l. ? . 2. . 3. 10
. 4. ? . 5. . ( . ) 6.
, . 7. ,
.

1. dnce (fikir /kri/) ,

; ;
fikrimce
2. alamak ,
alatmak
3. gemi ,
4. vapur
5. piyes
6. rol
r. oynamak
r. e kmak

7. corafya
doal .

corafi

8. kara ;
9. ticaret (tecim)
ticari (tecimel)
10. yn l) (dorultu, istikamet)
; 2)
(cihet) (=
taraf) 11. ada;
A. lar (Ege)denizi
yarmada

12. kare
kilometre k. .
13. paralel ; -

(. . )
14. u(cu)

;
kalem
ucu

bir
ucundan
bir
ucuna

(-)
15. burun (rnu) ; ;
16. mesafe ,
... dan kilometre mesafede ...
17.
amak 1)
(. . ); ;2) .
18. snr (hudut[du])
19. yaklamak
20. kta 1) , ;
2) ()
21. yzey (sath/th/) ;
22. ekil
(kli)

bu . de ,
23. kenar, ,

(),

pencere k.
k. sokak
24. izleme(takip [bi]), ()
izlemek (takip etmek) (-) (; ;
politika i.
25. sistem
26. dz , , d. lk 1)
; 2}
27. yayla l) ; 2)
28. oval) , ; 2)

alak .

29.
biim , ;
2) ,
; ; ne biim
(adam, i)? (,
)?
30.
deta ,
;
31. ara (c) (vasta)
... vastasyla ...
32. okyanus
33. rmak ()
34. benzemek

neye benzer! !
35. izmek;
altn .
izgi ; (
. )
36. yay ; ;
37. krfez
38. s ,
39. tek 1) , ;
;
2)
() orabn t. i
,
40.
hkm(km)

1)
(baatlk) -

, ; 2)
{
); 3) ; h.
srmek h.
vermek (); ,
41.
kuru

kurak
42. artmak1) , ; 2) ,

43.rtmek;

rt

sofra (masa) . s
44.istep, step
45.tuz
t. lu l) ; 2) .
46.
akmak , ;
47. karmak (-e) ;
;
48.
etraf
,

-ne. nda (-. )


e. 1 ,
49.
dkmek (); ()
dklmek , ; ; ;
50. gezi
(seyahat)

g. yapmak
51. manzara , ;
52. asla ,
53. sevinmek
(-e)
sevin
54. dip
(bi)

yerin
d.
ine
gemek

(. )
55. ltife ;
1. etmek , l. ci ,
56. yzmek
57. maallah! !; !, !; !
58. ret(ddi)
r.
cevab

reddetmek
(kaytarmak)

, ,
59. bilkis ,

60. izah,
i. at ,
i. etmek (= aklamak)
, ,
61. ykml (mecbur) (-e) , y.
llk (m. iyet) ,

-mak
mecburiyetinde (= zorunda)

62. mevki(ii) ; ;
( . . )
63. bilet
64. liman ,

65. gar
hava gar
66. gie ( . )
67. l , ;
pekl

68. frtna , ,
f. l. ( )

70. dair(-e)
71. balamak(-e),
72. paket
;
;
p. lemek
73. bavul ,
74. muayene

,
m.
etmek

75. gmrk
g. muayenesi
76. hari (ci) l) ; ; 2)
77. istasyon
78. hamal
79. servis
80. iaret ,
i. etmek 1) (... ) 2) ; ;
i. vermek, ekmek ;

69. gnl(nl) ,

1. uzanmak ; ; (... )
2. ortalama (vasati)
3. ykselti
4. birlemek ;
5. girinti
g. li kntl 6. grn

7. akarsu ;
8. zellik (hususiyet)
9. imdilik

10. dn
11. evirmek (. ) 12. oynamak

,
1. bu yzden
2. da sras ,
3. meydana getirmek ,
4.. ister istemez - 5. olur biter
6. yeter ki 7. st liman (stliman) , ( )
8. Neme gerek? ? 9. hesaba katmak (almak) ,

:
1.

-:
dip

()
-,

:
duvarn
dibinde

(),
aacn
dibinde
,
burnunun
dibinde

.
.,
etraf
(

taraf
)

(.
.

-,
:
evin
etrafnda

),
hari(= d).
2.
tek

()

,
,

bir
(ift)
ayakkab

(),

ayakkabnn
teki

.
.

tek...
-sn
(-aym,
-alm)

yeter
ki...
sn
...; tek (yeter ki) gelsin .
. maallah , , . . (Maallah! Sen
misin? ! ?); - , (
hayhay elbette).
4. (git)mek
mecburiyetinde
(:
zorunda,
ykmnde)
kaldm
=
(git)mee mecbur (ykml) kaldm (oldum) (),
5.

gnl

,
:
gnl
ister
ki
gelsin

(
),

;
gnlm
ald

( ) . .
6.
iaret
etmek

-,
-
(beni
iaret
etti

),

(
: , ... ).

-la2 ( -lan2) ,
.
: bir + le + mek = birlemek
- ,

yak(n) + la + mak = yak(n)lamak


- ,
mektuplamak .

;
;

( : i)
.
: tarih + = tarih
(tarih hdise ); asker + = askeri
(askeri yardm ).

-sal, -sel -al, -el: tarihsel (=


tarih), tecimel (-ticari) .
-at, -et -iyet
, ( -at
, ).
: izahat (izah + at) , ; malmat (malm + at) ; hkmet
(hkm + et) ; memnuniyet (memnun + iyet)
, ( :
memnunluk); mevcudiyet ; .

ALITIRMALAR
12.
:

hayvani ya, cenubi Arabistan, arki Anadolu, mesleki retim, sathi bilgiler, mhim malmat, (iptidai)
aletlerin mevcudiyeti, bu adama yaknlamak, abuk iyilemek, abuk irilemek, akli hastalk, akli
muayene, hususi otomobil, tecimel ilikiler; , ,
, , , ,
, , , .
13, ( 14- ):
( 20)

l. Firkimce bu yeni dergi nemli bir rol oynayabilir. 2. T kye kadar uzandk. 3. Yarnki piyeste
Otello'ya (O. rolne) kacak. 4. Yanmada dorultusunda (istikametinde) ilerleyin. 5. e bu
ynden (bu cihetten) de bakmak gerek. 6. Trkiye topraklarnn kuzey ucu nceburun'dur. 7. Bu
usuz ormanda yolumuzu aabiliriz. 8. Yol snra (hududa) paralel olarak uzanr. 9. ocua yaklama.
Alatrsn! 10. Bu lkenin topraklar gerek Avrupa gerekse Asya karasnda bulunur. l l. Bu szde
bir artdnce yok mu, asl ona bakmal. 12. Adann sahas (Adann kaplad alan) 3 kilometre karedir.
13. ktklar kara Amerika ktas idi.
l. - . 2. . 3. . 4.
. 5. . 6.
() 36-, 42- . 7.
. 8. ?
( 44)

l. lkenin yzey ekilleri. 2. Ardna dp takip etmee


(izlemee) baladk. Adam yzn eliyle rtmee alyordu.

3. Bu ne biim ara? Bundan yararlanlr (faydalanlr) m hi? Vallahi, bir eye benzemez. 4.
Sathta sistem iyi, adeta mkemmel. Fakat son hkmmz vermek iin bunu daha yakndan
izleyelim. 5. Bu dzle kurak rzgrlar hkm srer. 6. Yaylann ortalama ykseltisi iki bin metredir. Bu
yzden bitki rts olduka zengindir. 7. Da sras geni bir yay eklinde deniz kysn (kenarm)
takip eder.
1. . 2. . 3. , -
, . 4. . 5.
. 6. . 7. .
.
l. Yeter ki red yant vermesinler. 2. Teklifinizi reddetmek mecburiyetindeyim (zorundaym). 3.
Maallah, mesafenin yarsn atk. imdi kenarda, aacn dibinde bir para dinlenelim de
seyahatmza devam edelim. 4. Dikkat et, stn dkeceksin! 5. Bu gzel manzaray asla
unutmayacam. 6. Ne de seviniyor! Nihayet bir mevki sahibi olmutur. 7. Bilkis etrafl izaha
gereksinim kalmad. Nitekim kardei ok ltifeci bir delikanl. 8. orbann tuzu yerinde. Niye
reddediyorsun? 9. Ne hakla bu ie karyorsunuz?
l. - . 2. . 3.
, . 4. . 5.
6. .
1. imdilik burada kalyoruz. 2. Btn gemiler, tek bu hari, iddetli frtnaya tutuldu. 3. Eyanz
balayabilirsiniz: gmrk muayenesi yaplmayacak. 4. Doktor muayenesi mi? Nesine gerek? 5. Bizi
eliyle iaret etti, Bunlar da hesaba katn, dedi. 6. Buna dair malmatnz var, ne l!
1. . 2. . 3.
. 4. , (
). 5. .

6. , .
7.

