Вы находитесь на странице: 1из 66

PODSISTEMI JAVNIH FINANSIJA

SA ASPEKTA PRIKUPLJANJA JAVNIH


PRIHODA PODSISTEMI JAVNIH FINANSIJA
SU:
1.
2.
3.
4.

PORESKO PRAVO
CARINSKO PRAVO
TAKSENO PRAVO
PRAVO DOPRINOSA

PORESKO PRAVO I VRSTE POREZA


U BOSNI I HERCEGOVINI
PORESKO PRAVO SADRI SKUP PRAVNIH
PROPISA KOJI REGULIU PORESKOPRAVNE
ODNOSE , REGULIE ONU VRSTU DRUTVENIH
ONOSA KOJI SE JAVLJAJU KOD UVOENJA,
UTVRIVANJA I NAPLATE POREZA.
PIPADA

JAVNOM PRAVU

OSNOVNI INSTITUTI PORESKOG PRAVA SU:


SUBJEKTI PORESKO-PRAVNOG ODNOSA, PORESKI
PREDMET, PORESKA OSNOVICA, PORESKA STOPA,
PORESKA OSLOBAANAJ I PORESKE OLAKICE.

PORSEKO PRAVO
IZVORI

IZVORI PORESKOG PRAVA SU:


1.
2.
3.
4.

USTAV
PORESKI ZAKONI
DRUGI ZAKONI
MEUNARODNI UGOVORI

PORESKO PRAVO
IZVORI PORESKOG PRAVA
1. USTAV KAO IZVOR PORESKOG PRAVA
.U USTAVU SE GENERALNO POSTAVLJAJU NEKA OPTA NAEL A
I PRAVIL A ZA UREIVANJE PORESKOPRAVNIH ODNOS A.
USTAVOM SE ODREUJE PRINCIP PRAVINOSTI OPOREZIVANJA
KOJI PROPISUJE DA SE PORESKA OBAVEZA PL AA PREMA
EKONOMSKOJ SNAZI GRAANA, ZATIM PRINCIP OPTOSTI
PL AANJA POREZA KOJI PROPISUJE DA NIKO NE MOE BITI
OSLOBOEN PL AANJA POREZA OSIM AKO TO NIJE
UTVRENO ZAKONOM KOD PORESKIH OSLOBAANJA I
PORESKIH OL AKICA.
.USTAVOM SE GARANTUJE PRAVO NA ALBU PROTIV SVIH
ODLUKA DRAVNIH ORGANA, UKLJUUJUI I PORESKIH
ORGANA.
.USTAVNE ODREDBE SE NE PRIMJENJUJU DIREKTNO U
PORESKOM PRAVU VE SE PORESKIM ZAKONIMA MORAJU
RAZRADITI I PRIL AGODITI PORESKOJ STVARNOSTI.

PORESKO PRAVO
IZVORI PORESKOG PRAVA
2. PORESKI

ZAKONI

- GLAVNI IZVOR PORESKOG PRAVA


- PORESKI ZAKONIMA SE REGULIU GLAVNA
PITANJA OVO
PRAVA I POTPUNO SE ODNOSE NA
PORESKU MATERIJU.
3. DOPUNSKI IZVORI PORESKOG PRAVA SU ZAKONSKI
PROPISI KOJI SE ODNOSE NA DRUGE DRUTVENE
ODNOSE , ALI SE NJIMA RJEAVAJU I NEKA DRUGA
PITANJA IZ PORESKOG PRAVA (ZAKON O UPRAVNOM
POSTUPKU, ZAKON O UPRAVNIM SPOROVIMA, ZAKON O
IZVRNOM POSTUPKU.

PORESKO PRAVO
IZVORI PORESKOG PRAVA
4. MEUNARODNI
- POSTAJU IZVOR
SU RATIFIKOVANI

UGOVORI
PORESKOG PRAVA

POD USLOVOM

DA

- IMAJU ZA CILJ DA RAZGRANIE PORESKU JURISDKCIJU


IZMEU DRAVA KOJE SU POTPISNICE MEUNARODNOG
UGOVORA KADA SE RADI O NJIHOVIM DRAVLJANIMA KOJI
OSTVARUJU DOHODAK U DRUGOJ DRAVI POTPISNICI
UGOVORA ILI PRIVREDNIM SUBJEKTIMA POTPISNICA
UGOVORA KADA OSTVARUJU DIO DOBITI U DRUGOJ DRAVI
KOJA JE POTPISNIK TOG UGOVORA (OTKL ANJANJE
DVOSTRUKOG OPOREZIVANJE DOHOTKA,DOBITI, IMOVINE..)

PORESKOPRAVNI ODNOS
PORESKO -PRAVNI ODNOS JE JAVNOPRAVNI ODNOS
IZMEU
JE JEDNA

DVIJE ODREENE STRANE, NA OSNOVU KOJEG


STRANA PORESKI POVJERILAC (DRAVA),

OVLAENA DA OD DRUGE STRANE PORESKOG


DUNIKA (FIZIKA I PRAVNA LICA), TRAI ODREENO
DAVANJE, INJENJE, NEINJENJE ILI TRPLJENJE. DRUGA
STRANA JE DUNA DA

TO ISPUNI. S A STANOVITA

PORESKOG POVJERIOCA PORESKOPROVNI ODNOS


PREDSTAVLJA PORESKI ZAHTJEV A SA STANOVTA
PORESKOG DUNIKA ON ZNAI PORESKU OBAVEZU.

PORESKOPRAVNI ODNOS
TA SU OSNOVNE KARAKTERISTIKE
PORESKO-PRAVNOG ODNOSA:

- DVOSTRAN ODNOS
- SLOEN ODNOS (IMA ELEMENTE
IMOVINSKE I NEIMOVINSKE PRIRODE)
- MJEOVIT PRAVNI ODNOS ( I JEDNOJ I
DRUGOJ STRANI PRIPADAJU JEDNOVREMENO
ODGOVARAJUA PRAVA I OBAVEZE)

PORESKOPRAVNI ODNOS
IMOVINSKOPRAVNI ODNOS
1. PORESKI IMOVINSKI ODNOS-NAJZNAAJNIJA
KOMPONENTA PORESKOPRAVNOG ODNOSA, TIE SE
CJELOKUPNOSTI U PORESKIM ZAKONIMA UTVRENIH
IMOVINSKOPRAVNIH ODNOSA IZMEU PORESKIH
ORGANA KOJI NA OSNOVU OVLATENJA IZ PORESKIH
ZAKONA ISTUPAJU U IME PORESKIH POVJERILACA
(DRAVE, ENTITETA, KANTONA, JEDINICA LOKALNE
SAMOUPRAVE)

I PORESKIH OBVEZNIKA (FIZIKIH I

PRAVNIH LICA). OSNOVNA KARAKTERISTIKA JE DA


PREDMET OVOG ODNOSA PREDSTAVLJA OBAVEZU
DAVANJA.