TRKYE'NN DOAL (FZK) CORAFYASINDAN

1. Trkiye'nin corafi durumu. Trkiye, yeryznn kalabalk lkelerinin topland Eski Dnya ktlesi1
zerindedir Bakaralarn hemen hemen ortasndadr. Bu yzden birok memleketlerle kolayca ticaret
yapabilir. rendiimiz lke bat-dou dorultusunda (ynnde) uzanr. Trkiye topraklarnn byk
bir ksm biri Asya ktasnda ve dieri Avrupa'da bulunan (Anadolu ile Balkan gibi) iki yarmada zerinde
toplanmtr. Bu lkenin kaplad alan 777 bin kilometre kareyi bulur. Trkiye 36 ile 42 kuzey paralelleri
arasnda bulunur. Topraklarnn genilii 500 550 kilometre arasnda oynar. En gney ucu Anamur burnu
ile en kuzey ucu nceburun arasndaki uzunluk da (mesafe de) 650 kilometreye varr. lkenin bir
ucundan bir ucuna, yni doubat dorultusundaki uzunluu bundan hemen defa fazla olup 1600
kilometreyi aar. Memleketin 3/4 denizlerle evrilmitir.
Trkiye'nin snrlar. Trkiye'nin deniz ve kara snrlan vardr. Kara snrlarnn uzunluu 2600
kilometreyi geer; deniz snrlarnnki ise 5500 kilometreye yaklar. Avrupadaki komular
Bulgaristan Cumhuriyeti ile Yunanistan. Asya komular kuzeydouda Kafkas Ard
Cumhuriyetlerinden Grcstan ve Ermenistan, douda ran cumhuriyeti, gneyde Irak ve Suriye
vardr.
Trkiye'nin yzey ekilleri. Trkiye genel olarak yksek bir lkedir (Ortalama ykseltisi 1150
m). Trkiye'deki yzey ekillerini u byk paralara ayrabiliriz: 1. Kuzeyde Karadeniz
kysna paralel uzanan bir dalk kenar blge;
1

ktle ;

buradan geen dalara Kuzey Anadolu dalar diyeceiz. 2. Gneyde Akdeniz kylarndan Van
gl gneyine kadar takibedebileceimiz bir dalk gney kenar; buradaki dalar, Toros da
sistemi'nin paralardr. 3. Bu iki yksek da sralan lkenin orta ksmlarnda ( Anadolu) geni
yksek dzlklerle birbirlerinden ayrlmlardr. Bu dzlkler, yerine gre yayla veya ova
eklindedirler. 4. Bat Anadolu ki dalar kyya paralel sralar biiminde deildir.
Trkiye'yi eviren denizler. Akdeniz ve bunun kollan olan Ege, Marmara denizleri ve
Karadenizdir. Karadeniz, deta kapal bir denizdir; stanbul ve anakkale Boazlan vastas ile, yani
bu boazlarn meydana getirdii dar su yolu ile Akdeniz ve okyanuslara almtr. Karadenizin bulunduu
alana epeyce yamur yaar ve ayrca birok kuvvetli rmaklarla bol su gelir. Karad. ve Akd. kylar
birbirine benzer. Bu kylarn izgisi karaya ve denize doru ilerleyen geni yaylar meydana getirir.
Girinti ve kntlar azdr. Krfezler, yarmadalar grlmez; hemen hemen ada yoktur. Marmara
denizi tamamen Trk topraktaryle evrilmitir. Anadolu kylar umumiyetle sdr. Girintili ve
kntl bir durum gsterir. Ege denizi kylan ok girintili kntl ve fazlasyle adalktr (Bir ad
da Adalar denizi'dir).
klim blgeleri. Profesr Besim Darkot'un fikrine gre Trkiye'de bir tek blge deil de
byk iklim blgesi seebiliriz: l. Gney ve Bat Anadolu kylan. Burada Akdeniz iklimi hkm
srer. Yazlar pek scak geer. le st termometre 40 derecenin stne kabilir. K ge gelir ve
lk geer. Yamurlar sonbaharda balar, ilkbahara dek srer. 2. Karadeniz kylar'nda hi bir ay
kurak gemez. Yaz mevsimi bu kylarda pek scak deildir. Bat ve bilhassa dou Karad. kylarnda
klar ok lktr. 3. ksmlar. Burada olduka kurak iklim hkm srer. Anadolu'da k
souklar douya doru artar. Yaz mevsimi ise scak geer. blgelerde bitki rts step
grnndedir; bunun iin bu blgelerin iklimine step iklimi diyebiliriz.

Akarsular ve gller. Trkiye'nin en byk gl 3765 km karelik bir yer kaplayan Van gldr.
Suyu tuzlu ve sodaldr. Akarsularn byk ksm ya baka nehirlere akar (baka nehirlere
karr) ya da dorudan doruya Trkiye'nin etrafndaki denizlere dklr. En byk nehirler
Frat, Dicle, Orta Anadolu'dan doan Kzlrmak ve Yeilrmak. Fakat bu nehirler (ekseriyetle) sdr,
burada gemiler ileyemez.

1. Eski Dnya
2. Asya
3. Avrupa
4. Anadolu
5. Balkan
6. Trakya()

7. Yunanistan
8. Bulgaristan
9. Kafkas
10. Kafkasya
11. Grcstan
12. Ermenistan
13. Azerbaycan
14. ran
15. Irak

17. Kuzey Anadolu dalar


18. Toroslar
19. Marmara (denizi)

20. anakkale Boaz


21. Van gl .
22. Frat
23. Dicle
24. Kzlrmakp.
25. Yeilrmakp.
26. Akdeniz
27. Beyaz deniz
28. Boazii (= stanbul Boaz)

TREN

YOLCULUU (BR KONUMA)

skender: Msaadenizle manzaray seyredeyim. Karadeniz


sahiline ilk defa seyahat yapyorum nk. Geen yaz
Beyaz denize gittim de...
Ahmet: Beyaz deniz baka. Karadeniz baka. u grdnz
dalan orada grdnz m hi?
. O, dalar! Bunlar bir gren inann ki asla unutamaz.
A. Ya u denize ne dersiniz?
16. Suriye

. Mkemmel. Mavi mi mavi! (= ok mavi). Acaba derin


mi? A. Gerek deniz (deniz denen) s olamaz. Karadeniz de
tam yledir. Vasati (ortalama) derinlii bin yedi yz metre. . te bu zellii beni sevindirmekten
ok uzaktr. Hatt
biraz da korkutuyor. A. Neden? , Yzmesini bilmiyorum da ondan. Bilirsiniz: yerin dibine
gemek zor, denizin dibine gemek ok daha kolay. Hele
benim gibi bir insan in. A. Hah hah hah. Ltifecisiniz, beyim. Fakat hi korkmayn.
Karadenizin suyu yeter derecede tuzlu. nsan ister istemez
renir yzmesini. . yleyse i bakalar. Geldiimizin hemen ertesi gn
denize gireceim.
A. Niye bu gn deil de ertesi gn? . Maallah, bu gne de razym. Teklifinizi reddetmek
aklmdan bile gemiyor. Bilkis verdiiniz etrafl izahattan
sonra diyebilirim ki mecburum kabul etmee... A, Dnte de sizinle bir vapur seyahat yaparz.
rnein,
Burgaza, ya da Odesaya... Birinci mevki ile... Ha! Ne
dersiniz?
. Acaba bilet alabilir miyiz?
A. Limandaki deniz garna gider, gieden alrz. Olur biter. . l. Buna da deta razym. Yeter ki
deniz frtnal
olmasn.

A. Ne frtnas canm? Bu mevsimde deniz bakn, st liman. . Belki dorusunuz. Buna ramen gnlm
daha da malmat
istiyor bu yolculua dair. Bilirsiniz, vapur var ki batabilir
birdenbire. Rica ederim, imdilik bunu karara
balamayalm. A. Gryorum ki vapur gibi yolculuk aracna kar bir nevi
korku duyarsnz.

. Ben deil gnlm duyar.


A. Durun hele, iki gzm. Bakn, gittiimiz yere
yaklayoruz.

. ylese abucak (abuk) hazrlk grelim. A. Eyanz paketleyin, bavullarnz hazrlayn. .


Gmrk muayenesi yaplmayacak m? A. Niye yaplsn? Harice (darya) gitmiyoruz ki... . Ha, sahi.
Bakn, tren yavalad. Bir hamal aracak
myz?
A. Neme gerek? Bir tek bavulum var. Sizinki ka? . tane. u iki paketi de hesaba katmyorum.
A. Bu bavul sizi epey alatabilir, aslanm. . Neden? A. nk bu kk istasyonda hamal
bulmayabilirsiniz.
Buradaki servis malm... . Maklinist treni durduruyor. Aman, ne grlt! Ne ne?
ittiremiyorsunuz (duyuramyorsunuz) sesinizi. A. Gzmle elimle iaret yapmaya alyorum:
durmayn,
abuk inin.
TEMRNLER
14. Aadaki sorulan cevaplandracaksnz:

l. Trkiye'nin corafi durumu ulaslararas ticaret yapmaya elverili mi? 2. lkenin kaplad alan
ka bin kilometre kareyi aar? 3. Trkiye topraklarnn en gney ucu ile en kuzey ucunu haritada
gsterin. Hangisi 42 kuzey paralelinde bulunur? 4. lkenin doubat dorultusundaki uzunluu
gney-kuzey cihetindeki uzunluundan ka defa fazla olup ka kilometreyi bulur. 5. 591 kilometre
uzunluundaki Trk kuzey dou snr Trkiye'nin 2600 kilometrelik kara hudutlarnn kata kan
tekil eder? 6. Anadolu hangi iki da sistemi arasnda bulunur? 7. Bat Anadolu dalarnn bir
zellii nedir? 8. Adalar denizinden mi daha ok holanrsnz, Kara denizden mi?

9. Trkiye'de
hangisi
daha
yksek
da
11.
Trkiye
beenirsiniz?
anlatnz.

byk
iklim
blgesi
seilebilir;
bunlardan
ok
hounuza
gider?
Neden?
10.
Trkiye'nin
en
olan
Arda
(Ararat
dan)
haritada
gsterin.
iinde
akan
byk
nehirler
arasnda
en
ok
hangisini
12.
Trkiye'nin
Avrupa
ve
Asya'daki
yerini

15. Aadaki cmleleri Rusa'ya evirin:

l. Bildiin yerden geliyorum. Komutana arattrp buldurduun yerden (MKS). 2. Benim onda
ekemediim ey, fazla koketlii idi (N. N. ). 3. Uan daire (uan puro), grnd diye gazetelerde
okuduunuz haberler hep benimdir (A. N. ). 4. Vatan iin lmekten ekinmemesini en iyi bilen bir
millet... 5.... teker teker defterlerimize bakt. Hi birimizinkinde (iml) yanl() bulamad. retmenimize:
Teekkr ederim, rencilerinizi iyi yetitirmisiniz... dedi (A. N. ). 6. Bu cumhuriyet
hkmetinin takip ettii d politikaya kar gelen, itiraz eden az deildir. 7. ster istemez eyasn
gmrk muayenesinin yapld salona gtrmek mecburiyetinde kald. 8. Yapacanz geziye dair
izahatta bulunabilir misiniz? 9. Eliyle nmzdeki da srasn iaret ederek ltife etmek istedi, Ancak
kilometrelik yol kald, dedi. Bir kilometresi ileriye, ikisi yukarya doru.
10. Gnln
almak
isteyerek
hava
gar
giesinden
iki
bilet
aldm.
Neme gerek? dedi. Ku deilim ki gk yznde gezi yapaym.
16. Aadaki paray Trke'ye evirin:

,
- (- ).
. - 591 . , () ,
777 . 2. , , .
, ,

, 1200 .
. , .
, , , , .
. , , , .
() . , ,
. , .
, .
() ( 5165 ),
.
17. :

1. , .
2.

()

?
3.

?
4.

.
5.

.
6.

.
7.

-
!
8.

.
9.

.
10.

.
11.

.
,

.
12.

.
13.

.
14.

.
15.

.
16.

(
),

.
17.

.
18.

.
19.
!

!
20.

.
21. . . 22. ! -

! . 23. .
. 24. . .
18.

( ).

19. Aadaki ataszlerini ezberlemeye baknz:

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Ak alatr, dert syletir.


Bana gre hava ho.
Bilmediin ie karma, bilmediin yola gitme.
Bir dtn yerde bir daha dme.
Buldum bilemedim, bildim bulamadm.
ok glen ok alar.
Dii aslan tek dourur ama aslan dourur.
Dost alatr, dman gldrr.
9. Gz
iki
kulak
iki
az
tek
sylemek gerek.
10. Herkesin getii kprden sen de geersin.
11. Her zaman gemicinin istedii rzgr esmez.
12. Hizmet etmesini renmeyen efendilik edemez.
13. Kendi den alamaz.
14. Mal mteriye gre satlr.
15. Ta dt yerde kalr.
16. Yzmek bilmezsin, deniz kenarnda ne iin var?

ok

grp

ok

dinleyip

az

, , ,
( , ). ,
) - ) - ,
. . , ,
.
, (, -an, -en)
(-an); ,
(, -in, -n, -un, -n), (-n).
(, -tan --
: -dan) (, -()n --
: -an)
3- (, -yor, -d iin . . ).
,
: -(belirtme durumu [eki]), -(iyelk eki).
, ,
, : - [istek-buyurum kipi].
bkz. (=baknz) ().

.
.
. (, :
akkuzatif, belirtme durumu, -i hali, ilenmi hal, yapma hali, ykleme hali . ),
( , , , , ).
, . ,
, , ,
, .

[a]

-a (ynelme durumu), 5; 7

beri (tak), 11 bir, l

-abilmek, 14

[cl

-acak {gelecek zaman), 9


-acak(belirtme ortac), 14
-(a)l-, 12
-alm, 8

alt(sontak), 5
-ama-(yetersizlik biimi), 14

-n, 10

-ar(geni zaman) bkz. -r


-ar (letirme onad), 13
ara(sonfak), 5
-arak, 12
arka (sontak), 5
-at, 14
-aym, 8
[b]

baka (tak), 10

[c], 4

-ca, 13

-c,8
[]
[], 4

-a bkz -ca - bkz -c k bkz -ck ok (tak), 11 nk, 8

-ane, 8

[b], 1

[d]
[d], 1

-da (kalma durumu), 2 da (bala), 4 -dan, 5, 7


-da, 8

deil, 3

dek, dein (tak), 8


-d (gemi zaman), 7
-d (ekeylemin gemi zaman),
bkz. idi
-dk (belirtme ortac), 14
-dktan sonra, 9 -dr (kii
eki), 2; 3 -dr-(ettirgen
at), 13 -drlar, 3
dip(sontak), 14 doru
(tak), 14 dolay (tak), 11
[e]

[e], l
evvel(tak), 7 etraf
(sontak), 14

[f]
[f], 2
fazla (tak), 11
[g]
[g], 3

gibi (tak), 8

[h]
hakknda (sontak), 14 (h)ane bkz. -ane hari
(sontak), 14
[]

[], 1

- (belirtme durumu), 6
- (iyelik eki) bkz. -(s)
-l-(edilgen at), 11
-()m (iyelik eki), l
-m (kii eki), 4
-()mz, 2

-()n-(iyelik eki), l

-()n-(dnl at), 11
-()n- (edilgen at) bkz. -n-n (tamlayan durumu) bkz. -(n)n
-n (emir eki). 7
-n (zarf), 10
-()nc, 4
-nz(emir kipi), 7
-()nz (iyelik eki), 2
-nt, 9

-p, 12
-r(geni zaman), 10
-r- (ettirgen at)
-dr--()-, 13

bkz.

-z ,4

[i]

[i], 1
-, 14
i(sontak), 5
iin (tak), 10
idi(ekeylemin gemi zaman), 7
ile (tak), 6
-im (1. kii adln tamlayan
durumu), 3 ise (bala), 7 itibaren (tak), 11 -iyet bkz. -at
[j]
[j], 4

[k]
[k], 2
-k (kii eki), 7
kadar (tak), 8
kar (tak), 14
karn (tak), 14
-ki (yapm eki), 9
-ki(-daki gibi nadlarda), 12
ki(bala), 14

[l]

[l], 1
-la (tak) bkz. ile
-la-(yapm eki), 10
-lan-, 12
-lar, l
-larca (toplama says), 13
-lar (oul eki + iyelik eki), 2
-lar (sabahlar, geceleri v.
s. ),
(szlk), 5, 42, 43
-la-, 14 -leyin, 7 -l, 5; 7
-lk, 11
[m]
[m], l

-m (iyelik eki)bkz. -()m


-m (kii ekt), 7
-m a (ey le m ad),
7
-m a - ( olu m s uz luk e ki),
5
-mak,5
-mak iin, 10

m ( s o r u e k i) , 2l ;
-m (b e lirs iz g e m i z a m an)
13 ,
-m z b k z - ( ) m z
[n]
[n], 1

-n -(dn l at)
bk z. -()n-- n
(iy e l ik e k i) b k z . (- ) n -n (e d il g e n a t ) , 1-n
1 (k ii eki),
7 -n c b k z . - ( ) n c ne..., ne...,
7
-(n)n (tamlayan durumu), 3
-nz
(iyelik
eki)
bkz.
-()nz
-nz (k i i e ki),7
[o]
[o], 2

[] [], 3
n ce (tak ),7 t r b k z . d ol a y

[P] [p], 2
[r]

[r], l
- r ( g e n i z a m a nb)k z . - r ra m e n (tak ),14

[s] [s], 1
- s a ( b a l a b) k z . is e -sa (dilek kipi),
11 -sana, -san za, 11
-(s) (iy e lik ek i) ,
l -sn (em ir k ip i),
8 -sn (2 . ki i ek i),4 - s n z ,4 -sz, 9 s o nra (tak ),7

[]
[], 4

-- bkz. -()-()ar (letirme nad) bkz. -ar


[t] [t], 2

- t - ( e t t ir g e n a t b )k z . - d r -ta (k a lm a du r u m u)
b k z. -d a
ta (bala)b k z. da
-tan bkz. -dan
-ta bkz. -da
- t ( g e m i z a m a nb )k z . - d
-t (ekey le m in ge m i zam an)
bk z.
idi -tk t a n s o n r ba k z . - dk ta n s o nra

-tr- (ettirgen at) bkz. -dr-tr (kii eki) bkz. -dr -trlar
bkz. -drlar
[u]
[u], 2

[ ]
[], 3
st (sontak),
zer(sontak), 5

[v]
[v], 2

[y]
[y], 2
-(y)a (ynelme durumu) bkz. -a (y)abilmek bkz. -abilmek (y)acak(gelecek zaman) bkz. -acak (y)acak (belirtme ortac) bkz. -acak

-(y)alm bkz. -alm


-(y)ama- (yetersizlik biimi) bkz.
-amayan (sontak), 5 -(y)an bkz. -an -(y)arak bkz. -arak -(y)aym bkz.
-aym -(y)d bkz. idi
-(y) (belirtme durumu) bkz. - -(y)p bkz. -p -(y)la bkz. ile -(y)m (kii eki) bkz.
-m -(y)n (emir kipi) bkz. -m -(y)nz (emir kipi) bkz. -nz -(y)z bkz. z -yor, 5
-yordu, 12 [y], 3
-(y)sa (bala) bkz. ise [y], 3
[z] [z], 2

ad
ad tamlamas

adl
anlam
art nl
b

baml tmce

bala ,
ba tmce bkz. temel tmce
belirli gemi zaman
(-d)
belirsiz gemi zaman
(-m)
belirsiz zne
belirte,
belirtili ad tamlamas
belirtili nesne

belirtisiz ad tamlamas-
belirtisiz nesne

belirtme durumu

belirtme ortac
(-dk/-acak)
biim
biim bilgisi
bildirme kip(ler)i

bileik tmce
bileik zaman
buyurum kipi

cins cmle bkz. tmce

at ekim eki

ekimli eylem kma durumu oul



d

dar nl
devrik tmce ,
deyim ,
dilbilgisi
dilbilim ,
dilek kipi ;
dnl at
durak
durum1. 2.
durum belirteci, durum zarf
dz nl
e
edilgen at
ek-
ekeylem
eksikli fiil bkz. ekeylem
eksiz ad tamlamas ()
emir kipi
eanlaml

eitlik derecesi
esesli
ettirgen at (
)
eylem
eylem ad

(-ma, -)
eylemlik
eylemsi
( ,
, )
f

fiil = eylem
fonem
fonetik
g
geili eylem
geisiz eylem

gemi zaman
gelecek zaman
geni nl
geni zaman -

gereklik kipi
gsterme adl-
gvde
gramer

h hal bkz. durum,


bkz. imdiki zaman
harf
hece
hikaye
(i-)
hikaye bileik zaman
( i-di)

ilge
iml bkz. yazm
ince nl
isim bkz. ad
istek kipi

ite at
iyelik eki

k
kaln nl ,
kalma durumu
kelime bkz szck
kesik tmce
kip
kii
kii adl
kii eki
koul bkz. art
koum, kountu
kk
kcltme eki
m
morfem morfoloji
n
nesne ,
nida bkz. nlem noktalama

olumlu eylem ()
olumsuz (eylem) ()

olumsuzluk eki

(-ma-)
orta

n nl
nad ;
zel ad
zne
r
rivayet (i-mi)
s
say
say nad ( )
sentaks
ses ,
sesbilgisi
seslem bkz. hece
sesli bkz. nl
sessiz bkz. nsz
sfat bkz. nad
s(y)ga bkz. kip
sra nad
somut ad
sontak (), (bkz. ilgec)
soru eki
soyut ad
szck
szck tr
sz dizimi

ahs bkz kii art kipi


ekil bkz biim


imdiki zaman
t
tak bkz. ilge, bkz ek
tanlama bei
tamlanan
tamlayan
tamlayan durumu
tekil
temel tmce
toplama says ()
tmce
tmcenin eleri
tmle
tr ad
tremi ad
tremi szck
u
ula uygunluk uzun nl

letirme says
nl uyumu ,
nsz -
nsz uyumu
stnlk derecesi ,
v vurgu


yaln durum(u)

yaln tmce
yan tmce bkz baml tmce
yapm eki
yazm
yeterlik eylemi

yetersizlik eylemi

ynelme durumu
yuvarlak nl yklem

z
zaman
zaman belirteci , zamir bkz. adl zarf

bitiken
(bitiimli)
dil
kart, ztanlaml,
kartanlaml (szck)
-
eski biim szck,
arkaism
ek, belgi, tak, lhika

iyelik
eki
kii eki,
yklem eki,
ahs,
eki
srtl, srtnk

, 9 sfat

takm, s. tamlamas, taksz

tamlama

znesiz tmce, belirsiz zne


, l vurgu
almaz ek
-acak, 9
gelecek zaman, yaln gelecek
harf

aratmce
, 13 ite at,

karlkl (ortaklamal) fiil


, 6belirtme
durumu, ykleme hali, yapma
hali,
-i
hali,
akkuzatif
()
.
()