PORESKOPRAVNI ODNOS
IMOVINSKOPRAVNI ODNOS
ZAHTJEVI I OBAVEZE
SE

IMOVINSKE

PRIRODE MOGU

RAZVRSTATI NA SLIJEDEI NAIN:

GLAVNI PORESKI ZAHTJEV PORESKOG ORGANA DA TRAI


IZMIRENJE PORESKE OBAVEZEGLAVNA PORESKA
OBAVEZA PORESKOG OBVEZNIKA DA PLATI POREZ,
ZAHTJEV PORESKOG ORANA ZA ODGOVORNOU PORESKOG
OBVEZNIKA UKOLIKO OBAVEZA NIJE IZMIRENA ILI JE
POSTOJALA

NAMJERA DA SE OBAVEZA NE IZMIRI -----

OBAVEZA PORESKOG OBVENIKA IZ ODGOVORNOSTI,

PORESKOPRAVNI ODNOS
IMOVINSKOPRAVNI ODNOS
ZAHTJEV PORESKIH ORGANA ZA SPOREDNA
PORESKA DAVANJA U SLUAJU PORESKE DUNIKE
DOCNJE I PRINUDNE NAPLATE POREZA----------OBAVEZA PORESKOG DUNIKA

DA IZMIRI

SPOREDNA PORESKA DAVANJA,


ZAHTJEV PORESKOG OBVEZNIKA DA MU SE IZVRI
POVRAT VIE PLAENOG ILI

POGRENO PLAENOG

POREZA-----OBVAEZA PORESKIH ORGANA DA


PORESKOM OBVEZNIKU IZVRE POVRAT

VIE

PLAENOG ILI POGRENO PLAENOG POREZA,

PORESKOPRAVNI ODNOS
IMOVINSKOPRAVNI ODNOS
- ZAHTJEV PORESKOG OBVEZNIKA DA ZAHTIJEVA
KORITENJE PORESKOG KREDITA AKO
ZAKONSKI USLOVI ZA TO---OBAVEZA
ORGANA

POSTOJE

PORESKOG

DA ODOBRI PORESKI KREDIT,

- ZAHTJEV

PORESKOG OBVEZNIKA ZA

PORESKU REFAKCIJU ( POVRAT PDV-a) OBAVEZA


PORESKIH

ORGANA DA ODOBRE PORESKU

REFAKCIJU I DA IZVRE POVBRAT PDV-a.

PORESKOPRAVNI ODNOS

PORESKI-UPRAVNI ODNOS
PORESKI-UPRAVNI ODNOS PREDSTAVLJA
PRAVNO UREEN DRUTVENI ODNOS
IZMEU

PORESKOG ORGANA

I FIZIKIH I

PRAVNIH LICA, KOJI NASTAJE UPRAVNIM


RADOM TJ.

PRIMJENOM PORESKIH PROPISA

NA POJEDINANE SITUACIJE TO SE
IZRAAVA KROZ IZDAVANJE UPRAVNIH
AKATA I PREDUZIMANJEM UPRAVNIH RADNJI.

PORESKOPRAVNI ODNOS
PORESKI-UPRAVNI ODNOS
SADRINU PORESKOG-UPRAVNOG ODNOSA INE

DUNOSTI I OVLATENJA SUBJEKATA TOG


ODNOSA.
1. OVLATENJA PORESKIH ORGANA KOJI NA
OSNOVU ZAKONSKOG OVLATENJA ISTUPAJU U IME
PORESKIH POVJERILACA SU:
VRE

REGISTRACIJU

PORESKIH OBVEZNIKA

DODJELJIVANJEM PORESKOG IDENTIFIKACIONOG BROJA I


VODE

JEDINSTVENI

REGISTAR

PORESKIH OBVEZNIKA ,

PORESKOPRAVNI

ODNOS

PORESKI-UPRAVNI ODNOS
VRE UT VRIVANJE ( RAZREZ) POREZA,
VRE PORESKU KONTROLU,
VRE REDOV NU I PRINUDNU NAPL ATU POREZA I SPOREDNIH
PORESKIH DAVANJA I DRUGIH FISKALITETA AKO JE TO U
NADLE NO STI PORESKE UPRAV E,
OTKRIVA JU I SPRE AVAJU IZVRENJE PORESKIH KRIVI NIH DJEL A I
PREKR AJA I U VEZI STIM PREDUZIMAJU ZAKONOM PRO PIS ANE
RA DNJE,
POKRE U I VODE PO SLUBENOJ DUNOSTI PRVOSTEPENI I
DRUGOSTEPENI UPRAV NI POSTUPA K ILI VODE PRVOSTEPENI
UPRAVNI P OST UPAK PO ZAHTJEVU PORESKIH OBVEZNIKA,
STARA JU SE O PRIMJENI M EUNARODNIH UGOVORA O IZBJEGVANJU
DVOSTRUKO G OPOREZIVANJA U OBL ASTI DIREKTNIH POREZA,
RA ZVIJA JU JEDINSTVEN PO RESKI INF ORMACIONI SISTEM,
VODE P ORESKO KNJIGOVODSTVO,
PRUAJU ST RU NU POMO
PORESKIM OBV EZNICIMA U PRIMJENI
PORESKIH P ROPIS A,
OBEZ BJUJU JAV NOST U RADU I S ARA DNJU S A PORESKIM
ADMINISTARC IJA MA DRUGIH DRAVA

PORESKOPRAVNI ODNOS
PORESKO-UPRAVNI ODNOS
PREDMET PORESKOG- UPRAVNOG ODNOSA SU
OBAVEZE INJENJA, NEINJENJA ILI TRPLJENJA.
1. OBAVEZE INJENJA- SASTOJI SE U DUNOSTI
DA SE IMAODREENO PONAANJE U ODNOSU
NA POREZ. U OVU GRUPU OBAVEZA INJENJA
UBRAJAJU SE:
- OBAVEZA PODNOENJA PRIJAVE ZA
REGISTRACIJU I IZDAVANJE PORESKOG
IDENTIFIKACIONOG BROJA,

PORESKOPRAVNI ODNOS
PORESKI-UPRAVNI ODNOS
- OBAVEZA PODNOENJA PORESKE PRIJAVE ,
ODNSONO OBRAUNAVANJA POREZA U SLUAJU
SAMOOPOREZIVANJA,
- PODNOENJE DOKUMENTACIJE

I PRUANJE

RASPOLOIVIH INFORMACIJA NEOPHODNIH ZA


UTVRIVANJE

INJENINOG STANJA

OD ZNAAJA ZA

OPOREZIVANJE,
- OBAVEZA
OD

VOENJA POSLOVNIH KNJIGA I EVIDENCIJA

STRANE PORESKIH OBVEZNIKA.