, 11dnl
at, (ze) dnl fiil , 4
atall soru soru
biimi , 1 soru
edat , 2
soru adl, s. zamiri; s. nad , 2

soru tmcesi, s. cmlesi,


sorulu cmle soru
szc, soru kelimesi
yardmc eylem, yardmc fiil ikinci kii, i. ahs
, 1-2 nl
uyumu, nller uyumu,
seslilerin benzemesi , 2 nsz
uyumu,
nszlerin
(sessizlerin) benzemesi temel
tmce, ba cmle, ba anlatm eylem, fiil (-i,
-ma)
eylemlik, eylem ad, c. ismi, fiil
ismi eylem
tmcesi, fiil tmcesi eylem
yklemi, fiil yklemi nl, sesli, vokal art
nl,
kaln nl, kaln sesli

ince
nl. ince sesli, n vokal
, 2 sert (titreimsiz, tonsuz) nsz, sar
sessiz
dilbilgisi,
gramer


gramer kategorisi

garamatikal cinslik

garamatikal zne, szde zne

garamatikal yklem, g. haber
zne
bei, . grubu, . takm
yklem
bei, y. grubu, y. takm
, 2kk nl
uyumu,
dzlk

yuvarlaklk uyumu, dudak


ekerlii
yuvarlak nl
dudak
nsz

gemi
ncesi zaman, gemi zamann
hikayesi , 5.
7ynelme
durumu, datif, -e hali
, 2
(nlleri bakmndan) iki eit
ekler , 12ula,
zarf fiil,
gerundium

zaman
ulac

hal ulac
ilem, i, eylem
etken at

az, diyelek, lehe srekli (uzun)


nl
gereklik kipi tmle
tmleyici tmce kesir
saylan
e
tekil ad, tekil, teklik

istek kipi, dilek kipi


-(-) dilek-koul (dilek
art) kipi

.
art damak nsz
.
.
kapal seslem, k. hece
at
yumuak nsz, tonlu sessiz, sedal
ses
soru imi, s. iareti
noktalama imleri
anlam, mana

konsonant

[] kesme imi, kesme


iareti |^]inceltme
ve uzatma
imi

ad tamlamas, ad takm,
isim takm, iyelik gurubu, izafi
terkip
zincirleme ad
tamlamas

bildirme kip(ler)i, haber kipi
.

ad bei
- ad
tmcesi
ad yklemi,
isim predikat
(-dik/ -acak) (d/-aca yapl) belirtme
orta(lar); adlam orta
()

diil (erit) ad
zel ad, .
isim devrik
tmce,
devriklerne

(ile)
aralk hali, instrumental hali
pekitirme
titremleme,
tonlama,
perdeleme
eylemlik, mastar,
isim fiil
kma
durumu, -den hali

kategori

niteleme nad, n. sfat

-eksiz ad tamlamas, sfat tamlamas, s. takm, taksz


tamlama, nc trl ad takm
[belirtme adl lakm]
[ sayma adl takm]
() vokallerin (konsonantlarn)
snflandrlmas
, 4 nicelik zarf, azlk-okluk zarf
asl say, asl say ad/sfat
. [oul ve
iyelik eklerinin bir arada bulunmas]
, 3 [iyelik tmcesi]
, 14 [beceri kalb]
kk
aral sz
dolayl tmle, yardmc tmle. ikinci nesne

edebi dil,
yazn (edebiyat) dili kii ( []
), 2, 4, 5. 7 (birinci/
ikinci tipteki) kii eki emece
zne, mantki fail, rtl zne
M

nlem, nida , 2 kalma


durumu, lokatif, -de hali adl, zamir

, 2

[nesnenin bulunduu yer]


, 13
toplama
says
, 1 oul,
okluk

biimbilim, ekil
bilgisi, morfoloji
H

kp, s(y)ga
, 2[nesnenin
varl]
, 10belirte, zarf
tur ad, cins
ismi, ortak sm
-
, 10 geni zaman
imdiki
zaman, hal
(-yor)
imdiki zaman
ncl harf
dz nl
yeni sz, y kelime,
neologsm

belgisiz adl, b zamir, b nad
(bir), 1
belirsiz tanmlk
, 6 belirsiz ykleme
durumu, belirtisiz yapma hal

eksiz
genitif,
belirtisiz tamlama
geisiz
eylem
. 3 kesik
tmce, eksiltili tmce

olanaksz koul,
art

byk nl uyumu, kalnlk-incelik uyumu



damak
, 2 yaln hal, y. durum
() sfr ek

[tam saat belirtme yntemi]


cmlecik, deyim
belirte, zarf, belirte bei
zaman zarf
durum zarf
nesne, belirtili nesne
tmszleme, sertleme
yuvarlaklama
, 2 tmlleme, tonlama, sedallama, yumuama
esesl
tamlayan, tamlayc, belirten, ulak, sfat

[saatl dakikal zaman belirtme yntemi]
(-rdu) i md i ki za m a n n hikayesi, gemite
imdikilik, imdiki zaman kipiyle yaplan hikaye bileik zaman
belirtme grupu, tamlama grupu, ad bei
sfatlk tmce


[(bileik) belirtme bei]
belirtilen,
tamlanan

yazm,
iml
(, ), 5
gvde (eylem g s, ad g s)
, 2yaln hal
eylemden ad

eylem onad, fiil sfat


ak seslem, a
hece

ilgi
takm, belirtisiz ad tamlamas,
ikinci
turlu
ad
takm
olumsuzluk
, 5
olumsuz
temel

olumsuz
biim, olumsuzluk ekli, -(n)n
olumsuzu

olumsuz soru biimi


(deil)
deil
szc

olumsuzluk eki
, 6belirli (belirtili) ykleme hal

-durum, hal

orta
hece
vokalinin dmesi
dar
unlunun dmesi
damaksllama,
unsuz yumuamas
durak, durgu, duru

birinci kii, b.
ahs

birinci
tekil

birinci oul (okluk) kii

(teklik)

kii

n damak nsz
geili eylem
yaz dili
, 13 ettirgen at
, 5, 7 emir (buyurum) kipi
- , 8[istek -buyurum kipi]

bildirme
tmcesi,
cmlesi, ifade cmlesi
, 2 zne, fail (gramatikal)uyrum,
uyrukluk ()
olumlu
eylem,
mspet

, 4sra

says , 6 ilge, tak, edat,


sontak
- , 1, 6 en
stnlk derecesi tmce, cmle,
nerme

sylem

fiil


yan

(-sindi) bileik buyurum


kipi, emir kipinin hikayesi
(-d), 7belirli gemi zaman, grlen gemi
zaman, grg gemii, sreksiz gemi, -d'l gemi
(-m[tr]), 13srekli gemi
(-m), 13 belirsiz gemi zaman,
renilen gemi zaman
, 12 arasz sz
nesne, dz tmle
- kurall tmce

tmce, baml tmce

[sebeplik
tmce]
nad, sfat
koum, kountu
kural, ilke, umde,
kaide, prensip

P
.
(-mak iin)[amal k bek]
,
konuulan dil

, 13 letirme says, datma says, letirme


da
nad
balac
uzun mastar

olanakl art
iyelik adl, iyelik zamiri
,
. cins

, 3 tamlayan durumu, iyelik halt, -in hali, genitif
, 3
belirtili ad tamlamas, iyelik
c
takm
anlam bilgisi .
orta, nad
eylem, sfat fiil, partisip
- (-an), 10(-an)
ortac
ortal
cmlecik
, 2[iki eli yaln
tmce]
, tremi
ad, szck
yaln
tmce, yaln tmce, basit
cmle

, 2 [ok eli yaln
tmce]
gemi
zaman, mazi

(i-), 8 ekeylemin
belirli gemi zaman

eanlaml

szdizimi, tmce
bilgisi, sentaks

dizimleme kuruluu
, 2yklem, predikat,
haber
ekim, tasrif
-ekimlenmek
szck
vurgusu
szck, kelime

ekim eki, bkn eki,
iletme eki
, 5
yapm eki, tretme eki
, l seslem, hece

[karma ad tamlamas]

{karma belirtme
grupu]
bileik zaman
, 5 bileik ad
[bileik
tamlay]


bileik tmce
bileik eylem
, 5 sontak,
artla
, l .

, 1 nsz, sessiz,
konsonant
( /) zne
ile yklemin (kii bakmndan/
/tekilli k-oulluk bak mndan) uygunluu

(p)
balama ulac
yardmc nl, ulama vokali
koruma nsz, protez bala ekimlenmek ekim, tasrif .
, 6, 8
karlatrma dereceleri , 6
stnlk-eksiklik derecesi,
artklk derecesi , 8 eitlik
derecesi , 4 nl
atlmas , 4 - nsz
atmas edilgenlik,
pasiflik , 11
edilgen at, e. fiil , 11 adlama,
isimleme sonek , l ad, isim,
ad-isim , 9[sayma ad]

nokta Trk dili,


Trke, Trkiye Trkesi Trk dilleri,
Trk leheleri

, l, 4vurgu , l vurgulu ek

-pekitirme, ikileme
, 4
ikiz
nsz
dar nl
, 2

gsterne nad, iaret isimsisi,


i. zamiri, gsterme adl

kltme eki
ksa
mastar

art
(koul) kipi

olumlu tmce

bknl
dil
-ses,
fonem
sesbilgisi, fonetik
osesbilim

-tezlik eylemi
, 14-yeterlik eylemi

sreklilik
eylemi , 14
yetersizlik eylemi tmce
vurgusu

szck trleri,
szck eitleri , 1, 3 edat, bala , l -say. say
nad tmcenin
eleri
geni nl

kkenbilim,
etimoloji kken
dilbilim

.
. ( )
. . ;
c. (14 , . 360)
(11 , . 284)
d. deyimler { , )
n. not (
)
t. tremi szckler ( ( )) . - - yeni anlamlar (
(
))
: , ,
.
(*) , (
).

abide* 6, 43
abla l, 2
acaba 4, 33
acele 6, 38
aceleyle
a. etmek
ac 8, 17
ackmak 9,
62
a 13, 3
alk

ak 4, l
aklamak 13, l t.
amak 6, 22 ad 1, 17
ada 14, 11 adam 1, 18
i adam 6, 5 d.
adam sen de 9, 7 d.
adeta 14, 30 adres l,
20 aferin 8, 75

affetmek:
affedersiniz 7, 7 d. aa 8, 35
aabey aa 10, 67 az 13, 48 alamak 14, 2
alatmak ar 12, 23
armak austos 10, 11

ahbap 2, 29 aile
1, 21 ak 3, 45
akademi 6, 66
Bilimler Akademisi
akarsu 14, 7 I.
Akdeniz 10, 72 akl
12, 17 akmak 14. 46
akraba 8, 59 aksi 9,
48
a
gibi
akam 5, 43
bu a.
a. lar l
14, 67
pek
.
alan 12, 63
hava a. alak
4, 5 alet 13, 32
alc
13,
56
altrma 11, c.
Allah 10, 47
A. a smarladk 3,
almak 6, 29 alt 5, 29
alt 3, 56 altm 4, 58
ama l, 8 ama 12, 22
bu a. la
aman 11, 67
ambar l, 35
amca 8, 50
amele 1, 22
amma* l, 8
ana 1, 10
a. baba
Anadolu l 4, c. 4
anayasa 10, 26
anayurt 10, 2

ancak 5, 73
ank 5, 69
ant 6, 43
a.
kabir
Ankara 14, c.
anlamak 7, 19
anlatmak 7, 32
anne 1. 10
anneanne 8, 10
d. apartman 8, 29
ara 1, 11
a. verelim 9, 2 t,
araba l. l ara 14, 31
aralk 10, 14 aramak
11, 7 arasra 1, 13
arka 5, 30 arkada
4, 23 armaan 10,
39
a.
etmek
armut 13, 45
arpa 13, 39
arslan=aslan art 5,
30 artk 5, 24
artmak 14, 42
asl 11, 43
aslsz
asr 13, 35
asri
asker 3,
37
asla
11,
52
aslan 1 , 3
a. m
asmak 12,
33 Asya 14,
c. 2 aa
10, 53
a. yukar ak
10, 2 t amak
14, 17 at 12, 2

ata 6, 77
atelye, atlye 8, 9
av 9. 23
avc
avlu 52, 65 Avrupa 14, c. 3 ay 6, 6
ayn ka? 6, 3 d.
ayn kanda? ayak 7, 55
a. a kalkmak ayakkab 10, 77 aydn 3, 26
aydnlk
aydnlatmak 10, 4 t. ayp 12, 62 ayrmak 11, 47
ayrlmakayn, ayni 10, 29 ayr 10, 74
a. a az 4, 53
az ok
az kald... 13, 9 d. Azerbaycan 14, c. 13
b

baba l, 9 ba 13, 29
baclk
balamak 14, 71 bahar 10, 18
ilkb. (ilkyaz)
sonb,
bahe 4, 48 bakmak 5, 2
bakalm 7, 3 d. bale 12, 70 balk 9, 25
b. av
b. tutmak

Balkan 14, c. 5
banyo 12, 42
bardak 9, 6 bari
12, 27 basit 7, 67
ba 5, 37
grupba
batan baa 9, 6 d.
baar 8, 19
b. gstermek
b. (lar) dilemek
b. l
baka 4, 36 balamak
5, 3 balca 11, 5 t.
bastne 8, 13 d.
bat 11, 32 batmak
10, 58 bavul 14. 73
bay 2, 46 bayan 2,
47
b. lar, baylar
bayram 10, 20
b. etmek, yapmak
b. nz kutlarm
bazan, bazen 10, 5 t,
baz 5, 61 beeni*
12, 74 beenmek 9,
75 bekr 8, 43
beklemek 5, 4 belki
8, 71 belli 11, 60 ben
l, 41 benzemek 14,
34
neye benzer?
beraber l, 46
bununla b. 13, 1
d. be 4, 57 belik* 6,
30 bey 2, 48 beyim

beyaz
2,
25
beyhude* 10, 7 t.
bak 13, 59
brakmak 11, 2
biim 14. 29
ne b. ?
bilkis 14, 59
bildiri 8, 4 t.
bildirmek 7, 79
bile 8. 68 bilet 14,
63 bilgi 11, 60
bilhassa 9, 28
bilim 6, 65
dilb.
bilmek 6, 25 bin l, 44
bina
1,
23
binaenaleyh 13, 36
binmek 7, 44 biografi
11, 17 bir 1, 16
b daha 7, 2 d.
b. de 4, 10 d
b. gn 6, 6 d.
b. ey deil 7, 8 d.
b. ey yok 4, 5 d.
b. eyim yok 4, 7 d.
b. yere
(yerde,
yerden, zaman, ey,
kimse) 6, n. birader 8.
42
biraderzade
biraz 3, 55
b. sonra 9. 7 d.
b. nce 9, 8 d.
birok 4, 54
birdenbire 12, 19
birka 4, 51
birlemek 14, 4 t.
birlik 6, 40
b. te

bitirmek 6, 24 bitiik 4, 29 bitki 13, 37 bitmek 5, 5 biz 3, 11


boaz 12, 76
stanbul boaz Boazii 12, 76 bol 8, 69
b. b. bo 5, 27
b. ver 11, 7 d. bouna 10, 7 t. boy 7, 71
ksa (uzun) boylu blge 11, 37 brek 13, 69 byle 6, 70
bundan b. bu 2, l
bu arada 6, 4 d.
bu gibi 8, 9 d.
bu kadar
bu kadar m? 8, 6 d. buuk 9, 18 buday 13, 38 bugn 4, 31
b. ne 7, 4 d.
bugnk 9, 6 t. Bulgaristan 14, c. 8 bulmak 7, 66
(bir eyi) gzel b. bulunmak 5, 47 bulut 10, 64
kara bulut bulvar 6, 76 bunlar 3, 13 burada 3, l bural 7, 3 t
buras 3, 2 burs 12, 80 burun 14, 15 buz 10, 78

btn 3, 21
b. bunlar
byk 3, 29
b. anne 8, l0 d. b.
baba 8, 11 d.
bymek 11, 28
c

cadde 5, 53
caket 12, 50
cam 4, 11
cami 12, 64
can 11, 26
candan dost
canm
cann vermek
ceket=caket
cenup* 11, 29
cep 4, 37 cephe
11, 24 cetvel 4,
65 cevap* 6, 15
c. vermek
ret c. 14, 58
ciddi 7, 74 cigara
9, 69 cihet* 14,
10 corafya 14, 7
doal c.
corafi cuma 7,
! l cumartesi 7,
12 cumhuriyet 11,
32
Trkiye C. i
cumhurluk cmle
7, 2

abuk 7, 15
- (ol)

armak 11, 21
askere .

arl
alkan 5, 64
almak 5, 6
ders(e) .
altrma 11, c.
almak 7, 49 amar
12, 43
.
ykamak
anakkale 14, c. 20
anta 4, 10 are 9, 67
baka . yok
aramba 7, 9
ar 11, 63
kapal .
atal 13,
60 avu
4, 44
ahbap . lar
ay 9, 5 ayr 13,
22 ekmek 9, 11
(birinin) dikkatini

erez 13, 63
eit 9, 2
bir .
bu .
ne . ?
her . (mal) etin
11, 46 eviri 7, 56
evirmek 7, 56; 14,
11 t.
evirmen eyrek
9, 19 karmak 8,
26 kl 11, 52
kmak 5, 7 iek
10, 37
. ler amak

ift 13, 12 iftlik


iftilik ifti 8, 54 ilingir 8, 21 izmek 14, 35
altn .
izgi
oban 13, 23 ocuk 4, 24 ok 4, 52
ou vakit 11, 6 t. okluk 11, 6 t. oktan 9, 3 t. orap 12, 52 orba
13, 71
. imek nk 8, 38
d
da 8, 13 datmak 13, 10 daha 2, 19
bir daha 7, 2 d. dahil 11, 80
(o) dahil
dahilinde daima 1, 47 dair 14, 70 daire 1, 24 dakika 9, 17 dar
l, 6 dargn 13, 6t. darlmak 12, 5 davet 9, 29
d. etmek
d. li
day 8, 48 defa 7, 4
bu d.
ok d. 10, 7 d.