PORESKOPRAVNI ODNOS
PORESKI-UPRAVNI ODNOS
2.OBAVEZA NEINJENJA- SASTOJI

SE U DUNOSTI

PORESKOG OBVEZNIKA DA SE UZDRI OD ODREENOG


INJENJA. U NAIM PORESKIM SISTEMIMA OBAVEZE
NEINJENJA SU

U FUNKCIJI OLAKAVANJA PORESKOG

POSTUPKA I SASTOJE
KOJE

SE U RAZLIITIM ZABRANAMA

SE NAMEU PORESKIM OBVEZNICIMA ( PORESKI

OBVEZNIK JE

DUAN DA NE OMETA I NE SPREAVA

SL.LICA KOJA OBAVLJAJU ZAKONOM UTVRENE


DUNOSTI , PORESKI OBVEZNIK NE SMIJE
MJESTO GDJE SE
KONTROLA TRAJE.

DA NAPUTA

OBAVLJA TERENSKA KONTROLA DOK

PORESKOPRAVNI ODNOS
PORESKI UPRAVNI ODNOS
3. OBAVEZA TRPLJENJA - PORESKIM OBVEZNICIMA SE
NAMEU RAZLIITE OBAVEZE TRPLJENJA , KOJIMA
KORENSPONDIRAJU OVLAENJA NADLENOG
PORESKOG ORGANA DA MOE ZADIRATI U AUTONOMNU
SFERU

PORESKOG DUNIKA S CILJEM DA SE SPRIJEI

KRENJE PORESKIH ZAKONA.


-OBAVEZA TRPLJENJA SE

VEZUJE

ZA POSTUPAK

PORESKE KONTROLE ,A U ODREENOJ MJERI I ZA


POSTUPAK

PRINUDNE

NAPLATE.

PORESKOPRANI ODNOS
PORESKOUPRAVNI ODNOS
OBAVEZE TRPLJENJA U PORESKIM ZAKONIMA U BIH SU:
- OBAVZA DA SE DOPUSTI PREGLED POSLOVNIH KNJIGA
I EVIDENCIJA, RAUNOVODSTVENIH ISKAZA, POSLOVNE
DOKUMENTACIJE I DRUGIH ISPRAVA I DOKAZA,
- OBAVEZA DA SE DOPUSTI PREGLED UTROKA I STANJA
ZALIHA INVENTARA MATERIJAL A, SIOVINA, POLUPROIZVODA,
GOTOVIH PROIZVODA I OSNOVNIH SREDSTAVA,
- OBAVEZA DA SE PORESKI OBVEZNIK PODVRGNE
S ASLU ANJU ,
- OBAVEZA DA SE DOPUSTI PRIVREMENO ODUZIMANJE
ROBE, POSLOVNIH KNJIGA, DOKUMENATA I DRUGIH
DOKAZNIH SREDSTAVA OD ZNAAJA ZA UTVRIVANJE
PORESKE OBAVEZE,
- OBAVEZA DA SE NE OMETA (TRPI) SPROVOENJE
PRINUDNE NAPL ATE POREZA I DR.

PRAVA PORESKIH OBVEZNIKA


POSMATRAJU SE U IREM KONTEKSTU LJUDSKIH PRAVA I
MEUNARODNIH OBAVEZA
OSNOVNE KOMPONENTE PRAVA PORESKIH OBVEZNIKA SU:
1. PRAVO NA INFORMISANJE, NA POMO, NA
ISTICANJE ARGUMENATA (da bi potovali poreske
zakone poreski obveznici moraju da budu upoznati sa
poreskim sistemom i nainom na koji se odreuje
poreska obaveza to se od strane poreskih organa
ostvaruje na razliite naine: izdavanjem informacionih
prirunika, putem telefona, usmenim obavjetenjima i
slino),
2. PRAVO NA ALBU ( uglavnom
poreskih organa),

protiv svih odluka

PRAVA PORESKIH OBVEZNIKA


3. PRAVO NA DOSLIJEDNU PRIMJENU ZAKONSKIH ODREDBI
( da ne plate vie od tanog iznosa poreza, da im se odobre
poreske olakice i oslobaanja predviena zakonom i da im se
prui odreena pomo za ostvarivanje ovih prava),
4. PRAVO NA SIGURNOST IZVJESNOST ( pravo da mogu
unaprijed da predvide poreske obaveze prema svojim
ekonomskim aktivnostima to podrazumjeva i stabilnost
poreskih zakona).
5. PRAVO NA PRIVATNOST (pravo poreskih obveznika da ih
poreski organi nee nepotrebno uznemiravati, obaveza
poreskih slubenika na ponaanje u toku pretresa i vrenja
drugih radnji),
6. PRAVO NA POVJERLJIVOST I TAJNOST PODATAKA(to za
poreskog obveznika predstavlja zatitu od moguih
zloupotreba ili pogrene upotrebe podataka i informacija o
njemu od strane radnika poreske administracije, predviene
su vrlo stroge kazne za krenje ovih pravila od slubenika
poreske administracije).

PORESKI SISTEM
PORESKI SISTEM U JEDNOJ DRAVI INI SKUP SVIH
FISKALITETA (DABINA) PUTEM KOJIH DRAVA PO
OSNOVU SVOJE

PORESKE VLASTI OSTVARUJE

JAVNE PRIHODE.
UREUJE SE PORESKIM ZAKONIMA
CILJ

USPOSTAVLJANJA PORESKOG SISTEMA:

FISKALNI, EKONOMSKI, SOCIJALNI

I POLITIKI

PORESKI

SISTEM

1. FISKALNI CILJ USPOSTAVLJANJA PORESKOG SISTEMA


OGLEDA SE U PRIKUPLJANJU
vremena ovo je bio jedini

JAVNIH PRIHODA (dugo

cilj oporezivanja)

2. EKONOMSKI CILJEVI - MOGU DA DJELUJU NA IZMJENU


EKONOMSKE STRUKTURE

PRIVREDE.

PORESKIH OSLOBAANJA

MOE

ODREENIH

SE

RAZNIM OBLICIMA
STIMULISATI RAZVOJ

PRIVREDNIH GRANA I OBL ASTI , NPR.

PORESKE OL AKICE U OBLIKU PORESKIH OSLOBAANJA


ILI UMANJENJA

PORESKE STOPE ZA ENERGETIKE,

SIROVINE, POLJOPRIVREDNE

PROIZVODE, I SL. MOE SE

STIMUL ATIVNO DJELOVATI NA RAZVOJ TIH

GRANA.

PORESKI

SISTEM

3. SOCIJALNI CILJEVI- DRAVA RADI SMANJENJA


MATERIJALNIH RAZLIKA PORESKIH OBVEZNIKA UVODI ODREENE
MJERE KOJE SE

PREDUZIMAJU U CILJU SMANJENJA SOCIJALNIH

RAZLIKA, NPR. DA SE ZA PROIZVODE IROKE POTRONJE


BL AE OPOREZUJU
IZUZIMANJE

U ODNOSU NA LUKSUZNE ARTIKLE.

OD OPOREZIVANAJA SOCIJALNIH PRIMANJA

:DJEIJI DODATK, POMO U SLUAJU SMRTI, STIPENDIJE,


INVALIDNINE......
MJERAMA DRAVE
SOCIJALNI CILJEVA

KOJE SE PREDUZIMAJU U OKVIRU


OSTVARUJE SE NAELO OPTOSTI

NAELO PRAVINOSTI KOD

OPOREZIVANJA.

PORESKI SISTEM
4. POLITIKI CILJ
- ODREIVANJE POVLATENOG POLOAJA
PORODICA SA VIE DJECE POSTIE SE PORESKIM
OLAKICAMA I PORESKIM OSLOBAANJIMA,
-UVENJM POREZA NA NEOENJENE I NEUDATE U
KOMBINACIJI SA DUGIM MJERAMA I DEMOGRAFSKIM
CILJEVIMA MOE SE UTICATI
NA SKLAPANJE
BRAKOVA, POVEANJE NATALITETA I OBRNUTO,
- USPOSTAVLJANJE DOBRIH MEUNARODNIH
ODNOSA I POSTIZANJE ODREENIH POLITIKIH
CILJEVA MOE SE OSVARITI UVOENJEM
ODREENIH PORESKIH OLAKICA ZA
DIPLOMATSKO -KONZULARNA PREDSTAVNTVA,
MEUNARODNE ORGANIZACIJE I SL.

STRUKTURA

PORESKOG SISTEMA

U IREM SMISLU PORESKI SISTEM INI SKUP


SVIH POREZA, DOPRINOSA, TAKSA I DRUGIH
JAVNIH PRIHODA KOJI

SU

UVEDENI

U JEDNOJ

DRAVI.

U UEM SMISLU PORESKI SISTE INI SKUP


VAEIH

PORESKIH OBLIKA DOK SE

OSTALI

INSTRUMENTI PRIKUPLJANJA JAVNIH PRIHODA


ISKLJUUJU.

POREZI
POREZ PREDSTAVLJA
FISKALITETA (DABINE)

OSNOVNI I NAJZNAAJNIJI OBLIK


U OKVIRU PORESKOG SISTEMA JEDNE

DR AVE.

DEFINICIJA POREZA : POR EZ JE

INSTR UMENT JAVNIH PRIHODA

KOJIM DRAVA ILI DRUGI JAVNOPRAVNI KOLEKTIVITETI OD


SUBJEKATA KOJI SE NAL AZE
PRINUDNO

POD NJENOM PORESKOM VL AU

UZIMA NOVANA SREDSTVA BEZ NEPOSREDNE

PROTIVNAKNADE, RADI POKRIVANJA SVOJIH FINANSIJSKIH POTREBA


I OSTVARIVANJA DRUGIH JAVNIH

CILJEVA (e konomskih,

socijalnih, politikih, kulturnih, zdravstvenih,e kolokih i sl.)

POREZI
OSNOVNA OBILJEJA POREZA
TA S U OSNOVNA

OBILJE JA PORE ZA?

1. PRINUDNI KARAKTER POREZA (drava por ezim a um anjuje


raspoloivi doho dak , odno sno im o vinu fi zi kih i pra vnih lic a, t o su
apsolutna d avanja, , po zak onu su poreski o bveznici, ne m o gu da
izbjegnu poresk u obvavezu). dr a va odreuje k oji su o snovi za
oporeziva nje i sva lica

k od k ojih se st ek nu uslovi za opo reziva nje.

P RINUDN I KARAKTER POREZA DOL A ZI DO IZ RA AJA T EK U SLUA JU


NE IZMIRIVANJA P ORESK E OB AVEZE U P OSTUPKU PRINUDNE NAP L AT E
PORESKOG DUGA

UZ POTIVAN JE ODRE ENIH NA EL A RADI

ZAT ITE DOST OJAN STVA PORESKOG DUNIKA.


OPRAVDAN JE ZA P RINUDNI KARAKTER POREZA NAL A ZI SE U
OSN OVNO J NAMJEN I POREZA- P ODM IRIVANJ E JAVNIH POT REB A.

POREZI
OSNOVNA OBILJEJA POREZA
2.DERIVATIVNOST POREZA ( dava kroz oporezivanje na
osnovu zasnovanog jednostranog upravnog odnosa izvodi
svoju ekonomsku snagu iz ekonomske snage onih
subjekata nad kojim ima fi skalni suverenitet).
3.KOD POREZA NE POSTOJI

NIKAKVA DIREKTNA VEZA

IZMEU PLAENOG POREZA I KORISTI KOJU PORESKI


OBVEZNIK IMA PRILIKOM KORITENJA JAVNIH DOBARA ,
PRISUTNA JE OPTA KORIST POREZA KOJA NIJE
USLOVLJNA VISINOM PLAENOG POREZA , NITI SE ONA
MOE NEPOSREDNO UOITI, I PORED TOGA

TO POSOJI.

POREZI
OSNOVNE KARAKTERISTIKE
POREZA
4.NOVANI KARAKTER POREZA (porez je novano
davanje koje se utvruje u novanim jedinicama i
ubire u novcu),
5. POREZI SE PRIKUPLJAJU U OPTEM INTERESU
(prikupljenim novanim sredstvima obezbjeuju se
fi nansiranje javnih rashoda)
6. OSTALE KARAKTERISTIKE ( NEDESTINIRANOST
POREZA, NEPOVRATNOST POREZA, TERITORIJALNI
PRINCIP OPOREZIVANJA I DR .)

OPRAVDANJE POREZA
TEORIJA SUVERENITETA- ZASNIVA SE

NA TEZI DA JE

UVOENJE, UTVRIVANJE I NAPL ATA POREZA ATRIBUT


SUVERENOSTI SVAKE DRAVE, SVAKI GRAANIN JE DUAN DA
SRAZMJERNO SVOJIM MOGUNOSTIMA DOPRINOSI IZVRENJU
ZADATAKA DRAVE,
TEORIJA EKVIVALENCIJE- CIJENA KOJU DAVLJANI PRISTAJU DA
PL ATE DA BI U RAZMJENU DOBILI KORIST (USLUGE) OD DRAVE,
TEORIJA

SILE (NASTAL A U STAROM VIJEKU, PO OVOJ TEORIJI

POREZ JE ZNIO POTINJENOST I PRAVO JAEG DA ZAVODI


POREZE NAD SL ABIJIM ),
TEORIJA RTVE, TEORIJA OBAVEZE...