defter 2, 6
deer 10, 38
d. li
deil mi 4, 1d.
deimek 10, 59
delikanl 7, 70
demek 6, 27
ne d. ? demin 1,
48 demir l, 29
demiryol(u) 8, 2 t.
deniz l 0, 72
d. e girmek
Akdeniz
Karad.
Adalar d. i 14. c. 11
Beyaz d. 14, c. 26
Marmara d. i 14, c.
19 derece 7, 75
son
d.
dergi 12, 54
derhal 9. 49
derin 10, 56
d. mi d. 10. 9 d.
derken 11. 79 ders 1,
25 dersane 1
26
devam 5, 76
d.
etmek
devinim 11, 25
devinmek devlet
10, 24 devrim
10, 22
Ekim-Kasmd. i d
10, 40
dnda
dar
darda dier*
4, 36 Dicle 14, c.
23 dikkat 8, 44

d. etmek
d. li
dil l, 27
Trk d. i
dilbilim 6, 76
dilek
l0,
36
dilemek 8, 18
dilma 7, 56
dinlemek 6, 26
dinlenmek 5, 8
dinlenme
dip 14, 54
yerin
dibine
gemek disiplin 5, 68
d. li
di 12, 45
dii 4, 68
d. aslan doa
10, 6 t. doal* 4,
38 domak 8, 63
doru 5, 25
dorusu 9, l t.
daha dorusu 5, 25
dorultu 14, 10 dou
11, 31
Uzak D.
doksan 4, 61
doktor 8, 73
dokuz 3, 59
dolap 5, 28
buz d. 12; 3d.
dolamak
9,
60
doldarmak 13, 9 t.
dolmak 12, 78 dolup
boalmak 12, 8 d.
dolu 12, 78
don 12, 28
ksa
d.
dost 2, 30

doymak 13, l doyurmak (13, 1) dkmek 14, 49 dklmek (l4, 49)


dnmek 5, 9 dn 14, 10 t. drt 4, 56 deme 4, 12 dram 9, 7
duraksamak 13, 3t. durmadan 6. 53 durmak 5, 10 durum 11, 16
duvar 2, 20 duymak 9, 30 dkkn 4, 40 dnya 6, 63
Eski D. 14, c. l dmek 9, 53
hasta d. dnce 14, l dz 14, 26 dzlk dzeltmek 7, 64
e
efendi 2, 49
beye.
e. m?
e. m eitim 8, 39
e. li
eitmek elenmek 12, 58
elence eri 5; 26 ehemmiyet* 10, 21
e. li
ekim 10, 13 ekmek 1 12, 60 ekmekli 13, 24

eksik 11, 41
eksiklik el
1, 28
elinden
geleni
yapmak 10, 3 d.
elinin emeiyle
yaamak 11, l d.
elbet(te)7, 47 elbise
9, 44 elektrik 6, 16
elli l, 50 elma 1. 33
elverili
10,
68
elvermek 13, 50
emek 10, 27
e. i
emekli
e. ye ayrlmak
emir 12, 6
emretmek
emredersiniz
en 1, 32
en ok 8, 12 d.
endstri
11,
38
enstit
3,
19
enteresan
3,
16
epey{ce) 11, 70 er l,
34 erimek 10, 55
erin 11, 56 erkek 2,
12 erken 5, 60
Ermenistan 14, c. 12
ertesi 12, l
harp
e.
esas 13, 15
e. 1
e. en
eser l, 35
eski 3, 15
e. si gibi 13, 4d.
eskiden 11, 2t.

esmek 10, 63 e
8, 23
e dost
eya 9, 45
et 13, 8
et suyu
etkin 12, 73
e. lik
etmek 5, 22
etraf 14, 48
... n e. nda
e. l(ca) ev 2,
43 evet 2, 17
evlenmek 8, 36
evli 8, l t. evvel
7, 23 ey 7, 36
eyll
l0,
12
ezberlemek 11, c.
f
faal* 12, 73
faaliyet
fabrika 6, 3 fakat
4, 45 fakir 8, 45
faklte 3, 20
falan 7, 28 fanila
12, 29 fayda 13,
46
f. l
f. lanmak fazla
9, 14 fena 2, 35
Frat 14, c. 22
fra 12, 46
frtna 14, 68
f. l
fiat bk. fiyat
fikir 14, l

fikrince filn 7, 28 filim 9, 10 fincan 12, 3 fiyat 12, 11


fotoraf 8, l futbol 9, 68
g
galiba 6, 68 gar 14, 65
hava gar garp 11, 32 garson 13, 63 gaz 12, 37 gazete 3, 35
gece 6, 31
g. leri
bu g.
iyi g. ler
g. gndz 10, 10 d. ge 6, 73
g. kalmak geenlerde 12, 3 t. geinmek 11, 45 geirmek 6, 23
vakit g. gemek 7, 34
snf g.
gemi olsun gelecek 9, 73 gelimek 13, 16 gelmek 5, 11 gemi
14, 3 gen 4, 25
g. adam
g. kz gene 6, 45 genel 12, 71 genellikle 9, 27 geni 4, 6

gerek 10, 48
g.ten
geri 11,44
gerek 5, l
g-l

g.i gibi 11, 3 d.


neme g. 14, 8
d.
g.hkll,8
gereksinim 12,61
geri 9, 13
g. dnmek
g. kalmak
g.
vermek
getirmek 6,21 gezi
14,50
g.
yapmak
gezimi gezmek
9,70 girinti 14, 5 t.
g.li
klnt
girmek 5,12 gie
14,66 gitar 9, 78
gitmek 5, 13
giymek 9,40 gk
10,41
gkyz
gl
10,41 gmlek 12,
51
ksa koflu g.
don g.
gndermek 11,5i
gnl 14, 69
grg 5,48
g.l
grmek
6,19
grn 14, 6 t.
gstermek 7, 16
yardm
g.
gtrmek 6, 20
gz 7,63
g.den geirmek

kig.ml3, lOd.
gramer 5,74 grup 3,
30 g 5,75
ona g. geliyor
g II 10,33
g.l
gle gle 3, 2 d.
glmek
9,32
gmrk 14,75 gn
4, 31
g. aydn
bir g. 6, 6 d.
nceki g.8, 15 d.
tatil g. 9, 20
br g. 9, 2 d.
ertesi g. 12, l
bu g.lerde 12,6d.
gndz 6,72
g.len
gne 8,60 gney l
i, 29 gr 10,49
Grcstan 14.c. l
grit 8, 27
g. karmak
g.l
gz 10,S
gzel 3, 24
g.lik salk 4,4 d.
h
ha 7,77 haber
11,
son
b.ler
hadi 11, 9
hadise 12, 14
hafta 7. 5
gelecek h. 9, 73
hak 11, 78
hakknz var

hakl
hakikat* 10,48 hal 11, 17
herh.de
oh.de
h. tercmesi
okh.lerde 13,2 d. hala 8, 48 hl 9,47 halbuki 12, 5 t. halen 5, 56
halk 8,55
ev h.
hamal 14, 78 hangi 3, 25 hanm 2,50
h.efendi
kk h. hani 10,45 hararet* 10,60 hareket 11,25
h. etmek hari 14,76 harita, harta 2,42 harp* 11,22
Byk Anayurt h.i hasta 4, 34
h. olmak 8, 3 t. hatr H, 20
h. iin
h.lamak hatta 7, 37 hava 4,18 havuz 5,55 hay:h.h. 13,51
hayat 11,18 haydi 11,9 hay ir 2, 18
hayr II: h.lar* 4, 4 d. hayvan 9, 4 haziran 10, 9 hazr 8. 16

h. bulunmak h.
lk
hediye 10,39
i. etmek
hele 7, 51
hem 5, 67
h. ...h-de
hemen 7,52
henz 8,40
hep 6, 54
h. miz
h. birden 11 .9 d.
(bana) l.si bir 13,
3d. her 5, 71
h.gn
(sabah,
aksai, zaman)
h. yere (yerde,
yerden, ey) 6, n.
h. eyden nce 7,
5 d.
h. hangi (bir)
herkes
5,44
hesap 13, 80
h.grmek
h.a almak (katmak)
14,9 d. hey 7,36
heyet 12,67
musiki h.i 12,68
hi 4,64; 8, 2 t.
h. bir 6, n.
h. deilse (olmazsa)
12,id. hikye 8,76
uzun h.
hayal h.si 11, 17
hizmet 11,53
h. etmek
hoca3, 32
hokka 2,21
ho 11,57
h. geldiniz

h. bulduk
h.uma
gider
hobe; h.ten sonra
11,44
holanmak 12, l t.
hudut 14,18 husus
12,69
bu h.ta
h.
hususiyet 14, 8 t.
hkm 14.40
h. srmek
h.
vermek
hkmet 6,48

lk 4,21 Irak 14, c. 15


rmak 14,33 s 10, 60
smarlamak
13,77
srar 12,9 . etmek
i
ibarcl 12,8
i 5, 31
imek 8, 8
idare 8. l
. etmek iri
bkz. eri ihtiya*
12,61 ihtiyar 4,
26 iki 2,44
ikidebir(de)ll,6d.
iklim 13,42 ikram 9,55
i. etmek
ileri 9, 12
i de
i, gitmek

i. l emek lgi 7,25 ilim 6, 65 diski 12, 15


i. kurmak ilk 7,5 ilkbahar 10, 18 imkn* 9,35 imtihan* 6, 5 inanmak
10,44 ince 4, 3 inek 13,34 ngilizce 5,58 inkiaf etmek* 13, 16
inkilp*10,22 inmek 9,41 insan 1.19
kimi .lar 10,5 d. Iran 14, c. H in 3,65 sm* 1,17 stasyon 14, 77
statistik 13. 13
i.ler
istek 11, l O t. istemek 5, 14
ister istemez 14,4 d.
istemez 12, 6 t.
ister ... ister ... 12, 10 d.
istep 14,44 isdath* 5,69 istikamet* 14, 10 istirahat etmek* 5, S i
5,51
iine bakmak
i grmek 7, l d.
iba: yapmak 10, 81. iaret 14,80
i. etmek
i. vermek ii 4, 43

iitmek 10,46
ilek 6, 51
ilemek 6,50
itah 13,53
i. amak
te 4, 17
itirak etmek* , 23
itiraz 11,76
i. etmek
ye 12,35
iyi 2,36
iyiletirmek 11, 7 t.
izah 14,60
i. etmek
izahat
izin 11,4
i. vermek
i.li
izlemek
14,24
jimnastik 6,28
k
kabul 9,36
kabulm
k. etmek
ka 4, 50
k. ylndayz 6, l d.
kaa? 7 gr kamak
12,79 kadn 2,13
kfi* 4,67 Kafkasya
14, c. 10 kt 4,39
kahvait 7,42
k. etmek
kahve 11,72
sade k. kaide
11, 69 kalabalk
12,12 kaldrmak
11, 66
derse k.