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
ELEMENTI KOJI INE STRUKTURU SVAKOG OBLIKA
POREZA SU:
1. PORESKI POVJERILAC
2. PORESKI DUNIK
3.IZVOR OPOREZIVANJA
4. PREDMET I POKRETA POREZA
5. PORESKA OSNOVICA
6. PORESKA STOPA
7. PORESKA OSLOBAANJA I PORESKE OLAKICE

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
1. PORESKI POVJERILAC (aktivni subjekti
poreskopravnog odnosa, nosioci subjektivnog
prava na osnovu od kojeg od fi zikih i
pravnih lica obezbjuju fi nansijska sredstva
radi pokrivanja svoji fi nansijskih potreba)
U IME PORESKIH POVJERILACA ISTPAJU
PORESKI ORGANI KOJI NA OSNOVU
OVLATENJA IZ PORESKIH ZAKONA
ODLUUJU O SADRINI, ZASNIVANJU I
PRESTANKU PORESKOG ODNOSA.

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
KO SU PORESKI POVJERIOCI

U BOSNI I HERCEGOVINI?

BOSNA I HERCEGOVINA, ENTITETI I BRKO DISTRIKT


BIH

U OBLASTI INDIREKNIH POREZA,

ENTITETI, KANTONI I BRKO DISTRIKT U OBLASTI


DIREKNIH POREZA I OSTALIM FISKALITETIMA KOJI SE
UVODE ENTITESTSKIM I KANTONALNIM ZAKONIMA I
ZAKONIMA BRKO DISTRIKTA BIH,
JEDINICE LOKALNE SAMOUPRAVE KADA SE RADI O
LOKALNIM TAKSAMA

OSNONI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
2. PORESKI

DUNIK - FIZIKO I PRAVNO LICE KOJE

POSJEDUJE EKONOMSKU SPOSOBNOST I KOJE JE NA


OSNOVU ZAKONOM PROPISANIH USLOVA DOL AZI POD
UDAR PORESKE OBAVEZE KOJU

JE

DAN

ISPUNITI

3. PORESKI IZVOR- EKONOMSKA VRIJEDNOST IZ


KOJE OBAVEZNIK OSTVARUJE PRIHOD IZ KOJE SE
PODMIRUJE PORESKA OBAEZA ( IZ EGA SE
POREZ PLAA).

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
IZVOR OPOREZIVANJA JE ONO IZ EGA SE POREZ
PLAA, DOHODAK, POTRONJA I IMOVINA
1) DOHODAK-OBUHVATA SVE PRIHODE KOJIM SE
UVEAVA OBVEZNIKOVA
NOVANA SREDSTVA

PORESKA SPOSOBNOST ,

I PRIMANJA U NATURI

NEZAVISNO OD REOVNOSTI

NJIHOVOG

POJAVLJIVANJA( DOBICI OD IGARA NA SREU,


KAPITALNI

DOVBICI, REDOVNA PRIMANJA...)

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TEMINOLOGIJA
2) POTRONJA -KAO IZVOR OPOREZIVANJA
JAVLJA SE CJELOKUPNI EKONOMSKI
POTENCIJAL OBVEZNIKA KOJI SE MANIFESTUJE
PREKO POTRONJE, POREZOM SE TERETE
IZDACI BEZ OBZIRA

KAKO SE I IZ KOJIH

IZVORA POKRIVAJU ,
POTRONJA JE NEPOSREDAN IZVOR
OPOREZIVANJA.

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
3) IMOVINA SE POSMATRA KAO IZVOR I KAO OBJEKAT
OPOREZIVANJA.
KAO IZVOR OPOREZIVANJA

POD IMOVINOM SE

PODRAZUMIJEVAJU PRIHODI, DOHODAK OBVEZNIKA ,


DOK SE KAO OBJEKAT OPOREZIVANJA
NEPOKRETNOSTI , IMOVINSKA

POSMATRAJU

PRAVA I NEKA

POKRETNA IMOVINA (NPR. UMJETMNIKA DJELA,


MOTORNA VOZILA , PLOVNI OBJEKTI..),

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
ZATO SE OPOREZUJE IMOVINA?
PRETPOSTAVLJA SE DA POSJEDOVANJE IMOVINE I
RASPOLAGANJE RAZLIITIM MATERIJALNIM

DOBRIMA

MOE BITI RELATIVNO POUZDAN IZRAZ EKONOMSKE


SNAGE NJENOG VLASNIKA, TAKO DA JE OBJEKAT
OPOREZIVANJA

SAMO POSJEDOVANJE ODREENE

IMOVINE DOK IZVOR

IZ EGA SE PLAA POREZ

PREDSTALJAJU PRIHODI - DOHODAK PORESKOG


OBVEZNIKA.

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
4. PREDMET

I POKRETA POREZA

PREDMET OBJEKAT PREKO KOGA SE MANIFESTUJE


PORESKA SNAGA I ZA KOJI SE VEZUJE POREZ, ONO NA TA
POREZ PADA, NA TA SE PLAA POREZ.

TA MOE DA BUDE PREDMET POREZA ?


POJEDINA VRSTA PRIHODA, DOHODAK, PROMETNA ILI
DRUGA TRANSAKCIJA, ODREENA PRAVNA RADNJA,
IMOVINA ,

OSNONI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA

ESTO SE PREDMET I IZVOR OPOREZIVANJA FORMALNO


PODUDARAJU . NPR. OSTVARENO LINO PRIMANJE JE I PREDMET I
IZVOR POREZA, POREZ SE PL AA IZ LINOG PRIMANJA KAO IZORA,
KAO OBLIKA PRIHODA DOK O LINO PRIMANJE PREDSTALJA I
PREDMET PREKO KOGASE MANIFESTUJE PORESKA SNAGA
PORESKOG OBVEZNIKA.
PREDMET I IZVOR
POREZA MOGU BITI RAZLIITI ( NPR. KOD
POREZA NA PROMET APSOLUTNIH PRAVA IZVOR JE VRIJENOST
NEPOKRETNOSTI A PREDMET JE IZVENI PROMET APSOLUTNIH
PRAVA UZ NAKNADU, ONOSNO KPOPRODAJNI UGOVOR).
-POKRETA POREZA : PRAVNO KVALIFIKOVANA RADNJA ILI STANJE
USLIJED EGA NASTAJE PORESKI ODNOS(NPR. KOD POREZA NA
NASLJEIVANJE NIJE DOVOLJNO DA JE NEKO PRIMIO
NASLIJEDSTVO , NUNO JE DA JE TO UINJENO PRAVOVALJANIM
PRAVNIM AKTOM ILI KOD POREZA NA PROMET POKRETA
POREZA JE PRAVNA INJENICA DA JE ROBA ISPORUENA KUPCU).