kalem 2, 5 kaln
4,4 kalkmak 5,
15 kalmak 5,16
kalorifer 12, 72
kanun* 10,26
toprak k.u 13, 26
knun;
lk k. 10,14'
son k. 10,4 kap
10,77 kapal 4,2
kapamak 9, 66 kap
2, 8 kapkacak 12,40
kaplamak 10,77 kar
10,54
kardan adam
kara l 3,46
karal4,
8
karanlk 3,27
karar 11,65
k.
vermek
karde 4,27
kzk.
erkekk.
kare 14,12
kilometre k.
kan 8,24
koak. 8,26
karn 13,4
k. a
k. m doyurmak
karmak
14,47
karyola
9,42
kasaba 8, 58 kasm
6,7 kak 13,58 kat
4,47
k. k. 6, 8 d.
iki () k. 11, 9 d.
katedral 6,34

katmak 11,23
katlmak kayak 9,59
k. yapmak
k.
kaytarmak 14, 58 kebap 13,73 kedi 2,56 kelime* 11, c. keman 9, 77
kenar 14,23
pencere k. kendi 5,50 kent 5,38

bak.

k.H7,5t. ker(r)e7,4 kesmek ] 1,64


ksa k. keyif 12,22
k. i yerinde
k.siz kez 7,4 kr 10,70
k.a gitmek krk 3,54 krmz 2,26 ksa 2, 39
szn k.s ksm 11,39 k 10,16
kara k.
yaz k. kn 10, 16 kt 13,27 ky 12,77 kymet* 10,38
k.h kz 3,41
kzm kzl 6,42
K. meydan

Kzlrmak 14, . 24
kzmak
13,9
kilogram
8,4
kilometre 8,3 kim
2,4
kiminiz var 3, 3 d
kimin nesi 12, 96
kimse 3,43
k.si yok kii
5,63 kitap 2, 22
kitaplk
3,22
koca 8,25
kar k,
kocaman 8, 28
kokmak 13,52
koku
kol 9, 16
dil k.u kolay 5, 70
koltuk 2, 53
komakWz. koymak
komite 6, 61 komu
4,28 konak 6,49
hkm et k.
konfor 12, 55
konser 6, 75
kontrol 11,62
k. altna amak
konuk 9, 21
k.
gitmek
konumak 5, 17
koridor 2, 9 korkmak
9,33
korkutmak
komak 6,52
koul
11,55
koymak 12,57
koyun
13,7
kfte 13, 72
kpek 5,77

kpr 5, 54
krfez 14,37
ke 12,39
k. ba kt
3,23 ky 8, 51
kyl
3,36
kullanmak 11,48
kulp
6,
18
kuma
11,40
kural 11,69
k.
olarak
kurmak
10,23
kurun 4. 13
k. kalem
kura 14,41
kurak
kurul 12,67
kurum 13,5
ku
9,24
kuku 11,35
k.sz kut
10,19
k.lu
k.lamak
kuvvet* 10,33
k.l kuzey
11,30
K. Anadolu dalan
14, c. 17 kk 4. l
k. bey
k, hanm kltr
6, 56 ktphane*
3,22
I
lmba 4,42
ltife 14, 55
1. etmek
l.ci lyk
10,38

lzm* 5, l liman 14,64 lira l, 45 lise 1.3 6 liste 13,62


yemek . s lokanta 3, 6 lokma 13,49 ltfen 7, 27 lzum* 5, l
m
maalesef?, 73 macun 12,47
di m.u ma 6, 69 madem(ki) 12,26 maaza 4,41 mahrum* 13,17
mahsul* 13,26 makale 12,4 makina S, 72
amar m.s 12,43 maksat* 12,21 mal l, 4 malm 11,60
m.l
manzara 14;51 Marmara denizi 4,c. 19
mart 10,6 masa 1,5 maallah 14,57 mavi 2,27 mays 10, 8 mecbur
14,61
m. i y et
mecmua* 12, 54 meer 13 (bkz -m) mektep* 3, 7 mektup 6,30
memleket* 8,56

memnun
5,72
memnuniyet 13.2 t.
memnunluk 13,2 t.
memur 2, 14 merak?.
25
m.l

m,
etmek
merhaba 2, 55
merkez
5,39
mesafe 14, 16
mesel* 7, 53
mesele* 8, 64
meslek
11,50
megul 12, 59
m.
etmek
mehur 6, 58
metin H.c metre
8, 2 metro 6,37
mevcut 11, 77
mevki
14,62
mevsim 10, 15
meydan 6, 12
m.a getirmek 14,3 d.
meyva 10,73 mezun
11,52 mmtakall,37
msr 13,40 miktar
13,20 millet 10,31
ne m.ten?
m.leraras
milyar4,
63
milyon
4,62
minare
12,56
misafir*
9,2!
misal*
5,66
mobilya
9.43
model
12,48
modern
8,70
muallim* 3, 32
muavin 11,4 t.
muayene 14,74

m. elmck
gmrk m.si 14,75
muazzam*
8., 28
muhakkak
12,25
muharebe* 11, 22
muhta 13, 18 musiki
12,68 musluk 12,38
mutfak 12, 34 mutlaka
9, 5 i mdr* 3,63
mddet
11,54
messese
13,
5
mhendis 8, 10
yksek m. mhim*
10,21 mkfat* i O, 39
mkemmel
10,30
mmkn
9,
35
mnasebel* 12. 15
bu m.Ie
nem.
mracaat etmek 12,30
mrekkep
4,14
msaade 11,4
m.siyle
m. etmek msait*
10,68 'mteri 13, 56
mtehasss* 13, 6
mtekait* 11, 11 t.
mtercim* 7, 56 mze
6, 39
n
nafile* 10, 7 t.
nam* l, 17
n.ma 9, l d.
nasl 1,14
n.siniz 4, 8 d.
ne l, 49
ne var9 4, 2 d.

ne var ne yok? 4, 3 d.
neniz (neyiniz) var? 4, 6 d.
ne ayndayz? 6, 2 d
ne bileyim 8, 14 d.
ne gb? 8, 8 d.
ne kadar (da) 8,5 d.
ne o? 9, 3 d. nebat 13,37 neci 8, 13 neden 11,6
bu n.le
nedense 12, 31 nehir 6,67 nerede l, 50 nereli 7,2 t. neresi 3, 5
netice 11,27
n.ye varmak nevi 9, 2 niin 8, 57 nihayet 9, 61
en n
nisan 10, 7 nitekim 13.21 niyet 13,30 Noel: N. aac 10,2 d. nokta
11,10 not 13,75
n. etmek
n. almak (tutmak)
n. vermek nbeti 8, 6 numara 3, 39
(on)n h (oda) nfus 11. 34
o

o,2,3

o kadar 8, 7 d-

ova 14, 28
ocak
I
10,4
alak o.
ocakll 12,36
(hava)gaz()o. 12, oynamak9,15; 14,121
oysa(ki) 12, 5 . oyun
37
13, 8 t,
oda 2, 7
olan 3, 42
oul 3,40

o.kim!
br3, 64
okul 3,7
ilk o. 7,50 okumak dev 7,60
5, 18 okyanus 14,32 dl lO, 39
olanak 9, 35 olanakl le 7, renci
9, 35 olay 12,14 3, 31 renmek 7,
olduka 4, 8 olgu 12, l
renim 1!,3 t.
14 olmak 7, 14; 8, l y.
retmen 3, 32 kz
olmaz! 11,8 d.
13,33 lmek 8,14 n
olur biter 14, 5 d.
oluturmak l , 76 5,32 nce 7,23
ilk o. 7,50
on 2,45 onlar 3, 13
her
eyden . 7, 5
opera 9,8 orada 3,3
d.
nem
10;21
oral 7, 41.
.li
nermek
9,
o. deil
34
oras 3,4
neri
o.n bilmiyorum 7,6
nmzdeki
9, 5 t.
d.
rnek
5,66
rnein
7,
ordu 10,32
53
rtmek
14,43
rt
orman l O, 69
sofra rts
orta 7, 13
te 6,47
o.da
ortalama 4,2 t.
.de
ortalk 10, 3 .
yk 8, 76
o ta
yie6,70
yleyse z
otel 6, 64 otobs
8, 33
6, 35 oto(mob)
z=kendisi
6,2 oturmak 5, 19
zel*
12,69
zellik 14, 8 t.

paha 13,79
p.l,

p.llk paket 14,72


p.lemek palto 9, 38 pamuk 11, 14 pantalon 12,49 para 2,15 paralel
14,13 para 11,3
bir p. park 6, 57
kltr p.{) parti 6, 60 patinaj 9, 71
p. yapmak pazar 7, 6 pazartesi 7, 7 pek 2, 34; 8, 6 y. pekl bkz. l
pek3, 17 pencere 4, 15 perembe?, peynir 13, 64
taze p. 13, 65 pis 2,41 piyano 9, 74
p. almak piyes 14, 5 pln 9, 52 posta 11,19
p.ne profesr 5,49
r
radyo 2, 23 raf 12,41 rahat 11,56

r. kat 12,79
rahatsz 7,43
r. etmek rasgele
33.
4
t.
ras(l)gelmek,
rastlamak 9.58 raz
9,3 i
r. olmak
Allah sizden r.
olsun refika 8,22 renk
2, 54
ne r.(tedr)?
resim l, 37 ret
14,58
cddetmek
12,7
r. etmek
rol 14.6
r oynamak
r e kmak
roman 6, 13
ruble 2, 16
Rus
3,48
Rusya 3.49
7gr10,62
s
saadet
10,19
saat 4, 46
s. kurmak 10,23
babal 5,42
bu s.
s. lan
sabun 12,44 sa 7,
72 sade 1,30 sa 3,
33 salk 13,5 t.
saha* 12,63 sahi,
sahiden
10,48
sahifebk. sayfa