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
5. PORESKA OSNOVICA- JE ONA
PORESKOG PREDMETA KOJA

VELIINA ILI VRIJEDNOST

SLUI ZA UTVRIVANJE I

OBRAUN PORESKE OBAVEZE. NPR. KOD POREZA NA PROMET


OSNOVICU INI PRODAJNA CIJENA PROIZVODA ILI CIJENA
PRUANJA USLUGA.
- VRSTE PORESKE OSNOVICE I NAIN UTVIVANJA:
- PO VRIJEDNOSTI ( ADVALOREM npr. KOD PDV-a) I
SPECIFINE OSNOVICE KOJE SE UTVRUJU PO KOLIINI
(npr. kod akciza) U ZAVISNOSTI OD SPECIFIOSTI PREDMETA ,
U DUNIM JEDINICAMA, JEDINICAMA TEINE, JEDINICAMA
POVRINE, ZAPREMINE, U KOMADIMA, PAKOVANJIMA ,....

OSNONI ELEMNI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
6. PORESKA STOPA-

IZNOS POREZA U ODNOSU NA

PORESKU OSNOVICU
U ZAVISNOSTI OD PORESKE OSNOVICE UTVRUJE SE U
PROCENU ILI U APSOLTNO IZNOSU.
- VRSTE PORESKE STOPE:
1)PROPORCIONALNE KOJE SE NE MIJENJAJU SA PROMJENOM
OSNOVICE, OSTAJU ISTE BEZ OBZIRA NAVISINU OSNOVICE,
2)PROGRESIVNE, KADA SA RASTOM PORESKE OSNOVICE RASTE
PORESKA STOPA

OSNOVNI ELEMENTI POREZA


PORESKA TERMINOLOGIJA
7. PORESKA OSLOBAANJA I PORESKE OL AKICE- MJERE
PORESKE POLIIKE KOJIM

SE

DJELUJE NA UBL AAVANJE

PORESKOG TERETA U ODNOSU NA OPTI REIM OPOREZIVANJA.


TO JE USTUPAK DAVE KOJIM SE ODOBRAVA ODSTUPANJE OD
NAEL A OPTOSTI POREZA .
TAJ USTUPAK MOE DA SE ODNOSI NA:
- PORESKOG OBVEZNIKA KADA SE NEKE KATEGORIJE GRAANA
OSLOBAAJU PL AANJA POREZA,
-

PORESKU OSNOVICU U VIDU UMANJENJA PORESKE OSNOVICE

PO NEKIM OSNOVAMA ILI


- NA PORESKU

STOPU NPR NIA PORESKA STOPA ZA

OSNOVNE IVONE NAMJERNICE.

KLASIFIKACIJA POREZA
ZATO JE

BITNA KL ASIFIKACIJA POREZA?

OMOGUAVA ISTRAIVANJE PREDNOSTI I


NEDOSTATAKA POJEDINIH OBLIKA POREZA,
ADEKVATNOST BROJA PORESKH
ODREIVANJE CILJEVA KOJI

OBLIKA

SE MOGU ODOBRITI

DJELOVANJEM POJEDINIH PORESKIH OBLIKA I NJIHOVA


PRIMJENA U PORESKOJ I EKONOMSKOJ POLITICI
STRUKTURA I DJELOVANJE PORESKOG SISTEMA
MEUNARODNA OPOREZIVANJA

KLASIFIKACIJA POREZA
1.

PR E MA P RAV IL I MA O E C DE - a ( PO R Z I N A DO H O DA K , P R O FI T N E I
KA PI TAL N E DO B I TK E , DO P R I N O SI ZA SO C IJA L N O O S IG URAN J E ,
PO R E Z I N A FO N D PL ATA I RA DN U S N AG U, PO R E Z I N A I MOVI N U,
PO R E Z I N A DO B RA I US LUG E I O STA LI P O R E ZI )
2. K L AS I N A K L A SI FIKACI JA P O R E Z A
- PR E MA P R E DME T U O P O R E ZI VAN JA:
1.R E AL N I (O B JE KT N I ) P O R E Z I KO J I O P O R E Z UJU BO G AT S TVO ,
IM OV I N U I DO H O DA K I
2. SUB JE KT N I - PE R SO N A LN I KO J I M S E O P O R E ZUJ E BO G AT ST VO
PO JE DIN CA KAO JE DN A C J E L IN A UZI MA JU I U O B ZI R LI N I STATUS
O BV E Z N I KA I SV E USLOV E KO JI T I U N A N JE GOV U P O R E S KU
SP O S O B N O ST
- P R E MA CI LJ U N A MJ E N E : O P T I I N A MJE N SK I
- PR E MA N AI N U UT V R IVA N JA : P O R E Z I P O O DB IT KU I P O R E ZI
PR M A P R I JAVI ,
- PR E MA I ZVO R U O P O R E ZI VAN JA : N E PO SR E DN I (DI R E KT N I) I
PO SR E DN I (IN DIR E KT N I )
E KO N O MS KA K L A SI FI KAC IJA P O R E ZA: P O R E ZI I Z RAS HO DA,
POREZ
I Z PR I H O DA I P O R E ZI N A I MOV IN U.

PORESKI SISTEM U BOSNI I


HERCEGOVINI
U BOSNI I HERCEGOVINI POSTOJI 14
PORESKIH SISTEMA :
1. PORESKI SISTEM
INDIREKTNIH
POREZA USPOSTAVLJEN
NA DRAVNOM
NIVOU VLASTI
2. PORESKI SISTEM REPUBLIKE SRPSKE
3. PORESKI SISTE FEDERACJE BOSNE I
HERCEGOVINE
4. DESET KANTONALNIH PORESKIH
SISTEMA
5. PORESKI SISTEM BRKO DISTRIKTA BIH.

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
OSNOVA SISTEMA INDIREKTNOG
OPOREZIVANJA
O SISTEMU

USTANOVLJENA JE ZAKONOM

INDIREKTOG OPOREZIVANJA U

BOSNI I HERCGOVINI KOJI JE DONESEN 2003.


GODINE, NAKON PRENOSA NADLENOSTI U
OBLASTI INDIREKTNIH POREZA
NA BOSNU I HERCEGOVINU.

SA ENTITETA

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
STRUKTURU

SISTEMA INDIREKTNOG OPOREZIVANJA

INE:
- POREZ NA DODATU VRIJEDNOST
- AKCIZE
- UVOZNE I IZVOZNE DABINE (CARINA)
- PUTARINA

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
POREZ NA DODATU VRIJEDNOST- OBLIK OPTEG
POREZA NA PROMET, KOJI SE OBRAUNAVA I PLAA U
SVIM FAZAMA PROIZVODNOG I PROMETNOG CIKLUSA ,
ALI

TAKO DA SE U SVAKOJ FAZI OPREZUJE SAMO

IZNOS DODATE VRIJEDNOSTI KOJA SE OSTVARUJE U TOJ


FAZI PROIZVODNO-PROMETNO CKLUSA.

DODATA VRIJEDNOST JE RAZLIKA PRODAJNE I


NABAVNE

VRIJEDNOSTI

DOBARA

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
FANCUSKA JE ZMLJA U KOJOJ JE PRVI PUT KONCIPIRAN OVAJ
OBLIK POREZA
KAO NOVI OBLIK OPOREZIVANJA PROMETA
(POTRONJE). UVEDEN JE 1949 KAO OBLIK OPREZIVANJA
PROMETA PROIZVODA , A 1954. KONVERTOVAN JE U
POTRONI OBLIK PDV-a , U NJEMAKOJ JE UVEDEN 1968.
GOD, DOK JE DNAS OSNOVNI OBLIK POREZA NA PROMET U
SVI ZEMLJAMA EVOPSKE UNIJE, I DRUGIM ZEMLJAMA
RAZVIJENE TRINE PRIVREDE IZUZEV SAD-a
DANAS SE PRIMJENJUJE U VIE OD 120 DRAVA U
SVIJETU , PO NEKIM POKAZATELJIMA 70% SVJETSKOG
STANONITVA IVI U SISTEMU PDV-a.
BOSNA I HERCGOVINA JE
POSLIJEDNJA ZEMLJA U EVOPI
KOJA JE UVEL A OVAJ OBLIK POREZA NA POTRONJU
(PRIMJNJUJE SE OD 01.01.2006. GOD.,)

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
ZATO

JE BITNO UVOENJE

PDV-a?

S A ASPEKTA EVROPSKI INTEGRACIJA UVOENJE PDV-a


JE

JEDAN OD BITNIH USLOVA ZA L ANSTVO U

EVOPSKU

UNIJU IZ RAZLOGA TO SE POREZ NA PROMET SMATRA


INDIREKTNOM VANCARINSKOM BARIJEROM KAO TO SU
SUBVENCIJE, MONOPOLI, PROPISI O JAVNIM NABAVKAMA, I
PREDSTAVLJA

JEDNU OD GL AVNIH PREPREKA

SLOBODNOJ TRGOVINI. IZ TIH RAZLOGA KOD PDV-a ,


PRIHVAENO JE NAELO ODREDITA OPOREZIVANJA TJ.
MJESTO NA KOJEM SE
PRI IZVOZU

OBALJA MALOPRODAJA

ROBE NENAPL AUJE

PDV.

DOK SE

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
OSNOVNE KARAKTERISTIKE PDV-a U BIH:
1) EU MODEL PDV-a, PRIMJENJUJE SE SISTEM KOJI
PREOVLADAVA U ZEMLJAMA EU
2) USKLAEN JE SA ESTOM DIREKIVOM EU
3) POTRONI OBLIK -PDV-e SE PLAA NA ISPORUKE
SVIH VRSTA DOBARA
4) KREDITNI METOD UBIRANJA , PORESKO OBVEZNIKU
PREDSTAVLJA RAZLIKU PDV-a U IZLAZNIM FAKTURAMA I
PDV-a U ULAZNIM FAKTURAMA,
5) DOSLIJEDNO SE POTUJE PRINCIP ODREDITA ,
DOBRA SE OPOREZUJU TAMO GDJE SE TROE
6) STANDARDNA STOPA PDV-a U BIH JE 17% I NULTA
STOPA ZA IZVOZ

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
OSNOVNE KARAKTERISTIKE PDV-a U BIH:
7)PORESKO RAZDOBLJE JE JEDAN KALENDARSKI
MJESEC
8) POREZ SE

PLAA PO PRINCIPU

SAMOOPOREZIVANJA PODNOENJEM MJESENE


PORESKE PRIJAVE
PROTEKLI

MJESEC.

I OBRAUNAVANJEM PDV- a ZA

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
REGISTRACIJA PORESKIH OBVEZNIKA
- OBAVEZNA ZA SVAKO LICE IJI OPOREZIVI
PROMET DOBRIMA ILI USLUGAMA , I PROMET
DOBRIMA OSLOBONIM UZ PORESKI KREDIT U
PRETHODNOJ GODINI PRELAZI ILI JE
VJEROVATNO DA E PREI IZNOS OD 50 000
KM.
- REGISTRACIJU VRI UPRAVA ZA
INDIREKTNO OPOREZIVANJE DODJELJIVANJM
IDENIFIKACIONOG BROJA PORESKOM
OBVEZNIKU I DONOENJEM RJEENJA O
REGISTRACIJI PDV-a OBVEZNIKA.

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
2. AKCIZE
JEDAN OD NAJSTARIJIH OBLIKA POREZA POTIE IZ
16. VIJEKA , KADA SU U HOLANDIJI
POREZOM OPOREZIVANI

POSEBNIM

PIVO, EER, SO I

ALKOHOLNA PIA.
DANAS SU U SVIM SAVREMENIM PORSKIM
SISTEMIMA UVEDENI POSEBNI OBLICI POREZA
AKCIZE (TROERINE).

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
RAZLOZI ZA UVOENJA AKCIZA
- AKCIZE SU VRLO IZDA AN OBLIK POREZA
- ADMINISTRATIVNO -TEHNIKI GLEDANO VRLO SU
JEDNOSTAVAN I EKONOMIAN INSRUMENT OPOREZIVANJA
- AKCIZE MOGU DJELOVATI POZITIVNO NA SMANJENJE
POTRONJE PROIZVODA TETNIH ZA ZDRAVLJE( AKIZE
NA ALKOHOLNA PIA, NA DUVAN I DUVANSKE PRERAEVINE)
-AKCIZE MOU POZITIVNO UTICATI NA SPREAVANJE
EKOLOKOG ZAGAENJA I ZATITU OKOLINE (AKCIZE
NAOLOVNI BENZIN)
- AKCIZE MOGU IMATI I NEKE VANFISKALNE CILJEVE,
POSEBNO EKONOMSKE KAO TO JE OSIGURANJE
SPOLJNOTRGOVINSKE STABILNOSTI , UMANJNJE REGRESIJE
OPTEG POREZA NA PROMET I SL.