sahil* 12,77
sahip* 12,35
saknmak
7,65
sakn
salata 13.70 sal
7, 8 salon 2. 10
sanay:l
,38
sandalye 2, 24
sanmak 10, l
saray 6, 59 sar
l, 7 sath 14,21
satnalmakS, 66
satmak 8, 65
satran 9, 63
s. oynamak
sava . 22
sayfa 12, 10
saymak 11, 58
say
sebep l, 6
sebze
13,28
sekin 12,7 t.
semek 11,59
sedir 1,38 sekiz
3, 58 seksen 4,
60 selm 7. 54
s.
vermek
selmlamak 12.21.
semt 6,55 sen 1,42
sene* 6, 8 sergi 12,
75 serin 1.31 sert l O,
3 servis 14, 79 ses l,
39
yksek s.le 11, l O d.
sevgi 10, 2 t.
yurt s.si

sevinmek 14,53
sevin sevmek 8, 32 seyahat* 14.50 seyrek 10, 75 seyretmek
9,65
seyirci scak 4, 19 sfr 3,60 s 14.38 shhat* 13, 5 t. sk 10,66
s.s sk 7, 58
s.s. skmak 12,24
sklmak
iim sklyor
can sknts snav 6, 5
s. vermek snf 3, 8 snr 14, 18 sra 1,12
os.(Iar)dall,2d.
da s s 14, 2 d. srf 13, 14 sigara 9, 69
s. imek silh 10.34 sinema 1,40 sistem 14,25 sivil 3,3 8
siyah 2,28 siz3, 12 ski* 9,59
s. yapmak sofa 12, 32 sofra 13. 55
s. kurmak
s.(yi) toplamak souk 4, 20

s. almak 0,8d.
sokak 6, 17
ara s.
kenar s. 14, 23
sol 3,34 son 7,
30 sonra 7, 22
sonu 1 1,27
s.a varmak
s.sz
sormak 6, l O
sorun
8,
64
sovyet 3, 47
Sovyetler Birlii
soy 3,44
soyad
sylemek 7,59
sz 7,57
s.n ksas
ata(lar)s. 10, 4 d.
szck 11 c. spor 6, l
s. yapmak stad,
stadyom 9, 76 su 9,
54
suya dmek
sulu
su gibi bilir 11, 5 d.
et suyu 13, 8
sual* 6, l ] subay
2, 31 sucuk 13,
66 Suriye 14, c.
16 susmak 11,5
suvare 12,16
sre 11, 54
bir s. srmek
13,11
(ift) s. 13,12
ne s. ss
10,35
sslemek
st 11,74
s. liman 14, 7 d.

apka
9,39
arap 13, 74
beyaz (krmz) .
ark 11, 31 art
11,55 amak 9,46
sefil, 12 ehir* 5,
38 eker , 73 ekil
14,22
bu .de
en 12,18
.lik ey
4, 22
....
bir .
bir. deil?, 8 d.
iddet 10,61
.H

imal* 11, 30
imdi 4,30
.lik 14,9 t.
ie
13,76
yle 6, 71
. byle 12, 2 d.
u 2, 2 ubat 10,5
phe 11, 35
.siz
t

t 8, 15 tabak
13,57
tabiat
10, 6 1. tabii
4,38 tablo 3, 9
tahsil* 1 1,3 t.
t.
grmek
tahta 2, 33
kara t.

yaz t. s takm 1 3,54


sofra 1.1 13, 55
bir t. takip 14, 24
t. etmek taksi 6, 41 takvim 8, l talebe* 3,31 tam 7,29 tamam
11,49
t.iyle
t.lamak tane 7, 26 tandk 13, 71. tanmak 7,68
yakndan t. tank 13. 7 t. Tanr 10,47 tarafll, l
her t. ta tarm 11,36 tarih 6,44
t.li
tarla 13,31 ta 9, 3 tamak l 1,42
tanmak tat 13,47
t.ma doyulmaz
t.h
az t.iyle 13,48 tatil 9, 20
t.gn tavan 3, 10 taze 13,65 tebesir4, 16 tebrik etmek 10, 19
tecim 14,9
t.el tecrbe* 5,48
t.li tek 14,39

orab 171.
i teklif 9,34
t. etmek
t. s izce
teknik 8,62
tekrar 7,18
t. etmek
t.lamak telefon
12,20
t. etmek
televizyon 9,64
tembel
5,65
temenni* 10, 36
temiz 2,40
t. hava almak 10, l
d.
temmuz O, 10
temrin 11, c.
teneffs?,
61
terbiye 8, 39
(. etmek
t.li
tercih etmek* 11, 75
tercme* 7, 56
t. etmek
tercman
termometre
10,51
teekkr ederim 4,9 d.
tekil etmek* 10,76
terin*: son t. 6, 7
ilk
1.10,13
teyp 8, 77 teyze
8,47 tra 7, 40
t. etmek
t. olmak
ticaret )4, 9
ticari tifo
8, 30 tip 9, l
tiyatro 6, 14
tok 13,2 ton
8, 5

toplamak
9,
37
toplant 4, 49 toprak
13,25 Toroslarl4,c.
18 Trakya 14, c.6 tren
11.13 troleybs, 36
tuhaf8,52
t.ma gidiyor
turist (2,66
tik
tutmak 9,9
stn t. 10, 6 d. tuz
14,45
t.lu
tmce 7, 2 trk
3,50 trke 5, 57
Trkiye
3,51
trl 8, 61
1.1.

bir t.
baka t.
ttn 13,41
t. imek
u
ucuz 13,78
u 14, 14
kalem ucu
bir ucu ndan bir
ucuna ufak 3,56
u. para
u. tefek (eyler) 12,
4 d.
uramak
6,74
uramak 6, 33
uur 10, 19
u.lu
u!
uslO, 31
u.lararas

umum* 12, 71
u. harp
umumiyetle 9,27 unutmak 7,78 usta 8,20 uyanmak 7, 38 uyku l O, 57
uyumak 7,62 uzak 5,41
u. ta
uzanmak 14,11. uzman 13,6 uzun 2,38

4, 55 lke 6,61 niversite 6, 62 nl 6, 58 rn 13,26 st 5, 33


. ba 12, 5 d. mek 10,79 vey 8,34
. ana zer 5,34 2raek H, 61
zlmek zm 13,43
v

vaka* 2,14 vakit 5, 59


v.im yok
v.Yide8,2 d.
v.iyleS, l d.
v.v. 9, 5 d. vallahi 8, 74 Van 14, c. 21 vapur 14,4 var 2, 52

varmak
7,45
vasati 14, 2 t.
vasta 14, 31
...
v.siyle
vatan l O, 2
vazife*
7,60
vaziyet* 11, 16
ve 2,37 vermek
6,4
ders v. veya
5,62 video 8,
78 vitrin 8, 67
vurmak 12,30
ba v.

ya3,18;8,4y.
ya ... ya da 6, 7 d.
yabanc 11,15
burann y.s
ya 13,67
terey.
yamak 10,42
yamur 10,43
yahu
10,50
yahut*
5,62
yakn 5,40
y.lar
y.da 12, 4 .
yaklamak 14, 19
yalan 7, 69
y. sylemek
yalnz 8, 31 yan
5, 35
y.magel 6, IO d.
yani
5,46
yanlmak?, 20 yant
6. 15
y.
vermek
yanl 7, 21
y. anlamak

yap
5,36
yapmak 5, 20
yaprak 4, 66
yarar 13,46
y.l,

y. l an m ak
yardm 5, 23
y. etmek
y. gstermek 7, 16
y.c 11,41.
yar 11,68
gece y.s
yann?, 31
y. saat
saat y.
yanmada 14, 11
yarn 9.22 yasa
10,26 yasak 9,
26
y. etmek
ya 6,9
... y.ma girdi 8,4 d.
yaam
11,18
yasamak 8, 53 yal 4,
35
y. bal 5, 37
yatak 7, 39
y. a girmek
yatmak
10,80
yava 9,56
-.
yay 14, 36 yaya
5,45 yayla 14,27
yaymak
13,43
yaz l O, 17
ilkyaz 10,18
yaz 2,32 yazk
9,72
y.lar
olsun
yazn 10, 17
yazmak 5,21 yedi
3,57

y.sinden yetmiine kadar 12, 7 d. yelemek 11. 75 yemek 7,33


le y.i
akam y.i
y. yemek yemekhane 3,67 yengi 10,28 yeni 3, 14 yer 6, 32
y. yznde, stnde

iy.i

y.ine getirmek 13. 6 d.


y.inde 11,9 t. y.li7,6t.
yeil 4, 9
y.k 11, l t. Ycihrmak 14, c. 25 yeter 4, 67
y.ki 14, 6 d. yetimek 13. 19
yetitirmek 'yetkin 10,30 yetmi 4, 59 ykamak 7.41 yl 6, 8
ylba 10, l t.
y. gecesi yldnm 10,25 yine 6, 45 yirmi 3,52 yok 2,53
y. deiidr 13, 5 d. yoksa 4,32 yoksun 13, 17 yol 7, 35
y.unda
y.unuz ak olsan 10,4(1
y.a koyulmak 13,7d. yolda 2, 51

yormak 11, 71

yorulmak yn
14, 10 ynetim
8, 11 ynetmek
8, 12 ynetmen
3, 63 yukar 10,
52 yumurta 13,
68 yumuak 10,
65
Yunanistan
14, c. yurt l0, 2
renci y. u
y.
ta
yksek 3, 28
y.
okul
ykselmek 6, 46

ykselti 14, 3 t.
ykml 14, 61
y. lk
yrmek 9, 57
yz 13, 61
bu y. den 14, l
d. yz II 3, 62
yzey
14,
21
yzmek 14, 56
yzyl 13, 35
z
zade 8, 41
zafer 10, 28 z.
almak zaman
5, 52

z. z. 9, 5d.
z. nda 8, 2 d.
z. la 9, 4 t.
o z. 8, 3 d.
her z. ki gibi 13, 6 d. zannetmek* 10, l zarar 9, 50
z. () yok
z. vermek zaten 12, 13 zengin 8, 46 zevk 12, 74 zil 7, 48 ziraat*
11, 36 zor 11, 46
-mak zorunda


- . .

. . . . . .

"-".

. /:
:
E-mail:
:

(095)482-09-58 123363, , / 81 phmuravci@mtu-net. ru www. murave webzone. ru

- 066420 19. 03. 1999 .


20. 02. 99. 22. 10. 99.
. . . 25, 0. 60x90 1/16 .
"". . 3310.


.
150049, , . , 97.

ISBN 5-8463-OOO2-2