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
RAZLIKA PDV-a

AKCIZE

AKCIZE KAO INDIREKTNI POREZ

SE RZLIKUJU OD PDV-

a PO: OBUHVATU, STRUKTURI I TEHNICI OBRAUNA.


OBUHVAT AKCIZE JE DALEKO MANJI OD OBUHVATA
PDV-a, AKCIZE SE ODNOSE SAMO NA ODREENE
GRUPE PROIZVODA I TO PUTANJE TIH PROIZVODA U
POTRONJU NA PROZVOAKO -UVOZNOM NIVOU, STI DA
JE PROMET TIH PROIZVODA I PREDMET OPOREZIVANJA
PDV-a.

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
U ODNOSU NA TEHNIKU OBRAUNA
RAZLIKU

I NAPLATE ZA

OD PDV-a , AKCIZE SE OBRAUNAVAJU

PREMA TEINI, KOLIINI I DRUGIM KVANTITATIVNIM


MJERAMA I U PROCENTU OD VRIJEDNOSTI
PROIZVODA.
MEHANIZAM NAPLATE AKCIZE JE ODVOJEN OD PDV-a ,
A KONTROLA OBRAUNA I NAPLATE PODRAZUMJEVA I
FIZIKO-RAUNOVODSTVENU KONTROLU.

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
AKCIZE U BOSNI I HERCEGOVINI

ZAKONOM O AKCIZAMA U BOSNI I


HERCEGOVINI ODREENE SU VRSTE
AKCIZNIH PROIZVODA :
1) DERIVATI NAFTE
2) DUVANSKI PROIZVODI
3) BEZALKOHOLNA PIA
4) ALKOHOL I ALKOHOLNA PIA
5)PIVO I VINA
6) KAFA
-

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
AKCIZE U BOSNI I HERCEGOVINI
PREMET OPOREZIVANJA SU AKCIZNI PROIZVODI
PROIZVEDENI U BIH KOJI SE PRVI PUT PROMTUJU OD
STRANE PROIZVOAA I AKCIZNI PROIZVODI KOJI

SE

UVOZE U BIH.
OPTE JE PRAVILO

UZ ODREENE ZUZETKE DA SE

OBAVEZA PO OSNOVU AKCIZE NASTAJE STAVLJANJEM


U PROMET (OTPREMANJEM PROIZVODA OD
PROIVOAA ) ILI UVOZOM AKCIZNIH PROIZVODA.

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
PORESKI OBVEZNIK AKCIZE- FIZIKO ILI
PRAVNO LICE KOJE PROIZVEDE I STAVI U
PROMET ILI UVEZE AKCIZNE PROIZVODE NA
KOJE SE PLAA AKCIZA.
OBAVEZA PROIZVOAA ILI UVOZNIKA
AKCIZNIH PROIZVODA JE DA NA DEKLERACIJI
PROIVODA (ETKETI) I RUGIM DOKMENTIMA
KOJI PRATE AKCIZNE PROIZVODE OZNAE
SIROVINSKI SASTAV, VRSTU, KVALITET I
DRUGA SVOJSTVA AKCIZNIH PROIZVODA
BITNA ZA UTVRIVANJE PORESKE OBAVEZE.

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
PORED OBAVEZE DA SE NA DEKLERACIJI OZNAI
SIROVINSKI SASTAV , VRSTA , KVALITET I DRUGA
SVOJSTVAAKCIZNIH PROIZVODA, AKCIZNI PROIZVODI
IZ GRUPE DUVANSKI PRERAEVINA , ALKOHOLNIH
PIA, VONE PRIRODNE RAKIJE ,KAFA I VINA KOJA SE
STAVLJAJU U PROMET U PAKOVANJIMA PREDVIENIM
ZA PRODAJU NA MALO U BIH MORAJU BITI
OBILJEENA AKCIZNIM MARKICAMA.

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
O S LO B A A N JA O D P L A A N JA A KC I Z E
P R I M J E N J N J E S I S T E M O B J E KT N I H O S LO B A A N JA O S LO BO E N A S U O D P L A A N JA
A KC I Z E :
- P R O I Z VO D I KO J I S E I Z VO Z E ,
- P R O I Z VO D I KO J I S E I S P O R U U J U U B E S C A R I N S K E P R O DAV N I C E RA D I P R O D A J E
P U T N I C I M A KO J I O D L A Z E U I N O S T RA N S T VO ( F R E E S H O P )
- P R O I Z VO D I KO J I S E U N O S E , I Z N O S E I L I P R I M A J U I Z I N O S T RA N S T VA , A KO J I S U
O S LO BO E N I O D P L A A N JA U VO Z N I H I I VO Z N I DA B I N A P O C A R I N S K I M P R O P I S I M A
- P R O I Z VO D I K J I S E I S P O R U J U D I P LO M AT S K I M I KO N Z L A R N I M P R E D S TAV N I T V I M A I
N J I H OVO M O S O B L J U P O P R I N C I P U R E C I P R O C I T E TA I N A O S N OV U A KTA
M I N I S TA R S T VA S P O L J N I H P O S LOVA
- G O R I VO Z A AV I O N E I B R O D OV E U M E U N A R O D N O M S AO B RA A J U
- Z A P R O I Z VO D E KO J E I VO Z I P R O I Z VO A I A KC I Z N E P R O I Z VO D KO J I S E P O D
N A D Z O R O M P O R E S KO G O R G A N A U N I TAVA J U

SISTEM INDIREKTNOG OPOREZIVANJA


U BOSNI I HERCEGOVINI
KONTROLU OBRAUNA I PLAANJA AKCIZE VRI UPRAVA
ZA INDIREKTNO OPOREZIVANJE.
3. PUTARINA
NA AKCIZNE PROIZVODE IZ GRUPE NAFTNIH DERIVATA ,
OTORNI BENIN UKLJUUJUI I BEZOLOVNI BENZIN , DIZEL
GORIVO I GASNAULJA , PORD AKCIZE PLAA SE I
PUTARINA (VIE PRDSTAVLJA NEKU VRSTU NAKNADE)
PLAA SE I PUTARINA U IZNOSU OD 0,15 KM PO
MJERNOJ JEDINICI LITAR. IMA DESTINIRANI KARAKTER
NAMJNA JE DA SLUI ZA IZGRADNJU AUTOPUTEVA .
- PUTARINA SE NE PLAA NA DIZEL GORIVO KOJE SE
KORISTI ZA POTREBE RUDNIKA, TERMOELEKTRANA I
LJEZNICA U KOLIINI KOJU ODREUJE UPRAVNI ODBOR
NA PRIJEDLOG UPRAVE ZA INDIREKTNO OPOREZIVANJE.